جمهوری آذربایجان

ایران از آلوده‌کنندگان خزر شکایت می‌کند

arezoo — Sat, 02 Feb 2013 08:07:46 +0000

بیژن روحانی

بیژن روحانی - ایران قصد دارد از شرکت نفت بی.پی به دلیل ایجاد آلودگی در دریای خزر شکایت کند. این خبر را معاون دریایی سازمان محیط زیست ایران اعلام کرد. به گفته عبدالرضا کرباسی، چنان‌چه روند ایجاد آلودگی توسط شرکت بی.پی ادامه یابد، ایران قطعا از این شرکت شکایت خواهد کرد. شرکت بی.پی مسئول حفاری و استخراج نفت در جمهوری آذربایجان است. شرکت بی.پی یک شرکت بریتانیایی چند ملیتی نفت و گاز است و دفتر اصلی آن در شهر لندن قرار دارد. این شرکت سومین شرکت بزرگ تولید انرژی در جهان است.

به گفته آقای کرباسی، در سال‌های گذشته سواحل جنوبی دریای خزر توسط گلوله‌های نفتی پوشانده شده است و آخرین حادثه در این مورد به حدود چهارماه پیش باز می‌گردد که حدود ۲۵ تن گلوله نفتی از سواحل ایران جمع‌آوری شد. به گفته معاون سازمان محیط زیست ایران، با توجه به روند رو به افزایش آلودگی‌های نفتی در دریای خزر، امیدی به حفظ حیات آبزیان در این دریا باقی نمانده است.

تابستان امسال گلوله‌های نفتی فراوانی در سواحل گیلان و به خصوص در بخش کپورچای و نقاط دیگر مشاهده شد. با جمع‌آوری این گلوله‌ها از ساحل، سازمان محیط زیست از ارسال آن‌ها به آزمایشگاه و همچنین تلاش برای تشکیل پرونده‌ای حقوقی در این زمینه خبر داد. اکنون به گفته این سازمان، گزارش آلودگی‌های نفتی در حال طی کردن روند خود است و در بهار سال آینده به وزارت امورخارجه ارسال می‌شود تا بتوان اقدامات قانونی لازم را علیه آلوده‌کنندگان این دریا به جریان انداخت.

تابستان امسال گلوله‌های نفتی فراوانی در سواحل گیلان و به خصوص در بخش کپورچای و نقاط دیگر مشاهده شد. با جمع‌آوری این گلوله‌ها از ساحل، سازمان محیط زیست از ارسال آن‌ها به آزمایشگاه و همچنین تلاش برای تشکیل پرونده‌ای حقوقی در این زمینه خبر داد. اکنون به گفته این سازمان، گزارش آلودگی‌های نفتی در حال طی کردن روند خود است و در بهار سال آینده به وزارت امورخارجه ارسال می‌شود تا بتوان اقدامات قانونی لازم را علیه آلوده‌کنندگان این دریا به جریان انداخت.

به گفته «پژوهشکده‌ اکولوژی دریای خزر» وابسته به موسسه تحقیقات شیلات در ایران، سالانه حدود ۱۲۲ هزار تن آلاینده نفتی به همراه آلاینده‌های دیگر وارد دریای خزر می‌شود. به گفته این پژوهشکده نیز ادامه این روند به نابودی دریای خزر می‌انجامد. ایران فعالیت‌های نفتی همسایگان شمالی خود را مسبب آلودگی گسترده در دریای خزر می‌داند. به گفته مقامات ایرانی در حدود ۹۵ درصد از آلودگی‌های خزر از سمت کشورهای شمالی و شمال غربی این دریا یعنی روسیه و جمهوری آذربایجان تولید می‌شود.

سازمان محیط زیست ایران می‌گوید با توجه به انتشار گزارش‌هایی در روزنامه‌های چاپ باکو، آب‌های آلوده به مواد نفتی اکنون ۶۴ برابر بیشتر از حد تعیین شده جهانی به اکسیژن نیاز دارد که این به معنی آن است که آب‌های آلوده‌ای که به از سمت آذربایجان به دریا ریخته می‌شود موجب نابودی ماهیان و سایر جاندارن دریای خزر است. افزایش مواد نفتی در محیط‌های دریایی باعث افزایش مواد آلی و کاهش اکسیژن می‌شود که نتیجه آن مرگ و میر جانداران دریایی است.

فعالیت‌های نفتی در جمهوری آذربایجان توسط کنسرسیومی با حضور شرکت بی.پی صورت می‌گیرد. این شرکت دفتر خود را در سال ۱۹۹۲ در باکو افتتاح کرد و دوسال بعد با امضاء قرارداد مشترکی با دولت جمهوری آذربایجانو با حضور چند شرکت دیگر، فعالیت‌های گسترده نفتی در سواحل آذربایجان آغاز شد. به گفته این شرکت، این فعالیت‌‌ها اکنون به یکی از گسترده‌ترین فعالیت‌های استخراج مواد نفتی در دنیا تبدیل شده است. با این حال در اکتبر سال ۲۰۱۲، الهام علی‌اف، رییس جمهور این کشور شرکت بی.پی را به دلیل کاهش استخراج از میدان آذری چراغ گوناشلی مورد انتقاد شدید قرار داد.

شرکت بی.پی به طور رسمی می‌گوید در تمام فعالیت‌های خود تلاش دارد تا تاثیرات منفی بر محیط زیست را با به کارگیری روش‌های نوین مدیریتی، فن‌آوری‌های پیشرفته و رعایت استانداردهای جهانی به حداقل برساند.

با این‌حال ایران این شرکت را متهم کرده است که در سال‌های اخیر با استفاده از فن‌آوری‌های ارزان در سکوهای نفتی موجب حوادثی در نقاط مختلف دنیا از جمله در دریای خزر و خلیج مکزیک شده است.

در تابستان گذشته ایران اعلام کرده بود ممکن است از جمهوری آذربایجان برای آلوده کردن محیط زیست دریای خزر به دادگاه شکایت و طلب خسارت کند. اما اکنون به گفته مقامات سازمان محیط زیست ایران، اگر روند آلودگی‌ها به همین شدت ادامه داشته باشد، ایران علاوه بر شکایت از کشورهای آلوده کننده از شرکت نفت بی.پی نیز به دادگاه شکایت خواهد کرد.

مطابق «معاهده‌ی محیط زیست دریای خزر» که به «کنوانسیون تهران» نیز مشهور است، کشورهای حاشیه دریای خزر متعهد به حفاظت از محیط زیست خزر در برابر کلیه منابع آلوده کننده و همچنین نگهداری، احیاء و استفاده منطقی و پایدار از منابع زنده آن هستند.

ایران و حقوق محیط زیست دریای خزر

arezoo — Thu, 23 Aug 2012 22:11:37 +0000

بیژن روحانی

بیژن روحانی – وجود لکه‌های نفتی در ساحل بندر انزلی در ایران ممکن است به درخواست خسارت و جریمه از جمهوری آذربایجان منجر شود. سازمان محیط زیست ایران با تایید وجود آلودگی‌های گسترده‌ی نفتی در سواحل انزلی و در منطقه سنگاچین اعلام کرده است بر اساس شواهد این لکه‌ها بر اثر فعالیت دکل‌های فرسوده‌ی نفتی متعلق به جمهوری آذربایجان ایجاد شده و همراه با طوفان به سواحل ایران رسیده است.

عبدالرضا کرباسی، معاون دریایی سازمان محیط زیست ایران، روز چهارشنبه یکم شهریور ماه به خبرگزاری ایرنا گفت آزمایش‌هایی روی این لکه‌ها برای تجزیه شیمیایی و مشخص شدن منشاء و مبداء آن‌ها در حال انجام است. پس از دریافت نتیجه و برآورد هزینه‌های پاکسازی و خسارتی که به محیط زیست ایران وارد شده است، مراتب از طریق وزارت امورخارجه برای دریافت جریمه از جمهوری آذربایجان پیگیری خواهد شد. به گفته‌ این مقام مسئول در سازمان محیط زیست ایران، جمهوری آذربایجان نسبت به مسائل زیست محیطی بی‌توجه است و بدون در نظر گرفتن توان خود برای پالایش دریای خزر به فعالیت با وسایل و امکانات فرسوده در آن‌ ادامه می‌دهد.

به گفته‌ کرباسی، کارشناسان سازمان محیط زیست، پس از دریافت گزارش‌های فروان مردمی مبنی بر وجود لکه‌های نفتی چندین بار از منطقه بازدید کردند که نتیجه آن تایید وجود این آلودگی‌هاست.‌ معاون سازمان محیط زیست تاکید کرد که بیشترین آلودگی‌ها اکنون در منطقه کپورچای وجود دارد و سازمان بنادر و دریانوردی در حال پاکسازی این منطقه است. در روزهای اخیر همچنین گلوله‌های نفتی در ساحل دریای خزر و به خصوص در استان گیلان مشاهده شده‌اند. این گلوله‌ها ناشی از فشرده شدن آلودگی‌های نفتی است که به ساحل رسیده‌اند.

پیشتر نیز مقامات سازمان محیط زیست ایران نسبت به آلودگی‌های نفتی در دریای خزر هشدار داده و از کشورهای همسایه به خصوص جمهوری آذربایجان و روسیه به عنوان منابع اصلی این آلودگی‌ها نام برده بودند. به گفته‌ پژوهشکده‌ اکولوژی دریای خزر، ۹۵ درصد از آلودگی‌های این دریا از سوی کشورهای شمالی و شمال غربی، به خصوص روسیه و جمهوری آذربایجان ایجاد می‌شود. به تازگی پژوهشگران این پژوهشکده اعلام کردند سالانه بیش از ۱۲۲ هزار تن مواد نفتی آلوده کننده وارد دریای خزر می‌شود و با ادامه یافتن این روند، خزر در سال‌های آینده از بین خواهد رفت.

معاهده‌ محیط زیست دریای خزر

گلوله‌های نفتی در ساحل دریای خزر ناشی از فشرده شدن آلودگی‌های نفتی است که به ساحل رسیده‌اند.

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و به وجود آمدن همسایگانی جدید در ساحل شمالی دریای خزر، بحث‌های فراوانی در مورد نظام حقوقی دریای خزر و همچنین چگونگی استفاده و حفاظت از این دریا پیش آمد. در زمینه محیط زیست، کشورهای ساحلی دریای خزر برنامه‌ای مشترک را با عنوان «برنامه محیط زیست دریای خزر» با یکدیگر آغاز کردند که این برنامه سرانجام به تهیه و امضای یک معاهده یا کنوانسیون منجر شد. «معاهده‌ی محیط زیست دریای خزر» یا «کنوانسیون تهران» در سال ۱۳۸۲ توسط پنج کشور اطراف این دریا شامل ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان در نشستی در شهر تهران امضاء شد. هدف این معاهده حفاظت از محیط زیست خزر در برابر کلیه منابع آلوده کننده و حفاظت، نگهداری، احیاء و استفاده منطقی و پایدار از منابع زنده آن است.

مطابق اصول کلی این معاهده، هزینه‌های آلودگی شامل جلوگیری، کنترل و کاهش آن بر عهده کشور آلوده کننده است. همچنین در بخش مربوط به جلوگیری، کاهش و کنترل آلودگی‌، این آلودگی‌ها به چند دسته تقسیم شده‌اند از جمله: آلودگی ناشی از منابع واقع در خشکی، آلودگی ناشی از فعالیت در بستر، آلودگی ناشی از شناورها، آلودگی ناشی از مواد زائد و همچنین آلودگی ناشی از سایر فعالیت‌های انسانی. مطابق تعاریف موجود در این معاهده، سکوها و سایر سازه‌های دریایی نیز جزو شناورها محسوب می‌شوند. بنابراین به نظر می‌رسد مطابق شواهد موجود، آلودگی‌های تولید شده از سوی جمهوری آذربایجان بر اثر فعالیت در بستر دریا و همچنین آلودگی‌‌های ناشی از شناورها بوده است.

جبران خسارت، فرآیندی نامشخص در معاهده

ماده ۲۹ این معاهده در خصوص «مسئولیت و جبران خسارت‌« می‌گوید، «هریک از طرف‌های متعهد با در نظر گرفتن اصول مربوطه و ضوابط حقوق بین‌الملل، متعهد به گسترش قوانین مناسب در ارتباط با مسئولیت و جبران خسارت وارده به محیط زیست دریای خزر ناشی از نقض مفاد این معاهده و پروتکل‌ها آن خواهد بود».

برای آن که ایران بتواند خسارت‌های وارد شده به محیط زیست دریای خزر را، بر اثر فعالیت‌های نفتی هماسیگان شمالی، جبران کند ابتدا باید بتواند با گزارش‌های دقیق و همراه با اسناد و مدارک کافی، منشاء آلودگی‌های نفتی را مستند نشان دهد. سپس با استناد به معاهده‌ مشترک و بهره بردن از ابزارهای دیپلماتیک، کشور آلوده کننده را راضی به جبران کردن خسارت‌های زیست محیطی و یا مشارکت در پاکسازی و کنترل آلودگی‌ها کند.

با آن که جبران خسارت‌های زیست محیطی برعهده طرف آلوده کننده است، اما خود معاهده راه حل روشنی برای اقامه دعوا و یا طلب خسارت از یکی از طرف‌های امضاء کننده را پیش بینی نکرده است و آن را به قوانین بین‌المللی ارجاع داده است. همچنین معاهده برای حل اختلاف می‌گوید در صورت بروز اختلاف بین طرف‌های امضاء کننده در ارتباط با اجرا یا تفسیر این معاهده، طرف‌های معاهده باید از راه مذاکره و یا سایر راه‌های مسالمت آمیز دیگر، به انتخاب خود برای رفع اختلاف اقدام کنند.

به این ترتیب مشخص نیست در صورتی که یک طرف نقش خود را در آلوده کردن دریای خزر نپذیرد، یا زیر بار پرداخت خسارت نرود و مذاکرات نیز به نتیجه نرسد، آن‌گاه کدام مرجع قادر به داوری و حل اختلاف و همچنین پرداخت خسارت به کشور زیان‌دیده خواهد بود. در نظام حقوقی بین‌الملل نیز دشواری‌های فراوانی در مورد چگونگی جبران خسارت‌های زیست محیطی وجود دار؛ به خصوص زمانی که طرف آلوده کننده مسئولیت خود را در مورد وارد کردن خسارت به محیط زیست نپذیرد.

به نظر می‌رسد ایران برای آن که بتواند خسارت‌های وارد شده به محیط زیست دریای خزر را، بر اثر فعالیت‌های نفتی هماسیگان شمالی، جبران کند ابتدا باید بتواند با گزارش‌های دقیق و همراه با اسناد و مدارک کافی، منشاء آلودگی‌های نفتی را مستند نشان دهد. سپس با استناد به معاهده‌ مشترک و بهره بردن از ابزارهای دیپلماتیک، کشور آلوده کننده را راضی به جبران کردن خسارت‌های زیست محیطی و یا مشارکت در پاکسازی و کنترل آلودگی‌ها کند. گرچه بخش اول قضیه، یعنی تهیه اسناد و مدارک علمی در دست کارشناسان محیط زیست است، اما استفاده از ابزارهای دیپلماتیک و موثر واقع شدن آن به عوامل متعددی از جمله سیاست‌های منطقه‌ای بستگی دارد و چندان در دایره توانایی‌های حافظان محیط زیست قرار نمی‌گیرد.

با این‌حال، وجود معاهده‌ مشترک میان ایران و کشورهای اطراف دریای خزر این امیدواری را ایجاد می‌کند که با توسل حقوقی به آن، کشورهای آلوده کننده موظف به رعایت بیشتر موارد زیست محیطی برای حفاظت از این زیستگاه دریایی مشترک شوند.

در همین زمینه:

نگرانی از آلودگی‌های نفتی دریای خزر

ایران و جزیره‌های مصنوعی همسایگانش

گسترش لکه‌های نفتی در دریای خزر

Wed, 22 Aug 2012 15:32:39 +0000

معاون سازمان محیط زیست ایران از همسایه شمالی خود، جمهوری آذربایجان به دلیل کم‌توجهی زیست محیطی نسبت به مسائل دریای خزر انتقاد کرده است.

عبدالرضا کرباسی، معاون دریایی سازمان محیط زیست ایران روز چهارشنبه یکم شهریورماه سال جاری، به خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، گفته است: در جمهوری آذربایجان، فعالیت‌های نفتی با وسایل فرسوده صورت می‌گیرد و این کشور توجهی به توان خود برای پالایش این پهنه آبی ندارد.

براساس این گزارش، بازدید کار‌شناسان محیط زیست برای نخستین‌بار در روز ۲۵ مردادماه و سپس در روزهای بیست و نهم و سی‌ام مرداد در سراسر سواحل منطقه شرق گیلان صورت گرفت و نتیجه آن رویت لکه‌های نفتی و گسترش آنها در سواحل انزلی بود. این لکه‌های نفتی می‌تواند میزان اکسیژن آب را به شدت کاهش دهد و موجب مرگ و میر آبزیان شود.

به گزارش سازمان حفاظت محیط زیست کشور، این لکه‌های نفتی تهدیدی جدی برای محیط زیست دریای خزر محسوب می‌شوند و جمهوری آذربایجان نباید با شیوه فعالیت‌های خود مشکلات زیست محیطی برای کشورهای همسایه ایجاد کند.

به گفته معاون سازمان محیط زیست ایران، پس از بررسی برآورد هزینه‌های پاکسازی و خسارت‌های زیست محیطی، مراتب از طریق وزارت امور خارجه ایران برای اخذ جریمه از جمهوری آذربایجان پیگیری خواهد شد.

پیش از این اعلام شده بود که عکس‌های ماهواره‌ای نشان می‌دهند لکه‌های نفتی به طول ۱۱۰ کیلومتر از آذربایجان به سمت ایران در حرکت هستند.

به گزارش سازمان حفاظت محیط زیست کشور، این لکه‌های نفتی تهدیدی جدی برای محیط زیست دریای خزر محسوب می‌شوند و جمهوری آذربایجان نباید با شیوه فعالیت‌های خود مشکلات زیست محیطی برای کشورهای همسایه ایجاد کند.

لکه‌های نفتی در مناطق آستارا، تالش و رضوان شهر مشاهده نشده است و بیشترین تراکم آن در سواحل منطقه کپورچال است.

ايران، پذیرای کمک‌های بين‌المللی برای زلزله‌زدگان

Tue, 14 Aug 2012 08:27:49 +0000

دولت ايران اعلام کرد آماده دريافت کمک‌های بين‌المللی برای زلزله‌زدگان شمال غرب این کشور است.

به گزارش ايرنا، محمدرضا رحيمی، معاون اول رئيس‌جمهور ايران شامگاه دوشنبه ۲۳ مرداد ۱۳۹۱ در نشستی خبری در تبريز گفت: "کشور ما در موقعيت‌های مختلف به کمک حادثه‌ديدگان ساير کشورها شتافته و اکنون در اين شرايط آماده دريافت کمک‌های کشورهای مختلف به زلزله‌زدگان شهرستان‌های اهر، ورزقان و هريس هستيم."

جمعيت هلال احمر ايران پيشتر اعلام کرده بود که "با توجه به توانايی جمعيت هلال احمر در پوشش امدادی مناطق زلزله‌زده، نيازی به کمک‌های بين‌المللی نيست"، به همین دلیل روز گذشته تیم امدادرسانی ترکیه از ورزقان بازگردانده شد

در خبرها آمده است که این تیم روز ۲۴ مرداد رهسپار استان آذربایجان شرقی شده‌اند. به گزارش خبرگزاری فارس از ارومیه، یک گروه امدادگر ترکیه با همکاری هلا‌ل احمر شهرستان خوی و هماهنگی ستاد حوادث این شهرستان رهسپار استان آذربایجان‌شرقی شدند

صادق نامدار، مدیرکل گمرگ بازرگان نیز با اشاره به اینکه این کمک‌ها از سوی مردم استان ارزروم واقع در شرق ترکیه و جمعیت هلال‌ احمر این استان به منطقه زلزله‌زده ایران ارسال شده است گفت: "نخستین محموله کمک‌های ترکیه شامل ۱۵ تن مواد غذایی، پنج تن چادر و لوازم گرمایشی امروز از طریق پایانه مرزی بازرگان وارد کشورمان شد."

روز گذشته وزارت حوادث غیر مترقبه جمهوری آذربایجان نیز بیش از سه هزار پتو، هزار كیسه خواب و ۴۶۰ چادر اسكان نیز برای زلزله زدگان استان آذربایجان شرقی به ایران ارسال كرد.

به غیر از دو کشور ترکیه و جمهوری آذربایجان، تاکنون کشورهایی چون آمريکا، روسيه، ژاپن، آلمان، سوئيس، ايتاليا، ترکيه، تايوان، سريلانکا، سنگاپور و همچنين فدراسيون بين‌المللی جمعيت‌های هلال احمر و صليب سرخ، دفتر يونيسف در تهران، دفتر پزشکان بدون مرز، صليب‌سرخ آلمان و دفتر منطقه‌ای صليب‌سرخ برای امدادرسانی به زلزله‌زدگان شمال غرب ايران اعلام آمادگی کرده‌اند. همچنين پاپ بنديکت شانزدهم، رهبر کاتوليک‌های جهان نيز روز يکشنبه از جامعه جهانی خواست تا به ياری قربانيان زمين لرزه روز شنبه در ايران بشتابند.

ويکتوريا نولند، سخنگوی وزارت خارجه‌ آمريکا نیز گفته است شهروندان اين کشور می‌توانند بدون آنکه نگران نقض تحريم‌ها عليه ايران باشند، کمک‌های بشردوستانه خود را برای زلزله‌زدگان به اين کشور ارسال کنند.

زلزله‌ ۶.۲ ريشتری روز شنبه ۲۱ مرداد در سه‌ شهر ورزقان، هريس و اهر از توابع استان آذربايجان شرقی، تاکنون بيش از ۳۰۰ کشته و بيش از سه هزار مصدوم برجای گذاشته است که عمده آنان در مناطق روستايی دارای بافت فرسوده ساکن بوده‌اند. ۲۱۹ نفر از کشته‌شدگان اين زلزله زن و کودک بوده‌اند.

با گذشته سه روز از زلزله، خبرگزاری کار ايران (ايلنا) گزارش داده که مناطق زلزله‌زده با کمبود دارو و غذا روبه‌رو هستند.

بر پايه این گزارش، "از آنجايی که بيشتر روستاهای زلزله‌زده در بلندی کوه‌ها قرار دارند، به نظرمی‌رسد پوشش اين۵۰۰ روستا از نظر غذا و دارو با مشکل مواجه شده و نياز به کمک‌های گروه‌های داوطلب مردمی ضروری به نظر می‌رسد."

خبرگزاری ايلنا نوشته است:‌ "در صورت ادامه اين وضعيت و عدم ارسال غذا و داروی کافی به زلزله‌زدگان، احتمال بحران و بروز فاجعه انسانی قابل پيش بينی است."

تیم امدادرسانی ترکیه از ورزقان بازگردانده شد

Mon, 13 Aug 2012 15:02:18 +0000

در حالی که مدیرکل روابط عمومی جمعیت هلال ‌احمر ایران، از ورود اولین محموله کمک‌های بشردوستانه ترکیه به ایران خبر داده بود، تیم امدادرسانی ترکیه از ورزقان بازگردانده شد.

مدیرعامل جمعیت هلال‌ احمر استان آذربایجان شرقی اعلام کرد: "با توجه به اعلام عدم‌نیاز به كمک های بین‌المللی در حوزه امداد و نجات و حضور بدون هماهنگی یك تیم از تركیه در منطقه، این تیم با تشریفات خاصی به كشور خودشان راهی شدند."

وزارت حوادث غیر مترقبه جمهوری آذربایجان نیز امروز اعلام كرده بود: "كمک‌های جمهوری آذربایجان شامل آرد، چای، برنج ، قند، روغن، ماكارونی، آب میوه ، بطری آب و دیگر لوازم ضروری، متشكل از ۳۵ كامیون آذری روز گذشته عازم ایران شده است."

وزارت حوادث غیر مترقبه جمهوری آذربایجان همچنین بیش از سه هزار پتو، هزار كیسه خواب و ۴۶۰ چادر اسكان نیز برای زلزله زدگان استان آذربایجان شرقی به ایران ارسال كرده است. مشخص نیست که ایران این کمک‌ها را می‌پذیرد یا نه.

هزاران نفر از مردمی که در پی وقوع این زلزله بی‌خانمان شده‌اند، هم‌اکنون در چادر و سرپناه‌های موقت اسکان داده شده‌اند. زلزله‌زدگان نیازمند آب، دارو، پتو، چادر، مواد غذایی، لباس و مواد بهداشتی هستند.

علاوه بر ترکیه و جمهوری آذربایجان، آمريکا، روسیه، ژاپن، آلمان، سوئیس، ایتالیا، ترکيه، تايوان، سریلانکا، سنگاپور و همچنين فدراسيون بين‌المللی جمعيت‌های هلال احمر و صليب سرخ، دفتر يونيسف در تهران، دفتر پزشکان بدون مرز، صليب‌سرخ آلمان و دفتر منطقه‌ای صليب‌سرخ برای امدادرسانی به زلزله‌زدگان شمال غرب ايران اعلام آمادگی کرده‌اند. همچنین پاپ بنديکت شانزدهم، رهبر کاتوليک‌های جهان نيز روز يکشنبه از جامعه جهانی خواست تا به ياری قربانيان زمين لرزه روز شنبه در ايران بشتابند. سازمان هلال احمر ایران به این کشورها نیز پیشتر اعلام کرده بود که نیازی به کمک‌های ارسالی خارجی ندارد.

این در حالی است که رضا صدیقی، فرماندار اهر، در گفت و گو با خبرگزاری فارس از روند امدادرسانی انتقاد کرده و گفته بود میزان ارسال مواد غذایی و چادر به این شهرستان ناکافی است و مناطق زلزله‌زده به شدت به چادر، آب، جیره خشک، کنسرو و آب معدنی نیاز دارند.

علاوه بر این، نمایندگان شهرهای حادثه‌دیده نیز در نطق‌های جداگانه و در گفت‌و گو با رسانه‌ها از شیوه امدادرسانی‌ها ابراز نارضایتی کرده‌اند.

الله‌وردی دهقانی، نماینده شهر ورزقان اعلام کرده است: «در شهرستان ورزقان با ضعف مدیریت بحران روبه‌رو بودیم به طوری که مسئولان شهرستان سه ساعت بعد از حادثه خود را به آنجا رساندند. فرماندار این شهرستان نیز از ساعت هفت صبح تا دو و ۳۰ دقیقه عصر در شهرستان حضور نداشت. نبود مدیریت بحران در شهرستان یکی از عوامل افزایش تلفات زلزله بود.»

ولی‌الله فرج‌اللهی، بخشدار بخش خواجه، اقلام مورد نیاز برای کمک به روستاییان این بخش را شامل نان، کنسرو و آب معدنی عنوان کرده و گفته است: "متأسفانه به دلیل دوربودن نسبی این بخش از کانون زلزله و عدم‌اطلاع‌رسانی درست از خسارات زلزله این بخش هنوز کمک‌های لازم برای روستاهای زلزله‌زده خواجه ارسال نشده است." به گفته او، در ۳۴ روستای آسیب‌دیده بخش خواجه بیشتر از ۱۱هزار نفر بی‌خانمان شده‌اند.

غلامرضا معصومی، رئیس اورژانس کشور نیز به خبرگزاری فارس گفته است: "یکی از مشکلات فعلی بهداشتی در منطقه کمبود توالت‌های صحرایی بهداشتی و آب آشامیدنی سالم از جمله آب بطری است که ممکن است خطر بروز بیماری‌های عفونی را افزایش دهد."

عباس فلاحی باباجان، نماینده مردم اهر و هریس در مجلس از کمبود امکانات و نحوه کمک رسانی انتقاد کرده است. او که خسارات وارده بر روستاهای اهر و هریس را بسیار زیاد عنوان کرده به خبرگزاری مهر گفته است: "متأسفانه با وجود قول‌های داده شده کمک رسانی به روستاها بسیار کند پیش می رود و هم اکنون اکثر روستاهای تخریب شده با کمبود چادر، لباس، آذوقه و مایحتاج ضروری مواجه هستند... خود شهر اهر نیز دست کمی از روستاها ندارد و بیش از ۳۰ درصد اماکن مسکونی، اداری خسارت جدی وارد شده که توجه ویژه مسئولان را طلب می کند."

نماینده مردم هریس و اهر با بیان اینکه تاکنون دو هزار و ۳۰۰ چادر در منطقه هریس توزیع شده است، گفته: "در برخی روستاهای این شهرستان با توجه به شدت تخریب و میزان خسارت وارده همچنان نیاز به چادر و مواد غذایی وجود دارد. فلاح تاکید کرد: چادر، پتو، لباس گرم، کنسرو، آب معدنی، جیره‌های خشک، حمام و دستشویی صحرایی، وسایل تهیه غذا همچون پیک‌نیک و وسایل روشنایی شدیداً نیاز مردم آسیب‌دیده شهرستان‌های هریس و اهر است."

گزارش‌ها از ایران حاکی است گروه های مختلف مردمی در واکنش به این حادثه و انتشار اخباری در مورد روند نامناسب کمک‌رسانی، به شکل خودجوش اقدام به جمع‌آوری کمک‌های نقدی و جنسی و ارسال آن به مناطق آسیب‌دیده کرده‌اند.

ادامه پس‌لرزه‌ها و تشدید خسارت‌های ناشی از زلزله

کمک‌رسانی به آسیب‌دیدگان زلزله در حالی صورت می‌گیرد که پس‌لرزه‌های پیاپی در اهر و ورزقان، موجب افزایش خسارت‌ها در آذربایجان شرقی شده است.

به گزارش خبرآنلاین، امروز سه پس لرزه بالای چهار ریشتر در ورزقان و اهر ثبت شده که دو مورد در ورزقان بوده است و یکی در اهر. پس لرزه‌های ورزقان در عمق کمی از سطح زمین اتفاق افتاده‌اند

این حادثه موجب شکستن شیشه‌ها ، فروریختن دیوار ساختمان‌های شهری و تخریب بیشتر به جا مانده از زلزله قبل در مناطق روستایی ورزقان شد.

تاکنون بیش از ۱۵۰ پس‌لرزه در این دو شهر رخ داده که قدرت ۴۰ مورد آن بیش از چهار ریشتر بود. ۲۴ پس لرزه از ساعت دو بامداد امروز تاکنون در شهرهای اهر و ورزقان روی داده است.

در پی ادامه لرزش زمین در آذربایجان، کارشناسان میراث فرهنگی به دلیل شکافی که در دیوار پشتی بازار اهر وجود دارد، احتمال ریزش سقف و دیوارهای آن را مطرح و تردد در آن را ممنوع کرده‌اند. به گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی، دورتادور بازار اهر، نوار زرد خطر کشیده شده است.

بازار اهر در سال‌ ۱۳۲۱ ه.ق‌ به‌ دست‌ رشیدالملک‌ حکمران وقت ارسباران تعمیر و افتتاح‌ شد. این بازار اگرچه فرسوده و قدیمی است اما‌ دارای‌ تزئیناتی‌ است‌ که‌ در کمتر بازاری دیده‌ می‌شود.

تازه ترین اخبار رسیده از مناطق زلزله زده حاکی از شایعه‌ای پیرامون ترک برداشتن سد ستارخان در استان آذربایجان شرقی است. این شایعه موجب هراس مردم منطقه شده است. این سد در مسیر رودخانه اهر در میان دو شهر ورزقان و اهر ساخته شده است و در مسیر آن ۲۰ روستا قرار دارد.

ارسلان هاشمی، مدیر عامل آب منطقه‌ای آذربایجان شرقی اما به ایلنا گفته است که این سد در مقابل زلزله "مقاوم" است و "هیچگونه مشکلی در شریان‌های آبی استان آذربایجان شرقی وجود ندارد و آب کلیه شهرهای استان درحد استاندارد تامین می‌شود".

در همین زمینه:

عزای عمومی در استان آذربایجان شرقی

انتقاد از صدا و سیما و ستاد مدیریت بحران در مجلس ایران

اعلام آمادگی آمریکا برای کمک به زلزله‌زدگان ایران

انتقاد از صدا و سیما و ستاد مدیریت بحران در مجلس ایران

تهران در انتظار زلزله هفت ريشتری

تخریب شدید ۱۵۰ روستا در اثر زلزله آذربایجان شرقی

آسیب‌دیدگی آثار تاریخی شهرهای هریس و اهر براثر وقوع زلزله‌

زمین‌لرزه‌ای به قدرت۲. ۶ ریشتر آذربایجان شرقی را لرزاند

پس‌لرزه‌ها در آذربایجان ادامه دارد،۴۱ لرزه در یک روز

زلزله و سکوت رسانه‌های ایران

ادامه عملیات امدادرسانی به زلزله‌زدگان آذربایجان شرقی

ايران خواهان توقف فعاليت "جاسوسان موساد" در کشور آذربايجان شد

zamaanehnews — Mon, 13 Feb 2012 04:59:51 +0000

وزارت خارجه ايران با احضار سفير آذربايجان در تهران، "اعتراض شديد" خود را به "فعاليت" جاسوسان سازمان امنيتی اسرائيل (موساد) در خاک اين کشور اعلام کرد و از باکو خواست تا اين فعاليت‌ها را متوقف کند.

به گزارش خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، جوانشير آخوندوف، سفير آذربايجان در تهران روز يکشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۰ در پی حضور در وزارت خارجه ايران گفت در سفر به باکو اين موضوع را با مقامات کشورش مطرح می‌کند.

وزارت خارجه ايران در بيانيه‌ای گفته است برخی از "تروريست‌های مرتبط با ترور دانشمندان هسته‌ای" به جمهوری آذربايجان رفت و آمد دارند و از "برخی تسهيلات"‌برای "سفر به تل‌آويو و همکاری با موساد" برخوردار هستند.

روزنامه بريتانيايی تايمز روز يکشنبه خبر داده بود: "آذربايجان در سال گذشته به يکی از پايگاه‌های مهم و صحنه فعاليت‌های جاسوسی موساد عليه ايران تبديل شده است."

مقام‌های آمريکايی به شبکه ان‌بی‌سی گفته‌اند ترور دانشمندان هسته‌ای ايران با دخالت موساد و سازمان مجاهدين خلق انجام شده است

ايران همواره از اسرائيل و آمريکا به عنوان "طراحان" ترور دانشمندان اتمی‌اش نام می‌برد.

مصطفی احمدی روشن يکی از آخرين مقام‌های مروتبط با برنامه اتمی ايران است که ۲۱ دی ۱۳۹۰ در تهران ترور شد.

همچنين در سال ۱۳۸۸ مسعود علی‌محمدی، استاد فيزيک دانشگاه تهران بر اثر شليک گلوله کشته شد. هشتم آذرماه سال ۸۹ نيز بر اثر دو انفجار بمب در دو نقطه تهران، مجيد شهرياری و فريدون عباسی، دو استاد دانشگاه بهشتی مورد سوء قصد قرار گرفتند که مجيد شهرياری جان خود را از دست داد و فريدون عباسی زخمی شد.

در همين حال چند روز پيش نيز مقام‌های آمريکايی به شبکه ان‌بی‌سی گفتند ترور دانشمندان هسته‌ای ايران با دخالت "موساد و سازمان مجاهدين خلق" انجام شده است.

اين مقام‌های آمريکايی با اين حال گفته‌اند دولت ايالات متحده در اين ترورها نقشی نداشته است.

اسرائيل در خصوص اين خبر سکوت کرده اما سازمان مجاهدين خلق از گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی اين گزارش را "دروغ" ناميده است.

ايران از سازمان مجاهدين خلق به نام "منافقين"‌ياد می‌کند و اين گروه را "تروريستی" می‌داند.

مقام‌های آمريکايی که نامشان فاش نشده همچنين به ان‌بی‌سی گفته‌اند سازمان مجاهدين خلق ايران در سال ۱۳۷۳ با دريافت بمب از رمزی يوسف آن را در حرم "امام رضا" (هشتمين امام شيعيان) در شهر مشهد منفجر کرده‌اند. در اين انفجار ۲۶ نفر کشته و حدود ۳۰۰ نفر زخمی شدند.

در ۲۷ مارس ۱۹۹۵ يک نشريه پاکستانی اعلام کرد يک جوان ۲۴ ساله به نام عبدالشکور که يکی از دستياران نزديک رمزی يوسف از اعضای القاعده است به انجام اين بمب‌گذاری اعتراف کرده است.

رمزی يوسف به اتهامات گوناگون از جمله بمب‌گذاری در مرکز تجارت جهانی در سال ۱۹۹۳ هم اکنون در آمريکا دوره حبس ابد خود را می‌گذراند.

بمب‌گذاری در مرکز بازرگانی جهانی در ماه فوريه سال ۱۹۹۳ در شهر نيويورک رخ داد که باعث کشته شدن شش نفر و زخمی شدن بيش از هزار نفر شد.