نشر کتاب در ايران

شهلا لاهیجی: ديگر اميدی به ادامه حيات فرهنگی نداريم

news-zamaneh — Thu, 21 Feb 2013 16:18:04 +0000

شهلا لاهیجی، نویسنده، ناشر و مترجم ایرانی شرايط انتشارت کتاب و ديگر عرصه‌های فرهنگی در ايران را بحرانی توصيف کرد.

خبرگزاری کار ایران (ایلنا) امروز پنج‌شنبه دوم بهمن‌ماه به نقل از شهلا لاهیجی، نویسنده، ناشر و مترجم ایرانی نوشت، "نزدیک به دو سال است کتابی را آماده کرده‌ام و تنها کار جمع‌بندی آن مانده که به دلیل همین مشکلات، از انجام‌ آن باز مانده‌ام."

مدیر انتشارات روشنگران و مطالعات زنان با اعلام این‌که "در طول یک سال اخیر نزدیک به دو سه کتاب منتشر کرده‌ایم"، افزود: "با این شرایط واقعاً ذهن من خالی است و توان جمع‌آوری و سامان دادن به چند اثرم را ندارم."

وی با بیان این‌که "من با سی و چند سال سابقه می‌دانم چه کتابی را می‌توان منتشر کرد"، تأکید نمود: "کتابی را که برای انتشار به وزارت ارشاد می‌سپارم، از فیلتر خودم عبور کرده و تمام خطوط قرمز را در نظر گرفته‌ام."

شهلا لاهيجی: ما دوران میرسلیم را هم دیدیم که با وجود تمام سختگیری‌ها، از لحاظ فرهنگی زنده ماندیم، اما الان دیگر امیدی نداریم که بتوانیم ادامه‌ حیات فرهنگی بدهیم

شهلا لاهیجی نخستین ناشر زن در ایران است که موفق شد در سال ۱۳۸۵ جایزه "آزادی نشر" را از سوی اتحادیه بین‌المللی ناشران در مراسم گشایش نمایشگاه بین‌المللی کتاب گوتنبرگ سوئد دریافت کند.

این نویسنده با اشاره به افزودن چند تبصره‌ به مصوبه ‌شورای عالی انقلاب فرهنگی در مورد صدور مجوز کتاب از سوی وزارت ارشاد، آن‌ها را مغایر با قانون اساسی دانست و گفت وزارت ارشاد خود نمی‌تواند قانون بگذارد.

لاهيجی گفت: "کتاب‌های مختلفی بوده که به موضوع خشونت در خانواده‌ها، خشونت اجتماعی، سن ازدواج و... پرداخته، اما مجوز انتشار دریافت نکرده‌اند."

وی با اعلام این نکته که "هیچ کس بر اساس این قانون نمی‌تواند برای صدور مجوز پیش از چاپ کتاب، بررسی و ممیزی انجام دهد"، تأکید کرد: "این‌که کجای یک کتاب حذف و اصلاح شود، سلیقه ممیز است."

این ناشر ممیزی و سانسورهای فعلی را نوعی "توهین" دانست و اضافه کرد: "اکنون برای یک مجوز ‌گاه نزدیک به شش ماه منتظر می‌مانیم و همین بلاتکلیفی امکان هر نوع برنامه‌ریزی را از ما می‌گیرد."

لاهیجی با اشاره به سایر مشکلات صنف نشر و کتاب گفت: "لیتوگرافی‌ها نیز عملا تعطیل شده‌اند و تیراژ کتاب‌ها به ۵۰۰ نسخه رسیده است."

وی توقف تولیدات فرهنگی یک جامعه را به معنای متوقف شدن مغز و "مرگ" آن جامعه عنوان کرد و افزود: "از جامعه کتاب‌خوان نباید ترسید، از جامعه‌ای که کتاب نمی‌خواند باید ترسید."

مدير انتشارات روشنگران در پايان گفت: "ما دوران میرسلیم را هم دیدیم که با وجود تمام سختگیری‌ها، از لحاظ فرهنگی زنده ماندیم، اما الان دیگر امیدی نداریم که بتوانیم ادامه‌ حیات فرهنگی بدهیم."

در چند سال اخیر، مسئولان اداره کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به دلایل گوناگون یا اجازه انتشار بسیاری از کتاب‌ها در موضوعات مختلف را صادر نکردند و یا بسیاری از آثار را با سانسور و ایرادات فراوان مواجه کردند. همچنین در سال‌های اخیر مجوز نشر برخی آثار را نیز که قبلاً صادر شده بود، باطل کرده‌اند.

آذرماه گذشته بیش از یک‌صد تن از نویسندگان، شاعران و مترجمان ایرانی با انتشار متنی خواهان لغو فوری مجوز انتشار کتاب از سوی وزارت ارشاد و کلیه‌ مقررات و قوانین مربوط به آن شدند.

آن‌ها با اعلام این‌که نویسندگان باید بتوانند آزادانه بیندیشند و حاصل اندیشه و هنر خود را آزادانه عرضه کنند تأکید کردند: "حق مردم است که فارغ از هرگونه سانسور و فشار حکومتی به آثار ادب، هنری و اطلاعات دسترسی پیدا کنند و خود به داوری و نقد بپردازند."

درويشيان: مشکلات سانسور صدای خودی‌ها را هم در آورده

news-zamaneh — Mon, 11 Feb 2013 15:02:47 +0000

علی‌اشرف درويشيان، نويسنده و عضو کانون نويسندگان ايران از توقف چاپ دوباره يکی از کتاب‌هايش خبر داد و گفت نزديک به ۲۰ عنوان کتاب شامل رمان‌ها و مجموعه داستان‌های کوتاه وی به دليل تعطيلی نشر چشمه بلاتکليف مانده‌اند.

خبرگزاری کار ايران (ايلنا ) امروز دوشنبه ۲۳ بهمن ماه به نقل از علی‌اشرف درويشيان، نويسنده، محقق و از اعضای کانون نويسندگان ايران نوشت: "تقريبا اکثر کتاب‌های من در انتشارات چشمه منتشر می‌شد. تعداد اين کتاب‌ها نزديک به ۲۰ عنوان است که شامل رمان‌ها و مجموعه داستان‌های کوتاه می‌شود و به دليل تعطيلی نشر چشمه بلاتکليف مانده‌اند."

چندين انتشاراتی در ايران در دو سال اخير بارها بر اثر فشارهای وزارت ارشاد و فرهنگ اسلامی به حالت تعليق در آمدند. هجدهم دی‌ماه سال گذشته تعليق نشر چشمه از سوی وزارت ارشاد به‌شکل شفاهی ابلاغ شد و پس از گذشت چند ماه مجوز اين نشر به‌صورت کلی لغو گرديد.

محمدمهدی فخری‌زاده، عضو هيئت مديره انجمن اتحاديه ناشران و کتابفروشان تهران دی‌ماه سال جاری گفت پرونده انتشارات چشمه در مرحله تجديد نظر قرار گرفته است.

علی‌اشرف درويشيان افزود: "کتاب فرهنگ و افسانه‌های مردم ايران که حاصل همکاری من با رضا خندان است، ظاهراً به خاطر مشکلات اقتصادی و گرانی کاغذ برای چاپ‌ مجدد به مشکل برخورد کرده است."

درويشيان: ادامه‌ اين وضعيت بی‌شک سيری قهقرايی را پيش روی فرهنگ ما می‌گذارد و به نابودی کامل آن منجر می‌شود

اين نويسنده تأکيد کرد: "اين کتاب دارای ۱۹ جلد است که هر کدام از اين جلد‌ها در حدود ۶۰۰ صفحه دارد و کار جمع‌آوری و تدوين آن نزديک به ۲۰ سال طول کشيد."

وی با اعلام اين‌که "در اين شرايط و با توجه به تعطيلی نشر چشمه، به نوعی ما هم تعطيل شده‌ايم"، گفت: "به دليل اين‌که شرايط جسمی چندان مناسبی ندارم، اين روز‌ها کار چندان زيادی انجام نمی‌دهم."

درويشيان با اشاره به اين‌که "تيراژ بعضی از کتاب‌ها به ۲۰۰ نسخه رسيده است"، توضيح داد: "جريان سانسور، حوزه‌ فرهنگ را چنان بی‌اعتبار کرده و اعتماد مردم را گرفته که اين بی‌اعتنايی را ايجاد کرده است."

اين نويسنده به بی‌اعتنايی مردم در حوزه‌ ادبيات و هنر و گذشتن آثار از "درگاه سانسور" اشاره کرد و افزود: "اين مشکلات به قدری جدی است که حتی صدای خودی‌ها را هم در آورده است."

به گفته اين عضو کانون نويسندگان ايران، "ادامه‌ اين وضعيت بی‌شک سيری قهقرايی را پيش روی فرهنگ ما می‌گذارد و به نابودی کامل آن منجر می‌شود."

درويشيان که مدت‌هاست شرايط نامطلوب فيزيکی او را از فعاليت مستمر ادبی بازداشته است پيش از اين گفته بود: "مجموعه داستانی‌ وی به نام «داستان‌های تازه داغ» نزديک به شش سال است؛ در ارشاد مانده است."

پيش از اين، تمامی کتاب‌های عرضه‌شده علی‌اشرف درويشيان در بيست‌وچهارمين نمايشگاه کتاب تهران جمع‌آوری شد.

علی‌اشرف درويشيان در مهرماه ۱۳۲۰ در کرمانشاه به دنيا آمده است و از اعضای قديمی کانون نويسندگان ايران به‌شمار می‌رود.

درويشيان نزديک به ۱۵ سال به کار معلمی پرداخته و هم‌زمان با کار، تحصيل را هم ادامه داده است. از سال ۱۳۴۵ در دانشگاه تهران در رشته‌ ادبيات فارسی و سپس تا فوق ليسانس روان‌شناسی تربيتی درس خوانده و هم‌زمان در دانشسرای عالی تهران تا مقطع فوق ليسانس مشاوره و راهنمايی تحصيلی پيش رفته است.

وی برخی از نوشته‌های خود را پيش از انقلاب ايران با نام مستعار "لطيف تلخستانی" منتشر می‌کرد. درويشيان پس از انقلاب چند بار به علت فعاليت‌های سياسی زندانی شد.

اين نويسنده در زمينه‌های مختلف کتاب نوشته است. از جمله در زمينه‌ داستان کوتاه و رمان: از اين ولايت، آبشوران، فصل‌نامه، همراه با آهنگ‌های بابام، قصه‌های بند، درشتی، سلول ۱۸، سال‌های ابری، از ندار تا دارا، برگزيده داستان‌ها و چهار کتاب؛ در زمينه‌ داستان برای کودکان و نوجوانان: ابر سياه هزار چشم، گل طلا و کلاش قرمز، رنگينه، کی برمی‌گردی داداش جان؟، آتش در کتابخانه‌ بچه‌ها و روزنامه ديواری مدرسه‌ ما؛ در زمينه‌ فرهنگ عامه: افسانه‌ها و متل‌های کردی، فرهنگ گويش کرمانشاهی و فرهنگ افسانه‌های مردم ايران (۱۵ جلد) (با همکاری رضا خندان مهابادی)؛ و در زمينه‌ گردآوری: کتاب بيستون شماره يک، کتاب کودکان و نوجوانان (۱۱ شماره)، نقد و بررسی ادبيات کودکان و نوجوانان (سه شماره)، خاطرات صفرخان (گفت‌وگو با صفر قهرمانيان)، برگزيده‌ آثار صمد بهرنگی و...

علی‌اشرف درويشيان در دهمين دوره جايزه ادبی هوشنگ گلشيری، به‌خاطر "تعهد بی‌چون و چرا به آزادی بيان و در امان نگاه داشتنِ حريم قلم از دستبردِ قدرت" و "تصوير صادقانه‌ای که از گذر دردناک جامعه‌ای روستايی به جامعه‌ای شهری به‌دست داده"، مورد تقدير قرار گرفت.

درويشيان در ارديبهشت سال ۱۳۸۶ سکته مغزی کرد و از آن‌پس بخشی از بدن او فلج شد.

انتظار دو ساله برای مجوز نشر اوديسه‌‌ کازانتزاکيس

Sun, 05 Feb 2012 21:08:28 +0000

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پس از گذشت دو سال، هنوز مجوز انتشار نخستين برگردان فارسی رمان اوديسه‌‌، اثر نيکوس کازانتزاکيس را صادر نکرده است.

صالح حسينی، مترجم پيش‌کسوت ادبيات جهان در ايران که اين کتاب را ترجمه کرده است در گفت‌وگو با خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، گفت: "از دو سال پيش که رمان اوديسه‌‌ نيکوس کازانتزاکيس را ترجمه کرده و برای دريافت مجوز از سوی نشر نيلوفر به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سپردم برگردان کتاب تازه‌ای را آغاز نکرده‌ام."

وی اوديسه را اثری حماسی‌ با متنی در ۸۰۰ صفحه دانست که برای نخستين‌بار به زبان فارسی برگردانده شده است.

حسينی با بيان اين‌که نويسنده بخشی را با عنوان تکمله‌ جديد به اوديسه افزوده است، گفت: "برای برگردان اين بخش، از برخی از واژه‌های شاهنامه‌ فردوسی بهره بردم."

وی برگردان اين اثر نيکوس کازانتزاکيس را از روی برگردان يک استاد يونانی در دانشگاه‌های آمريکا انجام داده است.

صالح حسينی پيش‌تر، کتاب‌های ديگر اين نويسنده‌ مطرح يونانی به نام‌های "گزارش به خاک يونان" و "آخرين وسوسه‌ مسيح" را برگردان و منتشر کرده است

کازانتزاکيس که اين داستان حماسی را در سال‌های پايانی عمر خود نگاشت اين اثر را همانند کتاب اوديسه‌ مشهور هومر به‌نوعی با مفاهيم جديد بيان کرد.

در حقيقت اوديسه قهرمان داستان، مراحل مختلف سير و سلوک، عشق، حماسه و عرفان را سپری کرد و در پايان درگير تفکر يونانی شد.

اوديسه از ۳۳ هزار و ۳۳۳ بيت ۱۷ ‌سيلابی ترکيب شده و سرودن آن به مدت ۱۰‌ سال طول کشيده‌ است.

نيکوس کازانتزاکيس در فوريه ۱۸۸۳ زاده شد و در ۲۶ اکتبر ۱۹۵۷ بر اثر سرطان خون در آلمان درگذشت.

"زوربای یونانی" که فیلمی نیز به همین نام با بازی آنتونی کوئين در سال ۱۹۶۴ از روی آن ساخته شد، عنوان یکی دیگر از آثار جهانی او است که در سال ۱۹۴۶ منتشر گرديد.

تلاش آدمی برای رسيدن به ناممکن و ورای مرزهای انسانی در تمامی آثار کازانتزاکيس وجود دارد. او آثارش را به زبان يونانی ‌نوشت که به زبان‌های ديگر ترجمه ‌شدند.

صالح حسينی پيش‌تر، کتاب‌های ديگر اين نويسنده‌ مطرح يونانی به نام‌های "گزارش به خاک يونان" و "آخرين وسوسه‌ مسيح" را برگردان و منتشر کرده است.

از ترجمه‌های ديگر وی می‌توان به کتاب‌هايی چون "دوبلينی‌ها" نوشته جيمز جويس، "۱۹۸۴" و "مزرعه‌ حيوانات" نوشته جرج اورول و "برادران کارامازوف" نوشته فئودور داستايوفسکی اشاره کرد.

اين مترجم و منتقد ايرانی زاده سال ۱۳۲۵ سنقر کرمانشاه است. وی دارای مدرک دکتری زبان انگليسی از دانشگاه جرج واشنگتن آمريکا است و در دانشگاه چمران اهواز تدريس می‌کند.