بهاییان

آموزش زیر آتش

arezoo — Sun, 27 Jan 2013 06:42:53 +0000

جمهوری اسلامی ایران بهاییان را از آموزش عالی و دانشگاه رفتن محروم کرده است. مستند «آموزش، زیر آتش» ساخته جف هافمن به مساله تحصیل بهاییان در ایران و خشونت‌های حکومتی می‌پردازد.

منبع: حساب کاربری تلوزیون نوین در یوتیوب.

افزایش بازداشت بهاییان

society — Tue, 15 Jan 2013 12:39:35 +0000

شیلا مایر- بهجت

برگردان:

اکبر فلاح‌زاده

شیلا مایر- بهجت - سپهر عاطفی هرچند دور از ایران در برلین زندگی می‌کند، اما باز وقتی پای اینترنت می‌نشیند دست و دلش می‌لرزد. علت ترس سپهر این است که بهایی است و از حکومت ایران که بهاییان را مرتد می‌داند، واهمه دارد. او به علت نظارت حکومت، شبکه اجتماعی اسکایپ را خیلی خطرناک می‌داند، همینطور چت یاهو را. تلفن که دیگر جای خود دارد. چت با گوگل را تاحدی امکان‌پذیر می‌داند، با این حال باید حواسش جمع باشد در چت نامی از اسرائیل نبرد، چون همین یک کلمه ممکن است خانواده‌اش را در ایران به دردسر بیاندازد. خودش هم با وجود دوری از ایران ممکن است به هچل بیافتد.

بهاییان تقریبا ١٧٠ سال پیش از دل اسلام بیرون آمدند. آنان به قرآن احترام می‌گذارند، اما پیامبر اسلام را آخرین نمی‌دانند. جامعه بهایی در سراسر دنیا تقریباً هفت میلیون پیرو دارد، اما در ایران ممنوع است. به گفته اینگو هوفمان، نماینده جامعه بهایی در آلمان، مبانی اعتقادی بهاییان، مانند برابری زن و مرد، یا حق برخورداری از تحصیل را در ایران انگ غربی می‌زنند. به همین دلیل وضع بهاییان بعد از انقلاب ایران آشکارا به وخامت گراییده است.

به گزارش مرکز اسناد حقوق بشر ایران "هرچند دیانت بهایی از آغاز ظهور با آزار و اذیت موجه شده، اما اولین سرکوب شدید بهاییان در در دهه ١٣٣٠ در پی سخنرانی‌های حجت الاسلام فلسفی صورت گرفت. سال ١٣٣٤ مرکز ملی بهاییان (حضیره القدس) به دستور تیمور بختیار فرمانده نظامی تهران اشغال و گنبد آن تخریب شد. آزار و اذیت آنها در پی تاسیس انجمن حجتیه و به ویژه بعد از انقلاب سال ١٣٥٧ تشدید گردید".

با وجود آنکه بهاییان در سازمان ملل از موقعیت و مقام مشاوره‌ای برخوردارند، در خود ایران صاحب هیچ حقی نیستند و تقریباً نیم میلیون اعضای آنها را متهم به جاسوسی برای اسرائیل می‌کنند. این از آن اتهاماتی است که در ایران خیلی گران تمام می‌شود و عواقب وخیمی دارد.

بنا به گفته جامعه بین‌المللی بهایی، بین سال‌های ١٩٧٩ تا ١٩٩٨ حدود دویست بهایی در ایران اعدام شده و ١٥ تن به کلی ناپدید شده‌اند. فقط از سال ٢٠٠٤ تا٢٠١٠، ٣٣٤ بهایی زندانی شدند و در حال حاضر نیز زیر فشار زیادی قرار گرفته‌اند. یک سخنگوی دولت آلمان از وضع بهاییان در ایران اظهار نگرانی کرد.

بنا به گفته جامعه بین‌المللی بهایی، بین سال‌های ١٩٧٩ تا ١٩٩٨ حدود دویست بهایی در ایران اعدام شده و ١٥ تن به کلی ناپدید شده‌اند. فقط از سال ٢٠٠٤ تا٢٠١٠، ٣٣٤ بهایی زندانی شدند و در حال حاضر نیز زیر فشار زیادی قرار گرفته‌اند. یک سخنگوی دولت آلمان از وضع بهاییان در ایران اظهار نگرانی کرد.

عاطفی که اینک ٢٤ ساله است، در زادگاهش اصفهان در جامعه بهایی فعالیت می‌کرد و بابت همین فعالیت‌ها نیز گرفتار انواع مشکلات و محرومیت‌ها شد. با این حال او از پای ننشست و از طریق وبلاگ خودش و شبکه‌های اجتماعی و با نام واقعی خودش نامه‌های اعتراضی نسبت به نقض حقوق بشر به "کمیته گزارشگران حقوق بشر "نوشت. این نامه‌ها برایش دردسر درست کرد و داشت دستگیر می‌شد که با کمک یک قاچاقچی از کشور فرار کرد و به آلمان آمد. او از سال ٢٠٠٩ یکی از ٥٠ تن ایرانیانی است که تقاضای پناهندگی‌شان در پی انتخابات سال ٢٠٠٩، در آلمان پذیرفته شده است. سپهر می‌گوید: "تا زمانی که ایران آزاد نشود، نمی‌توانم برگردم."

یک خانم بهایی دیگر که خود را با نام مستعار "مونا سبدی" معرفی می‌کند از فشار به بهاییان در استان سمنان می‌گوید. وضع بهاییان در این استان به قدری وخیم است که مارکوس لونینگ، مسئول بخش حقوق بشر دولت آلمان "نگرانی شدید" خود را نسبت به آزار بهاییان در سمنان اظهار کرده است. مونا می‌گوید همه بهاییان این استان زیر فشار قرار گرفته‌اند و به تازگی زن و شوهرهای بهایی را هم دستگیر می‌کنند.

در همین زمینه بخش فارسی رادیو صدای آلمان از بازداشت دو مادر بهایی خبر داد که همراه نوزادان‌شان در سمنان زندانی شده‌اند. بچه‌ها در زندان به شدت ضعیف شده‌اند. بنا به بعضی منابع دیگر ازجمله "کمیته گزارشگران حقوق بشر"، پدر یکی از بچه‌ها نیز دستگیر شده است. به گزارش سازمان‌های مدافع حقوق بشر علت دستگیری آنها صرفا بهایی بودن‌شان هست.

به گفته مونا زندانی شدن عواقب گوناگونی در زمینه‌های مختلف در پی دارد. وقتی پدر و مادر زندانی می‌شوند معنی‌اش این است که خانواده دیگر نان‌آور ندارد. خانواده‌ها پس‌انداز هم ندارند که در مدت زندانی بودن والدین از آن ارتزاق کنند. با اتهامات ساختگی مجوز کسب بهایی‌ها را هم گرفته‌اند و مغازه‌هایشان را نیز بسته‌اند.

این نکات را مسئول حقوق بشر دولت آلمان نیز تایید می‌کند و "بستن مغازه و اخراج از دانشگاه" و اعمال دیگر محدودیت‌ها نسبت به بهاییان را محکوم می‌کند.

سال ٢٠٠٥ از طرف ارتش به نیروهای امنیتی فرمان داده شد بهاییان را شناسایی کنند. حکومت ایران بهاییان را به تحریک احساسات مردم، فعالیت‌های ضد انقلابی و از همه مهم‌تر جاسوسی برای اسرائیل متهم می‌کند. ظاهراً این اتهام‌ها فرافکنانه‌ هستند و بهاییان قربانی سیاست‌های حکومت‌اند. به گفته هوفمان از اعضای جامعه بهاییان در آلمان،" این اتهامات تازگی ندارد، اول بهاییان را به روس‌ها وابسته می‌دانستند، بعد به انگلیسی‌ها و حالا به اسرائیل".

در مواردی زیادی حتی دانش‌آموزان بهایی هم مورد آزار قرار می‌گیرند و بنا به گزارش گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در ایران، مغازه‌های بهاییان نیز آتش زده می‌شوند.

به گفته مونا سبدی گورهای خانوادگی‌شان نیز تخریب شده است. او افسوس می‌خورد که "هر وقت چیز خیلی خوبی درست می‌کنیم، سر و کله‌شان پیدا می‌شود و خرابش می‌کنند".

روزنامه‌های دولتی با پخش اخبار‌ی در مورد "فرقه ضاله"ای که ظاهراً بچه‌ها را قربانی می‌کند، موجب تحریک مردم می‌شوند. فقط در عرض شانزده ماه ٤٠٠ گزارش بر ضد بهاییان در روزنامه‌های بزرگ دولتی منتشر شده است. در یک سریال تلویزیونی هم بهاییان جاسوسان اسرائیل و انگلیس نشان داده می‌شوند.

بهاییان در همه زمینه زیر فشارند. قانون اساسی ایران در کنار اسلام تنها ادیان مسیحی، یهودی و زرتشتی را قبول دارد. از سال ١٩٨٣ جامعه بهایی حق برگزاری تجمع ندارد. در فوریه سال ٢٠٠٨ هفت نماینده منتخب‌ آنها دستگیر شدند. در سال‌های گذشته تعدادی از اعضای رهبری‌شان هم اعدام شده‌اند.

سال١٩٩٣ رینالدو گالیندوپل، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل تعقیب سیستماتیک بهاییان در ایران را افشا کرد. او در بازدید از ایران به یک سند رسمی دست یافت با نام به اصطلاح "یادواره گلپایگانی"، که مربوط به دو سال قبل از آن بود و امضای افرادی از جمله آیت‌الله خامنه‌ای هم پای آن بود. در آن از جمله می‌خوانیم که "باید جلوی پیشرفت بهاییان گرفته شود" و دستیابی آنها به آموزش یا راهیابی به دانشگاه را باید یا ممنوع، یا خیلی دشوار کرد. آنها حق فعالیت اقتصادی هم ندارند و"ریشه‌های فرهنگی‌شان در خارج از ایران" نیز باید خشکانده شود.

منع تحصیل بهاییان اما خیلی پیشتر از این سند آغاز شده بود. سال ١٩٨٧ یک مرکز آموزش عالی بهاییان به طور خصوصی و در خانه‌های خود بهاییان برپا شد که سال ١٩٩٨ توسط ماموران امنیتی کشف و از هم پاشیده شد.

سال ٢٠٠٦، ٨١ دانشگاه در ایران نامه‌هایی با مضمون ممنوعیت تحصیل بهاییان از وزارت علوم دریافت کردند. در این نامه‌ها به مصوبه سال ١٩٩١ شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر "شناسایی بهاییان" و اخراج آنها از دانشگاه استناد شده است. بر اساس این مصوبه، بهائیان علاوه بر محرومیت از اشتغال در اماکن دولتی، از تحصیلات دانشگاهی نیز محروم هستند. در بند سوم این مصوبه در تاریخ ششم اسفند ۱۳۶۹، آمده که باید از ثبت نام بهائیان در دانشگاهها جلوگیری به عمل آید و چنانچه هویت بهایی فردی هنگام تحصیل احراز شود باید از تحصیل محروم شود. همچنین در ۱۱ آبان سال ۱۳۸۵ نیز مجدداً به تصویب شورای انقلاب فرهنگی و وزارت اطلاعات رسیده‌ است که بهائیان نمی‌توانند در دانشگاه‌ها ثبت نام کنند و در صورت ثبت نام باید اخراج شوند.

همچنین سال ٢٠٠٥ از طرف ارتش به نیروهای امنیتی فرمان داده شد بهاییان را شناسایی کنند. حکومت ایران بهاییان را به تحریک احساسات مردم، فعالیت‌های ضد انقلابی و از همه مهم‌تر جاسوسی برای اسرائیل متهم می‌کند. ظاهراً این اتهام‌ها فرافکنانه‌ هستند و بهاییان قربانی سیاست‌های حکومت‌اند. به گفته هوفمان از اعضای جامعه بهاییان در آلمان،" این اتهامات تازگی ندارد، اول بهاییان را به روس‌ها وابسته می‌دانستند، بعد به انگلیسی‌ها و حالا به اسرائیل".

عبادتگاه مقدس بهاییان (بيت‌العدل اعظم الهی) در شهر حیفای اسراییل قرار دارد. گنبد طلایی این عبادتگاه محصور در میان باغی زیبا، از مناطق مورد علاقه توریست‌ها در اسراییل است.

البته علت بنای عبادتگاه در اسراییل هم تصمیم شاه به طرد آنها از کشور بود، اما در ایران دیگر کسی به این نکته توجه ندارد و وجود عبادتگاه در اسرائیل را دلیل وابستگی به آن کشور می‌دانند.

منبع: دی ولت آنلاین

صداوسیما و اقلیت‌های دینی

society — Fri, 21 Dec 2012 09:00:01 +0000

محسن کاکارش - صدا و سیمای جمهوری اسلامی، در سال‌های اخیر، به دلیل پخش اعتراف‌های اجباری روزنامه‌ نگاران، زندانیان سیاسی و نوع برخورد با اقلیت‌های دینی، به طور مکرر مورد انتقاد نهادهای مختلف داخلی و بین‌المللی قرار گرفته است.

در آخرین انتقاد مطرح شده، یوناتن بت‌کلیا، نماینده آشوریان در مجلس ایران، پخش برخی برنامه‌های صداوسیما را توهین مستقیم به آشوریان خوانده است. این در حالی است که پیشتر شماری از فعالان اهل سنت در نامه‌ای به آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی نوشته بودند، "رسانه های ملی" در اهانت به عقاید اهل سنت از آزادی کامل برخوردار هستند. از طرفی دیگر تارنمای کمیته گزارشگران حقوق بشر از فشار زندانیان بهایی زندان سمنان برای ساخت یک فیلم مستند تلویزیونی و اعتراف‌گیری از سوی نیروهای امنیتی این زندان خبر داده است.

نامه‌های بی‌پاسخ اقلیت‌ها

به گزارش خبرگزاری ایسنا یوناتن بت‌کلیا چند روز پیش در نطق میان دستور خود در مجلس از عزت‌الله ضرغامی، رئیس سازمان صدا و سیما خواسته است تا جلوی پخش برخی از برنامه‌های صدا و سیما را بگیرد و در صورت تکرار با مسببان برخورد کند.

یوناتن بت‌کلیا، نماینده آشوریان در مجلس از "برخورد سلیقه‌ای مسئولان اجرایی" انتقاد کرده و گفته است: "‌برخورد سلیقه‌ای برخی مسئولان اجرایی باعث مهاجرت آشوریان که در تنگنای اقتصادی قرار دارند، می‌شود. لذا ما از رییس‌جمهور انتظار داریم تا در این مورد اقدامی انجام دهد، همچنین عدم پرداخت بودجه انجمن‌ها باعث اخلال در کار آنها شده، تسریع در پرداخت کامل بودجه انجمن‌های مذهبی را خواهانیم."

نماینده آشوریان از برنامه‌ مشخصی نام نبرده است، اما جمعی از فعالان مذهبی در مهرماه گذشته در نامه‌ای به رهبر جمهوری اسلامی نوشته بودند: "طی ۳۳ سال گذشته اجازه داده نشده است که حتی در یک برنامه و در یکی از مراکز صدا و سیما در استان‌های کشور، عقاید اهل سنت توسط علمای آنان ضبط و پخش شود. بالعکس در این مدت، به وفور کلیه مراکز رسانه ملی کشور در هتک حرمت و اهانت به مسلمات معتقدات اهل سنت از آزادی کامل و بی‌حد و حصر برخوردار بوده اند."

هم‌چنین نماینده آشوریان در مجلس از "برخورد سلیقه‌ای مسئولان اجرایی" انتقاد کرده و گفته است: "‌برخورد سلیقه‌ای برخی مسئولان اجرایی باعث مهاجرت آشوریان که در تنگنای اقتصادی قرار دارند، می‌شود. لذا ما از رئیس‌جمهور انتظار داریم تا در این مورد اقدامی انجام دهد، همچنین عدم پرداخت بودجه انجمن‌ها باعث اخلال در کار آنها شده، تسریع در پرداخت کامل بودجه انجمن‌های مذهبی را خواهانیم."

در سال‌های گذشته بارها فعالان مذهبی با نوشتن نامه‌هایی نسبت به وضعیت اقلیت‌های دینی اعتراض کرده‌اند، اما تاکنون پاسخی به آنان داده نشده است. بت‌کلیا هم گفته است: "‌متاسفانه تاکنون هیچ پاسخی به مکاتبات ما داده نشده است."

نماینده آشوریان در مجلس همچنین با اشاره به ماده ۸۸۱ مکرر قانون مدنی گفته است: "با وجود تلاش‌های بسیار هنوز محدودیت‌هایی درباره قصاص وجود دارد، و عدم تحقق خواسته ما در این زمینه مشکل‌ساز شده است."

در ماده ۸۸۱ قانون مدنی جمهوری اسلامی همچنین آمده است، "کافر از مسلم ارث نمی‌برد و اگر در بین ورثه متوفای کافری، مسلم باشد وراث کافر ارث نمی‌برند اگر چه از لحاظ طبقه و درجه مقدم بر مسلم باشند."

به گفته نماینده این اقلیت دینی در مجلس، کتاب های "توهین‌آمیزی" نیز نسبت به ادیان الهی مختلف در ایران به چاپ می‌ر‌سد. او از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خواسته است تا در این زمینه "اهتمام" بیشتری داشته باشد.

احمد شهید، گزارشگر سازمان ملل متحد در سومین گزارش خود از وضعیت اقلیت‌های دینی در ایران انتقاد کرده و ۱۱ بند از گزارش خود را به موضوع آزادی مذهبی اختصاص داده بود. بت‌کلیا اما علی‌رغم بیان این انتقادها از وضعیت آشوریان در مجلس ایران، گزارش احمد شهید را محکوم کرده بود.

تلاش برای اعتراف‌گیری

آنطور که تارنمای کمیته گزارشگران حقوق بشر نوشته است، نیروهای امنیتی در روزهای اخیر تلاش کرده‌اند، "فیلمی مستند" از زندانیان بهایی تهیه کنند که این امر با مخالفت زندانیان روبه‌رو شده‌ است.

اردیبهشت‌ماه سال جاری سازمان "عدالت برای ایران" اعلام کرده بود، پخش برنامه‌های شبکه تلویزیونی "پرس‌تی‌وی" باید متوقف شود. چرا که به گفته موسسان این سازمان، این شبکه دیگر نه یک رسانه که ابزار شکنجه است. شادی صدر یکی از موسسان این سازمان به "دویچه وله" گفته بود: "پرس‏‌تی‏‌وی حتی از حد رسانه‌‏ای که برای سیاست‏‌های جمهوری اسلامی تبلیغ و پروپاگاندا می‏‌کند هم فراتر رفته و از نظر ما خودش به یک ابزار نقض حقوق بشر تبدیل شده است."

در گزارش کمیته گزارشگران آمده است: "در ابتدا نیروهای امنیتی در پوشش فیلمبردار و مستندساز در هواخوری زندان سمنان حاضر شده و در حالی که ادعا می‌کردند از سوی شبکه خبری پرس‌تی‌وی به آنجا آمده‌اند، در تلاش برای گفت‌وگو و فیلمبرداری از زندانیان بهایی بوده‌اند که این زندانیان از انجام مصاحبه خودداری کرده‌اند. پس از آن عصر همان روز کلیه زندانیان سیاسی را مجدداً به هواخوری منتقل کرده و این بار تلاش کرده تا به صورت تک به تک با آن‌ها به گفت‌وگو بپردازند که بازهم زندانیان بهایی تن به این مصاحبه‌ها نداده‌اند. گروه فیلمبرداری موجود سپس به محل سالن ملاقات رفته و اقدام به فیلمبرداری و گفت‌وگو با خانواده زندانیان بهایی کرده است."

بر اساس این گزارش، نیروهای امنیتی سپس "به محل مغازه‌ها و کارخانه‌های پلمپ شده شهروندان بهایی در سمنان مراجعه کرده و با اطلاع قبلی صاحبانشان اقدام به فیلمبرداری و گفت‌وگو با صاحبانشان کرده‌اند و طی این گفت‌وگوها نیز ادعا کرده‌اند که از سوی وزارت کشور برای بررسی مشکل آن‌ها مراجعه کرده‌اند".

در ادامه گزارش هم‌چنین آمده است: "چهار نفر از زندانیان را به نمازخانه زندان منتقل کرده و ضمن تلاش برای مصاحبه تلویزیونی، خود را ابتدا از مسئولین قوه قضائیه و سپس خبرنگار شبکه خبر جمهوری اسلامی ایران معرفی کرده‌اند."

این فشارها در حالی است که اردیبهشت‌ماه سال جاری سازمان "عدالت برای ایران" اعلام کرده بود، پخش برنامه‌های شبکه تلویزیونی "پرس‌تی‌وی" باید متوقف شود. چرا که به گفته موسسان این سازمان، این شبکه دیگر نه یک رسانه که ابزار شکنجه است.

شادی صدر یکی از موسسان این سازمان به "دویچه وله" گفته بود: "پرس‏‌تی‏‌وی حتی از حد رسانه‌‏ای که برای سیاست‏‌های جمهوری اسلامی تبلیغ و پروپاگاندا می‏‌کند هم فراتر رفته و از نظر ما خودش به یک ابزار نقض حقوق بشر تبدیل شده است."

پرس‌تی‌وی تاکنون اعترافات اجباری شماری از روزنامه‌نگاران و زندانیان سیاسی از جمله مازیار بهاری، لقمان مرادی، زانیار مرادی و ایوب اسدی را پخش کرده است.

بازداشت بهاییان

همزمان فعالان حقوق بشر در ایران از بازداشت دست کم بیست تن در روزهای گذشته خبر داده‌اند.

تارنمای هرانا، ارگان خبری مجموعه حقوق بشر در ایران نوشته است، در پی حمله نیروهای امنیتی به خانه‌های بهاییان ساکن مهرشهر کرج، ۲۰ شهروند بهایی بازداشت شده‌اند.

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، طاهر اسکندریان، افراسیاب سبحانی، اکبر پورحسینی، عرفان احسانی، عدالت فیروزیان، فرامرز فیروزیان، گودرز بیدقی، نادر کسائی، ژینوس نورانی، روفیا بیدقی، انیسا فنائیان، ترانه ترابی و زهره نیک‌آئین ازجمله شهروندان بهایی ساکن سمنان هستند که در یک سال گذشته بازداشت شده‌اند.

گفته می‌شود مأموران امنیتی با تفتیش منزل و کیف افراد حاضر آن‌ها را به بازداشتگاه منتقل کرده‌اند. براساس همین گزارش، مأموران امنیتی از لحظه ورود به منزل تا زمان انتقال افراد به بازداشتگاه از آن‌ها فیلمبرداری کرده‌اند و هنگامی که دو نفر از اعضای این جمع درخواست مشاهده حکم ورود مأموران را داشتند، مورد ضرب‌وشتم قرار گرفتند.

آخرين اخبار حاکی از آن است که تا روز دوشنبه ۲۷ آذرماه همه بازداشت‌شدگان به جز سه نفر آزاد شدند و از اين سه نفر نيز خبری در دست نیست.

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، طاهر اسکندریان، افراسیاب سبحانی، اکبر پورحسینی، عرفان احسانی، عدالت فیروزیان، فرامرز فیروزیان، گودرز بیدقی، نادر کسائی، ژینوس نورانی، روفیا بیدقی، انیسا فنائیان، ترانه ترابی و زهره نیک‌آئین ازجمله شهروندان بهایی ساکن سمنان هستند که در یک سال گذشته بازداشت شده‌اند.

در قانون اساسی ايران بهائيان به عنوان اقليت مذهبی به رسميت شناخته نشده‌اند و در طول ۳۰ سال اخير مورد تبعيض‌های سياسی، ‌اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی گوناگون بوده‌اند. بنا بر آمار کمپين بين‌المللی حقوق بشر در ايران، ۲۰۰ نفر از بهائيان از انقلاب ۱۳۵۷ تاکنون اعدام شده‌اند.

بهائيان پس از انقلاب ايران از حق تحصيل در دانشگاه‌ها و مشاغل دولتی محروم بوده‌، مجامع آن‌ها غير قانونی اعلام شده و قبرستان‌های آنان در مناطق مختلف تخريب شده است. بر اساس آمار‌های منتشر شده از سوی برخی سازمان‌های حقوق بشری در حال حاضر حدود ۳۰۰ هزار بهایی در ایران زندگی می‌کنند که از میان آن‌ها دست ‌کم ۱۰۰ نفر در زندان‌ به سر می‌برند.

در همین زمینه:

افزایش فشار بر بهاییان ایران

هیاهویی برای هیچ

کنکور سراسری دانشگاه‌ها و نسل‌کشی فرهنگی

تبلیغ‌کنندگان بهایی و تبلیغ‌شوندگان مسیحی

سال ۹۰ و بازداشت اقلیت‌های دینی

Babak M — Fri, 30 Mar 2012 15:56:22 +0000

لوا متحده

لوا متحده - سال ۱۳۹۰ در حالی به پایان رسید که نقض حقوق اقلیت‌های دینی به‌خصوص مسیحیان و بهاییان روندی رو به افزایش یافت.

محرومیت از تحصیل و کار، تخریب گورستان‌ها، احضار و بازداشت شهروندان بهایی، ممانعت از اجتماعات مذهبی، ممنوعیت چاپ کتاب‌های مقدس به زبان فارسی و بازداشت گسترده نوکیشان مسیحی ازجمله این موارد بودند. براساس گزارش‌های منتشر شده، در پایان سال گذشته، ۶۷ شهروند بهایی بازداشت شدند. هم‌چنین ۱۰ شهروند مسیحی و دست کم سه شهروند زرتشتی در زندان‌ها به سر می‌بردند.

ارسال حکم اعدام یوسف ندرخانی به دایره اجرای احکام

در اسفند ماه گذشته و پس از دوسال بازداشت، حکم اعدام کشیش یوسف ندرخانی به دایره اجرای احکام زندان لاکان رشت فرستاده شد. این اقدام طی ماه‌های اخیر اعتراض کشورهای اروپایی، آمریکایی و نهادهای بین‌المللی مدافع حقوق بشر را به دنبال داشت و خواستار حکم لغو حکم وی شدند.

یوسف ندرخانی ۳۵ ساله، در سن ۱۹ سالگی به آیین مسیحیت روی آورد. وی در هنگام بازداشت، کشیش یک جامعه کوچک چهارصد نفره مسیحی بود. گفته می‌شود این شهروند مسیحی در دوران بازداشت، برای بازگشت به دین اسلام تحت فشار و شکنجه قرار گرفته است. یوسف ندرخانی به اتهام "ارتداد ملی" به اعدام محکوم و در مهرماه سال گذشته حکم وی در دادگاه تجدید نظر تائید شد.

بازداشت شهروندان مسیحی

بازداشت‌های دسته‌جمعی مسیحیان در اسفندماه هم‌چنان ادامه داشت. ماموران امنیتی شهر کرمانشاه در روز سه‌شنبه دوم اسفندماه به یک کلیسای خانگی هجوم بردند و پس از تفتیش محل و ضبط کتاب‌های مذهبی، ۱۳ نفر از حاضران را بازداشت کردند. نه نفر از آنان پس از یک روز و یک نفر دیگر پس از هشت روز با امضای تعهدی مبنی بر عدم شرکت در هرگونه اجتماع مذهبی مسیحیان آزاد شدند، اما سه نوکیش مسیحی دیگر به نام‌های شیرین قنبری، مجتبی باباکرمی و مهدی چقاکبودی هنوز در بازداشت هستند.

سال ۱۳۹۰ شمسی در حالی به پایان رسید که ۱۲ شهروند بهایی در شیراز و هفت شهروند بهایی در مشهد در بازداشتگاه اداره اطلاعات این شهرها کماکان بلاتکلیف ماندند.

بازداشت این شهروندان در حالی است که هم اکنون یک شهروند مسیحی به نام مسعود دلیجانی در حال سپری کردن دوره محکومیت سه‌ساله در زندان کرمانشاه است.

در این ماه بازداشت‌های گسترده نوکیشان مسیحی منحصر به کلیساهای خانگی نبود، بلکه دایره آن به کلیساهای رسمی هم کشیده شد. براساس اخبار منتشره در روز چهارشنبه سوم اسفندماه ماموران امنیتی اصفهان، حکمت سلیمی کشیش کلیسای رسمی پولس و گیتی حکیم‌پور ۷۸ ساله کلیسای مزبور را در منزل‌هایشان بازداشت کردند. گیتی حکیم‌پور پس از سه روز بازداشت به طور موقت آزاد شد.

در این روز شمار دیگری از نوکیشان مسیحی ساکن اصفهان نیز دستگیر شدند که اسامی آنان براساس خبر تارنمای محبت نیوز (آژانس خبری مسیحیان ایران) به این ترتیب است: عنایت جعفری، شهرام قائدی، مریم دل‌آرا، شهناز ظریفی، کیهان امیریان، میثم حجتی و خداداد نصیری.

حوریه محسنی

از سوی دیگر در روز جمعه ۱۲ اسفند یک نوکیش مسیحی دیگر به نام فریبرز پارسی‌نژاد که محل کارش در شهرهای جنوبی ایران بود، هنگام بازگشت به اصفهان توسط ماموران امنیتی بازداشت شد.

بازداشت نوکیشان مسیحی به دو شهر کرمانشاه و اصفهان ختم نشد. براساس گزارش خبرگزاری هرانا، علیرضا سیدیان، نوکیش مسیحی ساکن تهران که پیش از این به حکم دادگاه انقلاب به شش سال حبس تعزیری و ۹۰ ضربه شلاق محکوم شده بود در روز چهارشنبه ۲۴ اسفندماه هنگام خروج از ایران جهت مسافرت نوروزی، توسط ماموران امنیتی بازداشت و به نقطه نامعلومی منتقل شد.

در همان حال کشیش فرهاد سبک‌روح و دو نفر دیگر در کلیسا به نام‌های ناصر ضامن دزفولی و داود علیجانی ساکن اهواز پس از دوماه بازداشت به قید وثیقه آزاد شدند. هم‌چنین سه شهروند مسیحی ساکن شیراز که در تاریخ ۱۹ بهمن به همراه شمار دیگری از نوکیشان مسیحی در حین مراسم عبادی دستگیر شده بودند، به قید وثیقه آزاد شدند.

به گزارش محبت‌ نیوز، پنج شهروند مسیحی دیگر هنوز به صورت بلاتکلیف در زندان عادل‌آباد شیراز نگهداری می‌شوند که اسامی آنان، فریبا ناظمینان‌پور، مجتبی حسینی، همایون شکوهی، محمدرضا پرتویی و وحید حکانی اعلام شده است.

احضار، بازداشت، زندان

بازداشت شهروندان بهایی مانند ماه‌های گذشته در اسفندماه نیز ادامه داشت. در روز دوشنبه اول اسفندماه، عرفان شجاعی در کرمان بازداشت شد. این شهروند در پیوند با پرونده سه شهروند بهایی دیگر که به اتهام برگزاری جلسه مذهبی از تاریخ ۱۶ دی‌ماه تاکنون در بازداشت به سر می‌برند، دستگیر شده است. هم‌چنین روز سه‌شنبه دوم اسفندماه ناتولی درخشان، شاعر بهایی ساکن ساری و دو روز پس از آن یک شهروند دیگر بهایی ساکن شیراز به نام هومن زارعی بازداشت شدند.

بازداشت‌های دسته‌جمعی مسیحیان در اسفندماه هم‌چنان ادامه داشت. ماموران امنیتی شهر کرمانشاه در روز سه‌شنبه دوم اسفندماه به یک کلیسای خانگی هجوم بردند و پس از تفتیش محل و ضبط کتاب‌های مذهبی، ۱۳ نفر از حاضران را بازداشت کردند.

در روز چهارشنبه ۱۷ اسفندماه هم حوریه محسنی و نگین احمدیان در منزل‌شان در مشهد دستگیر شدند. در روز شنبه ۲۷ اسفند ماه ماموران امنیتی پس از تفتیش منازل هفت شهروند بهایی ساکن شیراز دو تن از آنان را به نام‌های کاووس صمیمی و کامبیز حبیبی بازداشت کردند. در بهمن‌ماه نیز شماری از شهروندان بهایی ساکن در دو شهر مشهد و شیراز بازداشت شدند.

سال ۱۳۹۰ شمسی در حالی به پایان رسید که ۱۲ شهروند بهایی در شیراز و هفت شهروند بهایی در مشهد در بازداشتگاه اداره اطلاعات این شهرها کماکان بلاتکلیف ماندند.

در اسفند ماه گذشته برای شماری از شهروندان بهایی حکم زندان صادر شد. بیشترین حکم حبس به یک شهروند بهایی ساکن سمنان به نام ترانه ترابی داده شد. این شهروند به اتهام "تبلیغ علیه نظام"، "تشکیل و راه‌اندازی گروهی غیر قانونی" با اهداف تشکیلاتی و عضویت در آن "به هدف جذب مسلمانان" به پنج سال و ۱۰ ماه حبس تعزیری محکوم شد.

یوسف ندرخانی

در این ماه دادگاه انقلاب مشهد بیشترین حکم‌ها را برای شهروندان بهایی صادر کرد: ساناز تفضلی، انیسا دهقانی، آیه انوری و کیوان دهقانی هرکدام به یک سال و نیم حبس تعزیری، دری امری به یک سال زندان تعزیری، مونا رضایی به یک سال حبس تعزیری که به مدت چهارسال به تعلیق در آمد. هم‌چنین سعیده فروغی (نگاری) و ژیلا رضوانی هرکدام به چهارماه حبس که به مدت پنج سال به تعلیق درآمد، محکوم شدند.

در همان حال روز ۱۴ اسفند ماه، سرویس خبری جامعه بهایی از آغاز محکومیت یک شهروند بهایی ساکن حسن‌آباد شهر ری به نام شهرام چینیان میاندوآب خبر داد. این شهروند بهایی براساس حکم شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران به هشت سال حبس تعزیری محکوم شده است.

آنسوتر، ۱۴ شهروند بهایی در شهرستان قروه به اداره اطلاعات این شهر احضار و پس از چند ساعت بازجویی، آزاد شدند.

محرومیت از تحصیل

به گزارش جمعیت مبارزه با تبعیض تحصیلی، دو دانشجوی بهایی به نام‌های شاهین موسوی دانشجوی رشته عمران دانشگاه غیر انتفاعی بابل و یاسمن فناییان دانشجوی رشته حسابداری دانشگاه پیام نور ساری، به دلیل اعتقاد مذهبی از تحصیل محروم شدند. هم‌چنین سرویس خبری جامعه بهایی از اخراج یک دانشجوی بهایی دیگر به نام مشکات شادپور که در حال تحصیل در مقطع کاردانی رشته مطالعات کامپیوتر دانشگاه امام علی یزد بود، خبر داد.

افروز ذبیحی، دانش‌آموز بهایی مقطع دوم دبیرستان استعدادهای درخشان شهرستان ساری از ادامه تحصیل محروم شد. افروز ذبیحی در سال ۱۳۹۰ با کسب رتبه اول آزمون ظرفیت تکمیلی وارد مدرسه تیزهوشان شده بود.

هومن زارعی

در ادامه فشارها بر شهروندان بهایی، خشایار زارعی، عضو تیم ملی جودوی ایران با انتشار رنجنامه‌ای از محرومیت خود از شرکت در مسابقات آسیایی و جهانی خبر داد. همچنین خشایار زارعی به دلیل اعتقاد به دیانت بهایی از دانشگاه شیراز اخراج شده است.

سرویس خبری جامعه بهایی در اسفندماه گزارش داد، بهاییان از تکمیل فرم الکترونیکی تقاضای کارت معافیت از خدمت سربازی منع شده‌اند.

در همین زمینه:

بازداشت دسته‌جمعی اقلیت‌های دینی

افزایش فشار بر شهروندان مسیحی و بهایی در سال جدید

هیاهویی برای هیچ

کنکور سراسری دانشگاه‌ها و نسل‌کشی فرهنگی

افزایش فشار بر بهاییان ایران

ایران در سال ۹۰: زندان زنان

arezoo — Mon, 26 Mar 2012 17:11:33 +0000

نعیمه دوستدار

نعیمه دوستدار - از اسفند ۱۳۸۹ خورشیدی تا اسفند ۹۰، فقط ۳۶۵ روز است. اما در همین ۳۶۵ روز شما زیاد از زنان فعال سیاسی- اجتماعی با اتهام‌های گوناگون توسط نهادهای امنیتی ایران بازداشت شدند و مجموع احکام صادره برای آن‌ها یا تعداد روزهای بازداشت‌شان از ده‌ها سال فرا‌تر است.

با این‌که به ظاهر تب و تاب اعتراض‌های مدنی در داخل ایران فرو نشسته است، اما نهادهای امنیتی گویا همواره از سوی زنان احساس خطر و تلاش می‌کنند با بازداشت و زندان، مسیر فعالیت‌های مدنی آن‌ها را سد کنند یا با ایجاد جو رعب و وحشت در میان فعالان زن، راه را برای هرگونه اقدام احتمالی ببندند.

بازداشت‌های سال ۹۰ زنان، از میان گروه‌های مختلف صورت گرفته است. از یک‌سو زنان فعال در عرصه‌های اجتماعی مانند فعالان حقوق زن، وکلا یا روزنامه‌نگاران با فشار و تهدید و زندان روبه‌رو شده‌اند. از سوی دیگر زنان متعلق به اقلیت‌های دینی و قومی در هجوم ماموران امنیتی بوده‌اند.

فعالان مدنی

اوایل سال گذشته، مریم بهرمن، فعال حقوق زنان در شیراز به اتهام اقدام علیه امنیت ملی بازداشت شد. او شهریور ۱۳۹۰ با قرار وثیقه آزاد شد.

اردیبهشت ماه، محبوبه کرمی، از فعالان جنبش زنان و کمپین یک میلیون امضا، برای اجرایی شدن حکم سه سال حبس خود در زندان اوین بازداشت شد.

حکم پنج سال حبس لاله حسن‌پور، فعال حقوق بشر و زنان با مراجعه وی به زندان اوین اجرا شد.

ژیلا کرم‌زاده مکوندی و لیلا سیف‌الهی هم از حامیان مادران عزادار (مادران پارک لاله) بودند که دادگاه انقلاب آن‌ها را در اردبیهشت ماه به چهارسال زندان محکوم کرد، اما دادگاه تجدید نظر حکم را به دو سال حبس تعزیری و دو سال حبس تعلیقی برای پنج سال تقلیل داد. ژیلا کرم‌زاده، وقتی برای انجام کارهای اداری مربوط به گذرنامه به اداره گذرنامه مراجعه کرده بود بازداشت و راهی زندان اوین شد.

الهام احسنی، یکی دیگر از حامیان مادران عزادار بود که با عدم مراجعه به دادگاه، خواهرش را که کفالت وی را به عهده گرفته بود، احضار کردند. به خواهر خانم احسنی اعلام شد که مبلغ کفالت از حقوق او کم خواهد شد.

از اسفند 1389 خورشیدی تا اسفند ۹۰، فقط ۳۶۵ روز است، اما در همین ۳۶۵ روز شما زیاد از زنان با اتهام‌های گوناگون توسط نهادهای امنیتی ایران بازداشت شدند و مجموع احکام صادره برای آن‌ها یا تعداد روزهای بازداشت‌شان از ده‌ها سال فرا‌تر است.

اردیبهشت ماه سال گذشته، همچنین حکم پنج سال حبس لاله حسن‌پور، فعال حقوق بشر و زنان با مراجعه وی به زندان اوین اجرا شد. او پیشتر، به اتهام‌هایی مثل عضویت در مجموعه فعالان حقوق بشر و فعالیت در خبرگزاری هرانا، اجتماع و تبانی و فعالیت تبلیغی علیه نظام و... به یک سال حبس تعزیری و چهار سال حبس تعلیقی محکوم شده بود. خانم حسن‌پور چند ماه پس از حبس، در شهریورماه آزاد شد.

خردادماه، راحیل آشناگر، وبلاگ‌نویس و فعال حقوق زنان، در بندرانزلی توسط ماموران امنیتی دستگیر شد. اتهام او اقدام علیه امنیت ملی عنوان شد. خانم آشناگر ۱۶ خردادماه، با وثیقه ۲۰ میلیون تومانی آزاد شد. همچنین در ماه خرداد، منصوره بهکیش، از حامیان مادران عزادار بازداشت شد که پس از یک‌ماه با کفالت مادرش از زندان آزاد شد.

هاله سحابی بر اثر ضرب و شتم لباس شخصی‌ها درگذشت.

درگذشت ‌هاله سحابی، فعال جنبش زنان و فرزند عزت‌الله سحابی، رئیس شورای فعالان ملی- مذهبی، در مراسم تشییع پدرش، از مهم‌ترین خبرهای خرداد ماه گذشته بود. هاله سحابی بر اثر ضرب و شتم لباس شخصی‌ها درگذشت. او روز تحلیف محمود احمدی‌نژاد در مرداد ۱۳۸۸ در میدان بهارستان دستگیر شده بود. دادگاه انقلاب او را به اتهام تبلیغ علیه نظام از طریق حضور مکرر در گردهمایی‌ها غیر قانونی و اخلال در نظم عمومی محاکمه و به دو سال حبس تعزیری و پرداخت جریمه نقدی محکوم کرده بود.

در ماهتیر، ماموران امنیتی مهناز محمدی، مستندساز و فعال حقوق زنان را بازداشت کردند. مهناز محمدی یک بار دیگر هم در مرداد ۱۳۸۸ و در مراسم چهلمین روز کشته شدن کشته‌شدگان حوادث ۳۰خرداد ۱۳۸۸ تهران بازداشت شده بود. او یک‌ماه بعد با وثیقه آزاد شد.

مرضیه وفامهر

همچنین در این ماه، مرضیه وفامهر، همسر ناصر تقوایی و بازیگر سینما، بازداشت شد. دلیل بازداشت او پخش فیلم "تهران من حراج" بود که در سکانسی از این فیلم، او بدون حجاب نشان داده شده است. دادگاه بدوی او را به یک سال حبس تعزیری و ۹۰ضربه‌ شلاق محکوم کرد، اما دادگاه تجدید نظر آن حکم را نقض کرد و او آزاد شد. هرچند همچنان اجازه کار و خروج از کشور را ندارد.

پگاه آهنگرانی هم در تیرماه گذشته، دستگیر شد. او قرار بود برای پوشش وبلاگی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۱ زنان به آلمان برود که مقامات امنیتی مانع خروج او از کشور شدند. او پس از ۱۷ روز حبس انفرادی در زندان اوین، با وثیقه ۱۰۰ میلیون تومانی آزاد شد.

معصومه دهقان، همسر عبدالفتاح سلطانی، وکیل دادگستری و عضو کانون مدافعان حقوق بشر هم در ماه تیر، پس از احضار به دادسرای اوین بازداشت شد که پس از گذشت چند روز با قرار وثیقه از زندان آزاد شد.

مردادماهمریم بیدگلی، از فعالان کمپین یک میلیون امضا در منزلش در قم بازداشت شد. فاطمه مسجدی و مریم بیدگلی اردیبهشت ماه ۱۳۸۸ در قم دستگیر شده بودند که پس از دو هفته، با وثیقه آزاد شدند. دادگاه بدوی آن‌ها را به یک سال زندان و پرداخت جزای نقدی محکوم کرد که مدت حبس در دادگاه تجدید نظر به شش‌ماه کاهش یافت. در ‌‌نهایت، مریم بیدگلی بعد از چندماه حبس از زندان آزاد شد.

با این‌که به ظاهر تب و تاب اعتراض‌های مدنی در داخل ایران فرو نشسته است، اما نهادهای امنیتی گویا همواره از سوی زنان احساس خطر می‌کنند و تلاش می‌کنند با بازداشت و زندان، مسیر فعالیت‌های مدنی آن‌ها سد کنند یا با ایجاد جو رعب و وحشت در میان فعالان زن، راه را برای هرگونه اقدام احتمالی ببندند.

مهسا مهدی‌زاده، فعال سیاسی دیگری بود که مردادماه، پس از بازگشت از ترکیه در ارومیه دستگیر شد. او از فعالان سیاسی و زیست‌محیطی بود که درباره روند خشک شدن دریاچه‌ ارومیه می‌نوشت و مصاحبه‌هایی با رسانه‌های خارج از کشور داشت. دادگاه، بهمن‌ماه او را به اتهام تبلیغ علیه نظام محاکمه کرد، اما در مورد رای احتمالی یا آزادی‌اش خبری منتشر نشده است. در همین‌ ماه، قاضی پیرعباس، هیلا صادقی شاعر و نقاش حامی جنبش سبز را به چهارماه حبس تعلیقی محکوم کرد.

شهریورماه، مهرنوش اعتمادی و‌ هایده تابش، از فعالان کمپین یک میلیون امضا، در اصفهان محاکمه و به ۹ ماه حبس تعلیقی به مدت سه سال محکوم شدند. در همین ماه، فرانک فرید، فعال حقوق زنان در آذربایجان بازداشت شد. دادگاه او اسفندماه گذشته، برگزار شد و خانم فرید در انتظار رای دادگاه است.

فرشته شیرازی، فعال حقوق زنان و وبلاگ‌نویس هم در ماه شهریور، با احضار به اداره اطلاعات آمل بازداشت شد. در ماه مهر، او را در دو دادگاه، به سه سال حبس تعزیری و هفت سال ممنوع الخروجی محکوم کردند. او اکنون دوران محکومیت سه ساله‌اش را در زندان آمل می‌گذراند.

حکم ۵۰ضربه شلاق سمیه توحیدلو، از فعالان ستاد میرحسین موسوی هم شهریورماه گذشته در زندان اوین اجرا شد. سمیه توحیدلو، خرداد ۱۳۸۸ دستگیر شده بود و دادگاه او را به یک سال زندان و ۵۰ ضربه شلاق محکوم کرده بود. هرچند حکم یک سال زندانش بخشیده شد، اما حکم شلاق او را اجرا کردند که بازتاب گسترده‌ای در میان فعالان سیاسی و جامعه مجازی داشت.

نرگس محمدی، نایب رئیس کانون مدافعان حقوق بشر و رئیس هیئت اجرایی شورای ملی صلح، محکوم به ۶سال حبس تعزیری

کتایون شهابی، مدیر شرکت رسانه بین‌المللی شهرزاد و عضو هیئت مدیره انجمن تهیه‌کنندگان سینمای مستند، شهریورماه بازداشت شد. اتهام او همکاری با شبکه تلویزیونی بی‌بی‌سی اعلام شد. او آبان‌ماه، با تودیع وثیقه از زندان آزاد شد.

مهرماه ۹۰، نرگس محمدی، نایب رئیس کانون مدافعان حقوق بشر و رئیس هیئت اجرایی شورای ملی صلح، به ۱۱سال حبس تعزیری محکوم شد. او اردیبهشت سال ۸۹ به اتهام عضویت در کانون به دادگاه انقلاب احضار شده بود. پس از چند جلسه دفاع، برای او قرار ۵۰میلیون تومان صادر کردند، اما چند روز بعد، بازداشت شد. حکم او، اسفند گذشته در دادگاه تجدید نظر به شش سال زندان تغییر کرد.

مریم قربانی‌فر، فعال حقوق زنان، آبان‌ماه گذشته، به سه سال حبس محکوم شد. او با اتهام اقدام علیه امنیت ملی و اجتماع و تبانی علیه نظام، اسفند ۱۳۸۹ بازداشت شده بود و دادگاه تجدید نظر، در ماه اسفند، حکم سه سال حبس او را تائید کرد.

روژین محمدی، وبلاگ‌نویسی بود که در ماه آذر بازداشت شد و مدتی بعد با سپردن وثیقه آزاد شد.

پریسا کاکایی، عضو سابق کمیته گزارشگران حقوق بشر و فعال حقوق کودک

فائزه‌ هاشمی، دی‌ماه گذشته در دادگاه بدوی، به شش ماه حبس تعزیری و پنج‌سال محرومیت از برخی حقوق اجتماعی محکوم شد. پرونده او با اعلام جرم دادستانی تهران و به اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام تشکیل شد و اتهام انتسابی به او، مصاحبه با سایت "روزآنلاین" بوده است.

همچنین در‌‌ همان ماه، حکم شش سال حبس تعزیری پریسا کاکایی در دادگاه تجدید نظر تایید شد. پریسا کاکایی، عضو سابق کمیته گزارشگران حقوق بشر و فعال حقوق کودک، دی‌ماه سال ۸۸ بازداشت شد و مدتی بعد با قرار کفالت ۳۰میلیون تومانی از زندان آزاد شد.

بهمن ماه گذشته، عسل اسماعیل‌زاده به اتهام تبلیغ علیه نظام و اجتماع و تبانی به چهارماه حبس تعزیری و هشت ماه حبس تعلیقی محکوم شد. در حکم ابلاغی به او ٧۴ضربه شلاق نیز اضافه شده بود. او قبلاً دوبار بازداشت شده بود.

روزنامه‌نگاران

خردادماه گذشته، زهرا یزدانی، روزنامه‌نگار و فعال اجتماعی، بازداشت و در تیرماه آزاد شد. مریم مجد، خبرنگار ورزشی هم خردادماه، بازداشت شد. این عکاس مطبوعاتی فردای روز دستگیری‌اش قرار بود به دوسلدروف آلمان پرواز کند و پس از برگزاری جام جهانی فوتبال زنان در آلمان، در سفری دو ماهه به کشورهای مختلف، کتاب عکسی از زنان فوتبالیست جهان تهیه و منتشر کند. تیرماه گذشته، او با سپردن وثیقه از زندان آزاد شد.

پرستو دوکوهکی و مرضیه رسولی به همکاری با بی‌بی‌سی دستگیر شدند.

خردادماه گذشته، حکم یک سال زندان مهسا امرآبادی در دادگاه تجدید نظر تایید شد. او دوبار پس از انتخابات راست جمهوری سال ۸۸، ریاست‌جمهوری بازداشت شده است. اسفندماه گذشته هم دادگاه انقلاب او را به اتهام اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی به پنج سال زندان که چهارسال آن تعلیق و یک‌سال آن تعزیری است، محکوم کرد.

دی‌ماهسال ۹۰، بازداشت پرستو دوکوهکی، روزنامه‌نگار و از فعالان حقوق زنان و نویسنده وبلاگ "زن نوشت" خبرساز شد. اتهام او را همکاری با بی‌بی‌سی اعلام کردند. مرضیه رسولی، هم روزنامه‌نگار دیگری بود که همزمان با خانم دوکوهکی و با همین اتهام دستگیر شد. هر دوی آن‌ها اسفندماه، با سپردن وثیقه آزاد شدند.

در روزهای آخر اسفند، نازنین خسروانی، روزنامه‌نگار، پس از چندبار احضار، خود را برای اجرای حکم شش سال حبس به زندان اوین معرفی کرد. خانم خسروانی آبان سال ۱۳۸۹، بازداشت و بعد از ۱۳۲ روز بازداشت، با سپردن وثیقه آزاد شده بود. اتهام او اجتماع و تبانی جهت اقدام علیه امنیت ملی و تبلیغ علیه نظام اعلام شد.

وکلای دادگستری

فروردین‌ماه گذشته، مائده قادری از اعضای کانون وکلای تهران در دادگاه انقلاب مشهد به اتهام ارتباط با گروه پژاک محاکمه شد. در ‌‌نهایت در تاریخ روز ۲۳ تیرماه ۱۳۹۰ با تودیع قرار وثیقه ۷۰ میلیون تومانی از زندان آزاد شد.

در ماه اردیبهشت، فاطمه تمیمی، عضو کانون وکلای دادگستری، بازداشت شد. او در چند پرونده قضایی، نسبت به نحوه دادرسی در پرونده‌های خود اعتراض کرده بود که با دستور معاون مجتمع قضایی قدس، بازداشت شد. پس از یک هفته بازداشت، خانم تمیمی با سپردن وثیقه از زندان آزاد شد.

نسرین ستوده

شهریورماه گذشته، نسرین ستوده، حقوقدان و فعال حقوق زنان با حکم دادگاه تجدید نظر، به شش سال زندان تعزیری و ۱۰سال محرومیت از وکالت محکوم شد. ممنوعیت خروج از کشور به مدت ۲۰سال که در حکم اولیه آمده بود، در دادگاه تجدید نظر حذف شد. خانم ستوده در دادگاهی دیگر، به اتهام رعایت نکردن حجاب اسلامی به جریمه نقدی محکوم شده بود. او از شهریورماه سال ۱۳۸۹ بازداشت شده است و اکنون در بند عمومی زندان اوین دوران محکومیت خود را سپری می‌کند.

دانشجویان

اردیبشهت‌ماه، بهاره هدایت، دو روز بعد از برگزاری دادگاهش، به همراه مهدیه گلرو بار دیگر به شش‌ماه زندان محکوم شدند. علت این حکم، انتشار نامه‌ای به مناسبت روز دانشجو بود. با صدور این احکام، بهاره هدایت مجموعا به ۱۰سال زندان و مهدیه گلرو مجموعا به دو سال و نیم زندان محکوم شدند.

بهاره هدایت مجموعا به ۱۰سال زندان محکوم شد.

در ماه اردیبهشت، دادگاه تجدید نظر استان تهران، حکم یک‌سال حبس تعزیری درسا سبحانی را به مدت پنج سال تعلیق کرد. درسا سبحانی، دانشجوی بهایی محروم از تحصیل، از فعالان کمپین یک میلیون امضا و فعال حقوق بشر به اتهام تبلیغ علیه نظام، از طریق امضای کمپین‌های علیه نظام و ارسال ایمیل‌های ضد نظام و تبلیغ بهاییت، به یک‌سال حبس تعزیری محکوم شده بود.

در ماه تیر، تارا سپهری‌فر٬ دبیر سابق انجمن اسلامی دانشگاه صنعتی شریف٬ به هفت سال حبس تعزیری و ۷۴ ضربه شلاق محکوم شد و دادستانی تهران وثیقه او را نیز ضبط کرد. حکم دادگاه به صورت غیابی صادر شد.

خاطره دانش توکل، دانشجوی دانشگاه آزاد و ملینا بختیار‌نژاد، دانشجوی دانشگاه تهران هم از دیگر کسانی بودند که سال گذشته بازداشت شدند.

بهاییان و مسیحیان

نوشین خادم، از اعضای دانشگاه آنلاین بهاییان

نوشین خادم، از اعضای دانشگاه آنلاین بهاییان،در ماهخرداد به اتهام عضویت در جامعه‌ بهاییان ایران بازداشت و مهرماه، به چهار سال حبس تعزیری محکوم شد.

مردادماه، ثمین احسانی، شهروند بهایی و فعال حقوق کودکان که برای رفع مشکلات گذرنامه‌اش به دادسرای اوین مراجعه کرده بود، بازداشت شد. او در ماه شهریور با سپردن وثیقه آزاد شد.

فاران حسامی، از استادان دانشگاه آنلاین بهاییان هم در ماه مرداد، با احضار به دادسرای اوین بازداشت شد و دادگاه او را به چهار سال حبس تعزیری محکوم کرد. خانم حسامی، اوایل آذرماه امسال با سپردن وثیقه آزاد شد.

هاله هوشمندی

هاله هوشمندی، شهروند بهایی دیگری بود که در ماه آذر برای اجرای حکم ۱۰ماه حبس تعزیری‌اش بازداشت شد. زهره نیک‌آیین به هفت سال حبس تعزیری و روفیا بیدقی، اهل سمنان هم به یک سال حبس محکوم شدند.

به جز این‌ها، فرین راسخی و فرحناز نعیمی، مژده فلاح، مژگان عمادی، یکتا فهندژ، فائزه تشکر، نورا فلاح و ژینوس فنائیان، دیگر شهروندان بهایی بودند که در سال گذشته در شهرهای مختلف ایران بازداشت شدند.

مریم جلیلی، نوکیش مسیحی که اکنون در بند عمومی زنان زندان اوین است، در ماه آذر به دو سال و نیم زندان تعزیری محکوم شد. دو نفر از هم پرونده‌ای‌های او، شهلا و میترا رحمتی هم به همین اتهام به دو سال و نیم زندان محکوم شدند.

افزایش فشار بر دانشگاه آزاد بهاییان

Babak M — Mon, 30 May 2011 14:34:03 +0000

پانته‌آ بهرامی

پانته‌آ بهرامی ـ در کشورهای اقتدارگرا، تبعیض به‏خاطر دگراندیشی و محرومیت به دلیل نگرش انتقادی به حکومت، امری نهادینه است، اما در کمتر کشور اقتدارگرایی، افراد به‏خاطر دگراندیشی دینی از تحصیل محروم می‏شوند.

در ایران امروز، مسئله تبعیض تا آن‏جا دامن گسترده که افراد به‏خاطر اعتقاد دینی متفاوت‌شان از تحصیلات دانشگاهی محروم می‏شوند.

پس از انقلاب فرهنگی، بسیاری از گروه‏های اجتماعی و سیاسی از حق تحصیل محروم شدند. جوانان بهایی نیز در زمره‏ این گروه‏ها هستند. به‌طوری که بسیاری از جوانان بهایی در کنکور قبول می‏شوند، اما سد دیگری مانع ورود آنان به دانشگاه‏های کشور می‏شود؛ مانعی که از دید جمهوری اسلامی، اعتقاد به دینی است که حاکمیت ایران آن را به‏ رسمیت نمی‏شناسد.

جامعه بهایی ایران طی سه دهه اخیر تلاش کرد‏ه است تا به شیوه‌های مختلف با این محرومیت‌های اجتماعی مبارزه کند. یکی از این راه‌ها تاسیس «دانشگاه آزاد علمی بهاییان» بوده است تا جوانان بهایی فرصت و شانسی برای ادامه تحصیل داشته باشند.

هفته گذشته، روز اول خردادماه سال جاری، شماری از استادان و فعالان این نهاد آموزشی آن‏لاین دستگیر شدند.

پویان مکاری، دانش‏آموخته شیمی کاربردی از دانشگاه آزاد بهاییان که طی دوسال گذشته به عنوان استادیار در این دانشگاه مشغول به کار بوده است در مورد بازداشت جمعی از استادان و کارکنان این دانشگاه در ایران می‌گوید: «بازداشت و دستگیری در جامعه بهاییان ایران، در سی‌سال اخیر به امری عادی تبدیل شده است، ولی بازداشت‏های این دوره اخیر به دانشگاه آزاد علمی بهاییان مربوط می‏شود. یعنی ۱۶ نفر از افرادی که در این دانشگاه استاد بوده‏اند یا کارهای اداری این دانشگاه را انجام می‏دادند، در روز اول خردادماه بازداشت شده‏اند. روز دوم خرداد البته آقای وحید مختاری، یکی از بازداشت‏شدگان به همراه یک تن دیگر که نامش در حال حاضر در خاطرم نیست آزاد شدند. تعداد افراد بازداشتی هم اکنون به ۱۴ نفر رسیده است.

تعدادی از دستگیرشدگان نیز دانشجوی این دانشگاه هستند که نه در این دانشگاه کار اداری انجام می‏دادند و نه حتی فعالیت خاصی داشتند.

حکومت ایران از وجود چنین دانشگاهی باخبر بود و قبلاً هم فشارهای دیگری غیر از اتفاقی که در اول خرداد ماه امسال افتاد، بر این دانشگاه وارد شده است. هفتم مهرماه ۷۷ که موسوم شده به هفت هفت هفتاد و هفت، بسیاری از امکانات این دانشگاه، از جمله کتاب‌ها و کامپیوترها جمع‏آوری شدند و یک‌سری از منازل تفتیش و چندنفری هم بازداشت شدند.

مکان دانشگاه آزاد علمی بهاییان، چندسال پیش، توسط وزارت علوم، پلمپ شد و دیگر اجازه داده نشد که این دانشگاه فعالیت‏ خود را به‏صورت بیرونی ادامه بدهد. درنتیجه مسئولان دانشگاه مجبور شدند فعالیت را به صورت آن‏لاین ادامه بدهند.

در اصل، همیشه فشار روی این دانشگاه وجود داشته است، اما برخورد اخیر، شدیدترین برخوردی بوده که طی این ۲۶ سال به این دانشگاه وارد شده است. دلیل اصلی آن هم صددرصد به‏تعطیلی کشاندن این دانشگاه است.

چون با بازداشت این افراد که تعدادی از آنان از مهره‏های کلیدی در اداره این دانشگاه بودند، فعلاً این دانشگاه به حالت نیمه‏فلج درآمده و بسیاری از کلاس‏ها تعطیل شده است. ادامه حیات آن هم برمی‏گردد به این‏که جامعه بهاییان ایران در آینده چه تصمیمی نسبت به ادامه فعالیت این دانشگاه بگیرد.

دستگیری‏ها در چهار شهر شیراز، ساری، اصفهان و تهران صورت گرفته اما اکثر آن‏ها در شهر تهران اتفاق افتاده است. تا جایی که من خبر دارم، حداقل دو فعال زن هم در میان بازداشتی‏ها هستند.»

پیشینه دانشگاه آزاد بهاییان

پویان مکاری در کشور ایران به‏خاطر گرایش دینی‏اش مورد تبعیض قرار گرفته و از حق طبیعی تحصیل در دانشگاه‏های کشور محروم شده است.

او توضیح می‌دهد: «طی مدت زندگی خودم، در میان محرومیت‏هایی که جامعه بهایی در ایران داشت، دردناک‏ترین تجربه‏ای که داشته‏ام و مهم‏ترین مشکلی که برای من به‏وجود آمد، همین مشکل تحصیل دانشگاهی در ایران و بعد از آن هم به علت علمی که به‏دست آورده بودم، تدریس در ایران بود که نتوانستم به‏هیچ‏ عنوان از آن استفاده‏ای بکنم.

علت اصلی آن هم عدم ورود به دانشگاه‏ها در ایران بود. من در سال ۱۳۸۲ به خاطر محرومیت از حق تحصیل که همه جوانان بهایی را در بر می‏گیرد و ما نتوانستیم وارد دانشگاه‏های ایران بشویم، وارد دانشگاه آزاد علمی بهاییان شدم. در این دانشگاه چهارسال در رشته شیمی کاربردی درس خواندم و دو سال هم استادیار آن‏جا بودم. اگرچه این دانشگاه به علت امکانات خیلی کمی که داشت، به هیچ عنوان نمی‏توانست جای دانشگاه‏های دیگر را بگیرد. درس خواندن در این دانشگاه‏ به علت امکانات بسیار کم، کمبود استادان مجرب و بقیه مسائل، بسیار بسیار سخت است.

بعد از انقلاب فرهنگی سال ۱359، بهاییان مانند بسیاری از دگراندیشان جامعه ایران، از ورود به دانشگاه محروم شدند. شماری از استادان بهایی در دانشگاه‏های ایران و شمار زیادی از دانشجویان نیز از دانشگاه‏های ایران اخراج شدند.

در سال ۱۳۶۴، چون خیلی از جوانان بهایی مشکل تحصیلی داشتند و نمی‏توانستند وارد دانشگاه بشوند، این دانشگاه با تلاش عده‏ای از استادان و دانشجویان اخراجی دانشگاه‏ها تأسیس شد تا جوانان بهایی که می‏خواهند در ایران زندگی کنند، بتوانند راهی برای ادامه تحصیل داشته باشند.

وزارت علوم در ایران، دانشگاه علمی آزاد بهاییان را به‏هیچ عنوان به رسمیت نمی‏شناسد، در حالی که بسیاری از دانشگاه‏ها در خارج از ایران، در اروپا و آمریکا، این دانشگاه را به‏ رسمیت می‏شناسند.

در ابتدای تأسیس این دانشگاه تعداد رشته‏ها بسیار کم بود، ولی در طول ۲۶ سال فعالیت گسترش یافت و رشته‏هایی مانند شیمی کاربردی، داروسازی، زیست‏شناسی، مهندسی عمران، مهندسی کامپیوتر، مهندسی معماری و یک‏سری از رشته‏های علوم انسانی، مترجمی زبان و… به آن اضافه شدند. البته تعداد رشته‏ها کم و به ۱۵ یا ۱۶ رشته محدود می‏شوند.

بر مبنای آماری که در دست ما هست، در حال حاضر، حدود چهارهزار نفر در این دانشگاه در حال تحصیل هستند.

ولی این‏که فلسفه وجودی این دانشگاه و این‏که چرا این دانشگاه به‏وجود آمد، برمی‏گردد به اعتقادات بهاییان. بهاییان در بیش از ۱60سال گذشته، همواره مورد تبعیض و محرومیت‏های متفاوتی از طرف حاکمیت و گاه از سوی جامعه ایران قرار گرفته‌اند و همیشه سعی کرده‏اند مشکلات‏شان را به نحو دیگری برطرف کنند.

در طول این مدت، جامعه بهایی ایران، به شکلی به این امر عادت کرده است. حال این هم یک جنبه منفی دارد و هم یک جنبه مثبت. اگر از جنبه مثبت بخواهیم به این مسئله نگاه کنیم، به‏وجود آوردن چنین دانشگاهی، با وجود کمبود امکانات، فشار حاکمیت و مسائل دیگر، فقط و فقط به این برمی‏گردد که اصولاً جامعه بهایی ایران، با مدیریتی که دارد، سعی می‏کند مشکلاتش را به هر طریقی که ممکن است برطرف کنند و به آن چیزی که می‏خواهد برسد.»

مذهب و گزینش دانشجو

افراد چگونه مورد پرسش در پیوند با یک موضوع خصوصی، مانند مذهب قرار می‏گیرند؟

پویان مکاری از دو روند متفاوت در سه دهه‏ اخیر، در پیوند با پرسش‏های وزارت علوم پیرامون مذهب دانشجویان یاد می‏کند: «پرسش در مورد مذهب در دانشگاه‌های ایران را می‌توان به دو دوره تقسیم کرد: از ابتدای انقلاب فرهنگی تا سال ۱۳۸۳ و از سال ۸۳ تا امروز.

از انقلاب فرهنگی تا سال ۸۳، در فرم پرسشنامه‏ای که برای ثبت‏نام کنکور وجود داشت، همه افراد مجبور بودند یک ستون مربوط به مذهب را پر کنند که در آن فقط چهار دین رسمی و شناخته شده در قانون اساسی ایران، مورد پرسش قرار می‏گرفت و نشانی از ادیان دیگر نبود.

بهایی‌ها اما چون اعتقادی به کتمان عقیده ندارند، این چهار گزینه را پر نمی‏کردند و اعلام می‏کردند که بهایی هستند و به همین دلیل، به آن‏ها اساساً اجازه ورود به جلسه کنکور داده نمی‏شد.

از سال ۱۳۸۳ به بعد تغییری در این فرم به‏وجود آمد و سازمان سنجش اعلام کرد که ستون مذهب در این فرم عوض شده و پاسخگویی به معارف اسلامی یا دیگر معارف شناخته‏ شده‏ دینی در ایران ملاک گزینش قرار می‏گیرد. به این ترتیب، بهایی‏ها دینی را که می‏خواستند در کنکور، به سئوالات مربوط به آن پاسخ بدهند انتخاب می‏کردند و این مشکل برطرف شده بود.

پس از آن، مشکلات دیگری به‏وجود آمد. چون وزارت اطلاعات در ایران شناخت گسترده‏ای روی بهاییان دارد و تمام تلاش خود را می‏کند که بهایی‏ها را زیر نظر داشته باشد و تقریباً اکثر بهایی‏ها شناخته شده هستند.

در نتیجه، بعد از آن، مشکلاتی به‏وجود آمدند که قبلاً در کنکور وجود نداشتند. یکی از آن‏ها مشکلی به نام "نقص پرونده" بود که در اعلام نتایج اولیه دانشگاه مطرح شد که اصلاً تا قبل از این، چنین اتفاقی برای هیچ فردی در ایران پیش نیامده بود.

یا بعد از آن، مشکلاتی در تعیین رشته و انتخاب دانشگاه به‏وجود می‏آمد. به این ترتیب افرادی از دانشجویان بهایی و از متقاضیان کنکور که رتبه‏های بالایی داشتند، در هیچ دانشگاهی قبول نمی‏شدند و یا بعد از قبول شدن در دانشگاه، به علت بهایی بودن، از دانشگاه اخراج می‏‏شدند.»

جمعیت مبارزه با تبعیض تحصیلی

هرجا که تبعیض هست، نهادهای مبارزه با آن نیز توسط انسان امروز شکل می‏گیرد. یکی از این نهادها، «جمعیت مبارزه با تبعیض تحصیلی» است.

پویان مکاری درباره پیشینه و فعالیت این نهاد می‏گوید: «جمعیت مبارزه با تبعیض تحصیلی چهارسال پیش، ابتدا به اسم کمیته پی‏گیری حق تحصیلی بهاییان تشکیل شد و بعد از آن تغییر نام داد به کمیته پی‏گیری حق تحصیل. این کمیته ابتدا سعی داشت مسئله محرومیت جوانان بهایی از تحصیل را تحت پوشش قرار بدهد، اما بعد از آن تلاش کرد به مسئله محرومیت از حق تحصیل در تمام اقشار جامعه، توجه کند و آن را تحت پوشش قرار بدهد.

بعد از آن هم جمعیت مبارزه با تبعیض تحصیلی تأسیس شد که به‏صورت مستقل کار می‏کرد و حالا هم تارنمای مستقل و اعضای مستقل خود را دارد و متشکل از فعالان دانشجویی، وبلاگ‏نویس‏ها و فعالان حق تحصیل در زمینه‌های مختلف است.

جمعیت مبارزه با تبعیض تحصیلی در مدت زمان فعالیت خودش سعی کرده، اخبار محرومیت از حق تحصیل را در پیوند با بهاییان، دانشجویان ستاره‏دار، دگراندیشان، فعالان دانشجویی، استادان دانشگاه و بقیه افرادی که به هرصورتی دچار محرومیت از تحصیل شده‌اند پوشش بدهد.

ازسوی دیگر، با فعالیت‏های عملی‏ای که از سوی جمعیت مبارزه با تبعیض تحصیلی انجام شده، از جمله با برگزاری بزرگداشت‏ها و سالگردها در شهرهای مختلف ایران، سعی شده که با محرومیت از تحصیل در ایران مبارزه بشود.

جایگاه حقوقی- اجتماعی اقلیت‌های دینی در ایران

Babak M — Mon, 31 Jan 2011 11:04:08 +0000

بهنام دارایی‌زاده

بهنام دارایی‌زاده‌ـ رژیم سیاسی ایران، رژیمی تئوکرات و دین‌سالار است. هم قانون اساسی جمهوری اسلامی (به مثابه سند تاسیس نظام) و هم مواضع و عملکرد رسمی و غیر‌ رسمی مسئولین کشور در طول بیش از سه دهه زمامداری، گویای چنین وضعیتی است. رفرمیست‌های رانده شده از حاکمیت نیز درنهایت از تعابیری به مانند «مردم‌سالاری دینی»، «اسلام رحمانی» و یا نظایر آن سخن می‌گویند (خاطرمان هست که در سال‌های پیش چگونه مفهوم پیچیده و پردامنه‌ای به مانند «جامعه‌ی مدنی» از سوی محمد خاتمی به مفهوم دینی «جامعه‌النبی» فروکاسته شد).

اصل دوم قانون اساسی جمهوری اسلامی، نظام سیاسی کنونی را بر پایه‌ی باورهایی به مانند ایمان به خدای یکتا، معاد، امامت، وحی و ... معرفی کرده است. برابر با اصل چهارم همین قانون، تمامی قوانین و مقررات کشور(حتی ضوابط مالی، اداری و نظامی) می‌باید بر پایه‌ی اصول و قواعد اسلامی وضع شوند. در اصل دوازدهم به صراحت، دین و مذهب رسمی کشور «الی‌الابد و غير قابل‏ تغيير» اسلام و شیعه‌ی ‏۱۲ امامی تعیین شده است.

نهاد‌ها و مراکز پرقدرتی به مانند رهبری، شورای نگهبان، دادگاه ویژه‌ی روحانیت و ... که اتفاقاً بخش قابل ملاحظه‌ای از قدرت سیاسی حاکم را نیز در اختیار دارند، صرفاً بر پایه‌ی تئوری‌ها یا آموزه‌های خاص مذهبی شکل گرفته‌اند. از سویی دیگر، بخش مهمی از بودجه‌ی عمومی کشور صرف مراکز، تبلیغات و ارگان‌های خاص مذهبی می‌شود. سمت‌گیری سوبسید‌ها و کمک‌های مالی دولت، به طور مشخص بر پایه‌ی معیار‌ها و ملاحظات صرف مذهبی است. خط‌‌‌مشی‌‌‌های کلان نهاد‌هایی به مانند رادیو و تلویزیون، نظام‌آموزشی و ... که نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری افکار عمومی مردم دارند آشکارا در خدمت تقویت بنیان‌های دینی حاکمیت است.

با چنین وصفی، قابل پیش‌بینی است که «اقلیت‌های مذهبی» (به عنوان گروه‌هایی دگر‌باش با تفکر و بینش‌رقیب) در این میان از چه جایگاهی می‌توانند برخوردار باشند. واقعیت این است که در چهارچوب حاکمیت دینی کنونی، حقوق «اقلیت‌های مذهبی» به‌طور مستمر و سیستماتیک نقض می‌شود. بخش عمده‌‌ای از اقلیت‌های‌دینی ایران (به مانند ترکمن‌ها و یا بلوچ‌ها) همزمان در زمره‌ی اقلیت‌‌های قومی- زبانی نیز به حساب می‌آیند؛ اقلیت‌هایی که از تبعیض‌های آشکار و مضاعف اقتصادی- اجتماعی حاکمیت نیز رنج می‌کشند.

برابر اصل ۱۳ قانون اساسی، مسیحیان، یهودیان و زرتشتیان تنها اقلیت‌های شناخته شده‌ی کشور به شمار می‌آیند. بهاییان ایران که بزرگ‌ترین اقلیت غیر ‌مسلمان جامعه را شکل می‌دهند (بالغ بر ۳۰۰ هزارنفر) به‌طور عینی از تمامی حقوق و آزادی‌های دینی شناخته شده‌ای که به موجب نرم‌ها و استانداردهای جهانی معرفی شده است محرومند. بهاییان، نه فقط حق برگزاری آزادانه‌ی مراسم‌مذهبی خود را ندارند، بلکه در بسیاری از زمینه‌ها، حقوق شهروندی‌شان نیز به طور گسترده و مداوم نقض می‌شود.

استخدام بهائیان در اداره‌های دولتی ایران به استناد ماده‌ی ۱۴ قانون استخدام کشوری با مانع جدی روبه‌رو است. بهاییان حتی قادر به عضویت در نهاد‌ها و مراکز به ظاهر غیر ‌دولتی نظیر کانون وکلای دادگستری نیز نیستند. تا سال ۱۳۸۳ در فرم‌‌‌شرکت در آزمون‌‌‌‌دانشگاه‌ها، گزینه‌ای وجود داشت که بر پایه‌ی آن، داوطلبین کنکور می‌بایستی دین و مذهب اعتقادی خود را اعلام می‌کردند. به این وصف، بهاییانی که مایل نبودند هویت دینی خود را پنهان کنند و یا به دروغ گزینه‌ی «اسلام» را به عنوان باور دینی خود معرفی کنند، قادر نمی‌شدند در دانشگاه‌ها‌و یا مراکز آموزش عالی کشور حضور یابند. دانشگاه‌هایی که برابر قانون، هزینه‌‌ی آن از محل درآمد‌های ملی کشور و یا مالیات‌عمومی شهروندان تامین می‌شود.

تا سال ۱۳۸۲ دیه‌ی مسلمانان با غیر مسلمان در ایران برابر نبوده است و شرکت‌های بیمه از پرداخت هزینه‌های درمانی مساوی امتناع می‌کردند (طبق ضوابط فقهی، دیه‌ی مرد مسلمان ده‌هزار درهم و دیه‌ی مردی که به اصطلاح اهل کتاب به حساب می‌آید ۸۰۰ درهم تعیین شده است. این رقم در نهایت در دی‌ماه ۱۳۸۲ به موجب مصوبه‌ی «مجمع تشخیص مصلحت نظام» برابر اعلام شد). هم‌اینک «شهادت» غیر ‌مسلمان نه تنها در دعاوی مابین مسلمان‌ها و غیر ‌مسلمان‌ها مسموع و پذیرفتنی نیست (ماده‌ی ۱۵۵ آیین دادرسی کیفری) بلکه در دعاوی میان غیر ‌مسلمانان نیز هیچ وجاهتی ندارد.

‌مطابق قوانین جمهوری اسلامی، غیر مسلمان از مسلمان ارث نمی برد (ماده‌ی ۸۸۱ مکرر قانون مدنی). مسلمان به واسطه‌ی قتل غیر ‌مسلمان قصاص نمی‌شود (ماده‌ی ۲۰۷ قانون مجازات اسلامی). رابطه‌ی جنسی مرد غیر مسلمان با زن مسلمان در هر صورت موجب قتل مرد است (ماده‌ی ۸۲ قانون مجازات اسلامی). ازدواج زنان مسلمان با غیر‌ مسلمانان باطل است ( ماده‌ی ۱۰۵۹ قانون مدنی). غیر مسلمانان حق تبلیغ و اشاعه‌ی مذهب خود را ندارند. غیر‌ مسلمانان مجاز نیستند که عبادتگاه‌های تازه‌ای برای خود بسازند. برای نمونه در سراسر پایتخت چندمیلیونی تهران، حتی یک مسجد کوچک و دورافتاده نیز به اهل تسنن ایران اختصاص نیافته است.

مواردی که گفته شده، همه از جنس تبعیض‌های آشکار حقوقی است. آپارتایدی رسمی و قانونی که چندین سال است به‌طور مستمر بر اقلیت‌های غیر مسلمان ایران اعمال می‌شود و متاسفانه جامعه‌ی روشنفکری ایران هم (به مثابه‌ جامعه‌ای پیشرو و منتقد) در برابر آن سکوت کرده است و واکنش خاصی نداشته است.

واقعیت تلخ دیگر این است که تبعیض‌های اقتصادی- اجتماعی که ناشی از سیاست‌های دولت مرکزی در قبال مناطق اقلیت‌نشین است، بسی فراگیر‌تر، بی‌شرمانه‌تر و ناعادلانه‌تر است. برای نمونه، در بلوچستان ایران که مطابق تمامی آمار رسمی، توسعه‌نیافته‌ترین و عقب‌افتاده‌ترین استان کشور است (۷۴ درصد بلوچ‌ها زیر خط فقر زندگی می‌کنند) به واقع شرایط شبیه به یک آپارتاید سازمان‌یافته و برنامه‌ریزی شده است.

از میان سه میلیون و ۲۰۰ هزار دانشجو‌ی کشور، کمتر از دوهزار دانشجو‌ی بلوچ در دانشگا‌های ایران تحصیل‌می‌کنند. در تمامی این ۳۲ سال اخیر، مردم بلوچستان حتا یک استان‌دار سنی بلوچ نیز نداشته‌اند. تا جایی که در خاطرم هست، در هیچ یک از دولت‌های پیشین، یک وزیر و یا حتی یک معاون وزیر بلوچ نیز در کابینه‌ها‌‌‌حضور نداشته است. در سراسر دستگاه وزارت خارجه ایران، حتی یک کارمند بلوچ نیز مشغول به کار نیست. در همه‌ی این سه دهه‌ی ‌اخیر، تنها سه بلوچ، موفق شده‌اند که بورس تحصیلی خارج از کشور بگیرند. بی‌تردید ترکمن‌ها و یا عرب‌های خوزستان نیز وضعیتی خیلی بهتر از این ندارند.

با مقایسه‌ی شرایط مردم بلوچستان، ترکمن‌صحرا و عرب‌های خوزستان، با ترک‌های آذربایجان، می‌توان این چنین نتیجه‌گیری کرد که این ستم سازمان‌یافته‌، غالباً ریشه‌ای‌مذهبی دارد تا قومی- زبانی. آذری‌های شیعه‌مذهب ایران، نه تنها به طور سنتی در بازار و سایر مراکز مهم اقتصادی کشور حضوری چشمگیر دارند، بلکه تا اندازه‌ی زیادی در قدرت سیاسی حاکم نیز نقش و کارکرد داشته‌اند.

همان‌طور که اشاره کردم، خاستگاه تبعیض‌های مذهبی به‌طور مستقیم به ماهیت نظری و یا مبانی اعتقادی نظام جمهوری اسلامی برمی‌گردد. ساختاری ایدئولوژیک و دین‌بنیاد که از اساس نمی‌تواند موضعی یکسان در برابر عموم شهروندان داشته باشد. تا چند سال پس از تثبیت قدرت در نظام جمهوری اسلامی و تصویب قانون اساسی آن، هنوز بر سر حقوق ابتدایی «اقلیت‌های دینی» در میان مسئولین حکومتی بحث بوده است. در سال ۱۳۶۲ شورای عالی قضایی از آیت‌الله خمینی در مورد مجازات اقلیت‌های دینی سئوال می‌کند. پاسخ کوتاه آقای خمینی این است: «بسمه تعالی، كفار مزبور در پناه اسلام هستند و احكام اسلام مانند سایر مسلمان‌های ديگر درباره‌ی آنها جاری است و محقوق‌الدم بوده و مالشان محترم است.» (صحیفه نور، ج ۲، ص ۵۰۳) موضعگیری این‌چنینی در مقام رهبر سیاسی یک کشور به واقع بی‌معنا است.

از سال‌های ابتدایی قدرت‌یابی نظام اسلامی تا به امروز، صد‌ها نفر تنها به واسطه‌ی فعالیت‌های دینی، بازداشت، محاکمه و در پاره‌ای از موارد به جرم «ارتداد» اعدام شده‌اند. جمع قابل ملاحظه‌ای از قربانیان کشتار تابستان سال ۶۷ که دوران محکومیت خود را نیز سپری کرده بودند، صرفاً با دستاویز و بهانه‌ی رویگردانی از اسلام کشته شده‌اند. فعالان سیاسی، نویسندگان و روشنفکران سرشناسی در دهه‌ی ۱۳۷۰ با استناد به برخی از فتواهای مذهبی ربوده و به قتل رسیدند. پیروان سلسله‌های مختلف تصوف از گنابادی‌ها و نوربخشی‌ها و اهل حق و ... همگی در سال‌های اخیر تحت فشار و سرکوب مداوم بوده‌اند. خانقاها و مراکز مذهبی دراویش بسته شده است و حتی در برخی از موارد حکومت اقدام به تخریب حسینه‌های آنها کرده است (در بروجرد، قم و اصفهان) بسیاری از دراویش و اهل تصوف در ایران پس از شناسایی از محل کار خود اخراج شده‌اند و یا منزل و محل کارشان مورد تفتیش قرار گرفته است.

«مذهب» رکن اساسی نظام سیاسی فعلی است. تجربه‌ی سه دهه حاکمیت مذهبی در ایران و رفتارهای تبعیض‌آمیز با اقلیت‌های دینی، نشان داده است که توسل به مذهب می‌تواند در عرصه‌ی سیاست (چه در مقام پوزیسیون و چه در مقام اپوزیسیون) خطرآفرین، تبعیض‌آمیز و توجیه‌ناپذیر باشد. موضعگیری صریح در برابر مسئله‌‌ی اقلیت‌ها‌ی دینی و تبعیض‌های ناگزیر عقیدتی، تنها وظیفه‌ی دین‌باورانی نیست که هنوز به دنبال «جامعه النبی» و سامان‌دهی ساختار سیاسی بر پایه‌‌ی «اسلام رحمانی‌»اند، سکولار‌ها و نیروهای لائیک جامعه نیز باید به روشنی در برابر تبعیض‌های مذهبی موجود و لزوم رعایت آزادی‌های دینی در ایران اعلام موضع داشته باشند.