گوی سیاست

بازی آخرِ محمود

arezoo — Thu, 25 Oct 2012 15:19:06 +0000

حمید مافی

حمید مافی − آیا احمدی‌نژاد تغییر کرده است؟ این سوالی است که این روز‌ها، بسیاری چه در حاکمیت و چه بیرون از حاکمیت از خود می‌پرسند. داخل حاکمیتی‌ها به این باور رسیده‌اند که او دیگر «فرزند گوش به فرمان ولایت نیست» و تغییر کرده است. خارج از حاکمیتی‌ها همه این‌ها را «خودنمایی» او می‌دانند در این شرایط بحرانی که تا زمان انتخابات مدت زیادی هم نمانده است.

هر دو درست می‌گویند، محمود احمدی‌نژاد نه آن رئیس دولتی است که از شهرداری تهران و با برنامه ریزی پیچیده سپاهیان به هیات دولت رسید و فرماندهان نظامی را در مقام‌های دولتی به کار گرفت و نه آنچه که‌‌‌ همان حکومتی‌ها می‌خواهند نشان دهند که به اردوگاه رقیب رفته و «فتنه‌گری» پیشه کرده، او‌‌‌ همان احمدی‌نژاد سابق است با‌‌‌ همان ادبیات و‌‌‌ همان دیدگاه‌ها، پوپولیستی تمام‌عیار و عوام‌فریب که برای رسیدن به خواسته‌اش از هیچ کوششی فروگذار نمی‌کند. برای همین است که باید این را هم پذیرفت که او تغییری نکرده، تنها منافعش به خطر افتاده و بازی دیگری را آغاز کرده است.

موقعیت ویژه

احمدی‌نژاد هر قدر که در شش سال گذشته خوش شانس بود سال آخر به زمین سفت رسید. ‌‌‌ همان قطعنامه‌هایی که کاغذ پاره بود از نگاه رئیس دولت، بحران اقتصادی را تشدید و صدای اعتراض همگان را بلند‌تر کرد. رئیس دولت هم همه بحران‌های اقتصادی را نتیجه تحریم‌ها دانست و نارسایی‌های داخلی را به سایر نهاد‌ها نسبت داد که چشم ندارند دولت و موفقیت‌هایش را ببینند. او از خطوط قرمز‌ عبور کرد و از ضرورت مذاکره با امریکا سخن گفت و از نگاه مخالفان مذاکره، به «وادادگی» متهم شد.

احمدی‌نژاد هر قدر که در شش سال گذشته خوش شانس بود سال آخر به زمین سفت رسید. ‌‌‌ همان قطعنامه‌هایی که کاغذ پاره بود از نگاه رئیس دولت، بحران اقتصادی را تشدید و صدای اعتراض همگان را بلند‌تر کرد. او از خطوط قرمز‌ عبور کرد و از ضرورت مذاکره با امریکا سخن گفت و از نگاه مخالفان مذاکره، به «وادادگی» متهم شد.

هم‌زمان با این تنگنای بین‌المللی، در عرصه داخلی هم حلقه‌های ارتباطی او با بیت رهبری و سپاه ضعیف و ضعیف‌تر شد. فرماندهان سپاه که در دوران احمدی‌نژاد دست بالا در سیاست و اقتصاد را پیدا کردند، آرام آرام از او دل بریدند.‌‌ همان زمان که قهر ده روزه پیشه کرد و از اجرای حکم حکومتی سرباز زد، پای مشایی ایستاد و به شیوه خود، دیگران را متهم کرد، اعتبارش را از دست داد.

مجلس نشینان، تصمیم گرفتند که برگزاری انتخابات ریاست جمهوری را از دست دولت خارج کنند و به کمیته‌ای منتصب بسپارند. حالا هم می‌‎خواهند او را برای دومین بار به مجلس فرابخوانند تا پاسخ پرسش‌هایشان را بدهد. رئیس دولت برای افزایش یارانه‌های نقدی با کمبود منابع و سد نمایندگان روبرو شده و انتقاد‌ها از رئیس دولت شدت گرفته است. گروهی که پیش‌تر او را با چهره‌های تاریخی صدر اسلام مقایسه می‌کردند، این بار بر او خرده گرفتند که از مسیر ولایت خارج شده و به دامن فتنه و دشمن خزیده است.

پدیده احمدی‌نژاد

«مردم با پدیده‌ای روبرو هستند که در چشمانشان نگاه می‌کند و به آن‌ها دروغ می‌گوید.» این توصیف میرحسین موسوی - سیاستمدار در حصر- بود از محمود احمدی‌نژاد. او این سال‌ها کم وارونه نمایی نکرده است؛ هر کجا که پای خودش گیر بوده، بازی را به زمین دیگری کشانده و با ابزار تهدید و افشاگری قطره‌ای کارش را پیش برده است. از مفاسد اقتصادی مدیرانش صحبت شده، پای برادر رئیس قوه قضائیه و پرونده زمین‌خواری را وسط کشیده، صحبت از اختلاس شده، نمایندگان مجلس را درگیر کرده، انتقاد از گرانی‌ها شدت گرفته، بازاریان نزدیک به موتلفه را نشان داده و از بدهکاری‌های دولت حرف زده شده، «برادران قاچاقچی» را معرفی کرده که اسکله غیرمجاز در اختیار دارند. همیشه پای منتقدان او چه در اردوگاه خودی‌ها و چه غیرخودی‌ها در میان بوده است.

او خود را وامدار هیچ جریان سیاسی نمی‌داند، سال ۸۴ این محافظه‌کاران بودند که از هراس رقیب به اردوگاه او پیوستند و چهار سال بعد همه تلاش خود را به کار گرفتند تا او در مقام خود باقی بماند. منتقدان درون جبهه‌ای احمدی‌نژاد اما باور دیگری دارند و معتقدند که اگر نبود برنامه‌ریزی‌های پیچیده آن‌ها، او هرگز در این‎جایگاه نبود. حالا هم او را «سرکش» می‌خوانند که تغییر کرده است و باید تحملش کرد، اگر هم همین شیوه رفتاری را ادامه داد، مجلسی هست که نقشه آخر را عملیاتی کند.

بازی آخر محمود

پاسخ سرگشاده رئیس دولت به نامه خیلی محرمانه رئیس دستگاه قضایی، آنقدر مسئله‌ساز بوده که منتقدان درون جبهه‌ای و بیرون جبهه‌ای او، شگفت زده شوند.

او خود را وامدار هیچ جریان سیاسی نمی‌داند، سال ۸۴ این محافظه‌کاران بودند که از هراس رقیب به اردوگاه او پیوستند و چهار سال بعد همه تلاش خود را به کار گرفتند تا او در مقام خود باقی بماند. منتقدان درون جبهه‌ای احمدی‌نژاد اما باور دیگری دارند و معتقدند که اگر نبود برنامه‌ریزی‌های پیچیده آن‌ها، او هرگز در این‎جایگاه نبود. حالا هم او را «سرکش» می‌خوانند که تغییر کرده است و باید تحملش کرد، اگر هم همین شیوه رفتاری را ادامه داد، مجلسی هست که نقشه آخر را عملیاتی کند.

احمدی‌نژاد درست در روزهایی که مجلس تصمیم گرفته به خاطر کوتاهی‌های دولت در بازار ارز او را برای پاسخگویی فرا بخواند و چند وزیر در نوبت استیضاح قرار دارند، بازی دیگری را شروع کرده است. او تصمیم گرفته که به زندان اوین برود و اصول معطل مانده قانون اساسی را اجرا کند. چه شده که او یک باره تصمیم گرفته برود جایی که گروهی از فعالان سیاسی، روزنامه‌نگاران و دانشجویان مخالف او دوران محکومیتشان را سپری می‌کنند؟

نگاه خوش بینانه این است که بپذیریم احمدی‌نژاد تغییر کرده و در سال آخر می‌خواهد کوتاهی‌هایش را جبران کند. تصمیم گرفته تا از حقوق ملت دفاع کند و وظیفه قانونی خود را انجام دهد. اما واقعیت این است که گذشته او و رفتارهایی که در این سال‌ها داشته، این نگاه را باورناپذیر می‎کند. او آنقدر قانون‌گریزی کرده و در گفتارش بر منتقدان شوریده که نتوان باور کرد نگران زندانیان است. مگر او نبود که مخالفانش را «بزغاله» و «خس و خاشاک» نامید؟ مگر او نبود که در مناظره‌های تلویزیونی، به حریم خصوصی رقبایش هم رحم نکرد؟ مگر در دولت او نبود که «خزان نهادهای مدنی» در ایران رسید و «ستاره‌ها بر شانه‌های دانشجویان» نشست؟

نگاه بدبینانه هم این است که این را نیز بازی درون حکومتی‌ها بخوانیم چون می‌خواهند نشان دهند که تحمل مخالف را در زیر چتر قانون اساسی دارند. در آستانه انتخابات و وضعیت بد اقتصادی نیاز دارند به این‌که افکار عمومی را منحرف کنند. برای انتخابات نیاز دارند به چهره‌ای که مخالف وضع موجود باشد و از همین حالا باید دست به کار شوند تا این مخالف متولد شود.

اما این نگاه هم با این متن و افشای بخشی از واقعیت‌ها ممکن نیست، راه‌های کم هزینه تری هم وجود دارد که افکار عمومی را به آن مشغول کرد و یک منتقد گوش به فرمان را آرام آرام پرورش داد. آن هم در شرایطی که رهبر جمهوری اسلامی در سفر خود به خراسان شمالی، بر ضرورت حفظ آرامش کشور تاکید کرده و حداد عادل در مجلس هم به استناد همین گفته‌ها، سوال از احمدی‌نژاد را مصلحت ندانسته است.

پس واقعیت و هدف بازی آخر رئیس دولت چیست؟

احمدی‌نژاد روزهای دشواری در پیش‌رو دارد، یکی از مشاورانش دوران محکومیت خود را می‌گذراند، پای معاون اولش در پرونده بیمه ایران گیر کرده، شریف ملک‌زاده به حکم حکومتی تبرئه و آزاد شده است و مشائی همچنان عنصر مسئله‌دار و سرحلقه جریان انحرافی به شمار می‌رود. بازار ارز آشفته‌تر از هر زمان دیگری است و ریال سقوط بدی را تحربه کرده، دولت با انبوهی از پروژه‎های ناتمام روبرو است، برنامه رئیس دولت برای افزایش یارانه‌ها به مشکل برخورد کرده‌است.

آن‎گونه که روزنامه ایران به طنز نوشته، جریان احمدی‎نژاد از این‌ ناراضی است که برخی از مخالفان او که جریان فتنه خوانده می‌‎شوند در زندان نیستند. اگر چه علی مطهری گفته است که رئیس دولت پیش از این نیز دو بار خواستار رفع حصر از مخالفان شده، اما او و همراهانش می‌دانند که زمین اصلاح‌طلبان، زمین بازی آن‎‌ها نیست و همین چند ماه پیش، متهم شماره یک کهریزک با حمایت او صاحب پست دولتی شد.

حال او در این شرایط به بازی دشواری دست زده که به باور اقتدارگرایان حاکم، «دشمن شاد کن» است و به باور رئیس دستگاه قضایی، ندیدن مصلحت‌های نظام و پافشاری بر یک خواسته باطل که مبنایی جز برداشت نادرست رئیس قوه مجریه از اختیارات قانونی خود ندارد.

اما او از این بازی به دنبال چیست؟ آیا می‌خواهد ثابت کند که رئیس دولت «تدارکاتچی نظام» نیست و پاسدار حقوق ملت و شهروندان است؟ یا تصمیم گرفته که با این نامه نگاری‌ها افکار عمومی را از واقعیت‌های موجود منحرف کند و بحرانی دیگر بیافریند تا در پس آن، ناکامی‌های دولت در سال اخیر پنهان بماند و نمایندگان مجلس به مصلحت، برنامه سوال از او را از دستور کار خارج کنند؟ یا می‌‎خواهد خود را از اتفاقات بعد از انتخابات ۸۸ تبرئه کند و در آستانه انتخابات سال بعد، جبهه‎ای دیگر برای یارگیری و جمع‎آوری آراء بدست آورد؟ آیا او امیدوار است که «آرای خاکستری» شهروندان را برای نامزد مورد حمایتش به دست آورد؟

آن‎گونه که روزنامه ایران به طنز نوشته، جریان احمدی‎نژاد از این‌ ناراضی است که برخی از مخالفان او که جریان فتنه خوانده می‌‎شوند در زندان نیستند. اگر چه علی مطهری گفته است که رئیس دولت پیش از این نیز دو بار خواستار رفع حصر از مخالفان شده، اما او و همراهانش می‌دانند که زمین اصلاح‌طلبان، زمین بازی آن‎‌ها نیست و همین چند ماه پیش، متهم شماره یک کهریزک با حمایت او صاحب پست دولتی شد.

احمدی‎نژاد تا اینجای داستان، توجه افکار عمومی و رسانه‎‌ها را به خود واختیارات رئیس قوه مجریه جلب کرده و از این راه به دنبال یافتن جایگاه سابق خود است. می‌‎خواهد تارهای ارتباطی خود با مرکز اصلی تصمیم‌گیری در نظام جمهوری اسلامی را تقویت کند و راهکار را در فشار و بازی دو سر برد دیده است. اگر موفق شود به زندان اوین برود که به خواسته خود رسیده و ثابت کرده که تدارکاتچی نظام نیست و اگر هم پایش به اوین نرسد، ممکن است که گزینه کناره گیری را در پیش بگیرد یا مجلس‌نشینان، تصمیم بگیرند که ادامه حضور او در قدرت به مصلحت نیست. آن وقت تئوری جذب حداکثری و دفع حداقلی نظام یک بار دیگر شکست می‌‎خورد و یک جریان دیگر هم از نظام و قدرت حاکم جدا خواهد شد. برای همین است که روح الله حسینیان توصیه می‌‎کند که نباید احمدی‎نژاد را عصبانی کرد تا تصمیم‎های خلاف مصلحت بگیرد. این نماینده مجلس، توصیه کرده است که نمایندگان احمدی‎نژاد را تا چند ماه آینده تحمل کنند و نگذارند که او عاقبت ناخیر شود.

حال باید منتظر روزهای آینده ماند و دید، این بازی چگونه ادامه پیدا می‌‎کند. آیا یک بار دیگر، عالی‌ترین مقام نظام جمهوری اسلامی به صورت مستقیم وارد میدان می‌‎شود تا این درگیری را خاتمه دهد؟ به نظر می‌‎رسد این خواسته رئیس دولت است، او که پیش‎تر در ماجرای وزارت اطلاعات و اسفندیار رحیم مشایی تا آنجا که توانسته در مقابل حکم حکومتی ایستاده، این بار قصد آن دارد که برای ادامه حیات سیاسی و سهم بردن از قدرت، حکم حکومتی بگیرد. این‌که در راه موفق می‌شود یا عاقبت نابخیر، سوالی است که برای یافتن پاسخ آن باید تا خرداد سال بعد منتظر ماند.

رویکرد تهاجمی احمدی نژاد در ایستگاه آخر

arezoo — Tue, 23 Oct 2012 14:42:11 +0000

علی افشاری

علی افشاری - نامه دوم محمود احمدی‌نژاد به صادق لاریجانی برخوردی کم‌سابقه در بلوک قدرت جمهوری اسلامی را به نمایش گذاشت. احمدی‌نژاد در پاسخ به نامه محرمانه رئیس قوه قضائیه که دلایلی را بر رد تقاضای دیدار رئیس جمهور از زندان اوین مطرح کرده بود، با‌ پافشاری بر خواست خود و حمله به وی، مدعی شد که می‌خواهد محکم بر روی اجرای قانون اساسی بایستد.

اگرچه احمدی‌نژاد کوشید تا ارتباط بین بازدید از زندان اوین و حمایت از جوانفکر را انکار کند، اما طرح این درخواست و پرداختن به بحث اجرای قانون اساسی در اواخر دوران ریاست جمهوری‌اش شکی باقی نمی‌گذارد که این موضع‌گیری‌ها پیوند عمیقی با شکاف رو به افزایش بین او و حاکمیت دارد.

در واقع احمدی‌نژاد دغدغه خود و یارانش را دارد وتوسل به اجرای قانون اساسی تاکتیکی بیش نیست. البته تجارب سیاسی در دنیا نشان داده است که همین برخوردهای تاکتیکی در مقاطعی منجر به توزیع متوزان قدرت و تضعیف ساخت‌های قدرت مطلقه شده است. نقطه عزیمت برخی از اصلاح‌طلبان و فاصله گرفتن آنها با نظام سیاسی نیز روند مشابهی را طی کرد.

نزاع بین حلقه احمدی‌نژاد و حاکمیت، با ماجرای دخالت رهبری در بازگرداندن وزیر اطلاعات برکنار شده علنی شد. اما چه بسا ریشه آن به تفاوت تلقی وی از جایگاه قدرت با نظر رهبری بر می‌گردد. خامنه‌ای وی را پیمانکاری می‌پنداشت که پس از دو دوره ریاست جمهوری وایفای نقش معاونت اجرائی رهبری باید عرصه را به کس دیگر می‌سپرد.

احمدی‌نژاد متاخر که آشکارا با رئیس‌جمهور مطلوب رهبری و نظام ولایت‌ فقیه فاصله معناداری گرفته و چه بسا اسباب دردسر نیز شده است، با شتابی بالا هر دم از متحدان و حامیان سابق خود دورتر می‌شود.

افزایش فاصله وی با حاکمیت در چارچوب شکاف گسترده دولت- ملت وی را ناگزیر از حوزه قدرت خارج کرده و به سمت جامعه سوق می‌دهد.

نزاع بین حلقه احمدی‌نژاد و حاکمیت، با ماجرای دخالت رهبری در بازگرداندن وزیر اطلاعات برکنار شده علنی شد. اما چه بسا ریشه آن به تفاوت تلقی وی از جایگاه قدرت با نظر رهبری بر می‌گردد. خامنه‌ای وی را پیمانکاری می‌پنداشت که پس از دو دوره ریاست جمهوری وایفای نقش معاونت اجرائی رهبری باید عرصه را به کس دیگر بسپرد‌.

اما احمدی نژاد برای خود موقعیتی بالا متصور بود و دستکم ابقای قوه مجریه در دست جریان متبوعش را طلب می‌کرد.

انگیزه احمدی‌نژاد اگرچه در وهله نخست اقدامی تبلیغاتی برای انتخابات ریاست جمهوری آینده به نظر می‌رسد اما لزوما نمی‌تواند با این هدف صورت بگیرد. از آنجا که زمزمه‌هایی مبنی بر صدور حکم محکومیت زندان رحیمی معاون اول رئیس جمهور به‌گوش می‌رسد واحتمال برخورد امنیتی و قضائی با حلقه یاران وی در سال آخر و بخصوص پس از اتمام دوران ریاست جمهوری اش بالا است، او می‌کوشد از این طریق در برابر پروژه قلع وقمع جریان متبوع خود، بازدارندگی ایجاد کرده و آنها را از زیر تیغ نظام سیاسی نجات دهد.

مصلحت طرفین ایجاب می‌کرد که رویارویی متحدان سابق در محدوده‌ای کنترل شده مدیریت شود و رویارویی نهائی تا جایی که ممکن است به تاخیر بیفتد. از سویی دیگر عدم حضور جریان حامی احمدی‌نژاد در رقابت‌های انتخاباتی مجلس نهم این تصور را القاء کرد که جریان احمدی نژاد به نوعی تسلیم شده ودر فکر برنامه دراز مدت برای جا انداختن خود به عنوان یک حزب سیاسی است.

در واقع تصور می‌شد وی پس از ناکامی در ایجاد شکاف در بلوک قدرت وعدم جذب نظر مثبت نیرو‌های مخالف جامعه به این نتیجه رسیده که موفقیت برنامه مورد نظرش دشوار است. لذا عرصه را به تدریج ترک می‌کند.

اما وقایع متعددی پس از سال جدید و بخصوص تلاش احمدی نژاد برای تغییر برخی از استانداران و تشکیل هیات نظارت بر اجرای قانون اساسی نشان داد که وی تسلیم نشده است. مصاحبه مطبوعاتی او پس از بازگشت از سفر آمریکا و حملات تند وصریح وی به روسای قوه مجریه و مقننه و ابراز نا خرسندی از بازداشت مشاور مطبوعاتی‌اش به رویارویی با حاکمیت شتاب بخشید.

مجددا پرونده سئوال از وی در مجلس فعال شد. اما انصراف فراکسیون اصول‌گرایان مجلس از این اقدام و مخالفت آنها با استیضاح برخی از وزراء با توجه به روابط نزدیک این فراکسیون با رهبری نشان داد که خامنه‌ای کماکان می‌خواهد سیاست قبلی خود مبنی بر مهار و برخورد کج‌دار و مریز با احمدی‌نژاد را تا پایان دوره ریاست جمهوری وی ادامه دهد.

در این خصوص اظهارات علی مطهری روشنگر است که نا‌خرسندی خود را از اقدام برخی از نمایندگان در پس گرفتن امضا‌هایشان برای فراخواندن رئیس جمهور به مجلس بیان داشت. وی گفت آنها می‌گویند زمانی باید از رئیس‌جمهور در مجلس سئوال کرد که رهبری موافق باشد. بنابراین تلویحا معلوم می‌شود که از بیت رهبری تلاش‌هایی برای به جریان نیفتادن سئوال از رئیس جمهور انجام شده است.

علی لاریجانی نیز در جلسه پرسش و پاسخ با دانشجویان دانشگاه علم و صنعت اظهار داشت به خاطر شرایط کشور پاسخ احمدی‌نژاد را نداده است اما در عین حال با وی مخالفت‌های اصولی و غیر شخصی دارد.

اقدام اخیر احمدی‌نژاد مبنی بر علنی ساختن پاسخ محرمانه صادق لاریجانی، بی‌اعتنایی ودهن کجی به توصیه‌های خامنه‌ای در پیشگیری از حاشیه سازی‌ها و تنش‌ها و علنی نکردن اختلافات بین سران قوا است. این رویکرد کار خامنه‌ای را برای تداوم سیاست تحمل وی تا پایان دوره را دشوار می‌سازد.

حال درست در موقعی که امکان فراخواندن احمدی‌نژاد به مجلس کاهش یافته بود، وی تهاجمی سنگین به قوه قضائیه و حمله‌ای غیرمستقیم به رهبری وحاکمیت را سازمان داد.

انگیزه احمدی‌نژاد اگرچه در وهله نخست اقدامی تبلیغاتی برای انتخابات ریاست جمهوری آینده به نظر می‌رسد اما لزوما نمی‌تواند با این هدف صورت بگیرد. از آنجا که زمزمه‌هایی مبنی بر صدور حکم محکومیت زندان رحیمی معاون اول رئیس جمهور به‌گوش می‌رسد واحتمال برخورد امنیتی و قضائی با حلقه یاران وی در سال آخر و بخصوص پس از اتمام دوران ریاست جمهوری اش بالا است، او می‌کوشد از این طریق در برابر پروژه قلع وقمع جریان متبوع خود، بازدارندگی ایجاد کرده و آنها را از زیر تیغ نظام سیاسی نجات دهد.

موفقیت احمدی‌نژاد در این کارزار به دلیل برخورد با ساختار سرکوبگر و نیرو‌های تندروی امنیتی وقضائی، برای وی تا حدی سرمایه اجتماعی پدید می‌آورد و به شکل‌دهی آنان به عنوان یک جریان سیاسی در کشور و درون نظام یاری می‌رساند.

اما در عین حال ممکن است جریان وی در انتخابات ریاست جمهوری به صورت جدی حضور یابد. اگرچه اجرای انتخابات با دولت است اما وزیرکشور و معاون سیاسی وی متعلق به نیرو‌های نظامی پیرو خامنه‌ای هستند. مزیت احمدی‌نژاد در تعلق دستکم نیمی از استانداران کشور به جریان خودش است. انها می‌توانند در صحنه انتخابات تاثیرگزار باشند.

اقدام اخیر احمدی‌نژاد مبنی بر علنی ساختن پاسخ محرمانه صادق لاریجانی، بی‌اعتنایی ودهن کجی به توصیه‌های خامنه‌ای در پیشگیری از حاشیه سازی‌ها و تنش‌ها و علنی نکردن اختلافات بین سران قوا است. این رویکرد کار خامنه‌ای را برای تداوم سیاست تحمل وی تا پایان دوره را دشوار می‌سازد.

برخورد‌های احمدی‌نژاد متاخر که با بی‌پروایی در برابر حاکمیت و به‌خصوص شخص رهبری استوار است، از لحاظ روش و شیوه برخورد تا حدودی شبیه اعتراضات ابوالحسن بنی‌صدر به قوای مقننه و قضائی وقت است. هاشمی رفسنجانی و سید محمد خاتمی یا جرات نکردند و یا صلاح ندیدند این‌گونه برخورد کنند. فقط برخی از نمایندگان مجلس ششم چنین شیوه‌ای را در اعتراض صریح و محکم در پیش گرفتند.

سخنان علی سعیدی نماینده رهبری در سپاه به خوبی دیدگاه بخش افراطی اصول‌گرایان و نیرو‌های نظامی ولایتمدار را روشن می‌سازد که تا حدودی توضیح‌دهنده نگاه خامنه‌ای نیز است. بخش‌های سنتی و میانه روی نظام و حلقه هاشمی رفسنجانی از ابتدا با احمدی نژاد مخالف بودند. وی با حمایت صریح خامنه‌ای و حزب پادگانی و امنیتی و نیرو‌های جدید نظام سیاسی در عرصه قدرت بر کشید. حال سعیدی می‌گوید ما علم غیب نداشتیم و نمی‌دانستیم احمدی نژاد این طوری تغییر نظر می‌دهد. سعیدی مشکل احمدی نژاد را مغرور شدن به رای مردم، تکیه بر مقبولیت مردمی به عنوان مبنای مشروعیت نظام و تلاش برای قهرمان شدن بر می‌شمرد. وی احمدی نژاد را نیز ادامه دهنده راه بازرگان، بنی صدر، هاشمی رفسنجانی وسید محمد خاتمی می‌داند که با برتری دادن به انتخاب مردم، دین دموکراتیک را جایگزین مردمسالاری دینی کردند!

اظهار نظر وی در قیاس این افراد با احمدی‌نژاد اشتباهی فاحش و خلاف واقعیت‌هاست اما این تشبیه از منظر گسلی که بین آنها و ولی فقیه بوجود آمد، وارد است. در اصل تکیه آنها به جایگاه جمهوریت و تلاش برای استفاده از اختیارات قانونی و پاسخگوئی در برابر مردم آنها را مقابل اراده ولایت فقیه قرار داد که توسعه‌طلبی و ساختار مفهومی آن پذیرای ریاست جمهوری مقتدر و خوداتکاء نیست.

برخورد‌های احمدی‌نژاد متاخر که با بی‌پروایی در برابر حاکمیت و به‌خصوص شخص رهبری استوار است، از لحاظ روش و شیوه برخورد تا حدودی شبیه اعتراضات ابوالحسن بنی‌صدر به قوای مقننه و قضائی وقت است. هاشمی رفسنجانی و سید محمد خاتمی یا جرات نکردند و یا صلاح ندیدند این‌گونه برخورد کنند. فقط برخی از نمایندگان مجلس ششم چنین شیوه‌ای را در اعتراض صریح و محکم در پیش گرفتند.

حال با شدت گرفتن تنش‌ها بین دولت و حاکمیت، امکان حل مسالمت‌آمیز و آرام بحران کاهش می‌یابد. چه بسا نقطه رویارویی نهائی نزدیک شود. اکثریت مجلس برای استیضاح وبرکناری احمدی نژاد آماده است. نیرو‌های افراطی حاکمیت و بخش‌های نظامی و امنیتی نیز برای زمین زدن احمدی‌نژاد لحظه شماری می‌کنند. مخالفت خامنه‌ای تا کنون جلوی انها را گرفته است.

خامنه‌ای در سخنرانی در سفر به استان خراسان شمالی برای اولین بار تذکراتی را پیرامون جلوگیری از تخلف در برگزاری انتخابات بیان داشت. معنای این سخن می‌تواند نگرانی از دخالت احمدی نژاد در جریان انتخابات ریاست جمهوری یازدهم باشد.

در درون حلقه قدرت، خامنه‌ای در مجموع قادر است همه جناح‌های حاکمیت را علیه احمدی نژاد بسیج کند. اصلاح‌طلبان محافظه‌کار به رهبری سید محمد خاتمی و حلقه هاشمی‌رفسنجانی نیز نشان داده‌اند بنا به مصلحت اندیشی خود ترجیح می‌دهند در این شکاف جانب خامنه‌ای را بگیرند.

بنابراین احمدی‌نژاد شانسی در درون نظام سیاسی ندارد. موفقیت وی در این کارزار بسته به توانایی در ارتباط برقرار کردن بین منازعه خود با بحران‌های سیاست خارجی، اقتصادی و مشروعیت داخلی حکومت است. البته با توجه به نظر منفی نیروهای مخالف و همچنین بی‌اعتمادی کشور‌های خارجی درگیر با حکومت، کامیابی وی اگر ناممکن نباشد دشوار است.

مزیت وی تا حدودی در برقراری ارتباط با اقشار محروم جامعه است که البته تصدی دولت و عملکرد منفی آن در وخامت اوضاع معیشتی مردم در این حوزه برایش مشکل می‌آفریند.

شاید افشاگری بر علیه حکومت و انجام مانور‌های خاص واقدامات غیر متعارف برگ بنده وی باشد. اما در آن صورت بعید است اقدام وی فرجامی غیر از انتحار سیاسی پیدا کند برنده نهائی این وضعیت نیرو‌های اپوزیسیون وشدت یافتن بحران اقتدار ومشروعیت نظام سیاسی خواهد بود.

به هر حال روز‌های آینده نشان خواهد داد که آیا ۱۰ ماه آینده نیز ریاست جمهوری احمدی نژاد کجدار و مریز به ایستگاه آخر خواهد رسید و یا انتخابان زود رس ریاست جمهوری کار در دستور کار قرار می‌گیرد.

برای حمله به ایران، تصمیم گیرنده اصلی کیست؟

Wed, 29 Aug 2012 21:59:48 +0000

اورن کسلر / Oren Kessler

برگردان:

نعیمه دوستدار

اورن کسلر − مخالفان حمله اسرائیل به ایران، خشم خود را تنها متوجه نخست‌وزیر این کشور، بنیامین نتانیاهو کرده‌اند، اما در واقع این ایهود باراک، وزیر دفاع جنگ‌طلب اوست که بحث جنگ را پیش می‌کشد.

از اولین هشدار اسرائیل درباره برنامه هسته‌ای ایران بیست سال ‌می‌گذرد. ده سال از زمانی که مخالفان ایران، برنامه غنی‌سازی اورانیوم در نطنز را فاش کردند، گذشته و حدود دو سال هم از پیش‌بینی کارشناسان درباره حمله اسرائیل به جمهوری اسلا‌می ‌سپری شده است.

امروز، سراسر طیف سیاسی اسرائیل متفق‌اند که حمله نظا‌می ‌به تأسیسات هسته‌ای ‌ایران، در چند ماه آینده رخ خواهد داد.

کانال دو، شبکه مهم خبری اسرائیل، اوایل ماه اوت گزارش داد که بنیامین نتانیاهو و ایهود باراک که مهم‌ترین موافقان جنگ هستند، به تصمیم نهایی بر سر اینکه آیا دستور حمله را صادر کنند، نزدیک می‌شوند. آلوف بن، سردبیر‌ هاآرتص، نوشت که نتانیاهو ‌می‌خواهد درهفته‌‌های آینده به ایران حمله کند و یوسی ملمان، گزارشگر سابق این روزنامه، تخمین زد که این حمله در 80 روز آینده رخ خواهد داد.

یک تحلیلگر و عضو سابق شورای امنیت ملی اسرائیل به فارین پلیسی گفت: "باراک از نتانیاهو جنگ‌طلبتر است. ایده نشان دادن بنیامین به عنوان یک جنگطلب و باراک به عنوان یک پسر خوب که اسرائیل را نجات میدهد، همان بازی پلیس خوب و پلیس بد است. اما من فکر نمیکنم در این مسئله تفاوت زیادی بین این دو نفر وجود داشته باشد."

افرایم‌ هالوی، رییس سابق موساد و از مخالفان صریح حمله به ایران، نظر مشابهی را اعلام کرد. این پیرمرد هفتاد یا هشتاد ساله، کم حرف و متولد بریتانیا گفت: "اگر من یک ایرانی بودم از ۱۲ هفته پیش رو ‌می‌ترسیدم."

در حالی که رسانه‌ها‌ نتانیاهو را محرک اصلی جنگ جلوه ‌می‌دهند، این باراک است که در طول دو سال گذشته همواره برخلاف انتظار به عنوان قهرمان عملیات نظا‌می ‌خود را نشان داده است. او کسی است که زمانی پرچمدار چپ‌گرایان اسرائیلی بوده است. این حجم حمایت از سوی رقیب اصلی سیاسی نتانیاهو، در هدایت اسرائیل به سمت جنگ بسیار مهم بوده است.

یک تحلیل‌گر و عضو سابق شورای امنیت ملی اسرائیل به فارین پلیسی گفت: "باراک از نتانیاهو جنگ‌طلب‌تر است. ایده نشان دادن بنیامین به عنوان یک جنگ‌طلب و باراک به عنوان یک پسر خوب که اسرائیل را نجات می‌دهد، همان بازی پلیس خوب و پلیس بد است. اما من فکر نمی‌کنم در این مسئله تفاوت زیادی بین این دو نفر وجود داشته باشد."

این تحلیل‌گر می‌گوید: "باراک تحلیل‌گری بی‌احساس است. او به این فکر می‌کند که اهداف و خطرات این تصمیم چیست؟ بنیامین نتانیاهو اما از زاویه دیگری ‌می‌بیند؛ از زاویه یک رهبر تاریخی. تاریخ یهود با او وزن ‌می‌گیرد. او رهبر کشور یهودی است؛ کشوری با بیشترین جمعیت یهودی در دنیا."

نتانیاهو و باراک، تهدید هسته‌ای ایران را به شکلی تقریباً مشابه ‌می‌بینند، اما در این مسئله موضعی که روی آن ایستاده‌اند، بستگی زیادی به موقعیت سیاسی‌شان دارد. اوزی رابی، مدیر بخش مطالعات خاورمیانه دانشگاه تل‌آویو که به نام موشه دایان ‌نامگذاری شده، می‌گوید: "نتانیاهو بسیار محتاط‌‌تر است؛ چون نخست‌وزیر است و باید اطمینان یابد که مشروعیت گسترده‌ای در کابینه و افکار عمو‌می ‌دارد. با این حال، هر دوی آنها معتقدند که باید کاری انجام شود."

به گفته اوزی رابی، هشدار پایان‌ناپذیر مقامات رسمی ‌اسرائیل، ‌می‌تواند تلاشی برای آماده‌سازی غیرنظامیان، مردم اسرائیل و افکار عمو‌می ‌جهان برای عواقب ناخوشایند این عمل باشد. او ‌می‌گوید: "آنچه که باراک و نتانیاهو در ماه گذشته انجام دادند، این بوده که به همه، اعم از اسرائیلی، آمریکایی و ایرانی بگویند که گزینه نظا‌می ‌می‌تواند ‌در آینده نزدیک مورد استفاده قرار بگیرد."

این برنامه دو نفره، حمایت داخل و خارج دولت را برای عملیات نظا‌می ‌جلب خواهد کرد. شبتای شاویت، یکی از روسای سابق موساد و آخرین وابسته امنیتی اسرائیل در زمان شاه در ایران، به شبکه دو اسرائیل گفت که به قول آمریکایی‌ها‌ برای کنترل ایران، اعتماد ندارد: "من این حرف را باور ندارم، حتی اگر دوست و بزرگ‌ترین متحد ما این حرف را زده باشد. وقتی درباره تقدیر من، حضور من، نجات من حرف ‌می‌زنیم، نمی‌توانم اجازه دهم که کسی از بیرون آن را کنترل کند."

یک تحلیلگر و عضو سابق شورای امنیت ملی اسرائیل به فارین پلیسی گفت: "باراک از نتانیاهو جنگ‌طلبتر است. ایده نشان دادن بنیامین به عنوان یک جنگطلب و باراک به عنوان یک پسر خوب که اسرائیل را نجات میدهد، همان بازی پلیس خوب و پلیس بد است. اما من فکر نمیکنم در این مسئله تفاوت زیادی بین این دو نفر وجود داشته باشد."

این طرز فکر نتانیاهو هم هست. او در ماه اوت ۲۰۱۲، در بازدید از یک هواپیما‌ربایی ناکام در مرز مصر، گفت: "زمانی که لازم باشد از شهروندان خود حمایت کنیم و امنیت‌شان را تامین کنیم، اسرائیل باید و ‌می‌تواند به خود تکیه کند." اورشلیم‌پست نوشت که مخاطب این جمله آمریکا و ایران است.

باراک، در مصاحبه‌ای که با یک "تصمیم گیرنده" ناشناس در ویژه‌نامه آخر هفته‌ روزنامه هاآرتص منتشر شد، چیزهای بیشتری از حرف دل خود را در میان می‌گذارد. بسیاری از مردم اسرائیل فورا تشخیص دادند که این مصاحبه شونده، کسی نیست جز وزیر دفاع اسرائیل که درباره "منطقه امن" صحبت ‌می‌کند؛ یک عبارت آشنا در کلام باراک. او گفته بود این حمله ‌می‌تواند به طرز قابل توجهی برنامه هسته‌ای ایران را نابود کند، اما فراتر از توانایی اسرائیل است.

این تصمیم‌گیرنده در این مصاحبه گفت:‌" از نظر آمریکایی‌ها‌، ایران هنوز به منطقه امن وارد نشده، برای اینکه آمریکایی‌ها‌ بمب‌ها و بمب افنکن‌های گسترده‌تری دارند و ‌می‌توانند عملیات‌شان را چندین بار تکرار کنند. اما برای ما، ایران ‌می‌تواند زودتر وارد منطقه امن شود و وقتی این اتفاق بیفتد، آن‌وقت بقای ما در دست آمریکا خواهد بود."

او در این مصاحبه، در مورد قول باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا، در بازداشتن ایران از هسته‌ای شدن تشکیک کرد و گفت که به رغم قول‌های مشابه، رونالد ریگان، پاکستان را از ساخت بمب هسته‌ای باز نداشت و بیل کلینتون، جلوی کره شمالی را در چنین کاری نگرفت: "ما نباید به کسانی که در هر موقعیتی، دست روی دست گذاشتن را ترجیح می‌دهند، تکیه کنیم. یک واقعیت بی‌رحم باید با دقت نگریسته شود. اسرائیل قوی است، اسرائیل مسئول است و کاری را که مجبور باشد، انجام خواهد داد."

این مصاحبه طولانی است و استدلال‌های دقیقی دارد، اما نتیجه آن واضح است:‌حمله نظا‌می ‌ممکن است خطرناک و ناموفق باشد، اما اجتناب‌ناپذیر است. این انتخاب، قطعاً بهتر از همزیستی با یک ایران هسته‌ای خواهد بود.

برای کسانی که گذشته سیاسی و نظا‌می ‌وزیر دفاع اسرائیل را ‌می‌شناسند، تمایل او به استفاده از زور چندان عجیب نیست. باراک 70 ساله، تجسم "اسرائیل قدیم" است، کارگری که این سرزمین را آباد کرد و ساخت، نهادهای کشور را بنیان نهاد و یک دهه بعد از استقلال، حکومت را حفظ کرد. این نخبه سوسیالیست، بخش عمده‌ای از جنگ اسرائیل و مقابله با تروریسم را هدایت کرده است؛ این پرمدال‌ترین سرباز تاریخ اسرائیل، در تبدیل گاوآهن خود به شمشیر تردیدی ندارد.

در سال ۱۹۷۲، باراک به عنوان فرمانده "سایرت متکل"، بهترین یگان ارتش، توانست یک عملیات هواپیماربایی را در فرودگاه بن گوریون تل‌آویو خنثی کند. او و سربازانش که از قضا نتانیاهو هم جزوشان بود، در لباس سفید تکنسین‌ها به هواپیما حمله کردند و در عرض 10 دقیقه، هر چهار هواپیما ربا را گرفته یا کشتند.

در سال‌ها‌ی بعد، یک بار هم باراک لباس زنانه پوشید و به بیروت رفت تا در رأس گروهی، ده‌ تن از فلسطینیان مسلح که مسئول کشتار المپیک مونیخ شناخته شده بودند، را ترور کند. او همچنین برنامه‌ریز اصلی عملیات "انتبه" در سال ۱۹۷۶بود که طی آن، اسرائیل نیروهای ویژه‌ای را شبانه به اوگاندا فرستاد تا ۱۰۱اسرائیلی زندانی که توسط هواپیماربایان فلسطینی و آلمانی ربوده شده بودند، را آزاد کند. او این بار در لباس دیکتاتور اوگاندا، "ایدی امین" و درون مرسدس سیاه او، خود را پنهان کرده بود. همچنین، باراک در بازپس‌گیری قدرت اسرائیل موثر بوده است. او در سال ۲۰۰۰، به‌عنوان نخست‌وزیر و همزمان وزیر دفاع، به ۲۲ سال اشغال جنوب لبنان پایان داد و همان سال، وارد گفتگوهای صلح کمپ دیوید برای مذاکره با یاسر عرفات، رئیس سازمان آزادی‌بخش فلسطین، شد.

باراک، هر زمان که احساس ضرورت کند، برای استفاده از زور آماده است. سمت او در وزارت دفاع در سال ۲۰۰۷ تمدید شد. زمستان آن سال، او درگیر سه هفته جنگ برای توقف حملات موشکی حماس هم بود. در همان سال، او شخصاً حمله هوایی اسرائیل را به یک راکتور هسته‌ای در سوریه، که با کمک ایران و کره شمالی ساخته شده بود، بر عهده گرفت. اورشلیم، قبلاً درباره این حمله هیچ هشداری نداده بود و به همین دلیل افراد شکاک معتقدند که بحث‌‌ درباره حمله احتمالی به ایران، نشانه این است که این هشدارها، چیزی بیش از یک موضع‌گیری صرف است.

متی کرشنبوم، روزنامه‌نگار قدیمی اسرائیلی در روزنامه معاریو نوشت: "من شخصا معتقدم که همه اینها تبلیغات باراک است تا همه آن را باور کنند."

تعدادی از رهبران سیاسی اسرائیل گفته‌اند که تردید دارند نتانیاهو و باراک بلوف بزنند و نگران هستند که این دو نفر کشور را به سوی یک بدبختی بزرگ سوق دهند. شائول مفاز، رهبر حزب مخالف کادیما و فرمانده سابق ارتش و وزیر دفاع سابق این کشور، هشدار داده که حمله احتمالی نه تنها ارتباط واشنگتن را با اسرائیل خراب خواهد کرد، بلکه باعث یک جنگ تمام عیار منطقه‌ای خواهد شد. روز ۱۶ اوت، مفاز – که شهرام مفضض‌زاده نام دارد و در تهران به دنیا آمده- طرفداران جنگ را متهم کرد که زندگی کودکان را به خاطر اهداف سیاسی به خطر می‌اندازند.

تعدادی از رهبران سیاسی اسرائیل گفته‌اند که تردید دارند نتانیاهو و باراک بلوف بزنند و نگران هستند که این دو نفر کشور را به سوی یک بدبختی بزرگ سوق دهند. شائول مفاز، رهبر حزب مخالف کادیما و فرمانده سابق ارتش و وزیر دفاع سابق این کشور، هشدار داده که حمله احتمالی نه تنها ارتباط واشنگتن را با اسرائیل خراب خواهد کرد، بلکه باعث یک جنگ تمام عیار منطقه‌ای خواهد شد.

همان روز، رییس‌جمهور اسرائیل، شیمون پرز، در یک مصاحبه تلویزیونی گفت که کشورش به تنهایی نمی‌تواند علیه ایران وارد جنگ شود. پرز اعلام کرد که یک ایران مجهز به سلاح هسته‌ای، تهدیدی برای دولت یهودی است، اما اسرائیل نباید بدون حمایت آمریکا اقدام به حمله کند. مقامات نزدیک به نتانیاهو، رئیس‌جمهور را سرزنش کرده و او را متهم کردند که از مرزهایش پا فراتر گذاشته است. یکی از وزرا گفته است: "همه حرف‌ها‌ زده شده و همه کارها انجام شده. رهبران سیاسی تصمیم می‌گیرند نه رئیس‌جمهور. او بهتر است به وظایف تشریفاتی خود بچسبد."

یوئل گوزانسکی، پژوهشگر موسسه مطالعات ملی دانشگاه تل‌آویو، گفته است که عدم توافق بین واشنگتن و اورشلیم، به تفاوت در قابلیت‌های نظا‌می ‌دو کشور بر می‌گردد.

او ‌می‌گوید: " نقطه مبهم ماجرا این است که به نظر می‌رسد آمریکا ‌می‌خواهد به ایران اجازه دهد که به آستانه دستیابی به سلاح هسته‌ای برسد، نقطه‌ای که در آن با اندکی تلاش و در زمانی کوتاه بتواند سلاح هسته‌ای بسازد (اخیراً سخنگوی کاخ سفید گفته است که اگر ایران تسلیحات هسته‌ای بسازد، آمریکا خواهد فهمید). از دیدگاه اسرائیل، ایران به هر قیمتی باید از رسیدن به این آستانه بازداشته شود."

کاخ سفید موفقیت خود را در تصویب چندین دور تحریم علیه ایران در شورای امنیت اعلام کرده است و اعتقاد دارد که هنوز تلاش‌ها‌ی دیپلماتیک کاملاً به ناکا‌می ‌نرسیده است. باراک، نتانیاهو و هواداران جنگ -که گزارش ‌می‌شود ۱۱عضو از ۱۴ عضو کابینه امنیتی جزوشان هستند- معتقدند که تحریم‌‌ها بی‌اثر بوده، مذاکرات به بن‌بست رسیده و حمله نظا‌می‌ناگزیر است.

تصمیم‌گیرنده، به ها‌‌آرتص گفته است: " ‌آقای اوباما حتی نمی‌داند که آیا در بهار آینده همچنان در دفتر کارش در کاخ سفید خواهد نشست و اگر میت رامنی انتخاب شود، تاریخ نشان داده که رئیس‌جمهورها در سال اول مسئولیت‌شان، عملیات حساسی انجام نخواهند داد؛ مگر این‌که مجبور شوند."

طرفداران جنگ معتقدند که پاییز بهترین زمان برای این کار است. نخست اینکه باراک و یارانش ‌می‌گویند ایران ‌می‌تواند ظرف چند ماه به منطقه امن وارد شود و اگر بعد از این زمان، اسرائیل به این کشور حمله کند، دیگر تاثیر چندانی نخواهد داشت. دوم اینکه هوای صاف پاییزی برای حمله هوایی به ایران مناسب‌تر از هوای ابری زمستان است. سوم این‌که، حمله در فصل انتخابات ریاست جمهوری آمریکا نسبت به بعد از این زمان، کمتر اعتراض و سرزنش اوباما را برخواهد انگیخت و حتی ممکن است باعث حمایت منفعلانه آمریکا هم بشود.

اعتماد به نفس، یکی از ستون‌های اخلاقی اسرائیل است و باراک گفته است که قطعاً کشورش آمریکا را به جنگ نخواهد کشانید. او در ماه آگوست گفت: " اسرائیل به امید کمک کشور دیگری وارد جنگ نخواهد شد، این عمل یک قمار غیرمسئولانه است."

مایکل اورن، سفیر اسرائیل در آمریکا، اواخر ماه اوت گفت که تعیین زمان حمله احتمالی به ایران، ربطی به سیاستمداران آمریکا ندارد و به امنیت اسرائیل مربوط است.

زمان دقیق حمله به ایران تنها برای تصمیم‌گیران ارشد اسرائیل آشکار است، اما به نظر ‌می‌رسد پاسخ این سئوال که‌آیا این کار را ‌می‌کنند یا نه، مشخص شده است. اواخر اوت، تلویزیون اسرائیل گزارش داد که باراک و نتانیاهو مصمم‌اند که این حمله پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری در آمریکا اتفاق بیفتد. تحلیل‌گران اسرائیلی معتقدند که آمریکا خطر دو دهه عداوت ایران و اسرائیل را دست کم گرفته است و این ماجرا تا قبل از ماه نوامبر به سر خواهد آمد.

گوزانسکی می‌گوید: "من اخیراً یک دیپلمات ارشد آمریکایی را ملاقات کردم که ‌می‌گفت اتفاق نظر در آمریکا بر این است که اسرائیل بلوف ‌می‌زند و باراک و نتانیاهو تلاش ‌می‌کنند آمریکا را وادار به حمله به ایران کنند. اگر واقعاً این طور باشد، باید بگویم که پس من هم فریب‌شان را خورده‌ام! "

منبع: فارین پالیسی، ۲۳ اوت۲۰۱۲

عکس: ایهود باراک و بنیامین نتانیاهو

چند‌دستگی چپ‌گرایان عرب در برابر بحران سوریه

Mon, 27 Aug 2012 15:27:39 +0000

نيکولا دوت-پويار / Nicolas DOT-POUILLARD

برگردان:

نعیمه دوستدار

نيکولا دوت-پويار − خشونت در سوریه، عمیق‌تر و گسترده‌تر می‌شود. برخلاف تونس و مصر، انقلاب سوریه از سوی اعراب حمایت کامل نمی شود. میان آنهایی که با مطالبات مخالفان همدلی احساس می‌کنند و کسانی که از دخالت خارجی بیم دارند، از نظر سیاسی و نظامی، شکاف وجود دارد.

اوت سال گذشته،"الاخبار"، روزنامه ملی‌گرای متمایل به چپ جناح چپ لبنان، وارد نخستین بحران خود از زمان آغاز انتشارش در سال ۲۰۰۶ شد. خالد ثغیه، سردبیر روزنامه، که از همان آغاز انتشار برای این روزنامه تلاش بسیار کرده بود، آن را به دلیل شیوه پوشش بحران سوریه ترک کرد. صاغیه معتقد بود که روزنامه از خیزش مردمی‌ سوریه که از مارس ۲۰۱۱ آغاز شده بود، حمایت نمی‌کند. الاخبار، هرگز نزدیکی سیاسی خود را با حزب‌الله، یکی از متحدان بشار اسد در منطقه، انکار نمی‌کند. در عین حال آشکارا می‌گوید که برای سرنگونی رژیم اسد، گفت‌وگو میان حکومت دمشق و مخالفان را ترجیح می‌دهد.

همچنین این روزنامه به برخی مخالفان آشکار سوری مانند سلامة کیلة، روشنفکر مارکسیست سوری-فلسطینی که در ماه آوریل توسط نهادهای امنیتی دستگیر شد، فرصت ابراز عقیده داده است.

الاخبار در ماه ژوئن، مقاله‌ای به قلم أمل سعد غرایب منتشر کرد که موجب اختلاف نظر در بخش آنلاین انگلیسی روزنامه شد. این مفسر لبنانی خود را پشت رژیم اسد پنهان کرده بود و از حامیان راه سوم ( یعنی کسانی که رژیم را تقبیح کرده اما در عین حال نسبت به دخالت نظامی ‌غرب به شیوه لیبی هشدار می‌دهند) انتقاد می‌کرد.

در همان ماه، یکی دیگر از روزنامه‌نگاران انگلیسی الاخبار به نام مکس بلومنتال، اعلام کرد که به دلیل انتشار مقاله‌ای انتقادی با عنوان "اسد عذر می‌خواهد" از بخش سردبیری کنار می‌رود.

بحران در روزنامه الاخبار، نشانه وجود مباحثات ایدئولوژیک و استراتژیک در میان اعراب است. برخی همچنان از رژیم سوریه به خاطر مقابله با اسرائیل و مقاومت در برابر امپریالیسم حمایت می‌کنند. برخی دیگر، با عنوان انقلابی بودن و حمایت از دموکراسی، سخت با مخالفان همراهی می کنند. برخی در عین حال، از راهی میانه حمایت می‌کنند؛ حمایت دورادور از خواسته‌های آزادی‌خواهانه مخالفان اما مخالفت با دخالت خارجی.

بحران سوریه، چپ‌های عرب ( چه واقعا کمونیست باشند و چه تنها تمایل به مارکسیسم داشته باشند) از ملی‌گرایان جناح چپ تا رادیکال‌ها و میانه‌رو‌ها را دچار اختلاف کرده است.

اکنون از خاندان اسد حمایت اندکی می‌شود و تعداد کمی ‌از مردم خواهان ادامه بقای رژیم به شیوه قبل هستند. اما حامیان بی‌قید و شرط انقلاب هم به نظر نمی‌رسد که در اکثریت باشند. بیشتر آنها در طیف سیاسی چپ‌های افراطی قرار دارند یا تروتسکیست‌ هستند ( مانند انجمن سوسیالیست‌های لبنان و سوسیالیست‌های انقلابی مصر) یا مائوییست (مانند گروه "راه دموکراسی در مراکش"). آنها با برخی از مخالفان مانند غیاث نعیسة، انقلابی چپ‌گرای سوری ارتباط‌هایی دارند. از بهار ۲۰۱۱، آنها در راه‌پیمایی‌‌های مقابل سفارت و کنسولگری‌های سوریه شرکت کرده‌اند. همچنین روشنفکران مستقل آنها، کسانی مانند فواض طرابلسی، مورخ لبنانی، از شورش‌ها حمایت می‌کنند. آنها خواهان سقوط رژیم و گفت‌و‌گو با مخالفان هستند و اگر‌چه از مبارزه بدون خشونت حمایت می‌کنند، اما معتقدند که شورشیان می‌توانند از ارتش هم کمک بگیرند.

حامیان افراطی چپ‌گرا خود را از جبهه مقاومت ملی سوریه که یکی از اصلی‌ترین ائتلاف‌های مخالفان است، دور نگه داشته‌اند، چرا که معتقدند ارتباط این گروه با کشورهایی مانند قطر، ترکیه و عربستان سعودی، می‌تواند استقلال جنبش مردمی ‌را خدشه‌دار کند.

فاصله‌ای از روی احتیاط

بخشی از چپ‌های رادیکال، اگرچه رژیم اسد را محکوم کرده و خواهان سقوط آن هستند، اما نسبت به حمایت کشورهای حاشیه خلیج فارس از مخالفان سوریه نگران بوده و در عین حال، جرأت نمی‌کنند با وجود نقش فعال آمریکا در گفتمان ضد اسد در جامعه جهانی، خود را کاملا فعال نشان دهند. اما این گروه‌های ضدامپریالیستی در حمایت از انقلاب پیشی نمی‌گیرند: آنچه مهم است شرایط داخلی سوریه و اصول خیزش مردمی است، ‌همان‌طور که در مورد تونس و مصر این مسائل اهمیت داشت.

اما اکثریت چپ‌های عرب فاصله‌ای محتاطانه با خیزش مردم سوریه گرفته‌اند. آنها نظامی ‌شدن این خیزش را دوست ندارند و معتقدند که اسلام‌گرایان رادیکال از این فضا سود برده و خارجی‌ها نیز به کشور هجوم می‌آورند. آنها از فرقه‌گرایی موجود در درگیری‌ها انتقاد کرده و معتقدند این فرقه‌گرایی، نخست علوی‌ها و سپس اقلیت مسیحی را در مقابل اکثریت سنی که بر اثر سرکوب رادیکال شده‌اند، قرار می دهد. آنها می‌ترسند که این موضوع باعث یک جنگ داخلی بی‌پایان در سوریه شود و توازن قوای منطقه‌ای و محلی را بر هم بزند.

با قرار گرفتن ایران و سوریه در مقابل کشورهای حاشیه خلیج فارس از یکسو و روسیه و چین در مقابل آمریکا از سوی دیگر، سوریه در خط مقدم جنگ بزرگ جهانی قرار می‌گیرد. چپ‌ها تمایل دارند از ایران و سوریه و از روسیه و چین حمایت کنند و نه کسانی که با آنها مخالف‌اند.

ائتلاف شش حزب چپ‌گرا و ملی، شامل کمونیست‌ها و ملی‌گرایان عرب، در چهارم آوریل در امان، پایتخت اردن، به مناسبت نهمین سالگرد حمله آمریکا به عراق شکل گرفت، اما در این اجلاس این بحران سوریه بود که بحث‌برانگیز شد و نه سقوط صدام حسین. سخنرانان به شدت دخالت خارجی در سوریه را محکوم کردند و برخی عملیات نظامی ‌در سال ۲۰۰۳ علیه عراق و حمایت غرب از شورای ملی مقاومت و مخالفان مسلح سوری را همردیف هم دانستند.

اتحادیه قدرتمند کارگران تونس که برخی اعضای اجرایی آن به جناح چپ افراطی تعلق دارند، روز ۱۷ ماه مه، در اعلامیه‌ای، حمایت خود را از خیزش دموکراسی‌خواهانه مردم سوریه اعلام کردند اما در عین حال درباره توطئه‌های استعماری و ارتجاعی کشورهای عرب هشدار دادند.

دو ماه قبل از آن، حزب کارگران تونس و گروه‌های ملی‌گرای عرب، به تظاهراتی علیه سازمان "دوستان سوریه" که کنفرانسی را در تونس برگزار می کرد، فراخوان دادند. "دوستان سوریه" سازمانی است که ۶۰ نماینده بین‌المللی و اعضای شورای ملی مقاومت را گرد هم آورده است.

حزب کمونیست لبنان هم موضعی احتیاط پیش گرفته است. این حزب اگر‌چه در روزنامه‌های خود مقالاتی از رهبران مخالفان سوری مانند میشل کیلو که عضو شورای ملی مقاومت نیست، منتشر کرده، اما همواره از راه‌پیمایی‌هایی که در طول یک سال گذشته در مقابل سفارت سوریه در بیروت راه افتاده، خود را دور نگه داشته است. علاوه بر این، این حزب زیر آتش حملات حزب چپ افراطی لبنان قرار گرفته است، چون بخشی از کادر رهبری آن هنوز به حزب "اراده مردم" به ریاست قدری جمیل نزدیک باقی مانده است. جمیل، از مقامات رسمی مخالف رژیم سوریه است که در ماه ژوئن، اسد او را به عنوان معاون نخست‌وزیر در امور اقتصادی در دولت ریاض حجاب، برگزیده بود.

بخش دیگری از چپ‌های عرب، خواهان اصلاحات تدریجی در سوریه هستند و می‌گویند راه‌حل این بحران باید سیاسی باشد نه نظامی. این موضع در اعلامیه آخر کنگره ملی اعراب نمود پیدا کرد. در این کنگره در ماه ژوئن، ۲۰۰ عضو از میان ملی‌گرایان عرب، چپ‌گرایان و برخی اسلام‌گرایان، در حمامه تونس دور هم جمع شدند و تلاش شد اعلامیه این گروه تا حد ممکن دو طرف را راضی نگاه دارد. آنها از یک سو کوشیدند حق مردم سوریه را برای آزادی، دموکراسی و انتقال صلح‌آمیز قدرت به رسمیت بشناسند و از سوی دیگر خشونت را نفی کنند. این کنگره همزمان هم رژیم و هم مخالفان مسلح را مورد انتقاد قرار داد و آنها را به گفت‌و‌گو بر اساس برنامه صلح کوفی عنان فرا‌خواند.

دو چهره

در حالی که برخی از اعراب چپ‌گرای رادیکال همچنان به انقلاب اعتقاد دارند، گروه‌های بیشتری از آنان، این ایده را رها کرده‌اند؛ چون در واقع نمی‌خواهند سقوط خشونت‌بار رژیم را شاهد باشند که تناقضی نهفته در جنگ سرد است. آنها می‌ترسند حکومت پس از اسد، با آمریکا متحد شود و به حکومت‌های حاشیه خلیج فارس، بیش از رژیم فعلی نزدیک شود.

فعالان جناح چپ عرب، سوریه را مانند ژینوس می‌بینند که دو چهره دارد. برخی دیکتاتوری و سرکوب آن را انکار می‌کنند اما حتی امروز هم گفتمان دفاعی رژیم با تحریم‌های بین‌المللی علیه آن و گفتمان ضدامپریالیستی چپ‌گرایان عرب و اعتقادات جهان سومی، ‌در‌آمیخته و همراه شده است. این احساسات در مورد یک عده‌ با دل‌بستگی به ماهیت مردمی ‌شورش‌ها تعدیل شده و در برخی دیگر با درگیری‌های رو به رشد ناشی از جهانی‌شدن، تقویت شده است.

بهار عرب به اسلام‌گرایان قدرت داد و منجر به قدرت گرفتن احزابی در مراکش، تونس و مصر شد که از اخوان‌المسلمین ریشه می‌گیرند. تردیدی نیست که این موضوع باعث شده برخی از چپ‌ها به راه دیگری بروند و از انقلاب‌های عربی بترسند، چون ممکن است موجب هژمونی اسلامی‌ شوند. از آنجا که جنبش النهضه در تونس، مانند اخوان‌المسلمین در مصر و اردن، با حرارت از مخالفان سوری حمایت می‌کنند، بنابراین موضعی که بیشتر چپ‌های عرب در مورد سوریه می‌گیرند، با اسلام سیاسی برخورد پیدا می‌کند. به همین خاطر، احزابی که معمولا ادعاهای انقلابی و مترقی دارند، حتی اگر واقعا مارکسیست نباشند، ار ترس سرخوردگی در آینده، به شیوه‌ای متناقض، در پی راه‌حلی مسالمت‌آمیز و بر‌آمده از گفت‌وگو برای انتقال تدریجی قدرت در سوریه می‌گردند.

منبع: لوموند دیپلماتیک

تصور رهبر از خود به عنوان "قبله عالم"

Tue, 14 Aug 2012 17:10:27 +0000

علی افشاری

علی افشاری − سخنان رهبری در جمع دانشگاهیان نشانگر شدت یافتن خطای وی در ارزیابی از وضعیت موجود جهان و کشور است. وی می‌پندارد دنیا در آستانه تحول عظیمی است که هژمونی غرب و نظام تک قطبی بین‌المللی را به هم ریخته و در نظم جدید جهانی جمهوری اسلامی در موقعیت قوی‌تری قرار خواهد گرفت.

در تصور بیمار او ایران کشوری است که حرف نوین و موج آفرین برای دنیا دارد. البته منظور او از ایران، نیرو‌های وابسته به حکومت و به خصوص دانشگاهیان و نظریه پردازان مدافع نظام هستند. او در اصل می‌خواهد بگوید که ایران تحت رهبری وی بر اساس مدلی که او آن را مردم سالاری دینی می‌خواند، امروز به محوری در سامان مطلوب جهان بدل شده است!

دور افتادن از واقعیت

البته ادعای وی در خصوص مردم‌سالاری دینی ادعایی گزاف بیش نیست. ضمن اینکه خود این مفهوم نیز بی معنا است و کارایی برای حاکم کردن مردم بر سرنوشت خویش ندارد و بیشتر همان مشروطه مشروعه را باز می‌تاباند که از پایگاه دین برای مخالفت با مشروطه ابداع شد. حکومت تحت رهبری خامنه‌ای در اصل یک استبداد دینی است که بر تمامیت خواهی فردی وی و سلطه نظامیان بر سیاست استوار است.

این سخنان که نوعی خیال بافی است، آرزوی فردی را باز می‌تاباند که متوجه شعله‌های آتش برخاسته در کنارش نیست و خود را در استخری تصور می‌کند که خنکی امواج آب به وی مسرت بخشیده است.

ارزیابی وی روشن می‌سازد که قدرت تشخیصش یا دچار اختلال جدی شده و یا اینکه بمانند سیره همه مستبدین کاری به واقعیت ندارد و می‌خواهد هر طور شده روایتش را بر واقعیت‌ها تحمیل نماید.

افزایش خرافات در حکومت و زیاد شدن ادعا‌های موهوم در بین نزدیکان به رهبری و به خصوص مباحث مربوط به مهدویت آخرالزمانی این احتمال را قوت می‌بخشد که خود وی نیز عمیقاً تحت تأثیر این حرف‌ها است.

گویا موفقت نسبی در سرکوب مخالفان و تثبیت اقتدار خود در حکومت به تدریج وی را به جایی رسانده است که می‌پندارد می‌تواند هر برساخته و ذهنیتی را جایگزین حقیقت امور نماید.

ولی فقیهی که اینک حتی فصل الخطاب بودنش در جمع پیروان نیز زیر سوال رفته، می‌پندارد که جایگاهی مهم در تحولات جهانی یافته و در آستانه فتحی تاریخی است!
این میزان توهم و ذهنیت مالیخولیایی در بین حاکمان ایرانی کم نظیر است. حتی پادشاهان قاجار که خود را قبله عالم می‌نامیدند تا به این حد دچار اغتشاش ذهنی در برآورد قدرت خود و دیگران نبودند.
این مشکل از ذهنیتی بر می‌آید که فکر می‌کند با ابزار قدرت می‌تواند تمامی اذهان را تغییر دهد. از این رو بدون توجه به ناکامی‌ها و زشتی‌های عملکرد خود که هزینه گزافی از جمله بر دیانت سنتی تحمیل نموده، با افتخار کارنامه شکست خورده‌اش را چون الگویی برای جهان معرفی می‌نماید تا ببینند ایران با ابتنای تمدن بر پایه "معنویت" چه پیشرفتی کسب کرده است! در حالی که نتیجه کار وی و زیر دستانش عمدتاً پسرفت است و آن بخش از جامعه ایران نیز که توانایی دست‌یابی به پیشرفت را دارد در زیر ضربه حکومت و ساختار سرکوب به سختی روزگار را می‌گذراند.

این پریشان گویی و بی اعتنایی به واقعیت‌ها و دل بستن به خانه شکننده رویا‌های دست نیافتنی بر نگرانی‌ها می‌افزاید. اگر دامنه تبعات این محاسبات غلط فقط دامن وی و اطرافیانش را می‌گرفت، مسئله‌ای نبود اما با توجه به جایگاه مهم او در حکومت و هرم تصمیم گیر‌ی نظام، این کشور و ملت هستند که در تحلیل آخر باید تاوان عظمت طلبی‌های بی بنیاد وی را پس بدهند.

جهان امروز

البته از نقش برخی از دانشگاهیان و متفکران ایرانی داخل و خارج نیز، که به گونه‌ای می‌نویسند و سخن می‌گویند که گویی نظام سرمایه داری و آمریکا در پیچ آخر عمر خود قرار دارد، نباید غافل شد. بعید نیست که این بحث‌ها در اختیار ولی فقیه قرار ‌گیرد و اعتماد به نفس او را افزایش ‌دهد.

این سخن درست است که جهان در حال تغییر است و نظام تک قطبی آینده‌ای ندارد، اما این تحول فرایندی زمان‌بر است و این تردید نیز وجود دارد که جهان به سمت ترکیب متعادلی از توزیع قدرت برود. آنچه امروز در افق دنیا دیده می‌شود جایگزینی و یا هم سطحی چین در برابر آمریکا است. غرب ممکن است قدرت سابق خود را از دست بدهد اما همچنان یک نیروی عمده در دنیا باقی می‌ماند. بحران اقتصادی کنونی اروپا و آمریکا نیز به مانند بحران‌های قبلی سپری خواهد شد. این مسئله یک واقعیت عینی است و خارج از نظر مثبت و منفی نسبت به نظام سرمایه داری و یا غرب موجودیت دارد.

ایران در جهان

اما حتی اگر فکر کنیم دنیا بزودی سیمای دیگری به خود می‌گیرد و ابر قدرتی آمریکا نیز افول می‌کند، باز دلیلی بر این نمی‌شود که ایران و یا به تعبیر دقیق‌تر جمهوری اسلامی در سپهر منطقه و دنیا قدرت یابد. رصد کردن واقعیت‌ها و تحولات منطقه و جهان نشانگر ضعیف شدن موقعیت ایران است.

گسترش اختناق، خرافات و ناکارآمدی در حکومت جایی برای حرف‌های نوین نگذاشته است. این تصور که گفتمان‌های حکومتی در دنیا موج آفرین بوده و یا می‌تواند جمهوری اسلامی را در تحولات جهانی برنده سازد، یک شوخی و تعارفی بی مسما است.

اکثر قریب به اتفاق اندیشه ورزان و صاحبان تفکر یا مجبور به خروج از کشور شده‌اند و یا سانسور و خود سانسوری سازندگی آنها را از بین برده است. در تمامی گفتمان‌های بدیل برای نظم مسلط جهان ایران مطلوب خامنه‌ای جایگاهی ندارد. حتی در بیداری اسلامی مد نظر وی، فقط حزب الله است که نگاهی مثبت به ایران دارد. در طول سه دهه گذشته تا این قدر شکاف بین جهان اسلام و جمهوری اسلامی وجود نداشته است.

تصور "قبله عالم"، به شکلی مغشوش‌تر

حال ولی فقیهی که اینک حتی فصل الخطاب بودنش در جمع پیروان نیز زیر سوال رفته، می‌پندارد که جایگاهی مهم در تحولات جهانی یافته و در آستانه فتحی تاریخی است!

این میزان توهم و ذهنیت مالیخولیایی در بین حاکمان ایرانی کم نظیر است. حتی پادشاهان قاجار که خود را قبله عالم می‌نامیدند تا به این حد دچار اغتشاش ذهنی در برآورد قدرت خود و دیگران نبودند.

این مشکل از ذهنیتی بر می‌آید که فکر می‌کند با ابزار قدرت می‌تواند تمامی اذهان را تغییر دهد. از این رو بدون توجه به ناکامی‌ها و زشتی‌های عملکرد خود که هزینه گزافی از جمله بر دیانت سنتی تحمیل نموده، با افتخار کارنامه شکست خورده‌اش را چون الگویی برای جهان معرفی می‌نماید تا ببینند ایران با ابتنای تمدن بر پایه "معنویت" چه پیشرفتی کسب کرده است! در حالی که نتیجه کار وی و زیر دستانش عمدتاً پسرفت است و آن بخش از جامعه ایران نیز که توانایی دست‌یابی به پیشرفت را دارد در زیر ضربه حکومت و ساختار سرکوب به سختی روزگار را می‌گذراند.

ولی فقیه عامدانه از واژه هندسه استفاده می‌کند چون فکر می‌کند در سایه مهندسی و طراحی می‌تواند هر کاری را انجام دهد و بر همه تنگنا‌ها و یا واقعیت‌های نا مطلوب غلبه کند. در این مهندسی فقط ادعا می‌شود و از عمل خبری نیست. همچنین با استفاده از خشونت و ارعاب آن بخش از جامعه را که توانایی تشخیص خالی بودن انبان عمل را دارد، نیز ساکت می‌گردد. او به صورت گسترده مجاز و واقعیت نما را به جای واقعیت قرارمی دهد و فکر می‌کند این چنین جواب می‌گیرد!

"مقام معظم" حکومت، به صراحت ابراز نا خرسندی می‌کند از اینکه صفت حکومتی برای تشکل‌های دانشجویی و دانشگاهی حکومت تبدیل به دشنام شده است. به باور وی جانب‌داری و دفاع مطلق از نظام یک فضیلت است اما همزمان به صورت پارادوکس دانشگاه‌ها و مجامع علمی غرب را متهم می‌کند که جهت گیری دارند وبی طرفانه مسائل را نمی‌بینند! بر خلاف ادعای وی، وجود دانشگاه‌های مستقل و مکاتب فکری انتقادی از عوامل اصلی پیشرفت غرب بوده و است. دانشگاه مطلوب وی کسانی را تولید می‌کند که فقط متملق هستند و یا علم و تکنولوژی را در خدمت تداوم بقای قدرت خودکامه قرار می‌دهند. در دانشگاه وابسته و ایدئولوژی محور که توجیه کننده قدرت باشد نه علم ریشه می‌دواند، نه حریت و نه می‌تواند موج آفرینی کند.

دانشگاه بالنده و کارامد نیازمند استقلال و نگرش انتقادی است. به همین دلیل است دانشگاهیانی که در خدمت استبداد دینی قرار گفته‌اند، اکنون بدنام هستند و مورد اعتراض دانشجویان و دانشگاهیان.

این سخنان بار دیگر برگ تأییدی است که شخص اول حکومت بنای تغییر موثر در وضعیت موجود را ندارد. توهم بدخیم وی کشور را بیشتر به پرتگاه جنگ و نابودی نزدیک می‌سازد. خطرات خیال بافی‌های وی و نشاندن بر ساخته‌های کاذب به جای واقعیت بیش از گذشته کیان کشور و ملت را تهدید می‌کند.

از اینرو نیرو‌های دلسوز وطن و مدافعان ایرانی آباد و آزاد شایسته است این خطر را جدی بگیرند. ایران در طول تاریخ معاصر بار‌ها ضربات سنگینی از حاکمان متوهم و جاه طلب خورده است. اما این بار آیا کودکی پیدا خواهد شد که فریاد بزند خامنه‌ای لخت است؟ فریاد بزند تا پیله توهم "رهبر" پاره شود و او دریابد فریبکاری و رجز خوانی در زمانه کنونی کارساز نیست.

حقوق بشر در ایران فراموش نشود

Sat, 11 Aug 2012 17:16:39 +0000

مهدی خلجی

برگردان:

نعیمه دوستدار

مهدی خلجی - با تنشی که بر سر برنامه هسته‌ای ایران درگرفته است، غرب ضربات فلج‌کننده‌ای را از جهت‌های مختلف بر ایران وارد می‌کند؛ از طریق تحریم، تحریم‌های هدفمند و کشنده و عملیات سایبری مانند ویروس استاکس نت.

بی‌تردید، تهران وضعیت وخیمی ‌دارد، اما رهبران رژیم خوش‌بین‌ هستند: تمرکز یکجانبه غرب بر موضوع هسته‌ای باعث شده که آنها نقض حقوق بشر را افزایش دهند.

در واقع، بعد از اعتراض‌ها به نتایج انتخابات ریاست جمهوری در سال ۲۰۰۹، نقض حقوق بشر در ایران به طرز قابل ملاحظه‌ای بیشتر و این موضوعی است که توسط غرب و آمریکا نادیده گرفته شده است. نقض حقوق بشر، برای غرب یک تراژدی با مفاهیم عمیق استراتژیک است.

سیستم قضایی ایران اجازه انواع نقض حقوق بشر را می‌دهد. مواردی مانند تبعیض در مورد زنان، نقض حقوق اقلیت‌های قو‌می‌ و فرقه‌ای، اعمال احکام وحشیانه کیفری مانند سنگسار و ... حاکمان دین‌سالار ایران، حقوق بشر را اختراع غرب می‌دانند که ‌می‌خواهد فرهنگ اسلام و حق حاکمیت آنان را تضعیف کند؛ همان چیزی که رهبر ایران، علی خامنه‌ای، آن را جنگ نرم علیه ایران توصیف کرده است. بنابراین، آنها خود را موظف به رعایت وظایف خود در زمینه حقوق بشر نمی‌دانند؛ به خصوص مواردی که در عهدنامه‌‌های بین‌المللی وضع شده و ایران هم آنها را امضا کرده و پذیرفته است.

این مثال را در نظر بگیرید: شخصی، دو سال است که در ایران در حصر خانگی است. دو خواهر او در طول این مدت از دنیا رفته‌اند، اما حکومت اجازه شرکت در مراسم ترحیم آنها را به او نداده است.

حکایت حقوق بشر در ایران برای ملت‌های دموکراتیک چیزی بیش از یک وظیفه اخلاقی است. این موضوع باید یکی از ستون‌های استراتژیک سیاست غرب در مقابل ایران باشد. تا زمانی ‌که سرکوب ادامه داشته باشد، صدای ایرانیان هرگز شنیده نخواهد شد. آمریکا و دیگر قدرت‌های غربی ‌می‌توانند با مطرح کردن این موضوع ایرانیان را مطمئن کنند که متحدانی دارند.

در این موقعیت خشمگین‌کننده، گرچه طبقه متوسط ایرانیان در‌گیر نیستند، اما کسی که در این شرایط قرار گرفته، مهدی کروبی، کاندیدای سابق ریاست جمهوری و رئیس سابق مجلس ایران است. آقای کروبی و میرحسین موسوی (کاندیدای مخالفان) و همچنین همسر آقای موسوی، زهرا رهنورد (که در کمپین انتخاباتی همسرش در سال ۸۸ بسیار فعال بود)، پس از خیرش‌های اعتراضی، اکنون دو سال است که در زندان خانگی به سر ‌می‌برند.

به علاوه، محمد‌جواد لاریجانی، دبیر کمیسیون حقوق بشر قوه قضایئه ایران، به تازگی ادعا کرده است که در ایران هیچ زندانی سیاسی‌ای وجود ندارد. محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهوری ایران هم همواره چنین ادعایی را مطرح می‌کند، اما در حقیقت، تعداد زیادی از فعالان سیاسی در ایران زندانی هستند و صدها نفر از آنان به‌خاطر مطالبه حقوق بشر، برابری حقوق زن و مرد و استیفای حقوق اقلیت‌ها، ممنوع‌الخروج هستند. ده‌ها هزار نفر از ایرانیان خارج از کشور نیز به دلیل اعتقاداتشان نمی‌توانند به کشور برگردند.

با وجود اینکه توجه جهانی به مسائل داخلی ایران کم شده، نفس اشاره به نقض حقوق بشر در ایران، رهبران رژیم را بر‌می‌آشوبد. نیروهای اطلاعاتی، وکلای برجسته‌ای را که به کانون مدافعان حقوق بشر تعلق دارند، به اتهام غیر قانونی بودن فعالیت‌هایشان دستگیر کرده‌اند. عبدالفتاح سلطانی، یکی از بنیانگذاران این سازمان، به 18 سال زندان و 20 سال تبعید محکوم شده است. در حالی که مقامات رسمی‌ حکومت ایران خودشان مرتکب نقض حقوق بشر ‌می‌شوند، تنها جرم آقای سلطانی، پذیرش جایزه جهانی حقوق بشر است.

مراکز توجه آمریکا در خاورمیانه

اگرچه برنامه هسته‌ای ایران و کشتار سوریه توجه آمریکا را در خاورمیانه به خود جلب کرده است، اما نقض حقوق بشر در ایران نیز باید در مرکز توجه غرب باقی بماند.

وجود گزارش‌هایی از نقض گسترده حقوق زندانیان و شواهد دیگر، فعالان حقوق بشر و دیگر گروه‌های فعال را واداشته است که خواهان برخورد کشورهای دموکراتیک با این مسئله شوند. این فعالان معتقدند این نوع برخورها می‌تواند به طرز قابل ملاحظه‌ای خشونت و موارد نقض حقوق بشر را در ایران کاهش دهد و جمهوری اسلا‌می ‌را نسبت به مخدوش شدن چهره خود در داخل و خارج، نگران کند.

وجود گزارش‌هایی از نقض گسترده حقوق زندانیان و شواهد دیگر، فعالان حقوق بشر و دیگر گروه‌های فعال را واداشته است که خواهان برخورد کشورهای دموکراتیک با این مسئله شوند. این فعالان معتقدند این نوع برخورها می‌تواند به طرز قابل ملاحظه‌ای خشونت و موارد نقض حقوق بشر را در ایران کاهش دهد و جمهوری اسلا‌می ‌را نسبت به مخدوش شدن چهره خود در داخل و خارج، نگران کند.

منطق نهفته رژیم، این است که روزنامه‌نگاران و فعالان را از گزارش دادن این موارد به رسانه‌ها باز دارد. بنابراین هر نوع پرداختن به این موضوع ‌می‌تواند در متقاعد کردن ایران به بهتر کردن رفتار خود کمک کند. واکنش غرب به نقض حقوق بشر ‌می‌تواند شامل سخنرانی، صدور اعلامیه، تحریم و محدودیت سفر مقامات دولتی ناقض حقوق بشر باشد.

همچنین لازم است نتایج اقدامات قبلی جامعه جهانی اعلام شود. به عنوان مثال، حکم سکینه محمدی آشتیانی، زنی که در دهه پنجم زندگی‌اش به اتهام رابطه نامشروع به سنگسار محکوم شده بود، بعد از بلند شدن صدای اعتراض جهانی و اعلام انزجار در برابر این تصمیم، متوقف شد. در مقیاس محلی نیز، زندانیان به اثر فشارهای جهانی بر رفتار مقامات و ماموران زندان با آنان، صحه گذاشته‌اند.

حکایت حقوق بشر در ایران برای ملت‌های دموکراتیک چیزی بیش از یک وظیفه اخلاقی است. این موضوع باید یکی از ستون‌های استراتژیک سیاست غرب در مقابل ایران باشد. تا زمانی ‌که سرکوب ادامه داشته باشد، صدای ایرانیان هرگز شنیده نخواهد شد. آمریکا و دیگر قدرت‌های غربی ‌می‌توانند با مطرح کردن این موضوع ایرانیان را مطمئن کنند که متحدانی دارند و این متحدان به آنها در نبرد برای رسیدن به هدف‌های مشترک‌شان، یعنی ایرانی آزاد و دموکراتیک کمک ‌می‌کنند.

سرنوشت بحران هسته‌ای هرچه که باشد، دولت‌های غربی که با یکدیگر متحد شده‌اند تا تحریم‌ها را بر ایران تحمیل کنند، باید راه ارتباط با مردم ایران را باز نگهدارند. همچنین، این دولت‌ها باید از تحمیل تحریم‌های بیشتر با در نظر گرفتن رنجی که به واسطه آنها بر مردم ایران وارد ‌می‌شود، خودداری کنند.

در مورد مسئله حقوق بشر در ایران، حرکت‌های مداوم و پایدار بهترین روش است. این روش‌ها ‌می‌تواند مانع از این شود که جمهوری اسلا‌می ‌به غرب برچسب "حمله به مردم" را بزند؛ چیزی که آنها واقعا نمی‌خواهند انجام دهند.

منبع:

وال استریت ژورنال

تنفس جامعه مدنی ایران در رسانه‌های آنلاین

behnam — Sat, 05 May 2012 17:11:34 +0000

فرشاد آریا

فرشاد آریا - این روزها برگزاری همزمان همایش‌ها، کارگاه‌ها، گردهمایی‌ها و حتی جلسات بحث و گفت‌وگوی آنلاین به مناسبت بزرگداشت "روز جهانی آزادی رسانه‌ها"، رسانه‌ها و سازمان‌های مربوط به دفاع از آزادی بیان را در سراسر جهان بیش از پیش به‌هم پیوند داده است.

توجه هسته مرکزی بزرگداشت «روز جهانی آزادی رسانه‌ها» که در تونس برگزار می‌شود، بر سه موضوع اصلی متمرکز شده است: «آزادی رسانه‌ها این قدرت را دارد تا در جوامع تغییر ایجاد کند»، «مشکل دسترسی به اطلاعات معتبر به آزادی رسانه‌ها لطمه می‌زند» و «چالش‌های نو برای رسانه‌ها در یک محیط جدید».

علاوه بر مراسم گوناگون در نقاط مختلف دنیا با مرکزیت موضوع‌های یادشده، این موضوع‌ها در تونس نیز در قالب همایش‌‌ها، میزگرد‌ها و سخنرانی‌های گوناگون و با حضور بیش از هفتصد خبرنگار، سردبیر و مدیر رسانه‌های مختلف از سراسر دنیا به بحث و گفت‌وگو گذاشته شده است.

«آسیه امینی»، مسئول بخش سیاسی رادیو زمانه، ازجمله روزنامه‌نگارانی بوده است که در یکی از این جلسات سخن گفته است. به همین بهانه با او گفت‌وگویی کرده‌ایم که می‌خوانید.

آسیه امینی: سخنان من با یک شعر شروع شد که البته به حالت طنز گفتم این شعر در سال ۲۰۰۵ سروده شده است؛ زمانی که "بهار" شما و "زمستان" ما شروع نشده بود. این را خطاب به مخاطبان تونسی‌ام گفتم. بعد از آن اشاره کردم به شرایطی که بعد از انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ در ایران اتفاق افتاد و اینکه در این تحول‌خواهی چقدر اطلاع‌رسانی نقش داشت.

در ایران در واقع یک جنگ نابرابر اطلاعات در میان بود: در یکسو مردمی بودند که همدیگر را داشتند و چند وب‌سایت‌، که به‌هرحال رسانه‌های‌ بزرگی محسوبنمی‌شوند. از داشتن تلویزیون و رادیوی غیر دولتی و مستقل محروم بودند و یک تغییر بدون خشونت و صلح‌طلبانه را دنبال می‌کردند. در سوی دیگر این جنگ، کسانی بودند که رسانه‌های بزرگ و رادیو و تلویزیون‌سراسری دولتی و حکومتی از آنها حمایت می‌کرد. نتیجه‌ این جنگ نابرابر چنین شد که بسیاری از روزنامه‌نگاران و بسیاری از فعالان اجتماعی و سیاسی دستگیر و از وطن تارانده، و بسیاری از مردم کشته شدند.

موضوع اصلی مراسم امسال روز جهانی آزادی رسانه‌ها چه بود؟

مهم‌ترین اتفاقی که فکر می‌کنم نه تنها در تونس، که ما این روزها در بسیاری از کنفرانس‌های بین‌المللی در مورد آن می‌شنویم، شرایط جدید کشورهای خاورمیانه و به‌خصوص کشورهای عربی است. تحول‌خواهی در کشورهای شمال آفریقا، انقلاب‌هایی که در آنجا رخ داده و همچنین اتفاق‌هایی که در کشورهای سوریه، بحرین و ایران افتاده است، در کل اعتراض‌هایی هستند که در بخشی از این کشورها منجر به تغییر شده و در برخی دیگر از این کشورها نه. آنچه تا حالا در این کنفرانس بیشتر روی آن تاکید شده، تمرکز روی تأثیر رسانه، آزادی بیان و به‌خصوص رسانه‌های مدرن در روند دموکراسی‌خواهی بوده است.

این گفت‌وگوها در تونس تا چه حد به موقعیت ایران مربوط است؟

در واقع دعوت از من به همین دلیل صورت گرفت. فکر می‌کنم که یونسکو، به‌عنوان یکی از میزبان‌های اصلی و دولت جدید تونس، به‌عنوان دیگر میزبان این نشست، بخشی از این هماهنگی را انجام دادند و توجه به ایران را در همین بخش اول کنفرانس گذاشتند. جدا از آن بسیاری از خبرنگارانی که به‌خصوص از رسانه‌های تونسی در آنجا حضور داشتند، خیلی کنجکاو نسبت به دانستن در مورد شرایط ایران هستند. بسیاری از خبرنگارهای عرب از ما در مورد شرایط ایران می‌پرسند، در مورد آینده می‌پرسند و در مورد این که ما چه تجربه‌ای داشتیم و چطور به آینده نگاه می‌کنیم.

به نظر من مردم ما نتوانستند روی یک خواسته‌ مشخص تمرکز کنند. من امروز هم در گفت‌وگو با یک شبکه تلویزیونی تونسی به این موضوع اشاره کردم که شاید یکی از دلایل اینکه در تونس انقلاب رخ داد و در ایران نه، این است که مردم ایران تجربه‌یک انقلاب و تجربه‌ تلخی‌های بعد از آن را داشتند و حالا در برابر تغییر ساختاری و اساسی بسیار محافظه‌کار شده‌اند و به‌خصوص نگران یک تغییر ایدئولوژیک هستند. مسئله دوم این است که پراکندگی هدف‌ها نیز بی‌تاثیر نیست. یعنی پراکندگی اهداف و خواسته‌های مردم یکی از دلایلی بود که به عقیده‌ من شرایط ایران را متفاوت می‌کند با برخی کشورهای عربی؛ مثل تونس که امروز یک دولت جدید بر سر کار دارند.

از دولت تونس صحبت کردید. به‌تازگی خبری منتشر شده است درباره جریمه نقدی تلویزیون تونسی "نسمه" به دلیل پخش فیلم "پرسپولیس". تجربه‌شما در مورد فضای آزاد رسانه‌ها در تونس چیست؟

اتفاقاً این یکی از مسائلی بود که اینجا من را دچار شوک کرد. اتفاقا من امروز با همان تلویزیون مصاحبه کردم و به خود آنها هم گفتم که آنچه نگرانی ما، در واقع نگرانی بسیاری از روزنامه‌نگاران و فعالان حقوق بشر و به‌خصوص فعالان حقوق زنان در ایران است، متأسفانه در تونس دارد به واقعیت نزدیک می‌شود؛ و آن هم این است که اولین قربانیان "نبود دموکراسی" و "نزدیک شدن گروه‌های تندرو و افراطی ایدئولوگ به قدرت"، در قدم اول آزادی بیان و در قدم دوم حقوق زنان است. بسیاری از روزنامه‌نگاران و آکتیویست‌های تونس دلشان نمی‌خواهد به ‌صراحت راجع به این نگرانی‌ها حرف بزنند و ترجیح می‌دهند که امیدوار باشند به آینده، اما این نگرانی به طور جدی با این مجازات نقدی برای آقای نبیل قرویخودش را نشان می‌دهد و من فکر می‌کنم نگرانی در این مورد بسیار جدی است.

چه نظری درباره نشستی دارید که در آن شرکت داشتید؟

این بار دوم است که به تونس می‌آیم و بار اول در زمان زین‌العابدین بن‌علی بود که در کنفرانس بین‌المللی جامعه‌اطلاعاتی شرکت کردم. در فاصله‌ این شش، هفت سال در این منطقه، در شمال آفریقا، اتفاق‌های زیادی افتاده است، ولی شاید مهم‌ترین اتفاقی که امروز توجه من را جلب می‌کند، همین حضور پررنگ‌تر رسانه‌ها و مدیا در این شرایط انقلابی تونس است. من فقط می‌توانم امیدوار باشم به این که اگر قرار است بار بعدی به تونس بیایم، شرایط بهتری نسبت به امروز و دیروز ببینم. آن چیزی که برای من مهم است، یک همبستگی بین‌المللی و یک توجه بین‌المللی به شرایط نه فقط در جامعه‌ ما که در دیگر جوامع نیز هست.

ما ناچاریم از هم یاد بگیریم. امروز وقتی من با روزنامه‌نگاران تونسی حرف می‌زنم، دائم به آنها از تجربه‌های خودمان می‌گویم؛ از تجربه‌هایی که روزنامه‌نگاران در ۳۳ سال گذشته بعد از انقلاب در ایران داشتند. خودمان هم ناچاریم از دیگران یاد بگیریم. به‌هرحال آنچه شبکه الجزیره دارد در مورد سوریه نشان می‌دهد و تأثیری که رسانه‌های مدرن، رسانه‌های آنلاین و رسانه‌های غیر مین-استریم یا جریان اصلی در خاورمیانه و شمال آفریقا دارند، برای ما آموزنده هستند. ما باید از این فرصت‌های کوتاه بیشتر استفاده کنیم. ما ناچاریم خودمان را تقویت کنیم، برای این که این تنها تریبون و این تنها فرصتی است که جامعه مدنی ایران می‌تواند در آن نفس بکشد.

سودای ام‌القرای اتمی و خطر مرگ میلیون‌ها ایرانی

Wed, 02 May 2012 11:20:35 +0000

سعید بیانی

سعید بیانی − با پایان یافتن دور نخست مذاکرات اتمی جمهوری اسلامی و قدرت‌های غربی، اولین واکنش‌ها از سوی دو طرف، سازنده و خوش‌بینانه ارزیابی شد. به دلیل حساسیت و پیچیده بودن موضوع با وجود توافق‌های ضمنی، سرفصل‌های مذاکرات که قرار است در ۲۳ مه (سوم خرداد ماه) در بغداد بر سر آن چانه‌زنی آغاز شود محرمانه باقی ماند.

تنها موضوع روشن و آشکار از دید طرفین که مایل به علنی ‌شدن آن بودند، توافق در فروش اورانیوم ۲۰ درصد غنی‌سازی شده و صدور اجازه بازرسی‌های بیشتر به نمایندگان و پاسخ‌گویی تدریجی به پرسش‌های آژانس بین‌المللی اتمی بود.

جمهوری اسلامی نزدیک به ۳۰ روز تا آن زمان فرصت دارد تا پاسخی شفاف و روشن برای طرف سخت‌گیر و سمج خود بیابد. پرسش آن است: ادامه غنی‌سازی اورانیم آری یا خیر؟ پاسخی که بیش از همه طرف‌های آمریکایی و به‌ویژه اسرائیلی مایل به شنیدن آن هستند.

اسرائیل در یک سال و نیم گذشته ماراتن اطلاعاتی و خراب‌کارانه بسیاری را علیه تاسیسات اتمی ایران به نمایش گذاشته است، از ترور دانشمندان هسته‌ای تا ویروس استاکس نت برای از کار آنداختن سانتریفیوژهای اتمی.

با این حال جمهوری اسلامی همچنان بر سر برپایی ام‌القری اتمی اصرار دارد و گویی برنامه هسته‌ای با حیات این حکومت قرابتی تنگاتنگ دارد. اما به‌ راستی چرا حکومت با تمامی تحریم‌ها و فشار‌های بین‌المللی که از سوی دولت آمریکا بی‌سابقه ارزیابی شده است، همچنان به ادامه برنامه هسته‌ای اصرار دارد؟ آیا حکومت به ‌راستی در پس برنامه هسته‌ای به منافع ملی کشور می‌اندیشد؟ چرا باید حتی از برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای این حکومت ترسید، هراسناک بود و به مخالفت با آن پرداخت؟ آیا ملا‌ها و بخش نظامی و امنیتی آن (سپاه پاسداران) با برپایی ام‌القرای اتمی سودایی جز خلافت بر تمامی ممالک جهان در سر می‌پرورانند؟

بمب اتم، ضامن حفظ حکومت

با شکست ایدئولوژی انقلابی رژیم به‌ویژه پس از نوشیدن جام زهر توسط آیت‌الله خمینی در سال ۱۳۶۷ و افول و ریزش در بدنه حکومت پس از ۲ خرداد ۱۳۷۸ در ایران، رژیم ایران و البته شخص آیت‌الله خامنه‌ای با پدیده‌ نوظهور دیگری از دید خود مواجه شد.

توهم توطئه این‌بار از جانب آمریکا و غرب پچیده‌تر و براندازانه‌تر تلقی می‌شد. حکومت باید راهی عملی و موثر برای مقابله با پارانویای دشمن‌پنداری آیت‌الله خامنه‌ای می‌جست.

با نگاه به پاکستان، کره شمالی و لیبی، رژیم ایران به این نتیجه رسید که بقای عمرش در دستیابی به بمب اتمی است که پاکستان را در برابر تهدیدات هندوستان و کره شمالی را در برابر تهدیدات آمریکا مصون کرد و غرب را به میز چانه‌زنی و دادن مشوق‌های اقتصادی و سیاسی به قذافی کشاند.

بعد از اعتراض‌های دانشجویی ۱۸ تیر ۱۳۷۸ که رهبر جمهوری اسلامی منبع تمام این اعتراض‌ها را آمریکا اعلام کرد [۱]، حکومت ساخت رآکتورهای آب سنگین را به طور مخفیانه کلید زد.

تاکتیک مقطعی عقب نشاندن آمریکا و غرب در برابر خواست آنها، به قول آمریکایی‌ها تغییر رفتار و از نگاه جمهوری اسلامی تغییر رژیم (Regime Change) در دستور کار قرار گرفت.

حکومت در هیچ کدام از عرصه‌های سیاسی و فرهنگی توان مقابله و برتری‌جویی بر حریف خود را نداشت. ریزش در نیروهای درونی رژیم، شکست رسانه‌ای و تبلیغاتی حکومت، آگاهی کشورهای منطقه از خواست سلطه‌جویانه حکومت بر تمامی عرصه‌های سیاسی، فرهنگی و اقتصادی و شکست پروژه صدور انقلاب شیعی به دیگر کشورها (با اکثریت سنی)، خود باعث ترغیب حکومت در جهت سازوکار نظامی و به طور مشخص، ساخت تسلیحات هسته‌ای و کشتار جمعی شد، با این امید که شاید بتواند در مواقع بحرانی عاملی برای گروکشی سیاسی و اقتصادی باشد.

بمب اتم و منافع ملی

منافع ملی (Nation Interst) یکی از مفاهیم بنیادی و پرکاربرد در ارتباط با روابط سیاست خارجی است و به منافعی که یک دولت در سطح بین‌المللی برای حفظ آنها تلاش می‌کند، اطلاق می‌شود. منافع ملی اگرچه در کل، منافع عمومی جامعه و کشور را مد نظر قرار داده اما از سوی دیگر با نوع نظام سیاسی حاکم نیز مرتبط است. نگرش ملی و منافع مشترک در یک کشور هنگامی به وجود می‌آید که فاصله میان تصمیم‌گیرندگان و شهروندان از میان برود و همگان برای ارزش‌های ملی به‌طور یکسان ارزش قائل شوند.

در حکومتی مانند جمهوری اسلامی بر پایه نظامی استبدادی و اولیگارشی نظامی؛ منافع شخصی و باندی در راس تمامی امور و به عنوان منافع حیاتی محسوب می‌شود

فاصله بین حکومت و مردم عامل اساسی خواهد بود تا ملت نسبت به منافع ملی از دید حکومت به دیده تردید و شک بنگرد و آن را مغایر با منافع خود بداند.

منافع ملی را از نظر درجه اهمیت به سه دسته تقسیم می‌توان تقسیم کرد:

• منافع حیاتی: منافعی که با موجودیت و تمامیت ارضی کشور در ارتباط است و اصولاً قابل مذاکره نیست.

• منافع مهم: منافعی که دولت‌ها برای حفظ آنها در مذاکرات تلاش می‌کنند.

• منافع حاشیه‌ای: منافعی که تنها برای بالا بردن قدرت چانه‌زنی یک دولت در مذاکرات ایجاد شده و قابل چشم پوشی‌اند.

در حکومتی مانند جمهوری اسلامی بر پایه نظامی استبدادی و اولیگارشی نظامی و امنیتی و غیر پاسخ‌گو؛ منافع شخصی، گروهی و باندی در راس تمامی امور و به عنوان منافع حیاتی محسوب می‌شود و به عکس، منافع حقیقی عمومی کشور به عنوان منافع حاشیه‌ای به حساب می‌آیند.

حکومت‌های دیکتاتوری در برابر خطر تهدید منافع اقتصادی، سیاسی و منابع قدرتشان، به شدت واکنش نشان می‌دهند و تمایلی برای مذاکره در مورد آن ندارند. از سوی دیگر، ابزار اقتدار یک حکومت برای تامین منافع ملی، مشروعیت یک حکومت در بین ملت خود است. تا زمانی که حکومت مشروعیت و اقتدار کافی برای حمایت از منافع ملی از دید مردم را نداشته باشد، در مذاکرات پیش روی خود برای تامین منافع یا مجبور به پنهان‌کاری و دادن امتیازات مغایر با منافع عمومی خواهد شد و یا مذاکرات به شکست خواهد انجامید و سایه خطرهایی همانند تحریم وجنگ در بالای سر کشور سنگینی خواهد کرد.

حال، کشوری همانند ایران با منابع سرشار انرژی و طبیعی بی‌شک نیازی به انرژی مخرب و ویران‌گر اتمی نخواهد داشت.

شاید سوال شود زمانی این منابع به پایان خواهد رسید و بعد از آن چه؟

سرمایه‌گذاری بر انرژی خورشیدی و سوخت‌های غیرفسیلی، اندوخته‌های هدفمند ارزی، سرمایه‌گذاری بر منابع و صادرات غیرنفتی مانند توریسم، ایجاد ساختار اقتصادی درهای باز، جلب سرمایه خارجی، تاکید بر رشد ناخالص داخلی، بهره‌وری از نیروی جوان کشور تامین‌کننده هر گونه کاستی خواهد بود.

به عنوان نمونه، ترکیه در سه ماهه اول و دوم سال ۲۰۱۱ به ترتیب ۶/۱۱ و ۸/۸ درصد و سه ماهه سوم ۸/۲ درصد رشد اقتصادی را در کارنامه خود ثبت کرده است و در‌‌ همان سه ماهه اول موفق شده میزان بیکاری را از ۱۱/۳ به ۸/۸ کاهش دهد.

کشوری همانند ایران با منابع سرشار انرژی و طبیعی بی‌شک نیازی به انرژی مخرب و ویران‌گر اتمی نخواهد داشت

این کشور در ۱۱ ماه ابتدایی امسال به رقم ۱۲۲ میلیارد دلار صادرات دست یافت و این میزان در ۱۲ ماه گذشته ثبت تاریخی۱۳۴ میلیارد رسید.

بر اساس جدیدترین آمار منتشر شده در ۱۱ ماه نخست امسال ۳۰ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر توریست وارد ترکیه شدند و طبق برنامه تا سال ۲۰۲۳ که مصادف است با یک‌صدمین سال تشکیل جمهوری ترکیه باید این تعداد به ۵۰ میلیون و درآمد حاصله به ۵۰ میلیارد دلار برسد.

در سال ۲۰۱۱ نه تنها کلیه بدهی‌های خارجی ترکیه صفر شد، بلکه اکنون در حدود ۳۰۰ میلیون طلب خارجی دارد.

ترکیه تنها دغدغه خود را تامین امنیت مرزهای خود با کردها و عضویت در اتحادیه اروپا می‌داند تا کشور رو به توسعه خود را با جهشی ناگهانی به الگوی کشورهای منطقه و مسلمان تبدیل کند[۲] [۳].

حال باید پرسید ساخت رآکتورهای اتمی با کمک تکنولوژی دست چندم پاکستان و کره شمالی در کجای این منافع ملی و عمومی ملت ایران جای دارد؟

حکومت دروغ و عدم اطمینان

"به اعتقاد ما افزون بر سلاح هسته‌ای، دیگر انواع سلاح‌های کشتار جمعی، نظیر سلاح شیمیایی و سلاح میکروبی نیز تهدیدی جدی علیه بشریت تلقی می‌شوند؛ ما کاربرد این سلاح‌ها را حرام و تلاش برای مصونیت بخشیدن ابنای بشر از این بلای بزرگ را وظیفه‌ همگان می‌دانیم."

هیلاری کلینتون پاسخی هوشمندانه در جواب فتوای رهبر جمهوری اسلامی می‌دهد: " آیت الله خامنه‌ای حرام بودن بمب اتمی را در عمل ثابت کند."

این گفته‌ها، سخنان یکی از امامان دوازده‌گانه شیعه و یا پیامبر اسلام نیست، سخنان رهبر جمهوری اسلامی است که در زیر بار فشارهای تحریم‌های بین المللی که به مردم وارد می‌شود، همچون یک رهبر معنوی و مشروع به موعظه می‌پردازد و اطمینان به غیر تسلیحاتی بودن برنامه اتمی می‌دهد.

مردم ایران نیک می‌دانند با ظهور انقلاب ۵۷ و در بدر ورود آیت الله خمینی سخنی جز دروغ از بنیان‌گذاران جمهوری اسلامی نشنیده‌اند. این دور باطل دروغ‌گویی حال باعث بروز پدیده‌ای همچون محمود احمدی‌نژاد شده است که در چشم مردم ایران نگاه می‌کند و به دروغ ایران را کشوری غیروابسته، مستقل و مرفه می‌نامد، تحریم‌های کمرشکن بین‌المللی را بی‌اثر و قعطنامه‌های شورای امنیت را ورق پاره می‌خواند.

دروغ در بطن این حکومت لانه کرده است، دروغ به اسبابی برای تسهیل کاربرد عبارت از این ستون به آن ستون فرج است بدل شده است. چاره‌ای جز دروغگویی نیست. باید به جامعه جهانی چه گفت؟ باید گفت که در خفاء در دالان‌های پیچ در پیچ و در صد‌ها متر زیر زمین در حال غنی سازی اورانیم ۳۰ درصدی برای چه مصارفی هستند؟ آیا برای استفاده در مصارف پزشکی و صلح‌آمیز نیازی به این همه پنهان‌کاری هست؟

این گونه است که هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا پاسخی هوشمندانه در جواب فتوای رهبر جمهوری اسلامی می‌دهد: " آیت الله خامنه‌ای حرام بودن بمب اتمی را در عمل ثابت کند".

مخالفت با انرژی صلح آمیز اتمی رژیم

ساعت ۱۱:۱۰ دقیقه شب ۲۵ آوریل سال ۱۹۸۶، نیروگاه چرنوبیل دستور کاهش میزان قدرت رآکتور برای تست را دریافت و نیروگاه شروع به کاهش قدرت رآکتور شماره چهار تا ۳۰ درصد کرد. دو اشتباه واقعه مهلک چرنوبیل را رقم زد. اولین اشتباه زمانی بود که کنترل‌کننده رآکتور به اشتباه و بر اثر عدم تنظیم میله‌های جذب نوترون، نیروی رآکتور را تا یک درصد کاهش داد و رآکتور بیش از پیش افت قدرت پیدا کرد. در اینجا بود که پرسنل دومین اشتباه خود را انجام دادند و تقریبا تمامی میله‌های کنترل را از داخل رآکتور بیرون کشیدند. این همانند زمانی است که اتومبیلی را در آن واحد هم گاز داد و هم ترمز گرفت. در این زمان و با وجود نبود میله‌های کنترل کننده قدرت در داخل منطقه فعال نیروی رآکتور به ۷ درصد افزایش پیدا کرد.

حکومت نمی‌تواند در برابر سه روز باران بهاری کاری از پیش ببرد و کلیه سیستم حمل و نقل شهری و متروی آن به یک‌باره به زیر آب می‌رود، آن وقت آیا می‌توان به تاسیسات اتمی آن اعتماد کرد؟

در ۱:۲۴ صبح یک انفجار اولیه پوشش ۱۰۰۰ تنی بالای رآکتور را بلند و راه را برای خروج مقدار زیادی بخار آب داغ هموار کرد. و این مقدمه‌ای بود بر انفجار دوم ناشی از هیدروژن، که ممکن است حاصل ترکیب بخار آب لوله‌های پاره شده وزیرکونیومو یا حتیگرافیتهسته رآکتور بوده باشد.

انفجار دوم سقف رآکتور را پاره کرد و ۲۵ درصد از تأسیسات هسته رآکتور را از بین برد. گرافیت (کندکننده) سوزان و مواد داغ هسته که در اثر انفجار بیرون ریخته بود، باعث ایجاد حدود ۳۰ آتش سوزی جدید شد، و این شامل سقف قیراندود و قابل اشتعال واحد ۳ نیز می‌شد که مجاور واحد ۴ واقع شده بود.

مبتلایان به تشعشعات اتمی از ساعت ۶ صبح از ۱۰۸ نفر تا پایان روز اول به ۱۳۲ نفر رسید. پس از انفجارابتدا محیط اطراف تاسیسات به امواج رادیواکتیو آلوده شد و بعد به تدریج ابرهای آلوده به نواحی دورتر رفت و بارش باران سبب شد که بخش‌های وسیعی از اروپا به مواد رادیواکتیو آلوده شود.

در اثر انفجار در رآکتور بلوک چهار تاسیسات اتمی چرنوبیل، مواد رادیواکتیو برای ساختن حدود ۱۰۰ بمب اتمیآزاد شدند. حدود ۵ هزار مرکز مسکونی در جمهوری روسیه سفید، اوکراین و فدراسیون روسیه با ذرات رادیو اکتیو آلوده شدند. از میان آنها، ۲۲۱۸ شهر و روستا با جمعیت حدود ۲/۴ میلیون نفر در محدوده اوکراین قرار داشتند.

بر اساس گزارش‌های اعلام شده، مقامات شوروی میزان استاندارد تشعشعات اتمی را که یک انسان می‌تواند تحمل کند در عدد پنج ضرب کرده بودند، جنایت و نسل‌کشی در روز روشن در جلو دید میلیاردها انسان.

باید بیندیشیم جان میلیون‌ها ایرانی در داخل کشور بر اثر انهدام هر کدام از این رآکتورهای اتمی در نقطه‌ای مخفی در خطر است

از پانصد هزار نفری که تحت مداوا قرار گرفتند، بیست هزار نفر مردند و دویست هزار نفر هم رسما از کار افتاده اعلام شدند و کسانی هم که زنده ماندند از بیماری‌ها و سرطان‌های مربوط به تشعشعات اتمی همچنان رنج می‌برند. [۴]

حکومتی که در برابر تنها سه روز باران بهاری نمی‌تواند کاری از پیش ببرد و کلیه سیستم حمل و نقل شهری و متروی آن به یک‌باره به زیر آب می‌رود و یا با ساخت تونلی همانند تونل توحید، قتل‌گاهی برای رانندگان شهری می‌سازد، آن وقت آیا می‌توان به تاسیسات اتمی آن که با بهره‌گیری از تکنولوژی دست چندم پاکستان و کره شمالی ساخته شده است اعتماد کرد و بی‌تفاوت ماند؟

ایرانیان در سراسر این کره خاکی باید حتی با تکنولوژی هسته‌ای صلح آمیز این حکومت علم مخالفت را بردارند. باید بیندیشیم جان میلیون‌ها ایرانی در داخل کشور بر اثر انهدام هر کدام از این رآکتورهای اتمی در نقطه‌ای مخفی در خطر است. ایرانیان به دلیل جو سرکوب حکومت توان مخالفت آشکار با این برنامه ویران‌گر را ندارند، اما ایرانیان خارج از کشور این توان و پتانسیل را دارند و چه خوب که استفاده کنند.

ام القرای اتمی، هژمونی خلافت

بحث صدور انقلاب اسلامی از لحظه ورود آیت‌الله خمینی به پاریس و اوج‌گیری انقلاب ۵۷ در کانون توجهات بخش رهبری انقلاب قرار گرفت. بعد از برپایی حکومت اسلامی در ایران، حکومت بقای خود را در بحران‌آفرینی یافت. صدور انقلاب از آن دسته تفکراتی بود که هدفی جز ایجاد تنش در منطقه خاورمیانه و ایجاد هژمونی انقلابی اسلامی از نوع شیعی آن بر دیگر کشورها با اکثریت سنی نداشت. تاکتیک مشخص بود: باید کمک کرد تا سیاست‌های زیادخواهانه حکومت بر سیاست‌های متمایل به کشورهای آزاد غربی در دیگر کشورها غالب شود، باید پروکسی‌هایی همانند حزب الله لبنان، حماس، جهاد اسلامی در دیگر کشورها تقویت شود و افزایش یابد. مخالفت با آمریکا و اسرائیل و تحکیم روابط سیاسی، امنیتی و نظامی با دیگر کشورها از جمله سوریه سنگر خط مقدم رژیم را تقویت خواهد کرد. به همین دلیل است که حکومت با دل و جان و دست و دلبازانه هر آن‌چه از سلاح و ابزار سرکوب است در اختیار رژیم خونریز اسد در دمشق می‌گذارد تا مگر اندکی مجال تنفس اولیگارشی اسد را در مبارزه بی امان مردم سوریه برای برکناری او را فراهم سازد.

اما جمهوری اسلامی در عراق بعد از صدام به موفقیت نسبی دست یافت، خروج شتاب‌زده ارتش آمریکا از عراق و تروریسم لگام گسیخته در دو وجهه شیعی و سنی آن راه را برای تثبیت سیاست‌های اختاپوس‌گونه حکومت فراهم آورد.

امروز بعد از ترکیه بالاترین آمار سرمایه‌گذاری در بخش‌های اقتصادی و رفاهی به‌ویژه در جنوب عراق (نجف، کربلا، بصره...) از آن جمهوری اسلامی است. بخش واردات کالاهای اساسی به عراق از مرز ایران به عراق سرازیر شده است و به تناسب آن نفوذ اطلاعاتی و نظامی حکومت در دستگاه اجرایی عراق از وزارت کشور تا استخبارات عراق بر کسی پوشیده نیست. در این میان حکومت از سال‌ها پیش با تقویت و آموزش گروه‌های شیعی همانند الدعوه و مجلس اعلای عراق و سپاه بدر در خاک ایران راه را برای سیطره خود بر عراق بعد از صدام هموار ساخته‌است.

باید از تمامی کشورهای دارای کلاهک هسته‌ای خواست و آنها را وادار کرد تا تمامی این تسلیحات را نابود کنند و به یک قانون جهانی مبنی به خلع سلاح هسته‌ای تن دهند

اما دیگر کشورهای عربی منطقه راه را بر این سیاست‌ها تا بدین جا بسته‌اند. گسترش رسانه‌های آزاد در جهان عرب همانند الجزیره و العربیه، افزایش آگاهی مردم این کشورها از سیاست‌های خصمانه و مداخله‌جویانه حکومت جمهوری اسلامی، رژیم را در انزوای هر چه بیشتر منطقه‌ای قرار داده است.

راه دیگری پیش روی حکومت جز دستیابی به بمب اتم برای تهدید و ارعاب کشورهای منطقه باقی نمانده است. غافل از آن که خاورمیانه، با شمال آفریقا و با معمر قذافی و جنوب آسیا با کیم جون ایل متفاوت است. مسابقه تسلیحاتی در منطقه ثروتمند خاورمیانه با منابع سرشار نفتی به فاجعه‌ای اتمی در منطقه تبدیل خواهد شد که در نتیجه آن نه از تاک اثری خواهد ماند نه از تاکستان.

تنها راه متوقف کردن برنامه هسته‌ای حکومت

شاید از خود بپرسیم چرا اسرائیل و آمریکا مجاز به داشتن کلاهک‌های هسته‌ای هستند اما ایران نیست؟

نه اسرائیل و نه آمریکا هیچ کدام دیگر کشورها را تهدید به نابودی نکرده‌اند و در گفتار و عملکرد خود سخن و شعار مرگ بر این حکومت و آن حکومت به زبان نیاورده‌اند. با این حال باید از تمامی کشورهای دارای کلاهک هسته‌ای خواست و آنها را وادار کرد تا تمامی این تسلیحات را نابود کنند و به یک قانون جهانی مبنی به خلع سلاح هسته‌ای تن دهند. اما جمهوری ولایت فقیه، با سابقه ترور مخالفان در سراسر جهان، عملیات‌های تروریستی هولناک با صدها کشته و زخمی، حمایت از تروریسم بین‌المللی، سرکوب مخالفان و منتقدان در داخل، عدم پاسخ‌گویی و دروغ‌گویی به جامعه بین‌المللی، اگر به توانایی اتمی برسد، این امر برابر است با شمشیری برنده در دست زنگی مست.

اما تنها راه متوقف کردن برنامه هسته‌ای این حکومت، نه تهاجم نظامی و کشتار صدها هزار نفر انسان بی گناه همانند آن‌چه در عراق اتفاق افتاد بلکه تحریم همه جانبه مقامات و مسئولین ارشد نظام در هر پست و منسب است. چرا باید مقامات جمهوری اسلامی آزادانه به دیگر کشورهای اروپایی و آمریکایی در رفت و آمد باشند، فرزندان و خانواده‌های آنها در کانادا و آمریکا و اروپا زندگی و تحصیل کنند و تنها تحریم کمرشکن بلای جان مردم به جان آمده باشد؟ باید از مردم ایران که کارد تیز جهل و جور و فساد حکومت ولایی را تا مغز استخوان خود احساس می‌کنند، حمایت کرد، به این مردم احترام گذارد و به آنها کمک کرد تا تغییرات بنیادین را در ایران رقم زنند. این حق مردم ایران است تا نوع حکومت خود را خود تعیین کنند و البته این حق برای همین مردم محفوظ است تا حکومتی دموکراتیک جایگزین حکومت دیکتاتوری کنونی کنند که تنها راه متوقف کردن برنامه هسته‌ای این حکومت نیز در یک کلام خلاصه شده است " تغییر رژیم بدست مردم ایران."

پانویس‌ها:

۱.http://www.leader.ir/langs/fa/index.php?p=bayanat&id=1780

۲. http://www.turkeytourismjournal.com/?p=3370

(صندوق بین المللی پول تخمین رشد اقتصادی سال ۲۰۱۲ ترکیه را تغییر داد)

۳. http://persian.euronews.com/2011/06/09/turkey-s-economic-future-under-the-spotlight

(نگاهی به اقتصاد ترکیه در آستانه انتخابات)

۴. http://www.dw.de/dw/article/0,,14990391,00.html (هشدار دانشمندان روس: تکرار فاجعه چرنوبیل در ایران! )

شیوخ پولدار عرب جزایر یونان را می‌خرند

Wed, 02 May 2012 06:56:26 +0000

اکبر فلاح‌زاده

اکبر فلاح‌زاده - نشریه ‌آلمانی «دی ولت» خبر از معاملات کلان در یونان می‌دهد، معاملاتی که در هیر و ویر اخبار و گزارش‌های مختلف کمتر کسی به‌ آن توجه کرده.

موضوع، حراج املاک و دارایی‌ها و حتی جزایر کوچک یونان است. یونانی‌ها که بدجوری در تنگنای مالی گیر کرده‌اند، به هر دری می‌زنند تا گلیم خودشان را از آب بیرون بکشند.

بحران مالی پدر یونانی‌ها را در آورده: اخیرا روزنامه آلمانی «Berliner Zeitung» در یک گزارش خبری مفصل در مورد بحران مالی و اثرات فلاکت‌بار آن بر زندگی یونانیان، زندگی یک باغ‌دار چهل و هفت ساله به نام مارکوس را زیر ذره‌بین گرفت که تا همین چند ماه پیش باغ انگور و زیتون داشت و دستش به دهنش می‌رسید. اما حالا تهی‌دست شده و در کنج دیواری در محله قدیم شهر آتن کارتن خواب شده. چند تکه کارتن و یک تکه پتو زیرش انداخته و دوتا هم کشیده رویش تا در سرمای زمستان یخ نزند.

به نوشته ‌این روزنامه، مارکوس تنها نیست و چهارتای دیگر هم مانند او همان دور و برها کز کرده‌اند. از این کارتن خواب‌ها هر شب یکی‌شان کشیک می‌دهد تا دزدها خرت و پرت‌هایشان را ندزدند. مارکوس مانند عده بی‌شماری دیگر به هوای پیدا کردن کار به شهر آتن آمد، اما چیزی جز کار نظافت ساختمان‌ها گیرش نیامد. تازه برای همین کار هم سر و دست می‌شکسته‌اند. مارکوس با این در و آن در زدن بالاخره موفق شد یک قرارداد موقت ببندد با چندرغاز حقوق، که بعد از چندی به سر آمد و تمدید نشد و مارکوس بی‌کار و آواره شد.

زندگی مارکوس نمونه‌ای از نمونه‌های بی‌شمار کسانی است که به خاک سیاه نشسته‌اند.

به نوشته «دی ولت»، اکثر یونانی‌ها به علت سیاست ریاضت و صرفه‌جویی دولت در عرض سه سال گذشته تقریبا بیست و پنج در صد از درآمدشان را از دست داده‌اند. گذشته ‌از طبقه کارگر و طبقه متوسط، فقر دامن ثروتمندان را هم گرفته‌است. این ثروتمندان دارند به ‌آب و آتش می‌زنند تا مایملکشان را که روزی به آن فخر می‌فروختند، در بازار آب کنند و با پولش مهاجرت کنند. اما مشکل اینجاست که ‌این روزها که بحران مالی عالم گیر شده، خریدار کم پیدا می‌شود. همه دارند آس و پاس می‌شوند و پول عمدتا دست کسانی است که ثروت‌های باد آورده یا اقتصادهای نفتی دارند: از این جمله‌اند صادرکنندگان نفت و در راسشان شیخ‌نشین‌های عرب خلیج فارس.

این شیوخ به یمن دلارهای باد آورده نفتی هر چه دلشان بخواهد - از شیر مرغ تا جان آدمیزاد - می‌خرند. یخچال و تلویزیون و کامپیوتر و موبایل و ماشین و هواپیما و باشگاه‌های بزرگ فوتبال و ایستگاه‌های تلویزیونی که جای خود دارد، تازگی‌ها به خرید جزیره هم علاقه نشان می‌دهند. اینکه به جزیره ‌ابوموسی چشم طمع دارند بیهوده نیست.

شیوخ عرب با جیب‌های پر از دلارهای نفتی برای خرید جزایر یونان دندان تیز کرده‌اند. نمایندگان آنها یکی یکی جزایر کوچک یونانی را که صاحبانشان ورشکست شده‌اند، می‌خرند

به گزارش «دی ولت»، شیوخ عرب با جیب‌های پر از دلارهای نفتی برای خرید این جزایر دندان تیز کرده‌اند. نمایندگان و کارچاق‌کن‌های این شیوخ تازگی‌ها راه‌افتاده‌اند و دارند یکی یکی جزایر کوچک یونانی را که صاحبانشان ورشکست شده‌اند، می‌خرند. به علت اهمیت این خبر چندین نشریه آلمانی زبان دیگر در سوئیس و اتریش هم به‌ آن پرداخته‌اند.

به نوشته «دی ولت» نکته قابل توجه ‌این است که خانواده حمد بن خلیفه آال ثانی، امیر قطر هم در میان خریداران دیده می‌شود.

این امیر بنا به گزارش رسانه‌ها اوایل ماه ‌آوریل همین امسال یک جزیره کوچک چهار کیلومتر مربعی را خریده. سخنگوی شورای شهر جزیره‌ ایتاکا (Ithaka) در پاسخ به پرسش خبرنگار دی ولت گفته:"جزیره‌ اوکسیا (Oxia) فروخته شده".

خریدار ظاهرا یک شرکت سرمایه‌گذاری از قطر است که کاشف به عمل آمده مال خانواده حاکم قطر است.

جزیره فروخته شده که مسکونی نیست، متعلق به یک خانواده یونانی بوده که زیبایی خیره‌کننده‌اش چشم امیر قطر را چنان گرفته، که فورا سر کیسه را شل کرده. خانوده یونانی بعد از فروش بار و بندیلش را جمع کرده و به ‌استرالیا مهاجرت کرده.

به گفته یک دلال امور ملکی به نام دیمیتری وویاتسیس (Dimitris Voyatzis)، لیست جزایر کوچک یونانی که حراج شده‌اند، خیلی دراز است. در میان این جزایر کوچک، جزایر بکر و بسیار زیبایی هم پیدا می‌شوند، از جمله جزیره صخره‌ای پاتروکلوس (Patroklos) که در نزدیکی معبد معروف الهه دریاها پوزئیدون (Poseidon) قرار دارد. این جزیره هم که چهار کیلومتر مربع مساحت دارد جای خیلی خوبی واقع شده و فقط هشتصد و پنجاه متر با سواحل آتن فاصله دارد و با صد میلیون یورو می‌شود آن را خرید.

به نوشته رسانه‌های یونان، دو جزیره پرودی و مودی در دریای ایونی یا دریای یونان هم به معرض فروش گذاشته شده‌اند. قیمت بین یک تا سه میلیون یورو تعیین شده. از این گذشته کلی جزیره ریز و درشت دیگر نیز در مجموعه جزایر کیکلادن (Kykladen) در دریای اژه حراج شده.

یونانی‌ها چوب حراج به کشورشان زده‌اند و چنان که پیداست، این پایان ماجرا نیست، چون بحران مالی دارد کم‌کم یقه بقیه کشورهای دیگر اروپا را هم می‌گیرد؛ مؤسسات اعتبارسنجی، اعتبار اسپانیا را دو درجه کاهش داده‌اند. وضع ایتالیا و هلند هم تعریفی ندارد.

منبع: دی ولت

جنجال روزنامه‌ای بر سر ابوموسی و خلیج فارس

Tue, 01 May 2012 17:31:52 +0000

پیشخوان

بهروز صمدبیگی

بهروز صمدبیگی - متصل شدن تبعات سفر محمود احمدی‌نژاد به ابوموسی با روز ملی خلیج فارس باعث شد تا خلیج فارس و جزایر سه‌گانه برای دومین هفته متوالی نقش پررنگی در صفحات روزنامه‌های ایران داشته باشند. در این بین از مطالب کارشناسی و تحلیلی تا مطالب احساسی و حماسی و حتی توهین‌آمیز به چشم می‌خورد.

در پیشخوان این هفته به بررسی سه برش از پررنگ شدن این بازتاب‌های رسانه‌ای طی ۱۰روز گذشته پرداخته‌ایم.

شنبه اول- "مستندتر دفاع کنید"

یک هفته پس از ماجرای ادعای دولت امارات و بازتاب آن در روزنامه‌های ایران، روزنامه شرق صفحاتی از ضمیمه هفتگی‌ خود را با عنوان «خلیج همیشه فارس» به این موضوع اختصاص داد.

مازیار خسروی در یادداشت ورودی این پرونده با اعتقاد به این که بازی تازه آغاز شده، نوشته است: "هنگامی كه امپراتوری كهن‌سال چین در پایان جنگ دوم تریاك تسلیم «دیپلماسی كشتی‌های توپدار» بریتانیا شد، هیچ‌ كس پیش‌بینی نمی‌كرد كه جزیره هنگ‌كنگ ۱۵۰سال بعد، بدون شلیك حتی یك گلوله دوباره ضمیمه خاك اصلی چین شود. چینی‌ها اكنون با به رسمیت نشناختن استقلال تایوان، به انتظار گذر زمان و رسیدن فرصت مناسبی نشسته‌اند كه سناریویی كم‌و‌بیش مشابه را برای «فرمز» نیز تدارك ببینند. در این سوی جهان نیز امپراتوری رو به زوال ایران–با كمی تقدم و تاخر– سرنوشتی مشابه را تجربه می‌كرد؛ پرتغالی‌ها ۱۱۸سال قشم و هرمز را در تصرف داشتند و تنها به ضرب شمشیر «امامقلی‌خان» سپهسالار شاه‌ عباس پس دادند."

گفت‌وگویی هم با علی بیگدلی، كارشناس مسائل بین‌المللی انجام شده که او گفته‌است، شك در حاكمیت ایران بر جزایر سه‌گانه را جایز نمی‌داند، اما با این حال بهترین مواجهه با ادعاهای واهی امارات در این شرایط، گذشتن از كنار آنهاست.

او چندان به حل این منازعه در كوتاه مدت و حتی میان‌مدت امیدوار نیست و چاره نهایی را در افزایش نفوذ در نظام بین‌الملل می‌داند.

ابراهیم تیموری، آخرین سفیر ایران پیش از انقلاب در امارات هم در گفت‌وگو با نیما راد مدعی بود که "از شیخ زاید سند داریم".

علی بیگدلی، كارشناس مسائل بین‌المللی در مصاحبه با روزنامه شرق گفته‌است، شك در حاكمیت ایران بر جزایر سه‌گانه را جایز نمی‌داند، اما با این حال بهترین مواجهه با ادعاهای واهی امارات در این شرایط، گذشتن از كنار آنهاست.

این دیپلمات کهنه‌کار توضیح داده بود: "در برخی موارد با برداشتی غلط از اصل ماجرا می‌گویند شاه، بحرین را داد تا جزایر سه‌گانه خلیج فارس را بگیرد. آن‌چه من می‌دانم تماما اصل این ادعا را رد می‌كند. شاه از بحرین صرف‌نظر كرد و سابقه‌اش را همه می‌دانند. برخی هم به این مسئله انتقاداتی وارد می‌كنند. باید اعتراف كنم كه من هم آن زمان همین نظر را داشتم اما در حال حاضرفكر می‌كنم كه تصمیم او درست بود زیرا اگر این كار را نكرده بود، بحرین بار گرانی می‌شد بر دوش ایران."

او همچنین معتقد است: "در زمینه جزایر سه‌گانه خلیج‌ فارس، اخیرا حرف‌های صحیحی زده شده است. این كه این جزایر متعلق به ایران است و هر كس كه ادعایی دارد باید ادعایش را ثابت كند و دلیلی ندارد ما مالكیت خود را ثابت كنیم. اماراتی‌ها هم بیكار ننشسته‌اند و اسناد بسیاری را در این زمینه جمع‌آوری كرده‌اند. البته مسئول جمع‌آوری اسناد وزارت خارجه ایران به من گفت كه اسناد و مدارك خوبی پیدا كرده‌اند كه در آنها شیخ زاید مطالبی را به انگلیسی‌ها گفته كه كاملا به نفع ایران است."

فریدون مجلسی، نویسنده و پژوهشگر هم در گفت‌وگویی دیگر عنوان کرده بود: "من بر آن‌چه میان ایران و امارات پیش آمده است و در واقع بر ادعای امارات درباره جزایر سه‌گانه، اسم اختلاف ارضی نمی‌گذارم. در واقع اختلاف ارضی بین دو كشوری است كه حساب و كتاب‌هایی در گذشته و زمان قدیم داشته‌اند و بینشان وقایعی رخ داده است. در حالی كه امارات اصلا كشوری نبود كه ما بخواهیم با آنها اختلاف داشته باشیم."

او منتقد دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران و ایرانیان است: "به نظرم واكنش‌ها خیلی سطحی است. اگر قرار بود كسی ادعایی را مطرح كند، باید ما می‌بودیم. اما به هر حال ما باید موقعیت خودمان را در جهان تقویت كنیم تا این‌ها به تحریك دیگران چنین ادعاهایی را مطرح نكنند. اما به هر حال مسئله من بیش از دستگاه دیپلماسی رفتار مردم است. من از بعضی بی‌غیرتی‌های ملی تعجب می‌كنم. چرا ما می‌رویم و ثروتمان را در دوبی و امارات تلف می‌كنیم؟ آن هم با آن اهانت‌ها كه می‌شود؛ از انگشت‌نگاری تا... البته برخی ادعاهایی كه این‌ها مطرح می‌كنند بد نیست، برای این كه ما بر سر غیرت بیاییم و به دلیل حفظ تمامیت ارضی و منافع ملی‌مان پشت هم بایستیم."

فریدون مجلسی: من از بعضی بی‌غیرتی‌های ملی تعجب می‌كنم. چرا ما می‌رویم و ثروتمان را در دوبی و امارات تلف می‌كنیم؟ آن هم با آن اهانت‌ها كه می‌شود؛ از انگشت‌نگاری تا...

صباح زنگنه، کارشناس مسائل خاورمیانه اما از زاویه‌ای دیگر به این موضوع ورود کرده‌است. او معتقد است که زمان سفر احمدی‌نژاد به ابوموسی مناسب نبوده: "چه دولت ایران آگاهانه دست به انجام این سفر زده باشد، چه ناآگاهانه، نتیجه یكسان است. هم مقامات مسئول در ایران و هم دولت‌مردانامارات از این فرصتی كه پیش آمد كمال استفاده را بردند و تلاش كردند فضای مذاكرات استانبول را تحت تاثیر قرار بدهند كه البته موفق نبودند زیرا برای كشورهای 1+5 موضوعی كه برای آن به اجلاس آمده بودند، بسیار مهم‌تر و حساس‌تر بود؛ حل بحرانی كه برای آن برنامه‌ریزی دقیقی صورت گرفته بود. سوءتفاهم یا اختلاف نظر ۳۰-۴۰ ساله بین ایران و امارات به عنوان یك اختلاف منطقه‌ای، موضوع مهمی برای كشورهای قدرتمند غربی نبود كه بخواهند اجلاس استانبول را تحت تاثیر آن به مسیر دیگری هدایت كنند."

این کارشناس همچنین از واکنش‌های احساسی هم انتقاد می‌کند و تاکید دارد که "حق نه به قدمتمربوط می‌شود و نه به تفاوت مساحت این دو كشور. از حق مالكیتمان بر جزایر سه‌گانه خلیج‌فارس، به‌خصوص جزیره ابوموسی بهتر است مستندتر دفاع كنید."

سرمقاله روز شنبه شرق را هم غلامرضا نظربلند در همین زمینه نوشته بود: " آیا اگر همین اعاده نیم‌بند حاكمیت ایران بر گوشه‌ای از خاك خود نبود، بحرین می‌توانست، اعلام استقلال كند و اگر هم می‌توانست، آیا توسط ایران به‌ رسمیت شناخته می‌شد و اگر هم فرضا به رسمیت شناخته می‌شد در صورتی كه بازپس‌گیری جزایر سه‌گانه محقق نمی‌شد، شناسایی رسمیت مورد اشاره پس‌گرفته نمی‌شد و از آن مهم‌تر منطقه آبستن حوادث ناگواری نمی‌شد و زیان آن ‌را متوجه شیخ‌نشین‌های منطقه به‌طور اعم و بحرین به‌طور اخص نمی‌ساخت؟ آیا قطر می‌توانست با پشت پا زدن به توافقنامه ۲۷ فوریه ۱۹۶۸ مبنی بر تشكیل فدراسیونی از ۹ شیخ‌نشین حاشیه جنوبی خلیج‌ فارس (شامل قطر، بحرین و هفت امارت تشكیل‌دهنده كشور امارات متحده عربی‌ فعلی) راه خود را از بقیه جدا كند و منفردا اعلام استقلال كند؟ آیا فدراسیونی از شش و سپس هفت امارت متصالحه شكل می‌گرفت و كشوری به ‌نام امارات عربی متحده به‌ وجود می‌آمد؟ و آیا صلح و آرامش حاكم بر این منطقه آن‌ هم‌ در وانفسای شیوع بیماری واگیر و مرگ‌بار ناامنی در خیلی از نقاط خاورمیانه و آفریقا، محلی از اعراب پیدا می‌كرد؟"

«هشدار ارتش به امارات» تیتر یک روزنامه شرق بود که در آن با ادبیاتی حماسی به استقبال سخنان یک مقام نظامی ایران رفته است: "سه ‌تا هستند، دو برادر و یك پدر. دور تا دورشان هم آب است. آبی كه قدمتش از تاریخ تشكیل برخی از كشورهایی كه بر خوان‌اش نشسته‌اند بیشتر است..."

«هشدار ارتش به امارات» هم تیتر یک این روزنامه بود که در آن با ادبیاتی حماسی به استقبال سخنان یک مقام نظامی ایران رفته است: "سه ‌تا هستند، دو برادر و یك پدر. دور تا دورشان هم آب است. آبی كه قدمتش از تاریخ تشكیل برخی از كشورهایی كه بر خوان‌اش نشسته‌اند بیشتر است. خیلی هم بیشتر؛ نه یك سال و یك دهه و یك قرن. سه جزیره، یك ملت؛ این داستان هزاره‌هاست. روایت تاریخ است. تاریخ یك دنیا. نه دنیای این روزها؛ دنیای خیلی خیلی دورترها. «نخواندن» و «نداشتن»؛ داستان همین تاریخ است. داستان آنهایی است كه تاریخ ندارند و همین دوروبرهای زمانه ما دور هم جمع شده‌اند. تاریخ هم نمی‌خوانند لابد؛ اگر نه ادعایی بلندتر از دیوار ۴۱ ساله را نه بر زبان می‌آورند، نه باور می‌كنند. این داستان آنهایی است كه تاریخ نمی‌خوانند، چون تاریخ ندارند؛ چون تاریخ خواندن به سودشان نیست. شاید هم حق دارند؛ همزادی در تاریخ ندارند. «رستم» ندارند. «اسفندیار» ندارند. «سیاوش» و «سهراب» ندارند. «بهرام» و «كوروش» و «اردشیر» ندارند. «فردوسی» هم كه اصلا ندارند و به‌ جز اینان، «خاك» زیادی هم ندارند. شاید برای همین است كه تصور دقیقی از خاك ندارند؛ اگر نه می‌دانند كه خاك را با «وجب» اندازه می‌گیرند نه با «عدد»، كه حالا بشود سه عددش را از ایرانیان بگیرند و دو عددش را از جای دیگر جور كنند. حالا كه نه، چند سالی است حدود ۴۱ سال، شبه‌جزیره‌ای پیدا شده و ادعای مالكیت سه جزیره از یك خاك پهناور می‌كند؛ این از عجایب دنیای ماست؛ جزیره‌ای مدعی سه‌جزیره از یك خاك به قدمت تاریخ؛ هم تاریخ مكتوب، هم پیشدادی. این هم از طنز‌های تلخ این روزهاست. دهانی كه می‌خواهد لقمه‌ای بزرگ‌تر از خودش را ببلعد؛ تكه‌ای از یك خاك بزرگ. این البته بخشی از یك داستان بزرگ‌تر است؛ داستان یك دریا؛ «خلیج ‌پارس»؛ خوان نعمت و بركت. ادعای امارات متحده عربی بر مالكیت «تنب بزرگ» و «تنب كوچك» و «ابوموسی»، ادعایی بر آب است؛ از جنس همان ماسه نوشته‌هایی كه كودكان ایرانی با خیالی راحت از پاك‌سازی، هرچه در رویای‌شان است را با ماسه بر ساحل خلیج‌پارس می‌نویسند، بعد هم آب كار خودش را می‌كند، می‌شوید و می‌برد. مانند ادعای وجود خلیج «ع ر ب ی» كه هی می‌گویند و هی آب دریای پارس آن را می‌شوید و می‌برد؛ ماسه‌ها را سر جایشان باز می‌گرداند. برای پاك كردن ادعای مالكیت بر جزیره‌های ایرانی توسط امارات اما نوبت به آب نمی‌رسد؛ باد زود‌تر از آب آن را می‌برد. ماجرای این جزیره‌ها و ادعای مالكیت كشوری با ۴۱ سال تاریخ، نمایی از ماجرای «ملا» و «آش» است؛ آش این جزیره‌ها اما شور است؛ شور شور. لقمه‌اش هم به دهان امارات نمی‌آید. دندان‌گیر كه نیست، گلوگیر هم هست. بهانه جدید امارات برای تكرار این ادعا سفر هیات دولت دهم به استان هرمزگان و بازدید از جزیره ابوموسی است. بعد از این، امارات ادعا كرد این سفر نقض «تمامیت ارضی‌اش» است؛ از آن ادعا‌های ناشی از بی‌تاریخی. چند كشور غربی هم نیمچه حمایتی كردند كه موضوع مورد اختلاف ایران و امارات باید در دادگاه‌های بین‌المللی حل‌ و ‌فصل شود؛ كدام موضوع؟ البته توضیح نداده‌اند. نمایندگی دایم ایران در سازمان‌ملل متحد هم به «سوزان رایس» رئیس آمریكایی شورای امنیت و «بان‌كی‌ مون» دبیركل كره‌ای سازمان ‌ملل نامه نوشته كه «خلیج‌ فارس»، خلیج ‌فارس است و این جزیره‌ها هم جزو همیشگی خاك ایران و غیرقابل مذاكره؛ توضیح واضحات داده‌اند. موضوع خاك و آب كه به میان می‌آید سربازان میهن هم دنبالش می‌آیند. شاید برای همین است، هر كه لباس رزم پوشید می‌گویند سرباز این «آب‌ و‌ خاك» است. حالا فرمانده نیروی زمینی ارتش هم كه دیده اماراتی‌ها كوتاه‌ بیا نیستند تاكید كرده سه جزیره تنب بزرگ و تنب كوچك و ابوموسی در خلیج ‌فارس متعلق به ایران است و ایران برای دفاع از این حقش «قاطعانه» و با قدرت ایستاده."

در همین روز تیتر یک روزنامه اعتماد «هشدار به اعراب» بود. در این گزارش از قول احمدرضا پوردستان، فرمانده نیروی زمینی ارتش آمده بود: "به هیچ كشوری اجازه كوچك‌ترین دست‌اندازی را نمی‌دهیم، اگر این‌طور شود و این شیطنت‌ها از طریق دیپلماسی حل نشود نیروهای نظامی آماده‌اند اقتدار نظام را به كشور متعرض نشان دهند."

و همین طور به موضع رامین ‌مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران اشاره شده بود که می‌گفت: "تعلق این جزایر به خاك ایران امری ثابت، لایتغیر و غیرقابل مذاكره است."

روزنامه وطن امروز هم عکسی بزرگ از نقشه خلیج فارس را بی هیچ نام و نشانی منتشر کرده و تیتر زده بود: " اگر دیپلماسی جواب ندهد، با قدرت نظامی اقتدارمان را نشان می‌دهیم"

شنبه دوم – امارات با ارتش، امارات بی‌ارتش

یک هفته بعد روزنامه اعتماد در گزارشی با عنوان «ادامه ادعاهای امارات» نوشته بود: "كمتر از یك هفته پس از هشدار شدیداللحن فرمانده نیروی دریایی سپاه ایران به شیخ‌نشین امارات متحده عربی مبنی بر این ‌كه این نیروی نظامی به زودی تفنگ‌داران دریایی خود را به جزایر سه‌گانه اعزام می‌كند و پس از این ‌كه برخی از نمایندگان مجلس طرحی را برای تصویب استانی به نام خلیج‌فارس به میان آورده‌اند، امارات مجددا به تكرار ادعاهای بی‌اساسش پرداخت."

همچنین از زبان رئیس پلیس دوبی آمده بود که "اگر امارات به دنبال جنگ بود، ‌تر و خشك و همه‌ چیز سه جزیره را باهم می‌سوزاند ولی ما به دنبال راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز با هر همسایه‌ای هستیم."

وی همچنین مدعی شده است: "از نظر قدرت، امارات بسیار قوی است. ایران جزایر امارات را زمانی اشغال كرد كه امارات اصلا ارتش نداشت. بله! ایران جزایر اماراتی را چند ساعت قبل از اعلام برپایی دولت امارات، اشغال كرد. امارات در آن مقطع ارتش نداشت ولی ایران در آن زمان پنجمین ارتش قدرتمند جهان بود."

یکشنبه – "شاخ ‌شدن شیخک‌ها"

روز ملی خلیج فارس باز فرصتی بود تا روزنامه‌های ایران به موضوع جزایر سه‌گانه بپردازند.

روزنامه آرمان این روز را در کنار لوگوی خود تبریک گفته بود، مشابه کاری که روزنامه ایران با عکس و شعاری کنار لوگو انجام داده بود.

روزنامه تهران امروز هم در گزارشی به این موضوع پرداخته بود که "چرا می‌گوییم خلیج فارس؟"

البته نویسنده در همان ابتدا تکلیف را روشن کرده و نوشته بود: "هیچ كس شكی در تعلق داشتن خلیج ‌فارس به ایرانیان ندارد. حتی اروپاییان و آمریكایی‌ها كه امروز در مقابل ادعای شیخ‌نشین‌های اطراف خیلج‌فارس برای تراشیدن یك «اسم جعلی» سكوت كرده‌اند! تنها نگاهی به تلاش و كاوش‌های «دیوید وایت ‌هاوس» باستان‌شناس انگلیسی برای اثبات تعلق داشتن امواج نیلگون خلیج فارس به ایرانیان و پارسیان كافی است. او كسی بود كه قصه هزار و یك‌ شب ایرانیان را كه ۱۷۰۰ سال پیش در ساحل خلیج فارس نقش بسته بود از زیر خروارها خاك بیرون كشید و به گوش جهانیان رساند. البته كاوش‌های دیگری، قصه ایرانیان و خلیج فارس را به هزاره های قدیمی‌تر می‌برد، یعنی به دوره هخامنشی و ایلامی! «اسحاق پناهی» و «توماس ماكوسكی» روسای كتابخانه ملی ایران و لهستان به تازگی دیدار كرده و ماكوسكی گفته كه در راستای گسترش روابط فرهنگی بین ورشو و تهران، نقشه قدیمی مزین به نام خلیج فارس را تقدیم جمهوری اسلامی ایران خواهد كرد."

روزنامه تهران امروز: "هیچ كس شكی در تعلق داشتن خلیج ‌فارس به ایرانیان ندارد. حتی اروپاییان و آمریكایی‌ها كه امروز در مقابل ادعای شیخ‌نشین‌های اطراف خیلج‌فارس برای تراشیدن یك «اسم جعلی» سكوت كرده‌اند!"

اسماعیل کوثری، نماینده تهران هم در یادداشتی با تاکید بر این که "جامعه امروز ایران، جامعه‌ای در صحنه و حساس به تمامیت ارضی كشور است" ایرانی‌ها را به خواندن تاریخ فراخوانده بود.

روزنامه جام‌ جم، خلیج فارس را «نماد هم‌گرایی ایرانیان» نامیده و مدیركل صدا و سیمای مركز خراسان شمالی در این مطلب که عکس یک روزنامه شده، نوشته است: "نام خلیج‌ فارس جزو 4 دریای شناخته‌شده‌ای بود كه به اعتقاد یونانیان كهن همگی از یك اقیانوس عظیم پدید آمده‌اند؛ این‌ها بسیار پیش از آن بوده كه داریوش هخامنشی در كتیبه‌های خود از دریای پارس سخن بگوید. این نام پرتوافكن میراث گران‌سنگی است كه نیاكانمان با سنت‌ها و آیین‌های خویش درهم آمیخته و با پوششی از باورهای ژرف دینی و اعتقادی از خود به یادگار نهاده‌اند."

روزنامه سیاست روز به همین مناسبت یادداشتی داشت با عنوان «بیا شاخ شدن شیخك‌ها را جدی نگیریم».

نویسنده توصیه کرده بود: "بیا این شاخ شدن شیخك‌های كشورهای حاشیه خلیج فارس را بی‌خیال شویم. اصلا بگذار آنها گلو یا هر جای دیگرشان را كه دوست دارند پاره كنند و اسم این خلیج تا همیشه فارس را جعل كنند. بگذار آن جوانك غوره نشده، ادای مویزها را دربیاورد و یك جایش یا همه جایش از این كه رئیس جمهور ما به یكی از جزایر سه‌گانه ایرانی خلیج فارس سفر كرده بسوزد. آن بچه نه سنش به ماندگاری نام خلیج فارس و جزایر ایرانی قد می‌دهد و نه عقلش. بگذار هر شِكری دوست دارند بخورند. بگذار آن طرف آبی‌ها و غربی‌ها پدرشان دربیاید تا تاریخ را جعل كنند. برایت اصلا مهم نباشد كه وقتی توی موتورهای جست‌وجوگرشان عبارت persian gulf را تایپ می‌كنیم، پیشنهادهای بی‌شرمانه جعلی به تو می‌دهند. این‌ها همه نشان از این دارد كه بزرگی كشور من و تو دارد می‌چزاندشان. همه جایشان دارد آتش می‌گیرد از اینكه ایران ما بزرگ‌تر و بلندمرتبه‌تر از جمع همه این به اصطلاح كشورهای حاشیه خلیج فارس است."

روزنامه سیاست روز: "بگذار آن طرف آبی‌ها و غربی‌ها پدرشان دربیاید تا تاریخ را جعل كنند. برایت اصلا مهم نباشد كه وقتی توی موتورهای جست‌وجوگرشان عبارت persian gulf را تایپ می‌كنیم، پیشنهادهای بی‌شرمانه جعلی به تو می‌دهند."

کیهان برزگر در روزنامه شرق یادداشتی نوشته و عنوان کرده بود: "با وجود خلیج ‌فارس، ایران هیچ وقت از لحاظ فرهنگی، اقتصادی و سیاسی منزوی نخواهد بود. خلیج‌ فارس همواره نقطه امتیاز و فرصت‌سازی در سیاست خارجی ایران و روابط با ملت‌های دیگر بوده است. نكته آخر این كه هر چند تمامی شواهد نشان می‌دهند كه خلیج ‌فارس اهمیت خود را برای نظام امنیت منطقه‌ای و انرژی جهانی حفظ خواهد كرد اما برای ایرانیان اهمیت خلیج‌ فارس بیش از هر چیز مربوط به نقش آن در ایجاد انسجام ملی و تقویت همبستگی ایرانیان است كه باید قدر آن را دانست."

عکس یک روزنامه قدس هم به نقشه خلیج فارس اختصاص داشت و تیتر زده شده بود: «روز طلایی خلیج فارس».

روزنامه ملت با تیتر «وطن یعنی خلیج تا ابد فارس» پرونده‌ای را درباره این موضوع ترتیب داده بود.

در یکی از مطالب این پرونده درباره جزیره ابوموسی اطلاعاتی جمع‌آوری شده بود. از جمله این که "این جزیره در اسناد تاریخی و نقشه‌ها با نام بوموو BoumOuw بوم+اوو Aouw یعنی آب (معرب آن بومف) و با نام گپ سبزو (به معنای جای سبز) و بوم سوز یا بوموسو BoumSou ثبت شده (بوم به معنی مكان است و «سو» چند معنی دارد سو Souw مخفف سوز Souz نام یك نوع سبزی است و به‌طور كلی نیز در زبان فارسی كهن معنی سبز می‌دهد و در مجموع می‌توان آن را به معنای زمین سبزنامید). نام ابوموسی یك نام جدید است و سابقه آن به حدود بیش‌تر از یك‌صد سال قبل برمی‌گردد كه یكی از ساكنان به نام ابوموسی این نام را بجای بوموسو BoumSou رایج ساخت{...} این جزیره یكی از مراكز صدور نفت خام كشور است كه با ظرفیتی قابل توجه فعالیت می‌كند{...} از خوش‌آب‌وهواترین مناطق خلیج فارس است و انواع گیاهان و جانوران دریایی در ساحل آن به چشم می‌خورد."

روزنامه ملت با تیتر «وطن یعنی خلیج تا ابد فارس» پرونده‌ای را درباره این موضوع ترتیب داده بود. در یکی از مطالب این پرونده درباره جزیره ابوموسی اطلاعاتی جمع‌آوری شده بود. از جمله این که نام ابوموسی یك نام جدید است و سابقه آن به حدود یك‌صد سال قبل برمی‌گردد.

در مطلبی دیگر به اهمیت گردش‌گری منطقه پرداخته شده بود: "خلیج فارس می‌تواند به عنوان یكی از قطب‌های مهم جذب توریسم شناخته شود اما هنوز برنامه‌ریزی‌های اساسی و مناسب برای بهبود این موضوع انجام نشده است. خیلی از افراد در خارج از ایران به گمان این‌كه محدودیت‌هایی در ایران وجود دارد نمی‌توانند آن‌گونه كه باید و شاید از جاذبه‌های توریستی ایران بهره‌مند شوند و فكر می‌كنند ایران امكان جذب توریست ندارد. در حالی كه سالانه خیلی از افراد برای بازدید از مناطق مختلف به ایران سفر می‌كنند در حالی كه هدفشان تحقق تفریحات غیراخلاقی نیست. با این وجود لازم است تا اقدامات اساسی و مثمرثمری در حوزه بازاریابی و گردش‌گری در این مناطق شكل بگیرد تا كشورهای خرد و ‌ریزی كه در مقابل ایران هیچ ارزش معنوی و وجودی ندارند درباره حتی آبزیان خلیج فارس اظهارنظر نكنند. حل این مسئله نیازی به درگیری ندارد و به ‌راحتی می‌توان با در نظر گرفتن مدیران با تجربه و كارشناس نسبت به حل آن اقدام كرد."

روزنامه هفت صبح هم تیتر یک خود را «هجوم ۶۰ هزار ایرانی به صفحه فیس‌بوک ملک عبدالله» انتخاب کرده و نوشته است: "با فرارسیدن روز ملی خلیج‌ فارس، ایرانیان در شبکه‌های اجتماعی به خصوص فیس‌بوک با تحرکی قابل تقدیر و ابتکاراتی خلاقانه جنگ تبلیغاتی شدیدی را علیه ادعاهای شیوخ به راه انداخته‌اند و آغازگر یک جنگ سایبری به تمام معنا شده‌اند."

نویسنده این مطلب تاکید دارد که "میهن از جمله موضوعاتی است که ایرانیان بر سر آن شوخی ندارند."

اصولگرایان منتقد نظام

behnam — Thu, 19 Jan 2012 14:29:21 +0000

سراج‌الدین میردامادی

عماد افروغ، نماینده پیشین اصولگرای مجلس، ۲۶ دی‌ماه سال جاری (۱۳۹۰) در یک برنامه‌ زنده‌ تلویزیونی در شبکه اول صدا و سیمای جمهوری اسلامی به انتقادات تندی نسبت به ساختار سیاسی به‌ویژه مجلس خبرگان، دولت، وضعیت اقتصادی و همچنین جایگاه رهبری در ایران پرداخته‌ است.

در گفت‌وگو با محمدرضا یزدان‌پناه، روزنامه‌نگار مقیم پاریس از او پرسیده‌ام: اظهارات تند و انتقادی آقای افروغ را به‌عنوان یک نیروی اصولگرا چگونه ارزیابی می‌کنید؟

محمدرضا یزدان‌پناه: در نظام جمهوری اسلامی به‌عنوان نظامی که در سال‌های اخیر به شدت به سوی یک نظام سیاسی بسته با رهبریت فردی سوق پیدا کرده است، هرگونه انتقاد یا ابراز مخالفت با شخص رهبری به طور مشخص آیت‌الله خامنه‌ای می‌تواند واکنش‌ها و تبعات جدی به دنبال داشته باشد.

به‌هرصورت شاید بسیاری از اصولگرایان، حامیان آیت‌الله خامنه‌ای، رسانه‌ها و تحلیل‌گران این انتظار را نداشته باشند که چهره‌های اصولگرا (چهره‌هایی که علی‌رغم انتقاداتی که بعضاً ممکن است داشته باشند، خود را وفادار و حامی رهبر جمهوری اسلامی نشان می‌دهند و به ایشان ابراز وفاداری می‌کنند)، انتقادات صریح و گزنده‌ای نسبت به آیت‌الله خامنه‌ای ابراز کنند؛ آن هم در رسانه‌ای پربیننده و پرمخاطب مثل صدا و سیما.

به‌هر صورت روبه‌رو شدن، نقد و بیان یک‌سری مسائل که به‌نوعی شکستن تابوها به‌شمار می‌آیند درباره‌ نقد رهبر جمهوری اسلامی، در رسانه‌ای مثل صدا و سیما و آن هم توسط چهره‌های منتسب به جناح اصولگرا، ازجمله مواردی است که می‌تواند بسیار حساسیت حکومت و نهادهای وابسته به آن را به دنبال داشته باشد. به خاطر این که آنها فکر می‌کنند بیان چنین نقدهایی توسط اصولگرایان می‌تواند راه را برای افزایش انتقادات و احیاناً حملات مخالفان به شخص رهبری هموارتر کند.

ولی در عمل همانطور که توضیح دادید، دستگاه سرکوب و ارعاب علی‌رغم آن که حتی شدیدتر شده، نتوانسته است صداهایی همچون صدای عماد افروغ را ساکت کند.

همچنین در روزهای اخیر یادداشت حسین علایی، یکی از سرداران سپاه پاسداران ایران را داشتیم و پیش از آن هم انتقادات علی‌ مطهری، چهره‌ اصولگرا که قرائت خودش را از ولایت فقیه متفاوت با قرائت حاکم می‌داند و همچنین نامه‌های تند محمد نوری‌زاد را. این سلسله ریزش‌ها را علی‌رغم تندترشدن سرکوب‌ها چگونه ارزیابی می‌کنید؟

باید توجه کرد که هر سه‌ این چهره‌هایی که شما نام بردید و احیاناً برخی افراد دیگر که منتسب به جناح اصولگرا و حالا شاید بتوان با کمی اغماض گفت منتسب به جناح سیاسی مذهبی‌تر و ایدئولوژیک‌تر در در درون جمهوری اسلامی هستند، همگی اولاً وابسته‌ تشکیلاتی به هیچکدام از جریان‌ها و احزاب شناخته‌ شده‌ جریان حاکم در جمهوری اسلامی نیستند و ثانیاً پیشینه‌ کاملاً فکری و ایدئولوژیک دارند.

چه آقای علایی، چه آقای نوری‌زاد، چه آقای مطهری و حتی آقای افروغ یا چهره‌های دیگری مثل آقای خوش‌چهره، افرادی هستند که سابقه‌ طولانی در زمینه‌ مسائل تئوریک دارند و‌ مسائل فکری دارند و سخنرانی‌های تئوریک و ایدئولوژیک زیادی را برای گروه‌هایی مثل "انصار حزب‌الله" داشته‌اند یا در روزنامه‌هایی مثل کیهان می‌نوشتند و یا در سپاه فعالیت می‌کردند.

درست است که این‌ها این سابقه‌ها را دارند، منتهی به علت عدم وابستگی تشکیلاتی و حزبی به گروه‌های جریان حاکم در ایران، یک نوع آزادی فکری و آزادی عملی در رفتار خودشان دارند. به هر صورت می‌شود گفت این افراد را می‌توان نماینده‌ جریانی دانست که به جمهوری اسلامی و به آرمان‌های انقلاب اسلامی با قرائت صدالبته دینی اعتقاد دارند و نوعی آزادی بیان. حالا می‌شود گفت نوعی آزادی‌های سیاسی و مدنی را برای گروه‌های مخالف و در کل برای منتقدان به رسمیت می‌شناسند.

بیشتر این افراد تابع اندیشه‌های افرادی مثل آیت‌الله مطهری یا آیت‌الله بهشتی هستند که به هر صورت حداقل از لحاظ تئوریک و فکری می‌شود آنها را به روحانیون دگم و جزم‌اندیش اوایل انقلاب منتسب کرد. طبیعتاً این افراد که شما اسم بردید، شاید بتوان گفت شایسته‌ترین افراد هستند که واقعاً می‌توان عنوان اصولگرا را به آنها نسبت داد.

چه آقای علایی، چه آقای نوری‌زاد، چه آقای مطهری و حتی آقای افروغ یا چهره‌های دیگری مثل آقای خوش‌چهره، افرادی هستند که سخنرانی‌های تئوریک و ایدئولوژیک زیادی را برای گروه‌هایی مثل "انصار حزب‌الله" داشته‌اند یا در روزنامه‌هایی مثل کیهان می‌نوشتند و یا در سپاه فعالیت می‌کردند.

با این تعریف اصولگرا هستند که کاملاً دینی هستند و به قرائت دینی و مذهبی از جمهوری اسلامی و مردم سالاری اعتقاد دارند. آنها به آزادی‌های مدنی و سیاسی با همین دیدگاه نگاه می‌کنند و ممکن است با قرائت‌های مختلف به ولایت فقیه هم اعتقاد داشته باشند. منتهی به هرصورت نگاه‌شان به مقوله‌ ولایت فقیه، به مقوله‌ آزادی، به مقوله‌ جمهوری اسلامی و البته انقلاب اسلامی چندان مشابه گروه‌های تشکیلاتی یا چهره‌هایی که خودشان را به‌عنوان "ذوب در ولایت" تعریف می‌کنند همخوانی ندارد.

ولی همانطور که می‌دانید، همیشه نگاه توطئه‌ـ محورانه هم در بین سیاسیون ایرانی وجود داشته است و برخی معتقدند که اظهارات کسانی چون آقای عماد افروغ و دیگر افرادی که اسم برده شد، در آستانه‌ انتخابات به‌گونه‌ای می‌خواهد فضای امن و به نسبت آزادی را برای کسب مشارکت مردم جلب کند. نظر شما چیست؟

البته نمی‌شود در این زمینه نیت افراد را واقعاً پیش‌بینی یا تحلیل کرد، اما حداقل چهره‌هایی مثل آقای افروغ یا آقای نوری‌زاد یا چهره‌های دیگر، اولین‌بار نیست که درباره‌ مسائل بسیار حساسیت برانگیز در درون جمهوری اسلامی چنین مواضعی را می‌گیرند.

آقای افروغ سال‌هاست که یک منتقد بوده و به‌ هرصورت بیان‌کننده نگاه‌های خاصی نسبت به جمهوری اسلامی است. او چندین سال است که سوق داده شدن ساختار قدرت در جمهوری اسلامی را به سوی نوعی ماکیاولیست دینی تئوریزه کرده است. خب این امری است که واقعاً می‌تواند در درون حاکمیت بازتاب‌های جدی برای ایشان به دنبال داشته باشد.

پس اگر ما از این منظر بخواهیم نگاه کنیم، واقعیت این است که نمی‌توان گفت آقای افروغ، آقای نوری‌زاد، آقای خوش‌چهره یا آقای مطهری و یا حتی آقای علایی، در شرایط کنونی و در ساخت سیاسی، منافع جدی و کلانی دارند. نمی‌توانیم احیاناً بگوییم که ممکن است با چنین بیانات و با چنین مواضعی می‌خواهند منافعی را کسب کنند. ضمن این که در شرایط کنونی بیان چنین سخنانی به‌جز دادن هزینه، برای‌شان هیچ چیزی به دنبال نخواهد داشت.

نتیجه‌ عملی چنین اظهاراتی چیست؟ با توجه به این که ما در روزهای اخیر، پاسخ سردار سعید قاسمی را هم به حسین علایی داشتیم. از این تیپ نوشته‌ها و مواضع تند هم همچنان در فضا و عرصه‌ سیاسی دیده می‌شود که سخاوتمندانه معتقدند هر مقدار ریزش‌ در بدنه جمهوری اسلامی صورت بگیرد، آسیبی به آن نمی‌زند و در مقابل رویش‌هایی هست که جای آنها را پر می‌کند. این بحث رویش و ریزش را با توجه به جایگاه کسانی چون عماد افروغ و حسین علایی چگونه ارزیابی می‌کنید؟

نظام جمهوری اسلامی نظامی است که مشروعیت خود را در پایه‌ اول از ایدئولوژی می‌گیرد و این ایدئولوژی بر مبنای یک نوع فقه شیعه‌ ۱۲ امامی است که مبتنی بر دو جزء است: یکی بحث مهدویت و دومی بحث ولایت فقیه. براین مبنا می‌توان گفت که در نهایت تمام ارکان حکومتی در جمهوری اسلامی مشروعیت خودشان را از اصل ولایت فقیه و به‌طور مشخص شخص ولی‌ فقیه می‌گیرند. انتقادهای چهره‌هایی مثل آقای افروغ یا هر چهره‌ اصولگرای دیگری که به جناح مذهبی و سنتی جمهوری اسلامی وابسته باشد، می‌تواند بخشی از همان اصولگرایان واقعی را که قبلاً اشاره شد تحت تأثیر قرار دهد و باعث بریدن آنها یا حداقل تحت تأثیر قرارگرفتن آنها نسبت به وقایعی شود که در جمهوری اسلامی رخ می‌دهد.

منتهی در واقع بدنه‌ اجتماعی جریان حاکم، بدنه‌ اجتماعی حامی جمهوری اسلامی و نیروهای سیاسی در درون بافت قدرت، مشروعیت این نظام را منتج از مقام ولایت فقیه و شخص رهبر جمهوری اسلامی می‌دانند و نشان داده‌اند در تمام موارد زمانی که اختلافی بین ایدئولوژیک‌ترین چهره‌های منتسب به حکومت (کسانی که تا همین امروز هم با حکومت همراه بودند اما یکشبه تغییر موضع داده‌اند)، با شخص رهبر جمهوری اسلامی به‌وجود می‌‌آید، این نظر رهبر جمهوری اسلامی، نظر آیت‌الله خامنه‌ای و پیش از آن آیت‌الله خمینی است که تعیین‌کننده می‌شود.

دو مثال مشخص را می‌توان مطرح کرد: یکی درباره‌ برخورد آیت‌الله خمینی با آیت‌الله شریعتمداری در اوایل انقلاب. آیت‌الله شریعتمداری یک چهره‌ بسیار مؤثر در مبارزات انقلابی بود. منتهی زمانی که راهش از آیت‌الله خمینی جدا شد، با او برخورد آن شکلی صورت گرفت و تمام بدنه‌ اجتماعی، بدنه‌ میانی قدرت در جمهوری اسلامی، مشروعیت اقدام آیت‌الله خمینی علیه آیت‌الله شریعتمداری را پذیرفت. نمونه دوم برخوردی است که چه در دوران رهبری آیت‌الله خمینی و چه در دوران رهبری آیت‌الله خامنه‌ای، با حضرت‌ آیت‌الله منتظری شد.

به نظر می‌آید آنچه در نهایت در بافت مشروعیت دینی جمهوری اسلامی تاثیرگذار است، شخص ولی فقیه و نظرات اوست، مگر این که ریزش‌ها در درون دستگاه ایدئولوژیک جمهوری اسلامی ایران و منتسبانش آن قدر زیاد شود که بتوان گفت نظر نهایی و فصل‌الخطابی آیت‌الله خامنه‌ای در این خصوص تحت‌الشعاع قرار گرفته است.