ایرانیان

خداحافظی ایرانیان با سرزمین استوایی

society — Sun, 07 Oct 2012 08:10:07 +0000

نعیمه دوستدار

نعیمه دوستدار - یک سال پیش که وارد مالزی شدم، هر رینگیت مالزی ۴۱۴ تومان بود. قدیمی‌تر‌ها می‌گفتند زمانی نه چندان دور، رینگیت ۳۰۰ تومان بوده؛ حتی روزگاری هم بود که ایرانی‌ها با رینگیت ۲۵۰ تومانی، سبزی جنگل‌های استوایی را بهشت موعود خودشان می‌دیدند.

مالزی جایی نبود که یک ایرانی تازه رسیده احساس غربت کند. در هر مرکز خرید و خیابانی در کوالالامپور و حتی در ایالت‌های دیگر مالزی، ایرانی‌ها جمعیت قابل توجهی را تشکیل می‌دادند. گاهی که برنامه‌ای ویژه ایرانی‌ها برگزار می‌شد، از حس و حال جمعیتی که جمع می‌شدند احساس می‌کردی در ایرانی. هربار که در آسانسور باز می‌شد، می‌شد انتظار داشته باشی چند تا از هموطنان ایرانی بیایند بیرون.

کندو (آپارتمان)‌هایی وجود داشتند که جمعیت ایرانی‌های ساکن در آن‌ها از جمعیت بومی بیشتر بود. می‌گفتند ۶۰ هزار ایرانی در مالزی زندگی می‌کنند. بعضی‌ها آمده بودند در دانشگاه‌های دولتی و خصوصی که شهریه‌شان از دانشگاه آزاد و غیر انتفاعی ایران ارزان‌تر در می‌آمد درس بخوانند. اگر چند تا دانشجو یکی از خانه‌های سه خوابه را اجاره می‌کردند، با کل هزینه‌های زندگی و تفریح، دست آخر یک مدرک دانشگاهی به نسبت معتبر داشتند که با آن می‌توانستند برای دانشگاه‌های اروپایی و آمریکایی اقدام کنند.

همه چیز زیر و رو شده است. قیمت رینگیت هر لحظه تغییر می‌کند. صرافی‌ها حتی قیمت را اعلام نمی‌کنند و برای دانستن قیمت باید تلفن بزنی: ۱۱۰۰ تومان.

بعضی‌های دیگر، کسانی بودند که مالزی را به عنوان "خانه دوم" خود برگزیده بودند، سرمایه‌گذاری و گرفتن اقامت ده ساله و زندگی در کشوری که آزادی‌های اجتماعی و رفاه بشتری در اختیارشان می‌گذاشت. گروه سومی هم بودند که مالزی را برای کسب و کار انتخاب کرده بودند. تعداد زیاد ایرانی‌های ساکن مالزی، این امکان را ایجاد می‌کرد که حتی اگر نمی‌توانند در بازار تجارت این کشور جذب شوند، دست‌کم بازار ایرانی‌ها را جذب کنند.

انواع و اقسام مشاغل مرتبط با ایرانی‌ها در مالزی وجود داشت؛ از آرایشگاه و نانوایی و رستوران گرفته تا مطب روان‌شناسی و دندانپزشکی و شرکت‌‌های بزرگ و کوچک خدماتی و تجاری.

حالا یک‌سال بعد از اولین روزهای ورودم به مالزی، همه چیز زیر و رو شده است. قیمت رینگیت هر لحظه تغییر می‌کند. صرافی‌ها حتی قیمت را اعلام نمی‌کنند و برای دانستن قیمت باید تلفن بزنی: ۱۱۰۰ تومان.

بازگشت

به چند دوست ایرانی زنگ می‌زنم تا با آنها خداحافظی کنم، اما تلفن‌شان خاموش است. یکی دو نفر را در تهران پیدا می‌کنم. یکی‌شان می‌گوید اثاثیه‌اش را جمع کرده و قبل از شروع مدرسه بچه‌ها برگشته تهران.

گفت که دیگر ماندن برایش صرف نمی‌کند چون نمی‌تواند از پس هزینه‌ها بربیاید. زندگی خانواده سه نفری آنها که تا چند ماه پیش سه میلیون و پانصد هزار تومان خرج داشت، ناگهان به پنج میلیون تومان و بالاتر رسید و آنها که بخشی از هزینه‌شان را از اجاره خانه‌ای در ایران تامین می‌کردند، درمانده بودند. دخترشان با این‌که سه سال بود در یک مدرسه بین‌المللی درس می‌خواند، حالا باز به مدرسه ایرانی برگشته است.

غروب همان روز، همسایه‌هایمان را می‌بینم. زیر سایه برج بلندی که ده‌ها خانواده‌ ایرانی ساکن آن بودند، غمگین دور هم جمع شده‌اند و از برنامه‌های احتمالی‌شان می‌گویند. یکی پیش‌بینی می‌کند که شاید مجبور شود زنش را که درس می‌خواند تنها بگذارد و خودش برگردد تا هم هزینه‌ها کم شود، هم خودش بتواند در ایران کار کند. یکی دیگر که دو سال است شرکتی را در مالزی تاسیس کرده، در فکر رفتن است؛ مشتری‌های او همه ایرانی بودند و دیگر کسی به او کار نمی‌دهد.

زندگی‌ها و سرنوشت‌های زیادی وابسته به قیمت دلار و رینگیت بوده است. از دانشجویان و جوانانی گرفته که آینده تحصیلی خود را در مالزی برنامه‌ریزی کرده بودند، تا بازنشستگان و سرمایه‌گذارانی که مالزی را سرزمین آرامش و امنیت می‌دیدند و تاجرانی که فکر می‌کردند به بازار پرسودی رسیده‌اند.

دختر جوانی هم هست که نمی‌تواند از پدرش پول بیشتری بخواهد؛ چون خانواده‌اش در ایران روی مبلغی به عنوان هزینه زندگی و تحصیل او حساب کرده بودند که دیگر کفاف خورد و خوراکش را هم نمی‌دهد. قطع شدن ارز دانشجویی، کاخ آرزوهای او را فروریخته است.

رستوران ایرانی خانم شین، جایی در یکی از خیابان‌های شیک کوالالامپور، جای دنجی برای ایرانی‌هایی است که می‌خواهند کباب ترد و تازه‌ بخورند. از زمانی که رستوران تا نیمه‌های شب باز بود و میز خالی در آن پیدا نمی‌شد، تنها هشت ماه گذشته است. آن روز‌ها ممکن بود که دو نفر آنجا غذا بخورند و پول غذایشان ۲۵ هزار تومان به نرخ ایران تمام شود، اما حالا‌‌ همان غذا ۶۰ هزار تومان درمی‌آید.

وقتی با یکی از دوستان‌مان آنجا قرار می‌گذاریم، همه میزها خالی است و چند تا مشتری رستوران هم ایرانی نیستند؛ مالایی‌هایی هستند که آمده‌اند قلیان بکشند. خانم شین که از راه می‌رسد، اول خبر از قیمت جدید دلار می‌دهد و دو دستی می‌کوبد توس سرش. می‌گوید: "می‌خواهیم قیمت غذاهای ایرانی را پایین بیاوریم. منوی غذاهای مالایی‌مان هم دارد آماده می‌شود. دیگر باید به فکر مشتری‌های محلی باشیم، دیگر نمی‌شود روی ایرانی‌ها حساب کرد."

خانم شین هم حتماً خبر تعطیل شدن یکی از معروف‌ترین رستوران‌های ایرانی مالزی را شنیده است؛ رستورانی که به همه مناسبت‌ها برنامه داشت و همیشه شلوغ بود.

سوپر مارکت آقای عین، در یکی از محله‌های ایرانی‌نشین کوالالامپور، چند ماه قبل یک مغازه خیلی بزرگ بود با ردیف‌های زیاد اجناس ایرانی و پر از مواد غذایی. آنقدر پر رفت و آمد، که همه ایرانی‌ها آگهی‌های خرید و فروش‌شان را به دیوار آن می‌چسباندند. حالا آقای عین مغازه را نصف کرده و میانه آن تیغه کشیده است.

خیلی از مواد غذایی چوب حراج خورده‌اند. نصف قفسه‌ها خالی است، چون دیگر نمی‌خواهند جنس تازه بیاورند. زندگی افسانه هم که در این سوپرمارکت کار می‌کرد، زیر و رو شده... او بعد از طلاق، با دخترش به مالزی آمده بود و در سه سال اخیر زندگی‌ خوبی داشت. می‌گوید: "سوپر تعطیل می‌شود و من بی‌کار می‌شوم. راه برگشتی به ایران هم ندارم، نمی‌دانم وضعیتم چه می‌شود."

در میان ایرانی‌هایی که برای تحصیل به مالزی آمده بودند یا تاجرانی که قصد سرمایه‌گذاری داشتند، هستند کسانی که توانسته‌اند جذب شرکت‌های محلی شوند و به رینگیت کسب درآمد کنند، اما بیشتر نام‌های شناخته شده در میان تاجران ایرانی، صراف‌ها و شرکت‌های اقامتی هستند که حالا کار آنها هم به مشکل خورده. اگر پولی جابه‌جا نشود، صرافی تعطیل می‌شود و با تعطیل شدن صرافی، مجله‌های فارسی زبانی که به نام آن موسسه منتشر می‌شدند و همه فعالیت‌های اقتصادی و فرهنگی زیرمجموعه آن، متوقف خواهد شد. این دورنمایی است که یکی از چهر‌ه‌های شناخته شده ایرانی در مالزی برایم تصویر می‌کند.

پایان ناخوش سفر به استوا

۶۰ هزار ایرانی در مالزی زندگی می‌کنند. بعضی‌ها آمده بودند در دانشگاه‌های دولتی و خصوصی که شهریه‌شان از دانشگاه آزاد و غیر انتفاعی ایران ارزان‌تر در می‌آمد درس بخوانند. اگر چند تا دانشجو یکی از خانه‌های سه خوابه را اجاره می‌کردند، با کل هزینه‌های زندگی و تفریح، دست آخر یک مدرک دانشگاهی به نسبت معتبر داشتند که با آن می‌توانستند برای دانشگاه‌های اروپایی و آمریکایی اقدام کنند.

حالا که برای آخرین بار به چند مرکز خرید سر می‌زنم، خبری از هیاهوی ایرانی‌ها نیست. تعدادشان در فروشگاه‌های مواد غذایی و مک‌دونالدز و استارباکس به شکل محسوسی کم شده است.

آپارتمان‌های زیادی در مجموعه ما بعد از رفتن مستاجر ایرانی خالی مانده‌اند. مردم مالزی هم احتمالاً کمتر با ماشین‌های مدل بالایی که در خیابان‌ها ویراژ می‌دهند و راننده‌شان ایرانی است مواجه خواهند شد، اما خروج ایرانی‌ها از مالزی، تنها بستن چند چمدان و گرفتن عکس یادگاری نیست. زندگی‌ها و سرنوشت‌های زیادی وابسته به قیمت دلار و رینگیت بوده است. از دانشجویان و جوانانی گرفته که آینده تحصیلی خود را در مالزی برنامه‌ریزی کرده بودند، تا بازنشستگان و سرمایه‌گذارانی که مالزی را سرزمین آرامش و امنیت می‌دیدند و تاجرانی که فکر می‌کردند به بازار پرسودی رسیده‌اند. حالا، بسیاری از دانشجویان ایرانی، تحصیل‌شان را نیمه‌کاره رها کرده‌اند و سرمایه‌گذاری چندساله‌شان با ضرر روبه‌رو شده، خانواده‌‌هایی که با داشتن بچه‌های دانش‌آموز در حال تحصیل، مجبور شده‌اند همه برنامه‌های زندگی خود را تغییر دهند و با ضررهای مالی فراوان خانه و زندگی خود را رها کنند و به این ترتیب، سرمایه‌هایی که به سود نرسیده، رها شده‌اند.

زیبایی و سرسبزی مالزی، حالا کابوس ایرانی‌هایی است که آن را جهنم سبز توصیف می‌کنند. سفری که روزی با هزاران امید آغاز شده بود، حالا به پایان رسیده و چمدان‌ها برای بازگشت به ایران ردیف شده‌اند.

ایرانیان و سفارتخانه‌هایی که تعطیل می‌شوند

society — Sat, 15 Sep 2012 22:24:42 +0000

نعیمه دوستدار

نعیمه دوستدار - آمریکا، مصر، انگلستان و حالا کانادا. تعداد کشورهایی که در ایران سفارتخانه ندارند، کم‌کم بیشتر می‌شود.

با اعلام خبر تعطیلی سفارت کانادا در ایران، در کمتر از یکسال، اکنون این دومین سفارتخانه خارجی است که در ایران تعطیل می‌شود: بریتانیا و کانادا، هر دو کشورهایی بوده‌اند که تعداد زیادی از ایرانیان برای کار و تحصیل در آنها زندگی می‌کنند و به دنبال آن، تعداد زیادی نیز برای دیدار فرزندان و بستگان‌شان به این کشورها رفت و آمد دارند.

اکنون مهاجران و ساکنان این دو کشور هم به جمعیت بزرگ ایرانیان مقیم آمریکا پیوسته‌اند که هم خود در انجام امور کنسولی و عای خود دچار مشکل‌اند، هم وابستگان‌شان در ایران برای برقراری ارتباط با آنها دچار مشکل شده‌اند.

سنت تعطیلی سفارت‌ها

سفارتخانه دارای ماموریت دیپلماتیک دائمی و مسئول روابط دیپلماتیک با كشور میزبان و حافظ منافع شهروندان خودی در كشور میزبان است.

بازار مشاغل کاذب برای انجام امور کنسولی در ایران گرم است. از جمله این مشاغل، دریافت مبلغی برای تعیین وقت سفارت در کشورهای دیگر، پر کردن فرم‌های تقاضا و پرداخت مبالغ مربوط به این امور از طریق کارت‌های اعتباری است که امکان آن برای ایرانیان داخل کشور وجود ندارد و برخی واسطه‌ها از این طریق سودجویی می‌کنند.

سفیر بالاترین مقام اداری سفارتخانه و دیپلمات ارشد و سخنگوی دولت خود در كشور میزبان است و سفرا معمولاً یكی از بالاترین سطوح شغلی در رده‌بندی سیاسی محسوب می‌شوند. وجود سفارتخانه در یك كشور نشانه به رسمیت شناخته شدن كشور میزبان توسط كشور دارای سفارتخانه است. تعطیل شدن سفارتخانه‌ها که به معنای به حداقل رسیدن روابط سیاسی دو کشور است، هم در بعد سیاسی هم در بعد اجتماعی بر احوال مردم ایران موثر است.

با حمله شماری از دانشجویان پیرو خط امام و تصرف سفارت آمریکا در تهران و به گروگان گرفتن ۶۶ دیپلمات آمریکایی در ۱۳ آبان ۱۳۵۸، سفارت آمریکا در ایران تصرف شد و اکنون بیش از ۳۲ سال است که آمریکا در ایران سفارتخانه ندارد. روابط ایران و مصر نیز در سال ۱۳۵۸ و به دستور آیت‌الله خمینی قطع شد.

سنت حمله به سفارت‌ها با حمله به سفارت انگلستان دوباره زنده شد. سه‌شنبه، هشتم آذر ۱۳۹۰ عده‌ای بسیجی که دانشجویان دانشگاه‌های تهران نامیده شدند، وارد ساختمان سفارت انگلستان شدند، پرچم بریتانیا را پایین کشیدند و بعضی مدارک را از درون ساختمان سفارتخانه به بیرون پرتاب کردند.

پس از تعطیلی سفارت‌های دو کشور در پایتخت‌های یکدیگر، سفارت سوئد در تهران حافظ منافع دولت بریتانیا و در مقابل سفارت عمان در لندن، حافظ منافع دولت ایران است.

روز جمعه، ۱۷ شهریور ۱۳۹۱ (هفتم سپتامبر)، سفارت کانادا در ایران تعطیل شد. جان برد، وزیر امور خارجه کانادا، در بیانیه‌ای دیپلمات‌های ایرانی در کانادا را "عنصر نامطلوب" خواند و اعلام کرد که روابط دیپلماتیک بین کانادا و ایران به حالت تعلیق درآمده، تمام دیپلمات‌های کانادا ایران را ترک کرده‌اند و به دیپلمات‌های ایران در اوتاوا گفته شده است که در مدت پنج روز این کشور را ترک کنند.

حوادث پس از انقلاب اسلامی در ایران و مهاجرت تعداد زیادی از ایرانیان به کشورهای مختلف اروپایی و آمریکایی، سرنوشت بسیاری از آنان را به روابط دیپلماتیک گره زده است. این ارتباط گاه در سطح امور روزمره و عادی زندگی این دسته از ایرانیان است و گاه به وضعیت پرونده‌های سیاسی، اقتصادی و حقوق بشری برمی‌گردد.

چه کسی بیشتر ضرر می‌کند؟

تعطیلی سفارتخانه‌ها هم برای مردم ایران مشکل‌ساز است هم برای دولت ایران؛ اما عده‌ای معتقدند این مشکلات برای مردم بیشتر است.

امیر، شهروند ایرانی که پرونده‌ای برای رفتن اقامت در کانادا باز کرده است، در این زمینه می‌گوید: "اگر بخواهیم ببینیم مشکلات این اتفاق بیشتر برای مردم است یا دولت، باید از هر دو نظر این قضیه را بررسی کنیم. کانادا یکی از کشورهایی است که مهاجران ایرانی زیادی دارد. علاوه بر آن کشوری است که بسیاری از دانشجویان ایرانی آنجا تحصیل می‌کنند. حالا شما فرض کنید که سال‌ها برای گرفتن اقامت این کشور تلاش کرده‌اید و الان که روابط دو کشور قطع شده، باید همچنان در ایران بمانید و به فکر گرفتن اقامت در یک کشور دیگر باشید.

این تنها مردم عادی نیستند که از قطع روابط ایران با کشورهایی مثل آمریکا، کانادا و بریتانیا لطمه می‌بینند. نگرانی‌های موجود درباره وضعیت ایران در جامعه بین‌المللی و انزوای هرچه بیشتر این کشور در کنار تهدید به جنگ و تحریم‌های گسترده، اکنون به دغدغه‌ای عمومی در میان ایرانیان تبدیل شده است.(عکس: حمله به سفارت آمریکا و گروگانگیری در سال ۱۳۵۸)

اما از نظر دولت ماجرا فرق می‌کند. از آنجا که بعد از فرار محمود خاوری به کانادا بسیاری خوشحال شدند که کسی دستش به او نمی‌رسد تا شرکای خودش در جریان اختلاس را معرفی کند، طبیعی است که بعد از این قضیه و قطع شدن روابط، بعضی از افراد حکومتی بیشتر خوشحال می‌شوند. چون دیگر ایران نمی‌تواند از کانادا به صورت رسمی برای برگرداندن خاوری درخواست کند. از آن گذشته، دولت ایران هیچ‌وقت رابطه استراتژیک و نزدیکی با کانادا نداشته و طبیعی است به‌خاطر این اتفاق، معادلات قدرت زیاد به هم نمی‌خورد و تاثیری در نظام ندارد. پس نتیجه می‌گیریم که این اتفاق به ضرر مردم است."

تینا، دانشجوی ایرانی ساکن کانادا که تنها یک‌سال است به این کشور رفته است می‌گوید: "به نظر من هم سیاست خارجه ایران ضرر می‌بیند هم مردم. متاسفانه یک مشکل بزرگ و اساسی برای مهاجران ایرانی که برای ادامه تحصیل و ... به کانادا آمده‌اند به‌وجود آمده است."

ایرانیان در وطن مانده

در سال‌های گذشته، هر ایرانی که تقاضای سفر یا اقامت در آمریکا را داشت، باید برای انجام کارهای مربوط به این سفر، در سفارتخانه‌های این کشور در خارج از ایران اقدام می‌کرد.

این روند در تمام سال‌‌های پس از انقلاب در ایران وجود داشته و تقاضای هر ویزای آمریکا با پذیرش خطر پذیرفته نشدن، کمترین هزینه‌اش یک سفر خارجی به کشورهایی نظیر ترکیه، امارات یا سوریه است که علاوه بر هزینه‌های مربوط به تقاضای ویزا در سفارتخانه‌، شامل هزینه‌‌های بلیت هواپیما و هتل هم می‌شود.

طیفی از افکار عمومی در ایران معتقدند که حفظ روابط دیپلماتیک در مجموع می‌تواند در زمینه‌های اجتماعی و سیاسی به نفع ایرانیان باشد؛ چراکه تنگ‌تر شدن مسیرهای دیپلماتیک، تنها باعث بسته‌تر شدن فضا می‌شود و حکومت را در سیاست‌های استبدادی خود آسوده‌تر خواهد کرد.

اکنون چند ماهی هست که همین مسئله در مورد تقاضای ویزا از سفارت انگلستان هم وجود دارد و ایرانیان متقاضی باید متحمل هزینه‌های اضافی سفر و انتظار برای پاسخ شوند. اتفاقی که مدت کوتاهی است در مورد کانادا هم افتاده و پس از تعطیل شدن بخش کنسولی آن در ایران، به کشورهای دیگر منتقل شده است.

با این اتفاق‌ها، بازار مشاغل کاذب برای انجام امور کنسولی در ایران گرم است. از جمله این مشاغل، دریافت مبلغی برای تعیین وقت سفارت در کشورهای دیگر، پر کردن فرم‌های تقاضا و پرداخت مبالغ مربوط به این امور از طریق کارت‌های اعتباری است که امکان آن برای ایرانیان داخل کشور وجود ندارد و برخی واسطه‌ها از این طریق سودجویی می‌کنند.

مینو، شهروند تهرانی که پسرش ۱۲ سال است در انگلستان زندگی می‌کند، پیش از این چندین بار به این کشور سفر کرده، اما حالا با پایان اعتبار ویزایش مجبور است برای تقاضای ویزا به خارج از کشور برود. قبل از آن، برای پر کردن فرم تقاضا، به واسطه‌ای مراجعه کرده که با دریافت ۸۰ دلار، هم فرم را پر می‌کند، هم هزینه ویزا را به حساب سفارت می‌ریزد. پاتوق این واسطه‌ها جایی در حوالی محل سفارت سابق انگلستان است و این واسطه تاکیدکرده که اگر این فرم توسط او پر نشود، ممکن است ویزا رد شود. شهروندان زیادی مانند مینو، امکان پرداخت هزینه فرم را به دلیل قطع ارتباط با بانک‌های جهانی ندارند و ترجیح می‌دهند این ۸۰ دلار را بپردازند.

لیلا و همسرش هم چند سالی هست که پسر جوان‌شان را برای ادامه تحصیل به انگلستان فرستاده‌اند. با بسته شدن سفارت این کشور، حالا مدت‌هاست که همسر لیلا امکان سفر برای دیدار فرزندش را پیدا نکرده است و با توجه به وضعیت شغلی‌اش نمی‌تواند مدت‌ها در خارج از کشور منتظر صدور ویزا بماند.

ایرانیان آنور آب

سوی دیگر این داستان، ایرانیان ساکن در کشورهای بدون سفارت هستند. از چندی قبل، حساب‌های بانکی برخی از ایرانیان در کشورهای مختلف از جمله کانادا بسته شده و حالا مشکلات دسترسی به خدمات کنسولی، هزینه‌های مادی و معنوی زیادی به جامعه ایرانی تحمیل کرده است.

با اعلام خبر تعطیلی سفارت کانادا در ایران، در کمتر از یکسال، اکنون این دومین سفارتخانه خارجی است که در ایران تعطیل می‌شود: بریتانیا و کانادا، هر دو کشورهایی بوده‌اند که تعداد زیادی از ایرانیان برای کار و تحصیل در آنها زندگی می‌کنند و به دنبال آن، تعداد زیادی نیز برای دیدار فرزندان و بستگان‌شان به این کشورها رفت و آمد دارند.(عکس: حمله به سفارت انگلیس در تهران)

اکنون ایرانیان ساکن این کشورها برای انجام امور مربوط به اسناد ومدارک و ... مرجعی برای مراجعه ندارند و مجبورند به کشورهای دیگر سفر کنند. دشوار و پرهزینه شدن انجام کارهای معمولی مثل تعویض گذرنامه، ثبت ازدواج، ثبت تولد و دریافت شناسنامه، دریافت خدمات دانشجویی، دادن وکالت‌نامه یا دیگر امور کنسولی مورد نیاز برای ایرانیان مقیم این کشورها و ناچار شدن آنها به ارسال مدارک خود به سفارت‌های ایران در کشورهای دیگر و دشوارتر شدن دریافت ویزا، اقامت و ... تنها بخشی از مشکلات ایرانیان ساکن این کشورهاست.

این تنها مردم عادی نیستند که از قطع روابط ایران با کشورهایی مثل آمریکا، کانادا و بریتانیا لطمه می‌بینند. نگرانی‌های موجود درباره وضعیت ایران در جامعه بین‌المللی و انزوای هرچه بیشتر این کشور در کنار تهدید به جنگ و تحریم‌های گسترده، اکنون به دغدغه‌ای عمومی در میان ایرانیان تبدیل شده است و انتشار اخباری از این دست، افکار عمومی را تحت تاثیر قرار می‌دهد و نگرانی‌هایی را ایجاد می‌کند.

از سوی دیگر در مورد اخیر، قطع روابط دیپلماتیک و بسته شدن سفارتخانه‌های دو کشور، به برخی تلاش‌های دیپلماتیک برای حفظ جان زندانیان ایرانی - کانادایی که در انتظار اجرای حکم اعدام خود نشسته‌اند، لطمه می‌زند و این تصور را در میان عموم ایجاد کرده که ممکن است دستگاه قضایی ایران در واکنش به این ماجرا، جان این زندانیان را به خطر بیندازد.

طیفی از افکار عمومی در ایران معتقدند که حفظ روابط دیپلماتیک در مجموع می‌تواند در زمینه‌های اجتماعی و سیاسی به نفع ایرانیان باشد؛ چراکه تنگ‌تر شدن مسیرهای دیپلماتیک، تنها باعث بسته‌تر شدن فضا می‌شود و حکومت را در سیاست‌های استبدادی خود آسوده‌تر خواهد کرد.

علی، شهروند ۳۹ ساله اهل شیراز می‌گوید: "با این اقدامات وضعیت حقوق بشر هم بدتر خواهد شد. مخالفان داخلی هم دیگر نمی‌توانند راحت فعالیت کنند و در نتیجه افراد و گروه‌های جنگ‌طلب قدرت می‌گیرند."

ایرانیان عادی، آنها که تنها می‌خواهند گذرنامه‌شان را تمدید کنند یا سالی یک بار به دیدار خویشان‌شان بروند، در کنار ایرانیانی که اخبار کشورشان را در میان اخبار روز دنیا دنبال می‌کنند و نگران جنگ و تحریم و فشارهای بیشترند، همه احساس می‌کنند که این روزها، خبر تعطیلی هر سفارتخانه، می‌تواند نشانه‌ای ترسناک از آینده‌ای نامعلوم باشد.

چهار سده حضور هلندیان در ایران

Pejman — Thu, 23 Jun 2011 12:06:07 +0000

پژمان اکبرزاده

به تازگی کتابی به زبان انگلیسی منتشر شده است با عنوان «هلندیان در میان ایرانیان». این کتاب که توسط مسعود اخباری، پژوهشگر ایرانی مقیم روتردام نوشته شده، حضور هلندی‏ها در ایران را از سال ۱۵۹۵ میلادی تا سال ۱۹۷۹، زمان پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، دنبال می‏کند و صدها نمونه عکس، نقشه و سند منحصر به‏فرد را هم در خود دارد.

روابط تاریخی ایران و هلند به حدود ۴۰۰ سال پیش بازمی‏گردد. زمانی که هلندی‏ها برای فعالیت‏های بازرگانی در منطقه‏ء خلیج پارس حضور داشتند. از آن زمان، آثار تاریخی- هنری گوناگونی از هلندیان به یادگار مانده؛ مانند نقشه‏ها و نقاشی‏هایی گوناگون.

پیوند ایران و هلند در دوره‏ی معاصر و به‏ویژه در دوران حکومت محمدرضا شاه هم بسیار مستحکم بود. خانواده‏های سلطنتی ایران و هلند روابط گرمی داشتند و بارها از کشورهای یکدیگر دیدار کردند.

تخصص اصلی نویسندهء کتاب «هلندیان در میان ایرانیان» ( The Dutch amongst the Persians 1595-1979) در زمینه نقشه‌برداری و نقشه‌کشی است. وی در ایران و هلند تحصیل کرده و پیش از انقلاب مدیر بخش نقشه‌کشی شرکت نفت ایران بوده است. اخباری، مدتی پیش از انقلاب، همراه با همسر هلندی‌اش برای همیشه به هلند آمد.

مسعود اخباری درباره آغاز پژوهش‌هایش برای نوشتن این کتاب به «رادیو زمانه» می‌گوید: «حدود ۱۰ سال پیش این کار را آغاز کردم. اما چون کار می‏کردم و از خودم شرکتی داشتم، هر روز نمی‏توانستم به دنبال این کار بروم. روی این اصل، حدود ۷-۸ سال طول کشید تا من بتوانم دوره‏ی تحقیقات‏ام را به اتمام برسانم.»

او می افزاید: «برای این‏که تحقیقات‏ام را کامل کنم با Colonial Department of England در انگیس و Madras Records در هند تماس داشتم و مدارکی که لازم بود را از آن‏ها گرفتم. همچنین در هلند از آرشیو سلطنتی، مدارکی راجع به ایران بیرون آوردم که تا آن زمان هیچ‏کس ندیده بود و به همین خاطر، هر روز بیشتر علاقه‏مند شدم که این کتاب را بنویسم.

چنین مدارکی بیشتر به چه مسائلی مربوط می‏شوند؟

ابتدا باید توضیح بدهم که اگر شما بخواهید در آرشیو سلطنتی، مدارکی را پیدا کنید و هیچ‏گونه اطلاعاتی هم از جزییات آنها نداشته باشید، بایستی آن مدرک را در بین مدارکی که در آن‏جا ذخیره شده و حدود ۱۷۸ کیلومتر می‏شود، پیدا کنید! این کار بسیار مشکلی است.

من پس از این‏که یکی از کتاب‏‏هایی را که لیست این مدارک را نوشته بودند، دریافت کردم، از روی آن انتخاب کردم و به مدرکی رسیدم که الان در کتاب‏ام چاپ شده است و آن نامه‏ء ناصرالدین شاه به پادشاه هلند است. این نامه را پیش‌تر، کسی پیدا نکرده بود.

نمونه‏های تصویری جالبی نیز در کتاب دیده می‏شوند، برای نمونه در صفحه‏ی ۱۰۷، تصویری با این زیرنویس وجود دارد: «جزیره‏های هرمز، قشم و لارک و از کُرنلیس دِبرَین»، منبع این تصویر کجاست؟

باز هم آرشیو سلطنتی. دِبرَین زمانی که در سال ۱۷۰۴ به ایران سفر کرد، حتی پرتره‏ء شاه‏ سلطان حسین را کشید و وقتی به پرسپولیس رفت و از تخت جمشید هم نقاشی کرد، نقاشی ایشان در اروپا برای یکصد سال در اروپا مورد تحسین بوده است.

دوره‌ای را که در کتاب، پوشش داده‌اید، از سال ۱۵۹۵ آغاز و به ۱۹۷۹ ختم می‏شود. دلیل این‏که به سال‏های پس از انقلاب در ایران نپرداخته‌اید چه بوده است؟

پس از انقلاب دیگر هلندی‏ای در ایران نبود و موردی نداشت که من دنبال هلندی‏هایی بگردم که در ایران بوده‏اند. هلندی‏ها پس از انقلاب در ایران فعالیتی نداشتند و اگر هم چند هلندی‏ در ایران فعال بودند واقعاً علاقه‏ای نبود که به دنبال آن بروم.

ایمیل تهیه‌کننده برنامه: pejman@radiozamaneh.com

- پیوندهای مرتبط:

- تعداد ایرانیان هلند از سی هزار گذشت...

- جزییات تازه درباره خودسوزی پناهجوی ایرانی در هلند

- ایرانیان هلند: از هزار و یکشب تا انقلاب و جنگ

- گرویدن به آیین زرتشت در هلند

- هلند در جایگاه دوم پذیرش پناهجویان ایرانی

- یو.آ.اف و پشتیبانی از هزاران پناهندهء دانشجو در هلند

تعداد ایرانیان هلند از سی هزار گذشت

Pejman — Wed, 27 Apr 2011 10:06:51 +0000

گفتگو با مینا حسینی‌نژاد، متخصص آمار در لاهه

پژمان اکبرزاده

جمعیت ایرانیان مقیم هلند از سی هزار نفر گذشت. بر پایه‏ی تازه‏ترین داده‏ها در مرکز آمار هلند در لاهه، اکنون بیش از ۳۲,۷۰۰ ایرانی در این کشور زندگی می‏‌کنند.

بیشترین تعداد ایرانیان مقیم هلند به ترتیب در شهرهای آمستردام، روتردام و لاهه متمرکز شده‏اند. بخش اعظم این مهاجران از سال‏های پایانی دهه‏ ۱۹۸۰ تا سال‏های میانی دهه ۱۹۹۰ به عنوان پناهنده، در این کشور اقامت گزیده‌اند.

جامعه ایرانی در هلند یکی از تازه‌واردترین و در عین‌حال، از بزرگترین جوامع مهاجر ایرانی در اروپا محسوب می‌شود. جامعه ایرانی بر پایه گزارش‌های منتشر شده از سوی مرکز آمار هلند، از موفق‌ترین گروه‌های مهاجر در زمینه هماهنگی با جامعه میزبان معرفی شده‌اند.

مینا حسینی‏‌نژاد، متخصص آمار در مرکز آمار هلند (سی.بی.اس)، در رابطه با چگونگی بدست آمدن چنین آماری در هلند می‏گوید: «سی‏.بی.‏اس، اطلاعات مربوط به آمار جمعیت را به‏صورت الکترونیکی و به‏طور متداوم از شهرداری‏ها می‏گیرد. در سیستم، نام و مشخصات همه کسانی که در یک شهر به عنوان شهروند زندگی می‏کنند، ثبت می‏شود. بنابراین همیشه اداره آمار از آخرین تحولات جمعیت باخبر است.»

در آماری که به‏دست آمده، آیا تنها ایرانیانی که دارای گذرنامه‏ ایرانی هستند جزو ایرانیان هلند به‏شمار آمده‏اند یا ایرانیان دارای گذرنامه‏ی هلندی و فرزندان آن‏ها نیز به حساب آمده‌اند؟

برای پاسخ به این سئوال باید توضیح مختصری بدهم. در هلند به لحاظ آماری، مردم به دو دسته تقسیم می‏شوند: مهاجر (allochtoon) و بومی (autochtoon). بر اساس تعریف اداره آمار، کسانی که یا خودشان و یا یکی از والدین آن‏ها در خارج از هلند به دنیا آمده باشد، مهاجر محسوب می‏شوند. بر این اساس، ۲۰ درصد از جمعیت هلند، یعنی حدوداً سه و نیم میلیون نفر مهاجر هستند. در بین مهاجران هم تقسیم‏بندی بر پایه ملیت انجام می‏شود.

حال برگردیم به ایرانیان، نسل اول و نسل دوم؛ این‏ها کسانی هستند که به‏‌طور قانونی در یک شهرداری در هلند ثبت شده‌اند. ولی افراد دیگری را هم داریم که پناهنده هستند. پناهند‏ه‏ها به شرطی که به مدت شش ماه در هلند ساکن شده باشند نیز به‏حساب می‏آیند. در بین این پناهنده‏ها باز کسانی هستند که آدرس ثابت ندارند. این افراد در شهرداری لاهه ثبت‏نام می‏شوند، بنابراین آمار آن‏ها هم گرفته می‏شود.
در این بین، تنها کسانی می‏‌مانند که یا هنوز به مدت شش ماه نیست که در این‏جا پناهنده شده‌اند و یا اینکه غیرقانونی زندگی می‏کنند. آمار این افراد را به هیچ‏وجه نمی‏توانیم دربیاوریم.

پراکندگی ایرانیان در سراسر هلند از کجا نشات گرفته؟

ایرانیان همیشه پراکنده بوده‌اند. چون کمپ‏های پناهندگی در کل کشور پخش هستند و ایرانی‏ها هم به این شکل پراکنده شده‏اند. هلند دربرگیرنده ۴۱۳ شهرداری است که تقریباً در همه آنها، ایرانی‏ها ساکن هستند.

مرکز آمار هلند این داده‌ها را تنهاً به صورت آماری گردآوری می‏کند یا این‏که بر پایه‏ی این اطلاعات تصمیم‏‏هایی گرفته می‏شود و سیاست‏گذاری‏هایی اعمال می‏شود؟

تقریباً در ۹۹ درصد از مواردی که آمار تهیه می‏شود، برای استفاده در پارلمان یا کابینه است. بر فرض در مورد پناهندگی، افزایش پناهنده‏ها در ۲۰ سال اخیر، باعث شده که هلند در ۲۰ سال گذشته، قوانین خاصی در اینباره ایجاد کند. در سال‏های ۱۹۸۶، ۱۹۹۴ و ۲۰۰۰ مرتب این قوانین بازبینی شده‌اند.

از یک سو، در چند سال اخیر، بحث پناهندگی به یک بحث ملی تبدیل شده و همه دربارهء آن اظهارنظر می‏کنند. بسیاری مخالف‏ هستند که هلند این‏قدر پناهنده می‏پذیرد. از سویی، دیگر کشورهای اروپایی هم به این موضوع انتقاد دارند و هلند را زیر فشار قرار می‏دهند که بایستی بر پایه قوانین جهانی، به سهم خودش پناهنده قبول کند.

آیا مشخص شده به چه دلیل در هلند در دوره‌ای خاص تعداد زیادی پناهنده مورد پذیرش قرار گرفته ولی اکنون در پی محدودتر کردن آن هستند؟

تعداد همیشه اتفاقی است، ولی عوامل گوناگونی باعث انتقاد مردم می‏شود. حتا در پارلمان، در موارد زیادی روی این قضیه بحث شده است. مسئله از یک طرف، فشار اقتصادی است و از طرف دیگر، حضور حدود سی هزار ایرانی، به نسبت شانزده میلیون هلندی زیاد جلوه می‏کند، یا این‏که سه و نیم میلیون خارجی در هلند، زیاد جلوه می‏کند.

این است که مردم این قضیه را چندان مثبت نمی‏بینند و همیشه، به‌ویژه در این اواخر، تاجایی که توانسته‏اند مخالفت خود را اعلام کرده‏اند.

آیا مشخص است که علی‏رغم این مخالفت‏ها و همچنین جمعیت هلند و وسعت کم این کشور، به چه دلیل هلند هنوز تعداد زیادی پناهنده می‏پذیرد؟

هلند پیشینه خوبی برای پذیرش پناهندگان دارد. از زمان اختلاف بین کاتولیک‏ها و پروتستان‏ها، هلند همیشه جایی بوده که پروتستان‏ها را پذیرفته و یا حتی یهودی‏ها به این‏جا پناهنده شده‏اند. این سابقه به بیش از یکصد سال می‏رسد و حرکت تازه‌ای نیست. هلندی‏ها هم همیشه به این قضیه افتخار کرده‏اند که هلند جایی بوده که به این افراد پناه داده است.

در مرکز آمار هلند آیا دلیل افزایش یا کاهش ملیت‏های گوناگون در هر سال هم بررسی می‏شود؟

صددرصد بررسی می‏کنند. به همین خاطر هم آمار می‏گیرند. اگر بر فرض تعداد ملیت خاصی بالا برود، این قضیه را در سیاست‏های خارجی تاثیر می‏دهند؛ با کشور مربوطه و یا با سازمان ملل صحبت می‏شود. همیشه از این آمار، برای این‏گونه مسایل استفاده می‏‌شود.

- عکس، ویدئو و گزارش: پژمان اکبرزاده: pejman@radiozamaneh.com

- دو ویدئو از گردهمایی‌های ایرانیان هلند
(نوروز ۱۳۹۰ - تظاهرات علیه اعدام‌ در ایران، مارس ۲۰۱۱)

«سه‌شنبه‌های اعتراض» و چهارشنبه‌سوری در هلند

Pejman — Thu, 17 Mar 2011 22:51:21 +0000

پژمان اکبرزاده

از حدود دو هفته پیش صفحه‌های فیس‌بوک بسیاری از ایرانیان مقیم هلند، مملو از لینک‌های مربوط به تظاهرات پانزدهم مارس بود؛ گردهمایی اعتراضی در برابر پارلمان و وزارت امور خارجه هلند نسبت به وضعیت زندانیان سیاسی در ایران.

برگزار کننده این برنامه «کمیته ندای ایران» در هلند بود. حدود یکصد نفر از ایرانیان در گردهمایی که با چند سخنرانی بود شرکت داشتند.

آرش اعلام، یکی از پناهندگان سیاسی در هلند از جمله سخنرانان بود که در بخشی از سخنانش گفت: «شاپور بختیار در اوایل انقلاب، جمله‌ای را بیان کرد مبنی بر این‌که "دیکتاتوری نعلین به مراتب خشن‌تر و یاغی‌تر از دیکتاتوری چکمه است". دریغا که در آن زمان، گوش شنوایی برای این حرف نبود و ما امروز گرفتار دیکتاتوری نعلین و چکمه توامان هستیم.»

صفورا الیاسی، فعال دانشجویی، یکی دیگر از سخنرانان گردهمایی اعتراضی در لاهه بود. او نیز در بخشی از سخنرانی خود گفت: «مردم هرگز مرعوب سرکوب‌گری‌ها نخواهند شد. ترس بایستی از میان برود و نگذاریم بر خواسته‌های ما غلبه کند.»

وحید شعبانی، فعال دانشجویی از «کمیته ندا» و مرتضی صادقی، عضو کمیته همکاری احزاب و سازمان‌های اپوزیسیون ایرانی در هلند هم از دیگر سخنرانان این گردهمایی بودند. در دقایق پایانی برنامه، پس از سرودخوانی، تظاهرکنندگان در حالی که پرچم‌های ایران را حمل می‌کردند، به سوی ساختمان وزارت خارجه هلند به راه افتادند.

این گروه، در مرکز لاهه، پس از حدود پانزده دقیقه راهپیمایی و سر دادن شعارهایی به هلندی، انگلیسی و پارسی، در برابر این وزارتخانه گردهم ‌آمدند. دو نماینده از سوی تظاهرکنندگان درخواستی را برای موضع‌گیری محکم‌تر دولت هلند نسبت به بحران حقوق بشر ایران به وزارت خارجه ارائه کردند.

شیرین قهرمانی، یکی از اعضای «کمیته ندا»، به رادیو زمانه گفت: «با توجه به اینکه یک شهروند ایرانی-هلندی در تهران کشته شده، هلند هنوز به شکل عملی حرکتی در واکنش به شرایط موجود در ایران نشان نداده است.». قهرمانی افزود: «مسئولان بخش ایران و خاورمیانه در وزارت خارجه هلند به ما گفتند: "ما درصدد نیستیم که با قطع رابطه، موقعیت آمریکا را برای خودمان ایجاد کنیم چون با قطع رابطه، ما امکان گفتگو با دولت ایران را به کلی از دست خواهیم داد".»

بخش عمده تظاهرکنندگان در لاهه، پس از این راهپیمایی، برای برگزاری مراسم «چهارشنبه‌سوری» به کنار دریاچه‌ای در شهر دلفت رفتند؛ شهری که بیش از هزار ایرانی در آن ساکن هستند و تعدادی بیشتری نیز به عنوان دانشجو از ایران در دانشگاه‌ آن مشغول تحصیل هستند.

مراسم چهارشنبه سوری امسال در دلفت، مانند سالهای گذشته به کوشش «بنیاد پرسپولیس» سازماندهی شده بود. آریو السوند، از این بنیاد به رادیو زمانه گفت: «ما از سال ۱۹۸۶ مراسم چهارشنبه‌سوری را در آمستردام برگزار می‌کردیم و از سال ۲۰۰۰ این کار را در کنار دریاچه دلفت ادامه دادیم که البته از ده سال پیش از آن هم در آنجا برگزار می‌شد... مردم به دلیل علاقه به چهارشنبه ‌سوری، همکاری زیادی با ما دارند و تا به امروز هیچ مشکلی در شب‌های چهارشنبه‌سوری که داشتیم به‌وجود نیامده است.»

در چهارشنبه‌سوری امسال در دلفت، با افزایش چشمگیر شرکت‌کنندگان، صدها نفر از ایرانیان مقیم هلند از شهرهای گوناگون شرکت داشتند. آنها تا پیش از نیمه شب با پریدن از روی آتش و پایکوبی به دور آن، این سنت را گرامی داشتند؛ سنتی کهن که پیرو شرایط ایران و کشمکش‌ها برای «اسلامی» و «ایرانی» نگاه‌داشتن جامعه، روز به روز رنگ سیاسی‌تری به خود می‌گیرد.

ایمیل گزارشگر: pejman@radiozamaneh.com

ویدئوهایی از راهپیمایی در لاهه و چهارشنبه سوری در دلفت:

مهاجران ایرانی: «مرعوب حکومت ایران»؟

Pejman — Fri, 25 Feb 2011 22:52:07 +0000

کاهش چشمگیر تظاهرکنندگان ایرانی در خارج

پژمان اکبرزاده

در چند هفته‏ی گذشته جامعه‏ی ایرانی در هلند، شاهد چندین گردهمایی اعتراضی در واکنش به اعدام زهرا بهرامی، شهروند ایرانی- هلندی در تهران بود.

گردهمایی نخست، روز یکشنبه ۳۰ ژانویه در برابر سفارت جمهوری اسلامی در لاهه، با حضور حدود ۳۰ نفر و گردهمایی دوم با حضور حدود ۱۰۰ نفر در برابر پارلمان هلند برگزار شد. تظاهرات مشترک با فعالان مصری و تونسی نیز جمعیتی حدود ۱۵۰ را در خود داشت.

شمار شرکت‌کنندگان در این دو گردهمایی، به‏ویژه زمانی جلب توجه می‏کند که بر پایه‏ی اطلاعات مرکز آمار هلند، در حال حاضر حدود ۳۲ هزار ایرانی در این کشور زندگی می‏‌کنند.

در دهه‏ی ۱۹۹۰ میلادی که جمعیت جامعه‏ی ایرانی در هلند به‏مراتب کمتر بود، شمار ایرانیان شرکت‌کننده در بیشتر راهپیمایی‏ها، به هزاران نفر می‏رسید. کاهش شمار شرکت‌کنندگان در تظاهرات به‏ویژه در هفته‏‌های گذشته، ذهن بسیاری از فعالان سیاسی- اجتماعی ایرانی در هلند را به خود مشغول کرده است.

سیاوش مقصودیان، فعال اجتماعی، در هر سه تظاهرات اخیر در هلند شرکت کرده و یک شبکه‏ی فیس‏بوکی هم برای یاری پناهجویان ایرانی در ترکیه راه‏اندازی کرده است. او می‌گوید: «به نظر من، مردم نسبت به مسائلی که در ایران اتفاق می‏افتد خیلی بی‏تفاوت شده‏اند. چون فکر می‏کنند برای آنها که اتفاق نیفتاده و چرا باید از خانه‏های گرم‏شان بیرون بیایند و در جایی بایستند که هوا سرد است! یا فکر می‌کنند اگر جلوی سفارت بیایند، شاید از آنها عکس یا فیلم بگیرند و دیگر نتوانند برای تعطیلات به ایران بروند.»

این احتیاط آنها، به نظر شما، خواسته‌ا‏ی منطقی نیست که به خاطر آن جرأت نکنند به قصد اعتراض جلوی سفارت بروند؟

نه به نظر من اصلاً منطقی نیست، چون تمام افرادی که الان به هر دلیلی در تظاهرات شرکت نمی‏کنند، روزی که وارد هلند شده‏اند، در مصاحبه، یکی از جملاتی که به‏کار برده‏اند حتماً این بوده که اگر من به ایران برگردم، مرا بلافاصله زندانی و اعدام می‏کنند.

به‌خاطر همین هم موفق شده‏اند در هلند جواب مثبت بگیرند، ولی الان که جواب‏های‏شان را گرفته‏اند و گذرنامه‌های هلندی‏ در جیب‏شان است، همه‌چیز را فراموش کرده‏اند؛ با درآمدی که دارند، چه کم، چه زیاد، دارند اینجا زندگی‏شان را می‏کنند و اصلاً بی‏‏خیال همه شده‏اند. این واقعاً جای شرم دارد.

سیاوش مقصودیان که بیش از ۱۵ سال است در هلند زندگی می‌کند، درباره‌ی تفاوت شدید میان شمار تظاهرکنندگان گردهمایی‌های کنونی با گردهمایی‌های دهه‏ی ۱۹۹۰ می‌گوید: «بر اساس اعلام مرکز آمار هلند، سال ۱۹۹۴ سالی بوده که بیشترین تعداد پناهجو از ایران به هلند آمده‏اند. یادم‏ هست که آن زمان اتوبوس‏های بسیاری مردم را از کمپ‏ها به مراکز تظاهرات منتقل می‏کردند. شما همیشه می‏دیدید که تظاهرات در میادین خیلی بزرگ شهر برگزار می‏شد و شمار زیادی از مردم در آنها شرکت می‏کردند.

آن زمان همه فکر می‏‌کردند علت این شرکت گسترده آن است که همه با هم خیلی متحدند و هدف‏ها خیلی به‏هم نزدیک و یکی است. در صورتی‏ که الان به گذشته که نگاه می‏‏کنیم، می‏بینیم در سال ۹۴ متقاضیان پناهندگی و شمار افرادی که هنوز پاسخ نگرفته بودند در کمپ‏ها زیاد بوده است. آنها نگران آینده‏ی خودشان بوده‏اند که می‏آمده‏اند در این گردهمایی‏ها شرکت می‏کردند.

در حال حاضر تعداد پناهجو‏یانی که از ایران به هلند می‏آیند کمتر شده؛ مردمی که در کمپ‏ها منتظر جواب هستند کمتر هستند. به همین علت، یک روند کاهش هم در شمار افرادی که در راهپیمایی‏ها شرکت می‏کنند، وجود دارند. بیشتر مردم جواب‏شان را گرفته‏اند و متأسفانه نگران دیگران نیستند.

آن‏چه امروز به نظرم رسید این بود که فکر ‏کردم تمام رژیم‏های دیکتاتوری دنیا، به رژیم دیکتاتوری ایران غبطه می‏خورند. به‏خاطر این‏که مخالفانی دارد که اصلاً برایشان اهمیت ندارد در ایران دارند روزی یک نفر را می‏کشند یا ۱۰۰ نفر را ! واقعاً گلی به گوشه‏ی جمال این هموطنان عزیز که این‏قدر بی‏تفاوت در خانه‏‌های‏شان نشسته‏اند؛ نه حرکت مالی انجام می‏دهند و نه حرکت معنوی‏.

سیاست درهای باز

علیرضا کاظمی، فعال سیاسی مقیم هلند اما کاهش شمار تظاهرکنندگان ایرانی برای مسائل حقوق بشر در ایران را از جنبه‏ی دیگری می‏بیند:

«موج نخست ایرانی‏هایی که از ایران خارج شده بودند، به‌ویژه در اروپا عموماً پناهنده بودند و تقریباً در همه‏ی گردهمایی‌ها هم شرکت می‏کردند. از یک زمانی، یعنی تقریباً از شروع دوران ریاست جمهوری رفسنجانی و زمانی که رأی دادگاه میکونوس در محکومیت جمهوری اسلامی صادر شد، سیاست دولت ایران در رابطه با خارج از کشور تغییر کرد.

تا آن زمان، همان‏طور که در داخل، سیاست «سرکوب» حاکم بود، در خارج از کشور هم ترورهایی انجام می‏شد. از این نقطه به بعد، برای این‏که پتانسیلی را که در خارج از کشور بود و طبعاً به سمت اپوزیسیون می‏رفتند، جذب کنند، به سمت «سیاست درهای باز» رفتند.

به این شکل که اعلام کردند پناهندگان می‏توانند به ایران بازگردند. می‏توانند به سفارتخانه‌‏ها مراجعه کنند و پاسپورت بگیرند. البته لازمه‏اش این بود که نامه‏‏هایی را امضا کنند و به نوعی «غلط کردم» بگویند.
با توجه به این‏که نمی‏شود ملتی را از تکاپو بازداشت و سال‏های زیادی هم از مهاجرت ایرانی‏ها گذشت، خیلی‏ها که به لحاظ فردی، علایقی در ایران داشتند، خانواده‏ داشتند و یا مال و اموالی داشتند، متأسفانه فریب این ترفند را خوردند.

نتیجه‏ این بود که به نوعی اسیر جمهوری اسلامی در خارج کشور شدند. یعنی حاکمیت جمهوری اسلامی را در خارج از کشور هم بالای سر خودشان حس می‏کنند. جرأت این‏ را ندارند که به راحتی در گردهمایی‌های اعتراضی شرکت کنند یا حتا پای یک فراخوان برای جلوگیری از اعدام در ایران را امضا کنند.

این فضا تاحدودی پس از رویدادهای انتخابات سال ۲۰۰۹ شکسته شد. بعضی‏ها با عینک و گاه پوشاندن روی خود در حرکات اعتراضی شرکت کردند. مقداری هم ترس‏ها ریخته و اعتراض‌ها گسترده‏تر شده بود، ولی با توجه به حضور عوامل امنیتی جمهوری اسلامی در خارج از کشور، این فضا دارد دوباره به جامعه‏‌ی ایرانی بازمی‏گردد ولی این یک قاعده‏ است: مادامی که شما مرعوب سیاست یک حاکمیت باشید، هیچ‏چیزی بهتر نمی‏شود بلکه صددرصد بدتر می‏شود.

ایمیل گزارشگر: pejman@radiozamaneh.com

ایرانیان مقیم هلند در برابر سفارت ایران در لاهه

Pejman — Sun, 30 Jan 2011 22:58:57 +0000

پژمان اکبرزاده

بعدازظهر امروز، سی ژانویه، ده‌ها نفر از ایرانیان مقیم هلند در واکنش به اعدام زهرا بهرامی، شهروند ایرانی-هلندی، در برابر سفارت جمهوری اسلامی در لاهه تظاهرات کردند. تظاهرکنندگان، پلاکارد بزرگی از عکس‌ برخی اعدام‌شدگان اخیر در ایران را به همراه داشتند و شعارهایی به فارسی و هلندی سر می‌دادند. ترجمه برخی از این شعارها چنین بود: «سفارت باید بسته شود»، «قاتل برو گمشو» و «حکومت ایران قاتل است».

این گردهمایی اعتراضی علیرغم برگزاری آرام آن، با حضور پر رنگ پلیس لاهه همراه بود. حدود سی دقیقه پس از آغاز این تظاهرات که بدون هماهنگی قبلی با پلیس صورت گرفت، پلیس از تظاهرکنندگان خواست که پیاده‌روی جلوی سفارت را ترک کرده و در میدان انتهای خیابان به تظاهرات خود ادامه دهند. معترضان در آن منطقه نیز دقایقی به شعار دادن پرداختند و سپس با آرامش منطقه را ترک کردند.

یکی از افسران پلیس به «زمانه» گفت: «با توجه به اینکه این گردهمایی بدون مجوز برگزار شده، برای امنیت ساختمان سفارت و همچنین آسایش ساکنان منطقه، از تظاهرکنندگان درخواست شده در فاصله پنجاه متری به شعار دادن بپردازند.»

سفارت جمهوری اسلامی در هلند در یک منطقه مسکونی در حومه لاهه واقع شده است.

اعدام زهرا بهرامی در ۲۹ ژانویه واکنش شدید مقام‌های هلندی را در بر داشت. اوری روزنتال، وزیر خارجه هلند، اعدام این شهروند ایرانی-هلندی را «وحشیانه» خواند.

به‌دار آویختن زهرا بهرامی، همچنین واکنش گسترده رسانه‌های هلندی را به همراه داشته است. در بیست و چهار ساعت گذشته، خبر اعدام بهرامی، واکنش وزارت خارجه هلند و همچنین خبر به تعلیق درآمدن روابط هلند و ایران در صفحه نخست تارنماهای خبری هلند بازتاب داشته است.

گفته می‌شود گروهی دیگر از ایرانیان هلندی درصدد هستند که سه شنبه، یکم فوریه در برابر پارلمان هلند در لاهه تظاهرات کنند.

هلند میزبان بیش از سی هزار ایرانی است که بیشتر آنها در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ در پی محدودیت‌های سیاسی - اجتماعی به این کشور پناهنده شده‌اند.

__________

عکس‌ها از پژمان اکبرزاده: pejman@radiozamaneh.com