سها عابدینی

آپارتاید آموزشی در ایران؛ گزارش شورای دفاع از حق تحصیل

Wed, 16 May 2012 10:26:03 +0000

سها عابدینی

سها عابدینی - شورای دفاع از حق تحصیل با انتشار گزارشی از روند محدودیت‌ها در دانشگاه‌های ایران و محروم کردن دانشجویان از ادامه تحصیل، سیاست‌های دولت محمود احمدی‌نژاد درباره دانشگاه و دانشگاهیان را به چالش کشیده‌است.

این گزارش پنج فصل دارد که در هر بخش یکی از شکل‌های برخورد با دانشجویان و اساتید دانشگاه‌ها مورد توجه قرار گرفته، مثل ستاره‌دار کردن دانشجویان که از سال ۱۳۸۵ با هدف شناسایی دانشجویان منتقد دولت و ایجاد محدودیت‌های تحصیلی برای آنان متداول شده‌است.

شورای دفاع از حق تحصیل نیز اساسا در واکنش به همین سیاست دولت ایران از سال ۱۳۸۶ تشکیل شده‌‌است و بنیان‌گذاران آن گروهی از دانشجویان محروم از تحصیل یا دانشجویان به اصطلاح "ستاره‌دار" هستند.

گزارش این شورا با شرحی کلی از اوضاع دانشگاه‌های ایران در سال‌های ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد آغاز شده‌است.

بر اساس این گزارش، محروم کردن دانشجویان از حق تحصیل و زندانی کردن دانشجویان منتقد در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد یک روند بوده‌ که به‌خصوص در سه سال گذشته، پس از انتخابات بحث‌برانگیز سال ۱۳۸۸ شتاب بیشتری گرفته‌است.

این گزارش همچنین به سخنان اخیر کامران دانشجو، وزیر علوم و تحقیقات و فن‌آوری درباره فعالیت‌های سیاسی دانشجویان اشاره می‌کند که همراه با "تهدید" بوده‌است و همین نیز نگرانی‌هایی را درباره افزایش شمار دانشجویان ستاره‌دار و محروم از حق تحصیل موجب می‌شود.

شورای دفاع از حق تحصیل این سخنان وزیر علوم را محکوم می‌کند و در ادامه، گزارش خود را از روند محدودیت‌ها در دانشگاه‌های ایران ارائه می‌دهد.

انقلاب فرهنگی دوم

در فصل اول این گزارش، دولت محمود احمدی‌نژاد به واسطه «صدور احکام گسترده محرومیت از تحصیل و ستاره‌دار کردن دانشجویان» به انجام "انقلاب فرهنگی دوم" متهم می‌شود.

شورای دفاع از حق تحصیل سخنان اخیر کامران دانشجو، وزیر علوم، تحقیقات و فن‌آوری و «تهدید دانشجویان به برخوردهای حذفی بیشتر» را در راستای اجرای انقلاب فرهنگی دوم ارزیابی می‌کند

شورای دفاع از حق تحصیل سخنان اخیر کامران دانشجو و «تهدید دانشجویان به برخوردهای حذفی بیشتر» را نیز در همین راستا ارزیابی می‌کند و این گفته‌های او را که «دانشگاه جای منتقدان نیست» یا «دانشگاه محلی برای پشتوانه نظام و دولت است» شاهدی بر ادعای خود فرض می‌کند.

در این گزارش صلاحیت و سابقه علمی کامران دانشجو به عنوان وزیر علوم به چالش کشیده می‌شود و از نقش او در انتخابات پرحاشیه ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ در مقام رئیس ستاد انتخابات وزارت کشور سخن به میان می‌آید.

در بخشی از گزارش آمده‌است: «آقای کامران دانشجو که به رغم رسوایی حاصل از جعل مدرک دکترا و دزدی مقاله علمی که منجر به عذرخواهی نشریه منتشرکننده مقاله شد، همچنان بر مقام ریاست بزرگترین دستگاه علمی کشور تکیه زده است، از وجود فساد در دانشگاه‌ها سخن می‌گوید و قلدرمآبانه برای دانشجویان خط و نشان می‌کشد. شورا اعلام می‌دارد که از بدو ورود آقای کامران دانشجو به وزارت خانه علوم و فناوری، حاکمیت به انقلاب فرهنگی دوم و این بار تدریجی دست زده است.»

در ادامه نیز نتیجه‌گیری می‌شود، انتخاب کامران دانشجو به عنوان وزیر علوم که «فردی نزدیک به کانون‌های قدرت و دارای نقاط ضعف متعدد شخصی و در نتیجه گوش به فرمان نهادهای امنیتی است، با هدف پاک‌سازی دانشگاه‌ها از دانشجویان و اساتید منتقد و به صفر رساندن هرگونه فعالیت سیاسی، فرهنگی و صنفی در دانشگاه‌های کشور» است.

شورای دفاع از حق تحصیل همچنین متذکر می‌شود که وزیر علوم «با قصد انحراف افکار عمومی و سرپوش گذاشتن بر نقاط تاریک زندگی شخصی، سیاسی و فسادهای گسترده اقتصادی‌اش به صورت مداوم به تهدید دانشجویان و محروم کردن آنان از تحصیل می‌پردازد.»

ظهور و گسترش آپارتاید آموزشی

فصل دوم گزارش به روند ممانعت از ثبت‌نام دانشجویان منتقد دولت در مقاطع تحصیلی بالاتر می‌پردازد و آن را "آپارتاید آموزشی در ایران" می‌خواند.

در این فصل آمده‌است: «از سال ۸۵ تا سال ۹۰ هر ساله ده‌ها تن از فعالان دانشجويي به‌رغم کسب رتبه‌های ممتاز در كنكور كارشناسي ارشد، از ثبت نام در دانشگاه و تحصيل در مقطع كارشناسي ارشد محروم شده‌اند.»

در ادامه نیز به شکل‌های این محرومیت در سال‌های مختلف اشاره‌است، نمونه این‌که «در سال‌های ۸۶ و ۸۷، هم‌زمان با اينترنتي شدن روند اعلام نتايج كنكور كارشناسي ارشد، فعالین دانشجویی که حائز رتبه‌های قابل قبول و ممتاز شده بودند، اساساً از دریافت کارنامه علمی در مرحله اول نتایج کنکور محروم شدند و حتی نتوانستند انتخاب رشته کنند.»

فصل دوم گزارش شورای دفاع از حق تحصیل به روند ممانعت از ثبت‌نام دانشجویان منتقد دولت در مقاطع تحصیلی بالاتر می‌پردازد و آن را "آپارتاید آموزشی در ایران" می‌خواند

در ادامه نیز آماری از دانشجویانی که تنها پس از سال ۱۳۸۸ احکام محرومیت از تحصیل را دریافت کرده‌اند، اشاره شده که به این شرح است: «۴۰ دانشجوی دانشگاه امیرکبیر تهران، قریب به ۱۰ دانشجوی دانشگاه علامه طباطبایی تهران، بیش از ۳۰ دانشجوی دانشگاه فردوسی مشهد، ۲۰ دانشجوی دانشگاه مازندران و نوشیروانی بابل، ۱۳ دانشجوی دانشگاه بین‌المللی قزوین، دست‌کم ۲۰ دانشجوی دانشگاه علم و صنعت، ۱۵ دانشجوی دانشگاه شیراز، ۱۰ دانشجوی دانشگاه شهرکرد، ۲ دانشجوی آزاد شهرکرد، ۴ دانشجوی دانشگاه ارومیه، ۵ دانشجوی دانشگاه علوم فنون بابل، ۵ دانشجوی دانشگاه آزاد تهران مرکز، ۷ دانشجوی دانشگاه کردستان، ۸ دانشجوی دانشگاه چمران اهواز، ۸ دانشجوی دانشگاه یاسوج، ۹ دانشجوی دانشگاه تبریز، ۳ دانشجوی دانشگاه علوم فنون خرمشهر، ۱۰ دانشجوی دانشگاه صنعتی شاهرود، ۱۵ دانشجوی دانشگاه آزاد مشهد و بیشتر از ۱۰ دانشجوی دانشگاه صنعتی اصفهان و دانشگاه اصفهان.»

اما به جز این موارد، بسیاری از دانشجویان ایرانی نیز تنها به خاطر عقاید مذهبی از تحصیل محروم می‌شوند که در گزارش شورای دفاع از حق تحصیل به آنها اشاره‌ شده‌است، به‌ویژه دانشجویان بهایی که از هر گونه حق تحصیل در ایران محروم هستند.

بر اساس این گزارش، در ماه‌های گذشته تعدادی از دانشجویان محروم از تحصیل بهایي و اساتيد دانشگاه آنلاین بهاییان بازداشت شده و به احکام زندان محکوم شده اند. همچنین مقامات حکومت ایران دانشگاه آنلاین بهایيان را نیز تعطیل کرده‌اند.

ستاره‌دار کردن دانشجویان

شورای دفاع از حق تحصیل در فصل سوم گزارش خود به مسئله "ستاره‌دار کردن دانشجویان" می‌پردازد و آن را از منظر حقوقی بررسی می‌کند.

این شورا محروم کردن دانشجویان از حق ادامه تحصیل را ناقض اصول متعدد قانون اساسی جمهوری اسلامی می‌داند و دراین‌باره به به بندهای ۳، ۹ و ۱۴ اصل سوم و اصول ۱۹، ۲۰، ۲۲، ۲۳، ۳۰، ۳۶، ۳۷ استناد می‌کند. برای نمونه اصل ۲۳ قانون اساسی ایران به صراحت می‌گوید: «تفتیش عقاید ممنوع است و هیچ کس را نمی‌توان به صرف داشتن عقیده‌ای مورد تعرض و مواخذه قرار داد.»

در این گزارش آمده‌است: «علاوه بر مفاد بند ۳ اصل سوم و اصل سی‌ام قانون اساسی ایران که دولت را به تسهیل و تعمیم آموزش عالی و همچنین گسترش وسایل تحصیلات عالی رایگان برای «عموم ملت موظف» کرده است، مستفاد از بندهای ۹ و ۱۴ اصل سوم و نیز اصول ۲۰، ۲۲، ۳۰، ۳۶ و ۳۷ قانون اساسی، دولت ملزم است فارغ از نوع مذهب، مسلک و مرام سیاسی ضمن رفع تبعیضات ناروا، امکانات عادلانه را برای آحاد ملت ایجاد کرده و آنان را از همه حقوق انسانی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی برخوردار کند.»

بسیاری از دانشجویان ایرانی تنها به خاطر عقاید مذهبی از تحصیل محروم می‌شوند که در گزارش شورای دفاع از حق تحصیل به آنها اشاره‌ شده‌است، به‌ویژه دانشجویان بهایی که از هر گونه حق تحصیل در ایران محروم هستند

شورای دفاع از حق تحصیل همچنین به اصل نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اشاره می‌کند که تصریح می‌کند «هيچ مقامي حق ندارد به نام حفظ استقلال و تماميت ارضي كشور، آزادي‌هاي مشروع را، هر چند با وضع قوانين و مقررات، سلب كند.»

شورا با استناد به این اصل نیز نتیجه‌گیری می‌کند، مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره ستاره‌دار کردن دانشجویان که مسئولان وزارت علوم از آن صحبت می‌کنند، «هیچ وجاهت قانونی ندارد و حتی با فرض وجود چنین مصوبه‌ای که هیچ‌گاه به دانشجویان محروم از تحصیل ارائه نشده‌است، این مصوبه غیرقانونی و بنا به اصل نهم قانون اساسی فاقد وجاهت است و تصویب‌کنندگان و اجراکنندگان آن به موجب قانون اساسی مستحق مجازات هستند.»

نقض معاهدات بین‌المللی

در فصل چهارم این گزارش، مسئله محرومیت دانشجویان منتقد در چارچوب قوانین و معاهدات بین‌المللی بررسی می‌شود. شورای دفاع از حق تحصیل می‌گوید: «محروم کردن دانشجویان از تحصیل [شکلی از] تبعیض سیاسی و عقیدتی و مخالف تعهدات بین‌المللی دولت ایران [درباره مواردی چون] اعلامیه جهانی حقوق بشر، کنوانسیون‌های الحاقی مدنی– اجتماعی این اعلامیه و کنوانسیون بين‌المللي منع و مجازات جنايت آپارتايد است.»

بر اساس گزارش این شورا دولت جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۶۳ به "کنوانسیون بين‌المللي منع و مجازات جنايت آپارتايد" پیوسته و از این رو ملزم به پیروی از مفاد آن است.

در این معاهده "جنایت آپارتاید" به این شکل تعریف شده‌است: «هر گونه اقدامات قانوني و يا اقدامات ديگر كه منظور از آنها بازداشتن گروه و يا گروه‌هايي از مشاركت در زندگي سياسي، اجتماعي، اقتصادي و ‌فرهنگي كشور باشد یا ايجاد تعمدي شرايطي جهت جلوگيري از توسعه يك چنين گروه يا گروه‌هايي به‌خصوص با محروم كردن اعضاي يك گروه و يا گروههاي ‌نژادي از حقوق بشر و آزادي‌ها شامل: حق كار، حق تشكيل اتحاديه‌هاي كارگري مجاز، حق تحصيل، حق ترك و بازگشت به وطن، حق داشتن مليت، حق‌آزاد بودن در رفت و آمد يا اقامت، حق آزادي عقيده و بيان، حق آزادي تشكيل مجمع و يا انجمن مسالمت‌آميز، مصداق "جنایت آپارتاید" به شمار می‌رود.» ‏

در ماده ۵ قانون مذکور نیز آمده است: «افراد متهم به ارتکاب اعمالی که در ماده ۲ این کنوانسیون بیان گردیده است، ممکن است توسط دادگاه ذیصلاح هر کشور طرف این کنوانسیون‌ که در مورد مشخص متهم دارای صلاحیت قضایی دولت، محاکمه و یا توسط دیوان کیفری بین‌المللی از سوی آن کشورهای طرف که صلاحیت آن را ‌پذیرفته‌اند، محاکمه شوند.» ‏

شورای دفاع از حق تحصیل با استناد به این تعاریف، مسئله ستاره‌دار کردن دانشجویان و محروم کردن دانشجویان از حق اولیه و طبیعی تحصیل را عملی مجرمانه و مصداق جنایت آپارتاید می‌داند و خواستار محاکمه آمران و عاملان این عمل مجرمانه است.

دانشجویان در زندان

در نهایت، فصل پنجم و آخر این گزارش به آن‌ گروه از دانشجویان محروم از تحصیل می‌پردازد که به خاطر عقاید و فعالیت‌های سیاسی خود هم‌اکنون در زندان هستند.

شورای دفاع از حق تحصیل، بازداشت دانشجویان در ایران را امری برنامه‌ریزی‌شده و نهادمند می‌خواند و برخی از دانشجویان بازداشت‌شده و زندانی را نام می‌برد

بر اساس این گزارش، تنها در سه سال گذشته ده‌ها تن از دانشجويان ستاره‌دار و محروم از تحصيل بازداشت و به حبس‌هاي طويل المدت محكوم شده‌اند.

شورای دفاع از حق تحصیل، بازداشت دانشجویان در ایران را امری برنامه‌ریزی‌شده و نهادمند می‌خواند و برخی از دانشجویان بازداشت‌شده و زندانی را نام می‌برد. این فهرست شامل اسامی زیر است: «سید ضیا نبوی، مجید دری، مهدیه گلرو، اشکان ذهابیان، پیمان عارف، حسام سلامت، مجید توکی، عماد بهاور، علیرضا خوشبخت، زهرا جانی‌پور، زهرا توحیدی، علی قلی‌زاده، سمیه رشیدی، حجت عربی، افتخار برزگریان، مهسا جزینی، شیوا نظرآهاری، کوهیار گودرزی، نوید خانجانی، اسماعیل سلمانپور، علی نظری، علی تقی‌پور، ایمان صدیقی، حسین قابل، محسن برزگر، سعید جلالی‌فر، سارا خادمی، احسان قشقایی، وحید عابدینی، مهدی عربشاهی، مرتضی سمیاری، علی عجمی، مهدی گیلانی، فرزانه نجارنژاد، حسین احمدنژاد، عادل طائی‌نیا، علی پرویز، فرشاد عزیزی، کاوه رضایی، عبدالجلیل رضایی، مهدی خدایی، سلمان سیما، امین ریاحی، علی اکبر محمدزاده، میلاد اسدی، آرش صادقی و معین غمین.»

برخی از این دانشجویان همچنان در زندان هستند، مانند ضیا نبوی، سعید جلالی فر ، مجید دری، مجید توکلی، عماد بهاور، مهدیه گلرو، افتخار برزگریان، کاوه رضایی، آرش صادقی، علی اکبر محمد زاده، معین غمین وعلی عجمی همچنان در زندان به سر می‌برند.

شورای دفاع از حق تحصیل در خاتمه گزارش خود می‌نویسد که این شورا همراه با دیگر گروه‌های دانشجویی، صدای دانشجویان در بند است و از مقامات حکومتی ایران می‌خواهد ضمن احترام به اصول قانون اساسی و تعهدات بین‌المللی خویش، روند محروم کردن دانشجویان از حق تحصیل و ستاره‌دار کردن فعالان دانشجویی را متوقف سازند، دانشجویان محروم از تحصیل را که تنها به دلیل مطالبه حق اولیه تحصیل در زندان‌های کشور به سر می‌برند، آزاد کنند و امکان ادامه تحصیل دانشجویان ستاره‌دار و محروم از تحصیل را فراهم آورند.

* عکس اصلی خبر از مجموعه فعالان حقوق بشر در ايران است.

کمک چینی‌ها به ایران برای جاسوسی شهروندان

Fri, 23 Mar 2012 13:57:45 +0000

رویترز گزارش می‌دهد؛

سها عابدینی

خبرگزاری رویترز جزییات قراردادی را منتشر کرده‌است که بر مبنای آن چینی‌ها، حکومت ایران را مجهز به سیستم پیشرفته‌‌ شنود مکالمه‌های تلفنی و کنترل ارتباطات اینترنتی کرده‌اند.

بر اساس این گزارش، تجهیز حکومت ایران به این «سیستم نیرومند نظارتی» بخشی از یک قرارداد کلان به مبلغ ۶. ۹۸ میلیون یورو ( ۱۳۰.۶ میلیون دلار) است که مابین شرکت چینی ZTE و شرکت مخابرات ایران (TCI) منعقد شئهخ است.

خبرنگار رویترز نوشته‌است: " قرارداد ZTE-TCI که دسامبر سال ۲۰۱۰ منعقد شد نشان می‌دهد که علی‌رغم سفت و سخت‌تر شدن تحریم‌های جهانی علیه ایران، حکومت این کشور همچنان می‌تواند به ابزارهای فنی پیچیده دسترسی داشته باشد، مانند سیستم‌هایی که در جهت کنترل مخالفان به کار می‌رود."

فعالان حقوق بشر می‌گویند مدارک بی‌شماری وجود دارد که اثبات می‌کند حکومت ایران بسیاری از مخالفان خود را به واسطه شنود مکالمات تلفنی آنان یا کنترل فعالیت‌های اینترنتی آنان به دام می‌اندازد و دستگیر می‌کند.

محمود تجلی‌مهر که در گذشته مدیر یک پروژه مخابراتی در ایران بوده‌است و سابقه کار برای شرکت‌های بزرگ چینی و اروپایی را نیز دارد، به رویترز می‌گوید:

« سیستمی که شرکت ZTE در اختیار مخابرات ایران قرار داده، تمام کشور را پوشش می‌دهد. این سیستم در مقایسه با دیگر تجهیزات شنود و استراق سمع که شرکت‌های خارجی به ایران فروخته‌اند و من سراغ دارم، از همه نیرومندتر است.

مدیر سابق یک پروژه مخابراتی در ایران : سیستمی که شرکت ZTE در اختیار ایران قرار داده، در مقایسه با دیگر تجهیزات شنود و استراق سمع در ایران، از همه نیرومندتر است و توانایی ردیابی کاربران، قطع کردن مکالمات، ثبت پیام‌های کوتاه، ایمیل‌ها و چت‌های آنان را دارد

از جمله قابلیت‌هایی که این سیستم دارد، ردیابی کاربران، قطع کردن مکالمات، ثبت پیام‌های کوتاه، ایمیل‌ها و چت‌های آنان است.»

تکنولوژی آمریکایی، واسطه چینی

در بخشی از گزارش رویترز به دسترسی ساده ایران به تکنولوژی روز آمریکا اشاره شده که ظاهرا از طریق شرکت ZTE محقق شده‌است.

خبرنگار رویترز در این‌باره نوشته‌است: " برخلاف آن‌که شرکت‌های آمریکایی مدت‌هاست که از فروش تجهیزات "غیر نوع‌دوستانه" به ایران منع شده‌اند، به نظر می‌رسد که ایران از طریقی مخفی به تکنولوژی آمریکا دسترسی دارد. مستندات ما از قرارداد میان ZTE و شرکت مخابرات ایران نشان می‌دهد که ایران این تجهیزات را از این شرکت چینی خریداری می‌کند."

در ادامه گزارش آمده‌است: " فهرست ۹۰۷ صفحه‌ای کالاهای ZTE که تاریخ ۲۴ جولای ۲۰۱۱ را بر خود دارد، شامل سخت‌افزار‌ها و نرم‌افزارهایی است که برخی از مشهور‌ترین شرکت‌های آمریکایی آن را تولید کرده‌اند، مانند مایکروسافت، هیولت پاکارد، اوراکل، سیسکو سیستمز، دل، جونیپر نت‌ورک و سیمانتک. شرکت ZTE با برخی از شرکت‌های آمریکایی شراکت دارد. آنها در پاسخ به رویترز می‌گویند که از قرارداد ZTE با شرکت مخابرات ایران هیچ اطلاعی ندارند، اما دراین‌باره تحقیق خواهند کرد."

خبرنگار رویترز همچنین از تلاش‌های بی‌حاصل خود برای گفت‌وگو با مسئولان شرکت ZTE و شرکت مخابرات ایران در این‌باره می‌نویسد: « "لی ارجیان"، یکی از سخن‌گویان شرکت ZTE از پاسخ دادن به هر پرسشی سر باز می‌زند و در ایمیلی که برای ما می‌فرستد، می‌نویسد که ما هیچ اظهارنظری درباره ایران نمی‌کنیم.

مسئولان شرکت مخابرات ایران نیز یا نخواستند که به پرسش‌های ما پاسخ بدهند یا این که درخواست ما را برای مصاحبه تاکنون ندیده‌اند.»

چشم‌پوشی از بازار ایران

بخش دیگر این گزارش به تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران اشاره دارد که صنعت نفت، بانک‌ها و شرکت‌های ایرانی را هدف قرار داده‌است.

برخلاف آن‌که شرکت‌های آمریکایی مدت‌هاست که از فروش تجهیزات "غیر نوع‌دوستانه" به ایران منع شده‌اند، به نظر می‌رسد که ایران از طریقی مخفی به تکنولوژی آمریکا دسترسی دارد

اگرچه هیچ‌کدام این تحریم‌ها تاکنون در رابطه با صنعت مخابرات ایران نبوده ‌است، اما به نظر می‌رسد که در آینده این بخش نیز مشمول تحریم‌ها شود.

خبرنگار رویترز می‌نویسد: «ماه گذشته دیپلمات‌های اروپایی گفتند که حکومت‌های عضو اتحادیه اروپا در رابطه با تحریم تجهیزات مخابراتی که می‌تواند جهت کنترل مخالفان حکومت ایران به کار گرفته شود، به توافق اصولی رسیده‌اند. اما هنوز تصمیم نهایی دراین‌باره گرفته نشده‌است و مشخص نیست از چه زمان این تحریم به مرحله اجرا گذاشته می‌شود.»

در ادامه گزارش به رخ‌دادهای پس از دهمین انتخابات ریاست جمهوری در ایران پرداخته شده‌است که در نتیجه آن بسیاری از فعالان سیاسی در ایران بازداشت شدند.

برخی از این بازداشت‌ها تنها به واسطه تجهیزات پیشرفته‌ مخابراتی ممکن بود که شرکت‌های غربی در اختیار حکومت ایران قرار داده بودند. از این رو همان زمان بحث‌ درباره عملکرد این شرکت‌ها و مسئولیت آنها در قبال این رخ‌دادها بالا گرفت.

خبرنگار رویترز با اشاره به این ماجرا می‌نویسد: "برخی از سازندگان تجهیزات مخابراتی که پیش از این ابزار کنترل ارتباطات را در اختیار ایران قرار می‌دادند، فروش خود را متوقف کرده‌اند.

شرکت‌های اریکسون و نوکیا که در کنار هم یک شبکه اقتصادی را به وجود آورده‌اند، اعلام کردند که سطح فعالیت‌های تجاری خود را در ایران کاهش می‌دهند.

شبکه نوکیا و زیمنس یک مرکز استراق سمع در اختیار شرکت مخابرات ایران قرار داده بود که می‌توانست مکالمات از طریق تلفن ثابت و موبایل را ضبط کند. اریکسون تجهیزاتی به ایران فروخته بود که به واسطه آن می‌شد کابران را ردیابی کرد."

گزارش رویترز به رخ‌دادهای پس از دهمین انتخابات ریاست جمهوری در ایران اشاره کرده که در نتیجه آن برخی از فعالان سیاسی تنها به واسطه تجهیزات پیشرفته‌ مخابراتی بازداشت شدند که شرکت‌های غربی در اختیار حکومت ایران قرار داده بودند

اما این تنها شرکت‌های نوکیا و زیمنس نبودند که مراودات تجاری خود با ایران را محدود کردند. خبرنگار رویترز از شرکت‌های دیگری نام می‌برد که چنین سیاستی در پیش گرفته‌اند: « در آگوست ۲۰۰۹، شرکت چینی "هوآوی" و شرکت بریتانیایی "کریتیویتی سافتویر" توانستند ZTE را شکست دهند و قراردادی با ایرانسل منعقد کنند که دومین شرکت بزرگ فروش موبایل در ایران است.

این دو شرکت می‌بایست یک سیستم "خدمات در محل" در اختیار ایرانسل قرار می‌دادند. به وسیله این سیستم می‌توان کابران را در هر جایی که هستند ردیابی کرد. اما دسامبر گذشته، "هوآوی" اعلام کرد که به خاطر پیچیده‌ شدن شرایط در ایران، این شرکت به طور داوطلبانه فعالیت‌های تجاری خود در ایران را محدود می‌کند و از این رو دیگر تمایلی به مشتری‌های جدید در آنجا ندارد.»

واکنش آمریکا چه خواهد بود؟

در نهایت، بخش پایانی گزارش رویترز به پرسش درباره عملکرد شرکت‌های آمریکایی اختصاص یافته‌است که محصولاتشان به واسطه ZTE در اختیار حکومت ایران قرار گرفته‌است.

خبرنگار رویترز می‌پرسد که آیا این شرکت‌ها بر اساس قوانین آمریکا مجازات خواهند شد یا نه. او می‌نویسد: "اگر این شرکت‌ها مطلع بوده باشند که تجهیزاتشان سرانجام به ایران خواهد رسید، قوانین تحریم‌ها را نقض کرده‌اند. اما آنها می‌گویند که نمی‌دانسته‌اند که شرکت چینی محصولاتشان را به ایران می‌فروشد."

دهن‌کجی به مجلس ایران؛ بازتاب جهانی حضور احمدی‌نژاد در مجلس

Sat, 17 Mar 2012 01:41:44 +0000

سها عابدینی

حضور محمود احمدی‌نژاد در روز چهارشنبه گذشته در مجلس شورای اسلامی و پاسخ‌های او به نمایندگان منتقد دولت، موضوع گزارش بسیاری از رسانه‌های جهانی در دو روز گذشته بوده ‌است.

بیشتر این رسانه‌ها نحوه پاسخ‌گویی احمدی‌نژاد به پرسش‌های نمایندگان را برجسته کرده‌اند که با طنز و شوخی همراه بوده‌است.

گزارش‌گر واشنگتن پست نوشت: "احمدی‌نژاد بیشتر زمان جلسه را به شوخی گذراند و پرسش‌های قانون‌گذاران را به استهزا گرفت."

گزارش‌گر رسانه بریتانیایی گاردین نیز دراین‌باره نوشت: "احمدی‌نژاد با شوخی و خنده از پاسخ‌ دادن به سوالات طفره رفت و باعث خشم نمایندگان مجلس شد. اما برای کسانی که با این نوع تاکتیک‌های احمدی‌نژاد آشنایی دارند جای تعجب نبود که او نشست مجلس را جدی نگیرد و لحنی استهزاآمیز اختیار کند."

وال استریت جورنال : در قانون اساسی ایران احضار رئیس جمهوری به مجلس می‌تواند یک گام بلند به سوی استیضاح او باشد، اما با این حال احمدی‌نژاد نمایندگان مخالف خود را دست انداخت

و نویسنده وال استریت جورنال چنین گزارش داد: "احمدی‌نژاد در طول یک ساعت سخنرانی خود، اهمیت و معنای این نشست را به چالش کشید چنان‌چه مدام می‌گفت که می‌خواهیم با هم بخندیم و شوخی کنیم."

در بخش دیگری از گزارش وال استریت جورنال آمده‌است:

"در قانون اساسی ایران احضار رئیس جمهوری به مجلس می‌تواند یک گام بلند به سوی استیضاح او باشد، اما با این حال احمدی‌نژاد نمایندگان مخالف خود را دست انداخت، از پاسخ دادن طفره رفت و به جای آن پرسش‌های نمایندگان را به خود آنها برگرداند، همان‌طور که در اغلب مصاحبه‌هایش با خبرنگاران خارجی از چنین تاکتیکی بهره می‌گیرد."

شوخی با طراح پرسش‌ها

جملات پایانی احمدی‌نژاد در نشست دیروز نیز به ویژه مورد توجه این رسانه‌ها قرار گرفت، آنجا که اصالت مدرک تحصیلی علی مطهری، نماینده منتقد دولت و طراح پرسش‌ها را زیر سئوال برد و پرسش‌هایش را نیز کم اهمیت جلوه داد.

گزارش‌گر گاردین نوشت: "در پایان نشست احمدی‌نژاد پاسخ‌های خودش را قانع‌کننده خواند. او به شوخی گفت که پرسش‌ها خیلی سخت نبودند و کسانی که پرسش‌ها را طراحی کرده‌اند با فشار دادن یک شاستی مدرک فوق لیسانس گرفته‌اند. او به نمایندگان گفت که اگر از خودشان مشورت می‌گرفتند، می‌توانستند سوالات بهتری طرح کنند و اضافه کرد، آن کسانی که می‌خواهند به او نمره بدهند، باید به او بالاترین نمره را بدهند."

تلگراف : بعد از کلی شوخی و خنده، احمدی‌نژاد نمایندگان مجلس را سرزنش کرد که پرسش‌هایشان به اندازه کافی سخت نیست و طنزی هم درباره مدرک فوق لیسانس طراح سئوالات گفت

نویسنده واشنگتن پست نیز در گزارش خود چنین آورد: "برخلاف جایگاه و قدرت مجلس که امکان استیضاح رئیس جمهوری را دارد، احمدی‌نژاد پرسش‌ها را به شوخی گرفت و گفت که طراح این سئوالات باید مدرک فوق لیسانس خود را با فشار دادن یک شاستی گرفته باشد."

و گزارش‌گر نشریه تلگراف ماجرا را به این شکل توصیف کرد: "بعد از کلی شوخی و خنده، احمدی‌نژاد نمایندگان مجلس را سرزنش کرد که پرسش‌هایشان به اندازه کافی سخت نیست و طنزی هم درباره مدرک فوق لیسانس طراح سئوالات گفت."

یاران سابق، رقبای امروز

اما صرف‌نظر از لحن طعنه‌آمیز محمود احمدی‌نژاد و ادبیاتی که در پاسخ به پرسش‌های نمایندگان مجلس از آن بهره گرفت، اختلافات و رقابت‌های درون حاکمیت ایران مورد مهم‌تری بود که رسانه‌های جهانی در گزارش‌های خود از آن نوشتند.

گزارش‌گر نشریه نیویورک تایمز با اشاره به احضار احمدی‌نژاد، رئیس دولت ایران به مجلس نوشت: " این جلسه نمایان‌گر موقعیت مطمئن آیت‌الله خامنه‌ای در جنگ قدرت با احمدی‌نژاد، متحد سابق اوست که در سال‌های اخیر باعث آزردگی و رنجش رهبر جمهوری اسلامی و یارانش در مجلس محافظه‌کار شده‌است.

احمدی‌نژاد اگرچه خود محافظه‌کار است و مانند دیگر محافظه‌کاران ایران با غرب و بسیاری از ارزش‌های غربی دشمنی دارد، اما برخی از حرکاتش تفوق و برتری سران روحانی حکومت مذهبی را به چالش کشیده‌است."

نیویورک تایمز : این جلسه نمایان‌گر موقعیت مطمئن آیت‌الله خامنه‌ای در جنگ قدرت با احمدی‌نژاد، متحد سابق اوست که در سال‌های اخیر باعث آزردگی و رنجش رهبر جمهوری اسلامی و یارانش در مجلس محافظه‌کار شده‌است

در گزارش‌ نشریه تلگراف هم چنین آمده‌است: "احضار احمدی‌نژاد به مجلس موقعیت نادری بود که به واسطه آن اختلافات روزافزون او با آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی برای عموم آشکار می‌شود. احمدی‌نژاد بی‌تردید در نبرد قدرت بازنده شده‌است و جایگاه و قدرت او در پی انتخابات اخیر پارلمانی به شدت تضعیف شده‌است چنان‌چه نتیجه این انتخابات پیروزی قاطع یاران آیت‌الله خامنه‌ای بود."

اما گزارش‌گر گاردین به‌طور خاص ماجرای ایستادگی احمدی‌نژاد در برابر حکم آیت‌الله خامنه‌ای مبنی بر ابقای وزیر اطلاعات را برجسته کرده‌است که نشانه‌ای از اختلافات درون حاکمیت ایران است.

سال گذشته رسانه‌های داخل ایران نوشتند که احمدی‌نژاد در واکنش به حکم آیت‌الله خامنه‌ای یازده روز در خانه ماند و به دفتر خود در ساختمان ریاست جمهوری نرفت. گزارش‌گر گاردین این اتفاق را یکی از بحث‌برانگیزترین اتفاقاتی می‌داند که نمایندگان درباره آن از احمدی‌نژاد سئوال کردند. او پاسخ احمدی‌نژاد به پرسش نمایندگان دراین‌باره را چنین بازتاب داده‌است:

"این هم از آن حرف‌هاست که احمدی‌نژاد در خانه بماند و استراحت کند. برخی از دوستانم مرتب به من می‌گویند که یک ذره استراحت کن. در این دولت، کار ما هیچ وقت تعطیل نشده‌است، حتی برای یک روز."

در ادامه گزارش گاردین آمده‌است: "پس از آن که احمدی‌نژاد [در واکنش به حکم آیت‌الله خامنه‌ای] در محل کار خود حاضر نشد، شکاف میان رئیس جمهوری و رهبر عمیق‌تر شد. حامیان رهبر جمهوری اسلامی به طور علنی احمدی‌نژاد و اسفندیار رحیم مشایی، محرم اسرار و رئیس دفتر او را متهم کردند که با "جریان انحرافی" در ارتباطند، جریانی که در صدد استحاله ارزش‌های جمهوری اسلامی است و نیز به جایگاه خامنه‌ای چشم دوخته‌است."

احمدی نژاد شوخی‌شوخی مجلس را جا گذاشت

Wed, 14 Mar 2012 15:23:33 +0000

سها عابدینی

این نخستین بار بود که رئیس دولت ایران در نظام جمهوری اسلامی برای پاسخ‌گویی به نمایندگان مردم در مجلس حضور می‌یافت، اما این تجربه همراه با حاشیه‌های فراوانی بود.

رسانه‌های داخلی ایران از درگیری میان هواداران و مخالفان دولت در برابر مجلس شورای اسلامی خبر داده‌اند که در نهایت با دخالت نیروهای پلیس پایان یافت.

جو مجلس نیز پس از سخنان احمدی‌نژاد برای دقایقی دچار التهاب شد، چنان‌چه برخی از نمایندگان به شیوه پاسخ‌گویی رئیس دولت که با شوخی و طنز همراه بود، به شدت اعتراض کردند.

در ابتدای این نشست که صبح امروز برگزار شد، علی مطهری نماینده منتقد دولت، پرسش‌های ده گانه‌ای را در صحن مجلس قرائت کرد که احمدی‌نژاد باید به آنها پاسخ می‌داد. این پرسش‌ها حول موضوعاتی بود نظیر عدم اجرای قانون تسهیلات ارزی برای مترو تهران و کلان‌شهرها، عدم اختصاص درآمد حاصل از هدفمند کردن یارانه‌ها به بخش تولید، مقاومت یازده روزه احمدی‌نژاد در برابر حکم حکومتی رهبر جمهوری اسلامی در ماجرای عزل و ابقای وزیر اطلاعات، عدم همکاری دولت برای اجرای طرح عفاف و حجاب و ترویج نظریه "مکتب ایران" به جای "مکتب اسلام".

مطهری طرح سوال از رئیس‌جمهور در مجلس را "نشانه‌ای از مردم‌سالاری در نظام جمهوری اسلامی" دانست که با "آینده انقلاب" پیوند دارد و می‌تواند قدمی رو به جلو برای "حل مشکلات فرهنگی، سیاسی و اجتماعی ایران" باشد.

او همچنین در گفته‌های خود این نگاه که پرسش از رئیس ‌جمهور در مجلس را مترادف با توهین به او تلقی می‌کند، به چالش کشید و از برخی "خدمات رئیس جمهور" تقدیر کرد از جمله "پافشاری بر حقوق هسته‌ای ایران"، "مقاومت در برابر زورگویی صهیونیست‌ها در مجامع بین‌المللی" و "رسیدگی به مناطق محروم".

"تفریح شب عید"

پس از آن محمود احمدی‌نژاد در مقام پاسخ‌گویی برآمد که به گفته خود او قصد "تفریح در شب عید" و "شاد کردن مردم" با طنز و "شوخی" را داشت.

احمدی‌نژاد در ابتدای سخنان خود گفت: «برابر قانون اساسی، سئوال حق مجلس و نمایندگان آن است. رئیس جمهور و وزرا نیز باید به پرسش‌های نمایندگان پاسخ بدهند. بنابراین اتفاق ویژه‌ای رخ نداده‌است.»

محمود احمدی نژاد : دولت چگونه می‌تواند به شهرداری وام بدهد وقتی حساب ذخیره ارزی خالی است؟ بانک مرکزی مکتوب اعلام کرده که موجودی این حساب صفر است. حالا به ما می‌گویند از جای دیگری پول را تامین کنیم. از کجا؟

او در ادامه از قصد خود برای حضور در مجلس پی از انتخابات اخیر خبر داد، اما "تاثیر احتمالی آن" بر نتایج انتخابات را دلیلی برای تغییر این برنامه معرفی کرد. سپس به پرسش نخست پرداخت که در رابطه با عدم اجرای قانون تسهیلات ارزی برای مترو تهران و کلان‌شهرها بود.

"حساب ذخیره ارزی خالی‌ست"

احمدی‌نژاد دلیل اصلی عدم اجرای این قانون را خالی بودن حساب ذخیره ارزی عنوان کرد. او گفت: «مقرر شده بود که دولت تا پایان سال 1389 این هزینه را به شهرداری پرداخت کند، مجلس تصویب کرده بود که دولت تا پایان سال 1389 به صورت تسهیلات با رعایت قانون این پول را در اختیار شهرداری قرار بدهد خودش هم ضامن شود و خودش هم بازپرداخت کند اما این که چنین پولی را از کجا بیاورد در قانون مشخص نشده بود.

دولت چگونه می‌تواند به شهرداری وام بدهد وقتی حساب ذخیره ارزی خالی است؟ بانک مرکزی مکتوب اعلام کرده که موجودی این حساب صفر است. حالا به ما می‌گویند از جای دیگری پول را تامین کنیم. از کجا؟ از پول بهداشت و درمان مردم؟ از پول عمران روستاها؟ مجلس اول باید ردیفی برای این بودجه تعریف کند تا ما اقدام کنیم.»

احمدی‌نژاد سپس فهرستی از "کمک‌های مالی دولت به شهرداری‌ها" ارائه کرد در حالی که پیش از آن علی مطهری در شرح پرسش‌های نمایندگان توضیح داده بود که کمک‌های دولت به شهرداری‌ها مجوزی برای عدم اجرای قانون در اختیار دولت نمی‌گذارد این که قانون تسهیلات ارزی برای مترو تهران و کلان‌شهرها امری متفاوت از این کمک‌هاست.

رئیس دولت اما در کل وارد شدن مجلس به این موضوع را خلاف اصل 75 قانون اساسی دانست و گفت: «این بحث را نمی‌توان در مجلس مطرح کرد چرا که محل بودجه مشخص نشده‌است. بنابراین قابل اجرا نیست. ‌کاش نمایندگان محترم به جای صرف وقت خود برای این سوال از رئیس جمهور کمی هم وقت خود را برای پی گیری نحوه هزینه‌ها در شهرداری تهران می‌کردند.»

تناقض‌ها در آمار اشتغال

بخش بعدی سخنان احمدی‌نژاد در رابطه با تناقض‌های آماری در زمینه ایجاد اشتغال بود. علی مطهری پرسیده بود که چگونه می‌توان با رشد اقتصادی 3.7 و 5 درصدی سال‌های 88 و 89 به میزان یک میلیون و ششصد هزار شغل جدید اشتغال کرد در حالی که مطابق آمار وزیر تعاون در طول پنج سال برنامه چهارم توسعه کمتر از یک میلیون و صد هزار شغل ایجاد شده‌است.

تحریم اقتصادی شده‌ایم و اقتصاد جهانی هم دچار بحران بوده. اما ما از تولیدکننده‌گان حمایت بسیار کرده‌ایم. همه تولیدات در سال 1390 رشد داشته‌اند. فقط چند تا بنگاه دچار مشکل شده‌اند که آن را هم حل می‌کنیم. این گرانی‌ها هم ربطی به برنامه هدفمند کردن یارانه‌ها ندارد. بازی ارز و بازار است

احمدی‌نژاد اما در دفاع از ادعای خود گفت: «ما این حجم اشتغال را ایجاد کردیم. بانک مرکزی گزارش داده که رشد اقتصادی در سال 89 چیزی حدود 6.1 درصد بوده. مرکز آمار هم رشد اقتصادی در این سال را 7.3 درصد اعلام کرده. با توجه به این آمارها می‌توانیم یک میلیون و ششصد هزار شغل ایجاد کنیم. بیشتر از این هم می‌توانیم انجام دهیم اگر کمک کنید.»

"فقط چند تا بنگاه دچار مشکل شدند"

پرسش‌ دیگر نمایندگان مجلس معطوف به برنامه هدفمند کردن یارانه‌ها و تورم و گرانی‌های پس از اجرای برنامه بود. به گفته نمایندگان، دولت موظف بود که سی درصد از درآمد حاصل از این برنامه را به بخش تولید اختصاص دهد که چنین نکرد و در عمل باعث کاهش تولید بنگاه‌ها و در نتیجه تعدیل کارگران و تورم اقتصادی شد. احمدی‌نژاد پاسخ داد:

«به گواهی دوست و دشمن ما بهترین عملکرد را در این رابطه داشتیم. در این مدت دولت دچار شدیدترین محدودیت‌ها بوده. تحریم اقتصادی شده‌ایم و اقتصاد جهانی هم دچار بحران بوده. اما ما از تولیدکننده‌گان حمایت بسیار کرده‌ایم. همه تولیدات در سال 1390 رشد داشته‌اند. فقط چند تا بنگاه دچار مشکل شده‌اند که آن را هم حل می‌کنیم. این گرانی‌ها هم ربطی به برنامه هدفمند کردن یارانه‌ها ندارد. بازی ارز و بازار است که به موقع درباره آن به مردم توضیح می‌دهم.»

او اما طرح سئوال از رئیس جمهوری را در این‌باره اصلا وارد ندانست و گفت: «قانون هدفمندسازی یارانه‌ها را خود شما تصویب کردید و هیچ جای این قانون نامی از رئیس جمهور برده نشده‌است. حالا چرا از رئیس جمهور سئوال می‌پرسید؟»

"همکارانم پیچ و مهره‌ای شده‌اند"

رئیس دولت همچنین درباره ایستادگی خود در برابر "حکم حکومتی" رهبر جمهوری اسلامی در ماجرای عزل و ابقای وزیر اطلاعات و خانه‌نشینی یازده روزه خود گفت: «خانه‌نشینی من هم از آن حرف‌هاست. تا به حال حتی یک روز هم این دولت استراحت نداشته‌است.

همه همکاران من در این مدت پیچ و مهره‌ای شده‌اند. گذر هر کدام آنها که به مرکز قلب می‌افتد مجبور می‌شوند که دو تا فنر بزنند در قلبشان.»

او اضافه کرد: «من همیشه سعی کرده‌ام با عمل خودم و بیان صحیح و ادبیات درست از نظام ولایت دفاع کنم تا نشان دهم که این نظام، نظام مهربانی و همبستگی است.»

اما پرسش دیگر در رابطه با جمله جنجال‌برانگیز محمود احمدی‌نژاد درباره مجلس بود با این مضمون که "مجلس در راس امور نیست". نمایندگان انگیزه احمدی‌نژاد را از گفتن چنین عبارتی پرسیده بودند که او پاسخ داد: «اگر می‌خواهید نیت من را کشف کنید، من مخلص همه شما هستم. من با استدلال حرف خودم را گفتم و شما هم می‌توانید استدلال بیاورید. دعوا که نداریم. این حد از آزادی باید وجود داشته باشد که رئیس جمهور حرفش را بزند.»

"بیایید با هم صفا کنیم"

احمدی‌نژاد سپس در صدد پاسخ به پرسش نمایندگان درباره تاخیر در تشکیل وزارت ورزش و جوانان برآمد. او ابتدا مصوبه مجلس را قرائت کرد که لحن او در این هنگام خالی از طنز و شوخی نبود، چنان‌چه با اشاره به مصوبه مجلس گفت: «شب عید است. بیایید با هم صفا بکنیم. شما ببینید چه چیزی تصویب کرده‌اید که دولت باید آن را اجرا کند.»

احمدی نژاد: اگر می‌خواهید نیت من را کشف کنید، من مخلص همه شما هستم. من با استدلال حرف خودم را گفتم و شما هم می‌توانید استدلال بیاورید. دعوا که نداریم

احمدی‌نژاد گفت: «در مصوبه آمده که از تاریخ تصویب آن، سازمان‌های ملی جوانان و تربیت بدنی با هم ادغام می‌شوند و وزارت ورزش و جوانان را تشکیل می‌دهند. هزینه‌های آن هم از محل صرفه‌جویی تامین می‌گردد. خب تامین بگردد، مگر ما جلوی آن را گرفته‌ایم؟ مگر ما مانع گردیدن آن شده‌ایم؟»

او اضافه کرد: «شما نوشته‌اید که هزینه آن از محل صرفه‌جویی است. آیا صرفه جویی ردیفی در بودجه است؟ شما که بودجه می‌نویسید، کجا ردیفی تحت عنوان صرفه‌جویی وجود دارد؟ بعد می‌گویید که چرا با ما به شکل عجیبی نامه‌نگاری کرده‌اید. قانون شما این همه ابهام دارد. آیا ما نباید بگوییم که این اشکالات را برطرف کنید. شما از همه انتقاد می‌کنید، اما رئیس‌جمهور یک‌بار نمی‌تواند بگوید که بالای چشمتان ابروست و کار را به سئوال می‌کشانید. بعد هم که جوانی را برای وزارت به مجلس معرفی کردیم که رای نیاورد.»

رئیس دولت همچنین در مواجهه با پرسش نمایندگان درباره چگونگی تخصیص بودجه فرهنگی به ادارت گفت: «تخصیص به اندازه درآمد‌ها است و اگر پول داشتیم می‌پرداختیم. این خود شما بودید که مصوب کردید بودجه‌های فرهنگی کشور در اختیار صداو سیما، ‌شوراهای فرهنگی و ائمه جمعه باشد. حالا می‌پرسید که این بودجه کجا خرج شده‌است. من از کجا می‌دانم؟ من باید از شما بپرسم که این بودجه کجا خرج شده‌است. من که وضعیت زندگی‌ام تغییر نکرده. شما بودید که تصویب کردید چند میلیون برای کجا و کجا خرج شود.»

"من به متکی ماموریت نداده بودم"

پرسش هشتم اما درباره عزل منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران به هنگام انجام ماموریت خود در سنگال بود که نمایندگان آن را "تحقیرآمیز" دانستند. احمدی‌نژاد پاسخ داد: « من به ایشان ماموریت نداده بودم که به سنگال بروند. چه کسی به ایشان ماموریت داده بود؟ شما؟ تغییر وزیر از اختیارات رئیس جمهور است. شما که نمی‌توانید از اختیارات قانونی من سئوال کنید. من با این تغییر قصد اصلاحات و نوسازی در وزارت امورخارجه داشتم.»

او همچنین در پاسخ به پرسشی مبنی بر عدم همکاری دولت در اجرای طرح "حاب و عفاف" گفت: «حرف‌های من دراین‌باره روشن است. چرا هر بار که پای فرهنگ به میان می‌آید مردم را متهم می‌کنیم؟ من می‌گویم که ملت ایران متمدن‌ترین ملت‌هاست. چرا این ملت را زیر سئوال می‌برید؟ ما می‌گوییم ملت ایران پاک و مومن هستند. این قدر به این ملت توهین نکنید و به آنها سخت نگیرید.»

من به ایشان [منوچهر متکی] ماموریت نداده بودم که به سنگال بروند. چه کسی به ایشان ماموریت داده بود؟ شما؟ تغییر وزیر از اختیارات رئیس جمهور است. شما که نمی‌توانید از اختیارات قانونی من سئوال کنید

احمدی‌نژاد در ادامه گفت: «البته اگر کسی با برنامه و به شکل سازمان‌یافته اقدام به تخریب فرهنگی کند، باید با آن برخورد کرد اما با توده ‌مردم باید مهربانی کرد. این‌قدر گیر سه‌پیچ به دختران و پسران ندهید. این‌ها بچه‌های خودمان هستند. نمی‌شود تنها در مراسمی مثل 22 بهمن و وقتی که نیاز داریم، همه تیپ آدمی را در تصاویر نشان بدهیم و بعد که کارمان تمام شد، گردنشان را بپیچانیم. این تناقض است و تناقض کار دست ما می‌دهد.»

"داداش جان، ملت ایران بزرگ است"

پرسش آخر نمایندگان درباره ترویج "مکتب ایران" به جای "مکتب اسلام" بود که اسفندیار رحیم‌مشایی، رئیس دفتر احمدی‌نژاد و از یاران نزدیک او ایده‌پرداز آن است. احمدی‌نژاد در پاسخ اظهار داشت: «می‌گویند که چرا از ایران اسم می‌برید؟ خب اگر از ایران اسم نبریم از چه چیزی اسم ببریم؟ ما از ایران و ملت بزرگ ایران اسم می‌بریم چون قابل احترام هستند. داداش جان همه دنیا می‌دانند که ملت ایران چه ملت بزرگی است.

داداش جان همه دنیا می‌دانند که ملت ایران چه ملت بزرگی است. مشی ملت ما با همه ملت‌ها متفاوت است. این ملت راه پیامبر اسلام را ادامه می‌دهد. این ملت عاشق امیرالمومنین است. من ایران را دوست دارم و به آن نیز افتخار ‌می‌کنم. شما هم اگر آن را دوست دارید، اعلام کنید

مشی ملت ما با همه ملت‌ها متفاوت است. این ملت راه پیامبر اسلام را ادامه می‌دهد. این ملت عاشق امیرالمومنین است. من ایران را دوست دارم و به آن نیز افتخار ‌می‌کنم. شما هم اگر آن را دوست دارید، اعلام کنید.»

او در ادامه گفت: «برخی معتقدند که ما با حرف‌هایمان درباره ایران به قوم‌گرایی دامن زده‌ایم. باید بگویم که ایران منحصر به یک قوم نیست، بلکه گلستان اقوام مختلف است. چرا این حرف باید به قوم‌گرایی دامن بزند؟ لابد جنگ هشت ساله هم به خاطر حرف‌های ما بود. لابد 1400 سال است که به قتل ما فتوا می‌دهند هم باز به خاطر حرف‌های ماست.»

تیر خلاص احمدی‌نژاد

احمدی‌نژاد در نهایت سخنان خود را با انتقاد شدید از نمایندگان و کنایه‌های بسیار به آنها به پایان رساند. او در حالی که مدام تاکید می‌کرد که قصد "شوخی و تفریح در شب عید" را دارد، نمایندگان را طعنه‌باران کرد. او پرسش‌های نمایندگان را به پرسش‌های امتحانی ساده تشبیه کرد که پاسخشان کار دشواری نبود و سپس گفت: «اگر با خود ما مشورت می‌کردید، سئوالات بهتری برایتان طرح می‌کردیم.»

جایی هم به طعنه درباره طراح پرسش‌ها، یعنی علی مطهری گفت که او با فشار دادن یک شاستی توانسته مدرک دانشگاهی بگیرد و به این ترتیب مدرک دانشگاهی او را زیر سئوال برد. احمدی‌نژاد در خاتمه به نمایندگان گفت: «اگر می‌خواهید به من نمره بدهید، نمره خوب بدهید. کمتر از 20 اگر بدهید بی‌معرفتی و نامردی کرده‌اید.

تحریم نفت به مثابه اعلام جنگ

arezoo — Thu, 26 Jan 2012 02:14:39 +0000

گاردین پیامدهای تحریم نفت ایران را بررسی می‌کند

سها عابدینی

نشریه بریتانیایی گاردین در گزارشی به قلم جولیان بورگر، دبیر بخش دیپلماسی آن رسانه، واکنش‌های احتمالی ایران را به تحریم‌های اقتصادی اخیر بررسی کرده‌است که صنعت نفت ایران را نشانه می‌رود.

روز دوشنبه، ۲۳ ژانویه (سوم بهمن) وزرای امور خارجه کشورهای اروپایی بر سر توقف واردات نفت از ایران و تحریم بانک مرکزی آن کشور توافق کردند. بر مبنای این توافق، دارایی‌های بانک مرکزی ایران در اروپا مسدود خواهد شد و قراردادهای نفتی با ایران نیز تنها تا تاریخ اول ژوئیه (یازدهم تیر) معتبر خواهد بود. در همان زمان، آمریکا هم مجموعه اقدامات تنبیهی خود علیه اقتصاد ایران را تکمیل کرد و با تصویب تحریم‌های جدید، ایران را در شرایطی سخت‌تر قرار داد.

ایران در سال‌های اخیر یک پنجم از نفت صادراتی خود را به اروپا می‌فروخت که اکنون می‌باید خریدار دیگری برای آن بیابد. در عین حال هنوز می‌تواند به کشورهای آسیایی نفت بفروشد، اما چنان‌چه تحلیل‌گر گاردین می‌گوید، ناگزیر است که تخفیف بسیاری به مشتریان آسیایی خود بدهد.

بورگر می‌نویسد: "برخلاف تحریم‌های پیشین ایران، این بار تحریم نفت تقریبا به همه شهروندان ایران آسیب می‌رساند و به منزله یک تهدید برای حاکمیت به حساب می‌آید. تهران همیشه گفته‌است که چنین اقدامی عین اعلام جنگ است. بسیاری از کارشناسان حقوقی غرب نیز بر این سخن صحه می‌گذارند."

این نویسنده به رخدادهای اخیر در خلیج فارس اشاره می‌کند، عبور ناو هواپیمابر آمریکا به همراه کشتی‌های جنگی بریتانیا و فرانسه از تنگه هرمز که علی‌رغم هشدارهای مقامات ارشد سپاه پاسداران ایران، بی‌هیچ حادثه خاصی صورت پذیرفت. او اما نوید رخ‌دادها و تنش‌های دیگری را در خلیج فارس می‌دهد که با نزدیک شدن به موعد تحریم‌ها جدی‌تر خواهد شد. "ایالات متحده آمریکا حضور نظامی خود را در منطقه پررنگ‌تر کرده‌است و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تدارک مانور دریایی جدیدی برای ماه آینده است."

عرضه نفت ایران

"تنگه هرمز گلوگاهی حیاتی برای انتقال نفت خلیج فارس به جهان است. کوچک‌ترین ناملایمتی می‌تواند منجر به افزایش شدید قیمت نفت خام شود و این به معنای مصیبت برای اقتصاد جهانی است که به نفت وابستگی دارد."

اگر ایران تنگه را ببندد، انگار که شریان‌های حیاتی خود را قطع کرده‌است، چرا که شصت درصد درآمد آن از فروش نفت حاصل می‌شود

بورگر با اشاره به تهدیدهای برخی مقامات سپاه مبنی بر بستن تنگه هرمز می‌نویسد: "برای مقامات ایران ساده است که به تلافی تحریم‌های اخیر، به نگرانی‌ها در رابطه با بستن تنگه هرمز دامن بزنند و به این ترتیب قیمت هر بشکه نفت خام را به ۱۱۵ دلار برسانند. این اتفاق، چنان‌چه خیلی‌ها هشدار داده‌اند، می‌تواند ضربه مهلکی به اقتصاد جهانی وارد بیاورد که در حال بهبود یافتن است. از این رو هر حرکتی از جانب نیروی دریایی ایران در خلیج فارس، می‌تواند مثل یک بمب عمل کند."

بورگر به زیردریایی‌های ایران اشاره می‌کند که قابلیت کاشت مین را دارند و از هزاران قایق‌ نظامی مجهز به موشک‌های ضدکشتی سخن می‌گوید که ایران در اختیار دارد. همچنین سنت شهادت در میان ایرانیان را یادآوری می‌کند که می‌تواند سلاحی در دست حکومت علیه دشمنان خود باشد

او اما احتمال بستن تنگه هرمز را آن‌قدرها بالا نمی‌داند چرا که بیشتر از دشمنان ایران، این خود ایران است که از بستن تنگه هرمز متضرر می‌شود؛ "[چنین اقدامی برای ایران] مثل یک شمشیر دولبه می‌ماند. عربستان سعودی می‌تواند نفت خود را از طریق خط لوله عرضه کند در حالی که همه سکوهای نفتی ایران در قسمت غربی تنگه واقع است. بنابراین اگر ایران تنگه را ببندد، انگار که شریان‌های حیاتی خود را قطع کرده‌است، چرا که شصت درصد درآمد آن از فروش نفت حاصل می‌شود."

"به جز این، ایالات متحده هیچ ابهامی در این رابطه باقی نگذاشته‌است که هر گونه اخلالی در جریان عبور و مرور [نفت‌کش‌ها] در خلیج فارس با اقدام نظامی سنگینی مواجه خواهد شد و تاسیسات هسته‌ای ایران هدف حملات قرار خواهد گرفت. این خط قرمز آمریکاست."

گزینه‌های نظامی آمریکا

نویسنده گاردین در ادامه تلاش می‌کند این پرسش را پاسخ ‌دهد که اگر روزی کار به تقابل نظامی کشید، آمریکا چگونه می‌تواند بر ایران تفوق بیابد. او می‌نویسد: "تردیدی در قدرت تهاجمی آمریکا نیست. ناوگان پنجم آن که در خلیج فارس گشت می‌زند، قرار است به یک یا دو ناو هواپیمابر دیگر مجهز شود. در عین حال نیروهای آمریکا از عراق خارج شده‌اند و پنتاگون بر شمار نیروهای نظامی خود در کویت افزوده است. لس‌آنجلس تایمز گزارش داده‌است که اکنون پانزده هزار نیروی آمریکایی آنجا هستند، شامل دو تیپ نظامی و یک واحد هلیکوپتر. در عین حال آمریکا پشت‌گرم به حضور معنادار نیروی دریایی بریتانیا در خلیج فارس و متحدان عربی‌اش است. ارتش ایران در مقایسه با آن بسیار کوچک جلوه می‌کند، اما این ارتش آن‌قدر نیرومند هست که بتواند به ناوگان تجاری آسیبی جدی وارد آورد."

بورگر به زیردریایی‌های ایران اشاره می‌کند که قابلیت کاشت مین را دارند و از هزاران قایق‌ نظامی مجهز به موشک‌های ضدکشتی سخن می‌گوید که ایران در اختیار دارد. همچنین سنت شهادت در میان ایرانیان را یادآوری می‌کند

به گفته او، "بزرگ‌ترین نگرانی ناوگان پنجم این است که ایران با اتکا به چنین قوایی بتواند در نبردی نامتناجس بر کشتی‌های آن پیروز شود، به‌ویژه در حدود کم عرض تنگه هرمز که جزایر پراکنده‌ای در آنجا واقع است و به همین خاطر برای حملات غافل‌گیرکننده ایرانیان، مکانی ایده‌آل خواهد بود."

"یکی از راهکارهای نیروی دریایی آمریکا در این‌باره ساخت نوع جدیدی از کشتی‌های جنگی است، کشتی‌هایی که قادر به مبارزه در کناره ساحل هستند و به منظور مقابله با تاکتیک‌های نیروی دریایی ایران ساخته شده‌اند. این کشتی‌ها [که به LCS شهرت دارند] زیبا، کوچک و سریع هستند و عالی، برای آب‌های کم عمق."

"در نهایت این که آمریکا می‌تواند از برتری خود در هوا و انبوه موشک‌های هدایت شونده دقیق خود برای انهدام سایت‌های موشکی ایران و بنادر نظامی و اسکله‌های ساحلی آن بهره بگیرد. همچنین به طور قطع این حملات نظامی مشمول مراکز فرماندهی و احتمالا سایت‌های هسته‌ای نیز خواهد بود."

تدابیر ایران

اما واضح است که ایران نیز در برابر تهدیدها و تهاجم نظامی بی‌کار نمی‌نشیند. بورگر در آخرین سطرهای گزارش خود تاکتیک‌های احتمالی ایران را در مقابله با غرب مرور می‌کند.

نویسنده گاردین در گزارش خود از تعبیری خاص سخن می‌گوید که گویا میان مقامات ایران مصطلح است: "اگر قرار باشد که ما سقوط کنیم، همه را با خود پایین می‌کشیم."

یکی از این تاکتیک‌ها می‌تواند تقلیدی باشد از الگوی "جنگ نفت‌کش‌ها" که بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۷ میان ایران و عراق به وقوع پیوست. هدف از این تاکتیک، افزایش نرخ بیمه و دیگر هزینه‌های کشتیرانی است که به صعود قیمت نفت یاری می‌رساند و همین خود حادثه‌ای دردناک برای غرب خواهد بود.

بورگر: در نهایت این که آمریکا می‌تواند از برتری خود در هوا و انبوه موشک‌های هدایت شونده دقیق خود برای انهدام سایت‌های موشکی ایران و بنادر نظامی و اسکله‌های ساحلی آن بهره بگیرد. همچنین به طور قطع این حملات نظامی مشمول مراکز فرماندهی و احتمالا سایت‌های هسته‌ای نیز خواهد بود

او به نقل از سم گاردینر، استاد استرتژی و عملیات‌های نظامی در کالج نشنال وار (National War College)، می‌نویسد: "نیازی نیست که آنها کار خاصی بکنند. اگر آنها همان کاری را که در جریان جنگ نفت‌کش‌ها کردند، این بار نیز بخواهند انجام دهند، یک مین دریایی به کشتی دشمن برخورد می‌کند. اتفاقاتی مثل این، قیمت نفت را بالا می‌برد."

نویسنده گاردین در انتهای گزارش خود از تعبیری خاص سخن می‌گوید که گویا میان مقامات ایران مصطلح است: "اگر قرار باشد که ما سقوط کنیم، همه را با خود پایین می‌کشیم."

بورگر می‌نویسد: "مقصود آنها خیلی واضح است. اگر قدرت‌های غرب به ایران حمله کنند، عرصه جنگ محدود به مرزهای ایران نخواهد بود، بلکه تمام جهان به میدان جنگ ایران تبدیل خواهد شد."

حلقه محاصره تنگ‌تر می‌شود

Tue, 10 Jan 2012 02:45:03 +0000

نیویورک تایمز از کاهش خرید نفت ایران گزارش می‌دهد

سها عابدینی

گسترده‌تر شدن دامنه تحریم‌های ایران، قدرت‌های بزرگ اقتصادی آسیا را ناگزیر از یافتن گزینه‌ای دیگر برای تامین نفت مصرفی خود کرده‌است.

نشریه پرتیراژ نیویورک تایمز در گزارشی از عقب‌نشینی شرکای آسیایی ایران در برابر خواست آمریکا و اتحادیه اروپا و همراهی آنان با تحریم‌های جدید علیه ایران می‌نویسد.

بر اساس این گزارش، کشورهای ژاپن، کره‌جنوبی و هند در جست‌وجوی راهکاری برای کاهش خرید نفت از ایران هستند. حتی چین که در این سال‌ها روابط سیاسی و تجاری خوبی با ایران داشته‌، مدتی است که کمتر از گذشته نفت ایران را وارد می‌کند.

این چهار کشور روی هم رفته خریدار شصت درصد از نفت صادراتی ایران هستند و همگی نیز به خاطر واردات کلان نفت و گاز طبیعی، به ایران و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس وابستگی دارند. از این رو تنش‌های اخیر در خلیج فارس و تهدیدهای ایران مبنی بر بستن تنگه هرمز نیز انگیزه مضاعفی به آنان بخشیده‌است که بخواهند بیشتر نفت مورد نیاز خود را از سرزمین‌هایی دیگر چون روسیه، ویتنام، آفریقای غربی و خاصه عربستان سعودی وارد کنند.

چین نسبت به اقدامات غرب در قبال ایران، انتقادهایی دارد و نگران آن است که مبادا در جریان انتقال نفت از تنگه هرمز اختلالی ایجاد شود

به نوشته نیویورک تایمز، رخ‌دادها حکایت از یک فشار همه جانبه اقتصادی بر ایران دارد که غرب درصدد اعمال آن است، چنان‌چه اتحادیه اروپا گام به گام به سمت تحریم نفت ایران حرکت می‌کند. از سویی قانون تحریم بانک مرکزی ایران نیز اواخر دسامبر گذشته در کنگره آمریکا به تصویب رسید که کار را برای دولت‌ها و کمپانی‌هایی که خواهان خرید نفت ایران هستند، بسیار دشوار می‌کند.

در ادامه، نویسنده نیویورک تایمز به سفر قریب‌الوقوع تیموتی گایتنر، وزیر خزانه‌داری آمریکا به شرق آسیا اشاره می‌کند که با هدف تشویق توکیو و پکن برای همراهی بیشتر با تحریم‌ها علیه ایران انجام می‌گیرد. مقامات رسمی ایالات متحده اعلام کرده‌اند که آقای گایتنر در این سفر میزبانان خود را قانع خواهد کرد که خرید نفت از ایران را کم و کمتر کنند.

دغدغه‌های نفتی آسیا

اما در مجموع، این ماجرا نگرانی‌هایی را برای برخی از دولت‌های آسیایی به همراه داشته‌است، مانند ژاپن و کره‌جنوبی. آنها با آن‌که موافقت خود را با طرح‌های غرب علیه فعالیت‌های هسته‌ای ایران اعلام کرده‌اند، باز می‌ترسند که تحریم نفت ایران به اقتصاد آنان نیز لطمه بزند.

ژاپن دومین خریدار عمده نفت ایران است. آنها به نفت کشورهای خلیج فارس وابسته هستند، به طوری که چهار پنجم از نفت وارداتی ژاپن از تنگه هرمز می‌گذرد.

ژاپن و کره‌جنوبی با آن‌که موافقت خود را با طرح‌های غرب علیه فعالیت‌های هسته‌ای ایران اعلام کرده‌اند، باز می‌ترسند که تحریم نفت ایران به اقتصاد آنان نیز لطمه بزند

پیش از این اوسامو فوجیمورا، وزیر کابینه ژاپن نگرانی‌های کشور خود را در این مورد با آمریکا در میان گذاشته بود. به گفته فوجیمورا، محدود کردن صادرات نفت ایران برای اقتصاد جهانی و بالطبع اقتصاد ژاپن زیان‌بار خواهد بود.

کارشناسان نفت نیز هشدار داده‌اند که هرگونه اختلالی در امور خاورمیانه می‌تواند به افزایش شدید قیمت‌ نفت منجر شود که در حکم آسیبی جدی به اقتصاد جهانی خواهد بود.

اما دولت‌مردان عربستان سعودی جور دیگری فکر می‌کنند. آنها سخت در تلاش هستند تا نگرانی‌ها را در این مورد از میان ببرند و وعده‌های بسیاری نیز می‌دهند. عربستان بارها تاکید کرده‌است که اگر کاهش صادرات نفت ایران تاثیری منفی بر اقتصاد جهانی داشته باشد، آنها حاضر هستند که تولید نفت خود را افزایش دهند.

سعداد ابراهیم الحسینی، رئیس سابق شرکت تحقیقاتی و تولیدی نفت آرامکو در عربستان می‌گوید: "عربستان سعودی و اپک، همیشه تقاضای بازار را اجابت کرده‌اند. کشورهای عضو اپک آن‌قدر ذخیره نفتی دارند که کاهش صادرات نفت ایران را جبران کنند."

او معتقد است که بازار نفت خاورمیانه فعلا از بحران به دور است و نرخ بیمه نفت‌کش‌ها هنوز هیچ افزایشی پیدا نکرده‌، چرا که حداقل یک ماه زمان لازم است تا تحریم‌های اروپا تاثیر خود را نشان دهد و از سوی دیگر، بستن تنگه هرمز نیز امری نامحتمل به نظر می‌آید.

بازی دوگانه چین

گزارش‌گر نیویورک تایمز اما چین را هم در این میان از نظر دورنمی‌دارد که با ایران مشغول بازی است. چین در این سال‌ها یازده درصد از نفت موردنیاز خود را از ایران وارد کرده‌، اما اکنون خرید روزانه نفت خام ایران را کاهش داده‌است، اگرچه این کاهش خرید تنها به اندازه پانزده هزار بشکه در روز است که چیزی معادل سه درصد از صادرات نفت ایران به چین می‌شود. دشوار بتوان فهمید که چین از این کار مقصودی سیاسی دارد یا این که تنها می‌خواهد نفت مورد نیاز خود را با شرایط بهتری خریداری کند.

کارشناسان نفت هشدار داده‌اند که هرگونه اختلالی در امور خاورمیانه می‌تواند به افزایش شدید قیمت‌ نفت منجر شود که در حکم آسیبی جدی به اقتصاد جهانی خواهد بود.اما دولت‌مردان عربستان سعودی سخت در تلاش هستند تا نگرانی‌ها را در این مورد از میان ببرند

اندی لیپو، کارشناس پالایشگاه هوستون و از تحلیل‌گران بازار می‌گوید: "چین به طور قطعی قراردادهای طولانی مدت خود با ایران را کاهش داده‌، ولی ما دقیقا نمی‌دانیم که به چه علت چنین کاری کرده‌است. آنها شاید احساس می‌کنند که اگر ایران مشتری‌های اروپایی خود را از دست بدهد، بتوانند در کوتاه مدت نفت ایران را به قیمت ارزان‌تر بخرند."

در عین حال چین نسبت به اقدامات غرب در قبال ایران، انتقادهایی دارد. در هفته‌ای که گذشت، وزارت امور خارجه چین بار دیگر به تحریم‌ها علیه ایران اعتراض کرد و تاکید کرد که این تحریم‌ها هنوز به تصویب سازمان ملل متحد نرسیده‌است. آنها همچنین اظهار امیدواری کردند که کار به تقابل نظامی نیانجامد. هانگ لی، سخنگوی وزارت امور خارجه چین گفت: "ما امیدوارم که صلح و ثبات در منطقه خلیج فارس همچنان حفظ شود."

در واقع چین نگران آن است که مبادا در جریان انتقال نفت از تنگه هرمز اختلالی ایجاد شود، چنان‌چه پاتریک هو، مدیر اجرایی و دبیر کل صندوق سرمایه‌گذاری انرژی چین می‌گوید: "تامین انرژی دغدغه همیشگی چین است."

^{منبع عکس: "پرس تی وی"}