موسوی

انتخابات ریاست جمهوری؛ فرصت تحرک سیاسی

politics — Sat, 09 Mar 2013 08:47:45 +0000

اکبر گنجی

اکبر گنجی - انتخابات جمهوری اسلامی هیچ‌گاه آزاد و رقابتی و منصفانه نبوده است. شورای نگهبان صلاحیت مخالفان و متفاوت‌ها را رد کرده و کل دستگاه‌های تحت امر رهبری هم - از جمله فقهای شورای نگهبان- به سود فرد مورد نظر رهبر وارد بازی شده و می‌شوند.

در انتخابات همیشه تقلب- موثر یا ناموثر- صورت گرفته است. اگر یک اصلاح‌طلب از درون این فرآیند برون آید، دست و پایش در چنبره نظامی بسته می‌شود که می‌توان با قیاس‌های تاریخی آن را سلطانی خواند. در این ساختار، پیشاپیش از سیاستمدار اصلاح‌طلب امکان ایجاد تحولات بنیادین گرفته شده است.

اما ۸ سال گذشته چنان وضعیت را دگرگون کرده که معلوم نیست رئیس جمهور بعدی حتی قادر به حل و رفع مسائل و مشکلات اقتصادی باشد. (رجوع شود به مقاله در صورت پیروزی در انتخابات، چه کاری از دست اصلاح‌طلبان بر می‌آید)

در عین حال، آیت‌الله خامنه‌ای و بخش‌های اطلاعاتی و امنیتی نمی‌خواهند که چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب نامزد انتخابات ریاست جمهوری شوند. از آن مهم‌تر، نمی‌خواهند و نمی‌گذارند که یکی از چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب رئیس جمهور شود.

نیروهای نظامی و امنیتی دائماً از "فتنه ۹۲ " سخن گفته و می‌گویند. به زعم آنها، اصلاح‌طلبان، احمدی‌نژاد و یارانش و دولت‌های غربی به رهبری آمریکا، سه ضلع فتنه ۹۲ را تشکیل می‌دهند. (رجوع شود به مقاله فتنه ۹۲ یا فتنه سازی برای ۹۲)

به عنوان نمونه، سردار جوانی- مشاور سیاسی نماینده ولی فقیه در سپاه- در پانزدهم اسفند ۹۱ به فتنه اصلاح‌طلبان در انتخابات ریاست جمهوری ۹۲ اشاره کرده و درباره آنان گفته است: "همان کسانی هستند که فتنه ۸۸ را به وجود آوردند مثل عناصر سازمان مجاهدین، عناصر جبهه مشارکت و کسانی که مدیریت دوره دوم خرداد را در دست داشتند. هم در دوره اصلاحات و هم در فتنه ۸۸ اینها با عوام‌فریبی به دنبال ربایش انقلاب و سرقت انقلاب بودند و به دنبال براندازی در کشور بودند... حالا اگر کسانی که در یک زمانی با انقلاب و امام بودند پیدا بشوند و با شعار دفاع از ملت با شعار دفاع از امام با نوعی عوام‌فریبی از طریق نفاق به دنبال براندازی نظام دینی باشند این آیا خیانت به مردم به انقلاب به کشور نیست؟...

... در دوره اصلاحات با این مساله مواجه شدیم کاری که دشمنان بیرونی با جنگ هشت ساله با کودتا با ترور با بمب‌گذاری و غائله‌های تجزیه‌طلبی نتوانستند انجام بدهند، اینها از طریق دیگری براندازی را شروع کردند... دقیقا اینها به دنبال سکولاریزه کردن و حذف دین از عرضه اجتماعی بودند... حجاریان به صراحت گفت که ما دنبال جمهوری و دمکراسی بودیم. جمهوری و دمکراسی با ولایت فقیه به دست نمی‌آید دیگر صریح‌تر از این که دنبال حذف ولایت فقیه بودند."

آیت‌الله خامنه‌ای و نیروهای نظامی و امنیتی تحت امرش با فضاسازی دائمی می‌کوشند تا اصلاح‌طلبان، خودشان در انتخابات نامزد نشوند. اگر هیچ کس زندانی نبود، اگر احزاب و رسانه‌ها و انتخابات آزاد بودند؛ سخن گفتن از هزینه‌مند کردن انتخابات فاقد معنا می‌شد. اما اینک که نظام آزادیخواهان را به اسارت گرفته است، هزینه‌مند کردن انتخابات بیش از هر وقت دیگری به کنشی اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است.

آنان برای عدم شرکت اصلاح‌طلبان دست به هر کاری زده و می‌زنند. از جمله مطرح ساختن فیلم‌های ارتباط دهنده موسوی و کروبی به آمریکا. (رجوع شود به مقاله فیلم مستند مثلث و انتخابات ریاست جمهوری) در اسارت نگاهداشتن موسوی و کروبی و رهنورد و دیگر زندانیان، تهدید دائمی فعالان غیرزندانی و ...

پرسش: با این ساختار و در این شرایط چه می توان کرد؟

پاسخ: بهتر است که اصلاح‌طلبان انتخابات ریاست‌جمهوری را رها کرده و به کار خود بپردازند.

پرسش: کاری که آنان باید بدان بپردازند چیست؟

پاسخ: مطرح کردن آزادی موسوی و کروبی و بقیه زندانیان سیاسی.

پرسش: مگر طی چند سال گذشته محمد خاتمی، عبدالله نوری، موسوی خوئینی‌ها، احمد منتظری، آیت‌الله دستغیب، آیت‌الله صانعی، آیت‌الله بیات و... چنین نکرده‌اند؟ مگر خاتمی و نوری و احمد منتظری به دیدار خانواده موسوی و کروبی و دیگر زندانیان نرفته و نمی‌روند و خواهان آزادی آنان نمی‌شوند؟

سخن گفتن از آزادی زندانیان سیاسی توسط من مقیم خارج که هیچ هزینه‌ای ندارد، اما حمایت داخلی و دیدار با خانواده "سران فتنه" هزینه‌مند است و انصافا باید گفت که آنان در این زمینه کوتاهی نکرده‌اند.

آخرین مورد دیدار عبدالله نوری با فرزندان موسوی است. به قول معروف، این خواست تحصیل حاصل است. چه کسی در خارج از ایران می‌تواند مدعی شود که از نظر فکری و عملی و دوستی بیش از خاتمی و نوری و خوئینی‌ها و... به موسوی و کروبی و رهنورد نزدیک‌تر است؟

پاسخ: همه نیروها و گروه‌های سیاسی اصلاح‌طلب و ساختارشکن باید حول آزادی کلیه زندانیان سیاسی جبهه واحدی تشکیل دهند.

پرسش: تأکید همه- از جمله نامزدهای انتخابات- بر آزادی کلیه زندانیان سیاسی (از جمله موسوی و کروبی) یک مطالبه به حق است که بیش از همه توسط نیروهای داخل کشور دنبال می‌شود. اما آیا تا زمانی که کلیه زندانیان سیاسی آزاد نشده باشند، نباید انتخابات را برای آیت‌الله خامنه‌ای و نظام "هزینه‌مند" کرد؟

اگر هیچ کس زندانی نبود، اگر احزاب و رسانه‌ها آزاد بودند، اگر انتخابات آزاد بود؛ سخن گفتن از هزینه‌مند کردن انتخابات فاقد معنا می‌شد. اما اینک که نظام آزادیخواهان را به اسارت گرفته است، هزینه‌مند کردن انتخابات بیش از هر وقت دیگری به کنشی اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است.

انتخابات ریاست جمهوری- با تمامی مسائل و مشکلاتی که دارد و به کوتاهی بیان شد- دارای کارکردهای فراوانی است که نباید رهایش کرد. نامزد نشدن چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب ، خشنودی آیت‌الله خامنه‌ای و نیروهای سرکوبگر تحت امرش را فراهم می آورد.

بدین ترتیب آنان از شر نیرویی که دارای قدرت بسیج اجتماعی است خلاص می‌شوند و فقط با نیروی مخرب فاقد توان بسیج اجتماعی- یعنی احمدی‌نژاد- دست به گریبان خواهند بود. این یعنی انفعال تمام عیار و ادامه سکوت خیل بی‌شمار فعالان سیاسی.

اگر شکستن فضای مرگ و ایجاد تحرک اجتماعی ضروری است، انتخابات ریاست جمهوری یکی از این فرصت‌هاست. نفس اعلام کاندیداتوری چهره‌های شاخص تحرک‌زا بوده، امیدها را زنده خواهد کرد و شاید مخالفان را از انفعال در آورد.

انتخابات ریاست جمهوری، دارای کارکردهای فراوانی است که نباید رهایش کرد. نامزد نشدن چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب، خشنودی آیت‌الله خامنه‌ای و نیروهای سرکوبگر تحت امرش را فراهم می آورد. بدین ترتیب آنان از شر نیرویی که دارای قدرت بسیج اجتماعی است خلاص می‌شوند و فقط با نیروی مخرب فاقد توان بسیج اجتماعی- یعنی احمدی‌نژاد- دست به گریبان خواهند بود.

اگر مخالفان نمی‌خواهند که آیت‌الله خامنه‌ای انتخاباتی آرام و بدون دردسر داشته باشد، قطعاً باید محمد خاتمی، عبدالله نوری، موسوی خوئینی‌ها، احمد منتظری، محمد رضا خاتمی،محمد نجفی، هاشمی رفسنجانی، ناطق نوری و... کاندیدا شوند.

رد صلاحیت همه اینها هزینه بسیاری برای جمهوری اسلامی به دنبال خواهد داشت. بدون تردید خاتمی، نوری، خوئینی‌ها، منتظری و هر فرد دیگری که اصلاح‌طلبان روی او اجماع کنند، رد صلاحیت خواهد شد.

مصطفی تاج‌زاده یکی از شجاع‌ترین زندانیان سیاسی کنونی است که دائماً از درون زندان اوین آیت‌الله خامنه‌ای را نقد می‌کند. جسم بیمار او را شکنجه کردند، اما همچنان ایستاده و زمامداری خودکامانه خامنه‌ای را سلطنتی و شاهانه می‌خواند. او همچنان از شعار "انتخابات آزاد" دفاع کرده و "انتخابات فرمایشی و شاهنشاهی" مهندسی شده توسط سپاه را نفی می‌کند.

چرا او به همسرش می‌گوید: '' از قول من به آقای خاتمی بگو حتما برای کاندیداتوری ثبت نام کند بی واهمه از رد صلاحیت''؟ پاسخ روشن است؛ تاج‌زاده که هزینه می‌دهد و زندان خود را هم برای نظام هزینه‌مند کرده و می‌کند، به دنبال هزینه‌مند کردن انتخابات برای آیت‌الله خامنه‌ای است. او می‌گوید:

''من دو سال پیش هم گفتم و هنوز هم معتقدم بزرگ شورای نگهبان که جنتی باشه در مقابل خاتمی خیلی کوچکتر از آن هست که فکر رد صلاحیت ایشون رو بکنه... اینا می‌خوان اصلاح‌طلب‌ها خودشون پا عقب بکشن ولی کور خووندن و باید یاد بگیرن که هزینه کاراشون رو خودشون بدن".

آیت‌الله خامنه‌ای و نیروهای نظامی و امنیتی تحت امرش به هیچ وجه حاضر نیستند با تکرار انتخابات ریاست جمهوری ۷۶ یا ۸۸ رویارو شوند. به همین دلیل با فضاسازی دائمی می‌کوشند تا اصلاح‌طلبان، خودشان در انتخابات نامزد نشوند. برای این که پیامدهای رد صلاحیت چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب ناروشن است.

آنان نه تنها اینها را رد صلاحیت خواهند کرد، بلکه از هم اکنون لیست صدها چهره سیاسی تحرک‌آفرین را آماده کرده‌اند تا در موقعیت ضروری همگی را بازداشت کنند. پرسش مهم این است: در صورت رد صلاحیت اینها، اصلاح‌طلبان و جامعه چه واکنشی نشان خواهد داد یا چه واکنشی باید نشان دهد؟ با این که در این مورد می‌توان بسیار سخن گفت، اما سکوت مقتضای عقلانیت است.

اگر به چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب اعتماد وجود دارد، باید از این "سرمایه اجتماعی" علیه استبداد و برای گذار مسالمت‌آمیز به نظام دموکراتیک ملتزم به آزادی و حقوق بشر استفاده کرد. آیا عبدالله نوری که سه سال در اوین زندانی بود، نگران هزینه دادن شخصی است؟ او به دنبال دموکراتیزه کردن ساختار سیاسی است، نه "سوریه‌ای کردن" یا "تجزیه ایران".

آیت‌الله خامنه‌ای و نیروهای امنیتی با سرکوب نیروهای مخالف معتقد به روش‌های غیرخشونت آمیز، نیروهای تجزیه طلب و موجه ساز سوریه‌ای کردن ایران را به عنوان اپوزیسیون اصلی جمهوری اسلامی بر می‌گزینند. (رجوع شود به مقاله دلیل موجه حصر موسوی و کروبی)

اما دموکراسی خواهان وارد هیچ طرحی نمی‌شوند که ایران را به افغانستان و عراق و سوریه تبدیل کند (خشونت‌های سوریه را هم اخلاقاً موجه قلمداد نمی‌کنند). هدف آنان دموکراتیزه کردن جامعه و کل ساختار سیاسی است، نه تبدیل ایران به ویرانه‌ای با میلیون‌ها کشته و زخمی و آواره.

گذار از "استبداد دینی" به "نظام دموکراتیک"- که نظامی سکولار است- یک چیز است، و گذار از ایران و تجزیه آن چیزی دیگر.

فیلم "مستند مثلث" و انتخابات ریاست جمهوری

politics — Fri, 01 Mar 2013 19:58:37 +0000

اکبر گنجی

اکبر گنجی - گروهی از چهره‌های اصلی اصلاح‌طلبان با اکثریت آراء توافق کرده اند که در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنند. دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی رژیم کاملاً از این توافق اطلاع دارند. انتظار و برآورد آنها این بود که اصلاح‌طلبان در انتخابات هیچ نامزدی معرفی نکنند.

مواضع و توافق اصلاح‌طلبان را می‌توان با رجوع به مقاله در صورت پیروزی در انتخابات، چه کاری از دست اصلاح طلبان بر می آید، پیگیری و بررسی کرد. اما توافق جدید آنها به دلایل زیر می‌تواند مسئله‌ساز باشد:

الف- اعلام نامزدی محمد خاتمی، عبدالله نوری، موسوی خوئینی‌ها، هاشمی رفسنجانی، احمد منتظری، محمد نجفی و ..."فتنه جدید" به شمار می‌رود، چرا که رد صلاحیت همه اینها اگر امکان‌پذیر باشد، پر هزینه خواهد بود. تأیید صلاحیت آنان نیز به معنای تن دادن نظام به حداقلی از اصلاحات است.

ب- اجماع اصلاح‌طلبان بر سر یک کاندیدا خطر پیروزی آنان را به شدت افزایش خواهد داد. احمد توکلی نیز در ۱۱ اسفند ۱۳۹۱ گفته است: «به نظر من اگر اصلاح‌طلبان دور یک نفر جمع شوند رقابت با آنها سخت می‌شود". پیروزی اصلاح‌طلبان "فتنه جدید" است. آنان شاید نتوانند نظامیان و امنیتی‌ها را از حضور از همه قلمروها برانند، ولی هموار کننده سیطره نظامیان هم نخواهند بود.

پ- اصلاح‌طلبان بالقوه می‌توانند بخشی از جامعه را علیه رهبر بسیج کنند، کما این‌که در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ کردند. احمد توکلی در همین سخنرانی می‌گوید: در سال ۸۸ من از سر اضطرار به احمدی‌نژاد رأی دادم، برای این که: «طرفداران موسوی اقشاری از اجتماع هستند که قدرت ایجاد تحرک را مقابل رهبری برای موسوی فراهم می کردند حتی اگر خودش نمی‌خواست. اما طرفداران احمدی‌نژاد کسانی هستند که قدرت ایجاد قدرت اجتماعی در برابر رهبری را ندارند ولو این که بخواهند. متاسفم که اولی خواست و کرد و دومی خواست و نتوانست... بنابراین توصیه می کنم کسی که می‌خواهد رئیس جمهور شود ناجوانمردی است که اگر ولایت فقیه را قبول ندارد کاندیدا شود... متاسفانه این دو نفر [موسوی و احمدی‌نژاد] از این جهت لنگ می‌زدند و لنگ می‌زنند".

ت- بازگشت فتنه‌گران به نظام موجب مسئله‌دار شدن "نیروهای خودی هزینه ‌پرداز" خواهد شد. آنان را چگونه می‌توان توجیه کرد و متحد نگاه داشت؟

انتخابات رقابتی مطلوب افراطی‌ترین بخش‌های رژیم، رقابت میان اصول‌گرایان سنتی و افراطی (جبهه پایداری) است، نه رقابت میان اصول‌گرایان متشتت و اصلاح‌طلبان و سبزهای متحد.

از نظر بخش افراطی نظام، دو رویداد در تصمیم اصلاح‌طلبان نقش جدی بازی کرده است: اولاً: عملکرد جریان انحرافی به رهبری محمود احمدی‌نژاد و پیامدهای به شدت زیانبار سیاست‌هایش موجب زبان درازی اصلاح‌طلبان و طلبکاری آنها شده است. به تعبیر دیگر، اصلاح‌طلبان دوران ۸ ساله احمدی‌نژاد را دوران ۸ ساله کل اصول‌گرایان و نظام قلمداد می‌کنند.

یکی از مقاصد تهیه فیلم‌هایی چون "مستند مثلث"، وادار کردن موسوی و کروبی به واکنش است. دستگاه امنیتی آگاهانه به سوی عصبانی کردن موسوی و کروبی پیش می‌رود. واکنش مطلوب بخش‌های افراطی نظام، نفی شرکت در انتخابات است. اگر موسوی و کروبی شرکت در انتخابات را فاقد مشروعیت بدانند، کار اصلا‌ح‌طلبان بسیار دشوار می‌شود و آنها نمی‌توانند با معرفی نامزد، خود را در برابر رهبران زندانی قرار دهند.

ثانیاً: برخی از اصول‌گرایان سنتی- به رهبری حبیب‌الله عسکراولادی- چندین بار تأکید کرده اند که موسوی و کروبی "سران فتنه" یا "فتنه‌گر" نیستند. یعنی به جای آن که آن دو و بقیه اصلاح‌طلبان توبه کنند، عسگراولادی به نوعی مدعیات نظام را پس گرفت و گروه دیگری از اصول‌گرایان هم مشی او را تأیید کردند. به تعبیر دیگر، گویی موسوی و کروبی مرتکب هیچ خطایی نشده‌اند، خطا از نظام بوده است.

با توجه به این مقدمات، اقدام پیش‌گیرانه ضروری است. برای حذف اصلاح‌طلبان، جریان انحرافی و نفی طرح عسگراولادی چه باید کرد؟

یکم- قطبی سازی جامعه: نیروهای سیاسی را باید در دو قطب قرار داد: طرفداران جمهوری اسلامی و دشمنان جمهوری اسلامی. علی سعیدی- نماینده ولی فقیه در سپاه گفته است: "عوامل پشت صحنه به دلایلی از قبیل این که بنیان‏گذار فتنه بوده و سند از خود به جای نمی‌گذارند و حریم دارند و نمی‌توان به راحتی آن‌ها را دید، قابل معرفی نیستند و باید این افراد را با کد شناخت. فتنه قابل تکرار است؛ چرا که نه جریان داخلی دست‌بردار است نه نظام استکبار. و در فتنه آینده، رکن اصلی نظام سلطه وارد کار می‌‏شود. در زیر مجموعه این نظام، ضد انقلاب خارجی و قدرت‌‏طلبان داخلی قرار دارند".

دوم- مخالفان وابسته: باید همچنان تأکید کرد که مخالفان و منتقدان و اصلاح‌طلبان وابسته به آمریکا، انگلیس، اسرائیل و عربستان سعودی هستند. فیلم به اصطلاح مستند "مثلث"، کوشش افراطی‌ترین بخش‌‌های امنیتی رژیم برای اثبات این مدعاست.

مدعای اصلی "مستند مثلث" این است: نماینده مهدی کروبی نه تنها با دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی آمریکا و انگلیس و اسرائیل در ارتباط قرار می‌گیرد، بلکه کمک مالی برای مهدی کروبی از "ضدانقلاب وابسته به اسرائیل" درخواست می‌کند: "در ملاقات‌هايی که با آقای کروبی داشتم ايشون دوبار تقاضای درخواست پول برای کمک به سيستم و دفترش داشت و می‌گفت که اين کمک را صرفاً من از شما می‌خواهم".

عضو جمعیت ایثارگران در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس به خوبی رابطه مستند مثلث با طرح عسگراولادی را برملا ساخته و می‌گوید: "این اقدام وزارت اطلاعات برای کسانی که فتنه‌گران را در حد یک مفتون تنزل دادند نیز جای تأمل دارد. با توجه به نزدیک شدن انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم و شرایط فعلی کشور، افشای این نوع ارتباطات بسیار مؤثر است چرا که برای افراد خوشبینی که ادله‌ای برای وابستگی جریان فتنه به نظام سلطه نداشتند، درس‌آموز است. نیروهای امنیتی و اطلاعاتی باید با شناسایی به موقع کاری کنند که دیگر فتنه جدیدی در انتخابات شکل نگیرد".

سوم- فیلم‌های قریب‌الوقوع بعدی: "مستند مثلث" با این وعده پایان می‌یابد: "اين واقعيت که نفر بعدی که در اين اتاق و روی اين مبلمان خواهد نشست و پروژه‌های ديگر ضد انقلاب را روی دایره خواهد ريخت واقعيتی است که بايد از لفظ قريب‌الوقوع برای آن استفاده کرد."

فیلم‌های دیگری در راهند. برخی از بازیگران این نوع فیلم‌ها، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی هستند که در نقش مخالفان ظاهر می‌شوند. اما برخی دیگر، بازداشت‌شدگانی خواهند بود که زیر شکنجه مجبور به اعتراف به سناریوهای خیالی دستگاه امنیتی شده‌اند. فرض کنید فیلم بعدی، فردی مرتبط با میرحسین موسوی را به دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا و انگلیس و اسرائیل و ضدانقلاب متصل سازد. یعنی رهبران اصلی حرکت اعتراضی پس از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸، مزدوران سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی بیگانگان هستند.

چهارم- واکنش خشم‌آلود موسوی و کروبی: دستگاه امنیتی آگاهانه به سوی عصبانی کردن موسوی و کروبی پیش می‌رود. جعفر شجونی به خبرگزاری فارس گفته است: "مستند مثلت مصداق بارز وطن فروشی و خیانت کروبی بوده است. حکم کروبی و موسوی خیلی فراتر از محدودیت‌ در رفت و آمد است، این افراد باید به سزای اعمال خود برسند".

یکی از مقاصد آنها از تهیه این نوع فیلم‌ها و وابسته قلمداد کردن آن دو، وادار کردن آنان به واکنش است.

پرسش: چه نوع واکنشی مطلوب بخش‌های افراطی نظام است؟ پاسخ: نفی شرکت در انتخابات. به تعبیر دیگر، موسوی و کروبی باید بگویند که شرکت در انتخابات حکومتی که به چنین روش‌های کثیفی توسل

می‌جوید ، فاقد مشروعیت و کارکرد است. اگر موسوی و کروبی مخالفت خود را با شرکت در انتخابات اعلام کنند، کار اصلاح‌طلبان بسیار دشوار خواهد شد و آنها نمی‌توانند با معرفی نامزد خود را در برابر رهبران زندانی قرار دهند.

طبق تحلیل بخش افراطی دستگاه‌های امنیتی و نظامی، چند ماه خطرناک در پیش است و میانه‌روها قادر به مدیریت کشور نخواهند بود. پس بهتر است مدیریت امور به بخش تندروی سپاه واگذار شود تا بحران‌ها دفع شوند. اگر مدیریت بحران به سپاه واگذار شود، جریان انحرافی (احمدی‌نژاد) و فتنه‌گران (اصلاح‌طلبان و سبزها) به راحتی حذف خواهند شد. فیلم "مستند مثلث" و اقداماتی نظیر آن، خیز برداشتن در این راستا است.

پنجم- در دست گرفتن مدیریت: احمدی‌نژاد و تحریم‌های فلج کننده غرب وضعیت را به جایی کشانده‌اند که کنترل اوضاع بسیار دشوار است. احمدی‌نژاد که پیش از این سپاه را "برادران قاچاقچی خودمان" نامیده بود، اینک می گوید: "نهادهای امنیتی، اطلاعاتی سپاه و اطلاعاتی غیر سپاه نمی توانند در آن دخالت کنند، این بد است . این یک تشکل جامعه پزشکی است و باید نمایندگان خودشان باشند تا بتوانند کارها را خودشان اصلاح کنند"

سپاه به سرعت به سخنان احمدی‌نژاد واکنش نشان داد و دخالت خود در انتخابات سازمان نظام پزشکی را قانونی اعلام کرد). پیامد منطقی این سخن این است که نیروهای نظامی و امنیتی به طریق اولی نباید در انتخابات ریاست جمهوری دخالت کنند.

براساس تحلیل بخش افراطی دستگاه‌های امنیتی و نظامی، چند ماه خطرناک در پیش است و میانه‌روها قادر به مدیریت کشور نخواهند بود. حتی عباس عبدی اصلاح‌طلب هم در اول اسفند ۱۳۹۱ گفته است: "به گمان من از نيمه دوم فروردين تا اول خرداد در ايران اوضاع عجيبی را شاهد خواهيم بود".

پس بهتر است که مدیریت امور به سپاه- منظور بخش تندرو سپاه (طائب‌ها، نقدی‌ها و...) و نه نیروهای معتدل آن- واگذار شود تا بحران‌ها دفع شوند.

اگر مدیریت بحران به سپاه واگذار شود، جریان انحرافی (احمدی‌نژاد) و فتنه‌گران (اصلاح‌طلبان و سبزها) به راحتی حذف خواهند شد. فیلم "مستند مثلث" و اقداماتی نظیر آن، خیز برداشتن در این راستا است. حتی به سخنان مهدی طائب- مبنی بر اهمیت سقوط سوریه نسبت به سقوط خوزستان- باید از این منظر نگریست.

آنان چنان وانمود می‌کنند که سقوط سوریه به معنای سقوط تهران است. پس از طریق مداخله ی مستقیم در جنگ داخلی سوریه باید مانع فروپاشی رژیم بشار اسد شد. اگر قرار بر مداخله مستقیم باشد، کدام نیرو در آن جبهه حضور خواهد یافت؟ همان نیرو باید مدیریت امور را در این شرایط جنگی در دست بگیرد.

آقا تهرانی- از اعضای جبهه پایداری- در ۲۶ بهمن ۱۳۹۱ گفته بود: "ما در راه ولایت سردار نمی‌خواهیم بلکه نیاز به سرباز داریم". چند تن از سرداران سپاه در ۷ اسفند ۱۳۹۱ درپاسخ او نوشتند: "امروز چه در قوه قضائیه و چه در دولت و چه در مجلس شورای اسلامی و چه در مدیریت شهری و چه در مرزهای کشور سرداران و امیران مسئولیت‌های مهمی را به عهده دارند و همه آنان صادقانه و خالصانه مطیع مقام معظم رهبری و خدمتگذار ملت ایران و مسلمانان جهان هستند. آیا باز هم می‌توانیم بگوییم در راه ولایت نیاز به سردار نداریم". سرداران در ادامه آرزو کردند که در آستانه انتخابات ریاست جمهوری سخنرانان به گونه‌ای سخن نگویند که "خواست دشمن" برآورده شود و موجب "خیانت به ملت بزرگ ایران" شوند.

سردار قاسم سلیمانی- فرمانده نیروی قدس سپاه- نیز در ۱۰ اسفند ۱۳۹۱ به نقش مهم فرماندهان سپاه در حفظ کشور اشاره کرد و گفت: "امروز شهید همت فقط اسوه و محبوب بچه‌های تهران نیست، او بیش از یک مرجع تقلید در کل کشور محبوب و مورد توجه است... اگر از فرماندهان شهید زنده در لشکر ۲۷ و فرماندهانی که شهید شدند سؤال کنید که در ابعاد، رفتار، دین، معنویت، شجاعت و صبر چه کسی قله شما بود؟ می‌گویند: "همت بود، قبل از او متوسلیان و بعد از او کریمی، بعد چراغی"؛ بنابراین تأثیر یک انسان صالح در رأس یک ساختار، یک تأثیر اساسی به وجود آورد... اگر کشور و دولت سوریه یک حاج همت، یک حسین خرازی و یک کاظمی از خودشان مثل اینها داشت، این کشور بیمه بود؛ هیچ یک از تهاجم‌ها در آن تأثیر نداشت اما حلقه مفقوده وجود چنین انسان‌هایی است".

به نکته اساسی سخن او توجه کنید: محبوبیت فرماندهان سپاه، بیشتر از محبوبیت مراجع تقلید است. سوریه به ویرانه‌ای تبدیل شد، چون فاقد سردارانی چون فرماندهان سپاه پاسداران است. تنها سرداران قادر به حذف فتنه‌گران و جریان انحرافی هستند.

دلیل "موجه" حصر موسوی و کروبی

politics — Thu, 21 Feb 2013 16:05:57 +0000

اکبر گنجی

اکبر گنجی - دو سال از حصر زهرا رهنورد، میرحسین موسوی و مهدی کروبی گذشت. رژیمی که آنان را در خانه‌ زندانی کرده، ادعاهایی در مورد نتایج انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ دارد.

نتایج مورد ادعای جمهوری اسلامی در انتخابات دوره دهم چنین بود:

محمود احمدی نژاد ۲۴۵۲۷۵۱۶ رأی

میر حسین موسوی ۱۳۲۱۶۴۱۱ رأی

محسن رضایی ۶۷۸۲۴۰ رأی

مهدی کروبی ۳۳۳۶۳۵ رأی

پس از اعلام نتایج انتخابات و اعتراض موسوی و کروبی به نتایج اعلام شده و متقلبانه خواندن انتخابات، تظاهرات اعتراضی در کلان شهرها و به خصوص تهران برپا شد. تظاهراتی که با شعار "رأی من کجاست" آغاز شد و با طرح شعارهای رادیکال ادامه یافت.

رژیم در واکنشی تند به این تظاهرات، به سرکوب مردم پرداخت و پس از گذشت ۸ ماه خیابان‌ها را از معترضان خالی کرد. این سرکوب از جمله شامل بازداشت،شکنجه، تیراندازی و کشتن ده‌ها نفر شد. آخرین اقدام رژیم در آن زمان، برگزاری تجمع ۹ دی ۱۳۸۸ بود که از آن تحت عنوان "حماسه ی ۹ دی" یاد می‌کنند.

اما اعتراض سیاسی به گونه‌های مختلف ادامه یافت و موسوی و کروبی همچنان می‌تاختند. حرکت اعتراضی ۲۵ بهمن ۱۳۸۹ واکنش تند زمام‌داران رژیم را به دنبال داشت. آیت‌الله جنتی در نمازجمعه ۲۹/۱۱/۸۹ گفت: "کاری که قوه قضاییه می‌تواند انجام دهد و من فکر می‌کنم که در اندیشه است که انجام بدهد، این است که ارتباط اینها را به کلی از مردم قطع کند. در خانه آنها باید بسته شود، رفت و آمدهایشان محدود شود، نتوانند پیام بدهند و پیام بگیرند و تلفن و اینترنت آنها باید قطع شود و در خانه خود باید زندانی شوند".

چند روز بعد موسوی و کروبی به همراه همسران خود در خانه‌هایشان زندانی شدند. ماه ها گذشت و رژیم مدعی شد که فتنه را خفه کرده است. سرکوبگران حال سرشار از پیروزی می‌گفتند:

دلیل موجه حصر موسوی و کروبی پایگاه اجتماعی این دو است. رژیم تندترین و رادیکال‌ترین سخنان را "تحمل" می‌کند، اما "حرکت‌های جمعی" را مطلقا تحمل نمی‌کند. هرگونه حرکت سازمان‌یابی پیشاپیش سرکوب می‌شود، اما "فرد تنها" می‌تواند "حرف" بزند. چرا که حرف و سخن قدرت معینی دارد. کلام باید بتواند به عمل تبدیل شود.

الف- موسوی و کروبی آن ۱۳ میلیون رأی دهنده و معترضان را فریب داده بودند. پس از روشنگری‌های رهبری و افشای ماهیت سران فتنه و حرکت ضد دینی‌شان، آن ۱۳ میلیون رأی دهنده به کلی آب رفت و دیگر آنان مدافعی ندارند تا به دفاع از آنها بر خیزد.

ب- موسوی و کروبی پس از دو سال حصر، به هیچ وجه از مواضع خود عدول نکرده و حاضر به توبه و ندامت نیستند.

پرسش این بود و هست: چرا افرادی را که هیچ خطری برای نظام به شمار نمی روند، همچنان در منزلشان زندانی کرده‌اید؟ اگر پاسخ این است که آنان مرتکب جرم یا جرایمی شده‌اند، چرا آنان را در دادگاه محاکمه نمی‌کنید؟

اما پاسخ این بوده که محاکمه آنان به مصلحت نیست. آزادی آنان نیز به مصلحت نیست.

از همین پاسخ می‌توان به کاذب بودن مدعای آب رفتن طرفداران پی برد. مسأله این است: موسوی و کروبی همچنان دارای پایگاه اجتماعی‌اند و می‌توانند افراد را به حرکت در آورند.

اگر موسوی و کروبی فاقد پایگاه اجتماعی بودند، آیت‌الله خامنه ای اجازه می‌داد تا در حصر نامزد انتخابات ریاست جمهوری خرداد ۱۳۹۲ شوند. موسوی یا کروبی در حصر تمام عیار هم برنده انتخابات خواهتد بود.

دلیل موجه حصر، پایگاه اجتماعی این دو است، وگرنه اینک در داخل ایران برخی افراد شجاع تندترین سخنان را علیه آیت‌الله خامنه ای ایراد می‌کنند، رژیم هم نمی‌کوشد آنان را به هر قیمت ساکت کند؛ نه از آن رو که هزینه خاموش کردن آنان از فایده‌اش برای حکومت بیشتر است و توانایی بسیج اجتماعی این

انسان‌های شجاع نیز چنان نیست که حساب هزینه و فایده رژیم را به شکل اساسی تغییر دهد.

رژیم تندترین و رادیکال‌ترین سخنان را "تحمل" می‌کند، اما "حرکت‌های جمعی" را مطلقا تحمل نمی‌کند. هرگونه حرکت سازمان‌یابی پیشاپیش سرکوب می‌شود، اما "فرد تنها" می‌تواند "حرف" بزند. چرا که حرف و سخن قدرت معینی دارد. کلام باید بتواند به عمل تبدیل شود.

ده ها تلویزیون و رادیوی فارسی زبان شبانه روز در حال اطلاع رسانی و ایراد رادیکال‌ترین سخنان علیه جمهوری اسلامی هستند. هر فساد و جنایتی را به اطلاع مردم می‌رسانند، مردم را به سرنگونی رژیم فرا می‌خوانند، از تحریم‌های اقتصادی فلج کننده دفاع می‌کنند، حتی برخی از افراد و گروه‌ها، از تهاجم نظامی به ایران و وضع "منطقه پرواز ممنوع" در استان‌هایی از ایران سخن گفته‌اند.

بزرگ‌ترین سرمایه‌ای که موسوی و کروبی دارند، اعتماد بخش قابل توجهی از مردم ایران به صداقت آنان است. این سرمایه بالقوه قدرت تبدیل شدن به شبکه‌های اجتماعی بالفعل را دارد و حکومت بیش از هر چیز از بروز و ظهور همبستگی اجتماعی در میان مردم بیم دارد.

برخی دیگر از ضرورت تجزیه ایران دفاع کرده و می‌کنند. همه این سخنان از طریق همین رسانه‌ها به گوش مردم ایران می‌رسد. اما فاقد قدرت بسیج کننده‌اند و البته این نشانه هشیاری مردم ایران نیز هست که نمی‌خواهند کشورشان به سرنوشت سوریه گرفتار شود.

آری، موسوی و کروبی، با دیگران تفاوت دارند. آن دو طی فرایندی اجتماعی دارای قدرت شدند. معنا و قدرت ساخته می‌شوند. آنان دارای ذاتی متفاوت از دیگران نیستند، آنان تغییر کردند، بر سر مواضع اصولی خود ایستادند، و هیچ فشاری موجب عقب نشینی شان نشد. شجاعت عنصر مهمی در قلمرو سیاسی است.

شجاعت شرط لازم است، اما شرط کافی نیست. عناصر دیگری هم باید بر این متغیر افزوده شوند تا فرد قدرتمند شود. یعنی از قدرت بسیج اجتماعی برخوردار شود. مهم‌ترین این عناصر اعتماد است. موسوی و کروبی بزرگترین سرمایه‌ای که دارند اعتماد بخش قابل توجهی از مردم ایران به صداقت آنان است. اعتماد هم اساس سرمایه اجتماعی و پیوندهای ماندگار در میان مردم است.

اعتماد و پیوندهای ماندگار خمیرمایه شبکه های همبستگی و عمل سیاسی و فعالیت اجتماعی هستند. این سرمایه بالقوه موسوی و کروبی است که قدرت تبدیل شدن به شبکه‌های اجتماعی بالفعل را دارد و حکومت بیش از هر چیز از بروز و ظهور همبستگی اجتماعی در میان مردم بیم دارد.

حکومت هم‌چنین به خوبی از میزان اعتماد مردم به روسای قوای فعلی و دستگاه های فاقد استقلال آنان آگاه است. موازنه قوا در این عرصه به نفع موسوی و کروبی و دوستداران تحول دموکراتیک، عدالت و آن نظام سیاسی است که کرامت انسان‌های واقعی را ارج می‌نهد.

مهم‌ترین سرمایه جنبش‌های سرکوب شده احساس پیروزی اخلاقی در میان هواداران آن‌هاست. حکومت ممکن است یک نبرد را در جنگی طولانی یا به قول خودش در نهم دی، برده باشد اما در جنگ اخلاقی و پیکار دراز مدت برای حفظ اعتماد مردم و مشروعیت قدرت خود شکست خورده است.

هر چه حصر موسوی و کروبی طولانی تر شود حکومت اعتماد مردم را بیشتر از دست خواهد داد و کفه ترازوی ضرر حکومت سنگین تر خواهد شد. چرا که ادامه این حصر نشانه فقدان اعتماد به نفس حکومت و ترس آن از مردم است و مردم هم این را می‌فهمند.

آیت‌الله خامنه‌ای می‌تواند چنین بیندیشد که موسوی و کروبی اگر "فرصت" بیابند قادر به بسیج نیرو هستند، پس این فرصت را باید از آنان گرفت. اما نمی‌تواند از تبعات این تصمیم بگریزد که با این نوع محاسبه سیاسی، در واقع به اپوزیسیون مدافع حمله نظامی و تجزیه ایران "فرصت" می‌دهد و ترجیح سیاسی خود را برملا می‌کند.

جمهوری اسلامی فاقد هرگونه توجیه اخلاقی یا حقوقی برای در حصر نگاه داشتن آنان است. اما این حصر از نظر دوام روش‌های استبدادی، دارای "دلیل موجه" است. حصر موسوی و کروبی موجه است، برای این که دارای پایگاه اجتماعی و قدرت بسیج اجتماعی‌اند.

اما آیا آیت‌الله خامنه‌ای حتما باید از ظرفیت بسیج اجتماعی مخالفانی بترسد که به دنبال جنگ داخلی و تشدید تحریم‌های فلج کننده نیستند، نمی‌خواهند قدرت ایران به عنوان کشور تقلیل یابد، به دنبال "منطقه پرواز ممنوع" و تجزیه و کشتار و آوارگی گسترده مردم ایران و رسیدن به قدرت به هر قیمت نیستند؟

ادامه این حصر غیرعادلانه نشان خواهد داد که آیت‌الله خامنه‌ای کدام نوع اپوزیسیون و کدام مسیر تحول سیاسی را برای ایران ترجیح می دهد.

مخالفان حکومت و آیت‌الله خامنه‌ای از قضای روزگار بر سر دوراهی یک انتخاب قرار گرفته‌اند: سوریه و لیبی و عراق از یک سو و گذر به نظامی دمکراتیک‌تر از نوع آفریقای جنوبی و شیلی از سوی دیگر.

سیاست آمریکا مدیریت منازعات منطقه از همان نوعی است که در دو سال گذشته در سوریه شاهد بوده‌ایم. آمریکا در حال حاضر دیگر مثل گذشته قادر به لشگرکشی و ایفای نقش فصل‌الخطاب در مناقشات منطقه‌ای نیست و ملاحظه‌های نهایی‌اش تا این لحظه این است که نتیجه این منازعات برتری کیفی اسرائیل را در موازنه قوای منطقه‌ای تغییر ندهد و گروه‌های افراطی به سلاح‌های پیشرفته یا تسلیحات کشتار جمعی دست پیدا نکنند.

همه چیز دیگر در وضعیتی سیال و مبهم قرار دارد. قدرت‌های سلفی‌پرور منطقه (عربستان سعودی، قطر، و...) هم به دنبال بسط نفوذ خود و دور کردن بحران و اعتراض سیاسی از درون مرزهای خود و تلاش برای حذف متحدان ایران از صفحه سیاسی منطقه به قیمت تحمیل جنگ داخلی‌اند.

آیا کاهش مستمر سرمایه مشروعیت سیاسی نظامی که درگیر بحران‌های جدی داخلی و خارجی و مذاکرات حساس سیاسی بر سر برنامه هسته‌ای است موضع آیت‌الله خامنه‌ای و نظام سیاسی کنونی را در این نوع مذاکرات و در توازن قوای منطقه‌ای که در حال دگرگونی اساسی به ضرر ایران است، تقویت خواهد کرد؟

آیت‌الله خامنه‌ای می‌تواند چنین بیندیشد که موسوی و کروبی اگر "فرصت" بیابند قادر به بسیج نیرو هستند، پس این فرصت را باید از آنان گرفت. اما نمی‌تواند از تبعات این تصمیم بگریزد که با این نوع محاسبه سیاسی در واقع به اپوزیسیون مدافع حمله نظامی و تجزیه ایران "فرصت" می‌دهد و ترجیح سیاسی خود را برملا می‌کند. مردم ایران هم می‌فهمند که کیست که اپوزیسیون مرجح خود را تعیین می‌کند.

عسگر اولادی و ایجاد فضای چند قطبی در بلوک قدرت

politics — Sat, 26 Jan 2013 15:16:55 +0000

علی افشاری

علی افشاری – موضع‌گیری‌های بحث برانگیز حبیب‌الله عسگراولادی، روند واگرایی در بلوک اصول‌گرایان را تشدید کرده است. موضع او ابتدا با حمله اکثر چهره‌های اصول‌گرا و حمایت معدودی همراه شد. اما اینک با فرو نشستن گرد و غبار‌های اولیه، حمایت از وی در بخش‌های میانه‌رو و سنتی اصول‌گرایان رو به افزایش است.

علی لاریجانی هنگام سفر به سودان تلویحا به حمایت از سخنان اخیر عسگراولادی در خصوص موسوی و کروبی پرداخت و در پاسخ به خبرگزاری ایسنا گفت: «با توجه به نظرات قبلی آقای عسگراولادی معتقدم که منظور ايشان آن است که اين افراد اشکالاتی در کارشان بوده و بعد از انتخابات درست عمل نکرده‌اند. ممکن است ايشان می‌خواهند بگويند که ريشه‌هاي موضوع در خارج بوده و اين‌ها در اين قضيه اشتباهات فاحشي داشتند.»

وی همچنين در واکنش به گفته‌های عسگراولادی مبنی بر اين که موسوی و کروبی را سران فتنه

نمی‌داند و برخی که معتقدند جريانی می‌خواهد موسوی و کروبی را تطهير کند، گفت: «فکر نمی‌کنم آقای عسگراولادي بخواهد چنين چيزی را بگويد که ديگران را بلاوجه تطهير کند. آقاي عسگراولادي فردي خبير در مسائل و همچنين متدين و باسابقه طولاني مبارزه است.

به گزارش ایسنا، رئيس مجلس با تاکيد بر اين که اين موضوعات مسئله اصلی کشور نيستند، گفت: «الان مسئله اصلي کشور اين حرف‌ها نيست که محل مناقشه باشد از اين رو نبايد آقای عسگراولادی را که شخصيتی مبارز، صاحب‌نظر، متدين و سابقون السابقون انقلاب است بلاوجه آماج حمله قرار داد.»

لاريجاني تاکيد کرد: «يقين دارم که حرف ايشان با ديگران خيلی متفاوت نيست. ايشان معتقدند که اين افراد اشتباهات فاحشی داشته‌اند، ضمن اين که اين حرف در گذشته نيز مطرح بود و رهبری نيز فرموده بودند که ريشه اصلی اين‌ها در خارج از کشور بوده است. البته ممکن است عده‌ای بگويند اين افراد در داخل هم فتنه کرده‌اند با اين وجود باز هم آقای عسگراولادی نگفته که اين‌ها فتنه‌ای انجام نداده‌اند. اين دعوای سياسی باثمری نيست و نبايد مواضع را نيز تند کرد.»

در عمل عسگراولادی راهی متفاوت از برخورد رسمی حکومت در مواجهه با جنبش سبز را باز کرد. اولین پیامد این ماجرا، زنده بودن مسئله رهبران نمادین جنبش سبز است و بطلان ادعای حکومت را آشکار می‌سازد که آنها را تمام شده تلقی می‌کند. موسوی و کروبی هنوز آن قدر داخل نظام سیاسی وزن دارند که پیرامون آنها چنین چالش و جنجالی به پا می‌شود. این اتفاق در تضاد یا خلاف نظر رهبری است که چندی پیش، موسوی و کروبی را در زمین و ملاءاعلی، سیه‌رو معرفی کرد.

هم‌چنین اسدالله بادامچیان که در بخش تندروی جمعیت موتلفه اسلامی قرار دارد؛ در پشتیبانی از عسگراولادی گفته است: «عسگراولادی را همه به خوبی می‌شناسند. وی به ایمان، تقوا، پاکی و انصاف و عدالت شهره است. عسگراولادی نمونه‌ای بارز از ولایت‌پذیران در انقلاب اسلامی است. عسگراولادی مواضع اخیر را از روی تکلیف شرعی خویش اتخاذ کرده است.»

بادامچیان تاکید کرده که عسگراولادی درصدد است باب جدیدی را در سپهر سیاسی ایران باز کند و هر کس نقدی به اظهارات او دارد، طرح کند تا پاسخ آن را بگیرد. او گفته است: «گروه‌های مخاطب عسگراولادی از راهی که این انقلابی متعهد و متدین برایشان باز کرده است، برای تصحیح اشتباهات و بازگشت از خطاها استفاده کنند که فرصت‌ها همواره کوتاه مدت هستند.»

در این میان از همه صریح‌تر علی مطهری به حمایت از عسگر اولادی پرداخت. البته نامه‌نگاری‌ها و موضع‌گیری‌های عسگراولادی در هفته گذشته فاقد انسجام بوده است. وی کوشیده با مرزبندی با اصلاح‌طلبان و بخش افراطی اصول‌گرایان خود را در میانه قرار دهد و موضع متمایز بگیرد.

به نظر می‌رسد که عسگراولادی در اثر نگرانی از خوردن برچسب نزدیکی به رهبران نمادین جنبش سبز یا همسویی با مخالفان، بین دو طرف نوسان کرده است. او از سویی به صراحت می‌گوید موسوی و کروبی را مجرم نمی‌داند اما از سوی دیگر در پاسخ به حسین شریعتمداری تقصیر آنها را کمتر از آمریکا، انگلستان و اسرائیل به عنوان سران فتنه نمی‌داند.

عسگراولادی از ابتدا تا اکنون قصد خود را مذهبی و فاقد انگیزه‌های سیاسی اعلام کرده است. به عنوان مثال در مصاحبه با هفته‌نامه آسمان می‌گوید: « من براي تلطيف فضای سياسي کشور احساس وظيفه شرعی کردم که در آستانه انتخابات آينده فضای منازعه را به رقابت تبديل کنم، انجام تکليف ملاحظه و مصلحت‌سنجی و سن و سال ندارد.»

در ادامه خبرنگار می‌پرسد :چه لحظه‌ای به اين نتيجه رسيديد که بايد بياييد و بگوييد ميرحسين و کروبي سران فتنه نيستند و اين چنين بايد بر مواضع خود پافشاري کنيد؟ عسگر اولادي در پاسخ می‌گوید :«شب عاشورای امسال بود که به اين نتيجه رسيدم بايد اين حرف را بزنم. همواره سعی کرده‌ام تا به مسائل منصفانه نگاه کنم. تلاش داشته‌ام تا مرده‌بادها و زنده‌بادها اثری بر من نداشته باشد. من به عنوان يک شهروند ايراني حق دارم نظر حقيقي خود را بگويم. فتنه اتفاق افتاد و مؤسسان فتنه، آمريکا، اسرائيل و انگليس بودند من به اين مسئله رسيده‌ام و بنابر فهم و اجتهاد خودم پاي مواضعم می‌ايستم.»

جدی‌ترین اثر موضع عسگراولادی و صف‌بندی ایجاد شده، تغییر فضای داخل حاکمیت از دو قطبی به چند قطبی است. جناح میانه و کارگزاران قدیمی اصول‌گرایان تمایل دارند صف خود را از بخش جدید و تند رو جدا کرده و به عنوان یک جریان سوم در بین اصلاح‌طلبان و جناح پادگانی- امنیتی حکومت و طرفداران اعمال ولایت مطلقه، گسترده و بدون محدودیت رهبری ایجاد کنند.

اما انگیزه واقعی عسگراولادی چه همان که می‌گوید باشد و چه نباشد، سخنان وی تاثیرات مشخصی در عرصه سیاسی دارد. این پسامد شکاف داخلی اصول‌گرایان را گسترش داده و به سمت تمایزیابی بیشتر سوق می‌دهد. حمایت لاریجانی و بادامچیان نیز این تصور را قوت می‌بخشد که وی تنها نیست.

در عمل عسگر اولادی راهی متفاوت از برخورد رسمی حکومت در مواجهه با جنبش سبز را باز کرد. اولین پیامد این ماجرا، زنده بودن مسئله رهبران نمادین جنبش سبز است و بطلان ادعای حکومت را آشکار می‌سازد که آنها را تمام شده تلقی می‌کند.

موسوی و کروبی هنوز آن قدر داخل نظام سیاسی وزن دارند که پیرامون آنها چنین چالش و جنجالی به پا می‌شود. این اتفاق در تضاد با خلاف نظر رهبری است که چندی پیش، موسوی و کروبی را در زمین و ملاءاعلی، سیه‌رو معرفی کرد.

آنها نه تنها چنین نیستند بلکه مقاومت و پرداخت هزینه، این دو را نزد اکثر مردم ایران سرفراز کرده است. حتی کار به جایی رسده که در داخل جاکمیت و رجال قدیمی و استخوان‌دار جناح راست نیز نظر خامنه‌ای در این خصوص با بی‌اعتنایی مواجه می‌شود.

فضایی که پیرامون مواضع عسگر اولادی ایجاد شد، در عمل و به صورت عینی نشان داد موسوی و کروبی تاثیرگذار هستند و مسیری که پیموده‌اند و مقاومتی که نشان دادند؛ آثار مهم‌تری از رویکرد‌های انتخابات‌محور و محافظه‌کارانه برخی از اصلاح‌طلبان داشته است.

در عین حال، جدی‌ترین تبعات موضع‌گیری عسگر اولادی و صف‌بندی ایجاد شده، تغییر فضای داخل حاکمیت از دو قطبی به چند قطبی است. جناح میانه و کارگزاران قدیمی اصول‌گرایان تمایل دارند صف خود را از بخش جدید و تند رو جدا کرده و به عنوان یک جریان سوم بین اصلاح‌طلبان و جناح پادگانی- امنیتی حکومت و طرفداران اعمال ولایت مطلقه، گسترده و بدون محدودیت رهبری ایجاد کنند.

تصویر دلخواه حاکمیت و رهبری ایجاد دوگانه نظام و فتنه، با حاکمیت تک حزبی اصول‌گرایان است. این حاکمیت تک‌ حزبی نیز باید مرتب به پاکساری و حاشیه‌ای کردن نیرو‌های قدیمی و مخالف دخالت رهبری در تمامی جزئیات و بلاموضوع کردن سیاست بپردازد.

تصویر دلخواه حاکمیت و رهبری ایجاد دوگانه نظام و فتنه، با حاکمیت تک حزبی اصول‌گرایان است. این حاکمیت تک‌ حزبی نیز باید مرتب به پاکساری و حاشیه‌ای کردن نیرو‌های قدیمی و مخالف دخالت رهبری در تمامی جزئیات و بلاموضوع کردن سیاست بپردازد. اما آنگونه که بادامچیان به صراحت ذکر کرده است، اصول‌گرایان منتقد وضع موجود ترجیح می‌دهند فضای چند قطبی ایجاد شود. چنین فضایی منافع و امتیازات بیشتری برای جمعیت موتلفه، ائتلاف پیروان امام و رهبری، فراکسیون رهروان ولایت، جامعه روحانیت مبارز تهران و... دارد.

اما آنگونه که بادامچیان به صراحت ذکر کرده است، اصول‌گرایان منتقد وضع موجود ترجیح می‌دهند فضای چند قطبی ایجاد شود. چنین فضایی منافع و امتیازات بیشتری برای نیرو‌های وابسته به جمعیت موتلفه، ائتلاف پیروان امام و رهبری، فراکسیون رهروان ولایت، جامعه روحانیت مبارز تهران و... دارد.

این نیرو‌ها و از جمله خود عسگر اولادی ضمن رد برخورد تند و بستن کامل پرونده اصلاح‌طلبان، انتظار دارند رهبران نمادین جنبش سبز و افرادی چون سید محمد خاتمی، از مواضع اختیار کرده در سال‌های اخیر عقب‌نشینی کرده و با پذیرش خطا فصل جدیدی در مناسبات خود با حکومت بگشایند و در عوض با اقرار به اشتباه، از مزیت سیاست‌ورزی در داخل نظام سیاسی برخوردار شوند. امری که دستکم بعید است در خصوص موسوی و کروبی تحقق یابد.

این موضع‌گیری، جناح میانه اصول‌گرایان را از موضع دفاعی در برابر اتهام "ساکتین فتنه" در آورد و در حالت تهاجمی قرار داد. اینک بخش افراطی اصول‌گرایان به جای آنکه رقیب خود در داخل این جبهه را به سکوت و مماشات با جنبش سبز متهم کند، مجبور شده وارد این بحث شود که بین موسوی و کروبی و سیستم‌های امنیتی غرب و اسرائیل تفاوتی نیست و بازگشت آنها به عرصه سیاسی برای نظام هزینه‌های جبران نشدنی دارد.

همچنین این شکاف، فضای امنیتی علیه رهبران نمادین جنبش سبز را خواهی نخواهی می‌شکند و عرصه را برای تحرک مدافعان موسوی و کروبی و حامیان شکست و رفع حصر از آنها هموار می‌کند.

بنابراین موضع‌گیری عسگر اولادی ابعادی فراتر از خواست وی پیدا کرده و می‌رود تا تحولات و تغییرات در صف‌بندی‌های داخل اصول‌گرایان را شکل داده و واگرایی درون آنها را شتاب بخشد.

اگر نیرو‌های سنتی، عملگرا و بخش میانه‌رو اصول‌گرایان بتوانند با موفقیت؛ صفوف خود را متمایز کنند، آن‌گاه فضای سیاسی در داخل حاکمیت تغییر پیدا کرده و به نوعی روند‌های سیاسی تقویت می‌شود.

نتیجه این امر کاهش فضای پلیسی در حدی نه چندان زیاد خواهد بود. ولی همین کاهش می‌تواند در تحرک بخشی به فعالیت منتقدین موثر واقع شود. چه بسا بر خلاف خواست عسگر اولادی اظهاراتش به جای اینکه جلوی دعوا و جنگ در انتخابات را بگیرد، خود تنور منازعه را گرم تر نماید.

به نظر می‌رسد هر چقدر زمان انتخابات ریاست جمهوری یازدهم نزدیک تر می‌شود، انشقاق و تجزیه اصول گرایان نیز آهنگ سریع تری پیدا می‌کند. این روند و تاثیر متقابل آن در شکاف دولت- ملت و برخورد اپوزیسیون قابلیت چالشی کردن انتخابات پیش رو را دارد.

سپاه یارانه‌ای محمود احمدی‌نژاد

politics — Thu, 17 Jan 2013 08:42:44 +0000

ناصر کرامتی

ناصر کرامتی – مردمی در ایران وجود دارند که زندگی آنان به یارانه‌های پرداختی از طرف دولت احمدی‌نژاد وابسته است. افرادی که جایی گذرا و گنگ در تحلیل‌ها دارند و عوامِ بی‌خبر از سیاست نام می‌گیرند. اما آنها از طریق دریافت "یارانه ها" دارای گرایش سیاسی شده‌اند.

از نظر این افراد گرانی در همه دولت‌های قبلی وجود داشته است و هیچ راهی برای مقابله با گرانی به جز افزایش درآمد مردم وجود ندارد. از آنجا که سطح دستمزدها در ایران با وجود کاهش ۱۱۰ درصدی ارزش پول ملی همچنان ثابت مانده است تنها راه افزایش درآمد از نظر مردم فرو دست جامعه، دریافت یارانه‌های نقدی است.

محمود احمدی‌نژاد به خوبی توانسته است به کسانی که نیاز حیاتی به پول یارانه‌ها دارند بقبولاند که گرانی‌ها و وضعیت بد اقتصادی ایران ناشی از کارشکنی‌های مجلس ایران و تحریم‌های آمریکا است و دولت او در این میان بی‌تقصیر و البته قربانی است. آنان در انتخابات آینده ریاست جمهوری به هر فردی که دنبال کننده سیاست‌های احمدی‌نژاد باشد رای خواهند داد.

در روز دوشنبه ۱۸ دی ماه ۱۳۹۱ اعلام شد که یارانه نقدی مربوط به این ماه به حساب سرپرستان خانوار واریز شده و قابل برداشت در روز ۱۹ دی ماه است.

همچون ۲۲ نوبت قبلی، بسیاری از کسانی که روز پرداخت یارانه‌ها کار بانکی داشتند، سعی کردند کارهای خود را به یک روز قبل یا بعد از ۱۹ دیماه انتقال دهند چرا که تقریبا هر ایرانی می‌داند که در روز پرداخت یارانه‌ها، دستگاه‌های خودپرداز و بانک‌ها در تسخیر صف‌های طویل مردمی است که برای گرفتن پول هجوم آورده‌اند. در این اوقات، معمولاً تا چند روز بانک‌ها فقط به حساب‌های مخصوص خود سرویس می‌‌دهند و شبکه بین بانکی در ایران مختل می‌شود.

افرادی که موضوع این گزارش هستند، معمولاً در نخستین دقایق بامداد یا صبح خیلی زود به دستگاه‌های خودپرداز مراجعه می‌کنند و برای گفتگو با آنان باید سحرخیز بود!

محمد، کارگر تراشکاری – ساعت ۴ صبح

− چرا این موقع برای گرفتن یارانه خود به دستگاه خودپرداز مراجعه کرده‌اید؟

− از خانه تا کارگاه یک ساعت و نیم فاصله است. باید ۷ صبح دفتر امضا کنیم. بعضی وقت‌ها دستگاه خراب است. کاغد ندارد، پول ندارد، قطع است. مجبور می‌شوم چند بانک را بروم. جلوی هر دستگاهی هم یک صفی هست بالاخره.

− کس دیگری نیست یارانه را بگیرد؟ همسرتان یا بچه‌ها...

− نه! زنم بلد نیست با دستگاه کار کند. روزهای یارانه (پرداخت یارانه) خیابان‌ها شلوغ است. موتوری‌ها کیف زن‌ها را می‌زنند و می‌روند. کل زندگی ما همین پول است. این پول را بدزدند صاحب خانه اثاث را می‌ریزد توی کوچه!

«اگر کسی کاندید ریاست جمهوری شود و بگوید یارانه‌ها را قطع می‌کنم اما قیمت‌ها را بر می‌گردانم به وضعیت قبل، به او رای نمی‌دهم. مردم خر نیستند. توی این مملکت اگر قیمت یک چیزی رفت بالا، رئیس جمهور که هیچ، رهبر هم سهل است، خود خدا بیاید روی زمین بگوید برگردد نمی‌شود. یارانه‌ها را قطع ‌کنند همه چیز هم گران‌تر می‌شود. هر کس بخواهد یارانه‌ها را قطع کند، می‌خواهد همین لقمه نان خالی سر سفره ما را هم بردارد.»

− چندتا بچه دارید؟
− سه تا
− چقدر به حسابتان واریز می‌کنند؟
− ۲۲۷ هزار تومان. خورده‌اش را هم که نمی‌دهند.
− خودتان چقدر حقوق می‌گیرید؟
− ۳۵۰ هزار تومان
− مگر قرارداد یا بیمه ندارید؟
− نه!

− شما کارگر فنی هستید، چرا دنبال کار پردرآمدتری نمی‌روید؟
− من فنی نیستم. من فقط یک قطعه می‌زنم. بقیه‌اش را بلد نیستم. همه ما قبلاً قراردادی بودیم اما کم کم کار خوابید. بازار خراب شد. صاحب کارگاه می‌خواست کارگاه را بفروشد. باز خدا پدر و مادرش را بیامرزد. شورا درست کردیم. رفتند حرف زدند. قرار شد قراردادها را باطل کند. بیمه هم نریزد و حقوق‌ها بشود ۳۵۰ هزار تومان. قرار شد وقتی کار رونق گرفت دوباره بیمه و قرارد داشته باشیم اما هر روز بدتر شد. خیلی کارگاه‌ها را فروخته‌اند و تعطیل کرده‌اند. می‌ترسم این کار را هم ول کنم، زن و بچه‌ام گرسنه بمانند. در این مملکت همینجوری کار پیدا نمی‌شد. در این اوضاع که اصلا پیدا نمی‌شود.
− فکر می‌کنید این اوضاع اقتصادی و وضع کشور در این دو سال به چه خاطر است؟
− تحریم‌ها، انتخابات، نیروگاه اتمی، دعوای جناح‌ها
− انتخابات قبلی به چه کسی رای دادید؟
− موسوی!
− انتخابات بعدی دوست دارید چه کسی رئیس جمهور شود؟
− احمدی‌نژاد!
− احمدی‌نژاد دو دوره‌اش تمام شده است. نمی‌تواند دوباره رئیس جمهوری شود.
− هر کس دنبال رو احمدی‌نژاد باشد به او رای می‌دهیم. هر کس مطمئن باشیم یارانه‌ها را قطع نمی‌کند به او رای می‌دهیم. حقوق من کامل می‌رود برای کرایه خانه. از پول یارانه‌ها برای خورد وخوراک خرج می‌کنیم. یارانه‌های نباشد باید کاسه گدایی دستمان بگیریم. نه پس‌انداز داریم، نه اضافه کاری است، نه هیچ یاوری.
− اگر کسی کاندید ریاست جمهوری شود و بگوید یارانه‌ها را قطع می‌کنم اما قیمت‌ها را بر می‌گردانم به وضعیت قبل، به او رای می‌دهید؟
− نه!

− چرا؟

− مردم خر نیستند. توی این مملکت اگر قیمت یک چیزی رفت بالا، رئیس جمهور که هیچ، رهبر هم سهل است، خود خدا بیاید روی زمین بگوید برگردد نمی‌شود. قیمت تاکسی را می‌برند بالا دولت هرچه بخشنامه می‌کند فایده ندارد. یارانه‌ها را قطع می‌کنند همه چیز هم گران‌تر می‌شود. هر کس بخواهد یارانه‌ها را قطع کند، می‌خواهد همین لقمه نان خالی سر سفره ما را هم بردارد.

علیرضا، ۳۵ ساله – ساعت ۶ صبح
− حقوق شما چقدر است؟
− من حقوقی ندارم. هشت ماه است که بیکار هستم. از جائی که کار می‌کردم اخراج شدم. بعضی وقت‌ها می‌روم برای مردم کار انجام می‌دهم. بار خالی می‌کنم، خانه تمیز می‌کنم و از این کارها اما همیشه کار نیست و هنوز دنبال کار می‌گردم.
− در حال حاضر مخارج خانه را از کجا تامین می‌کنید؟

− همین کارها و یارانه‌ای که می‌گیرم.
− شما که شغلی ندارید پس چرا اینقدر زود برای گرفتن یارانه خود به بانک آمده اید؟

− برای اینکه زن و بچه‌ام گرسنه‌اند. بیشتر از یک هفته است خرجی نداریم. گفتم قبل از اینکه بیدار شوند کمی خرید کنم برایشان.

− خانواده شما چند نفره است؟

− چهار نفر. یک بچه یک‌ساله دارم که در مخارج‌اش مانده‌ام. بدن همسرم ضعیف شده و دکترها می‌گویند مقدار شیر کافی برای سیر کردن او را ندارد. شیر خشک و غذای کمکی نوشته‌اند اما خیلی گران است و فعلاً پولی برای خرید این چیزها نداریم.

− کرایه خانه نمی‌دهید؟
− تا سال قبل کرایه می‌دادیم اما وقتی اخراج شدم خانه را پس دادیم و الان ۲ تا از اتاق‌های خانه مادرم را گرفته‌ایم و می‌نشینیم. هم مادرم در سختی است و هم خود ما، اما چاره‌ای نیست.

«این احمدی‌نژاد می‌خواهد یارانه‌ها را زیاد کند اما این نماینده‌های از خدا بی‌خبر قبول نمی‌کنند. خدا لعنت‌شان کند. چشم ندارند ببینند دو قران از پول‌های مملکت به بدبخت بیچاره‌ها برسد. در انتخابات بعدی به احمدی‌نژاد یا کروبی رای می‌دهم. هر دو نفرشان گفتند رییس جمهور شوند به هر نفر در ماه پول می‌دهند. اگر هیچیک شرکت نکردند، هرکس به فکر مردم بود و دو قران کف دست مردم گذاشت به او رای می‌دهیم. اما به هر کس رای بدهم به این لاریجانی بی‌پدر و مادر رای نمی‌دهم.»

− موافق هستید اوضاع به حالت قبل برگردد، یارانه‌ها حذف شوند و اجناس ارزان‌تر شود؟
− نه. وقتی پولی نباشد دیگر ارزان و گران فرقی ندارد. باز پول این یارانه‌ها هست و به زخمی می‌زنیم. حالا شما بگو اصلا قیمت‌ها نصف بشود، وقتی کار نداریم و پولی برای خرید نیست به چه دردی می‌خورد؟
− فکر می‌کنید این وضعیت بد اقتصادی و بیکاری گسترده به چه دلیل است؟
− تحریم، بی مسئولیتی و شکم سیری حکومتی‌ها، دزدی آقا زاده‌ها، بی‌علمی و بی‌کیفیتی صنایع، واسطه‌گری و دلالی..
− در انتخابات قبلی یه چه کسی رای دادید؟

− احمدی‌نژاد!

− در انتخابات بعدی دوست دارید چه کسی رای بیاورد؟
− دوره احمدی‌نژاد که تمام شده. اگر کروبی بیاید به کروبی رای می‌دهم وگرنه هر کس که یارانه‌ها را قطع نکند و بیشتر کند. هر کس احمدی‌نژاد بگوید.

− آقای کروبی بعد از انتخابات قبلی در حبس خانگی است. اجازه نمی‌دهند در انتخابات شرکت کند.

− ای آقا! دیگر من و شما که نباید اینقدر ساده باشیم. به نفع‌شان باشد دزد را از زندان بیرون می‌آورند. مگر «رفیق‌دوست» نبود؟ کروبی که مثل رفیق‌دوست دزدی نکرده. نهایت طرفدارهایش ریخته‌اند در خیابان شعار داده‌اند. این دعواها سیاسی است.

مرضیه، خانه‌دار – ۷ صبح

− همسر شما چه کاره است؟
− شوهرم خودکشی کرد و مرد. شوهر ندارم آلان.
− خیلی متاسفم. قصد ناراحت کردن شما را نداشتم.
− خواهش می‌کنم.
− در آمد خودتان از چه طریقی تامین می‌شود؟
− حقوق کمیته امداد، قالی‌بافی، یارانه‌ها، کمک‌های برادرم و پولی که بعضی وقت‌ها زن‌های محل کمک می‌کنند.
− حقوق کمیته امداد چقدر است؟
− هفتاد هزار تومن.

− بچه هم دارید؟
− دو تا
− با پول یارانه‌های چکار می‌کنید؟
− کرایه خانه می‌دهم.
− اگر پرداخت یارانه‌ها دیر و زود شود و چکار می‌کنید؟
− با صاحب خانه حرف می‌زنم و کارت یارانه را می‌دهم دست‌اش امانت تا واریز کنند. مرد خوبی است. اهل نماز و روزه است. اگر یک هفته دیر و زود شود بی‌آبرویی نمی‌کند.
− اگر یارانه‌ها را قطع کنند چه می‌کنید؟
− خدا نکنه آقا. زبانت را گاز بگیر. به خدا بدبختی می‌گیردمان اگر یارانه‌ها نباشه. این احمدی‌نژاد می‌خواهد یارانه‌ها را زیاد کند اما این مفت خورها (نماینده‌ها)ی از خدا بی خبر قبول نمی‌کنند. خدا لعنت‌شان کند. چشم ندارند ببینند دو قران از پول‌های مملکت به بدبخت بیچاره‌ها برسد.
− در انتخابات قبلی به چه کسی رای دادی؟
− کروبی!
− در انتخابات بعدی به چه کسی رای می‌دهید؟
− یا احمدی‌نژاد یا کروبی!
− اینها را برای ریاست جمهوری بهتر می‌دانید؟
− هر دو نفرشان گفتند رئیس جمهور بشوند به هر نفر پول می‌دهند هر ماه. خدا از بزرگی کم‌شان نکند. دلسوز مردم هستند.
− اگر هیچ کدام اینها در انتخابات شرکت نکنند آن وقت به چه کسی رای می‌دهید؟
− نمی‌دانم. باید ببینیم چه شعارهایی می‌دهند. هر کس به فکر مردم بود و دو قران کف دست مردم گذاشت به او رای می‌دهیم. اما به هر کس رای بدهم به این لاریجانی بی‌پدر و مادر رای نمی‌دهم.

حسن، کشاورز - هشت صبح

− درآمد شما در ماه چقدر است؟
− حقوق یارانه یا پول زراعت؟

− هر دو! هر کدام چقدر است؟
− حقوق یارانه ۵۰۰ هزار تومن. پول زراعت هم ماهی نیست. ما حساب و کتابمان با شما شهری‌ها فرق دارد. ما تقریباً به پائیز معلوم‌مان می‌شود چقدر روزی‌مان بوده. پول کشت را آن موقع وصول می‌کنیم. ماهی نیست. کشاورز به سال یک بار درآمد دارد. حالا دولت گندم بخرد، نخرد، برف و سرما محصول را نزند، چکی که می‌دهند کلاهبرداری نباشد، معلوم نمی‌کند.

«من از همین احمدی‌نژاد خوشم آمد که جلوی هاشمی ایستاد. دزدی‌ها را رو کرد. پشت پرده را ریخت بیرون. از هاشمی نترسید. موسوی هم خوب بود اما موسوی جلوی این ترسیده بود. زبان‌اش می‌لرزید. کروبی خوب بود اما زبان نداشت و شهری‌ها بهش رای ندادند؛ گفتند لر است، دهاتی است. دفعه قبل ما به کروبی رای دادیم. همه روستا به کروبی رای داد اما هاشمی نگذاشت بالا بیاید. اما احمدی‌نژاد حریف هاشمی شد. برای ما بهتر شد.»

− حسن آقا بزنم به تخته درآمد شما خوب است. شما چرا اینقدر زود برای گرفتن پول آمده‌اید بانک؟
− الحمدالله. زیاد نیست اما همینی که هست شکر. با ماشین ده ساعت ۷ صبح می‌رسیم شهر. رفتم درمانگاه برای سینه‌ام فشاری (اسپری) گرفتم و حالا که بر می‌گردم باید وسایل بخریم. گفتم پول به جیبمان باشد، می‌رویم بازار دست خالی بر نگردیم ده.

− خانواده شما چند نفره است؟
− ۱۱ نفریم
− هیچ کدام ازدواج نکرده‌اند؟
− ۲ تای اولی زن گرفته‌اند پیش خود ما هستند. دخترم را هم به یک ماه دیگر شوهر می‌دهم. بزرگ می‌شوند و می‌روند. بچه کجا برای آدم مانده که اینها بمانند. بروند به خوشی و سلامتی.

− پس بیشتر از ۱۱ نفر هستید. با عروس‌هایتان ۱۳ نفر می‌شوید.
− یارانه عروس‌هایم را هنوز نرفتیم به اداره، درست کنیم. دست پدرشان است. می‌آورند برایشان. من هم ازشان نمی‌گیرم. کراهت داره پول زن به خرجی قاطی بشه. پول را می‌دهم به خودشان بروند رخت و لباس بخرند، هر کاری دوست دارند بکنند. تا زنده‌ام خودم خرجشان را می‌دهم وقتی مُردم هم پسرهایم باید خرج بدهند. پول دختر مردم مال خودش است. پول یارانه زنم را هم به خودش می‌دهم.
− احتیاج شما به پول یارانه زیاد است یا کم؟ یعنی اگر نباشد زندگی لنگ می‌زند؟
− پسرم بنویس تا بدانند کشاورز به این پول احتیاج دارد. گزائل (گازوئیل) گران شده، برنج، نان، خوراک حیوان، کود، سم و همه چیز گران شده. گرانی بیشتر به کشاورز زده است تا بقیه. کسی که سر ماه حقوق می‌گیرد زندگی‌اش را هر ماه می‌گرداند اما ما تا محصول جمع نشود پولی نداریم. زن و بچه ما بعضی وقت‌ها لنگ پول نان هستند. وقتی پول به بانک است یا چک داده‌اند اما حساب خالی است خرجی از کجا بیاوریم؟ الحمدالله من محتاج نیستم. زراعت دارم. حیوان دارم اما خوش‌نشین چه؟ کارگر روزمزد چه؟ خانوار هست که مَردشان مُرده و زن‌اش با بچه کوچک، با دختر دم بخت مانده است. اینها باید از کجا بیاورند بخورند؟
− در انتخابات قبلی به چه کسی رای دادید؟
− احمدی‌نژاد!
− بچه هایتان به چه کسی رای دادند؟
− خودم شناسنامه هایشان را برداشتم و همه به احمدی‌نژاد رای دادیم.
− یعنی خودتان به جای بچه‌هایتان رای دادید؟
− در روستا همه ما را می‌شناسند. مشکلی نیست. به حضرت ابوالفضل رای زیادی ندادم! به اندازه بچه‌هایم رای دادم. دولتی‌ها (ناظران) هم بودند و شناسنامه‌ها را شمردند!
− در انتخابات بعدی به چه کسی رای می‌دهید؟
− اگر این رفسنجانی بگذارد به یکی که غمخوار مردم و کشاورز باشد.
− انتخابات که دست هاشمی رفسنجانی نیست.
− ساده نباش جوان. همه امور دست هاشمی است. مملکت دست بچه‌های این است. ثروتی به مملکت نیست مال هاشمی نباشد. خامنه‌ای هم ازش می‌ترسد. بیاید در انتخابات اجازه نمی‌دهد کسی رئیس جمهور شود.
− ولی انتخابات دو دوره قبل هاشمی در انتخابات شرکت کرد و شکست خورد.
− مردم خسته شده بودند. آخر چقدر این می‌خواهد در راس باشد؟ این همه ثروت بس نیست؟ هیچ کس در این مملکت سیرمانی ندارد. من از همین احمدی‌نژاد خوشم آمد که جلوی هاشمی ایستاد. دزدی‌ها را رو کرد. پشت پرده را ریخت بیرون. از هاشمی نترسید. موسوی هم خوب بود اما جلوی این (احمدی‌نژاد) ترسیده بود. زبان‌اش می‌لرزید. کروبی خوب بود اما زبان نداشت و شهری‌ها بهش رای ندادند؛ گفتند لر است، دهاتی است. دفعه قبل ما به کروبی رای دادیم. همه روستا به کروبی رای داد اما هاشمی نگذاشت بالا بیاید. اما احمدی‌نژاد حریف هاشمی شد. برای ما بهتر شد.

رضا، ۲۷ ساله – مدیر!

− مستقل هستید یا هنوز با خانواده زندگی می‌کنید؟
− من سرپرست خانواده هستم.
− درآمد شما در ماه چقدر است؟
− من خودم کار نمی‌کنم. بچه‌ها را مدیریت می‌کنم. جنس برای‌شان می‌برم. جا‌به‌جایشان می‌کنم. مزاحمشان بشوند از آنها حمایت می‌کنم. حساب و کتاب‌هایشان را درست می‌کنم.
− منظورتان از بچه ها، بچه‌های شرکت است یا...؟
− نه. برادرها و خواهرها خودم و بچه‌های عمویم!
− آنها چکار می‌کنند؟
− در مترو، پارک‌ها و بقیه جاها دست‌فروشی می‌کنند.

− چند مدت است که پدرتان فوت کرده‌اند؟
− زنده است. با عمویم قاچاق کرده است. دو نفری در زندان هستند.
− خیلی ببخشید. فکر کردم...
− نه آقا راحت باش. برای ما با مرده فرقی ندارند. هیچ وقت بالای سر ما نبودند که زنده و مرده آنها فرقی داشته باشد.
− پس شما سرپرستی خانواده عموی خود را هم بر عهده دارید.
− بله!

«در انتخابات قبلی نتوانستم رای بدهم. شوهرم با گلدان کوبیده بود توی کمرم و ۲۰ روز توی رختخواب افتاده بودم. در انتخابات بعدی به کسی رای می‌دهم که یارانه‌ها را بیشتر کند. احمدی‌نژاد با بقیه فرقی ندارد. در قافله دزد‌ها پسر پیغمبر را سر دسته نمی‌کنند. همه‌شان دزد هستند. اگر برای رای نبود این پول را نمی‌داد. احمدی‌نژاد قیافه ندارد، مثل خاتمی زبان‌باز نیست. بین بالائی‌ها دعواست برای این‌که رای مردم بدبخت و بیچاره را داشته باشد این پول‌ها را می‌دهد. ما راضی هستیم.»

− روی هم چند نفر هستید؟
− شش نفر ما هستیم و چهار نفر زن عمو و بچه‌ها
− شما بزرگترین فرزند دو خانواده هستید؟
− نه. پسر بزرگ عمویم از من بزرگ‌تر است اما تزریقی است. از خانه انداختم‌اش بیرون.

− پول یارانه‌ها سهم مهمی در زندگی شما دارد؟
− برای امثال ما یک ریال هم یک ریال است. پول نباشد زندگی نداریم. یارانه باشد یا نباشد ما کار می‌کنیم اما این پول اختلاف قیمت جنس‌های قدیم و جدید را برای ما پر می‌کند.
− با پول یارانه‌ها چکار می‌کنید؟

− هزینه رفت و آمد بچه‌ها و دو کرایه خانه را می‌دهیم. البته کفاف نمی‌دهد. یک چیزی باید روی آن بگذاریم.

− در انتخابات قبلی به چه کسی رای دادید؟
− بین موسوی و رضائی دو دل بودم. وقتی دیدم رای موسوی زیاد است به رضائی رای دادم!
− چرا؟
− حکومت از رای زیاد می‌ترسد. قدرت دست یک گروه باشد بهتر است تا پخش شود. وقتی قدرت پخش شود همه گروه‌ها سهم می‌خواهند و چیزی به مردم نمی‌رسد. در ایران باید همه قدرت را بدهند دست سپاه. تکلیف مملکت روشن‌تر می‌شود. فرماندهان اینقدرخورده‌اند که سیر شده‌اند. زیر دست‌ها هم بلاخره سیر می‌شوند. بدترین کار در ایران این است که یک دزد را از ریاست بردارند! تازه این دزدیده و چشم و دل‌اش سیر شده. وقتی از بغل دهان‌اش می‌خواهد یک قطره بیرون بچکد، او را عوض می‌کنند. کسی که جدید آمده باید چند سال بخورد تا سیر شود. وقتی سیر می‌شود و به فکر مردم می‌افتد دوباره عوض‌اش می‌کنند. احمدی‌نژادی‌ها بمانند بهتر است.

فریبا، ۳۸ ساله − ۶ صبح
− چرا اینقدر زود برای گرفتن یارانه به بانک آمده‌‌اید؟
− باید قبل از اینکه سر کار بروم برای صبحانه بچه‌ها چیزی بخرم.
− شغل شما چیست؟
− از مادر یکی از همسایه‌ها پرستاری می‌کنم تا از اداره برگردد.
− در آمد شما چقدر است؟
− ماهی ۱۵۰ هزار تومن می‌گیرم. بعضی وقت‌ها خوار و بار هم می‌دهند.
− چقدر یارانه می‌گیرید؟
− ۱۸۲ هزار تومان
− یارانه شما از حقوقتان بیشتر است؟
− بله. اگر نبود که...
− همسرتان چقدر درآمد دارد؟
− شوهر ندارم. ما را ول کرد و رفت با یک زن دیگر!
− هیچ کمک مالی‌ای به شما نمی‌کند؟
− نه. رفته است.
− هزینه کرایه خانه هم دارید؟
− بله. ماهی ۱۶۰ هزار تومان کرایه خانه می‌دهم.

− مگر یارانه‌ها به حساب سرپرست خانوار واریز نمی‌شود؟
− کارت یارانه را قایم کرده بودم توی گونی برنج. بعد از اینکه رفت نامه از اهل محل و کلانتری جمع کردم و بردم دادگاه. اول خیلی اذیت کردند اما اینقدر رفتم و آمدم و مردم کمک کردند که حکم گرفتم یارانه بچه‌ها به حساب خودم بشود.
− اگر یارانه‌ها را نبودند هزینه مسکن را از کجا تامین می‌کردید؟
− چند ماه اولی که این نامرد فرار کرد همه پول را می‌دادم کرایه خانه. می‌شود نان نخورد؛ اما نمی‌توان کرایه خانه را نداد! یک زن تنها با سه تا بچه کجا بروم؟ آن وقت‌ها با کمک چند نفر از زن‌های اهل خیرِ محل، شکم بچه‌ها را سیر می‌کردم. از مغازه نسیه می‌گرفتم. پنج شنبه‌ها می‌رفتم بهشت زهرا و خیرات جمع می‌کردم برای بچه‌ها. خیلی بدبختی کشیدم اما حالا خودم زندگی را می‌چرخانم.

− در انتخابات قبلی به چه کسی رای دادید؟
− نتوانستم رای بدهم. شوهرم با گلدان کوبیده بود توی کمرم و ۲۰ روز در رختخواب افتاده بودم.
− انتخابات آینده به چه کسی رای می‌دهید؟
− هر کس یارانه‌ها را بیشتر کند.
− از دولت احمدی‌نژاد راضی هستید؟
− در قافله دزد‌ها پسر پیغمبر را سر دسته نمی‌کنند. همه‌شان دزد هستند. احمدی‌نژاد با بقیه فرقی ندارد. اگر برای رای نبود این پول را نمی‌داد. احمدی‌نژاد قیافه ندارد، مثل خاتمی زبان باز نیست. بین بالائی‌ها (سران حکومت) دعواست. احمدی‌نژاد برای اینکه رای مردم بدبخت و بیچاره را داشته باشد این پول‌ها را می‌دهد. ما راضی هستیم. هر کس به مردم پول بدهد مردم در دعوای از ما بهتران طرفدار او هستند!

ولی‌فقیه و جدال‌ قدرت درون نظام

politics — Tue, 01 Jan 2013 18:32:53 +0000

کورش عرفانی

کورش عرفانی - به مرور زمان و با بالاگرفتن اختلافات میان نیروهای درون حاکمیت جمهوری اسلامی، جایگاه علی خامنه‌ای هر چه بیشتر دستمایه‌ کشمکش‌های طرفین قرار گرفته است. به نظر می‌رسد که رقیبان سیاسی وی را با هدف‌های متفاوت در نزاع‌های روزانه خود به رخ می‌کشند. این دلیل وزن و اهمیت خامنه‌ای است یا ناشی از تضعیف و دستاویز شدن او؟

آیا باز شدن پای خامنه‌ای در این یا آن جدال سیاسی آن هم به آسانی، برای اعتبار و موقعیت ویژه‌ی وی، به عنوان رهبر نظام مفید است یا مضر؟ چرا خامنه‌ای به این درجه از بی‌اعتباری رسیده است؟ نوشتار حاضر به ارائه‌ی برخی پاسخ‌ها در این باره می‌پردازد.

جایگاه رهبر درنظام‌های استبدادی

از آن جا که نظام‌های استبدادی بر نفی اراده‌ی جمع استوارند، یک نفر تبلور فردی این خودکامگی می‌شود، هر چند که تبلور خودکامگی هرگز در جنایت و سرکوب تنها نیست، اما سیستم حول محور شخص وی می‌چرخد. به همین خاطر، این فرد نقش اصلی و بنیادین دارد و دوام سیستم در گرو بقای اوست. در اینجا بقا دو معنا دارد، یکی فیزیکی و دیگری اعتبار و وجهه. یک دیکتاتور برای بقای دیکتاتوری ساخته و پرداخته‌ی خویش باید زنده باشد و آن هم در شکل معتبر و هراس‌آفرین خویش. وجود صدام در بقای استبداد حاکم بر عراق یا معمر قذافی برای بقای خودکامه‌سالاری وی لیبی ضروری بود.

بر این اساس برای دیکتاتورها بسیار مهم است که اعتبار و آبروی خویش را حفظ کنند تا زیردستان، بی‌منطقی و زورگویی را از آنها، به واسطه‌ی ترس یا منافع، بپذیرند و اراده‌ی بی‌حساب و کتاب و ضد عقلانی او را ادامه دهند. اهمیت فرد به ویژه زمانی مطرح می‌شود که شکل‌بندی ساختار استبدادی بر اساس حضور فعال خود حاکم مستبد طراحی شده باشد؛ یعنی وزن شخص در نظام بالا، و وجه ساختاری یا فرافردی آن کم اهمیت باشد. بعضی از دیکتاتوری‌ها با مرگ یا بی‌آبرویی دیکتاتور فرو می‌پاشند و شانس بازتولید خود را ندارند. به طور مثال در رومانی، نیکلای چائوشسکو، به دلیل شخصی کردن سیستم حکومتی، به محض از دست دادن اعتبار فردی خویش با سقوط حاکمیت خود و حتی از دست دادن جان خویش مواجه شد.

این در حالی است که برخی دیگر از نظام‌های استبدادی به دلیل ساختن یک «سیستم»، موفق به بازتولید خویش می‌شوند؛ فارغ از آن که فرد سازنده‌ی نظام در راس آن باشد یا نباشد. نمونه‌ی کره‌ی شمالی از این دست است. نظام استبدادی حاکم بر این کشور هم اینک در دست نوه‌ی سازنده‌ی آن «کیم ایل سونگ»[i] است، اما همچنان کار می‌کند. زیرا اینک دیگر سیستم به کسی نیاز دارد که قوانین ساختاری و قواعد بازی آن را رعایت کند و بس، نه این که از خود هنر خاصی نشان دهد.

نمونه جمهوری اسلامی

نظام جمهوری اسلامی ترکیبی از این دو است. از یک سو وجه فردی حاکم بر مدیریت نظام بسیار بالاست و از طرف دیگر قدرت به تمامی در دست یک نفر متمرکز نیست. باید روشن ساخت که نظام‌های استبدادی دو نوع هستند:خودکامگی فردی یا تک‌سالاری[ii] و خودکامگی گروهی یا اقلیت‌سالاری[iii]. رژیم کنونی ایران رخلاف ظاهر خود، تک‌سالاری نیست. هر چقدر که می‌شد این صفت را، باز هم با رعایت برخی احتیاط‌های روش‌شناختی، برای سیستم حاکم بر ایران در زمان خمینی بجا فرض کرد، پس از مرگ وی، به سوی نوعی اقلیت‌سالاری رفتیم[iv]. قدرت تا حدی پخش شد. حذف پست نخست وزیری از ساختار سیاسی و انتقال قدرت اجرایی وی به مقام ریاست جمهوری، که تا آن زمان[v] بیشتر قدرتی تشریفاتی بود، سبب شد که جایگاه ریاست جمهوری برای خود وزن و اعتبار بیابد.

شاید اگر خامنه‌ای قدری تجربه‌ یا دانش تاریخی می‌داشت، می‌دانست که در هیچ کجای تاریخ تکیه‌ی بیش از حد مستبدین به نظامی‌ها آینده خوشی نداشته است، بخصوص وقتی نظامی‌ها به رقابت با سایر مراکز و مدعیان قدرت کشیده می‌شوند. سپاه به تدریج به اختاپوسی تبدیل شد که برای مهار آن نیرویی باقی نماند. در سال ۱۳۸۴ سپاه با ورود علنی به عرصه‌ سیاست، رئیس جمهور نظام را نیز تعیین کرد که مورد تایید خامنه‌ای قرار گرفت. اما احمدی‌نژاد که قرار بود نقش پادوی سیاسی دفتر رهبری را در درون قوه‌ مجریه بازی کند، به تدریج خط مستقلی را بنا کرد.

علی خامنه‌ای پیش از این تغییرات و در دوران ریاست جمهوری خویش[vi] قدرت چندانی نداشت و به همین خاطر، شاید زمانی که در سال ۱۳۶۸ به رهبری نظام انتخاب شد، نداشتن اختیاراتی همسان خمینی در این موضع را، تا حدی عادی می‌پنداشت. از برخی از اختیارات ولی فقیه در این زمان کاسته شد. خامنه‌ای اما با روش خاص خود و بر مبنای جاه طلبی‌های شخصی خویش، به تدریج بسیاری از اختیارات را به این مقام بازگرداند و از همه مهم‌تر، با نفوذ و شبکه‌سازی و روش‌هایی که، به واسطه جنبه‌ی فراقانونی خویش، خصلت مافیایی می‌یافت، توانست جایگاهی رفیع، مهم و حساس برای خود دست و پا کند.

او بار دیگر مقام ولایت فقیه را به درجه‌ی بالایی از اختیارات و نفوذ و قدرت بازگرداند. اما برای چنین کاری خامنه‌ای، که فاقد وجاهت فقهی و حتی سیاسی احراز جایگاه ولی‌فقیه بود، مجبورشد از یاری برخی نهادها برخوردار شود. او به سپاه متوسل شد.

سپاه شریک ولی‌فقیه

سپاه که در آن زمان از جنگ هشت ساله با عراق فارغ شده بود، نیرویی بود حیران و سرگردان. می‌توانست به یک نیروی متعارف نظامی تبدیل شود و حتی مثل «کمیته‌های انقلاب اسلامی» - که در نیروی انتظامی ادغام شدند -، در ارتش ادغام شود. اما قرعه‌ی فال قدرت‌طلبی علی خامنه‌ای به نام سپاه زده شد. وی از موقعیت خویش به عنوان فرماندهی کل قوا بهره برد و با عزل و نصب سپاهیان وفادار به خویش در پست‌های حساس فرماندهی، حلقه‌ای از یاران نزدیک خویش را در راس این نیرو قرار داد. هم‌زمان وی دست سپاه را برای ورود تدریجی به حوزه‌های اقتصادی، امنیتی، اطلاعاتی، فرهنگی و در نهایت سیاسی باز کرد. منظور خامنه‌ای از این استراتژی، ایجاد یک ساختار موازی با ساختار دولت بود که بتواند هر زمان که لازم می‌داند اختیارات قوه‌ی مجریه را، بدون نیاز به درگیر ساختن خویش با مجراهای قانونی، دور بزند و آن‌چه را در جهت منافع خویش است، به دست آورد.

استراتژی دردسرساز

شاید اگر خامنه‌ای قدری تجربه‌ یا دانش تاریخی می‌داشت، می‌دانست که در هیچ کجای تاریخ تکیه‌ی بیش از حد مستبدین به نظامی‌ها آینده خوشی نداشته است، بخصوص وقتی نظامی‌ها به رقابت با سایر مراکز و مدعیان قدرت کشیده می‌شوند. سپاه به تدریج به اختاپوسی تبدیل شد که برای مهار آن نیرویی باقی نماند. در سال ۱۳۸۴ سپاه با ورود علنی به عرصه‌ی سیاست، رئیس جمهور نظام را نیز تعیین کرد که مورد تایید خامنه‌ای قرار گرفت. اما احمدی‌نژاد که قرار بود نقش پادوی سیاسی دفتر رهبری را در درون قوه‌ی مجریه‌ی بازی کند، به تدریج خط مستقلی را بنا کرد. باند وی، با تکیه بر ثروت بیکران و قدرت عظیم اجرایی در اختیار خود، به یک مافیا تبدیل شد. سپاه برای آن که نشان ندهد دخالتش در سیاست تا چه حد خطا و مشکل ساز بوده است حاضر به انکار وی نشد.

در سال ۱۳۸۸ این احمدی‌نژاد بود که با یک کودتای انتخاباتی بازی بی‌قاعده‌ خویش را به کل نظام، که شامل رهبری و سپاه بود، دیکته کرد. هم سپاه از او حمایت کرد هم رهبری، زیرا در غیر این صورت این اصلاح‌طلبان بودند که به قدرت باز می‌گشتند و این در حالی بود که هر دو – ولی فقیه و سپاه - تلاش زیادی کرده بودند که اصلاح‌طلبان را از صحنه‌ی قدرت کنار بگذارند. به این ترتیب، دست پرورده‌ی سپاه و مطیع رهبری به رقیب جدیدی تبدیل شده است که کنترل آن بدون به جای گذاشتن خسارات زیاد برای کل نظام غیرقابل تصور است.

جایگاه خامنه‌ای زیر سئوال

شرایط سیاسی کشور با این حساب پا به موقعیتی گذاشته است که می‌توان آن را به این شکل صورت‌بندی کرد: مدعیان قدرت زیاد، امکان توزیع قدرت کم. به عبارت دیگر جریان جدیدی می‌خواهد برای نخستین بار، حتی پس از پایان ماموریت خویش و به‌خلاف قاعده، در حریم قدرت باقی بماند. این در حالی است که تاکنون این حریم، توسط سه نیروی عمده تصرف شده بود و نیروهای دیگر به عنوان عاملان اجرایی (رئیس جمهور، نخست وزیر، وزیر، معاونان وزیر و نمایندگان مجلس) می‌آمدند و بعد هم می‌رفتند.

صحن اصلی قدرت به وسیله‌ی سه نیروی اساسی روحانیت (ولی‌فقیه)، سپاه و بازاری‌ها حفظ و نگهداری می‌شد. این بار اما «کارگزاران»، که احمدی‌نژاد و یارانش باشند، نمی‌خواهند مانند تیم رفسنجانی و خاتمی، جایگاه خویش را در ساختار قدرت ترک کنند و جای خود را به «خدمتگزاران» بعدی واگذار کنند. آنها برآنند که بمانند.

عقب نشینی‌های پیاپی و مستمر خامنه‌ای در مقابل احمدی‌نژاد جای تردید نمی‌گذارد که وی در برابر این فرد یا گروه او نقطه‌ ضعفی دارد که باید "رهبر" را نگران و وحشت‌زده کند. دلیل نخست می‌تواند خودمداری خامنه‌ای باشد که نمی‌خواهد بگوید بر روی اسب چموشی شرط‌بندی کرده است که اینک در پایان مسابقه، به خود او لگد می‌زند. گمانه‌ بعدی این است که اقدام خامنه‌ای برای خلع پیش از موعد احمدی‌نژاد می‌تواند یک بحران سیاسی تمام عیار برای نظام فراهم کند. یعنی واکنش سخت و غیرقابل محاسبه‌ی این جریان را به دنبال داشته باشد.

باند احمدی‌نژاد برای باقی ماندن نیاز دارد که به چیزی چنگ زند. استراتژی این گروه اینک دوسویه است: از یکسو سود ‌بردن از موضوع افزایش پنج برابری یارانه‌ها برای داشتن یک عقبه‌ی اجتماعی و از سوی دیگر، آویزان کردن خود را به دستگاه رهبری. مورد اول قرار است جایگاه احمدی‌نژاد و آدم‌هایش را در میان جامعه تثبیت کند تا بتواند وارد رقابت انتخاباتی شود و مورد دوم قرار است جایگاه آنها را در درون هرم قدرت حفظ کند که مبادا با روش‌هایی مانند استیضاح، سلب صلاحیت یا پرونده‌ی قضایی از بهشت قدرت بیرون رانده شوند. برای همین نیز احمدی‌نژاد و اطرافیانش شروع کرده‌اند به خرج کردن جدی خامنه‌ای در مقابل رقبا و منتقدان خود.

خدشه اعتبار ولی فقیه

هجوم برای سودجستن از سابقه‌ی پشتیبانی خامنه‌ای از احمدی‌نژاد ابعادی گسترده به خود گرفته است. در یک اقدام مستقیم و بی‌تعارف که نشانه‌ی بارزی از سوء استفاده دارد، غلامحسین الهام، از چهره‌های شاخص جریان احمدی‌نژاد گفت:« مقام معظم رهبری از همه دولت‌های مستقر طی ۲۰ سال گذشته، حمايت اجرايی داشته‌اند، اما دولت‌های نهم و دهم، تنها دولتی بودند که از حمايت گفتمانی رهبر انديشمند انقلاب بهره‌مند شده‌اند.»[vii] حمایت گفتمانی کدی است برای پشتیبانی بی‌قید و شرط و داوطلبانه. وی سپس برای محکم‌کاری و رفع هرگونه شبهه در این باره که رهبری با دولت روابطی تنگاتنگ دارد از مخالفان دولت احمدی‌نژاد خواست که «به جای القای گزاره مردود حاکميت دوگانه، اجازه دهند کشور از فرصت‌های بدیعی که گفتمان احمدی‌نژاد در سطح داخلی و جهانی ایجاد کرده و مکررا مورد تائيد مقام عظمای ولايت نيز بوده است، برای گذر از شرايط سخت کنونی حداکثر بهرم را ببرد».[viii]

آیا زبانی صریح‌تر از این لازم بود تا بگوید رهبری از جان و دل کارهای این دولت را تایید کرده است و حالا هم می‌کند و اگر قرار باشد که یار نزدیک احمدی‌نژاد، یعنی مشایی جایگزین وی شود، باز هم تایید خواهد کرد؟

گروه احمدی‌نژاد از یکسو هیزم خامنه‌ای را زیر دیگ عملکرد «درخشان» دولت وی می‌گذارد و از سوی دیگر تقصیرهای مربوط به امور منفی را، در آستانه‌ی انتخابات سال ۱۳۹۲، به گردن ولی فقیه می‌اندازد. سردار احمدی مقدم، فرمانده‌ی نیروی انتظامی کشور، در یک مصاحبه با کیهان « تایید کرد که میرحسین موسوی و مهدی کروبی... به خواسته آیت‌الله خامنه‌ای در حصر خانگی به‌ سر می‌برند».[ix] این در واقع پیامی است از طرف دولت – بشنوید احمدی‌نژاد و مشایی – برای طرفداران اصلاح‌طلبان و در آستانه‌ی انتخابات، که ما در حصر شخصیت‌های مورد علاقه‌ی شما نقشی نداشته‌ایم، اگر می‌خواهید بدانید که کار که بوده است نظری به بیت رهبری داشته باشید.

به این صورت می‌بینیم که پرداخت هزینه‌ی عملکردهای غلط و درست خود از جیب رهبری یک سنت متداول شده است. پای او را به میان می‌کشند تا آن چه را که خود کرده‌اند و اینک می‌تواند مورد استفاده‌ی طرف مقابل برای انتقاد و سرزنش و حمله باشد، پشت دیوار تاییدات سابق رهبری پنهان سازند. اما به راستی چرا خامنه‌ای تا این حد باید در مقابل جریان احمدی‌نژاد و بهره‌برداری آشکار سیاسی و مافیایی وی از اعتبار خود، منفعل برخورد کند؟ چرا باید پرونده‌ی معاون رئیس جمهور، محمدرضا رحیمی را که به طور محرزی به عنوان کلاهبردار شناخته شده بود، متوقف کند؟ چرا ولی‌فقیه باید موضوع سوال مجلس از احمدی‌نژاد را، علی‌رغم تعداد قابل توجه امضاء نمایندگان متوقف سازد؟ چرا احمدی‌نژاد می‌تواند مشاور مطبوعاتی خود، جوانفکر را از زندان بیرون بکشد؟

دلایل پشت پرده‌ ضعف ولی‌فقیه

عقب نشینی‌های پیاپی و مستمر خامنه‌ای در مقابل احمدی‌نژاد جای تردید نمی‌گذارد که وی در برابر این فرد یا گروه او نقطه‌ ضعفی دارد که باید "رهبر" را نگران و وحشت‌زده کند. اما این چه می‌تواند باشد؟ در این مورد می‌توان به گمانه‌زنی پرداخت.

دلیل نخست می‌تواند خودمداری و خودپرستی خامنه‌ای باشد که نمی‌خواهد بگوید بر روی اسب چموشی شرط‌بندی کرده است که اینک در پایان مسابقه، به خود او لگد می‌زند. یعنی نمی‌خواهد مجبور به اعتراف به شکست در انتخاب خویش و اشتباه در تایید عملکرد احمدی‌نژاد در سال‌های اول خود شود. وی ترجیح می‌دهد که احمدی‌نژاد تا پایان دوره‌ی ریاست جمهوری خود بماند و پس از آن به تسویه‌ی حسابی بی‌مانند با او و اطرافیان دردسرساز وی بپردازد.

برای خامنه‌ای به پایین کشیدن احمدی‌نژاد از پست ریاست جمهوری کاری‌ است شدنی اما بسیار پرهزینه. مجلس آماده‌ی استیضاح و خلع وی هست، اما این اعتبار سیاسی و قدرت تشخیص خامنه‌ای را سخت زیر سوال می‌برد. بر اساس این فرضیه‌، خامنه‌ای با وجود عدم رضایت شدید از عملکرد احمدی‌نژاد نمی‌خواهد با خلع وی از ریاست جمهوری، خود را به بحران مشروعیت سیاسی و ضعف رهبری دچار سازد.

نقش و جایگاه «والا» معرفی شده‌ خامنه‌ای دستخوش ضربات جدی شده و دیگر آن شکوه و عظمت «مقام عظما» مطرح نیست. خامنه‌ای به دستگیره‌ی سیاسی این یا آن باند قدرت‌طلب تبدیل شده و هر کس از اعتبار او به عنوان سپر دفاع از خویش بهره می‌گیرد. در این میان، جریان احمدی‌نژاد به‌نحو بی‌رحمانه‌ای سر مقام رهبری را در عزا و عروسی خویش می‌برد تا نشان دهد که آن چه امروز احمدی‌نژاد درو می‌کند حاصل چیزی است که خامنه‌ای از سال ۱۳۸۴ کاشته است.

گمانه‌ی بعدی این است که اقدام خامنه‌ای برای خلع پیش از موعد احمدی‌نژاد می‌تواند یک بحران سیاسی تمام عیار برای نظام فراهم کند. یعنی واکنش سخت و غیرقابل محاسبه‌ی این جریان را به دنبال داشته باشد. واکنشی که می‌تواند حتی تا مرز یک برخورد تمام عیار با کلیت نظام از جانب نیروهای وفادار به احمدی‌نژاد بیانجامد. این موقعیت می‌تواند شرایط را برای برخورد نیروهای شبه نظامی رقبا فراهم سازد و جمهوری اسلامی را در معرض یک کودتا، یا حتی کشور را در صورت انشعابی درون نیروهای نطامی، در آستانه‌ی یک جنگ داخلی قرار دهد. به همین دلیل خامنه‌ای در این مورد سخت مردد است.

و سرانجام، فرضیه‌ سوم که این روزها بسیار قوت گرفته، بر این مبناست که احمدی‌نژاد و گروه او اسناد و مدارک بسیاری از فساد خامنه‌ای و اطرافیان وی را در اختیار دارند. کلمه‌ی فساد نیز در حال گسترش و شاید تا حدی تدقیق معنای خود است و بحث هم بر سر سوء استفاده‌ از قدرت و بهره‌وری بیش از حد از امکانات دولتی و ثروت‌های عمومی است و هم بر سر پاره‌ای از نکات اخلاقی که می‌تواند جنبه‌های – شاید بتوان با احتیاط گفت – "ناموسی" و آبروریزی‌های ناشی از آن را داشته باشد. تشخیص این که احمدی‌نژاد چه سند یا مقوله‌ی از خلاف‌کاری‌های خامنه‌ای در اختیار دارد بسیار مشکل است اما بنا به دفعات عقب‌نشینی‌ و میزان ضربه‌ای که هر بار به اعتبار وی وارد شده است، می‌توان حدس زد که آن‌چه باند رئیس جمهور نظام در اختیار دارد باید از وخامت و جدیت خاصی برخوردار باشد که این گونه ولی‌فقیه را منفعل و دست بسته کرده است[x].

از آن جا که در حال حاضر ابعاد غارت و ارتشاء و وام‌های بازنگشته و سایر حیف و میل‌های مالی از حد تصور و درک عامه‌ی مردم خارج شده است، باید این احتمال را داد که نگرانی خامنه‌ای نباید از این گونه افشاگری‌ها مادی باشد. در این‌ صورت، این سناریوی «فساد اخلاقی» و ابعاد جنجال‌آفرین و فاجعه‌ساز آن است که برجسته‌تر می‌شود. به عبارت دیگر، چیزهایی باید در زندگی خصوصی خامنه‌ای باشد که او برای افشاء نشدن آن حاضر است تا مرز تسلیم در مقابل یاغی‌ترین عناصر درون حکومتی در طول سی سال گذشته پیش رود.

فراوانی شایعات

در این مورد بیشتر باید به شایعات و اقوال اشاره کرد. سال گذشته بود که خبرهایی منتشر شد مبنی بر کارگذاری دستگاه‌های شنود در بیت رهبری توسط اسفندیار رحیم مشایی.[xi] روشن نیست که این این خبر صحت داشته است یا خیر اما تهدیدهای احمدی‌نژاد برای افشاء «چیزهایی که مردم باید بدانند» در مجلس یا قاطعیت رحیم مشایی، مبنی بر حضور حتمی در انتخابات آینده‌ی ریاست جمهوری و اطمینان از این که صلاحیت وی حتی اگر توسط شورای نگهبان رد شود با دخالت رهبری مورد تایید قرار خواهد گرفت، همگی، راه را برای تقویت این فرض باز می‌کنند که آنها اسنادی از ولی‌فقیه دارند که او ترجیح می‌دهد هزینه‌ای تا این حد سنگین برای مسکوت گذاشتن آنها بپردازد.

سنگینی این بها سبب شده است که ذهن‌ها هر چه بیشتر از سوء استفاده‌ی سیاسی و اقتصادی و مالی و امتیازگیری، که امروزه امری طبیعی برای یک نظام مبتنی بر نابرابری و چپاول مادی محسوب می‌شود، به سوی «فساد اخلاقی خامنه‌ای در مراودات شخصی» معطوف شود. احتمالی که به سرعت در حال قوت گرفتن است و چه بسا در هفته‌های آینده از طریق افشای زمزمه‌های اولیه آن تقویت نیز شود.

چالش سیاست و آبرو

نقش و جایگاه «والا» معرفی شده‌ خامنه‌ای دستخوش ضربات جدی شده است. دیگر آن شکوه و عظمت «مقام عظما» مطرح نیست. خامنه‌ای به حربه و دستگیره‌ی سیاسی این یا آن باند قدرت‌طلب تبدیل شده است و هر کس برای ضربه‌گیری در مقابل حملات رقیب، از اعتبار او به عنوان سپر دفاع از خویش بهره می‌گیرد. در حالی که انتظار می‌رفت و همچنان می‌رود که ولی‌فقیه نظام در مقابل چنین سوءاستفاده‌های فاحشی از خود واکنش نشان دهد، می‌بینیم که سکوت پیشه کرده و برخوردی منفعل و استیصالی داشته و دارد. در این میان، جریان احمدی‌نژاد به‌نحو بی‌رحمانه‌ای سر مقام رهبری را در عزا و عروسی خویش می‌برد تا نشان دهد که آن چه امروز احمدی‌نژاد درو می‌کند حاصل چیزی است که خامنه‌ای از سال ۱۳۸۴ کاشته است.

گمانه‌زنی‌ها پیرامون دلایل سکوت و انفعال رهبری و در پیوند با تاثیر افشاگری‌های احتمالی در میان صفوف رهروان وی فراوان است، ولی به نظر می‌رسد که دلایل سیاسی و عادی، توضیح چندان رضایت بخشی برای این منظور نباشد. موضوعاتی مانند سوء استفاده‌ی مالی به طور مثال نمی‌تواند امروز برانگیزاننده احساس خاصی در بین باورمندان به قداست رهبری باشد[xii]. این در حالی است که خصلت مقدس برای خامنه‌ای شاید یگانه سرمایه‌ی واقعی او در مقابل سپاه پاسداران جاه‌طلب و کمابیش مستقل از وی و یک رئیس جمهور سرکش و قدرت‌طلب باشد. پس، حفظ این باورمندان برای خامنه‌ای در نبرد سختی که می‌تواند در آینده‌ای نزدیک با بسیاری از مدعیان بالاترین سطوح قدرت داشته باشد لازم و حیاتی است. بنابراین آن چه خامنه‌ای را سخت به وحشت انداخته است باید افشای چیزهایی باشد که می‌تواند تصویر «مافوق بشری» و «معصومیت برانگیز» وی را نزد این بخش از مریدانش به شدت مخدوش کند. اما این چیست؟

نتیجه‌گیری

جنجال‌آفرینی منجر به مرگ سیاسی رهبر نظام، چه می‌تواند باشد جز افشاگری در مورد فساد اخلاقی شخصی که برای یاران و مریدان وی سخت غیرقابل تصور است، غیرقابل تصور تا زمانی که باج‌گیران وی، ناامید از کسب تایید رهبری برای باقی ماندن در سطوح بالای هرم قدرت، به افشای آن مورد یا موارد خاص و رسواکننده اقدام کنند. این سناریوی فرضی این پرسش نهایی را در پایان پیش می‌کشد که آیا فضاحت مدارک و مواردی که باند احمدی‌نژاد از فساد اخلاقی احتمالی خامنه‌ای می‌توانند رو کنند آن قدر فجیع هست که بتواند، در صورت در کار بودن انتخابات،[xiii] دستیابی یکی از چهره‌های مورد تنفر وی – یعنی اسفندیار رحیم مشایی – را به مقام ریاست جمهوری و آن هم با حمایت ضمنی و تسلیم پشت پرده‌ی خامنه‌ای، در خرداد ۱۳۹۲ تضمین کند؟

پانویس‌ها:

[i] Kim Il-sung (1912–1994)

[ii] Autocracy

[iii] Oligarchy

[iv] اقلیتی متشکل از روحانیون، بزرگ بازاریان، سیاست پیشگان مذهبی حاضر در ساختار قدرت و به تدریج رده‌های عالی سپاه و نیز طبقه‌ی ثروتمند بخش خصوصی.

[v] منظور تا زمان مرگ خمینی در سال ۱۳۶۸ خورشیدی و به دنبال آن تغییر قانون اساسی بود.

[vi] وی بین سال‌های ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸ در پست ریاست جمهوری بود که فاقد قدرت واقعی تصمیم گیری یا اجرایی محسوب می‌شد.

[vii] منبع: سایت آخرین نیوز

[viii] همان

[ix] منبع: سایت رادیو فردا

[x] برای پرهیز از افراط در کلام از به کارگیری واژه «ذلیل» خودداری کردیم و قضاوت را به خوانندگان و آینده سپرده ایم.

[xi] به عنوان نمونه نگاه کنید به «تریبون مستضعفین»

[xii] هر چند که در باره شمار این افراد و عمق باور آنها به قداست خامنه‌ای نباید به هیچ عنوان اغراق کرد.

[xiii] در تدارک انتخاباتی که شاید برگزار نشود- کورش عرفانی

قبض و بسط سیاسی رژیم در ماه‌های پیش رو

politics — Thu, 13 Dec 2012 21:41:00 +0000

اکبر گنجی

اکبر گنجی - سیر تحولات ایران تا حد زیادی به متغیرهای خارجی وابسته شده است. متغیرهایی که از جمله شامل تحریم‌های فلج کننده، مذاکرات هسته‌ای، مذاکره یا عدم مذاکره‌ با آمریکا، سقوط یا بقای رژیم بشار اسد، امکان سرایت جنگ داخلی سوریه به عراق و لبنان و ترکیه، احتمال حمله‌ نظامی به ایران یا اپوزیسیون‌ سازی مشابه سوریه برای ایران می‌شوند. بدین ترتیب، سخن گفتن از ماه‌های پیش رو، بدون در نظر گرفتن این متغیرها و میزان تأثیرشان در سمت و سوی تحولات، از دقت و صحت تحلیل می‌کاهد.

فرض کنیم ۶ ماه آینده- تا زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری- شرایط فعلی پایدار بماند و در وضعیت امروز قرار داشته باشیم. آیت‌الله خامنه‌ای به دنبال برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در خرداد ۱۳۹۲ با اهدافی به شرح زیر است:

الف- مشارکت حداکثری مردم در انتخابات به منظور مشروع قلمداد کردن نظام.

ب- حفظ آرامش در بالا (کنترل جنگ قدرت جناح‌های رژیم) و پائین (ممانعت از شورش و بسیج اجتماعی).

ج- تضمینی بودن نتیجه/فرآورده‌ انتخابات (رئیس جمهور مطیع رهبری).

ظاهراً هدف اول با هدف دوم و سوم در تعارض قرار دارد. آرامش و نتیجه تضمین شده، نیازمند افزایش فشار و سرکوب است. انتخابات در فضای بسته، غیررقابتی و قطبی نشده نمی‌تواند مشارکت حداکثری پدید آورد. اما مسئله به این سادگی‌ها نیست. واقعیت‌های دیگری نیز وجود دارد که نباید نادیده گرفته شوند. ساختار سیاسی ایران، ساختار سیاسی عراق صدام حسین، لیبی قذافی، مصر حسنی مبارک و کره‌ شمالی نیست.

اولاً: انتخابات حداقل به جنگ قدرت میان اصول‌گرایان تبدیل خواهد شد. جنگ قدرتی که طرفین با وعده‌ها و افشاگری‌ها در بخشی از جامعه شور و حال ایجاد خواهند کرد. حضور کاندیدای احمدی‌نژاد در برابر کاندیدای اصول‌گرایان سنتی چالش‌برانگیز خواهد بود. ضمن آن که جبهه‌ پایداری هم زیربار مشایی نمی‌رود و اگر احمدی‌نژاد بر حضور او اصرار ورزد، ممکن است شاهد حضور سه جریان متفاوت اصول‌گرایان در انتخابات باشیم. احمدی‌نژاد پیش‌بینی‌ناپذیر، ممکن است با ترفندهای تازه شگفتی‌ساز باشد.

ثانیاً: انتخابات طرف سومی هم خواهد داشت. اگرچه امکانی برای نامزدی چهره‌های شاخص

اصلاح‌طلبان (موسوی، کروبی، خاتمی، عبدالله نوری و...) وجود ندارد، اما راه برای کاندیداتوری دیگر اصلاح‌طلبان (عارف، محمدعلی نجفی، اسحاق جهانگیری و...) باز است. به احتمال زیاد سبزها و اصلاح‌طلبان از کاندیداتوری چهره‌های غیراصلی پشتیبانی نخواهند کرد. عارف با این‌که معاون اول محمد خاتمی بود، حمایتی کسب نخواهد کرد. اگر نجفی کاندیدا شود و مورد تأیید شورای نگهبان قرار گیرد، به طور قطع حداقل بخشی از اصلاح‌طلبان از او حمایت خواهند کرد.

انتخابات حداقل به جنگ قدرت میان اصول‌گرایان تبدیل خواهد شد. جنگ قدرتی که طرفین با وعده‌ها و افشاگری‌ها در بخشی از جامعه شور و حال ایجاد خواهند کرد. حضور کاندیدای احمدی‌نژاد در برابر کاندیدای اصول‌گرایان سنتی چالش‌برانگیز خواهد بود. ضمن آن که جبهه‌ پایداری هم زیربار مشایی نمی‌رود و اگر احمدی‌نژاد بر حضور او اصرار ورزد، ممکن است شاهد حضور سه جریان متفاوت اصول‌گرایان در انتخابات باشیم. احمدی‌نژاد پیش‌بینی‌ناپذیر، ممکن است با ترفندهای تازه شگفتی‌ساز باشد.

با توجه به این مقدمات، آیا فضای سیاسی بسته‌تر شده و سرکوب‌ها افزایش خواهند یافت؟ اگر چه شواهد و قرائنی برای این مدعا می‌توان ارائه کرد، اما شواهدی خلاف این مدعا هم وجود دارد.

یکم- روزنامه‌ها، هفته‌نامه‌ها و ماهنامه‌ها: روزنامه‌های اعتماد و آرمان به اصلاح‌طلبان تعلق دارند. روزنامه‌ اصلاح‌طلب بهار نیز به تازگی آغاز به کار کرده است. گفته می‌شود که بهار در خدمت عارف قرار گرفته است، اما تیم گرداننده‌ آن (سعید پورعزیزی، کسری نوری، بهروز گرانپایه و عموزاده‌ خلیلی) از اصلاح‌طلبانند.

هفته‌نامه‌های اصلاح‌طلب مهرنامه، آسمان، اندیشه‌ پویا و نسیم بیداری نیز ماه هاست که در حال انتشار هستند و نه تنها از داخلی‌ها، که از ایرانیان مقیم خارج نیز مقاله منتشر می‌کنند.

دوم- سخنرانی‌ها: اگر چه امکان سخنرانی درمحافل عمومی برای چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب وجود ندارد، اما گروه‌های اجتماعی با سید محمد خاتمی، موسوی خوئینی‌ها، عبدالله نوری، هاشمی رفسنجانی و... دیدار کرده و متن سخنان آنان نیز منتشر می‌شود. پیام تصویری محمد خاتمی به مراسم ۱۶ آذر دانشگاه تهران نه تنها در آنجا پخش گردید، بلکه در صفحه‌ روزنامه‌ی اعتماد ۲۱/۹/۹۱ بازنشر شد.

سوم- نزاع بر سر روابط با آمریکا و اشغال سفارت آن کشور در تهران: اخیراً بحث‌های داغی درباره‌ مذاکره‌ با آمریکا و اشغال سفارت آن کشور در سال ۱۳۵۸ در گرفت. مقاله‌های رد و بدل شده میان عباس عبدی و صادق خرازی یکی از آن موارد بود. نظرات ناقدانه‌ صادق طباطبایی [۱] و ابراهیم یزدی [۲] و پاسخ موسوی خوئینی‌ها [۳] سه نمونه‌ دیگر در این خصوص است. نه تنها اشغال سفارت آمریکا به طور ریشه‌ای نقد و رد می‌شود، بلکه گروهی به طور علنی از مذاکره و رابطه‌ با آمریکا حمایت می‌کنند.

چهارم- نفی هژمونی روضه‌خوان‌ها و مداح‌ها: روضه‌خوان‌ها و مداح‌ها در بالا آوردن احمدی‌نژاد ایفای نقش کرده‌اند. پیروزی احمدی‌نژاد موجب شد تا آنان به دنبال هژمونی گفتمان خود بیفتند و تا حدی هم موفق شدند. اخیراً رسول جعفریان در نقد سخنان پناهیان- روضه‌خوان بیت رهبری- که در حضور

آیت‌الله خامنه‌ای ایراد کرده [۴]، گفته است:

«قریب هشت سال است که در این کشور مشتی روضه‌خوان، سردمدار فکر و اندیشه شده‌اند...با این حرف‌ها که نمی‌شود برای کشور راهبرد درست کرد و آینده‌نگری کرد. این‌ها مشتی بافتنی است که به درد اداره‌ مملکت نمی‌خورد... چطور آقای ابطحی در این حکومت زندانی و محدود می‌شود، اما افرادی مثل پناهیان که همان حرفها را، اما در قالب انقلابی می‌زنند و بعد از ظهور صغری، حرف از قواعد ظهور به میان می‌آورند و آماده‌باش می‌دهند، به راحتی فرصت می‌یابند که مدام در سیما مطالب و افکار و اندیشه‌های بی اساس‌شان منتشر شود... این‌که این افراد در محضر رهبری این مطالب را می‌گویند، معنایش این نیست که آن مطالب از نظر ایشان درست است.» [۵]

نقد جعفریان جنجال زیادی برپا کرد و گروهی به دفاع از پناهیان برخاستند، اما نقد "ظهورگرایی" و روضه‌خوان و مداح خواندن سخنران عزاداری رهبری، قابل توجه است.

جمهوری اسلامی دموکراتیک و ملتزم به حقوق بشر نخواهد شد. اما فضا به صورت کنترل شده گشوده‌تر می‌گردد تا مشارکت حداکثری محقق شود. آیت‌الله خامنه‌ای فضای حضور اصلاح‌طلبان را ایجاد خواهد کرد، اما نه برای چهره‌های شاخص یا برای پیروزی آنان در انتخابات. بلکه برای گرم کردن تنور انتخابات و دستیابی به مشارکت حداکثری. این‌ها مقتضای ساختار جمهوری اسلامی، انتخابات و مدعیات است. اگرچه انتخابات آزاد و منصفانه و موثر نیست، اما انتخابات رقابتی میان "خودی"‌هایی که مانند ببر و پلنگ به نزاع می‌پردازند، فضای تنفس برای پائینی‌ها ایجاد می‌کند.

پنجم- نامه‌های سرگشاده به رهبری: نامه‌های سرگشاده‌ زندانیان سیاسی و برخی از فعالان سیاسی داخل کشور به رهبری ادامه دارد. نامه‌ها و فیلم‌های نوری‌زاد و نوشته‌ دکتر ملکی دو نمونه از آنهاست. [۶]

ششم- مناظره‌های تلویزیونی: مناظره‌های تلویزیونی در انتخابات ریاست جمهوری ۸۸ نقش مهمی ایفا کردند. آن تجربه از مدتی قبل به گونه‌ای جدید در حال تکرار است که بازتاب نسبتاً گسترده‌ای هم داشته است. مناظره‌ ابراهیم اصغرزاده و حسین شریعتمداری [۷]، مناظره‌ معصومه‌ ابتکار و روح الامینی [۸] و مناظره‌ صادق زیباکلام و حسین خسروپناه [۹] سه نمونه از این موارد هستند. صدا و سیما وعده داده است که این گونه مناظره‌ها را ادامه دهد. البته زیباکلام حضور دائمی در تلویزیون داشته و از آمریکا و

رضاشاه هم در سیمای جمهوری اسلامی دفاع می‌کند [۱۰]. اصغرزاده و ابتکار در سیمای جمهوری اسلامی از زندانیان سیاسی دفاع کردند.

کاندیداهای ریاست جمهوری هم مناظره‌های تلویزیونی خواهند داشت و کسب رأی، فرد را وادار به نقد وضع موجود و ظاهر شدن در چهره‌ اپوزیسیون می‌کند.

هفتم- مناظره‌های دانشگاهی: مناظره‌های دانشگاهی- با حضور دانشجویان- نیز اخیراً رونق گرفته است. مناظره‌ عباس عبدی و علوی‌تبار[۱۱]، مناظره‌ علوی‌تبار و نبویان [۱۲]، مناظره‌ علوی‌تبار و خسروپناه [۱۳]، مناظره‌ علوی‌تبار و عبدالهیان در قم، مناظره‌ علوی‌تبار با واسطی در مشهد، مناظره‌ مراد ثقفی و حجت‌الاسلام مهدی ابوطالبی در دانشگاه مشهد [۱۴] چند نمونه از این موارد هستند.

مناظره‌ها کمتر سیاسی و بیشتر دینی است. اما گزارش‌ها نشان می‌دهند که برخلاف نظر حکومت، این گونه مناظره‌ها با توجه به هزینه کردن صد درصدی اسلام توسط جمهوری اسلامی، به سود طرف مقابل تمام شده است و سخنان نوگرایان و منتقدان طالب بیشتری پیدا کرده است.

هشتم- نتیجه: جمهوری اسلامی دموکراتیک و ملتزم به حقوق بشر نخواهد شد. اما فضا به صورت کنترل شده گشوده‌تر می‌گردد تا مشارکت حداکثری محقق شود. آیت‌الله خامنه‌ای فضای حضور اصلاح‌طلبان را ایجاد خواهد کرد، اما نه برای چهره‌های شاخص یا برای پیروزی آنان در انتخابات. بلکه برای گرم کردن تنور انتخابات و دستیابی به مشارکت حداکثری.

این‌ها مقتضای ساختار جمهوری اسلامی، انتخابات و مدعیات است. اگرچه انتخابات آزاد و منصفانه و موثر نیست، اما انتخابات رقابتی میان "خودی"‌هایی که مانند ببر و پلنگ به نزاع می‌پردازند، فضای تنفس برای پائینی‌ها ایجاد می‌کند. آیا مخالفان می‌توانند و می‌خواهند از این شرایط برای گذار به دموکراسی استفاده کنند؟

انتخابات ریاست جمهوری به روایت خاتمی و موسوی خوئینی‌ها

politics — Wed, 05 Dec 2012 22:25:05 +0000

اکبر گنجی

اکبر گنجی - ایران از نظر سیاسی در چه شرایطی به سر می‌برد؟ بگذارید از زبان داخلی‌ها و به حکم: "خوش‌تر آن باشد که سر دلبران/ گفته آید از زبان دیگران"، به توضیح وضعیت بپردازیم. آن هم از زبان شخصیت‌هایی که روزی/ روزگاری از چهره‌های قدرتمند جمهوری اسلامی بودند.

یکم- محمد خاتمی در سی ام آبان سال ۱۳۹۱ گفته است: «مگر فلان آقای نظامی یا امنیتی حق دارد درون و بیرون نظام را تعریف کند؟ اینها یعنی چه؟ مثل این که مشکل فقط این است که چه کسی کاندیدا بشود؟ نخیر، آیا اصلا شما [یعنی ما اصلاح‌طلبان] را راه می‌دهند؟... ما می‌خواهیم زندگی کنیم، حرف بزنیم، امنیت داشته باشیم... آنچه برای ما مهم است این است که ما داخل نظامیم، هیچ کس حق ندارد بگوید چه کسی داخل نظام است و چه کسی خارج نظام... آیا کاندیدای اصلاح‌طلبان می‌تواند در این فضا همه‌

حرف‌هایش را بزند یا اگر بزند به انواع اتهامات متهم می‌شود؟... باز هم بر این نکته تأکید می‌کنم که گرچه ما اهل تحریم نیستیم، ولی عدم شرکت و نداشتن کاندیدا به هیچ وجه به معنی خروج از نظام نیست. نباید تحت تأثیر جنگ روانی قرار بگیریم» [لینک].

خاتمی براین باور است که اصلاح‌طلبان اصلی را به انتخابات راه نمی‌دهند، لذا آنها هم کاندیدایی نخواهند داشت. خاتمی وضعیت را آن چنان بسته می‌یابد که مطالبات اصلاح‌طلبان را به "امنیت داشتن" و "زندگی کردن" تقلیل می‌دهد. می‌گوید قدرت سیاسی از آن شما، اما باید امنیت داشته باشیم و زندگی کنیم.

دوم- آیت‌الله موسوی خوئینی‌ها طی دیداری با بخش دانشجویی حزب اسلامی کار- که در ۶/۹/۹۱ انتشار یافت [لینک] - در توضیح وضعیت کشور موارد زیر را بازگو کرده است:

الف- تهمت‌زنی، دروغ‌گویی نظام: مردم به نظام اعتماد ندارند. یکی از دلایل آن، دروغ‌گویی و تهمت‌زنی بی‌شمار است: «این که هی بگویید فلانی بد است، فلانی فتنه‌گر است، فلانی صهیونیست است، فلانی آمریکایی است و فلانی چیست و فلانی چیست و غیره برای شما سودی نخواهد داشت. حتی اگر مردم باور کنند، و البته از بس دروغ گفته‌اید آن را هم باور نمی‌کنند».

ب- میزان اصلاح پذیری نظام: رژیم اصلاح‌طلبان را جاسوس و برانداز به شمار می‌آورد که از سر لطف به آنان اجازه‌ حیات داده است. هیچ نظر اصلاح طلبانه‌ای از آنان را نمی‌پذیرد: «این که اشاره کردید ما برای اصلاح امور به حاکمیّت پیشنهادی بدهیم این کار عملی نیست. آن‌ها ما را برانداز می‌دانند و نسبت به من هم نگاه‌شان این است که به قول سردارشان من آمریکائی هستم و آمریکا به من خط می‌دهد وبه قول یکی از نویسندگان‌شان و سایت‌های خلق‌الساعه و بی‌شمارشان، من افکار مارکسیستی دارم و به "ک گ ب" وصل هستم و البته آنهایی که این تهمت‌ها را می‌زنند همه آزاد هستند و هر روز هم وضعشان بهتر می‌شود. آن وقت من بیایم به آن‌ها بسته پیشنهادی بدهم؟ می‌گویند ما همین که شما را زنده گذاشته‌ایم، لطف کرده‌ایم و ما را به عنوان یک دشمن خطرناک می‌دانند و فکر می‌کنم که اگر روزی بر سر دوراهی سازش با آمریکا یا اصلاح‌طلبان قرار بگیرند، آمریکا را بر ما ترجیح می‌دهند».

پ- شرکت در انتخابات به شرط نفی موسوی و کروبی : آیت‌الله خامنه‌ای اصلاح‌طلبان را فتنه‌گر قلمداد کرده، و پیروانش، توبه از گذشته و بیزاری جستن از میرحسین موسوی و مهدی کروبی را به عنوان شرط کاندیداتوری اصلاح‌طلبان مطرح کرده‌اند.

«می‌گویند اگر می‌خواهید در انتخابات شرکت کنید باید از فتنه ابراز بیزاری بجویید. ابراز بیزاری یعنی چه؟ یعنی از آقایان مهندس موسوی و حجت‌الاسلام کروبی تبری بجوئیم؟ ما خودمان آقای موسوی را به عنوان کاندیدا معرفی کردیم، و او مدعی است رایش را خورده‌اند و هنوز تکلیف این مسئله روشن نشده است. چون یک طرف دعوا را بر کرسی نشانده‌اند وطرف دیگر را در خانه‌اش زندانی کرده‌اند، حالا ما از او برائت بجوییم تا بتوانیم در انتخابات شرکت کنیم و آنان همین داستان را دوباره تکرار کنند... می‌گویند از آقای خاتمی اعلام برائت کنید. تازه ول‌کن هم نیستند. از این سه تا که ابراز برائت کردید می‌گویند از دیگران هم ابراز برائت کنید، از آن‌ها که زندانی هستند هم ابراز برائت کنید وآخرش هم می‌گویند از خودتان و از گذشته‌تان هم اعلام بیزاری کنید. یعنی باید از همه این‌ها ابراز برائت کنید تا شما را قبول کنند. مرده شوی این قبول کردن را ببرد».

برخی مدعای احتمال کاندیداتوری هاشمی رفسنجانی را مطرح کرده و گفته‌اند که او فردی است که اصلاح‌طلبان، اصول‌گرایان سنتی و تکنوکرات‌ها بر سرش اجماع خواهند کرد. به تعبیر دیگر، هاشمی رفسنجانی، "چاره‌ی بیچارگی" جمهوری اسلامی و نجات کشور است. اما وضع هاشمی حتی از ضرب المثل "طرف را به ده راه نمی‌دادند، سراغ خانه‌ کدخدا را می‌گرفت"، نیز بدتر است. برای این که به هاشمی حتی اجازه‌ سفر به زادگاه خودش را هم ندادند تا بداند که نمی‌خواهند در انتخابات نقش‌آفرین باشد.

ت- شرایط خاتمی از زندان بدتر است: اصلاح‌طلبان نه تنها از نظام حذف شده‌اند، بلکه در شرایط بدتر از زندان به سر می‌برند. حال برخی می‌گویند شرایط را بپذیرد، در انتخابات شرکت کنید تا حذف نشوید:

«می‌گویند که اگر در انتخابات شرکت نکنید حذف می‌شوید. از کجا حذف می‌شویم؟ از درون حکومت؟ سال‌ها است که ما را حذف کرده‌اند. آن دو بزرگوار را که در خانه‌شان زندانی کرده‌اند. عده‌ای هم که در زندان به سر می‌برند. کسی هم مثل آقای خاتمی در چنان محدودیت هائی بسر می‌برد که اگر در زندان بود راحت‌تر از این بود. خوب حذف کردن مگر چه معنایی جز این دارد».

ث- انتصابات خامنه‌ای- جنتی: آیت‌الله خامنه‌ای سرنوشت انتخابات را به آیت‌الله جنتی واگذار کرده و مقاصد خود را از طریق او تعقیب می‌کند. سخنان خداوند دارای معیار و معناست، اما مدعیات اینان فاقد ملاک و معناست: «ریش و قیچی دست آقای آیت‌الله جنتی است که بگوید چه کسی صلاحیت دارد و چه کسی ندارد. به کسی هم جوابگو نیست که دلایل تایید یا رد صلاحیت یک فرد را توضیح بدهد. وقتی خدا با انسان حرف می‌زند می‌فهمیم که چرا می‌فرماید این خوب است و آن بد است، ولی مشکل ما این است که نمی‌فهمیم که جناب جنّتی، در دایره‌ی کدام نگاه این را تایید می‌کند و آن را رد می‌کند... آن‌ها می‌گویند همه آزاد هستند، اما در چارچوب نگاه آقای جنتی، و این به نظر ما درست نیست. آقای جنتی بالاخره یک نفر است و نمی‌شود که همه خودشان را با قد و قواره‌ای که آقای جنتی متر می‌کند اندازه کنند و تطبیق دهند».

ج- انتخابات آزاد، یعنی کاندیداتوری مهندس موسوی: شرکت در انتخابات حق مردم و همه‌ گروه‌های سیاسی است، اما انتخابات باید آزاد باشد. وقتی موسوی و کروبی و ده‌ها تن دیگر را زندانی کرده، اصلاح طلبان فاقد رسانه، حق برگزاری نشست سیاسی، امکانات تبلیغاتی و مورد تهاجم تخریبی هستند؛ انتخابات آزاد فاقد معناست. در عین حال، نظام اگر فقط و فقط بپذیرد که موسوی از درون زندان کاندیدا شود، ما آزاد بودن انتخابات را می‌پذیریم:

«انتخابات آزاد آثار و علائمی دارد که اگر مردم آن‌ها را ببینند باور می‌کنند. اما بعید می‌دانم که حکومت تن به یک انتخابات آزاد بدهد. انتخابات آزاد یعنی این که آقای مهندس موسوی هم بتواند کاندیدا شود... حتی لازم نیست برای انتخابات از حصر هم بیرون آورده شود، فقط از داخل حصر منزلش اعلام کاندیداتوری کند. اگر رای آورد از خانه‌اش برود ساختمان ریاست جمهوری و اگر رای نیاورد همانجا بماند. اگر انتخابات آزاد نباشد، هر چقدر هم که ما بگوئیم آزاد است مردم باورشان نمی‌شود».

چ- پیش‌بینی بسته‌تر شدن فضای سیاسی: وضعیت ایران را به مرحله‌ای رسانده‌اند که شرایط روز به روز بدتر و بدتر خواهد شد. حقوق مدنی هرچه بیشتر نادیده گرفته خواهد شد، "هیچ امیدی" به برگزاری انتخابات آزاد وجود ندارد و "بعید" است رژیم تن به چنین امری دهد:

«من با مشاهده وضعیت موجود، هیچ امیدی ندارم که حاکمیت راه را باز کند تا تمام مردم آزادانه مشارکت کنند... با مشاهده این وضعیت متاسفانه می‌بینم که اجازه نمی‌دهند که انتخابات پیش رو انتخاباتی آزاد باشد. چون شرایط برایشان دشوار‌تر شده است. در سال ۸۸ مدیریت کشور به دشواری امروز نبود. همانطور که در سال ۸۴ هم به دشواری سال ۸۸ نبود... مدیریت کشور برایشان دشوار شده است و به روی همدیگر چنگ می‌اندازند و روز به روز هم وضعیت برایشان دشوار‌تر می‌شود و هر چه دشوار‌تر شود برگزاری انتخابات را سخت‌تر می‌کنند، چون احساس می‌کنند آزادی انتخابات سال ۸۸ را هم نمی‌توانند برقرار کنند. چون نگران هستند که از داخل انتخابات آزاد نتیجه‌ای بیرون بیاید که کار را برای آنان مشکل‌تر کند. خدا کند مشکلات کشور کمتر شود و به حد اقل برسد. در غیر این صورت هر روز دایره آزادی‌های مدنی و مشروع تنگ‌تر خواهد شد».

سوم- اجازه ندادن به هاشمی رفسنجانی جهت سفر به زادگاه خود: قرار بود هاشمی رفسنجانی برای مراسم اولین سالگرد درگذشت حجت‌الاسلام والمسلمین محمد هاشمیان- امام جمعه‌ سابق رفسنجان- به آن شهر برود. سخنرانی‌هایی برای او تدارک دیده و اعلام شده بود. شورای تأمین استان اطلاع می‌دهد که قادر به تأمین امنیت برگزاری این مراسم و با حضور هاشمی رفسنجانی نیست. گروه‌های فشار و لباس شخصی‌ها هم تهدیدات خود را آغاز می‌کنند. هاشمی که با ساختار تشکیلاتی و فرماندهی این نوع گروه‌ها به خوبی آشناست، سفرش را لغو می‌کند. هاشمی پیامی برای این مراسم ارسال کرد و در آخر آن نوشت:

این که خاتمی و موسوی خوئینی‌ها می‌گویند با کاندیداهای دسته دوم و سوم اصلاح‌طلبان وارد انتخابات نخواهند شد، این که می‌گویند با "کاندیدای اجاره‌ای" (کاندیدای اصول‌گرایان) وارد انتخابات نخواهند شد، این که می‌گویند کاندیدای اصلاح‌طلبان باید چهره‌های شاخص آنها (موسوی، کروبی، خاتمی، عبدالله نوری) باشد؛ معنایی جز عدم کاندیداتوری نخواهد داشت. برای این که آیت‌الله خامنه‌ای هزینه‌ زیادی بابت حذف اینان از نظام داده است، حال به چه دلیلی باید راه ورود آنان را هموار سازد؟ هاشمی رفسنجانی را به روستایش هم راه ندادند. بقیه‌ افرادی هم که قصد قطعی کاندیداتوری دارند، در انتظار مجوز رهبری به سر می‌برند.

«وظیفه‌ام بود که هم در مراسم اولین سالگرد ایشان حضور یابم و هم در این فرصت، دیدار با بستگان و همشهریان را تازه نمایم؛ دلم می‌خواست و برنامه‌ریزی هم شده بود که بیایم، اما به خاطر فشردگی برنامه‌ها در مرکز و ملاحظاتی که به آن آگاهید و ضرورت پرهیز از هرگونه تنش و اختلاف و گرفتن فرصت از سوءاستفاده‌کنندگان و بدخواهان افراطی، خود را از این سعادت محروم می‌کنم». [لینک]

مراسم با آرامش مطلق- بدون حضور هاشمی- برگزار شد. برخی مدعای احتمال کاندیداتوری هاشمی رفسنجانی را مطرح کرده و گفته‌اند که او فردی است که اصلاح‌طلبان، اصول‌گرایان سنتی و تکنوکرات‌ها بر سرش اجماع خواهند کرد. به تعبیر دیگر، هاشمی رفسنجانی، "چاره‌ی بیچارگی" جمهوری اسلامی و نجات کشور است. اما وضع هاشمی حتی از ضرب المثل "طرف را به ده راه نمی‌دادند، سراغ خانه‌ کدخدا را می‌گرفت"، نیز بدتر است. برای این که به هاشمی حتی اجازه‌ سفر به زادگاه خودش را هم ندادند تا بداند که نمی‌خواهند در انتخابات نقش‌آفرین باشد.

چهارم- دیدار با هاشمی، خاتمی و سید حسن خمینی یعنی نفی اصول‌گرایی و عدم کاندیداتوری: سایت رجانیوز در دهم آذر ۱۳۹۱ طی خبری اعلام کرد که محمد باقر قالیباف- کاندیدای ریاست جمهوری- در ۲۳/۷/۹۱ با هاشمی رفسنجانی و سپس با محمد خاتمی و سید حسن خمینی "ملاقات محرمانه" داشته است. رجانیوز مدعی شده که "به برخی از جزئیات این دیدارها" دسترسی داشته و افزوده که "مدعیان اصول گرایی"، "لازم است مرزبندی صحیح و درستی با اصحاب و حامیان فتنه" داشته باشند. به همین دلیل، قالیباف باید «شخصاً در مورد علت و جزئیات دیدار با خاتمی به عنوان یکی از رئوس فتنه ۸۸، آقای هاشمی از حامیان برخی عناصر فتنه ۸۸ و سید حسن خمینی توضیح دهد.» [لینک]

روابط عمومی شهرداری تهران به سرعت با صدور اطلاعیه‌ای این خبر را تکذیب کرد. اما تکذیبیه دارای نکته‌ بسیار مهمی بود. نوشته‌اند: «متاسفانه برخی رسانه‌های فضای مجازی صرفا برای دست یافتن به بازدید بیشتر و یا به دلیل توهم دشمن‌پنداری بر خلاف صراحت فرمایش رهبر معظم انقلاب که تاکید داشتند رقیب انتخاباتی خود را دشمن اکبر تلقی نکنیم، به هر دروغ و شایعه‌ای متوسل می‌شوند.» [لینک]

گویی خبر دروغ دیدار قالیباف با این سه، مصداق تبدیل قالیباف به "دشمن اکبر" است. مگر دیدار با این سه تن چه جرم بزرگی است که آن را باید این چنین قلمداد کرد؟ رجانیوز مجدداً تأکید کرد که صحت خبرش "محرز" است و نوشت: «چنانچه روشن شود که آقای قالیباف با انگیزه نهی از منکر نسبت به برخی رفتارهای نادرست و همچنین روشن کردن مرزبندی خود با این افراد دیدار کرده است، مایه خوشوقتی دلسوزان انقلاب خواهد بود، اما انجام دیدار محرمانه و خبری نکردن آن با گذشت بیش از یک ماه، موجب بروز شائبه‌هایی می‌شود که رجانیوز پس از گذشت این مدت برای زدودن شائبه‌ها، دست به انتشار این خبر زد تا شاید آقای قالیباف به میدان روشنگری بیایند».

پنجم- نتیجه: این که خاتمی و موسوی خوئینی‌ها می‌گویند با کاندیداهای دسته دوم و سوم اصلاح‌طلبان وارد انتخابات نخواهند شد، این که می‌گویند با "کاندیدای اجاره‌ای" (کاندیدای اصول‌گرایان) وارد انتخابات نخواهند شد، این که می‌گویند کاندیدای اصلاح‌طلبان باید چهره‌های شاخص آنها (موسوی، کروبی، خاتمی، عبدالله نوری) باشد؛ معنایی جز عدم کاندیداتوری نخواهد داشت. برای این که آیت‌الله خامنه‌ای هزینه‌ زیادی بابت حذف اینان از نظام داده است، حال به چه دلیلی باید راه ورود آنان را هموار سازد؟ هاشمی رفسنجانی را به روستایش هم راه ندادند. بقیه‌ افرادی هم که قصد قطعی کاندیداتوری دارند، در انتظار مجوز رهبری به سر می‌برند.

آیت‌الله موسوی خوئینی‌ها گفته است که آقای خاتمی رئیس ماست. خاتمی هم به صراحت خط مشی انتخابات را روشن کرده است: مرزبندی با دو طرف.

مرزبندی با اصول‌گرایان: اگر در انتخابات چهره‌های شاخص اصلاح‌طلبان مجاز به کاندیداتوری نباشند، اصلاح‌طلبان نامزدی نخواهند داشت.

مرزبندی با ساختارشکنان: اصلاح‌طلبان جمهوری اسلامی را قبول داشته و به همین دلیل برخلاف براندازان، انتخابات را تحریم نخواهند کرد.

به تعبیر دیگر، بر این قرار حتی اگر انتخابات ریاست جمهوری رقابت منحصر به کاندیداهای اصول‌گرایان سنتی و اصول‌گرایان رادیکال باشد، سید محمد خاتمی و همفکرانش رأی خود را به صندوق‌ها خواهند ریخت، برای آن که مرزبندی شان با ساختارشکنان روشن باشد و هیچ کس هم نتواند آنها را خارج نظام قلمداد کند.

مردم درباره اختلافات سران نظام چه می‌گویند؟

arezoo — Fri, 09 Nov 2012 19:33:09 +0000

ناصر کرامتی

ناصر کرامتی − « این احمدی‌نژاد اهل دعوا است. توی انتخابات هم گیر داد به دزدی‌های اینها. داشت پته دزدی همه را می‌ریخت روی آب. به کروبی گفت از شهرام جزایری پول گرفته. به مدرک زن موسوی گیر داد. به بخور بخور بچه‌های هاشمی گیر داد. مثل این‌که به رئیس دادگاه‌ها گفته بودجه‌شان را قطع می‌کنه. ما اول فکر می‌کردیم این آدم درستی است، دزد نیست، جلوی سوءاستفاده‌ها را می‌گیره اما خودش هم با اینها فرقی نداشت. معاون خودش زمین‌خواری کرده. پای خیلی زمین در میان است. به قیافه‌اش هم می‌خورد. مثل نزول خورهای بازار است. نمی‌گیرند زندان‌اش کنند. دزدی اگر بد است برای همه بد است.

در ایران هر کس کاره‌ای است، بار خودش را می‌بندد. با هم ساخت و پاخت می‌کنند. کسی به دزدی بقیه کاری ندارد. با هم می‌خورند. شریک هستند. همیشه همین بوده. رژیم قبلی، این رژیم، خود آخوندها. همه وقتی در راس کار هستند مملکت را غارت می‌کنند. حرف احمدی‌نژاد این نیست که جلوی دزدی را بگیرد. می‌خواهد فقط خودش بخورد. حق و حساب بقیه را نمی‌دهد برای همین می‌خواهند زمین‌اش بزنند.»

این گفته‌ها، اظهارات یک شاطر نانوایی است. نانوائی چهار شیفت دارد و او برای تامین زندگی خود روزی دو شیفت در آن کار می‌کند. می‌گوید وقتی برای چیز خواندن ندارد. کار کردن با کامپیوتر و اینترنت را بلد نیست و اطلاعات سیاسی خود را در گفتگو با مشتریان نانوایی و گوش دادن اخبار رادیو به دست می‌آورد.

***

مدتی است اختلاف طیف‌های مختلف قدرت در ساختار جمهوری اسلامی علنی شده است. جنگ لفظی مسئولان از متلک انداختن در سخنرانی‌ها و مصاحبه‌ها به نامه‌نگاری علیه یکدیگر کشیده است. جدیدترین اختلاف علنی، مشاجره محمود احمدی‌نژاد، رئیس قوه مجریه یا صادق لاریجانی، رئیس قوه قضائیه است. علی خامنه‌ای در آخرین سخنرانی خود در تاریخ ۱۰ آبان ۱۳۹۱ گفته است: « مسئولان به ویژه سران سه قوه باید با وظیفه‌شناسی و درک شرایط حساس کنونی، از هرگونه کشاندن اختلاف‌ها به میان مردم خودداری کنند و بدانند از امروز تا روز انتخابات، هر کسی که بخواهد از احساسات مردم در جهت اختلافات استفاده کند، قطعاً به کشور خیانت کرده است.»

با وجود تلاش خامنه‌ای برای پوشاندن اختلافات به نظر می‌رسد رقابت سیاسی بین جناح‌های مختلف راست‌گرایان در ایران به قدری شدید شده که صحبت‌های او مانند اختلافات مداوم مجلس و دولت، نتواند شعله‌های جنگ قدرت را مهار کند. خامنه‌ای پیش از این نیز در چند سخنرانی از مسئولان جمهوری اسلامی خواسته بود به اختلافات دامن نزنند و به تخریب یکدیگر نپردازند اما بعد از مدت کوتاهی مجدداً جنگ‌های لفظی و تبلیغاتی نیروهای رقیب در ساختار حکومت آغاز شد.

کیارش – دانشجو

«از روزی که به یاد داریم ایران از نظر آقایان در شرایط حساس کنونی قرار دارد. من زمان خمینی را یادم نیست اما مثل این‌که آن موقع هم همینطوری بوده است. اینقدر گفته‌اند که خودشان باورشان شده است. شرایط حساس هست اما این پسوند "کنونی" و "مقطع فعلی" خیلی به شعور آدم توهین می‌کند. انگار مملکت فقط دو روز است در این حال و روز است. یکباره بگوئید همیشه وضعیت ما حساس است و خودتان و مردم را راحت کنید.»

از روزی که ما به یاد داریم ایران از نظر آقایان در " شرایط حساس کنونی" قرار دارد. من زمان خمینی را یادم نیست اما مثل این‌که آن موقع هم همینطوری بوده است. اینقدر گفته‌اند که خودشان باورشان شده است. شرایط حساس هست اما این پسوند "کنونی" و "مقطع فعلی" خیلی به شعور آدم توهین می‌کند. انگار مملکت فقط دو روز است در این حال و روز است. یکباره بگوئید همیشه وضعیت ما حساس است و خودتان و مردم را راحت کنید.

مدام در تلویزیون می‌گویند که مردم باید در انتخابات مشارکت کنند و رای مردم مشت محکمی بر دهان دشمن است ولی دلشان نمی‌خواهد تبلیغات و رقابت سیاسی وجود داشته باشد. انتخابات همین است. در همه جای دنیا برای انتخابات گروه‌های سیاسی به جان هم می‌افتند. توقع دارند یک هفته قبل از انتخابات چند نفر نامزد شوند و بدون هیچ اتفاقی رای‌گیری شود. از همه چیز می‌ترسند.
کدام مشت و کدام دشمن؟ در انتخابات قبلی همه رفتیم شرکت کردیم. صدا و سیما گفت مشارکت بالای 80 درصد بوده است. انتخابات که تمام شد ۵۰ درصد مردمی که در انتخابات شرکت کرده بودند شدند دشمن!

همین آقای خامنه‌ای مگر نبود که آمد در سخنرانی‌اش گفت نظر من به نظر رئیس جمهوری نزدیک‌تر است؟ حالا چه شده که وقتی آقای احمدی‌نژاد حرف می‌زند می‌گوید هر کسی حرف بزند خائن است؟

امیر حسین – آموزگار

نمی‌دانم این موضوع طراحی شده است یا مثل گذشته حکومت در حال گرفتن ماهی از آب گل آلود حوادث در ایران است. شما به عنوان خبرنگار یک مسئولیت اجتماعی سنگین دارید. اجازه ندهید افکار عمومی از موضوع اقتصاد به جنگ زرگری سران حکومت منحرف شود. اختلافاتی وجود دارد اما این اختلافات بر سر سهم بیشتر است. آیا وقتی یک رئیس جمهور یا وزیر و وکیل به پایان دوره خود می‌رسد از قدرت کنار می‌رود؟ تمامی این افراد شرکت‌های اقتصادی بزرگ دارند. صاحب املاک هستند. تجارت می‌کنند. چاره‌ای جز داشتن روابط با یکدیگر ندارند.

فکر مردم نباید از موضوع معیشت منحرف شود. من در کلاس درس از بچه‌ها پرسیدم اگر اجازه رای دادن داشتید در انتخابات بعدی به چه کسی رای می‌دادید؟ جواب بعضی از بچه‌ها تکان دهنده بود.
دانش آموزی دارم که پدرش سرایدار یک مجتمع کوچک است. گفت به احمدی‌نژاد رای می‌دهم. پرسیدم چرا؟ جواب داد: آقا حقوق پدر ما ۱۵۰ هزار تومان است و پول یارانه‌ ما ۴۵۰ هزار تومان! از این بچه پرسیدم: می‌دانی یارانه چیست؟ نمی‌دانست. فکر می‌کرد حقوقی است که احمدی‌نژاد به آنها می‌دهد! از این دانش آموز خواستم تا وقتی به خانه رفت از پدرش بپرسد که یارانه چیست و بیاید به من بگوید. فردا آمد سر کلاس و گفت: «آقا اجازه، بابامون گفت که یارانه حق مائه که احمدی‌نژاد از دزدی پولدارا کم می‌کنه و به ما میده! »

یک دانش آموز دیگر هم بین بچه‌ها حرف عجیبی زد. گفت پدرش در یک میهمانی گفته است: «اگر یک دوره دیگر احمدی‌نژاد می‌توانست رای بیاورد خوب بود. آمریکائی‌ها حمله می‌کردند و کار را یکسره می‌کردند!»

صادق – طلبه

«من در کلاس درس از بچه‌ها پرسیدم اگر اجازه رای دادن داشتید در انتخابات بعدی به چه کسی رای می‌دادید؟ دانش آموزی دارم که پدرش سرایدار یک مجتمع کوچک است. گفت به احمدی‌نژاد رای می‌دهم. پرسیدم چرا؟ جواب داد: آقا حقوق پدر ما ۱۵۰ هزار تومان است و پول یارانه‌ ما ۴۵۰ هزار تومان!»

آقا فرمودند نباید به این اختلافات دامن زده شود. فرمودند مصداق خیانت به کشور و اسلام است. بعد از دستور آقا دیگر بهانه‌ای از طرف مسئولان قابل قبول نیست. در اختلافات اخیر البته حق با آیت‌الله لاریجانی بود. این را که عرض می‌کنم چون فعل در گذشته اتفاق افتاده است و خدای ناکرده تخطی از امر ولایت نیست. استاد ما جناب آیت‌الله یزدی فرمودند که حق با رئیس جمهور نیست. ایشان از موضع یک کارشناس دینی و حقوقی صحبت کرده‌اند. بنده طلبه کوچکی هستم و اگر حرفی می‌زنم مِن باب بیان عقیده است. حکم نیست چرا که حکم، صادره از شرع است و شارحِ این شرع آقایان علمای عظام هستند.

به نظر می‌رسد آقای احمدی‌نژاد شیفته قدرت و مقام شده است. برادران لاریجانی وقتی آقا حکم فرمودند سریعاً نامه نوشتند و اعلام تمکین کردند اما آقای احمدی‌نژاد باز هم عناد و لجاجت کرد و در برابر نایب امام غایب نوشت: با هر اقدامی که اختیارات و مسئولیت‌های مهم من را مخدوش کند مخالف هستم.

فاطمه – خانه‌دار

ما هم می‌دانیم. مگر ما چه چیزمان از بقیه کمتر است که ندانیم؟ همه می‌دانند. ما هم اگر بدبختی نداشتیم و زحمت نمی‌کشیدیم آلان سری توی سرها داشتیم. مدرسه را ول کردیم، رفتیم قالیبافی.
زود شوهرمان دادند و تا به خودمان آمدیم شدیم مادر 4-5 تا بچه. من و این دختر وسطی عمویم شاگرد اول بودیم.

این رادیوی آقارضا همین‌طور از صبح روشن است تا آخر شب. قار قار این سر ما را می‌برد. دخترم رفت کلی پول داد برایش از این گوشی‌ها خرید اما خوشش نیامد. فقط می‌خواهد مرا اذیت کند. اگر من اخبار دوست داشتم تا آخر عمرش رادیو گوش نمی‌داد. دیگه چاره‌ای نیست. روزها صدای این رادیو هست و من کارهایم را که می‌کنم به این هم گوش می‌دهم.

احمدی‌نژاد یک روزنامه‌ای داشته که ریختند رئیس‌اش را گرفته‌اند. رئیس این روزنامه آدم احمدی‌نژاد بوده. می‌خواهد برود ملاقات اما اجازه نمی‌دهند. بگو مگو کردن، نامه نوشتن، سخنرانی کردن ضد هم. از آن طرف خامنه‌ای گفته جلوی مردم دعوا نکنید که ملت باخبر نشوند در مملکت چه خبر است.

دوتا از بچه‌های خواهرم تجارت آهن می‌کنند. وضع و روزگارشان خیلی خوب است. از اینها هستند که خانه‌شان استخر دارد. دور هم که هستیم ما از بدبختی و گرانی گوشت و تخم مرغ تعریف می‌کنیم، اینها از گرانی بلیط هواپیما و ویزیت (ویزا) ندادن! شکم که سیر باشد حرف‌ها هم صد من یه غاز می‌شود. خودشان با هم می‌خورند، می‌دزدند، می‌برند، دعوا هم می‌کنند. این لاریجانی‌ها که هر کدام یک طرف مملکت را گرفتن.

احمدی‌نژاد همه فامیل‌اش را برده سر کار. فقط این خواهرش مانده که هر کجا می‌خواهد قالب‌اش کند، نمی‌شود. رادیو می‌گفت برای این‌که خواهر احمدی‌نژاد رئیس شود دارند تهران را دو تیکه می‌کنند. اصلاً از مردم نمی‌پرسند: سیرید؟ گرسنه‌اید؟ دردی دارید؟ ندارید؟ مردم دارند از گرانی می‌میرند، این‌ها فکر قدرت هستند.

محمد – حقوق‌دان

«احمدی‌نژاد تربیت شده بود تا صحنه داخلی سیاست در ایران را از وجود هر نیروی دیگری پاک کند. او را برای درگیر شدن، ایجاد جنگ روانی و کشمکش‌های فرسایشی آموزش داده‌اند. حالا با تمام این ویژگی‌های فردی‌اش دارد به شاخ و برگ درختی تبر می‌زند که روی آن لانه دارد. من بر این باور نیستم که این تبر زدن به ریشه رهبری و نظام باشد. احمدی‌نژاد باهوش‌تر از این است که پایه‌های وجودی خود را بزند. او فقط دارد شاخ و برگ اطراف خود را می‌زند تا جای بیشتری برای خود به دست بیاورد.»

قوانین در جمهوری اسلامی بسیار تفسیر پذیر‌ند. بسته به این‌که چه گروهی قدرت را در دست داشته باشد و این قدرت رابطه‌اش با رهبری چگونه باشد، قوانین به صورت مختلفی در دوره‌های مختلف تفسیر می‌شود.

رئیس جمهور به استناد قانون می‌گوید اختیار بازدید از زندان اوین را دارد و رئیس قوه قضائیه به استناد همان قانون می‌گوید اجازه بازدید را نمی‌دهد. شورای نگهبان خودش را تنها مرجع تفسیر قوانین می‌داند و رهبری با حکم حکومتی جایگاه فراقانونی دارد. سعی نکنید این اختلافات را به اختلاف از تفسیر قوانین مربوط کنید. این اختلافات مربوط به ساختارها و به نظر من مسائلی کاملاً سیاسی هستند. این کشمکش‌ها حقوقی نیست. این اختلافات به ظاهر قانونی، نماد اختلافاتی در عرصه‌های دیگر هستند که به نوبه بروز پیدا می‌کند. اختلافاتی خورنده درون سیستم حکومتی که نمی‌خواهند دیده و شنیده شود. قوه قضائیه نیز میلی به ورود به درگیری‌های سیاسی ندارد چرا که دارای نقطه ضعف‌های بسیاری است اما در قوه مجریه و قوه مقننه که مسئله «انتخابات» وجود دارد میل شدیدی به کشیده شدن اختلافات به عرصه عمومی وجود دارد.

«...» – فعال سیاسی

خامنه‌ای در جریان انتخابات سال ۱۳۸۸ تمام داشته‌های خود را روی احمدی‌نژاد قمار کرد. البته لفظ قمار توصیف کاملی نیست. برنامه‌ریزی هسته ‌درونی نظام بود که به فردی مانند احمدی‌نژاد میدان داده شود. هزینه‌های زیادی از طرف او به نظام تحمیل شد اما این‌گونه نبود که همه این هزینه‌ها تصادفی و بدون برنامه‌ریزی باشد. به نظر من بخش زیادی از این هزینه‌ها در نظر گرفته شده و در محاسبات سیاسی حکومت، از قبل وارد شده بود.

در برنامه جدید جمهوری اسلامی، هر نیروی غیر مطیع و دارای ریسک باید حذف می‌شد. حتی انحراف از معیار اصلاح‌طلبان در چارچوب ساختارهای نظام هم پذیرفته شده نبود. هر نیروی دیگری که می‌توانست به عنوان برهم زننده معادلات داخلی وارد محاسبات شود باید حذف می‌شد. اما در این نوع برنامه‌ریزی همیشه یک خطر بالقوه وجود دارد و آن این است که نیرویی که بدون رقیب به عنوان عامل اجرایی برنامه دارای اختیارات و اعتبارات گسترده می‌شود، ممکن است از کنترل طراح برنامه خارج شود. اختلافات تیم احمدی‌نژاد با رهبری و هسته اصلی قدرت در جمهوری اسلامی در چنین چارچوبی قابل طرح است.

احمدی‌نژاد به پشتوانه رهبری دست به اعمال نظرات قانونی و غیر قانونی خود در کشور زد و مطیع‌ترین رئیس دولت برای آقای خامنه‌ای بود. نه سابقه هاشمی رفسنجانی را در شکل‌گیری جمهوری اسلامی و نه امکانات مالی گسترده او را داشت و نه مانند آقای خاتمی به پشتوانه رای مردم می‌توانست مزاحمت‌هایی هر چند کوچک برای نظام ایجاد کند. اما او در دور دوم انتخابات احساس کرد که بدنه‌ای در ایران دارد. احساس کرد که وزنی دارد.

احمدی‌نژاد تربیت شده بود تا صحنه داخلی سیاست در ایران را از وجود هر نیروی دیگری پاک کند. او را برای درگیر شدن، ایجاد جنگ روانی و کشمکش‌های فرسایشی آموزش داده‌اند. حالا با تمام این ویژگی‌های فردی‌اش دارد به شاخ و برگ درختی تبر می‌زند که روی آن لانه دارد. من بر این باور نیستم که این تبر زدن به ریشه رهبری و نظام باشد. احمدی‌نژاد باهوش‌تر از این است که پایه‌های وجودی خود را بزند. او فقط دارد شاخ و برگ اطراف خود را می‌زند تا جای بیشتری برای خود به دست بیاورد.

محمد حسن – کشاورز

من به وقت انتخابات که دعوای سران را در تلویزیون دیدم با خودم گفتم این احمدی‌نژاد کله‌اش بوی قرمه سبزی می‌دهد. کسی که جرات کند با دارو دسته هاشمی در این مملکت طرف شود یا عقل سالم ندارد یا پشت‌اش خیلی قرص است. معلوم بود اطلاعاتی است. یک بغل مدرک و کاغذ از دزدی و خلاف اینها با خودش آورده بود و نشان می‌داد. به آن وقت، تازه کار بود. نورس بود. حالا کهنه کار شده. ریاست کرد و حالا که خر خودش از پل گذشته می‌خواهد دامن بقیه را گیر کند. به ما که خدمت کرد. برای ما کشاورزها کروبی و احمدی‌نژاد به درد می‌خوردند. کروبی شده بود بهتر بود. گفت از همان اول نفری 50 هزار تومان می‌دهد. احمدی‌نژاد دیرتر پول را داد. دعواها هم سر همین پول است. یک قران و دو قران نیست که! هفتاد میلیون جمعیت دارد ایران. این پول کلفتی است که باید از دهن کله گنده‌ها بیرون بیاورد. سر و صدای آنها به خاطر این بلند شده. می‌خواهند این پول را قطع کنند!

«...» - فعال دانشجوئی

بسیاری می‌گویند اختلافات تیم احمدی‌نژاد و برادران لاریجانی نزاع بین نیروهای راست سنتی و راست نظامی در ایران است. مقالات زیادی با این محتوا خوانده‌ام و نظر بسیاری از دوستان سیاسی من در دانشگاه نیز به این تحلیل نزدیک است.

«من به وقت انتخابات که دعوای سران را در تلویزیون دیدم با خودم گفتم این احمدی‌نژاد کله‌اش بوی قرمه سبزی می‌دهد. کسی که جرات کند با دارو دسته هاشمی در این مملکت طرف شود یا عقل سالم ندارد یا پشت‌اش خیلی قرص است. آن وقت تازه کار بود. نورس بود. حالا کهنه کار شده. ریاست کرد و حالا که خر خودش از پل گذشته می‌خواهد دامن بقیه را گیر کند. به ما که خدمت کرد. برای ما کشاورزها کروبی و احمدی‌نژاد به درد می‌خوردند. کروبی شده بود بهتر بود. گفت از همان اول نفری ۵۰ هزار تومان می‌دهد. احمدی‌نژاد دیرتر پول را داد. دعواها هم سر همین پول است.»

من نظر دیگری دارم. چند وقت پیش یکی از طرفداران احمدی‌نژاد نیروهای رقیب را متهم کرده بود که می‌خواهند «احمدی‌نژاد تقلبی بسازند.» این حرف تیتر رسانه‌ها شد اما از آنجا که قضاوت عمومی درباره سخنان طرفداران دولت، چرند گوئی، بلاهت و ربط همه مسائل به امام زمان و غیره است بسیاری از افراد به نشت اطلاعات و اخبار از بین حرف‌های تیم سیاسی طرفدار دولت توجه نمی‌کنند. اقبال و توجه رسانه‌های فاسی زبان به مواضع مربوط به سیاست خارجی بسیار بیشتر از امور سیاسی داخلی است. من فکر می‌کنم این حرف ادعای درستی را مطرح می‌کند. جمهوری اسلامی برای بقای خود و حفظ کنترل بازی نیاز به یک نسخه جدید از احمدی نژاد دارد. نسخه‌ای تا حدودی آرام‌تر، قابل تحمل‌تر و مطیع‌تر. نسخه‌ای که در او سهم متعادل‌تری برای جناح‌های مختلف نیروهای راست در ایران قابل مشاهده و حصول باشد. نسخه جدید احمدی‌نژاد گرافیکی‌تر است و باگ‌های نسخه قبلی در آن رفع شده است. به این دلیل این احمدی‌نژاد از نظر تیم نزدیک به احمدی‌نژاد فعلی نسخه تقلبی است.

درگیری فعلی بین سران سه قوه در ایران و مواضع رهبری یک معنی مشخص دارد. تلاش برای به پایان رسیدن دوره ریاست جمهوری کسی که آبروی رهبری به او گره خورده است. پایانی بدون سوال، استیضاح، عدم کفایت و ترجیحاً بدون حصر خانگی احتمالی بعد از پایان دوره ریاست جمهوری. از سوی دیگر احمدی‌نژاد بیکار ننشسته و از گره‌خوردگی سیاسی خود با رهبری نهایت استفاده را می‌کند. تلاش دارد کوره رقابت‌های درون گروهی راست در ایران را داغ‌تر کند تا در این میان بخشی از نیروهای راست سنتی با اتهام "تند روی"، "عدم تبعیت از رهبری"، "عدم پایبندی به مصالح کشور" و غیره از گردونه رایزنی‌های انتخاباتی جریان راست خارج شوند. احمدی‌نژاد خودش در انتخابات حضور ندارد و فکر می‌کنم همه قبول دارند جمهوری اسلامی نیاز دارد که رئیس جمهور بعدی شخصیتی جنجالی و تندرو نباشد.

بیتا – دانشجوی سینما و تئاتر

چند مطلب روی اینترنت خوانده‌ام. من به آن معنا سیاسی نیستم اما به خاطر دارم احمدی‌نژاد و لاریجانی با هم متحد بودند. رهبر در زمان تظاهرات‌ سال 88 و 89 از احمدی‌نژاد دفاع کرد. کسانی که در مجلس از دولت انتقاد می‌کنند قبلاً در یک جناح بودند. البته گفتم شاید من اشتباه می‌کنم ولی به این شکل یادم هست که اینها در گذشته با هم متحد بودند.

ماجرا مثل فیلم‌های وسترن شده است. عده‌ای با هم متحد می‌شوند و برای به دست آوردن گنج یا طلا یا زدن بانک، ماجراهای زیادی را پشت سر می‌گذارند. نقشه می‌کشند، کارهای دشواری انجام می‌دهند ولی وقتی به چیزی که می‌خواهند، می‌رسند دچار تب طلا می‌شوند. برای تصاحب طلاها یا گنج به یکدیگر کلک می‌زنند، یکدیگر را فریب می‌دهند، با هم می‌جنگند. معمولاً یک نفر زنده می‌ماند و همه چیز را تصاحب می‌کند. یا اینکه طلاها یا پول از بین می‌رود. مثلاً به دریاچه می‌افتد یا می‌سوزد.

طرح داستانی متفاوت نیز وجود دارد. مانند فیلم "دوئل" در سینمای خودمان. دو نفر برای تصاحب یک گاو صندوق رقابت می‌کنند اما گاوصندوق در میدان مین منفجر و پودر می‌شود. به نظر من سیاست مثل یک فیلم بزرگ و پر مخاطب است.

سهراب – بازنشسته

هیچ رئیس‌ جمهوری سر سالم در ایران به گور نبرده. اول انقلاب "بنی صدر" بود که فرار کرد. رفسنجانی را از نماز جمعه برداشتند. بچه‌هایش را زندانی کردند. خاتمی را فحش می‌دهند. احمدی‌نژاد را هم می‌خواهند ساکت کنند. هر کس دورانی دارد و تمام می‌شود. آخر دوره‌اش دارند افسارش را مثل بقیه می‌کشند. کسی که رئیس‌جمهور باشد بعداً خطرناک می‌شود. بالا و پائین حکومت را می‌شناسد. از اسرار خبر دارد. می‌ترسند حرفی بزنند یا کاری کنند که افراد پشت پرده منافع‌شان به خطر بیافتد.

«...» - روزنامه نگار

ماجرا مثل فیلم‌های وسترن شده است. عده‌ای با هم متحد می‌شوند و برای به دست آوردن گنج یا طلا یا زدن بانک، ماجراهای زیادی را پشت سر می‌گذارند. نقشه می‌کشند، کارهای دشواری انجام می‌دهند ولی وقتی به چیزی که می‌خواهند، می‌رسند دچار تب طلا می‌شوند. برای تصاحب طلاها یا گنج به یکدیگر کلک می‌زنند، یکدیگر را فریب می‌دهند، با هم می‌جنگند. معمولاً یک نفر زنده می‌ماند و همه چیز را تصاحب می‌کند. یا این‌که طلاها یا پول از بین می‌رود. مثلاً به دریاچه می‌افتد یا می‌سوزد.

در فرهنگ و ادبیات ما نمونه‌های زیادی از توصیه بزرگان به عبرت‌گیری از تمامی پدیده‌ها حتی حاکمان ظالم و حیوانات شده است. آقای احمدی‌نژاد با وجود تمامی نکات منفی در شخصیت و ساختاری که در آن قرار داد مثال ارزشمندی از آموختن مطلبی در سیاست است. او وقتی می‌بیند نیروهای اطرافش در خطر بازداشت قرار دارند همه را با خود سوار هواپیما می‌کند و به نیویورک می‌برد. برای ملاقات با یک نیروی خود در زندان اوین دست به حملات شدیدی به قوه قضائیه می‌زند. از زیر فشار گذاشتن فرد یا افرادی که پشتوانه خود او محسوب می‌شوند باکی ندارد. در برکناری مهره‌هایی غیر هماهنگ در سیستم خود تردید نمی‌کند.

البته نباید مخاطبان شما احساس کنند که بنده در تلاش برای تطهیر آقای احمدی‌نژاد یا تایید اقدامات او هستم. به طور مثال ایشان در تغییر و تحولات مربوط به مدیران مسئله را یک بازی کودکانه فرض کرده‌اند و اتاق مدیران اجرائی را مشابه کاروان‌سراها، مکانی موقت جلوه داده‌اند که در آن نباید به فکر برنامه‌های بلند مدت بود. کشور و دستگاه‌ها از این رویکرد آقای احمدی‌نژاد متضرر شده است. اما این نکته که بعد از گرفتن رای اعتماد اولیه، دولت خود را یک دست‌تر کرد و به قیمت ایجاد مشکلات متعدد از طرف مجلس هر بار از میزان سهم متحدانش کاست قابل تامل است.

مقایسه محمود احمدی‌نژاد با خاتمی در پست ریاست‌جمهوری و در اموری مانند دفاع از مجموعه دولت، اختیارات رئیس‌جمهور و مقابله با سهم‌خواهی موافقان و مخالفان از کرسی‌های وزارت، بسیار عبرت‌آموز است. فراموش نکنیم دفاعی که آقای احمدی‌نژاد از یک مهره مطبوعاتی دولت خود کرد، خاتمی در دفاع از وزیر زندانی خود نیز انجام نداد. همین ویژگی‌های احمدی‌نژاد است که او را در برابر خامنه‌ای قرار می‌دهد. احمدی‌نژاد در پست ریاست جمهوری نسبت به دولت خود خطوط قرمزی دارد که نقض آنرا حتی از جانب رهبری نیز بر نمی‌تابد.

فرصت انتخابات و گزینه‌های جمهوری اسلامی

Tue, 24 Jul 2012 11:40:28 +0000

آرش سلیم

آرش سلیم − شرکت یا عدم شرکت در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲، موضوع بحث بخشی از کنشگران سیاسی و به ویژه اصلاح طلبان است. مهمترین دلیلی که برای شرکت در انتخابات ارائه می‌شود، تبدیل انتخابات به یک «فرصت» برای ایجاد تحرک و بسیج اجتماعی است. یعنی معرفی یک کاندیدا از طرف اصلاح طلبان و یا جنبش سبز، فرصت فعالیت در ستادهای انتخاباتی را برای کنشگران فراهم می‌کند که می‌تواند به تحرکی در جامعه به ظاهر خموده بینجامد.

تلاش این یادداشت این است که از دیدگاه حاکمیت جمهوری اسلامی به مسئله نگاه شود. به عبارت دیگر نگارنده بر این باور است که در شرایط حاضر در صورت بندی مسئله، به جای «ما چه می‌خواهیم» باید از «حاکمیت علی خامنه‌ای چه می‌خواهد» آغاز کرد.

اگر قبول کنیم که:

۱) در حال حاضر در جامعه ایران تحرکی وجود ندارد،

۲) حاکمیت جمهوری اسلامی با قدرت سخت افزاری از سلاح‌های سنگین و هلیکوپتر تا سلاح‌های سبک و تجهیزات ضد شورش شامل گازهای کشنده به لحاظ تکنیکی دست بسیار بالا را دارد، و

۳) بنا بر تجربه این سه دهه اراده استفاده از امکانات خود در برابر مردم را نیز دارد،

پس:

در شرایط حاضر باید گزینه‌ها و تصمیم‌های حاکمیت را واکاوی کرد.

اولین پرسش در تصمیم گیری مقامات جمهوری اسلامی این است:

آیا حاکمیت جمهوری اسلامی می‌خواهد به «اصلاحات» واقعی تن در دهد و یا نه؟

در این یادداشت پاسخ «آری» و «نه» به پرسش بالا را پی می‌گیریم. خواهیم دید که اگر جمهوری اسلامی نخواهد به اصلاحات تن در دهد، منافع اش در برگزاری یک انتخابات «کنترل شده» با شرکت اصلاح طلبان و حتی پیروزی یک کاندیدای اصلاح طلب است. اما باید دید آیا این راه حل جمهوری اسلامی به نفع جنبش دمکراسی خواهی و مردم ایران می‌باشد!

۱. حالت نخست- جمهوری اسلامی مایل به اصلاحات واقعی نیست

می خواهیم ببینیم اگر در این حالت اصلاح طلبان وارد انتخابات شوند:

اولا تا چه حد می‌توانند در استفاده از «فرصت» انتخابات موفق باشند؟

ثانیاً در صورت پیروزی در انتخابات، پیروزی آن‌ها چه دستاوردهایی برای جنبش دمکراسی خواهی و مردم ایران خواهد داشت؟

۱.۱. یک ارزیابی ساده احتمال موفقیت در استفاده از «فرصت» انتخاباتی

برای انجام یک محاسبه ساده احتمالاتی باید به دو پرسش پاسخ داد و برای پاسخ‌های هر پرسش گمانه زنی کرد:

۱) آیا می‌توان از فضای انتخاباتی استفاده کرد؟

۲) آیا مردم از کاندیدای اصلاح طلبان حمایت و در انتخابات شرکت خواهند کرد؟

به نظر می‌رسد کسانی که با شرکت در انتخابات موافقند، پاسخ هر دو پرسش بالا را آری فرض می‌کنند. یعنی این که تصور می‌کنند تجمعات خیابانی قبل از انتخابات مانند انتخابات ۸۸ آزاد خواهد بود، و مناظره‌های تلویزونی برگزار خواهد شد. علاوه بر این، فرض را بر این می‌گذارند که درصد بالایی در انتخابات شرکت خواهند کرد. در حالی که طبق نمودار یک اگر پاسخ به هر پرسش بالا ، «آری»، «نه»، و «نمی‌دانیم» با احتمال مساوی باشد، احتمال موفقیت (آری. آری) استفاده از «فرصت» فقط یازده درصد خواهد بود.

۱.۲. پیروزی کاندیدای اصلاح طلبان در انتخابات

دیدیم که شانس موفقیت در ایجاد حرکتی در جامعه با استفاده از «فرصت» انتخابات بسیار اندک است. ولی بیایید فرض کنیم که کاندیدای اصلاح طلبان در انتخابات برنده شود و مسئولیت قوه مجریه را به عهده بگیرد. می‌دانیم که علاوه بر همه محدودیت‌های رئیس جمهور طبق قوانین جاری، وارث دولتی بدهکار خواهد شد با درآمدهای نفتی نامطمئن و هزاران معضل اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی... همچنین عوامل و نهادهای ریز و درشت پنهان و آشکار حکومت که در بیم از دست رفتن موقعیت‌های خود هستند، کارشکنی‌ها را آغاز خواهند کرد.

فراموش نکنیم که فرض ما در این بخش این است که حاکمیت اراده اصلاحات ندارد. جای شگفتی نخواهد بود اگر رئیس جمهور نه تنها نتواند گامی در جهت اصلاحات بردارد، بلکه در تامین ابتدایی‌ترین نیازهای مردم ناموفق باشد. پس هم مردم و هم عوامل و نهادهای حکومت از رئیس جمهور و اصلاح طلبان ناراضی خواهند شد. با این حساب شکست چنین دولتی، پیروزی حکومت خواهد بود در شکستن همه کاسه کوزه‌ها بر سر اصلاح طلبان. حتی بعید نیست برای حل مشکلات با غرب به آن‌ها میدان داده شود، اما شمشیر استیضاح و حتی خطر دستگیری و محاکمه به اتهام خیانت دور سر آن‌ها در چرخش باشد!

۲. حالت دو- جمهوری اسلامی مایل به اصلاحات واقعی است

اینجاست که بهتر است منتظر شد تا حاکمیت با آزاد کردن زندانیان سیاسی و آزادی مطبوعات و احزاب اراده خود را نشان دهد. حتی شاید بهتر باشد برای نترساندن حاکمیت در فرآیند باز کردن فضای سیاسی، در انتخابات پیش رو از طرف اصلاح طلبان و یا جنبش سبز کاندیدی معرفی نگردد. در عوض به بازسازی و تحکیم نهادهای مدنی پرداخته شود. به عبارت دیگر همانطور که میرحسین موسوی گفت برای به رسمیت شناختن حقوق مردم توسط حاکمیت قرار نیست ما کاری انجام دهیم یا قراردادی امضا کنیم. حکومت خود شروع کند به عمل کردن به قانون اساسی خودش. برای این کار باید بخش‌های معطل مانده قانون اساسی در رابطه با حقوق مردم را زیر پا نگذارد. یعنی حاکمیت هم نباید کاری کند. باید قانون خودش را زیر پا نگذارد.

۳. نتیجه

در حالتی که حاکمیت اراده اصلاحات ندارد و در زور فیزیکی هم در برابر مردم فعلا دست بالا را دارد، «صبر و مترصد فرصت بودن» استراتژی جنبش دمکراسی خواهی خواهد شد. اما می‌توان با طرح مسائل اجتماعی «مقاومت مدنی» را ادامه داد. می‌توان روی برنامه‌هایی چون «نه به حجاب اجباری» و یا مبارزه برای انفاق داوطلبانه اموال مازاد عوامل حکومتی به نیازمندان، و برنامه‌های دیگر در جامعه حرکت ایجاد کرد. چرا این همه لشکرکشی خیابانی برای آزار و تحقیر شهروندان در جریان است؟ چرا باید شهروندان برای ابتدایی‌ترین نیازهای معیشتی خود ساعت‌ها در صف بایستند و تحقیر شوند؟

شانس ایجاد «فرصت» در انتخابات پیش رو بسیار اندک است. در حالی که عواقب منفی آن چون عمیق‌تر شدن شکاف در ارودگاه دمکراسی‌خواهان و سرخوردگی‌های بیشتر را نمی‌توان دست کم گرفت. بگذاریم حاکمیت خود حقوق مردم را به رسمیت بشناسد. برای «تغییر» در جامعه و رشد شهروندان به آزادی نیاز داریم. فرصت انتخابات پیش رو را به حاکمیت واگذار کنیم و «فرصت»‌های دیگر را با خلاقیت و «برنامه» خلق کنیم. بلکه ترسشان بریزد و با به رسمیت شناختن حقوق شهروندان اراده خود را در اصلاح به مردم نشان دهند و اعتماد برباد رفته خود را بازسازی کنند. با ادامه کار و ادامه گردن کلفتی کسانی که در کودتای ۸۸ آدم کشتند و شکنجه کردند و دادگاه‌های فرمایشی راه انداختند، گره‌ای از کار این کشور باز نخواهد شد.

نمودار ۱- شانس موفقیت در استفاده از «فرصت» انتخابات پیش رو

عکس: رهبر انتخاب می‌کند، اردیبهشت ۱۳۹۱، دور دوم انتخابات مجلس

چرا جمهوری اسلامی به حصر خانگی موسوی و کروبی پایان نمی‌دهد؟

Sun, 01 Jul 2012 20:58:06 +0000

حمید رضایی

حمید رضایی − در موقعیت‌های بسیاری ذهن یک فعال یا علاقه‌مند به مسائل سیاسی به سمت ارزیابی شیوه اندیشیدن و مکانیسم تصمیم گیری در جمهوری اسلامی ایران معطوف می‌شود. بررسی‌های فردی و گروهی‌ای که معمولاً از اینجا شروع می‌شود که در یک مورد خاص یا به صورت عام، جمهوری اسلامی «چرا اینگونه رفتار می‌کند/نمی کند؟» و گاهی اوقات به این قضاوت ختم می‌شود که: جمهوری اسلامی گاهی (اگر نگوئیم اغلب) بر خلاف مصالح و منافع خود رفتار می‌کند!

به عنوان مثال:

چرا جمهوری اسلامی مهندس موسوی و شیخ مهدی کروبی را در حبس خانگی نگاه داشته است و به جای نمایش گاه‌گاه آنان در عکس‌های دیدار با اعضای خانواده شان آنها را آزاد نمی‌کند؟

این پرسش از این نظر مطرح است که به نظر می‌رسد یکی از بهترین راه‌‌های فرار سیستم جمهوری اسلامی از فشار بی‌امانی که بعد از اعتراضات به نتیجه انتخابات ۸۸ بر آن وارد شده است، آزادی موسوی و کروبی باشد.

تقلب آری، پیروزی قطعی خیر

وقتی انتخابت ریاست جمهوری برگزار شد، حتی در اوج بحث تقلب در انتخابات هم طرفداران معقول این دو کاندیدای ریاست جمهوری نمی‌توانستند ادعا کنند که آنها پیروز انتخابات بوده‌اند. البته طرفداران شیخ مهدی کروبی از همان ابتدا اعلام کردند که برای پیروزی در انتخابات نیامده‌اند و طردشدگان حکومت و بیرون گذاشته‌شدگان از حیطه دغدغه‌های موسوی را حمایت می‌کردند تا از انتخابات به عنوان یک مبارزه اجتماعی استفاده کنند. اما طرفداران آقای موسوی پیشاپیش و با قطعیت از پیروزی او در انتخابات صحبت می‌کردند و حتی خود آقای موسوی نیز سخنرانی ویدئویی به مناسبت پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری تهیه کرده بود. بحث تقلب مطرح بود و الگوهای آماری، علم ریاضیات، دانش احتمالات و مشاهدات مستقیم و تجربه تاریخی همه در تایید یک تقلب حکومتی در انتخابات و از لزوم کشیده شدن انتخابات به دور دوم حکایت می‌کرد. (لینک ۱-۲)

در ایران جمعیت روستایی همچنان ۴۵ درصد جمعیت کشور را تشکیل می‌دهد. رأی دادن در این روستاها کم و بیش زیر نفوذ بزرگ طایفه یا خانواده قرار دارد. نمایندگان مجلس اغلب از طریق رایزنی و توافقات محلی رأی روستاها را پشت کاندیدای مورد نظر خود می‌برند. اولویت اصلی در روستاها مسائل کشاورزی و به دلیل شیوه درآمد کشاورزی (شش ماه کار و زحمت و در پایان فروش محصول و نیاز به مدیریت منابع مالی تا برداشت سال بعد) از هر نوع پرداخت نقدی استقبال می‌کنند. حکومت مدتهاست از طریق تعاونی ها، ادارات جهاد سابق، مبلغان مذهبی، در دست داشتن سیستم توزیع نیازهای کشاورزی، خرید تضمینی محصول، بیمه روستائیان، فعالیت‌های عمرانی و مسائل دیگر روی این قشر کار می‌کند. در مقابل اصلاح طلبان که بدنه اصلی حامی موسوی بودند برنامه‌ای برای روستائیان نداشته و تمام توان خود را در زمانی که قدرت را در دست داشتند و بعد از آن، روی طبقه متوسط شهری مترکز کرده بودند.

سیستم گاهی اوقات خوب بازی می‌کند، اما مسئله این است که همیشه از قافله عقب است و واکنش‌هایش هم‌خوانی زمانی با کنش‌های بیرونی ندارد. به همین دلیل اغلب راهکارهایش به جای حل کردن مشکل، کار را خراب‌تر می‌کند.

در شهرها نیز احمدی نژاد برای خود رأی دست و پا کرده بود و در میان طبقات پایین جامعه پیروز مناظره‌های تلویزیونی محسوب می‌شد. احمدی نژاد هوشمندانه دوباره به هاشمی رفسنجانی حمله کرد و سعی کرد فضای مناظره تلویزیونی را به سمت افشاگری علیه فساد حکومتی بکشاند و در این امر بسیار موفق‌تر از موسوی و کروبی عمل کرد. از آنجا که هم اصولگرایان و هم اصلاح طلبان دو نامزد در انتخابات ریاست جمهوری داشتند عملا رأی این دو اردوگاه با تقسیم درونی مواجه شده بود. بنابراین شکی در این باقی نیست که نتایج اعلام شده همراه با تقلبی مفتضحانه بود اما در صورت کشیده شدن انتخابات به دور دوم احتمال پیروزی احمدی نژاد دور از ذهن نبود.

حکومت می‌توانست از میان موسوی و احمدی نژاد دست به انتخاب یکی از گزینه‌ها بزند. به جز این برتری که وزارت کشور دولت محمود احمدی نژاد برگزار کننده انتخابات بود، مابقی شرایط سیاسی کشور برای هر دو کاندیدا کم‌وبیش نزدیک به یکدیگر بود. انتخابات ریاست جمهوری به دلیل وجود نهاد شورای نگهبان بیش از آنکه انتخاب مردم باشد انتخاب نظام و رهبری از بین گزینه‌هایی است که خود به آنها اجازه ورود به عرصه انتخابات را می‌دهند. هر دو گزینه موسوی و احمدی نژاد برای نظام و رهبری فایده‌ها و هزینه‌های مخصوص به خود را داشتند (لینک ۳) اما در کل خطر ایدئولوژیکی از سوی آنها متوجه جایگاه ولایت فقیه نبود.

اولی رابطه خود را با رهبر انقلاب پدر و فرزندی می‌دانست. (لینک ۴) و دومی با شعار بازگشت به دوران طلایی امام و اجرای بدون تنازل قانونی اساسی وارد عرصه انتخابات شد. (لینک۵) همانطور که همه می‌دانند قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به محکم‌ترین شکل ممکن مدافع قدرت ولایت فقیه است.

احمدی نژاد از طریق پرداختن به مطالبات اقتصادی و توزیع مبالغی با عنوان سهام عدالت و غیره رأی اکثریت طبقات پائین و روستائیان کشور را پشت سر خود داشت. (لینک ۶-۷-۸) در مقابل رأی طبقه متوسط شهری که جامعه هدف اصلاح طلبان محسوب می‌شدند پشت سر آقای موسوی بود. (لینک ۹) سران سپاه و قوه قضائیه طرفدار حامی احمدی نژاد بودند و قسمتی از بدنه این نهاد‌ها طرفدار آقای موسوی بود. هر دو در لایه‌های مختلف مذهبیون جامعه دارای نفوذ بودند. شرایط به گونه‌ای بود که جمهوری اسلامی می‌توانست در یک حالت برد-برد انتخاب کند که احمدی نژاد را برای چهار سال دیگر نگه دارد یا از شر او راحت شود.

جمهوری اسلامی احمدی نژاد را "انتخاب" کرد اما از فردای روز اعلام پیروزی‌اش از یک انتخاب برای سیستم، تبدیل به یک "جبر" شد. (لینک۱۰) او وقتی دید در قسمتی از روند ۳۳ ساله «وضعیت خطیر فعلی» − به نام «فتنه» − در موقعیتی قرار گرفته است که هرگونه انتقاد از او مستقیماً نقد به نظام و رهبری تلقی می‌شود و حتی رقبای اصولگرای او بنا به حمایت صریح رهبر نظام از شخص او و دولتش سکوت پیشه کرده‌اند و در غالب دفاع از نظام و رهبری در برابر فتنه "اجباراً" پشت سر او قرار گرفته‌اند چنان به یکه تازی مشغول شد که هزینه‌های سرسام آور داخلی و خارجی آن برای سیستم غیر قابل پرداخت شد. مردم معترض را خس و خاشاک نامید و ادعا کرد: «حمایت رهبری، از آرای او کاسته است»، یعنی تلویحا اعلام کرد که این او نیست که به ترک رهبری بسته شده است بلکه این رهبری است که به ترک او بسته شده است و به او وابسته است.

وقتی چاکران و بندگان برای اخذ خبرهای شهر امین پادشاه باشند تا اولین گلوله توپ به باروی شهر اصابت نکرده باشد همواره خبر این است که «سر سلطان به سلامت باد. شهر در امن و امان است». نباید فراموش کرد که دروغگو خود اولین کسی است که دروغ‌های خودش را باور می‌کند و با دروغ‌هایش زندگی می‌کند.

بعد از فروپاشیدن اصلاح‌طلبان کم کم خودی‌های سیستم برای رقابت یا احمدی نژاد به میدان آمدند و در فراز و فرودهایی او را به شدت زیر ضرب گرفتند (لینک ۱۱) اما متوجه شدند که رئیس جمهور منتخب رهبر خوب فهمیده است که صورت حساب‌هایش مستقیم برای رهبری فرستاده می‌شود و از هیچ خرج کردنی از کیسه رهبری ابایی ندارد. به همین دلیل چاره‌ای نداشتند جز آنکه «صبر و مدارا کنند تا مدت قانونی دولت احمدی‌نژاد با همه مسائلی که دارد به پایان برسد و ان شاالله این دولت نیمه کاره نماند.» (لینک ۱۲ و ۱۳) در کل همه چیز به انتخابات ریاست جمهوری آینده موکول شد.

اکنون سیستم نه تنها بسیاری از معتقدان خود را از دست داده است که امید به اصلاح خود را هم در دل معتقدان به اصلاحش به ناامیدی تبدیل کرده است. نظام جمهوری اسلامی با یک اجماع بی‌سابقه جهانی بر سر یک رشته تحریم‌های اقتصادی − که هر لحظه شدیدتر می‌شود − عملاً در مرز فروپاشی اقتصادی قرار گرفته است. (لینک ۲۵ -۲۶ ) این فروپاشی اقتصادی خود به دلایل متعدد سیاسی، اقتصادی و فرهنگی با یک فروپاشی اجتماعی همراه شده است. خطر حمله نظامی آمریکا و ناتو بیخ گوش جمهوری اسلامی است و رژیم سوریه به عنوان متحد استراتژیک این سیستم −که پل ارتباطی و حیاتی بین ایران و دیگر متحدان منطقه‌ای است − در لبه پرتگاه سرنگونی قرار دارد.

جمهوری اسلامی می‌خواهد بر سر مسئله هسته‌ای دست به یک توافق آبرومند بزند و در عوض کنار گذاشتن غنی‌سازی اورانیوم اندکی از این فشار‌ها بکاهد اما قدرت‌های غربی تازه مزه تحت فشار گذاشتن جدی جمهوری اسلامی زیر زبانشان رفته است و می‌خواهند بر شدت فشار اقتصادی خود بیافزایند. کار به جایی رسیده است که مسئله انتخاب مهره‌های جایگزین حکومت فعلی جدی گرفته شده است. گروهای سیاسی و دولتهای غربی نشست می‌گذارند و رایزنی می‌کنند. نیروهای اپوزیسیون ایران در این زمینه وارد رقابت با یکدیگر شده‌اند و کم کم جنگ رسانه‌ای رقبا پیرامون این موضوع بالا گرفته است.

آش آنقدر شور شده است که عده‌ای به سبک بست‌نشینی‌ در سفارت انگلیس (لینک ۲۷) برای رئیس جمهور آمریکا نامه می‌نوسند و تقاضای دخالت بشر دوستانه می‌کنند و پسر دیکتاتور سابق ایران جلو افتاده است و به دلیل تراکم برنامه مصاحبه‌ها و دیدارها وقت سر خاراندن ندارد. یک روز می‌گوید که با نمره‌ای بین شش تا هفت (از ۱۰) سوسیال دموکرات است و روز دیگر می‌گوید قانوناً شاه ایران است و حتی اگر لازم باشد نلسون ماندلا و مهاتما گاندی ایران هم می‌شود! (لینک ۱۴ و ۱۵)

در شرایطی که رابطه رئیس جمهور با رهبر، رابطه پدر و فرزندی است، دولتش بهترین دولت تاریخ جمهوری اسلامی (لینک ۱۶ و ۱۷) و رهبر سیستم با چشمان گریان، اندک آبرویش را کف دست علیل اش گرفته است و به پای این رئیس جمهور و دولت گذاشته است، نماینده سیاسی سیستم (یعنی احمدی نژاد) در چه حد و حدودی می‌تواند به غرب روی خوش نشان دهد و زانو بزند؟ نخواهد یا نخواهند که زانو بزند یا وارد رابطه با «دشمن» شود (لینک ۱۸) با بقای در خطر قرار گرفته‌شان چه کنند؟

آزادی کروبی و موسوی برای سیستم چه فوایدی دارد؟

حال حساب کنید که موسوی و کروبی به جای منتشر شدن عکس‌هایشان در سفر شمال یا منزل شخصی (عکس‌ها با یک جستجو ساده در اینترنت قابل دسترسی هستند.)، خودشان در جامعه ظاهر شود. آزاد شوند و یا کانا‌لهای ارتباطی کنترل شده − اما مداومی − برای آنها در نظر بگیرند. طبیعتاً سازی که با زندانی شدن آنها کوک شده است ناکوک می‌شود. دیکتاتوری از وضعیت قرمز وارد وضعیت نارنجی می‌شود. بی شک موسوی و کروبی هر دو با حمله نظامی به ایران مخالف هستند و یکی از محورهای فعالیت و توصیه هایشان هم همین خواهد بود. بسیاری از کسانی که در خارج ایران خود را نماینده یا رهبر جنبش سبز معرفی کرده‌اند می‌سوزند و سوخت می‌شوند. بساط رایزنی‌های به سبک "لوی جرگه" برای انتخاب کرزایی برای ایران به هم می‌خورد. جمهوری اسلامی دوباره می‌تواند بخشی از نیروهای مخالف خود را از مرزهای سرنگونی طلبی به اصلاح طلبی بکشاند. شاید سیستم بتواند در یک جدال سیاسی، درون اردوگاه خودی‌ها جایگزینی برای احمدی نژاد انتخاب کند و "مثلا" قالیباف، لاریجانی، رحیم صفوی، جلیلی یا هر کس دیگر را جایگزین او کند، اما باید بخشی از جامعه را همچنان بیرون قلمرو حکومت نگاه دارد و این به صلاح حکومت نیست چرا که بخش اعظم مشکلات داخلی و بین المللی‌اش به دلیل (یا به بهانه) همین بخش از جامعه به وجود آمده است. این بخش یا باید وارد گفتمان اصلاح طلبی درون ساختاری بشود و یا در بدترین حالت مجدداً تبدیل به آرای خاموش گردد. (لینک ۱۹ -۲۰ -۲۱ -۲۲)

شاید جمهوری اسلامی روزی دست به این کار بزند اما با شناختی که از این سیستم وجود دارد، آزادی کروبی و موسوی کمی دور از ذهن است، چرا که تجربه نشان داده است جمهوری اسلامی حتی اگر روزی چنین کاری کند آنقدر دیر خواهد بود که دیگر اثری در معادلات نخواهد داشت. این سیستم گاهی اوقات خوب بازی می‌کند، اما مسئله این است که همیشه از قافله عقب است و واکنش‌هایش هم‌خوانی زمانی با کنش‌های بیرونی ندارد. به همین دلیل اغلب راهکارهایش به جای حل کردن مشکل، کار را خراب‌تر می‌کند.

این سیستم عوام‌گرا و نخبه‌آزار است، قرائتی مبتذل از یک ایدئولوژی ارتجاعی دارد، فرصت سوز و صُلب است. چنان خواست‌ها و انرژی مردم را با خفقان سرکوب و فشرده کرده است که با اندک گشایشی در وضعیت احتمال «انبساط کنترل نشده» آن دور از تصور نیست. این سیستم محدود به مانور در سطح است و در ریشه هایش به شدت دیر جنب است.

سالها سانسور و خودسانسوری مردم ایران را از دست‌یابی به اطلاعات محروم کرده است و اپوزیسیون برآمده از آن را ریاکار و پراعوجاج بار آورده است. در کنار آن خود سیستم هم به عنوان سانسور کننده، هر لحظه بیشتر در جزمیات خویش فرو رفته است. کسی که مورد سانسور قرار گرفته است برای شکستن آن دست و پا می‌زند اما سیستمی که سانسور می‌کند دست به ایجاد بستر غیر واقعی برای اطلاعات و آگاهی سانسورچیان خود می‌زند. تاریخ نشان داده است وقتی چاکران و بندگان برای اخذ خبرهای شهر امین پادشاه باشند تا اولین گلوله توپ به باروی شهر اصابت نکرده باشد همواره خبر این است که «سر سلطان به سلامت باد. شهر در امن و امان است». نباید فراموش کرد که دروغگو خود اولین کسی است که دروغ‌های خودش را باور می‌کند و با دروغ‌هایش زندگی می‌کند.

سیستم می‌خواهد قدرت‌اش افزایش یابد ولی چون از علم، نخبگان، تخصص، نیروهای اجتماعی و دستاوردهای تکامل جوامع انسانی دیگر در هراس است و آنها را دشمن خود می‌پندارد این کار را با ضعیف کردن مردم انجام می‌دهد. نتیجه این می‌شود که ظاهراً روز به روز نسبت به مردم قوی تر می‌شود اما واقعیت این است که حکومت در حال تحلیل رفتن است و این احساس قدرت در برقراری یک نسبت با مردمی که روز به روز ضعیف می‌شوند حاصل شده است. عاقبت آنچه سخت و استوار تصور می‌شود دود می‌شود و به هوا می‌رود.

سیستم می‌خواهد قدرت‌اش افزایش یابد ولی چون از علم، نخبگان، تخصص، نیروهای اجتماعی و دستاوردهای تکامل جوامع انسانی دیگر در هراس است و آنها را دشمن خود می‌پندارد این کار را با ضعیف کردن مردم انجام می‌دهد. نتیجه این می‌شود که ظاهراً روز به روز نسبت به مردم قوی تر می‌شود اما واقعیت این است که حکومت در حال تحلیل رفتن است و این احساس قدرت در برقراری یک نسبت با مردمی که روز به روز ضعیف می‌شوند حاصل شده است. عاقبت آنچه سخت و استوار تصور می‌شود دود می‌شود و به هوا می‌رود.

این سیستم بر مبنای تمرکز قدرت پیش می‌رود، بنابراین حتی برای شکار کردن حاضر نیست کمی از این قدرت را به عنوان طعمه، دانه بپاشد. کاسه‌ای که روزی خان نعمت مهره‌ها و جریانات زیادتری بود اکنون هم کوچکتر شده است و هم از محتویاتش کاسته شده است. ضمن اینکه اندک دست‌های برخوردار از آن روز به روز زیاده خواه‌تر شده‌اند و حریصانه دست هر شریک تازه‌ای را پس می‌زنند. بورژاوزی نظامی ایران در اجرای سیاست‌های تعدیل ساختاری شتاب می‌کند تا در نتیجه آن تبدیل به اقلیت قانونی و انحصاری دارنده منافع اقتصادی در ایران باشند. (لینک ۲۳ -۲۴) اسلام سیاسی به عنوان روبنای سیاسی یک زیربنای اقتصادی نئولیبرالی تنها با کنار گذاشتن عقلانیت و پرسشگری در حال مقاومت در برابر تغییر است. همین عامل در حال ضعیف کردن خود سیستم جمهوری اسلامی است. (لینک ۲۸)

دین نمی‌تواند سوال را تحمل کند. سوالات پر شماری که امروزه رواست در برابر دین قرار داد اکثرا سوالاتی هستند که خود دین طراحی کرده، و در حالی که جواب آنها را تدارک دیده است اجازه طرح آنها را صادر کرده است. جز این باشد، سوال پرسیده شده یک تحمیل بیرونی است. یک سوال طراحی و پیش‌بینی نشده نه تنها تقویت کننده دین نیست که تخریب کننده آن است و این نوع سوالات محصول یا به وجود آورنده نوعی رنسانس است که پایه‌های دین و نفوذ و قدرت آن را می‌لرزاند.

جمهوری اسلامی نمی‌تواند به علم و به تخصص بها و زمینه بروز بدهد. این سیستم یک سیستم کوتوله پروری است که همیشه دیر از شرایط زمانی و مکانی آگاه می‌شود. این سیستم بسته است و هر روز خودش را کوچکتر می‌کند. در سیستم‌های حکومتی بسته و فرد سالار ترس حاکم از توطئه اطرافیان سبب می‌شود که زیر دستان و اهل خانواده قدرت به حرم پروردگی و عیاشی عادت داده شوند و عمداً از تربیت سیاسی و اجتماعی دور نگاه داشته شوند. مشهور است که روزی به شاه سلطان حسین گفتند محمود افغان کرمان را گرفته است. گفت: اشکالی ندارد، پایتخت و حرم‌سرایش مرا بس!

ارجاع‌ها‌:

● لینک ۱-۲ ● لینک ۳ ● لینک ۴ ● لینک ۵ ● لینک ۶-۷-۸ ● لینک ۷ ● لینک ۸ ● لینک ۹ ● لینک ۱۰ ● لینک ۱۱ ● لینک ۱۲ ● لینک۱۳ ● لینک ۱۴ ● لینک ۱۵ ● لینک ۱۶ ● لینک ۱۷ ● لینک ۱۸ ● لینک ۱۹ ● لینک ۲۰ ● لینک ۲۱ ● لینک۲۲ ● لینک ۲۳ ● لینک ۲۴ ● لینک ۲۵ ● لینک ۲۶ ● لینک ۲۷ ● لینک ۲۸

رهبران جنبش اعتراضی و یک سال حبس خانگی

arezoo — Tue, 14 Feb 2012 16:32:53 +0000

بهروز صمدبیگی

بهمن ماه سال گذشته در حالی که تبلیغات وسیع حکومتی برای بزرگداشت "دهه فجر" در جریان بود، نامه مشترک میرحسین موسوی و مهدی کروبی با مضمون دعوت به راهپیمایی نگاه‌ها را به خود جلب کرد، و آنچه در پی انتشار این نامه کوتاه چندخطی اتفاق افتاد، مرحله تازه‌ای از جنبش اعتراضی مردم ایران را رقم زد.

در سالگرد روزی که مردم برای حمایت از بازرگان، نخست وزیر انقلابیون ایران به خیابان‌ها آمده بودند، کروبی و موسوی از وزیر کشور خواسته بودند تا طبق اصل ۲۷ قانون اساسی، مجوز یک راهپیمایی برای "اعلام همبستگی باحرکت‌های مردمی درمنطقه بویژه قیام آزادیخواهانه مردم تونس و مصربرعلیه حکومت استبدادی" صادر کند تا هوادارانشان در ساعت ۳ بعد از ظهر روز دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۸۹ از میدان امام حسین تا میدان آزادی تجمع کنند.

باوجود صادرنشدن مجوز، راهپیمایی برگزار شد. نیروهای نظامی و امنیتی به سرکوب شدید راهپیمان پراختند. رهبران "جنبش سبز" در آن روز اجازه خروج از منزل را پیدا نکردند و به این ترتیب زندان خانگی آنها شروع شد، حبسی که یک ساله شدن آن، در روز ۲۵ بهمن ۱۳۹۰ بار دیگر انگیزه‌ای برای فراخوان برای حضور "جنبش سبز" در خیابان‌ها شد.

بهمن ۸۹ – خشم حاکمیت

حضور پرشمار معترضان در خیابان با وجود همه تدابیر سرکوب از جمله قطع اینترنت و سرویس پیامک تلفن همراه، ضرب و شتم و بازداشت باعث شد تا این بار برخورد با رهبران جنبش علنا در دستور کار قرار بگیرد. صبح ۲۶ بهمن ۸۹، علی لاریجانی، رییس مجلس شورای اسلامی دستور داد تا کمیته‌ای برای "بررسی دقیق ماهیت جریان مزور فتنه" تشکیل شود تا "نمایندگان و ملت بدانند چگونه با این جریان برخورد کنند و دستگاه‌های مختلف نیز به وظایف خود عمل نمایند." در این روز برای نخستین بار در صحن علنی مجلس، اکثریت نمایندگان مجلس علیه موسوی و کروبی موضعی تند و سخت گرفته و خواستار برخورد با آن دو شدند. لاریجانی حضور خیابانی معترضان را " یک جریان بدلی" از سوی عدهای ورشکسته سیاسی با آن شاهزاده نگون بخت و منافقین و سلطنتطلبها"، در مقابل راهپیمایی سراسری روز ۲۲ بهمن" توصیف کرد و خطاب به " آقایانی که اطلاعیه صادر کردند" گفت: "چگونه تدبیر نکردید که این جریان چه نفعی برای ملت منطقه دارد؟ آیا نام این اقدام چیزی جز گمراهی و فتنه است؟"

غلامعلی حداد عادل، نورالله حیدری، سیدجلال یحییزاده و امیرحسین قاضی‌زاده هم دیگر نمایندگانی بودند که آن روز در نطق‌هایی تند خواستار برخورد قاطع با "سران فتنه" شدند. در نهایت هم ۲۳۳ نماینده مجلس با امضای نامه‌ای ضمن اشاره به این که " آقایان موسوی و کروبی به بهانه حمایت از مردم مصر و تونس و در حقیقت برای خدمت به آمریکا و اسرائیل، فتنهای دوباره را ایجاد کرده و آب به آسیاب دشمن ریختند و برای رسانههای غربی خوراک تهیه کردند" تاکید کردند: " ما نمایندگان مسئولیت مستقیم شهادت یک دانشجوی بسیجی را در ۲۵ بهمن و بهره برداری دشمنان ضد انقلاب را متوجه کروبی و موسوی میدانیم و معتقدیم کاسه صبر ملت از مدارا در برابر این آقاین لبریز شده و همگان خواستار اشد مجازات برای آنها هستیم."

عصر همان روز تجمعی با حضور نمایندگان مجلس در میدان ارک تهران برگزار شد که به گفته خبرگزاری فارس، "خودجوش" بود. تجمع‌کنندگان خواستار محاکمه موسوی و کروبی بودند و آدمک میرحسین موسوی را به آتش کشیدند. همزمان عده‌ای نیز مقابل خانه کروبی تجمع کرده و به فحاشی و اعتراض پرداختند.

روز جمعه ۲۹ بهمن، احمد جنتی، رییس شورای نگهبان در خطبه‌های نماز جمعه تهران از طرح زندانی کردن سران معترضان در خانه‌هایشان خبر داد

روز ۲۷ بهمن، دو رهبر جنبش اعتراضی که هنوز ارتباطشان با بیرون قطع نشده بود، با ارسال بیانیه‌هایی از مردم برای حضور در خیابان تقدیر و تشکر کردند. موسوی حضور معترضان را یک "راهپیمایی شکوهمند" توصیف کرد و نوشت: " ضمن تبریک به مناسبت پایداری خیره کننده مردم، شهادت فرزندان عزیز شما ملت سر فراز را تسلیت می‌گویم." کروبی هم با اشاره به افزایش تهدیدها و فشارها اعلام کرده بود که هیچ ترس و هراسی ندارد و ضمن تقبیح برخورد و سرکوب معترضان عنوان کرد: " خبر دار شدیم که متاسفانه دانشجویی به نام “صانع ژاله” و “محمد مختاری” در جریان حوادث روز گذشته به شهادت رسیده‌اند که این شهادت را به خانواده‌های این دو عزیز و مردم بزرگوار ایران تسلیت و ضمن محکومیت شدید برخوردهای خشن و غیر انسانی و غیر اسلامی هشدار می‌دهیم که تا دیر نشده است پنبه‌ها را از گوش هایتان خارج کنید و صدای مردم را بشنوید. اعمال خشونت آمیز و مخالفت و عناد با خواست مردم تا زمانی و جایی می‌تواند به استمرار چنین وضعیتی کمک کند. از سرنوشت دوری حکومت‌ها از مردم عبرت بگیرید."

روز جمعه ۲۹ بهمن، احمد جنتی، رییس شورای نگهبان در خطبه‌های نماز جمعه تهران از طرح زندانی کردن سران معترضان در خانه‌هایشان خبر داد: " کاری که قوه قضاییه می‌تواند انجام دهد و من فکر می‌کنم که در اندیشه است که انجام بدهد، این است که ارتباط اینها را به کلی از مردم قطع کند . در خانه آنها باید بسته شود، رفت و آمدهایشان محدود شود، نتوانند پیام بدهند و پیام بگیرند و تلفن و اینترنت آنها باید قطع شود و در خانه خود باید زندانی شوند."

اسفند ۸۹ – حبس و حصر در دستور کار

اولین روز اسفند ماه نامه کروبی خطاب به رییس قوه قضائیه منتشر شد که در آن ضمن اشاره به حضور متوالی "تعداد صدنفر موتور سوار به همراه چند روحانی نما هر آنچه از دستشان برآمده و در توانشان بوده در جهت فحاشی، هتاکی و برهم زدن آسایش و آرامش مردم منطقه انجام داده‌اند. این افراد مراسم شان را با به کار بردن زشت‌ترین کلمات در رابطه با «به اصطلاح سران فتنه» و نیز برخی سران و مقامات حکومتی و خانواده آنان آغاز؛ و با دعا و طلب طول عمر برای مقام رهبری به پایان می‌رسانند! " درخواست تشکیل دادگاهی علنی داشت تا کیفرخواست و دفاعیات مطرح شود و " باشد که در دادگاهی عادل و علنی، مردم به حقیقت آگاهی یابند."

فردای انتشار این نامه، سحام نیوز، وبسایت نزدیک به خانواده کروبی از حمله به منزل او، تخریب شیشه‌ها و پرتاب بمب صوتی خبر داد. تجمع این افراد که سحام نیوز آنان را " اوباش حکومتی" و در حدود ۳۰ نفر توصیف کرده با صدور قطعنامه‌ای پایان گرفت که در آن از انتظار فرمان جهاد آیت‌الله خامنه‌ای و "بریدن سر کروبی و همسرش . آویزان کردن آنها در میادین شهر" گفته شده بود.

روز سوم اسفند، حصر و حبس شکل جدی‌تری به خود گرفت و ماموران امنیتی با هجوم به خانه کروبی، او و همسرش را در اتاق‌های جداگانه محبوس و ضمن ضبط کتاب‌ها و اسناد، همه قفل‌ها را تعویض کردند. همزمان یکی از فرزندان کروبی و عروسش نیز بازداشت شد.

اظهارنظر روح الله حسینیان، نماینده عضو هیات رسیدگی به " غائله ۲۵ بهمن" هم روز ۴ اسفند منتشر شد که نظر نهایی این هیات را "مفسد فی‌الارض" بودن موسوی و کروبی عنوان کرده بود. طبق قانون مجازات اسلامی، جزای مفسد فی‌الارض اعدام است.

با قطعی شدن شواهد حصر و حبس رهبران معترضان، آیت‌الله صانعی از مراجع تقلید قم، واکنشی اعتراضی نشان داد و در بیانیه‌ای، حصر خانگی با محرومیت از حقوق اولیه انسانی بدون برگزاری هر گونه دادگاه و محکمه‌ای (هرچند صوری) و بدون اجازه دفاع نشانه "درماندگی و ضعف سیاسی عاملان و آمران آن از اقناع افکار عمومی" توصیف کرد.

دهم فروردین ماه، پدر میرحسین موسوی درگذشت و مراسم ترحیم او بدون حضور فرزند در حصرش، با تدابیر شدید امنیتی برگزار شد

نهم اسفند ماه در حالی که شایعه انتقال موسوی و کروبی به زندان حشمتیه تهران در برخی سایت‌ها منتشر شده بود، غلامحسین محسنی اژه‌ای، سخنگوی قوه قضائیه رویکرد جدید در برابر موسوی و کروبی را این طور توضیح داد: " در خصوص سران فتنه پس از اتمام حجت‌ها در قدم اول ارتباطات آنها اعم از رفت و آمد و ارتباطات تلفنی و غیرتلفنی آنان محدود شده و اگر چنانچه اقتضائات فراهم شود قدم‌های بعدی نیز برداشته خواهد شد و اکنون آنها در محدودیت به سر می‌برند."

سه روز بعد دختران موسوی و رهنورد خطاب به مردم ایران نامه‌ای منتشر کردند که در آن از ۱۸ روز بی‌خبری و قطع ارتباط والدینشان خبر می‌دادند: " ما نگرانیم که در روزنامه‌ها می‌خوانیم: پدر و مادر ما زندانی نیستند، در حصر هم نیستند. در خبر‌ها می‌خوانیم آنان اسکورت هم می‌شوند! و ما یعنی فرزندان می‌توانیم آنها را ببینیم.اما هرگز چنین نبوده است. ما پدر و مادرمان را ندیده ایم، صدایشان را نشنیده ایم. و آنچه هر لحظه بر نگرانی هایمان می‌افزاید همین تناقض گویی هاست."

فروردین ۹۰ – بهانه‌های حصر

۵ فروردین ۱۳۹۰، مسئول سياست خارجی اتحاديه اروپا با انتشار بيانيه‌ای خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط ميرحسين موسوی و مهدی کروبی و همسران آنها فاطمه کروبی و زهرا رهنورد شد.

در بیانیه کاترین اشتون آمده بود: " تاکنون توضيح مقامات ايران این بوده که بازداشت ميرحسين موسوی و مهدی کروبی به دليل حفاظت از جان آنها صورت گرفته است. اين توضيحات قانع‌کننده نيست و به این پرسش پاسخ نمی‌دهد که چرا اين دو نفر اجازه ندارند به طور عادی با ديگران تماس برقرار کنند."

دهم فروردین ماه، پدر میرحسین موسوی درگذشت و مراسم ترحیم او بدون حضور فرزند در حصرش، با تدابیر شدید امنیتی برگزار شد.

اردیبهشت ۹۰ – انتشار نخستین جزییات زندان خانگی

سوم اردیبهشت ماه ۱۳۹۰، فاطمه کروبی بعد از ۷۱ روز تحمل بازداشت خانگی برای پیگیری امور درمانی ۵ روز از حبس خارج شد. او در این فاصله مصاحبه‌ای کرد و توضیحاتی درباره شرایط خود و مهدی کروبی داد: " واژه حصر که در بیرون رایج است درست نیست زیرا ماموران امنیتی نه تنها تمام مجتمع مسکونی را تصرف کرده‌اند بلکه حتی آپارتمان مسکونی ما را نیز در اختیار دارند. من حقوق رایج یک زندانی نظیر حق هواخوری روزانه و یا دسترسی به تلفن، حتی برای یکبار هم در ۷۱ روز گذشته نداشته‌ام."

علی مطهری: " تکلیف آقایان موسوی و کروبی هم باید در دادگاه صالح تعیین شود. من با این برخورد مخالفم."

وبسایت کلمه هم گزارش داد که اولین ملاقات پس از عید تنها بین دختر بزرگتر به همراه خانواده‌اش در حضور ماموران امنیتی به مدت یک ساعت در محلی غیر از منزل مسکونی آنها با موسوی و رهنورد انجام شده است. پیش از این فقط یکی دیگر از دختران خانواده موسوی در اسفند ماه سال گذشته توانسته بود ملاقات کوتاهی با والدین خود داشته باشد.

در انتهای این ماه هم سحام‌نیوز خبر داد مسئولان امنیتی با انتقال کروبی و همسرش به مکانی دیگر موافقت کرده‌اند، تا ساکنان سایر واحدهای مسکونی مجتمع محل سکونت آنها بتوانند به خانه‌هایشان بازگردند.

تیر ۱۳۹۰ – اعتراض یک اصولگرا

علی مطهری نماینده اصولگرای مجلس در مصاحبه‌ای تاکید کرد: " تکلیف آقایان موسوی و کروبی هم باید در دادگاه صالح تعیین شود نه اینکه بدون محاکمه محصور شوند. من با این برخورد مخالفم."

مرداد ۹۰ – نامه‌نگاری به نهادهای جهانی

با ۶ ماهه شدن حبس دو چهره شاخص معترض و منتقد، حدود ۳۰۰ تن از فعالان سیاسی، مدنی و فرهنگی نامه‌ سرگشاده‌ای به ۱۱ نهاد و شخصیت جهانی نوشته و خواستار استفاده از تمام ظرفیت‌های بین‌المللی و حقوقی برای لغو بازداشت خانگی موسوی، کروبی و همسران آنها شدند.

شهریور ۹۰ – احمدی‌نژاد اظهار بی‌اطلاعی می‌کند

نیمه شهریور ماه، کلمه از نخستین دیدار موسوی و رهنورد با سه دخترشان در طی ۷ ماه گذشته خبر داد. این دیدار با حضور " یک مسئول بلند پایه قضایی" انجام شد و مشخص شد که تمامی ارتباطات موسوی و همسرش و امکان دسترسی به روزنامه، رادیو و حتی لوازم نوشتاری هم قطع شده است.

۲۱ شهریور ماه فدراسیون بین المللی جوامع حقوق بشر با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که "گروه تحقیق سازمان ملل در باره ناپدید شدن‌های اجباری" خواهان پاسخگویی تهران در باره محل نگهداری و رعایت حقوق آقایان موسوی و کروبی و همسران آنها شده است.

هشت ماه پس از حبس سران جنبش سبز، خبر آمد که دفتر کار سابق میرحسین موسوی از سوی نیروهای امنیتی مورد هجوم قرار گرفت. ماموران پس از حمله به محل دفتر سابق موسوی، واقع در یکی از کوچه‌های فرعی روبه‌روی موزه هنرهای معاصر، علاوه بر تعدادی کامپیوتر برخی دیگر از کتاب‌ها و وسایل شخصی موجود در این دفتر را هم با خود برده‌اند

محمود احمدی‌نژاد هم در مصاحبه با واشنگتن پست، از زمان "پایان حصر و آزادی موسوی و کروبی" اظهار بی‌اطلاعی کرده و ادعا کرده که "من چنین خبرهایی را دنبال نمی‌کنم." او توضیح داده بود: " ما قوه قضاییه داریم و قوه قضاییه مستقل از دولت است. ما برای دادگاه قاضی تعیین نمی‌کنیم. قانون برقرار است، و همه در مقابل قانون مساوی‌اند."

فاطمه کروبی هم نامه‌ای به رییس قوه قضائیه نوشت و در آن تاکید کرد: " آقای کروبی طی ۲۱۰ روز گذشته از حقوق اولیه یک زندانی نظیر حق دسترسی به کتاب، روزنامه، تلفن، ملاقات منظم، هواخوری و … برخوردار نبوده است. (در زمان بازداشت‌های مکرر آقای کروبی که خود ایشان نقل کرده‌اند من جمله در دوران بازداشت درزندان قزل قلعه سرانجام بعد از یک یا دو هفته زندان انفرادی، امکان هوا خوری هفتگی پیدا می‌کردند اما این بار پس از شش ماه حبس، اجازه استفاده از حیاط محصور درمیان میله‌ها و هواخوری را نیافتند) وضعیت جسمی ایشان به شدت در خطر قرار دارد و معاینه ایشان توسط پزشکان مستقل و مورد اعتماد خانواده امری ضروری است. " او همچنین افشا کرد که با تغییر محل زندگی کروبی، نهادهای امنیتی هزینه اجاره محل جدید را از خانواده کروبی دریافت کرده‌اند.

مهر ۱۳۹۰ – گزارش یک آدم‌ربایی

مهرماه امسال دختران موسوی از بی‌خبری و قطع ارتباط ۵۰ روزه خود پس از انتشار خبر دیدار با پدر و مادرشان در رسانه‌ها ابراز نگرانی کردند و گفتند: " ما هر چه اصرار می‌کنیم اجازه نمی‌دهند که ما پرونده پزشکی ایشان را ببینیم. رییس زندان‌بان‌ها می‌گفت ما یک تیم پزشکی قوی داریم. و وقتی ما گفتیم که به تیم شما اطمینانی نداریم همانطور که به خود شما اطمینان نداریم، گفت این درد شماست که اطمینان ندارید... این که دقیقا بر این دو چه گذشت را هنوز به ما نگفته اند، ما هم خیلی تمایل نداریم بپرسیم. طبیعی است که آنها هم برای آرمش ما نخواهند شرحی دهند. اما چیزهایی که اتفاقی می‌دیدیم یا می‌شنیدیم این بود که مثلا متوجه شدیم به پنجره‌های خانه آهن جوش داده‌اند. تمام فضای کوچه و خانه پر از دوربین و نورافکن است و آنها در یک طبقه با درها و پنجره‌های جوش داده بدون هیچ گونه ارتباطی با بیرون حبس بوده‌اند." در این مصاحبه بود که دختران موسوی به توصیه او مبنی بر خواندن کتاب"گزارش یک آدم ربایی" اشاره کردند.

آبان ۹۰ – حبس خانگی، سری نیست

هشت ماه پس از حبس سران جنبش سبز، خبر آمد که دفتر کار سابق میرحسین موسوی از سوی نیروهای امنیتی مورد هجوم قرار گرفت. ماموران پس از حمله به محل دفتر سابق موسوی، واقع در یکی از کوچه‌های فرعی روبه‌روی موزه هنرهای معاصر، علاوه بر تعدادی کامپیوتر برخی دیگر از کتاب‌ها و وسایل شخصی موجود در این دفتر را هم با خود برده‌اند.

همچنین محمد جواد لاریجانی، دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضاییه ایران در گفتگو با شبکه تلویزیونی الجزیره حبس موسوی و کروبی را یک "مسئله سری" ندانست.

دی ۹۰ – حریم و هوادار دارند

علی سعیدی، نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران نخستین مقامی بود که به چرایی محاکمه نشدن موسوی و کروبی پرداخت و با تایید طرفدار داشتن این دو گفت: "برخی می‌گویند که چرا موسوی و کروبی را محاکمه نمی‌کنند، دلیل این است که آن‌ها حریم و یک عده هوادار دارند که من نمی‌توانم اسم هواداران آن‌ها را ببرم.غیر از موسوی و کروبی عناصر و بنیانگذاران اصلی و عوامل پشت پرده فتنه را یا نمی‌توان شناخت و یا به راحتی نمی‌توان معرفی کرد، چون حریم دارند و این فتنه را عجیب و سخت می‌کنند."

استاندار تهران: آماده برخورد با راهپیمایی "اپوزیسیون" هستیم

Maryam — Sun, 12 Feb 2012 14:57:44 +0000

مرتضی تمدن، استاندار تهران می‌گوید که فراخوان معترضان برای راهپیمایی ۲۵ بهمن، یک “پز تبلیغاتی” است و با “تجهیز تهران به تمامی سیستم‌های امنیتی” با آن برخورد خواهد شد.

وی در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان، اعلام کرد: “ما پس از فتنه ۸۸ چنین فراخوان‌هایی را تجربه کرده‌ایم اما این فراخوان عمومی هم تنها یک پز تبلیغاتی از سوی اپوزیسیون ضدانقلاب است.”

افراد نزدیک به دولت از اعتراضات دو سال گذشته ایران در واکنش به دهمین انتخابات ریاست جمهوری با عنوان “فتنه” یاد می‌کنند.

استاندار تهران: “ما پس از فتنه ۸۸ چنین فراخوان‌هایی را تجربه کرده‌ایم اما این فراخوان عمومی هم تنها یک پز تبلیغاتی از سوی اپوزیسیون ضدانقلاب است ”

شورای هماهنگی راه سبز امید، در روزهای گذشته طی فراخوانی از “همراهان جنبش سبز” خواسته است که در اعتراض به حبس خانگی میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبی، سه تن از رهبران مخالفان دولت که از ۲۵ بهمن سال گذشته در حبس هستند، در راهپیمایی سکوت شرکت کنند.

۲۵ بهمن ماه سال گذشته پس از انتشار فراخوان تظاهرات از سوی میرحسین موسوی و مهدی کروبی برای حمایت از قیام مردم مصر و تونس، مقامات امنیتی اقدام به حبس خانگی این دو رهبر مخالفان دولت و همسرانشان کردند. برگزاری این راهپیمایی اعتراضی در تهران و برخی شهرستان‌های کشور، منجر به کشته شدن چند تن از معترضان و بازداشت گسترده مردم و فعالان سیاسی شد.

استاندار تهران هدف از این فراخوان مخالفان دولت را “اثرگذاری بر حضور مردم در راهپیمایی ۲۲ بهمن” و انتخابات مجلس در و ۱۲ اسفند دانست و افزود: “با آمادگی کامل و تجهیز تهران به تمامی سیستم‌های امنیتی با اینگونه اتفاقات برخورد می‌کنیم.”

سازمان عفو بین‌الملل روز جمعه، ۲۱ بهمن ماه در بیانیه‌ای خواستار آن شد که مقام‌های جمهوری اسلامی ایران با احترام به حق آزادی اجتماعات، به راهپیمایی مسالمت‌آمیز ۲۵ بهمن در ایران اجازه برگزاری بدهند. این نهاد مدافع حقوق بشر، با یادآوری اتفاقات دو سال گذشته، ابراز نگرانی کرده است که نیروهای دولتی علیه شرکت‌کنندگان در این تجمع دست به خشونت بزنند.

عفو‌بین‌الملل خواهان اجازه برگزاری تظاهرات ۲۵ بهمن شد

Maryam — Sat, 11 Feb 2012 16:07:18 +0000

سازمان عفو بین‌الملل در این بیانیه با یادآوری اتفاقات دو سال گذشته، ابراز نگرانی کرده است که نیروهای دولتی علیه شرکت‌کنندگان در این تجمع دست به خشونت بزنند.

شورای هماهنگی راه سبز امید، در روزهای گذشته طی فراخوانی از «همراهان جنبش سبز» خواسته است که در اعتراض به حبس خانگی میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبی، سه تن از رهبران مخالفان دولت که از ۲۵ بهمن سال گذشته در حبس هستند، در راهپیمایی سکوت شرکت کنند.

سازمان عفو بین الملل در این بیانیه‌ای از افزایش سرکوب‌ها در آستانه برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی انتقاد کرده است

برگزاری این راهپیمایی اعتراضی در تهران و برخی شهرستان‌های کشور، منجر به کشته شدن چند تن از معترضان و بازداشت گسترده مردم و فعالان سیاسی شد.

سازمان عفو بین الملل در این بیانیه‌ای از افزایش سرکوب‌ها در آستانه برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی انتقاد کرده است. بر اساس این گزارش در یک ماه اخیر، دست‌کم ۴۹ نفر از معترضان عرب زبان در استان خوزستان دستگیر شده‌اند.

دیده‌بان حقوق بشر تعداد بازداشت‌شدگان شهرهای شوش، حمیدیه و اهواز را ۶۵ نفر عنوان کرده است. به گزارش دیده‌بان حقوق بشر، محمد کعبی ۳۴ ساله و ناصر آلبوشوکه درفشان ۱۹ ساله در زندان‌های شوش و اهواز "ظاهرا بر اثر شکنجه جان خود را از دست داده‌اند."

علت بازداشت شهروندان و فعالان عرب فعالیت و شعارنویسی برای تحریم انتخابات مجلس نهم عنوان شده است.

سازمان عفو‌بین‌الملل همچنین نسبت به امکان اجرای حکم اعدام برخی متهمان سیاسی محکوم به اعدام در آستانه انتخابات هشدار داده است.

شیرین عبادی از فراخوان ۳۹ زندانی سیاسی حمایت کرد

arezoo — Thu, 26 Jan 2012 01:10:15 +0000

شیرین عبادی برنده ایرانی جایزه صلح نوبل با انتشار بیانیه ای از خواسته ۳۹ نفر از زندانیان سیاسی مبنی بر تحریم انتخابات و آزادی زهرا رهنورد و میرحسین موسوی و مهدی کروبی، حمایت کرد.

در فراخوانی که خانم شیرین عبادی برای انتشار در اختیار رادیو زمانه قرار داده، بر خواسته آزادی کاندیداهای ریاست‌جمهوری دهم و خانم زهرا رهنورد که در حصر خانگی به‌سر ‌می‌برند، تاکید شده: "در مقابل شهامت این عزیزان بزرگوار سر تعظیم فرود آورده و با اعلام حمایت از فراخوان آنان از تمامی آزادی خواهان سراسر دنیا دعوت می‌کنم که از هیچ کوششی برای پی‌گیری آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی در ایران به‌ویژه خانم زهرا رهنورد و آقایان میر حسین موسوی و مهدی کروبی دریغ نورزند."

شیرین عبادی همچنین از همه ایرانیان دعوت کرده است که انتخابات را تحریم کنند. در بیانیه وی چنین آمده : "از هم‌وطنان گرامی دعوت می‌کنم تا با تحریم انتخابات نمایشی مجلس شورای اسلامی که در دوازدهم اسفند ماه سال جاری برگزار می‌شود، یک‌بار دیگر عدم مشروعیت رژیم جمهوری اسلامی ایران را به جهانیان نشان دهند."

وی از ۳۹ امضاکننده زندانی نامه به خاطر به‌جان‌خریدن این خطر، تقدیر کرده و گفته است: "درود بر آزادگان دربند، سلام بر کسانی که پای در زنجیر و نگاهی بر آسمان دارند، سپاس بر افرادی که شجاعت را معنایی تازه بخشیدند، لبیک به رادمردانی که سرود فراموش شده همبستگی و اتحاد را دوباره به یادمان آوردند و چه به‌موقع یادآور شدند که اعتمادی به صندوق رای نیست و "نظارت استصوابی" پاسخی برای خواسته‌های ملت ندارد و جواب پرسش ساده ای چون "رای من کو" گلوله است و زندان."

امضاکنندگان این نامه با وجود اینکه خود زندانی‌اند، به‌طور مشخص، خواستار آزادی آقایان موسوی و کروبی و خانم رهنورد شده‌اند

این بیانیه، در پی فراخوان سی‌ونه زندانی عقیدتی- سیاسی ایرانی منتشر شده است که از مردم ایران خواسته‌اند انتخابات را تحریم کرده و وضعیت حصر آقایان موسوی و کروبی و خانم زهرا رهنورد را پی‌گیری کنند.

در فراخوان زندانیان سیاسی که در وب‌سایتهای حامی جنبش سبز ایران از جمله کلمه و جرس، منتشر شده آمده است : "نیروهای امنیتی و نظامی درحالی برگزاری انتخابات نمایشی و فرمایشی مجلس نهم را در دستور کار خود قرار داده‌اند که هم‌زمان سرکوب فعالان سیاسی و روزنامه‌نگاران را شدت بخشیده‌اند. جامعه بیشتر از هر زمان شاهد انسداد سیاسی است؛ وضعیتی که در هیچ‌یک از انتخابات‌های پیشین شاهد نبوده‌ایم. فضای سنگین امنیتی و نظامی کودتاگران حاکم بر کشور هر روز قربانی جدیدی می‌گیرد.

این همه در حالی صورت می‌گیرد که رهبران جنبش اعتراضی، آقایان میرحسین موسوی و مهدی کروبی و خانم زهرا رهنورد در زندان خانگی تحت فشارهای بیشتر و محدودیت‌های شدیدتر و نگران‌کننده قرار گرفته‌اند."

امضاکنندگان این نامه با وجود اینکه خود زندانی‌اند، به‌طور مشخص، خواستار آزادی آقایان موسوی و کروبی و خانم رهنورد شده‌اند : "حال، بیش از ۱۱ ماه از بازداشت و حبس غیرقانونی آقایان موسوی و کروبی و خانم رهنورد می‌گذرد. اگر حاکمیت به فکر پر کردن نمایشی کرسی‌های مجلس زیر سایه سرکوب و استبداد است، آزادگان ایران‌زمین مکلف‌اند که در تدبیر گسترش و تعمیق جنبش اعتراضی خود و به‌ ویژه در گام نخست، آزادی رهبران در حصر و حبس خود باشند.

از اینرو از تمامی هموطنان آزاده و آگاه خویش در هر کجای جهان که هستند، می‌خواهیم در کنار آگاهی‌بخشی در مورد انتخابات دروغین و مهندسی شده و فرمایشی اسفند ماه، از هیچ کوششی برای پیگیری آزادی رهبران محبوس جنبش سبز در بهمن ماه جاری دریغ نکنند."

زندانیان سیاسی امضا کننده این بیانیه همچنین نهادهای مستقل مدافع حقوق بشر را برای رهایی رهبران جنبش اعتراضی مردم ایران از حبس نامشروع و ظالمانه، به یاری طلبیده و گفته‌اند که سزاوار نیست مدافعان حقوق بشر در جهان چشم بر این ظلم مستدام فروبندند.

این سی‌ونه زندانی عبارتند از بهمن احمدی امویی، حسن اسدی زید آبادی، جواد امام، محسن امین زاده، مسعود باستانی، عماد بهاور، سید علیرضا بهشتی شیرازی، سیدمصطفی تاجزاده، سعید جلالی فر، علی جمالی، امیر خرم، بابک داشاب، محمد داوری، مجید دری، امیر خسرو دلیر ثانی، علیرضا رجایی، حسین زرینی، عیسی سحر خیز، داوود سلیمانی، محمد سیف زاده، قاسم شعله سعدی، کیوان صمیمی، فریدون صیدی راد، جلیل طاهری، محمد فرید طاهری قزوینی، فیض الله عرب سرخی، سیامک قادری، ابوالفضل قدیانی، فرشاد قربان پور، سعید متین پور، محسن محققی، مهدی محمودیان، محمد رضا معتمد نیا، علی ملیحی، عبدالله مومنی، محسن میردامادی، بهزاد نبوی، ضیا نبوی و ابوالفضل عابدینی.