حقوق کودکان

ضرورت دستیابی به محیط زیست سالم

behnam — Thu, 02 Feb 2012 19:43:26 +0000

تونی کینگ

برگردان:

نادیا پارسا

نادیا پارسا - انسان‌ها، هر روز بیشتر به این مسئله توجه می‌کنند که دسترسی به محیط زیست سالم و پاک از حقوق اولیه آنها است.

واقعیت این است که زندگی در محیط‌های شهری آلوده که همراه با بی‌تحرکی و پیامده‌های جسمی و روانی آن است، بیش از گذشته به این نیاز طبیعی انسان‌ها دامن زده است.

حق بر محیط زیست سالم به مانند حق به زندگی، تمامیت شخصی، سلامت و توسعه از حقوق ضروری برای هر انسان امروزی است. این حق در چهارچوب مجموعه حقوق بشر نیز به رسمیت شناخته شده است و در طبقه‌بندی‌های آکادمیک، در گستره "حقوق نسل سوم" بشر جای می‌گیرد.

"حق بر محیط زیست سالم" نمایانگر حق افراد به دسترسی به منابع طبیعی سالم است؛ منابعی که برای زندگی هر انسان ضروری است. این منابع شامل آب، هوا و غذا است. این حق، سایر حقوق محیط زیستی، نظیر حق برخورداری و لذت بردن از فضا‌های سبز را نیز در بر می‌گیرد. برخورداری از محیط زیست و فضای سبز زیبا و تمیز، میزان بیماری‌های جسمی و روانی را به میزان قابل ملاحظه‌ای کاهش می‌دهد. تونی کینگ، نویسنده گاردین، به حق بر محیط زیست سالم، از منظر یکی از حقوق ضروری برای کودکان و نوجوان است. در این یادداشت توجه او به کودکان اسکاتلندی است.

تونی کینگ- متاسفانه هم‌ا‌کنون، هیچ حکومتی دسترسی به طبیعت را به عنوان یک حق برای شهروندانش به رسمیت نشناخته است. در حالی که این امر اثبات شده است که برخورداری از محیط زیست سالم به سود تمامی جامعه تمام می‌شود. دولت اسکاتلند در حال بررسی لایحه حقوق کودکان و نوجوانان برای ایجاد چهارچوب حقوقی مبنی بر توجه همه وزارتخانه‌ها به "کنوانسیون حقوق کودک" است. کنوانسیون مربوطه توسط همه اعضای سازمان ملل به غیر از سومالی و دولت آمریکا امضا شده است. این کنوانسیون به حقوق پایه‌ای کودکان نظیر حق بر هویت، حق بر زندگی و پیشرفت و حق بر شنیده شدن و غیره پرداخته است.

چهل و سه حقی که در کنوانسیون حقوق کودک به رسمیت شناخته شده‌ است، همگی مهم هستند. البته در این میان برخی نیز اساسی‌ترند. به هر روی، مشکلات و محرومیت‌های جدی مردم در نقاط مختلف جهان، نباید چشم ما را به روی نابرابری‌های اجتماعی و مشکلات مربوط به سلامت که در کشورهای پیشرفته با آن مواجه هستیم، ببندد.

مردم وقتی از حقوق بشر در گستره "حفاظت از طبیعت" سخن می‌گویند، معمولاً از حقوق و وضعیت افراد در کشورهای غیر صنعتی صحبت می‌کنند. یعنی کسانی که از هر آنچه طبیعت در اختیارشان قرار می‌دهد به ناچار استفاده می‌کنند. مانند هیزم، غذا و مایحتاجی که مردم به شکل سنتی به آن نیازمندند. ولی واقعیت این است که در کشورهای پیشرفته مسئله به گونه‌ دیگری است. دسترسی سریع به طبیعت، باعث می‌شود که مردم از سطح زندگی بهتری برخوردار باشند.

به این فکر کنید که مردم، دومین چیزی که وقتی از عهده خریدش برمی‌آیند، حتماً خریداری می‌کنند خانه‌ای زیبا‌تر و سرسبز‌تر برای زندگی است. اولین چیزی هم که می‌خرند اتوموبیل است. دولت‌ها باید و می‌توانند درباره یک حق و نیاز جدید صحبت کنند: هر کودک یا هر فرد جوان این حق را دارد که در یک فضای سبز با کیفیت بالا زندگی کند. فضایی که کودکان در آن بتواند به‌طور سریع و آسان، زمینه‌های سلامت فیزیکی، ذهنی و نیز فرصت‌‌های بازی خود را فراهم کنند.

شواهد زیادی حکایت از این دارد که دسترسی منظم و آسان به یک فضای سبز مناسب، برای سلامتی و تندرستی کودکان یک امر ضروری است. تشخیص این موضوع و نیز کار روی حق به محیط زیست سالم، برای دستیابی به سلامت بیشتر، تحصیلات بهتر و توسعه اجتماعی بالا‌تر ضرورت دارد.

نتایج تحقیقاتی که در "لنست"(یکی از ژورنا‌ل‌های معروف پزشکی درجهان) منتشر شده است نشان می‌دهد که حتی با در نظر گرفتن سایر عوامل، زندگی در محیط‌های سرسبز، موجب می‌شود که مردم سالم‌تر زندگی کنند.

آمارها‌ نشان می‌دهد، از هر پنج کودک اسکاتلندی، یکی از آنها اضافه وزن دارد و از هر ده کودک نیز یکی دچار چاقی مفرط است. این امر روشن است که دسترسی به فضای سبز زیبا، فعالیت فیزیکی را افزایش و چاقی مفرط را کاهش می‌دهد. کودکانی که در محیط‌های شهری شلوغ که درختان زیادی دارد زندگی می‌کنند، کمتر دچار آسم یا مشکلات رفتاری نظیر "ای دی اچ دی" هستند که نوعی بیماری ذهنی با علائم عدم تمرکز و فعالیت بیش از حد است که در کودکان مشاهده می‌شود.

این امر ثابت شده است: کودکانی که مدت زمان بیشتری را در بیرون از خانه در فضا‌های سبز بازی کرده‌اند، کمتر از کودکان دیگر دچار مشکلات بینایی می‌شوند و چشمان‌شان ضعیف است. همچنین کودکانی که دسترسی آسان‌تری به فضای سبز دارند، نسبت به سایران از اعتماد به نفس، استقلال، خلاقیت و آزادی بیشتری در تصمیم‌گیری‌ها برخوردارند.

برخورداری از فضای سبز، برای هر انسانی ارزش است. پس بیایید حق کودکان برای زندگی و رشد در محیطی سرسبز و سالم را به رسمیت بشناسیم.

*منبع: گاردین، ۱۶ نوامبر ۲۰۱۱

کودکان خود‌فروش

behnam — Sun, 29 Jan 2012 15:01:27 +0000

سونیا فالیرو

برگردان:

نادیا پارسا

سونیا فالیرو - ماه پیش که داشتم روی کتابم درباره "کار کودکان در هند" تحقیق می‌کردم، ‌کم‌کم گذارم به مناطق شمال ایالت "بیهار" افتاد. جایی که "قاچاق کودکان" کاملاً سازماندهی شده است.در این منطقه، علاوه بر داستان‌های فراوانی که درباره ربودن کودکان نقل می‌شد، حکایت‌های تکان‌دهنده‌ و آزاردهنده‌ای نیز از شیوه جدید بردگی کودکان شنیدم.

در این منطقه، کودکانی ۱۰ ساله، خودخواسته خود را در اختیار قاچاقچیان انسان قرار می‌دهند. چراکه بیش از این نمی‌توانند گرسنه بمانند. من با نوجوانی ۱۴ ساله به نام "آرون کومار"، آشنا شدم که حاضر شد از تجربه‌های خودش برایم بگوید.

کومار، همراه عمو و دو عموزاده کوچک‌ترش در روستای "آمنی" زندگی می‌کند. فاصله این روستا از "پانتا"، مرکز ایالت بیهار، اگر با اتوبوس راهی سفر شوید، یک روز طول می‌کشد. دو روز قبل از اینکه ملاقات ما انجام شود، "کومار" توسط یک موسسه خیریه محلی که توسط سازمان "کودکان را نجات دهیم" حمایت می‌شود، به خانه برگردانده شده بود.

او در یک کارخانه برنج در استان "هاریانا" مشغول به کار بوده است؛ جایی‌که به ازای هفت روز کار در هفته، آن هم روزی ۱۸ ساعت، تنها ۸۰۰ روپیه (کمی کمتر از ۲۰ دلار) دریافت می‌کرد.

کومار می‌گوید: "گاهی پیش می‌آمد که دستگاهی خراب می‌شد، در این صورت کارگران می‌توانستند کمی استراحت داشته باشند. در چنین مواقعی من معمولاً به روستای مجاور که یک ساعت دور‌تر از کارخانه بود می‌رفتم تا بتوانم بیسکویت بخرم."

موسسه خیریه "کودکان را نجات دهیم"، ابتدا از مسئولان کارخانه برنج خواست که روش خود را تغییر دهند و سپس رئیس کارخانه را با برگزاری تظاهرات پر سر و صدا در بیرون از محل کارخانه تهدید کرد. در ‌‌نهایت رئیس کارخانه پیش از آنکه کومار را آزاد کند، گفت: "من برای استخدام این بچه پول داده‌ام."

بردگی خودخواسته

این نخستین مرتبه‌ای نبود که موسسه خیریه "کودکان را نجات دهیم"، کومار را از چنین کارخانه‌هایی بیرون می‌آوردند. سال گذشته نیز او را از یک کارخانه دیگر بیرون کشیده بودند. جالب این‌جا بود که پلیس در هیچکدام از این موارد دخالت نکرد. پلیس تنها زمانی که متوجه شد صاحبان کارخانه به قاچاقچیان پول می‌پردازند، اقدام موثری کرد.

وقتی از کومار پرسیدم: چه کسی تو را مجبور به کار در این کارخانه کرده است؟ او در پاسخ به من گفت: "هیچکس. من رفتم چون خودم می‌خواستم در این کارخانه کار کنم."

او سپس برایم توضیح داد که عمویش خیلی کار می‌کرد، اما با این وجود پول کافی برای صرف بیش از یک وعده غذا در روز را نداشت. خانواده‌های مرفه‌تر روستایی می‌توانستند دو وعده غذا در روز بخورند.

مردم این روستا هرگز برق، آب یا حتی زمین کشاورزی برای کاشت نداشته‌اند. در واقع فرصتی برای تحصیل یا کار در این روستا وجود ندارد. خانواده‌های مرفه روستای همسایه، در پیوند با مسائل مربوط به این روستا و زندگی سخت ساکنان آن بار‌ها به مقامات دولتی هشدار داده‌اند.

فقر همیشه منجر به کار کودکان شده است. به طور تقریبی در هند، ۱۷ میلیون "کودک کار" وجود دارد. بسیاری از این کودکان در رستوران‌های کنار خیابان‌، نانوایی‌ها یا تعمیرگاه‌های ماشین مشغول به کارند. هندی‌های شهرنشین، گمان می‌کنند این کودکان یا از سوی خانواده‌های خود برای به ‌دست آوردن اندکی پول بیشتر روانه شهر شده‌اند یا آنکه خود فرار کرده‌اند.

واقعیت این است که بسیاری از این کودکان، از طریق شبکه‌های بزرگ، قاچاق می‌شوند. فقر، نیازهای کودکان، بی‌توجهی عمومی نسبت به مسئله و مهم‌تر از همه، سودی که این تجارت غیر‌قانونی به جیب صاحبان شبکه سرریز می‌کند، سبب مصونیت شبکه‌های قاچاق در برابر قانون کار و مقامات دولتی است.

شبکه‌های قاچاق، مردان میانسال را اجیر می‌کنند تا قربانیان خود را نه تنها در حومه شهرهایی مانند "دهلی" یا "هاریانا" که تقاضای بالایی برای کار وجود دارد (در کارگاه‌ها، کارخانه‌های برنج یا خانه‌های خصوصی)، بلکه در شهر‌ها و روستاهای دورافتاده که فقر و بی‌پولی مردم را به حاشیه رانده است، بیابند. دلال‌های پرشماری هستند که کودکانی نظیرکومار، حتی می‌توانند بدون اطلاع خانواده‌هایشان خود را در اختیار آن‌ها قرار دهند.

کومار می‌دانست که ادامه زندگی در "آمنی" هیچ چشم‌انداز روشنی برایش نخواهد داشت. ولی این مسئله که او نمی‌توانست شکم خود را سیر کند، باعث شد به دنبال کسی باشد که خودش او ‌را "پیمانکار کارگری" می‌خواند.

او با برخی از کسانی که راه طولانی تا "هاریانا" را برای یافتن کار رفته و برگشته بودند (حدود ۲۲ ساعت با قطار) صحبت کرده بود. همه آن‌ها مثل خود او، کودکانی ۱۰ تا ۱۵ ساله بودند که فکر می‌کردند باید کار کنند تا از گرسنگی نمی‌رند.

حال اگرچه قانون کار، استخدام کودکان زیر ۱۴ سال را ممنوع کرده است، پیمانکار نه تنها کومار را بلافاصله استخدام کرد، بلکه به او هزار روپیه (معادل ۲۰ دلار) پیش از شروع کار نیز پرداخت کرد. این میزان پول، تقریباً معادل دستمزد یک ماه یک کارگر بالغ است.

کومار خیلی زود متوجه شده بود برای انجام‌‌ همان کار در کارخانه برنج، خیلی کمتر از یک آدم بالغ به او پول می‌دهند. از سویی دیگر، خیلی از کارهایی که او انجام می‌داد، مانند کار کردن با ماشین‌های سنگین، برایش خطرناک بود. از سویی دیگر استخدامش نیز غیرقانونی تلقی می‌شد. با این حال چون به کار نیاز داشت، از اینکه یک فرصت شغلی برایش ایجاد شده بسیار خوشحال شده بود.

این مسئله که او را دومرتبه برخلاف میلش از کارخانه به خانه بازگردانده بودند، ناراحتش نمی‌کند. واقعیت این است که کومار فکر می‌کند فعالان تشکل‌های غیردولتی باید کار خود را بر پایه وجدان و وظیفه حرفه‌ای انجام دهند و او نیز حق دارد فراخور شرایط زندگیش تصمیم بگیرد. کومار» می‌گوید: "وقتی‌ سبزیجات تمام شود، وقتی‌که «رییس» (نوعی نان) که ما می‌خوریم تمام شود، من برمی‌گردم سر کار."

منبع: نیویورک تایمز، ششم سپتامبر ۲۰۱۱

بارداری کودکان در افغانستان

behnam — Sat, 07 Jan 2012 16:14:03 +0000

موریل پیرسن

برگردان:

نادیا پارسا

موریل پیرسن - تصور ازدواج کودکان، بسیار مشکل است. هنگامی که دختران در سن پایین باردار می‌شوند، به دنیا آوردن کودک، به‌طور جدی می‌تواند زندگی‌شان را به خطر بیاندازد. در کشورهای جهان سوم، از هر هفت دختر، یکی پیش از رسیدن به ۱۵ سالگی وادار به ازدواج می‌شود. در افغانستان، ۵۷ درصد نوعروسان، کودک هستند.

"میریام" در ۱۳ سالگی ازدواج کرده است. خانواده‌اش دوهزار دلار در ازای این ازدواج دریافت کرده‌اند؛ مبلغی معادل با قیمت دو عدد گاو در منطقه. هرچقدر عروس جوان‌تر باشد، قیمتش نیز بیشتر است. از سوی دیگر، باکرگی نیز در افغانستان یک ارزش است.

میریام، دوست داشت که معلم بشود، ولی پس از اتمام کلاس پنجم، والدینش او را از مدرسه بیرون آوردند. او می‌گوید: "خواسته من این بود که به مدرسه بروم. اصلاً هم دوست نداشتم شوهر کنم."

وقتی ما با میریام ملاقات کردیم، او ۱۵ سالش بود و هفت‌ماهه باردار بود. مادرشوهرش به ما گفت که باید او را به کلینیک پزشکی ببرد، چراکه سن او برای زایمان مناسب نیست.

میریام کمتر از پنج فوت قد دارد و وزنش نود پوند است؛ وزنی که به‌طور متوسط وزن یک دختر ده ساله آمریکایی است. او با داشتن بدنی که هنوز رشد کامل نکرده و لگنی باریک و لاغر، در معرض خونریزی و عفونت‌‌های بعد از زایمان است. دخترانی که زیر سن ۱۵ سالگی زایمان می‌کنند، پنج مرتبه بیشتر از کسانی که ۲۰ ساله‌اند ممکن است به هنگام زایمان بمیرند.

"نیکلاس کریست"، نویسنده "نیویورک تایمز" که‌ تا به حال گزارش‌های متعددی در زمینه مسائل جهان سوم نوشته است، می‌گوید: "بیشتر دخترانی که در سنین پایین ازدواج می‌کنند، لگن‌‌هایشان هنوز رشدیافته نیست. بنابراین بیشتر در معرض زایمان‌های سخت و خطرناک قرار دارند و در بسیاری موارد نیز جان خود را از دست می‌دهند، اما مرگ این دختران قابل پیشگیری است."او می‌گوید: "نجات زندگی این دختران، کار خیلی سختی نیست و نیاز به تکنولوژی خیلی پیشرفته‌ای نیز ندارد. فقط سئوال این است: آیا نجات آن‌ها الویت دارد؟"

بر اساس قوانین افغانستان، ازدواج در زیر ۱۶ سالگی ممنوع است، ولی مشکل اصلی، تغییر سنت‌های دیرین قبیله‌ای است. سنت‌ها و شرایطی که گاهی مانع ارائه خدمات مورد نیاز به زنان افغانستان می‌شود.

دشواری‌های فرهنگی-اقتصادی

کریستف می‌گوید: "موانع فرهنگی بسیاری در این زمینه وجود دارد. یکی از بدترین این سنت‌ها این است که در برخی از کشورهای مسلمان، اگر مرد به هنگام زایمان همسرش حضور نداشته باشد، زن را برای زایمان به بیمارستان نمی‌برند، چراکه مرد حتماً باید این اجازه را بدهد."

در هر دو ساعت، یک زن در افغانستان در اثر عوارض ناشی از زایمان، جان خود را از دست می‌دهد. بسیاری از زنان، ساعت‌ها جاده‌های خاکی و خراب را طی می‌کنند تا بتوانند به مراقبت‌های پزشکی اولیه دست یابند، اما متاسفانه بسیاری از آن‌ها، پیش از دریافت این مراقبت‌ها جان می‌دهند. با این وجود، به کارگیری برخی از تدابیر ساده‌ می‌تواند جان این زنان را نجات دهد.

دکتر ساندرا مک‌کالا، رئیس کلینیک زنان "مایمنیدس" در نیویورک است. او در این زمینه می‌گوید: "بهبود شرایط جاده‌ها و ارائه نکات آموزشی در موقعیت‌های ابتدایی می‌تواند موثر باشد."بیش از ۳۰ درصد زنان در سراسر جهان، بدون برخورداری از کمک‌های پزشکی، زایمان می‌کنند. اگر مادر تنها باشد و دچار خونریزی شود، به احتمال زیاد خواهد مرد.

بسیاری از زنان مطابق عرف‌ها و ارزش‌های سنتی در خانه‌ها وضع حمل می‌کنند، ولی بسیاری نیز به سبب اینکه فقیرند و توان پرداخت صورت‌حساب‌های بیمارستان را ندارند، مجبورند که در خانه زایمان کنند.

میریام یکی از دختران خوش‌شانس‌ بود، چراکه توسط ماما معاینه شد و آموزش دید که به هنگام وضع حمل، چه علائمی خواهد داشت. این اولین درس در مسیر دشوار به دنیا آوردن کودکش بود. تنها ابزار او نیز یک بسته شامل صابون، دستکش و یک تیغ ضدعفونی بود. میریام، دوماه قبل از زمان طبیعی زایمان، در نیمه‌های شب وضع حمل کرد. زمانی که ماما رسید، او ترسیده بود و گیج روی زمین دراز کشیده بود.

وقتی "ماما" کودک را بغل کرد، بدن کودک کاملاً یخ کرده بود. وزن کودک فقط پنج پوند بود. منتها عجیب بود که سالم به نظر می‌رسید. ماما سعی می‌کرد به میریام یاد دهد که چگونه به بچه شیر دهد، ولی او مقاومت می‌کرد. بچه شیر نمی‌خورد و میریام هم ناگهان شروع به گریه کرد. در ساعت‌های سخت پس از زایمان، مادر شوهر میریام به او گفت: "تو چطور می‌خواهی بچه‌داری کنی وقتی خودت هنوز بچه‌ای؟"

توانمند‌سازی، راهکار اصلی

ازدواج و بچه‌دار شدن، بر میزان تحصیلات بسیاری از دختران تاثیر گذاشته است. به گفته نیک کریستف، دادن حق انتخاب به این دختران، می‌تواند یکی از موثرترین راه‌ها برای کمک به آن‌ها باشد. او می‌گوید: "تصور این‌که دختر ۱۳ یا ۱۴ ساله‌ای به ازدواج مردی درآید که هرگز ندیده است دشوار است. اگر این دختر آموزش ببیند، احتمال بیشتری وجود دارد که با این امر مخالفت کند و بگوید من نمی‌خواهم ازدواج کنم. می‌خواهم درسم را ادامه دهم."

در طول ۱۰ سال گذشته، سازمان‌هایی مانند "جاپی‌گو" (برنامه دانشگاه "جان هاپکینز" در زمینه آموزش جهانی زنان و زایمان) با تکیه بر سازماندهی زنان، توانسته‌اند به زنان زیادی در سراسر جهان در جهت نجات زندگی‌شان آموزش دهند.

"شینا کوریه" که در ۹ سال گذشته با سازمان جاپی‌گو در افغانستان همکاری داشته است می‌گوید: "من خیلی مفتخرم با چنین زنانی کار می‌کنم. من فکر می‌کنم بزرگ‌ترین دارایی افغانستان، خود مردم این کشور هستند. دیدن فداکاری و اشتیاق آن‌ها برای پیشرفت، به‌رغم همه موانعی که وجود دارد نشان‌دهنده این است که آن‌ها دارند توانمند می‌شوند."

در حال حاضر سه هزار مامای آموزش‌دیده در این کشور فعال هستند. بر اساس تحقیقی که به تازگی انجام شده است، شمار زنانی که به دلیل زایمان جان خود را از دست می‌دهند، از یک نفر در هر۱۱ زایمان به یک نفر در ۵۰ زایمان کاهش یافته است.

به گفته کریستف ، "در سرتاسر جهان، تعداد زنانی که در زمان وضع حمل، جان خود را از دست می‌دهند، از نیم میلیون نفر به ۳۵۰هزار نفر سقوط کرده است". او می‌گوید: "در حالی‌که هنوز زنان زیادی وجود دارند که به هنگام زایمان می‌میرند، اما به نظر می‌رسد تغییرات نه تنها ممکن است، بلکه می‌تواند تاحدی اجتناب‌ناپذیر نیز باشد."