پویا ارسطو

ما را سیاسی ببینید

arezoo — Fri, 16 Nov 2012 09:48:03 +0000

همجنسگراستیزی و جنبش اجتماعی دگرباشان جنسی

حبیب روستا

حبیب روستا - در رابطه‌ جنبش‌های اجتماعی با یکدیگر و ضرورت مقابله با همجنسگراستیزی و ترنس‌ ستیزی، اولویت‌ها چگونه تعیین می‌شوند؟

چندسالی می‌گذرد از زمانی که همجنسگرایان با حضور در صحنه‌های عمومی این تلاش را آغاز کردند تا تجربه‌های زندگی روزمره‌ خود را اجتماعی کنند و بگویند که افرادی اجتماعی هستند. تا پیش از این، یعنی وقتی همجنسگرایان و دگرباشان جنسی ناپیدا و نادیدنی بودند، جامعه و همچنین فعالان اجتماعی درک درستی از چیستی همجنسگرایی و رابطه‌ آن با حقوق بشر و حقوق مدنی نداشتند. جنبش‌های اجتماعی همجنسگرایان در سال‌های اخیر، این را وظیفه‌ خود می‌دانند که با تنیده‌ شدن در بدنه‌ فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی، خواسته‌های خود را به سنجه‌ عمل بگذارند.

شگفت‌آور نخواهد بود که برخورد فعالان سیاسی و اجتماعی در این چند سال فرقی با گذشته نداشته باشد و حتی به خاطر همین حضور اجتماعی همجنسگرایان نیز شاهد رفتارهای همجنسگراستیز عریان‌تر و نهادی‌تری باشیم. برخی از این فعالان اما سعی کرده‌اند تا ذهنیت خود را با توجه به این چهره‌های جدید و خواسته‌های مدنی تنظیم کنند.

فعالان سیاسی با مشارکت جامعه‌ همجنسگرایان روبه‌رو هستند و از همین رو باید در این زمینه تفکر کنند و پاسخی برای اقدامات خویش بیابند. این پاسخ هر چه باشد، محکی دیگر برای ارزیابی مجدد فعالیت‌ها و کارنامه‌ آن‌هاست.

بنابراین همجنسگراستیزی سیاسی، پدیده‌ای تازه است؛ زیرا در برخورد با حضور اجتماعی و سیاسی همجنسگرایان ایجاد شده است و نیاز به نقد و بررسی آن احساس می‌شود. ما در ابتدای این بحث هستیم و بی‌شک با حضور مسئولانه‌ جامعه‌ دگرباش ایرانی در عرصه‌های عمومی، این بحث در آینده یکی از بحث‌های اصلی جامعه اقلیت‌های جنسی ایرانی خواهد شد.

نقد فضای سیاسی و شمول خواسته‌های همجنسگرایان فقط کار و رسالت همجنسگرایان نیست؛ در واقع خود فعال سیاسی موظف است تا با در نظر آوردن اخلاق در کار خویش، عاملیت خودش در امر سیاسی را هر چه اخلاقی‌تر کند. روزی بود که خواسته‌های زنان را در درجه‌ دوم اهمیت و دستیابی به حقوق زنان را به نوعی تابعی از ایده‌ کلان «اصلاح اجتماعی و اقتصادی» می‌دیدند. امروزه اما کسی را پیدا نمی‌کنید که بگوید مسئله‌ زنان را باید بعد از انقلاب، اصلاحات ساختار سیاسی و یا کنش سیاسی‌ای که مربوط به چهارچوب های کلان سیاسی-اجتماعی است، در نظر گرفت و در مورد آن اندیشید. همین مسئله در مورد حقوق مهاجران افغان و بهایی‌ها و کودکان کار و دیگر گروه‌های ستمدیده و به حاشیه رانده شده نیز صادق است.

فعالان سیاسی با مشارکت جامعه‌ همجنسگرایان روبه‌رو هستند و از همین رو باید در این زمینه تفکر کنند و پاسخی برای اقدامات خویش بیابند. این پاسخ هر چه باشد، محکی دیگر برای ارزیابی مجدد فعالیت‌ها و کارنامه‌ آن‌هاست.

ماجرا از کجا شروع شد؟

در ۱۳ اکتبر در تظاهراتی برای مخالفت با مسئله‌ پناهندگی در آلمان، دو تن از همجنسگرایان به چادر پناهندگان رفتند تا در آن کارزار سیاسی مشارکت داشته باشد. از آنجا که شمار پناهندگان همجنسگرا همواره رو به افزایش است، حضور فعالان حقوق همجنسگرایی در این فضاها ضروری به نظر می‌رسد.

پویا ارسطو: بر اثر سه دهه سانسور در زمینه‌ مسائل جنسی در ایران، همجنسگرایان در شمار حذف‌شدگان و سانسورشدگان میدان‌های اجتماعی و سیاسی هستند. تبعات این سانسور به گونه‌ای بوده است که ما هنوز هیچ آمار دقیقی از کشته‌شدگان و آوارگان و قربانیان این سیستم همجنسگراستیز نداریم. بر اثر همین سیستم همجنسگراستیز است که همجنسگرایان مجبور به مهاجرت و پناهندگی می‌شوند.

سه نفر از گردانندگان و سازمان‌دهندگان این چادر اما آن دو فعال همجنسگرا را مورد آزار لفظی قرار دادند و حضور آن‌ها در چادر پناهندگان را برنتابیدند. وقتی همجنسگرایان به این عمل همجنسگراستیز و حذف‌کننده‌ اعتراض کردند، به آن‌ها گفته شد که چادر را ترک کنند. همین مسئله سبب نشستی شد که گلرخ جهانگیری، پویا ارسطو، سپهر مساکنی و شادی امین در آن به سخنرانی پرداختند و سپس جلسه‌ پرسش و پاسخ برگزار شد.

این نشست نگاه شخصی و منطقه‌ای به موضوعِ پیش‌آمده نداشت و کوشید تا این مسئله را به موضوع کلان‌تر جایگاه افراد همجنسگرا در عرصه‌ فعالیت سیاسی و اجتماعی پیوند بزند و همچنین نقش تاریخ مردسالار در حذف‌کردن و نادیده‌گرفتن حضور افراد همجنسگرا از صحنه‌ سیاست و اجتماع را مطرح کند.

پویا ارسطو، وبلاگ‌نویس، فعال حقوق دگرباشان، رقصنده و هنرپیشه‌ تئاتر است. سپهر مساکنی، فعال جنبش دانشجویی و شادی امین، فعال حقوق زنان و همجنسگرایان است. گلرخ جهانگیری نیز مدیریت نشست را بر عهده داشت. این نشست در تاریخ چهارم نوامبر ۲۰۱۲ در سالن کانون پناهندگان سیاسی برلین برگزار شد.

سانسور سیستماتیک و همجنسگراستیزی و ترنس ‌ستیزی

پویا ارسطو معتقد است همجنسگرایی هنوز در ایران جرم و دگرجنسگرایی اجباری غالب است. او در کانون پناهندگان سیاسی برلین،با تاکید بر سانسور سیستماتیک و همجنسگراستیزی و ترنس‌ستیزی، گفت: «بر اثر سه دهه سانسور در زمینه‌ مسائل جنسی در ایران، همجنسگرایان در شمار حذف‌شدگان و سانسورشدگان میدان‌های اجتماعی و سیاسی هستند. تبعات این سانسور به گونه‌ای بوده است که ما هنوز هیچ آمار دقیقی از کشته‌شدگان و آوارگان و قربانیان این سیستم همجنسگراستیز نداریم. بر اثر همین سیستم همجنسگراستیز است که همجنسگرایان مجبور به مهاجرت و پناهندگی می‌شوند.»

شادی امین: وقتی همجنسگرایان وارد فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی می‌شوند، متاسفانه هویت جنسی آن‌ها به‌عنوان تنها هویت انسانی آن‌ها ملاک قرار می‌گیرد.. یکی از ابزار سرکوب جامعه همین است، همین تک‌هویتی نگاه کردن به همجنسگرایان. یعنی به این فکر نمی‌کنند که یک همجنسگرا می‌تواند شاعر باشد، ورزشکار باشد، وکیل باشد، نویسنده باشد، رفتگر باشد و حتی یک فعال سیاسی باشد. مهم این است که هویت‌های چندگانه‌ ما همجنسگرایان به رسمیت شناخته نمی‌شود.

ارسطو درباره دیگر تبعات سانسور یادشده گفت: «هنوز هم مسئله‌ دادخواهی همجنسگرایان و دگرباشان جنسی از جنایات حاکمیت ایران از سوی اپوزیسیون جدی گرفته نشده است. به رغم سی سال تجربه‌ سیاسی اپوزیسیون، هنوز هم همجنسگرایان در خارج از این تجربه‌ سیاسی نگهداشته می‌شوند. سکوت در برابر این جنایت‌ها بی‌شک همراهی با آن جنایت‌هاست.»

به عقیده وی، سانسور اجتماعی همجنسگرایان نه‌تنها در بدنه‌ حاکمیت جمهوری اسلامی ایران که در جبهه‌ مخالف و منتقد حاکمیت نیز موجود است: «به عبارت دیگر، ما فقط با همجنسگراستیزی حکومتی روبه‌رو نیستیم، بلکه جنبش‌های اجتماعی و حرکت‌های اجتماعی زنان و دانشجویان و کارگران هنوز هم در را رو به زنان همجنسگرا و دانشجویان همجنسگرا و کارگران همجنسگرا بسته‌اند. حتی در خارج از کشور نیز اعتراضی به چنین سانسوری نشده است».

پویا ارسطو به مسئله‌ عدم مشارکت سیاسی همجنسگرایان در گذشته اشاره کرد و گفت: «چرا در بین افراد جنبش‌های اجتماعی مختلف، همجنسگرایان حضور ندارند؟ بارها به ما جواب داده‌اند که "خب! خودشان نمی‌آیند". اما افراد همجنسگرا به چه دلایلی نمی‌آیند؟ مگر نه به خاطر اهمیت اسطوره‌ مردانگی، اقتدار مردانه، بازی قدرت و قضاوت و ارزش‌ها و هنجارهای دگرجنسگرامحورانه است؟ وقتی من همجنسگرا از سوی افراد جنبش‌های اجتماعی و سیاسی مورد قضاوت شخصی و بدنی و جنسی قرار می‌گیرم، باید پس اول ده برابر یک مرد دگرجنسگرا زحمت بکشم تا ثابت کنم که طبیعی و "نرمال" هستم و حق زیست دارم. مسلم است بیشتر افراد همجنسگرا پشت این قضاوت‌ها به حاشیه رانده می‌شوند.»

وی ادامه داد: «سال‌هاست که همجنسگرایان آشکار نیز از کمترین شانس فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی برخوردار هستند چرا که اظهار شده که حضور این همجنسگرایان باعث عدم استقبال همگانی می‌شود. این "همگان" که نتوانسته با حق انسان بر بدن‌اش و نوع رابطه‌ی جنسی و پوشش کنار بیاید حامل چه ارزش‌هایی است، جز تمامیت‌ خواهی؟ جز همسان‌کردن انسان‌ها؟ جز تحقق خواست‌های فرادستان با عنوان اولویت‌بندی؟ کاش به جای روخوانی و از بَر کردن یک سری کلمه‌های تئوریک و جدا از محیط، از دستاوردهای محیط عملی و زیسته‌مان نیز چیزی یاد می‌گرفتیم.»

فرودستان چگونه می‌توانند صحبت کنند؟

سپهر مساکنی، فعالیت‌ها و تلاش‌های نسل قبلی فعالان همجنسگرای ایرانی در خارج از کشور را که سعی کرده‌اند با همجنسگراستیزی‌ مبارزه کنند و محیط را برای نسل جدید فعالان همجنسگرا باز کنند، قابل قدردانی می‌داند.

سپهر مساکنی: چرا ما در میان شاعران، یک شاعر همجنسگرا نداریم؟ به این دلیل که همجنسگرایان نمی‌توانند شعر بگویند؟! نه! به این دلیل است که بازار ادبیات اجازه‌ چنین حضوری را به همجنسگرایان نمی‌دهد. هیچکس از خودش نمی‌پرسد همجنسگرایان چطور از صحنه‌ سیاست عقب کشیده شدند و به حاشیه رانده شدند.

این فعال جنبش دانشجویی، سخنان خود را از «بی‌واسطه‌گی و بی‌میانجی‌گر بودن افراد همجنسگرا» در جنبش‌های سیاسی و اجتماعی آغاز کرد و با اشاره به گایاتری اسپیواک (فیلسوف و نظریه‌پرداز هندی که تنها استاد زن رنگین‌‌پوست دانشگاه کلمبیاست) و مقاله وی تحت عنوان «آیا فرودستان و حاشیه‌نشینان می‌توانند صحبت کنند؟»، گفت: «زیردستان چه کسانی هستند؟ اسپیواک از سلسه‌مراتب جنسیتی و نژادی می‌گوید؛ سلسله‌مراتب جنسیتی و نژادی به این معناست که در میدان سیاسی یک مرد دگرجنسگرای ایرانی از چه امتیازهایی برخوردار است تا سوژه‌ سخنگو و فاعل باشد و در مقابل او، یک زن همجنسگرای افغان با چه موانعی روبه‌روست تا بتواند سوژه‌ سخنگو، فاعل و عامل باشد. اما چرا اسپیواک از امتیازات حرف می‌زند؟

اسپیواک می‌گوید: "امتیازات ویژه‌ یک موقعیت حرفه‌ای در داخل یک هژمونی (برتری) سیاسی است." حالا فعالان سیاسی ایرانی نیز این امتیازات بدیهی و مفروض را نادیده می‌گیرند و ساده ‌باورانه می‌گویند چاره‌ کار این است که خود همجنسگرایان نمی‌خواهند در کارزارهای سیاسی مشارکت کنند. با توجه به این امتیازهای مردانه و نژادی، انسان‌ها از جایگاه‌های برابری برخوردار نیستند.

پس باید اول این امتیازها را نشان داد و افشا کرد تا بتوان پرده از روند طبیعی‌شدن این امتیازها برداشت. اگر زنان عقب افتاده‌اند، به این دلیل نیست که زنان از نظر بدنی و ذاتاً مادر هستند و بچه‌داری وظیفه‌ آن‌هاست و مردها به همان دلیل مسئول سازماندهی امور اجتماعی هستند.»

سپهر مساکنی سپس به مسئله‌ تاریخی سرکوب همجنسگرایان پرداخت و گفت: «مسئله اینجاست که مردها چطور در این روند‌ تاریخی از امتیازات استفاده کردند و صدادار شدند و چه کسانی در این میان سرکوب شدند. برگردیم به مسئله‌ اصلی: چرا ما در میان شاعران، یک شاعر همجنسگرا نداریم؟ به این دلیل که همجنسگرایان نمی‌توانند شعر بگویند؟! نه! به این دلیل است که بازار ادبیات اجازه‌ چنین حضوری را به همجنسگرایان نمی‌دهد. هیچکس از خودش نمی‌پرسد همجنسگرایان چطور از صحنه‌ سیاست عقب کشیده شدند و به حاشیه رانده شدند.»

صدای ستم‌های چندگانه شنیده شود

شادی امین با بیان این‌که همه‌ گروه‌ها و جنبش‌های سیاسی و اجتماعی باید هر روز رابطه‌ خودشان را با گروه‌ها و جنبش‌های دیگر مورد بازبینی قرار دهند و پاسخ جدیدی پیدا کنند، بحث را با نقد به جنبش‌های مطالبه‌محور شروع کرد.

این فعال حقوق زنان و همجنسگرایان گفت: «جنبش‌ها مطالبات خاص خودشان را مطرح می‌کنند و از مشکلات و مسائل اجتماعی و سیاسی دیگر و مربوط به جنبش‌های دیگر شانه خالی می‌کنند. در سال ۱۳۵۷ بحث‌هایی بین گروه‌های سیاسی در مورد دفاع یا عدم دفاع از تظاهرات زنان ایجاد شد. برای من دفاع‌نکردن نیروهای چپ از تظاهرات و مسائل زنان فقط و فقط ریشه در گفتمان مسلط مردسالار داشت که هیچ تلنگری به آن نخورده بود.»

وی با اشاره به تاریخ کنونی فعالیت‌های سیاسی اذعان کرد: «حالا امروزه نیز تلاش ما باید این باشد که گفتمان‌های مسلطی که وجود دارند در تمام جنبش‌های اجتماعی باید پس زده شوند و به صداهایی که تحت ستم‌های چندگانه هستند گوش دهند. ما احتیاج به خون تازه داریم. به دلیل همین نداشتن خون تازه است که جنبش‌ها نمی‌توانند از پوسته‌ خود خارج شوند.»

شادی امین مسئله‌ حذف و سانسور همجنسگرایان از صحنه‌ سیاسی را تاحدودی برآمده از نگاه تک‌هویتی به همجنسگرایان می‌داند: «وقتی همجنسگرایان وارد کارزارهای سیاسی و فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی می‌شوند، متاسفانه هویت جنسی آن‌ها به‌عنوان تنها هویت انسانی آن‌ها ملاک قرار می‌گیرد. در واقع انگار همجنسگرایان نمی‌توانند به‌غیر از مسئله‌ همجنسگرایی (جنسی) به چیز دیگری فکر کنند. یکی از ابزار سرکوب جامعه همین است، همین تک‌هویتی نگاه کردن به همجنسگرایان. یعنی به این فکر نمی‌کنند که یک همجنسگرا می‌تواند شاعر باشد، ورزشکار باشد، وکیل باشد، نویسنده باشد، رفتگر باشد و حتی یک فعال سیاسی باشد. مهم این است که هویت‌های چندگانه‌ ما همجنسگرایان به رسمیت شناخته نمی‌شود.»

ویدئوهای این نشست را در این‌جا می‌توانید ببینید:

ویدئوی قسمت اول نشست

ویدئوی قسمت دوم نشست

ویدئوی قسمت سوم نشست

ویدئوی قسمت چهارم نشست

ویدئوی قسمت پنجم نشست

ویدئوی قسمت ششم نشست

اتاقی از آنِ خود

Babak M — Wed, 04 Jan 2012 16:46:50 +0000

گفت‌وگو با پویا ارسطو، وبلاگ‌نویس همجنسگرا

شقایق زعفری

شقایق زعفری - زندگی اجتماعی ایران با فضایی بسته، دیوارهایی بلند و ناشناخته به دور افراد همجنسگرا کشیده و این مسئله باعث شده است که لمس زندگی اجتماعی برای همجنسگرایان بسیار دشوار باشد.

جامعه مردسالار و همجنسگراستیز با تعریف‌های مشخص خود دایره‌های خانوادگی را محدود می‌کند و مطمئناً آشنایی افراد با آنهایی که در محدوده‌ اقلیت‌ قرار می‌گیرند، اندک است. هنوز در جامعه ایرانی به مسائل همجنسگرایان با دید بیماری یا انحراف و انحراف از نوع روشنفکری آن و به عنوان افرادی دارای تفاوت با دیگران نگاه می‌شود.

فرزندان همجنسگرا از خانواده‌های خود طرد می‌شوند و اگر با آنها برخورد بهتری در پیش گرفته شود، تنها بها ندادن و نادیده گرفتن‌شان است. آنها نه تنها مستقیم یا غیر مستقیم در فضای خانواده، بلکه در جمع‌های دوستانه، محیط‌های کاری، آموزشی و از همه مهمتر از طریق قوانین حقوقی سرکوب می‌شوند.

پویا دانشجوی یکی از دانشگاه‌های تهران و وبلاگ‌نویس است؛ وبلاگی که بعد از انتخابات ریاست جمهوری در ایران مسدود شد. او اعتقاد دارد با حذف این وبلاگ، قسمتی از زندگی گذشته‌ او حذف شده است. نوشتن خاطرات روزانه، تجربیات و ... در این وبلاگ فرصتی برای داشتن محدوده خصوصی او و آشنایی دیگران با تجربه‌های واقعی زندگی یک پسر همجنسگرا در ایران بود.

او شعر و داستان ‌ می‌نویسد و عاشق تئاتر است. هنر را خودش سرچشمه‌ای از عشق و زندگی می‌بیند. دوست دارد با زندگی‌اش، نوشته‌هایش و کارهای هنری‌اش زندگی واقعی افراد همجنسگرا را نشان دهد، چیزی که این روزها کمبودش را همه ما احساس می‌کنیم. او در حال حاضر در کشور آلمان به سر می‌برد و تقاضای پناهندگی داده است.

پویا درمورد گرایش جنسی خودش می‌گوید: "الان واقعاً خوشحالم از اینکه خیلی زود فهمیدم به همجنس خودم علاقه دارم. من افراد بی‌شماری رو دیدم که این مسئله رو خیلی دیر در خودشون پذیرفتن و ضربه‌های بزرگی خوردن و یا افرادی دیگه که اون رو در خودشون سرکوب کردن و به شکل‌های متفاوت عواقب وخیم روحی و روانی می‌بینند. من نه تنها نمی‌خواستم این میل رو سرکوب کنم، بلکه تمام تلاشم رو می‌کردم تا اطلاعات بیشتری در مورد تن‌ام و نوع گرایش جنسی‌ام به دست بیارم."

همه ما انسان‌ها در زمان کودکی از طریق رسانه‌ای مثل تلویزیون به جامعه اطراف وصل می‌شویم. رسانه‌ای مثل تلویزیون در ایران کاملاً مبتنی بر هترو- مرکز- بینی است. برنامه‌ها، فیلم‌ها و کارتون‌ها معمولاً کانون خانوادگی تشکیل شده از پدر و مادر و بچه‌ها، یا عشق بین یک دختر و پسر را نشان می‌دهند. تو خودت را در ارتباط با این برنامه‌ها که در تضاد با روحیه‌ طبیعی تو بود، چطور می‌دیدی؟

پویا:خوب مطمئناً کمی سردرگم بودم. نمی‌تونستم این مسئله‌رو زیاد درونی کنم ولی بعد از اینکه می‌دیدم شاید با دور و بری‌هام و با همین برنامه‌ها تفاوت فکری و زندگی دارم خوشحال بودم. من سعی می‌کردم زندگی خودم رو بسازم با عقاید خودم. شاید همین باعث شد من بعدها آدمی سرسخت‌تر از بقیه بشم. خب این خیلی وحشتناکه که مدام درگیر چیزهایی می‌شی که از همه کس و همه چیز حرف بزنند به جز تو، توی واقعی، توی همجنسگرا و این باعث نوعی ازخود بیگانگی می‌شه.

هیچ وقت سعی کردی در مورد گرایش جنسی خودت با افراد خانواده‌ات صحبت کنی؟

سعی کردم ولی خیلی چیزها باعث می‌شد من در همون قدم اول سرکوب بشم. نه اینکه بگم خانواده من بد هستن و یا من رو دوست ندارن. تموم اینها به آموزش‌های غلط و سیستمی که جامعه رو به جلو می‌بره، برمی‌گرده. اصلاً تا چند سال پیش کسی به خودش اجازه نمی‌داد در مورد این مسئله در مجله‌های روشنفکری بنویسه چه برسه به اینکه با آدم‌ها وارد بحث بشه. من خودم از دوران راهنمایی شروع کردم در اینترنت جست و جو کردن و اطلاعات زیادی به‌دست آوردم و اون موقع بود که فهمیدم حس من اشتباه نیست و در خیلی موارد انسان‌ها عاشق همجنس خود می‌شن که مطمئناً قشنگ هم هست، اما در دنیای واقعی جدا از فضای زندگی اینترنتی واقعیت چیز دیگری بود. واقعیت این بود که تو اونجوری که هستی امکان وجود داشتن نداری؛ به خاطر موانع سیاسی، اجتماعی و همجنسگراستیزی در همه ابعادش.

فضای مدرسه برای تو به چه شکلی بود؟

فضای دوره راهنمایی بد نبود. من در خیلی موارد به همکلاسی‌هام می‌گفتم عاشق پسرها هستم و نمی‌خوام با دخترها ارتباطی داشته باشم. در مورد علت این مسئله که چرا در دوره راهنمایی راحت‌تر می‌تونستم حرف بزنم خیلی فکر کردم و به این نتیجه رسیدم دلیلش اینه که در اون سن هنوز بچه‌ها خودشون دنیای خودشون رو می‌سازن. سیستم و جامعه به اون اندازه نمی‌تونه در زندگی اون‌ها تاثیری داشته باشه. ولی وقتی سن بالاتر می‌ره مثلاً در دوران دبیرستان، به این راحتی نیست. من خودم هیچوقت نتونستم مثل دوره راهنمایی از تمایلات جنسی خودم صحبت کنم، چون همکلاسی‌های من در گرداب آموزشی سیستم فرو رفته بودن، سیستمی که تمام رابطه‌ها را به یک زن و مرد ختم می‌کند. افراد در جریان اجتماعی‌شدن‌شان یاد می‌گیرند تنها راه طبیعی و هنجار بودن، پذیرفتن نقش‌هایی است که جامعه همجنسگراستیز به آنها دیکته می‌کند.

هموفوبیای واقعی را در دانشگاه لمس کردم. در فضایی که فکر می‌کردم افراد تحصیل‌کرده در کنار هم کارهای فرهنگی و سیاسی می‌کنند. اونها در مورد همه چیز به‌روز و آگاه بودند. مطالعات زیادی داشتند. موزیک خوب گوش می‌کردند. فیلم‌های خوبی می‌دیدند و می‌شه گفت در بعضی موارد واقعاً باسواد بودند. اما ناآگاهی آنها نسبت به زندگی همجنسگرایان عجیب و غیر منطقی بود.

باید سعی می‌کردم مواظب مرزهای ارتباطی خودم با دیگران باشم. به هرحال من باید نه ماه در کنار همکلاسی‌هام درس می‌خوندم و زندگی می‌کردم و تمام تلاشم این بود که برای خودم مشکل به‌وجود نیارم.

چطور تصمیم به وبلاگ‌نویسی گرفتی؟

تفاوتی که با اطرافیان احساس می‌کردم و خلاء و تنهایی منجر به این شد که به دنیای کتاب‌ پرتاب شوم. سن‌ام خیلی کم بود وقتی کتاب "اتاقی از آن خود" نوشته ویرجینیا وولف رو خوندم. با این کتاب به شدت هم‌ذات‌پنداری می‌کردم. بعدها این کتاب چراغی برام شد که از دنیای بایدها فراروی کنم. خونه ما پر از کتاب بود و من خودم مدام در اینترنت مطالب جدید جست و جو می‌کردم.

اول دبیرستان من و یکی از همکلاسی‌هام عاشق هم شده بودیم. رابطه خوبی هم داشتیم. یه روز توی اتاق‌اش بودیم و همدیگه رو می‌بوسیدیم که پدرش ما رو دید و به هر دوی ما کشیده محکمی زد. مدرسه دوست من رو هم عوض کرد. اون کشیده اولین تماس واقعی و جدی من با نحوه زندگی‌ام در جامعه بود. من با واقعیت عریان همجنسگراستیزی مواجه شدم.

من ساعت‌ها و روزها به اون تصویر، به دست‌های پدر دوستم و چشم‌های دوستم فکر کردم و یه روز پیش خودم گفتم چقدر خوبه که من نوشته‌ها یا تجربیات زندگی خودم رو از طریق وبلاگ منتقل کنم. در واقع این راهی بود تا بتونم از چیزهایی که در زندگی واقعی امکان صحبت‌اش رو حتی با صمیمی‌ترین دوستانم نداشتم حرف بزنم.

وبلاگ‌نویسی تجربه خیلی خوبی بود و باعث شد من با همجنسگرایان وبلاگ‌نویس در ایران آشنا بشم. درواقع دریچه‌ای جدید به زندگی من باز کرد و نشون داد شاید آنقدرها که فکر می‌کردم تنها نیستم. حس اینکه آدم‌هایی من رو می‌خونن عالی بود. البته من کامنت‌های همجنسگرا‌ستیز هم داشتم، اما نتیجه کار برای من عالی بود.

با این وبلاگ‌نویس‌ها ارتباط هم گرفتی؟

متاسفانه بعد از یه مدت موجی از شک و بی‌اعتمادی بین وبلاگ‌نویس‌های همجنسگرا به‌وجود اومد و اون هم دلایل امنیتی و پلیسی و خیلی چیزهای دیگه بود. مثلاً آدم‌هایی تحت عنوان همجنسگرا می‌نوشتند و بعد از مدتی معلوم می‌شد اونها فقط به این دلیل که به افراد همجنسگرا نزدیک بشن و جاسوسی کنن می‌نوشتن و مطمئناً خطرهایی هم ایجاد کردن و می‌کنن. من در همین فضای وبلاگ‌نویسی دوست‌هایی پیدا کردم و تقریباً از این طریق با زندگی زیرزمینی پسرهای همجنسگرا در ایران آشنا شدم.

می‌تونی از اون فضا بیشتر بگی؟

زندگی زیرزمینی به معنای واقعی خودش. به سختی آدم‌ها به همدیگه اعتماد می‌کردن. چندین‌بار خواستیم کارهایی انجام بدیم، مثل داشتن یه نشریه یا سایت کوییر اما همه اینها بعد از یه مدت کوتاه فقط یه رویا بود و رسیدن بهش خیلی سخت. البته اینی که من می‌گم سخت، فقط یک کلمه است. ما در ایران روی لبه پرتگاه زندگی می‌کنیم. مثل آکروبات‌بازی. کوچکترین اشتباه زندگی خودمون و اطرافیان ما رو از بین می‌ره. نمی‌دونم چطور می‌شه در مورد این وحشت مدام صحبت کرد. برای من خیلی پیچیده است. نمی‌تونم در یکی دو جمله بخوام بگم ولی مطمئناً روزی این تجربه‌ها رو خواهم نوشت. تجربه‌ اینکه هی مجبوری نقاب عوض کنی.

دانشگاه رو دوست داشتی؟

پویا: من رشته تحصیلی خودم رو دوست نداشتم. دلم می‌خواست هنر بخونم ولی به‌خاطر فشارهای خانواده رشته دیگه‌ای رو انتخاب کردم. فکر کنم بیشترین آسیب‌های روحی برای من در دانشگاه به‌وجود اومد. فضای دانشگاه کاملاً هترومرکزبین است و همه برای تثبیت شخصیت خودشون باید پا در اون فضا بزارن؛ روابط دو نفره تعریف شده از یک زن و مرد.

هموفوبیای واقعی را در دانشگاه لمس کردم. در فضایی که فکر می‌کردم افراد تحصیل‌کرده در کنار هم کارهای فرهنگی و سیاسی می‌کنند. من با همسن و سال‌های خودم آشنا شدم. اونها در مورد همه چیز به‌روز و آگاه بودند. مطالعات زیادی داشتند. موزیک خوب گوش می‌کردند. فیلم‌های خوبی می‌دیدند و می‌شه گفت در بعضی موارد واقعاً باسواد بودند. اما ناآگاهی آنها نسبت به زندگی همجنسگرایان عجیب و غیر منطقی بود.

من هیچوقت نتونستم بین دوست‌های جدیدم خود واقعی‌ام باشم. باید مدام تظاهر می‌کردم. بعد از مدت کوتاهی دچار افسردگی شدید شدم. همه‌چیز دست به دست هم داد تا من رو از زندگی واقعی خودم دور کنه و بعد مشکلات بعدی پیش آمد که ترجیح میدم یک زمان دیگه در موردش صجبت کنم که الان به‌خاطر همون مشکلات من اینجا هستم.

دلم می‌خواد مصاحبه را خودت تمام کنی. هر چی دوست داری بگو.

چند ماهی هست که در آلمان زندگی می‌کنم و مطمئنم همه فکر می‌کنند که اینجا اوضاع عالیه و دیگه تمام مشکلات من تموم شده ولی خب، من هنوز خودم رو در اقلیت می‌بینم. اینجا علاوه بر اینکه در اقلیت‌ام، در اقلیت مهاجرین ایرانی هم در اقلیت‌ام. مبارزه من تموم نشده انگار! هنوز انگار تا اتاقی از آن خود فرسنگ‌ها دورم!

اینجا هم اگر روزی اتاقی داشته باشم باز هم در این اتاق یه پناهنده‌ام. اتاقی که به قیمت از دست‌دادن خیلی از تعلقات‌ام بهش پناه آورده‌ام. ولی مبارزه ادامه داره.