بستن تنگه هرمز

صالحی: ايران نمی‌خواهد تنگه هرمز را ببندد

Tue, 31 Jul 2012 05:12:03 +0000

علی‌اکبر صالحی، وزير امور خارجه ايران گفت کشورش قصد ندارد تنگه هرمز را مسدود کند.

به گزارش رويترز، صالحی در گفت‌وگو با يک روزنامه اتريشی گفت: "خليج فارس شاه‌راهی برای ايران و منطقه و جامعه بين‌المللی است. ما منطقی هستيم. ما نمی‌خواهيم اين شاه‌راه را ببنديم و باعث ناراحتی شويم."

با اين حال وی هشدار داده است: "اما اگر مجبور شويم، ايران بايد برای دفاع از حق حاکميت و منافع ملی‌اش هر اقدامی را انجام دهد."

تا چند ماه پيش مقام‌های ارشد نظامی ايران تهديد می‌کردند اين کشور در واکنش به تحريم صادرات نفتش به اروپا، تنگه هرمز را که محل عبور نفتکش‌هاست، می‌بندد اما اين تهديدات در چند هفته اخير فروکش کرده و اکنون سخن از بسته نشدن اين تنگه به ميان آمده است.

يک هفته پيش نيز سرلشگر حسن فيروزآبادی، رئيس کل ستاد نيروهای مسلح ايران گفت تصميم "اجرای بستن تنگه هرمز" به عهده آيت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ايران است

يک هفته پيش نيز سرلشگر حسن فيروزآبادی، رئيس کل ستاد نيروهای مسلح ايران گفت اين کشور "بنا ندارد تنگه هرمز را ببندد" و تصميم "اجرای بستن تنگه هرمز" به عهده آيت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ايران است.

تنگه هرمز حدود ۵۰ کيلومتر عرض و ۲۰۰ کيلومتر طول دارد که خليج فارس و دريای عمان را به هم متصل می‌کند. در حال حاضر همه نفت توليدی عراق، کويت و قطر و بخش زيادی از نفت توليدی عربستان و امارات و همچنين بخشی از گاز توليدی قطر برای ورود به بازارهای جهانی از تنگه هرمز عبور می‌کند.

در همين حال ۱۰۰ نماينده مجلس ايران روز دوشنبه ۱۲ تير سال جاری خورشيدی، هم‌زمان با آغاز تحريم‌های اتحاديه اروپا عليه ايران، طرح دو فوريتی بستن تنگه هرمز را با هدف "مقابله با تحريم‌کنندگان" امضا کرده بودند.

اما ظاهراً اين طرح نمايندگان مجلس مسکوت گذاشته شده است، اگرچه در ۳۰ تيرماه جواد کريمی قدوسی، طراح طرح بستن تنگه هرمز در مجلس ايران گفت تعداد امضاهای اين طرح به ۱۵۰ امضاء رسيده است.

اتحاديه اروپا از ۱۱ تير واردات نفت ايران به کشورهای اروپايی را ممنوع اعلام کرد.

سخنگوی وزارت خارجه آمريکا ۱۳ تير در واکنش به اين طرح نمايندگان مجلس گفت: "هر گونه تلاش ايران برای بستن اين تنگه يا وادار کردن کشتی‌ها به دريافت اجازه عبور از مقامات ايران مغاير حقوق بين‌المللی بوده و مورد پذيرش مقامات آمريکا قرار نخواهد گرفت."

"از ساحل ايران هم امکان بستن تنگه هرمز وجود دارد"

Fri, 27 Jul 2012 09:08:42 +0000

حسين علايی، نخستين فرمانده نيروی دريايی سپاه پاسداران گفت با تحريم نفتی ايران، جمهوری اسلامی انگيزه‌ای برای باز نگاه داشتن تنگه هرمز نخواهد داشت.

به گزارش خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، سردار حسين علايی از مسئولان سپاه پاسداران، امروز، جمعه ششم مردادماه درباره موقعيت حساس تنگه هرمز و تنش‌های ميان ايران و آمريکا در اين زمينه سخن گفت.

علايی ضمن تأکيد بر اين‌که "هيچ‌ يک از کشورهای دنيا با بسته شدن تنگه هرمز موافق نيستند"، طرح موضوع بستن تنگه هرمز را از زمان تحريم نفتی ايران عنوان کرد و گفت: " تحريم نفتی ايران عملأ به مفهوم بسته شدن تنگه هرمز برای ايران خواهد بود؛ بنابراين در چنين وضعيتی جمهوری اسلامی ايران انگيزه‌ای جهت هزينه کردن برای باز نگاه داشتن تنگه هرمز نخواهد داشت."

وی هرگونه رويدادی در تنگه هرمز را تنها به کشورهای درگير و يا کشورهای حاشيه خليج فارس محدود ندانست و گفت ايران و آمريکا به همين خاطر از هرگونه "اقدام عجولانه و چالش‌برانگيز" در اين‌باره خودداری کرده‌اند.

نخستين فرمانده نيروی دريايی سپاه پاسداران در همين حال گفت: "برای بستن تنگه هرمز نيازی به استفاده از آب‌های جنوبی اين تنگه نيست و حتی از ساحل ايران هم امکان مسدود نمودن آن وجود دارد."

حسين علايی: ايران همواره طرح تأمين امنيت منطقه‌ای را به کشورهای حاشيه خليج فارس پيشنهاد کرده است که به دليل اشغال نظامی خليج فارس از سوی آمريکا و داشتن روابط گرم اين کشورها با ايالات متحده، از اين طرح استقبال نشده است

حسين علايی که در دی‌ماه سال گذشته مقاله‌ای از او در روزنامه اطلاعات به دليل مقايسه رفتار آيت‌الله علی خامنه‌ای و محمدرضا پهلوی جنجال به‌پا کرد، مدعی شد که ايران تاکنون بيش از همه کشورها برای باز نگاه داشتن تنگه هرمز تلاش کرده است و حتا در دوران جنگ با عراق نيز به بستن تنگه هرمز اقدام نکرد.

وی افزود: "ايران همواره طرح تأمين امنيت منطقه‌ای را به کشورهای حاشيه خليج فارس پيشنهاد کرده است که به دليل اشغال نظامی خليج فارس از سوی آمريکا و داشتن روابط گرم اين کشورها با ايالات متحده، از اين طرح استقبال نشده است."

علايی علت ناامنی در خليج فارس را حضور کشتی‌های جنگی آمريکا در اين منطقه دانست ‌و گفت: "خروج کشتی‌های جنگی آمريکا از خليج فارس بر امنيت خطوط کشتيرانی خواهد افزود."

وی همچنين در مورد تلاش برخی کشورها برای احداث خط لوله به منظور دور زدن تنگه هرمز گفت: "اهميت تنگه هرمز تنها به صادرات نفت از مسير آن نبوده، بلکه به صادرات و واردات انواع کالاها نيز هست."

علايی افزود عدم استفاده از خط لوله، هزينه صادرات نفت را کاهش می‌دهد و ميزان کمی از نفت امارات از طريق خط لوله احداثی صادر می‌شود."

روز يکشنبه ۱۵ ژوئيه (۲۵ تيرماه) امارات متحده عربی خط لوله جديد نفتی ۳۶۰ کيلومتری خود را برای انتقال نفت خام به پاکستان و از آن‌جا به بندر فجيره در ساحل دريای عمان افتتاح کرد.

در ماه‌های اخير، با تشديد تحريم‌های بين‌المللی عليه ايران که به منظور کنترل برنامه‌های هسته‌ای ايران صورت می‌گيرد، بارها بحث بستن تنگه هرمز از سوی مقامات ايرانی طرح شده است.

يک‌صد نماينده مجلس ايران روز دوشنبه ۱۲ تير، هم‌زمان با آغاز تحريم‌های اتحاديه اروپا عليه ايران طرح دو فوريتی بستن تنگه هرمز را با هدف "مقابله با تحريم‌کنندگان" امضا کرده بودند.

روز، جمعه ۳۰ تيرماه اعلام شد تعداد نمايندگان امضاکننده اين طرح به ۱۵۰ نفر رسيده است.

سخنگوی وزارت خارجه آمريکا ۱۳ تيرماه در واکنش به اين اقدام، گفته بود: "هر گونه تلاش ايران برای بستن اين تنگه يا وادار کردن کشتی‌ها به دريافت اجازه عبور از مقامات ايران مغاير حقوق بين‌المللی بوده و مورد پذيرش مقامات آمريکا قرار نخواهد گرفت."

با اين حال سرلشکر حسن فيروزآبادی، رئيس کل ستاد نيروهای مسلح ايران چندی پيش گفت اين کشور "بنا ندارد تنگه هرمز را ببندد" و تصميم "اجرای بستن تنگه هرمز" به عهده آيت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ايران است.

با تهديد به بستن تنگه هرمز از سوی ايران آمريکا به تقويت نظامی خود دست زده و چند کشتی و ناو جنگی را به اين منطقه ارسال کرده است.

طرح بستن تنگه هرمز در مجلس ايران به ۱۵۰ امضاء رسيد

Fri, 20 Jul 2012 10:59:33 +0000

جواد کريمی قدوسی، طراح طرح بستن تنگه هرمز در مجلس ايران گفت تعداد امضاهای اين طرح به ۱۵۰ امضاء رسيده است.

کريمی قدوسی، نماينده مشهد در مجلس ايران، امروز، جمعه ۳۰ تيرماه به خبرگزاری دانشجويان ايران(ايسنا) گفت نمايندگان امضاکننده اين طرح بنا دارند در مورد آن توافق همگانی را کسب کنند.

اين طرح روز دوشنبه ۱۲ تير ۱۳۹۱ از سوی ۱۰۰ نماينده مجلس ايران با هدف "مقابله با تحريم‌کنندگان" برای بستن تنگه هرمز امضا شد.

کريمی قدوسی اين طرح را از جمله "طرح‌های انقلابی" ناميد و افزود نمايندگان مجلس "مصلحت‌انديشانه" حرف نمی‌زنند.

وی گفت: "خداوند پنج تنگه را در دنيا خلق کرده است که مهم‌ترين آن تنگه هرمز است و خود غربی‌ها از ۳۰ سال پيش اذعان می‌کنند که تنگه هرمز قفل دنياست و کليد آن در دست ايران است."

جواد کريمی قدوسی: بنا داريم در طرح تنگه هرمز، بر اساس عرف بين‌الملل به ازای هر بشکه نفت سه درصد از بهای نفت خام آن روز عوارض به خزانه جمهوری اسلامی واريز شود

وی افزود: "حال که غرب قبول دارد که کليد تنگه هرمز به دست ايران است و حکومت ايران، اسلامی و دينی و بر پايه صلح‌طلبی و امنيت متقابل است؛ بنابراين تشخيص عبور بی‌ضرر کشتی‌های تجاری از آن، بر عهده ايران است."

وی کشورهای تحريم‌کننده ايران را خطاب قرار داد و گفت اگر جمهوری اسلامی تشخيص دهد اين عبور و مرور در تنگه هرمز به ضرر آن است جلوی آن را می‌گيرد.

کريمی قدوسی تأکيد کرد: "کشورهای تحريم‌کننده حق ندارند در صورت ادامه تحريم‌ها، بی‌ضرر از تنگه هرمز عبور کنند و براساس ضربه متقابل و دفاع، جلوی نفتکش‌هايی که نفت ما را به سمت کشورهای تحريم‌کننده نفتی می‌برند و حقوق مسلم ما را در دنيا نفی می‌کنند خواهيم گرفت."

وی با بيان اين‌که تنگه هرمز "نقطه‌ای است که می‌توانيم تعيين تکليف کنيم"، قدرت بستن آن از سوی ايران را "صددرصد" فراهم دانست و گفت اگر ايران تنگه هرمز را ببندد هيچ کشوری نمی‌تواند آن را باز کند.

اين نماينده مجلس همچنين از گرفتن عوارض در تنگه هرمز خبر داد و گفت: "بنا داريم در طرح تنگه هرمز، بر اساس عرف بين‌الملل به ازای هر بشکه نفت سه درصد از بهای نفت خام آن روز عوارض به خزانه جمهوری اسلامی واريز شود."

تلاش نمايندگان مجلس برای افزايش امضاها در پای اين طرح در حالی صورت می‌گيرد که سرلشگر حسن فيروزآبادی، رئيس ستاد کل نيروهای مسلح ايران، چندی پيش تنگه هرمز را يکی از "مجاری مهم عبور انرژی در دنيا" ناميد و گفت ايران اين "شاهراه مهم" را نمی‌بندد و آن را دچار اختلال نمی‌کند.

همچنين رامين مهمان‌پرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ايران نيز روز سه‌شنبه ۱۳ تيرماه در نشست رسانه‌ای خود در مورد اين‌که نمايندگان مجلس گفته‌اند پاسخ مثبت وزارت خارجه را برای بستن تنگه هرمز دريافت کرده‌اند، گفت: "هيچ بحث مستقيمی در اين‌باره ميان مجلس و وزارت خارجه برای اين‌که ما اقدام خاصی را انجام دهيم صورت نگرفته است."

ويکتوريا نولاند، سخنگوی وزارت خارجه آمريکا نيز در واکنش به طرح نمايندگان مجلس ايران در مورد بستن تنگه هرمز گفت مسدودکردن اين تنگه به معنای "نقض قوانين بين‌المللی" است.

خط لوله نفتی جديد امارات برای دور زدن تنگه هرمز

Mon, 16 Jul 2012 09:04:06 +0000

امارات متحده عربی روز گذشته خط لوله نفتی جديد خود را که تنگه هرمز را دور می‌زند افتتاح کرد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، روز يکشنبه ۱۵ ژوئيه (۲۵ تيرماه) امارات متحده عربی خط لوله جديد نفتی ۳۶۰ کيلومتری خود را برای انتقال نفت خام به پاکستان و از آن‌جا به بندر فجيره در ساحل دريای عمان افتتاح کرد.

اين اقدام امارات متحده عربی در واقع برای دور زدن بستن احتمالی تنگه هرمز توسط جمهوری اسلامی ايران صورت می‌گيرد.

سوم ژوئيه يک مقام نفتی امارات اعلام کرده بود که اين خط لوله نفتی به‌طور منظم از ماه اوت آغاز به‌کار خواهد کرد.

نخستين ظرفيت اين خط لوله نفتی يک ميليون و ۵۰۰ هزار بشکه در روز اعلام شده که قرار است به يک ميليون ۸۰۰ هزار بشکه در روز افزايش يابد.

نخستين ظرفيت اين خط لوله نفتی يک ميليون و ۵۰۰ هزار بشکه در روز اعلام شده که قرار است به يک ميليون ۸۰۰ هزار بشکه در روز افزايش يابد

امارات متحده عربی که عضو اوپک است روزانه دو ميليون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت توليد می‌کند.

سخنگوی وزارت خارجه آمريکا ۱۳ تير ۱۳۹۱ در واکنش به اين اقدام، گفته بود: "هر گونه تلاش ايران برای بستن اين تنگه يا وادار کردن کشتی‌ها به دريافت اجازه عبور از مقامات ايران مغاير حقوق بين‌المللی بوده و مورد پذيرش مقامات آمريکا قرار نخواهد گرفت."

با اين حال روز گذشته سرلشکر حسن فيروزآبادی، رئيس کل ستاد نيروهای مسلح ايران گفت اين کشور "بنا ندارد تنگه هرمز را ببندد" و تصميم "اجرای بستن تنگه هرمز" به عهده آيت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ايران است.

تنگه هرمز حدود ۵۰ کيلومتر عرض و ۲۰۰ کيلومتر طول دارد که خليج فارس و دريای عمان را به هم متصل می‌کند. در حال حاضر همه نفت توليدی عراق، کويت و قطر و بخش زيادی از نفت توليدی عربستان و امارات و همچنين بخشی از گاز توليدی قطر برای ورود به بازرهای جهانی از تنگه هرمز عبور می‌کند.

رئيس ستاد کل نيروهای مسلح ايران: تنگه هرمز را نمی‌بنديم

Sat, 07 Jul 2012 06:40:32 +0000

سرلشگر حسن فيروزآبادی، رئيس ستاد کل نيروهای مسلح ايران، تنگه هرمز را يکی از "مجاری مهم عبور انرژی در دنيا" ناميد و گفت ايران اين "شاهراه مهم" را نمی‌بندد و آن را دچار اختلال نمی‌کند.

خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا) روز شنبه ۱۷ تير ۱۳۹۱ نوشت سرلشگر فيروزآبادی در حاشيه همايش بين‌المللی دکترين مهدويت، در جمع خبرنگاران درباره طرح بستن تنگه هرمز که از سوی تعدادی از نمايندگان مجلس ارائه شده است، گفت: "نمايندگان مجلس، نمايندگان ملت هستند و هر سخن و امضای آن‌ها نشان‌دهنده پيام و رأی ملت ايران است."

با اين حال وی افزود: "به‌عنوان يک فرمانده ارشد نظامی اعلام می‌کنم که ما «طرح بستن تنگه هرمز» را داريم چرا که يک نظامی برای هر موضوع بايد طرحی داشته باشد، ولی اين کار را نمی‌کنيم مگر اين‌که منافع ما به خطر بيفتد."

يک عضو کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس اعلام کرد هنوز در اين کميسيون در مورد طرح نمايندگان مبنی بر بستن تنگه هرمز اظهارنظری نشده و اين طرح هنوز به دست هيئت رئيسه مجلس هم نرسيده است

رئيس ستاد کل نيروهای مسلح ايران گفت: "تنگه هرمز از مهم‌ترين شاهراه‌های دنياست و برای دنيا اهميت دارد و ما چون با عقلانيت عمل می‌کنيم، اين شاهراه را که مجاری عبور انرژی در دنيا است، نمی‌بنديم و دچار اختلال نمی‌کنيم، مگر اين‌که منافع ما به خطر بيفتد. همان‌طور که پيش از اين هم گفته بوديم، کنترل ما بر تنگه هرمز هوشمند و عاقلانه است."

وی افزود: "ما هيچ کشوری را در دنيا تهديد نمی‌کنيم، جز آن‌ها که قصد تهديد ما را داشته باشند."

روزنامه خراسان نيز بخش ديگری از سخنان فيروزآبادی را که در خبرگزاری ايسنا نيامده، منتشر کرده‌است.

سرلشگر حسن فيروزآبادی به روزنامه خراسان گفته است: "تنگه هرمز، يکی از چهار يا پنج تنگه استراتژيک و راهبردی جهانی است که ۵۰ درصد نفت جهان از آن عبور می‌کند. در عين حال ايران اقتدار خود را به کار می‌گيرد تا تنگه هرمز باز باشد و چرخش اقتصاد جهانی ادامه داشته و کسانی که نفت‌شان را از تنگه هرمز تأمين می‌کنند آرامش داشته باشند."

رئيس ستاد نيروهای مسلح افزوده است: "فرمان يک عمليات از طريق سلسله مراتب بالاتر و پس از تصميم شورای عالی امنيت ملی و تصويب رهبری و فرمان فرمانده کل قوا اجرا خواهد شد و سخنرانی‌ها و مصاحبه‌هاهيچ کدام عامل تأثيرگذار در جريان عبور نفت از تنگه هرمز نخواهد بود."

اشاره وی به سخنان‌ مقام‌هايی است که درباره بستن تنگه هرمز سخن می‌گويند.

در چند ماه گذشته شماری از مقام‌های نظامی ايران درباره احتمال مسدودکردن تنگه هرمز هشدار داده‌اند. هفته گذشته پس از اجرای تحريم صادرات نفت ايران به اتحاديه اروپا، بيش از ۱۰۰ نماينده مجلس طرحی دوفوريتی را برای بستن تنگه هرمز امضا کردند.

هدف اين طرح "مقابله با تحريم‌کنندگان" اعلام شده است. وزيران امور خارجه ۲۷ کشور عضو اتحاديه اروپا ژانويه سال جاری ميلادی در نشست خود در بروکسل در واکنش به برنامه اتمی ايران تصميم گرفتند واردات نفت از ايران به کشورهای اروپايی را تحريم کنند. اين تصميم از يکشنبه ۱۱ تير عملی شده است.

يک روز پس از اعلام امضای اين طرح، ويکتوريا نولاند، سخنگوی وزارت خارجه آمريکا گفت مسدودکردن تنگه هرمز به معنای "نقض قوانين بين‌المللی" است.

به‌ نظر می رسد با اعلام مخالفت ستاد کل نيروهای مسلح ايران با بستن تنگه هرمز، طرح نمايندگان مجلس مسکوت گذاشته شود.

در همين حال امروز حسين نقوی حسينی، عضو کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس اعلام کرد هنوز در اين کميسيون در مورد اين طرح اظهارنظری نشده و اين طرح هنوز به دست هيئت رئيسه مجلس هم نرسيده است.

حسينی گفت احتمال دارد طرح نمايندگان پس از تعطيلات مجلس به هيئت رئيسه تقديم شود.

مذاکرات استانبول، سیاست تهدید و وقت‌کشی

Thu, 05 Jul 2012 23:26:08 +0000

نعیمه دوستدار

نعیمه دوستدار − مذاکرات استانبول، میان ایران و گروه ۵+۱ پس از ۱۵ساعت گفت ‌و گو در سطح کارشناسی، سرانجام با این تصمیم به پایان رسید که ایران و کشورهای عضو گروه ۵+۱ مذاکرات را ادامه دهند. هرچند دیپلمات‌های ایرانی هنگام خروج از این جلسه درباره محتوای آن اظهار نظری نکردند، اما یکی از آنان به خبرنگاری گفته است که "ما لبخند می‌زنیم و این لبخند گویای همه چیز است."

روزنامه واشنگتن پست خبر داده نشست استانبول که از روز سه‌شنبه آغاز شده بود، اوایل روز چهارشنبه، به پایان رسید، آن هم با این توافق که هلگا اشمیت و علی باقری با هم مذاکره داشته باشند. هرچند تنها با برگزاری دیدار میان اشمیت و باقری است که می‌توان درباره آینده مذاکرات و امکان ادامه آن اظهارنظر کرد اما به نظر می‌رسد که حرکت در مسیر مذاکرات هسته‌ای ایران از همیشه کندتر شده است و هر بار تنها قدم‌های کوچکی برداشته می‌شود.

نشست کم‌ نتیجه

گفت و گو درباره مسائل فنی در سطح کارشناسی، بهانه تشکیل نشستی در استانبول ترکیه بود که حالا هر کدام از طرفین آن را به شکلی متفاوت تفسیر می‌کنند. مایا کوسیانیچ، سخنگوی کاترین اشتون، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفته است: "حالا انتخاب با ایران است. ما انتظار داریم ایران سرانجام تصمیم بگیرد که آیا می‌خواهد دیپلماسی اثربخش باشد یا خیر."

سخنگوی خانم اشتون درباره انتظار از ایران برای رسیدن به توافق درباره‌ اعتمادسازی سخن گفته و تاکید کرده که ایران باید به نگرانی‌های جامعه بین‌الملل پاسخ دهد.

شاید این نقل قول خبرگزاری ایسنا از روزنامه کریستین ساینس مانیتور از سخن یک مقام ایرانی در مذاکرات، به نظر جذاب برسد که گفته است: "گاهی فکر می‌کنم هیچ‌یک از طرف‌ها دیگری را درک نمی‌کند." اما این تنها دلیل بی‌حاصلی گفت ‌و گوهای اخیر ایران و ۵+۱ نیست؛ چون دست کم در مورد طرف ایرانی، به نظر می‌رسد که موضوع روشن شده است: ایران می‌خواهد تا جای ممکن روند مذاکرات کند و آهسته باشد تا برنامه‌های خود را پیش ببرد، چه ابن برنامه تلاش برای غنی‌سازی اورانیوم باشد، چه به دست آوردن زمان برای دور زدن تحریم‌ها و ایجاد مانع برای تصمیم‌های احتمالی غرب.

مذاکره‌کنندگان: هلگا اشمیت و علی باقری

به هر حال، دیپلماتی که درباره مذاکرات استانبول اظهار نظر کرده، درباره نتایج اعلام شده در مورد این گفت ‌وگوها هم اظهارنظری کرده که بیراه نیست: "فضا کاملا پیچیده است. هر دو طرف می‌خواهد نشان دهد که گفت‌وگوها نتایجی داشته است حتی اگر این فقط تعیین یک تاریخ یا مکان برای نشست بعدی کارشناسی باشد."

حضور سنگین ناوهای آمریکایی

این اتفاق‌ها اما تنها موضوع مهم و پر سر و صدا در فضای سیاسی ایران نیست. نیویورک تایمز گزارش داده که آمریکا تجهیرات نظامی قابل توجهی را به خلیج فارس انتقال داده تا نیروهای نظامی ایران را از هرگونه تلاش برای بستن تنگه هرمز باز دارد. ‌آمریکا همچنین تعداد جت‌‌های جنگنده‌ای را که توانایی قابل توجهی در نفوذ به ایران دارند، افزایش داده است. این استقرار، بخشی از برنامه بلند مدت آمریکا برای تقویت حضور نظامی‌اش در خلیج فارس است و احتمال به کارگیری گزینه نظامی را در مورد ایران، تایید می‌کند.

در حالی که آمریکا و متحدانش در حال اعمال تحریم‌های گسترده‌تر نفتی علیه ایران هستند تا این کشور را مجبور به تصمیم‌گیری در‌باره برنامه هسته‌ای‌اش کنند، ایران تلاش می‌کند تا با به تعویق انداختن مذاکرات، زمان را به سود خود تغییر دهد. از سوی دیگر حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس ممکن است سپاه پاسداران ایران را وادار به واکنشی جدی‌تر در مقابل این حضور کند.

نظر یک دیپلمات درباره مذاکرات استانبول:
"فضا کاملا پیچیده است. هر دو طرف می‌خواهد نشان دهد که گفت‌وگوها نتایجی داشته است حتی اگر این فقط تعیین یک تاریخ یا مکان برای نشست بعدی کارشناسی باشد."

اکنون یکی از مشخص‌ترین نشانه‌های این حضور اعزام ناوهای نظامی ویژه برای گشت‌زنی در تنگه هرمز است و پیام آن به رهبران ایران این است که هرگز فکر بستن این تنگه را نکنند. فرماندهان نظامی آمریکا چند بار درباره مین‌گذاری تنگه هرمز یا غرق کردن چند نفت‌کش در این مسیر هشدار داده‌اند و با ایران از در گفت و گو در‌آمده‌اند. در حال حاضر هم تعداد کشتی‌های مین‌روب آمریکا در منطقه به هشت شناور رسیده است.

طرحی برای تهدید

با وجود همه این بحران‌ها، نمایندگان مجلس ایران تلاش می‌کنند طرحی دوفوریتی را در مجلس به تصویب برسانند تا بر اساس آن تنگه هرمز بسته شود.

با آغاز ماه ژوئیه و اجرایی شدن تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه ایران و بیمه نفت‌کش‌های ایرانی، مجلس طرحی دوفوریتی تهیه کرده که با تصویب آن "از رفت‌وآمد تانکرهای نفتکش که به مقصد کشورهای تحریم کننده در حرکت باشند، جلوگیری خواهد شد."

بر اساس ماده واحده این طرح دولت جمهوری اسلامی ایران موظف می‌شود بر پایه حق حاکمیت خود، از عبور نفت‌کش‌هایی که نفت خود را به مقصد کشورهای طراح تحریم نفتی علیه ایران (اتحادیه اروپا، آمریکا و اسرائیل غاصب)، می‌برند، جلوگیری کند.

صد نفر از نمایندگان مجلس این طرح را امضا کرده‌اند، طرحی که تصویب و حتی پذیرش آن در هیئت رئیسه مجلس و پس از آن تاییدش در شورای نگهبان مورد تردید است. خبرهایی نیز در مورد مخالفت وزارت خارجه و هیئت رئیسه مجلس ایران در به رای گذاشتن طرح دو فوریتی کمیسیون امنیت ملی و جلوگیری از آن منتشر شده است.

این اقدام مجلس ایران هرچند هنوز تنها در حد تهدید است، اما وقتی در کنار مذاکرات مسکو قرار می‌گیرد، معنای خطرناکی پیدا می‌کند. به این ترتیب که چنین به نظر می‌رسد که در کنار تلاش‌های هیئت مذاکره کننده ایرانی برای کش دادن روند مذاکرات، مجلس ایران به دنبال روش‌های متفاوتی است.

با این که به اثبات رسیده که نمایندگان مجلس در جریان مذاکرات هسته‌ای نیستند و معمولا تصمیمات مربوط به این حوزه در جاهای دیگر گرفته می‌شود، و با این که به نظر می‌رسد این طرح تنها یک طرح شعاری و برای جلب توجه در میان افکار عمومی و اعلام قدرت در فضای داخلی است، مطرح شدن این تهدید می‌تواند فشار روی ایران را در حوره‌های مختلف بیشتر کند. فشار ۵+۱ بر ایران در روند مذاکرات هسته‌ای تنها یکی از فشارهای احتمالی است که با رفتار مخاصمت جوی ایران احتمال می‌رود.

فشار دیگر، احتمال ناامن شدن خلیج فارس است. هرچند ایران از مدت‌ها پیش تسلط خود را بر خلیج فارس از دست داده و در عمل امکان کنترل عبور و مرور نفت‌کش‌ها را در تنگه عمان ندارد، اما تهدید به ایجاد ناامنی می‌تواند برای کشورهای عربی منطقه در طرح ادعای قدیمی‌شان در زمینه جزایر سه‌گانه موقعیت مناسبی باشد و فضای گفت‌وگوهای هسته‌ای ایران را تغییر دهد.

در کنار این تهدید، سپاه پاسداران هم اقدام به برپایی یک مانور با عنوان "پیامبر اعظم ۷" کرده که در آن امیرعلی حاجی زاده، فرمانده نیروی هوایی سپاه، گفته است: "پیام رزمایش موشکی پیامبر اعظم۷ این است که در مقابل هرگونه تهدید احتمالی، پاسخ قاطع، محکم و کوبنده خواهیم داد. اگر چنین واقعه‌ای اتفاق بیفتد موشک‌های زمین به زمین سپاه همچون صاعقه‌ای بر سر دشمنان فرود خواهد آمد. با این جنگ روانی که کشورهای منطقه‌ای راه انداخته‌اند و بلوفی بیش نیست، پیام رزمایش ما ایستادگی در مقابل فشارها و زور گویی‌های آنهاست و اینکه در کنار ملت ایران مصمم هستیم".

از سوی دیگر، آمریکا همچنان می‌کوشد تا بر اساس سیاستی دو وجهی، به معنای حفظ روش مذاکره در کنار اعمال تحریم‌های شدید، گزینه نظامی را همچنان برای خود حفظ کند؛ آن هم در حالی که باراک اوباما در میانه کارزار انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا، همواره از سوی میت رامنی، رقیب خود به ضعف در برخورد با ایران متهم می‌شود و تمایل دارد مسئله ایران را بدون ایجاد بحرانی تازه حل کند.

داستان تهدید و مذاکره همزمان حالا یک رفتار عادی در سیاست هسته‌ای حکومت ایران است که با تکیه بر آن تلاش می‌کند در مقابل فشار خردکننده تحریم‌ها و تهدیدها، زمان بیشتری برای خود بخرد؛ سیاستی که گویا غرب هم هملن را در پیش گرفته است.

آمريکا: بستن تنگه هرمز مغاير با قوانين بين‌المللی است

Wed, 04 Jul 2012 07:34:17 +0000

سخنگوی وزارت خارجه آمريکا در واکنش به طرح نمايندگان مجلس ايران در مورد بستن تنگه هرمز گفت مسدودکردن اين تنگه به معنای "نقض قوانين بين‌المللی" است.

به گزارش ريا نووستی، ويکتوريا نولاند روز سه‌شنبه ۱۳ تير ۱۳۹۱ گفت: "تنگه هرمز دارای موقعيت بين‌المللی است و بايد باز بماند، ايران در اين زمينه دارای تعهدات بين‌المللی است و ما انتظار داريم تهران اين تعهدات را اجرا کند."

به گفته وی "هر گونه تلاش ايران برای بستن اين تنگه يا وادار کردن کشتی‌ها به دريافت اجازه عبور از مقامات ايران مغاير حقوق بين‌المللی بوده و مورد پذيرش مقامات آمريکا قرار نخواهد گرفت."

سخنگوی وزارت خارجه آمريکا به اين پرسش که اگر ايران تنگه هرمز را ببندد، ايالات متحده چه اقدامی انجام خواهد داد، پاسخی نداد.

۱۰۰ نماينده مجلس ايران روز دوشنبه ۱۲ تير، با هدف "مقابله با تحريم‌کنندگان" طرح دو فوريتی را برای بستن تنگه هرمز امضا کردند.

۱۰۰ نماينده مجلس ايران روز دوشنبه ۱۲ تير، با هدف "مقابله با تحريم‌کنندگان" طرح دو فوريتی را برای بستن تنگه هرمز امضا کردند

ابراهيم آقامحمدی، عضو کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس ايران گفت: "طرحی در کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس تهيه شده که بر جلوگيری از تردد نفتکش‌هايی که به کشورهای تحريم‌کننده ايران، نفت حمل می‌کنند، از تنگه هرمز تأکيد دارد."

به گفته آقامحمدی "اين طرح در پاسخ به تحريم‌های نفتی اتحاديه اروپا عليه جمهوری اسلامی ايران تدوين شده است."

اين در حالی است که روز گذشته رامين مهمان‌پرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ايران گفت: "هيچ بحث مستقيمی در اين‌باره ميان مجلس و وزارت خارجه برای اين‌که ما اقدام خاصی را انجام دهيم صورت نگرفته است."

مهمان‌پرست در همين حال افزود: "اين که نمايندگان مجلس اين طرح را بررسی کنند حق آن‌هاست و در حد طرح اين پيشنهاد با آن مواجه هستيم."

وزيران امور خارجه ۲۷ کشور عضو اتحاديه اروپا ژانويه سال جاری ميلادی در نشست خود در بروکسل در واکنش به برنامه اتمی ايران تصميم گرفتند واردات نفت از ايران به کشورهای اروپايی را تحريم کنند. اين تصميم از يکشنبه ۱۱ تير عملی شده است.

با اين حال هفته گذشته ايران از اتحاديه اروپا خواست تا در تحريم نفت اين کشور تجديدنظر کند. علی‌اکبر صالحی، وزير خارجه ايران تحريم نفت ايران را "مسيری اشتباه" ناميد و گفت: "ما اميدواريم اتحاديه اروپا با اين موضوع با عقلانيت بيشتری برخورد کند، چون منافع هيچ‌کس در تقابل نيست."

ايران پيشتر هشدار داده بود در صورتی که نتواند نفت خود را صادر کند، اجازه عبور نفتکش‌ها را از تنگه هرمز نخواهد داد.

آمریکا نیروهایش را در خلیج فارس افزایش داد

Tue, 03 Jul 2012 15:46:30 +0000

نشریه نیویورک تایمز در گزارشی از افزایش نیروهای آمریکا در خلیج فارس خبر داد.

در این گزارش که امروز، سه‌شنبه سوم ژوئیه منتشر شده، آمده است که آمریکا به‌طور بی‌سروصدا تعداد قابل توجهی نیروی نظامی کمکی را به خلیج فارس انتقال داده است تا از هر گونه اقدام احتمالی نظامیان ایرانی برای مسدود کردن تنگه هرمز جلوگیری به عمل آورد.

بنا به اين گزارش آمريکا همچنين بر تعداد جت‌های جنگنده‌اش افزوده است تا در صورت بالا گرفتن تنش بر سر برنامه هسته‌ای ایران، قابلیت حمله به نقاط مختلف این کشور را داشته باشند.

افزایش نیروهای آمریکا در خلیج فارس بخشی از برنامه بلندمدتی محسوب می‌شود که حضور نظامیان آمریکایی در این منطقه را تقویت می‌کند و تا اندازه‌ای نیز به اسرائیل اطمینانی دوباره می‌بخشد.

یک مقام ارشد وزارت دفاع آمریکا: پیام ما به ایران این است که حتی فکر مسدود کردن تنگه هرمز نیز نباید به ذهنش خطور کند

نویسنده نیویورک تایمز نوشته است: "اما در لحظه‌ای که آمریکا و متحدانش در حال وضع کردن تحریم گسترده‌تری در مورد صادرات نفت ایران هستند تا ایران را مجبور کنند که مذاکرات حول محدود کردن برنامه هسته‌ای‌اش را جدی بگیرد، این اقدام جدید آمریکا می‌تواند خطرات قابل توجهی را در پی داشته باشد و به‌طور مثال، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را بر آن دارد که حمله‌ای را علیه افزایش حضور نظامیان آمریکایی در خلیج فارس تدارک ببیند."

بر اساس این گزارش، آن‌چه در این اقدام جدید آمریکا نمود بیشتری داشته است، انتقال ناوهایی جنگی به خلیج فارس است که برای تقویت گسترده توان پاسداری از تنگه هرمز و گشودن دوباره این تنگه در صورتی ‌که ایران برای جلوگیری از عبور نفتکش‌های عربستان سعودی و دیگر کشورهای صادرکننده نفت، به مین‌گذاری آن اقدام کند، طراحی شده‌اند.

یک مقام ارشد وزارت دفاع آمریکا که با شرط ناشناس ماندن حاضر به گفت‌وگو با نیویورک تایمز شده بود، در این باره اظهار داشت: "پیام ما به ایران این است که حتی فکر مسدود کردن تنگه هرمز نیز نباید به ذهنش خطور کند. ما مین‌ها را پاکسازی خواهیم کرد. حتی فکر اعزام قایق‌هایی برای حمله به کشتی‌ها یا محموله‌های تجاری ما نباید به ذهنشان خطور کند. ما آن‌ها را به ته خلیج خواهیم فرستاد."

"با مجلس در مورد بستن تنگه هرمز بحثی نداشتيم"

Tue, 03 Jul 2012 10:41:33 +0000

سخنگوی وزارت خارجه ايران در مورد طرح گروهی از نمايندگان مجلس در رابطه با بستن تنگه هرمز گفت وزارت امور خارجه و مجلس هيج بحث مستقيمی در مورد اقدام خاصی انجام نداده‌اند.

به گزارش منابع خبری ايران، رامين مهمان‌پرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ايران امروز سه‌شنبه ۱۳ تيرماه در نشست رسانه‌ای خود در مورد اين‌که نمايندگان مجلس گفته‌اند پاسخ مثبت وزارت خارجه را برای بستن تنگه هرمز دريافت کرده‌اند، گفت: "هيچ بحث مستقيمی در اين‌باره ميان مجلس و وزارت خارجه برای اين‌که ما اقدام خاصی را انجام دهيم صورت نگرفته است."

وی ادامه داد: "اين طرحی است که از سوی نمايندگان دنبال می‌شود و هرآن‌چه که مجلس به صلاح کشور بداند و به تصويب برساند به‌عنوان بخشی از دولت موظف به اجرای آن هستيم."

وی همچنين تأکيد کرد مسئول اجرای خيلی از موضوعاتی که تصويب می‌شود، دستگاه‌های ديگری غير از وزارت امور خارجه هستند.

سخنگوی وزارت امور خارجه: اين که نمايندگان مجلس اين طرح را بررسی کنند حق آن‌هاست و در حد طرح اين پيشنهاد با آن مواجه هستيم

سخنگوی وزارت امور خارجه در مورد موضع اين وزارتخانه در قبال بستن تنگه هرمز ضمن تأکيد بر ناامن کردن امنيت خليج فارس از سوی کشورهای اروپايی و آمريکا گفت ايران در راه "حفظ امنيت منطقه خليج فارس و عبور و مرور محموله‌های نفتی" تلاش خواهد کرد.

۱۰۰ نماينده مجلس ايران روز گذشته، دوشنبه ۱۲ تير، با هدف "مقابله با تحريم‌کنندگان" طرح دو فوريتی را برای بستن تنگه هرمز امضا کردند.

به گفته آقامحمدی "اين طرح در پاسخ به تحريم‌های نفتی اتحاديه اروپا عليه جمهوری اسلامی ايران تدوين شده است."

تنگه هرمز دارای حدود ۵۰ کيلومتر عرض و ۲۰۰ کيلومتر طول است که خليج فارس و دريای عمان را به هم متصل می‌کند. روزانه حدود ۲۰ درصد نفت مورد نياز دنيا از اين تنگه عبور می‌کند.

طرح مسدود کردن تنگه هرمز در مجلس ايران بررسی می‌شود

Tue, 03 Jul 2012 06:27:03 +0000

يک روز پس از اجرای تحريم واردات نفت ايران به کشورهايی اروپايی، شماری از نمايندگان مجلس ايران طرحی را امضا کردند که بر اساس آن تنگه هرمز مسدود خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری مهر، ۱۰۰ نماينده مجلس ايران روز دوشنبه ۱۲ تير ۱۳۹۱ با هدف "مقابله با تحريم‌کنندگان" طرح دو فوريتی را برای بستن تنگه هرمز امضا کرده‌اند.

به گفته آقامحمدی "اين طرح در پاسخ به تحريم‌های نفتی اتحاديه اروپا عليه جمهوری اسلامی ايران تدوين شده است."

وی افزود بر اساس اين طرح "دولت جمهوری اسلامی ايران موظف است تا بر اساس حق حاکميت خود از عبور نفتکش‌هايی که به کشورهای تحريم‌کننده ايران، نفت حمل می‌کنند، جلوگيری کند."

ايران پيشتر هشدار داده بود در صورتی که نتواند نفت خود را صادر کند، اجازه عبور نفتکش‌ها را از تنگه هرمز نخواهد داد

اين نماينده مجلس گفت: "وقتی آن‌ها ناجوانمردانه و با رفتار ظالمانه دست به تحريم نفتی عليه ايران می‌زنند، اعمال حق حاکميت در آب‌های داخلی و ساحلی ايران، حداقل اقدام است."

عضو کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس افزود اين طرح به زودی به صحن علنی مجلس می‌آيد.

از سوی ديگر حشمت‌الله فلاحت‌پيشه نماينده پيشين مجلس در گفت‌وگو با تارنمای فرارو اين طرح را "احساسی" خواند و گفت: "سياست خارجی بيش از احساس نيازمند عقلانيت است."

فلاحت‌پيشه افزود: "من معتقدم غرب به دنبال اين است که گناه شکست مذاکرات را بر گردن ايران بيندازد و چنين طرح هايی می تواند به اين امر کمک کند."

نماينده رهبری در سپاه: تنگه هرمز برگ برنده ايران در برابر تهديدهاست

Sun, 05 Feb 2012 13:31:20 +0000

حجت‌الاسلام علی سعيدی، نماينده رهبر جمهوری اسلامی در سپاه گفت ايران از توانايی‌هايی برای مقابله با تهديدهای دشمنان برخوردار است.

به گزارش خبرگزاری مهر، حجت‌الاسلام علی سعيدی، نماينده آيت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در سپاه پاسداران، ويژگی‌ها و ظرفيت‌های ممتاز ايران در برابر "دشمنان" را "وجود نيروهای مسلح، سپاه و بسيج با آمادگی کامل و سلاح‌های پيشرفته، ذخاير عظيم نفت و گاز و موقعيت استراتژيک در خاورميانه و تسلط ايران بر تنگه هرمز" دانست.

وی گفت: "تنگه هرمز و افکار عمومی منطقه که تحت تأثير ايران است از جمله ظرفيت‌هايی است که ايران می‌تواند در جواب تهديدها از آن بهره بگيرد."

حجت‌الاسلام علی سعيدی با تأکيد بر اين‌که "در صورت نياز اين توانايی‌ها ظهور و بروز خواهند يافت"، گرايش افکار عمومی منطقه را به سمت ايران ارزيابی کرد و گفت: "کشورهايی که در منطقه وارد عرصه انتخابات شدند به شدت تحت تأثير ايران هستند؛ بنابر اين ايران می تواند افکار عمومی آنان را بر عليه نظام سلطه و کشورهای استبدادی هدايت کند."

دو روز پيش نيز سردار يدالله جوانی، مشاور سياسی نماينده رهبر ايران در سپاه پاسداران گفت پاسخ ايران در برابر تحريم نفتی بستن تنگه هرمز است.

دو روز پيش نيز سردار يدالله جوانی، مشاور سياسی نماينده رهبر ايران در سپاه پاسداران گفت پاسخ ايران در برابر تحريم نفتی بستن تنگه هرمز است

سردار جوانی گفت: "ايالات متحده خيال می‌کرد که بستن تنگه هرمز تنها در زمان جنگ اتفاق می‌افتد اما با مطرح شدن موضوع تحريم نفتی ايران، پاسخ تهديد‌آميز ايران نيز مبنی بر بستن تنگه هرمز مطرح شد."

آيت‌الله خامنه‌ای نيز در نماز جمعه تهران گفت جمهوری اسلامی ايران در برابر تهديد و تحريم نفتی تهديدهايی دارد که هر وقت لازم باشد اعمال خواهد کرد.

تنش درباره تنگه هرمز بين ايران و آمريکا پس از توافق‌های اوليه غرب برای تحريم خريد نفت ايران بالا گرفت.

برای نخستين بار محمدرضا رحيمی، معاون اول رئيس‌جمهور ايران گفت: "اگر بنا باشد نفت ايران را تحريم کنند، يک قطره نفت از تنگه هرمز عبور نخواهد کرد."

تا پيش از اين اظهارنظر محمدرضا رحيمی، تنها فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی از بستن تنگه هرمز به عنوان يک ابزار عليه به خطر افتادن امنيت ايران سخن می‌گفتند.

پس از تهديد اين مقام دولت ايران، آمريکا اعلام کرد هر کسی که آزادی رفت و آمد را در تنگه بين‌المللی هرمز تهديد کند، به وضوح در جامعه جهانی جايی نخواهد داشت و هيچ‌گونه اخلالی در اين تنگه تحمل نمی‌شود.

بريتانيا نيز هشدار داد در برابر مسدودشدن تنگه هرمز به اقدام نظامی عليه ايران می‌پيوندد.

سپاه پاسداران ايران نيز در واکنش به اين هشدارها اعلام کرد تهديد را با تهديد پاسخ خواهد داد.

با اين حال پس از گذشت دو هفته از اين مناقشه‌ها بر سر تنگه هرمز، احمد وحيدی، وزير دفاع ايران در جمع خبرنگاران گفت: "ما نگفتيم تنگه هرمز را می‌بنديم بلکه مسأله اين است که اگر کسی بخواهد امنيت خليج فارس را به خطر اندازد، برای همه به خطر می‌افتد."

روزانه حدود ۱۷ درصد نفت مورد نياز دنيا از اين تنگه عبور می‌کند. بخش عمده رفت و آمدهای کشتی‌های حامل نفت از بخش آب‌های سرزمينی کشور عمان انجام می‌شود.

ايران تاکنون يک بار مسدودکردن تنگه هرمز را تجربه کرده است. نيروهای نظامی ايران در مهرماه سال ۱۳۶۶ در "جنگ نفتکش‌ها" عبور و مرور کشتی‌های حامل نفت را در تنگ هرمز با مين‌گذاری مختل کردند.

با اين حال نيروهای نظامی آمريکا ظرف چند ساعت در عمليات "آخوندک" توانستند اين تنگه را بازگشايی کنند.

پیامدهای تهدید به بستن تنگه هرمز برای ایران

Mon, 02 Jan 2012 03:13:17 +0000

گفت‌وگو با دکتر سعید محمودی، متخصص حقوق بین‌الملل

سراج الدین میردامادی

روز سه‏شنبه هفتم دی‏ماه محمد رضا رحیمی، معاون اول رییس جمهوری ایران، اعلام کرد که در صورت تحریم خرید نفت ایران توسط کشورهای غربی، ایران جلوی عبور نفت سایر کشورها از تنگه‏ هرمز را خواهد گرفت.

در گفت‏وگویی با دکتر سعید محمودی، استاد حقوق بین‏الملل دانشگاه استکهلم، پیامدهای این تهدید را بررسی کرده ایم.

آقای دکتر محمودی، از نظر حقوق بین‏الملل، به‏ویژه حقوق دریاها، آیا ایران اجازه دارد که تنگه‏ هرمز را ببندد؟

پاسخ سئوال شما خیلی روشن و کوتاه: نه؛ این‏ اجازه را ندارد! ولی صحبتی که معاون رییس جمهوری کرده و قبل از آن هم حداقل یک نفر دیگر، یعنی رییس کمیته‏ امنیت داخلی مجلس، چند روز پیش طرح کرده بود، به نظر من، دو جنبه دارد؛ یک جنبه آن، جنبه‏ سیاسی و نظامی مسئله است و جنبه‏ دیگر آن، جنبه‏ حقوقی است.

تا جایی که مربوط به امکانات نظامی می‏شود، طبعاً ایران مانند هر کشور دیگری، شاید این امکان را دارد که با سرمایه‏گذاری خیلی کم، عبور و مرور کشتی‏ها را در آن‏جا مختل یا به کلی قطع کند. از نظر سیاسی هم می‏توان بحث کرد که آیا این کار صحیح است یا خیر و اظهارات معاون رییس جمهوری را هم باید از این دیدگاه دید.

ولی چیزی که مهم است و سئوال شما به آن مربوط می‏شود و به‏ خصوص برمی‏گردد به اظهارات رییس کمیته‏ امنیت داخلی مجلس، این است که ظاهراً ایران ضمن این‏که ادعا می کند از نظر نظامی این توانایی را دارد و از نظر سیاسی هم صلاح می‏داند که این کار را انجام بدهد، تلاش دارد که این مسئله را از نظر حقوقی هم توجیه کند. یعنی مسئله این است که ادعا می‏شود که ایران از نظر حقوق‏ بین‏الملل هم این امکان را دارد.

به‏ نظر من، این اظهارنظری است که بر اساس چند پیش‏فرض ناصحیح گفته شده است. موضوع به این ترتیب است که اولاً تنگه‏ هرمز که یک تنگه‏ بین‏المللی است، از نظر حقوق بین‏الملل، همه‏ کشتی‏های خارجی، حق عبور ترانزیت را دارند.

حتی اگر حق عبور ترانزیت را هم که ایران نپذیرفته، قبول نکنیم، آن‏چه که بدون تردید قابل قبول است، این است که همه‏ کشتی‏های خارجی حق "عبور بی‏ضرر" را دارند و از نظر حقوقی، البته بین این دو موضوع تفاوت وجود دارد.

تمام خطوط عبور و مرور تنگه‏ هرمز در نزدیک سواحل عمان و در بخش عمان قرار دارد و اگر ایران بخواهد به‏طور جدی عبورومرور کشتی ها را قطع کند، باید در دریای سرزمینی عمان عمل کند و طبعاً این ‏کار تجاوز به سرزمین یا منطقه‏ی سرزمینی عمان است

ولی تا جایی که مربوط به ادعای ایران برای بستن تنگه‏ هرمز می‏شود، اساس را بر همان ادعای ایران می‏گذاریم. یعنی این‏که تمام کشتی‏های خارجی حق عبور بی‏ضرر از این تنگه را دارند، ایران و همین‏طور عمان همن این مسئله را پذیرفته‏اند.

مسئله‏‏ی دیگری که پیش می‏آید، این است که این عبور بی‏ضرر در کجای این تنگه دارد صورت می‏گیرد. تا آن‏جایی که من اطلاع دارم -و این اطلاع بر اساس داده‏های سازمان بین‏المللی کشتی‏رانی در لندن است- مسیر عبور تمام کشتی‏های نفت‏کش، کشتی‏های جنگی و کشتی‏های‏ بزرگی که از تنگه‏ هرمز رد می‏شوند، در دریای سرزمینی یا در آب‏های داخلی عمان است. یعنی هیچ ربطی به دریای سرزمینی یا آب‏های داخلی ایران ندارد.

بنابراین این کشتی‏ها، علی‏الاصول در فضایی نیستند که ایران در آن‏جا حاکمیتی داشته باشد یا بتواند عملی انجام بدهد. اگر ایران بخواهد کشتی‏ای را در آن منطقه، یعنی در حال عبور از تنگه‏ی هرمز، در داخل دریای سرزمینی عمان یا در آب‏های داخلی عمان غرق کند، دو مسئله پیش می‏آید؛ یکی این‏که ایران تجاوز کرده به حاکمیت عمان که مسئله‏ مهم است. دوم این‏که ایران به کشتی های خارجی‏ای که متعلق به یک دولت خارجی است و تحت حاکمیت دولت خارجی است، حمله کرده است.

تنگه‏ هرمز که یک تنگه‏ بین‏المللی است، از نظر حقوق بین‏الملل، همه‏ کشتی‏های خارجی، حق عبور ترانزیت را دارند

حتی اگر حمله‏ نظامی هم نباشد و عملیات خراب‏کاری باشد، به‏هرحال مسئله این است که ایران در داخل حوزه‏ای که حاکمیت کشور دیگری است یا بر روی کشتی‏ای که تحت حاکمیت کشور دیگری است، عمل کرده و در هر دو صورت، کاری است خلاف حقوق بین‏الملل و تبعات آن طبعاً خیلی سنگین است.

کافی است فقط به یاد بیاورم که در سال ۱۹۸۰، وقتی صدام حسین به کویت حمله کرد، کویت خودش در مقابل عراق کاری نمی‏توانست بکند، ولی از نظر حقوق‏ بین‏الملل حق دفاع مشروع مشترک (دسته‏جمعی) داشت. یعنی بلافاصله امریکا و انگلیس و همه‏ کشورهای دیگری که دوستان کویت بودند، به کمک این کشور رفتند و بر اساس اصل دفاع مشروع دسته‏جمعی، بدون این‏که مشکلی از نظر حقوقی داشته باشند، عراق را وادار کردند از آن‏جا خارج شود.

بنابراین تبعات این کار بیشتر از تبعات سیاسی ساده‏ای است که اظهار می‏شود. مسئله فقط بستن آن تنگه به صورت موقت نیست، بلکه می‏تواند عواقب دیگری داشته باشد.

آقای دکتر محمودی، اگر ایران تنگه‏ هرمز را ببندد و بر اساس توضیحاتی که دادید، مرتکب یک تخلف بشود، مرجع رسیدگی کننده به این تخلف چیست؟

سئوال جالبی است؛ اولاً این‏که اگر ایران بخواهد عملیات نظامی انجام بدهد، یعنی مثلاً با موشک و یا وسایل دیگری، به طور علنی، یک کشتی به‌فرض ایتالیایی، اندونزیایی یا نفت‏‏کش متعلق به کشور دیگری را که در حال عبور است، از بین ببرد، این عمل قابل انکار نیست و احتمالاً ایران هم نمی‏خواهد آن را انکار کند. برای این‏که الان هم علناً دارد می‏گوید که این کار را می‏توانیم و می‏خواهیم انجام بدهیم.

اگر ایران انکار نکند، لزومی به رفتن به یک مرجع بین‏المللی نیست، این به‏‏طور آشکار خلاف حقوق بین‏الملل است. اما سئوال شما مرا به یاد موضوع دیگری می‏اندازد که باز خیلی مرتبط است و آن این است که تفسیر کاملاً ناصحیحی از داخل ایران راجع به این مسئله و امکان حقوقی ایران شنیده‏ام.

این‏که ایران بگوید که چون ما نمی‏توانیم نفت صادر کنیم، پس هیچ‏کس نباید نفت صادر کند و عبور کشتی‏های دیگر برای ما ضرر دارد، در چهارچوب کنوانسیون حقوق دریاها قرار نمی‏گیرد و اگر ایران علناً کشتی‏ای را در آن‏جا غرق کند و مانعی ایجاد کند، بدون تردید یک نقض حقوق بین‏الملل است

آن تفسیر این است که چون دنیای غرب اجاز‏ه‏ فروش نفت ایران را نخواهد داد و نفت ایران را تحریم خواهد کرد، بنابراین عبور نفت‏کش‏های دیگر از تنگه‏ هرمز را می‏شود با عنوان "عبور با ضرر" تفسیر کرد، نه بی‏ضرر. یعنی عبوری است که برای ایران ضرر دارد. چون از نظر اقتصادی به ضرر این کشور است.

اشکال این تفسیر این است که کسانی که این تفسیر را می‏کنند، لااقل به کنوانسیون حقوق دریاها هیچ توجهی نکرده‏اند. برای این‏که در آن‏جا تعریف خیلی مشخصی شده که چه عبوری، "عبور بی‏ضرر" یا "عبور با ضرر" حساب می‏شود و در بین آن لیست که لیست نهایی است و چیزی هم نمی‏شود به آن اضافه کرد، مسئله‏ عواقب اقتصادی عبور اصلاً ذکر نشده است.

بنابراین این‏که ایران بگوید که چون ما نمی‏توانیم نفت صادر کنیم، پس هیچ‏کس نباید نفت صادر کند و عبور کشتی‏های دیگر از آن‏جا برای ما ضرر دارد، در چهارچوب کنوانسیون حقوق دریاها قرار نمی‏گیرد و بنابراین، به نظر من، اگر ایران علناً کشتی‏ای را در آن‏جا غرق کند و مانعی ایجاد کند، بدون تردید و بدون این‏که لزومی داشته باشد که حتی مرجعی، شورای امنیت یا دادگاهی این مسئله را تعیین کند که این درست یا غلط است، به‏طور آشکار، یک نقض حقوق بین‏الملل است. درست مانند حمله‏ عراق به کویت که نیازی به این‏که کسی اظهارنظری بکند نداشت و از دیدگاه همه‏ کشورهای دنیا، نقض آشکار حقوق بین‏الملل بود.

آیا بر سایر تنگه‏های بین‏المللی هم چنین قوانینی حاکم است؟ آیا چنین موارد مشابهی داشته‏ایم که تنگه‏هایی به این شکل بسته بشود یا بحران‏هایی بر سرش ایجاد شود؟

تنگه‏ها علی‏الاصول مسئله‏ خیلی مهم و پیچیده‏ای هستند. به‏خاطر این‏که بستگی دارد به عرض‏شان و به خطوط دریایی مناسب. برای این‏که از این سوی تنگه‏ هرمز تا عمان (از طرف ایران تا عمان) نزدیک به ۲۴ مایل دریایی است و طبق حقوق بین‏الملل نصف این تنگه، یعنی ۱۲ مایل آن متعلق به ا یران و ۱۲ مایل دیگر متعلق به عمان است.

ولی مسئله‏ مهم این است که این خطوط دریایی در کدام قسمت قرار گرفته‏اند و این بستگی به عمق دریا دارد که مناسب عبور چه نوع کشتی‏هایی هستند یا نیستند.

بنابراین تنگه‏ هرمز با تنگه‏های دیگر قابل مقایسه نیست. مثلاً تنگه‏‏ جبل‏الطارق فقط هفت مایل دریایی عرض دارد و تمام تنگه، هم در قسمت اسپانیا و هم در قسمت مراکش، خطوط عبور و مررو دریایی است.

در مورد تنگه‏ هرمز، همان‏طور که گفتم، باید به‏طور اخص راجع به آن صحبت کرد و چون تمام خطوط عبور و مرور در نزدیک سواحل عمان و در بخش عمان قرار دارد، به همین دلیل هر نوع عمل‏کرد از طرف ایران، اگر بخواهد به‏طور جدی عبور و مرور را قطع کند، باید در دریای سرزمینی عمان عمل کند و طبعاً این ‏کار تجاوز به سرزمین یا منطقه‏ی سرزمینی عمان است که نقض حقوق بین‏الملل محسوب می‏شود.