شهرستان انار

پرنده تاريخی خانه نوادگان ملاصدرا تخريب شد

zamaanehnews — Mon, 27 Feb 2012 09:36:45 +0000

گچ‌بری خانه تاريخی "خادم آستانه" شهرستان انار در استان کرمان که روزگاری در دوره‌های زنديه و قاجاريه محل زندگی نوادگان ملاصدرای شيرازی بوده، تخريب شد.

خبرگزاری ميراث فرهنگی (CHN) دوشنبه هشتم اسفند ۱۳۹۰ گزارش داد: "تخريب‌کنندگان قصد سرقت اين گچ‌بری را داشته‌اند که پس از تخريب نيمی از اين گچ‌بری، موفق به اين کار نشده‌اند و آن را رها کرده‌اند."

بنا به اين گزارش مسئولان يگان حفاظت ميراث فرهنگی شهرستان انار از پاسخ‌گويی درباره اين ماجرا خودداری می‌کنند.

اين گچ‌بری که نيمی از آن باقی مانده، در داخل يکی از اتاق‌های اين خانه تاريخی با موضوع "بسم‌الله الرحمن الرحيم"‌ بوده که به شکل يک پرنده بر "سر دری" جبهه جنوبی اين خانه قرار دارد.

هيأت امنای امامزاده محمد صالح انار برای گسترش طرح جامع و صحن‌سازی قصد دارد در آينده خانه تاريخی خادم آستانه را که در ضلع غربی اين امامزاده قرار گرفته، خريداری و تخريب کند

خانه "خادم آستانه" که در نزديکی امامزاده محمد صالح انار قرار دارد، اکنون به "ويرانه‌ای" تبديل شده و پنجره‌های مشبک چوبی آن نيز که تا حدود چند سال قبل سالم بودند، از بين رفته‌اند.

محسن موحدی، معاون سازمان ميراث فرهنگی و گردشگری استان کرمان به CHN گفت: "متأسفانه توسط افراد ناآگاه اين‌گونه دخل و تصرف‌ها در بناهای تاريخی صورت می‌گيرد. در استان کرمان هم چون تعداد بناهای تاريخی زياد است، کنترل فيزيکی آن‌ها به تنهايی امکان پذير نيست، مگر اينکه با آگاهی بخشی، مردم نسبت به حفظ اين آثار تاريخی احساس مسئوليت کنند."

خانه تاريخی "خادم آستانه" محل رفت و آمد ميرزا رضای کرمانی (کسی که ناصرالدين شاه قاجار را به ضرب گلوله کشت) نيز بوده است.

در يک عکس قديمی که در اختيار مالکان اين خانه قرار دارد، ميرزا رضای کرمانی به همراه برادران صدر و ميرزا آقاجان (از نوادگان ملاصدرا) و شمار ديگری از چهره‌های روحانی کرمان در دوره قاجاريه مشاهده می‌شود. اين عکس پيش از صدور دستور قتل ناصرالدين شاه، در خانه خادم آستانه گرفته شده است.

اين خانه در ابتدا متعلق به شيخ محمد خادم آستانه از بزرگان انار در دوره زنديه بوده است. شيخ علی‌آقا که فرزند شيخ محمد خادم آستانه بوده، با جواهر صدری، دختر ميرزا آقاجان از نوادگان ملاصدرای شيرازی ازدواج می‌کند.

پس از مرگ شيخ علی آقا خادم، اين خانه به جواهر صدری به ارث رسيده است که پس از مرگ وی نيز اين خانه هم‌اکنون در اختيار نوادگان خاندان خادم آستانه قرار دارد. قبر جواهر صدری و خواهرش بهاره صدری هم‌اکنون در انار قرار دارد.

خانه خادم آستانه در تاريخ ۲۴ اسفند ۱۳۸۳ با شماره ۱۱۶۱۴ در فهرست آثار ملی ايران به ثبت رسيده است. قديمت اين خانه به اواخر دوره زنديه و اوايل قاجار نسبت داده شده است.

خبرگزاری ميراث فرهنگی نوشته است هيأت امنای امامزاده محمد صالح انار برای گسترش طرح جامع و صحن‌سازی قصد دارد در آينده خانه تاريخی خادم آستانه را که در ضلع غربی اين امامزاده قرار گرفته، خريداری و تخريب کند.

ساخت آرامگاه شهيد گمنام در حريم ارگ ساسانی متوقف شد

zamaanehnews — Sat, 07 Jan 2012 09:18:38 +0000

به دنبال انتشار خبرهايی درباره احتمال احداث آرامگاه ۱۵ متری "شهيد گمنام" در حريم يک ارگ ساسانی در ايران، آيت‌الله ناصر مکارم شيرازی از مراجع تقليد گفته است در اين موارد بايد ضوابط ميراث فرهنگی رعايت شود.

به گزارش خبرگزاری ميراث فرهنگی (CHN)، آيت‌الله مکارم شيرازی در پاسخ به اين استفتاء که "آيا ساخت آرامگاه در حريم ارگ ساسانی شهرستان انار که بر خلاف ضوابط ميراث فرهنگی کشور است، شرعی و جايز است؟"، گفته است: "بايد مطابق قوانين و مقررات مربوطه عمل شود."

خبرگزاری فارس دو هفته پيش از کلنگ‌زنی برای ساخت آرامگاه شهيد گمنام خبر داده و افزوده بود قبر اين شهيد گمنام در زمينی به مساحت ۴۰۰ متر مربع به يک آرامگاه بزرگ با ضريح و دو رواق تبديل می‌شود.

انتشار خبر احداث اين ساختمان در حريم ارگ ساسانی شهر انار باعث بروز نگرانی‌هايی در بين فعالان ميراث فرهنگی شده بود.

خبرگزاری CHN گزارش داده شورای شهر انار نيز با ساخت اين آرامگاه مخالفت کرده است.

آيت‌الله مکارم شيرازی در پاسخ به اين استفتاء که آيا ساخت آرامگاه در حريم ارگ ساسانی شهرستان انار که بر خلاف ضوابط ميراث فرهنگی کشور است، شرعی و جايز است؟ گفته است بايد مطابق قوانين و مقررات مربوطه عمل شود

محمد برجی، عضو شورای شهر انار به CHN گفته است: "اعضای شورای شهر با احداث چنين ساختمانی با اين اندازه مخالفت کرده‌اند و شورا نيز هيچ‌گونه مصوبه کتبی برای ساخت چنين سازه‌ای به شهرداری نداده است."

به گفته برجی، نظر اعضای شورای شهر انار اين است که در محل قبر اين شهيد گمنام تنها يک نماد و المان ساده نصب شود، نه اينکه ساختمان سازی کنند.

اين عضو شورای شهر انار همچنين افزوده است با نظراتی که اعضای شورا دارند و پيگيری‌هايی که ميراث فرهنگی کرده، "احداث اين ساختمان به‌طور کلی منتفی شده است."

ارگ ساسانی شهرستان انار روی تپه‌ای تاريخی در مرکز اين شهر قرار دارد و در فهرست ميراث فرهنگی نيز ثبت شده است. شهرستان انار در شمال استان کرمان قرار دارد.

همچنين عليرضا عبدالرضايی، شهردار انار نيز به CHN گفته است: "ما هيچ‌گونه مجوزی برای احداث اين آرامگاه نداده‌ايم. شهرداری تنها با اين موضوع موافقت ضمنی کرده است و ما منتظر پاسخ ميراث فرهنگی هستيم."

شهردار انار درباره ارتفاع ۱۵ متری اين آرامگاه می‌گويد: "اين طرحی است که بنياد حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس ارائه کرده و قطعاً اين طرح اصلاح خواهد شد."

رضا عبداللهی يکی ديگر از اعضای شورای شهر انار می‌گويد: "شورا با احداث چنين ساختمان بزرگی در حريم ارگ مخالف است و تنها راه اين است که به جای احداث ساختمان يک المان کوچک نصب شود."

شهر انار تا پيش از دوره صفويه، "ابان" نام داشته است. اين شهر کهن در دوران باستان جزو ايالت فارس بوده که در حدود ۱۵۰۰ سال پيش جزو ايالت کرمان می‌شود.

شهرستان انار دارای بيش از ۲۰ اثر تاريخی است که در فهرست آثار ملی ثبت شده‌اند.

ابراز نگرانی از احداث آرامگاه "شهيد گمنام" در حريم ارگ ساسانی

zamaanehnews — Sat, 31 Dec 2011 10:16:41 +0000

آغاز مراحل ساخت يک آرامگاه بزرگ "شهيد گمنام" در حريم ارگ ساسانی شهرستان انار در شمال استان کرمان باعث بروز نگرانی‌هايی از "تجاوز" به حريم اين اثر تاريخی شده است.

به گزارش خبرگزاری ميراث فرهنگی (CHN)، با ادامه ساخت و ساز آرامگاه شهيد گمنام در حريم ارگ ساسانی شهرستان انار، ضوابط و قوانين ميراث فرهنگی زير سوال می‌رود.

خبرگزاری فارس هفته پيش خبر داده بود قبر اين شهيد گمنام قرار است در زمینی به مساحت ۴۰۰ متر مربع به يک آرامگاه بزرگ با ضريح و دو رواق تبديل شود.

محسن پورمنصورآبادی، مسئول ميراث فرهنگی شهرستان انار گفته است: "در شهرستان انار، حتی اگر قرار باشد يک اتاق در حريم آثار تاريخی بسازند به اين اداره خبر می‌دهند، چه برسد به اينکه بخواهند ساخت و ساز بزرگی را در حريم ارگ انجام دهند."

رضا عبداللهی، عضو شورای شهر انار: بنياد حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس برای احداث آرامگاه شهيد گمنام در حریم ارگ ساسانی، از شورای شهر درخواست ۴۰۰ متر مربع زمين کرده است

به گفته وی در شهرستان انار اگر بخواهند در بيابان ساخت و سازی انجام دهند از مسئول ميراث فرهنگی اجازه می‌گيرند، ولی تا کنون در اين زمينه از اداره ميراث فرهنگی استعلامی گرفته نشده‌است.

اما رضا عبداللهی، عضو شورای شهر انار خبر احداث اين آرامگاه را تأييد کرده است.

به گفته رضا عبداللهی، بنياد حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس برای احداث آرامگاه شهيد گمنام از شورای شهر درخواست ۴۰۰ متر مربع زمين کرده است.

وی افزوده است شهرداری انار با واگذاری زمين به بنياد حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس برای احداث اين آرامگاه موافقت کرده و به همين دليل کلنگ احداث آن به زمين زده شده است.

اين عضو شورای شهر انار درباره اينکه مسئول ميراث فرهنگی از اين ساخت و ساز اظهار بی‌اطلاعی کرده است، می‌گويد: "من بعيد می‌دانم ايشان اطلاعی در اين زمينه نداشته باشند، به هر حال از مدت‌ها پيش بحث ساخت اين آرامگاه مطرح بوده‌است."

رضا عبداللهی در پاسخ به اين پرسش که نظر ساير اعضای شورای شهر نسبت به ساخت اين آرامگاه در حريم ارگ ساسانی چيست، گفته است: بسياری از اعضای شورای شهر معتقد بودند که شأن اين آرامگاه بسيار بالاتر از آن است که در کنار اين دو مجموعه ساخته شود و بهتر است که در جای ديگری اين آرامگاه ساخته شود."

در همين حال محمدرضا نسب عبداللهی، روزنامه‌نگار ساکن شيراز و يکی از اهالی شهرستان انار نيز به خبرگزاری ميراث خبر گفته است: "در روزهای اخير مسئولان شهرستان انار گفته‌اند که می‌خواهند در دامنه اين تپه که قبر يک شهيد گمنام قرار دارد، يک حرم با دو رواق بسازند که قطعا اين اقدام می‌تواند منظر ارگ را مخدوش کند."

به گفته وی محل قبر اين شهيد در دامنه تپه‌ای است که روی آن ارگ ساسانی واقع شده، "به گونه‌ای که تا ديوارهای ارگ حدود ۱۰۰ متر فاصله بيشتر ندارد."

نسب عبدالهی افزوده است: "شهدا هيچ گاه رضايت ندارند که منزلگاه ابدی‌شان باعث مخدوش شدن يک اثر تاريخی، که متعلق به همه مردم ايران است، شود."

اين آرامگاه در حالی قرار است در حريم ارگ ساسانی انار احداث شود که هفته گذشته نيز روزنامه شرق خبر داد مرمت‌هايی که در اين ارگ در جريان است، "غيراصولی و غيرعلمی" است.

روزنامه شرق همچنين نوشته است شهرداری انار به تازگی در کنار اين ارگ اقدام به نصب وسايل ورزشی و وسايل بازی کرده است. شهرداری همچنين در کنار يک برج ديگر اين ارگ و در بلندترين نقطه آن، اقدام به ساخت حوض بزرگی کرده و قصد دارد آن را به يک درياچه مصنوعی کوچک تبديل کند.

بنا به اين گزارش همچنين در حال حاضر مقابل برج اصلی و در ورودی اين ارگ يک ساختمان بلند مسکونی در حال احداث است که ارتفاع آن از ارتفاع برج‌ها فراتر رفته و ارگ را تحت‌الشعاع قرار داده است.

عليرضا جعفری زند، باستان‌شناس در گفت‌وگو با شرق درباره تاريخچه اين ارگ گفته است: "اين بنا در دوره ساسانی شکل گرفته و در دوره اسلامی تکميل شده است، يعنی مجموعه‌ای از دوران‌های مختلف را در خودش دارد، دقيقا مثل همان حالتی که ارگ بم داشت."

شهرستان انار که در فاصله ۲۰۷ کيلومتری شمال کرمان کرمان و ۱۴۰ کيلومتری جنوب شرقی يزد قرار گرفته، در دوران پيش از صفويه "ابان" نام داشته است.

مرمت "غیراصولی" یک ارگ ساسانی با آجر در ایران

zamaanehnews — Mon, 26 Dec 2011 03:37:06 +0000

يک ارگ ساسانی در شهرستان انار استان کرمان با استفاده از "آجر" به‌طور "غيراصولی" مرمت شده است.

روزنامه شرق در شماره دوشنبه پنجم دی ۱۳۹۰ نوشت در مرمت بخش بالايی يکی از برج‌ها و ديوارهای اين ارگ از آجر استفاده شده است.

عليرضا جعفری زند، باستان‌شناس به روزنامه شرق گفته است: "در يک معماری خشتی نبايد از آجر استفاده کرد چون اين آجر باعث می‌شود آن معماری خشتی يا آجرهای قديمی تحت‌الشعاع قرار بگيرد و اين غيراصولی است."

وی افزود: "ما مصالح امروزی را در مرمت به کار می‌گيريم ولی اين دانسته است، يعنی بايد بر اساس شيوه و اسلوب معماری از مصالح مقاوم‌تری استفاده کرد ولی اين نبايد به اصالت بنا صدمه زند يعنی باعث بشود که اصالت بنا را زير سوال ببرد."

به گفته اين باستان‌شناس ، روند مرمت که در حال حاضر در ايران انجام می‌شود "يک روند غيراصولی و غيرعلمی" است که برای انجام آن مطالعات علمی صورت نمی‌گيرد و "اغلب بين پيمان‌کار و ميراث فرهنگی قراردادهايی بسته می‌شود و افراد غيرمتخصص، بناهای درجه‌يک را تحت عنوان مرمت، بازسازی و نوسازی می‌کنند."

علیرضا جعفری زند، باستان‌شناس: ارگ شهرستان انار در دوره ساسانيان شکل گرفته و در دوره اسلامی تکميل شده است، يعنی مجموعه‌ای از دوران‌های مختلف را در خودش دارد، دقيقاً مثل همان حالتی که ارگ بم داشت

برخی از فعالان ميراث فرهنگی در ايران همواره از "مرمت غيراصولی" آثار باستانی در اين کشور انتقاد می‌کنند. مرمت آرامگاه کوروش که چند سال پيش انجام شد، انتقادهای گسترده‌ای را به دنبال داشت.

به گفته فعالان ميراث فرهنگی، اين‌گونه مرمت‌ها به اصالت اثر آسيب می‌زند.

جعفری زند درباره تاريخچه ارگ شهرستان انار گفته است: "اين بنا در دوره ساسانيان شکل گرفته و در دوره اسلامی تکميل شده است، يعنی مجموعه‌ای از دوران‌های مختلف را در خودش دارد، دقيقاً مثل همان حالتی که ارگ بم داشت."

اين باستان‌شناس افزود: "متأسفانه اين بنا مورد مطالعه قرار نگرفته است ولی به طور کلی اين بنا، بنايی است که بعد از دوره اسلامی، کاربری‌های مختلفی پيدا کرده است که يکی از آن‌ها قلعه است که مورد استفاده مسکونی قرار گرفته است و برخی از الحاقات آن خيلی متأخر است."

به گفته جعفری زند "بايد روی اين بنا اول طرح مطالعاتی انجام بگيرد و بعد طرح مرمتی انجام شود ولی معمولا اين اتفاق نمی‌افتد يعنی به بازپيرايی و نوسازی ساده اين بناها اکتفا می‌شود که متاسفانه بيشتر مخرب است تا سازنده."

با اين حال محسن پورمنصورآبادی، مسئول نمايندگی ميراث فرهنگی و گردشگری در شهرستان انار درباره استفاده از مصالح غيراصولی در مرمت اين بنا به شرق گفته است: "پروژه‌ها ناظر و کارشناس دارد و ما در بحث نظارت نمی‌توانيم دخالت کنيم."

تجاوز به حريم ارگ

روزنامه شرق همچنين از تجاوز به حريم اين ارگ خبر داده است. شرق نوشته است شهرداری انار به تازگی در کنار اين ارگ اقدام به نصب وسايل ورزشی و وسايل بازی کرده است. شهرداری همچنين در کنار يک برج ديگر اين ارگ و در بلندترين نقطه آن، اقدام به ساخت حوض بزرگی کرده و قصد دارد آن را به يک درياچه مصنوعی کوچک تبديل کند.

درباره نام اين شهرستان در کتاب "وجه تسميه شهرهای ايران" آمده است: "به علت وجود آتشکده در اين منطقه، اعراب به آن نام نار (آتش) دادند که به مرور الف زينت به اول آن اضافه شد و به انار تبديل شد."