ثریا فلاح

نوروز و حقوق بشر در کردستان

Babak M — Sun, 25 Mar 2012 15:52:43 +0000

ثریا فلاح

ثریا فلاح - در میان کردها توافقی نانوشته برای حفظ فرهنگ فولکلور و مراسم و باورهای منطقه وجود دارد.

کردها ممکن است در بسیاری از مسائل مانند، عقاید و دیدگاه سیاسی، لهجه و پیروی از ادیان و مذاهب گوناگون (مسلمان، کلیمی، زرتشتی، مسیحی، ثبی، میترایسم، اهل حق، یارسانی و بهایی...) و همچنین از نظر تیره‌های زبانی (سورانی، گورانی، کرمانجی و اردلانی...) باهم متفاوت باشند، اما همه کم و بیش در یک مسئله اتفاق نظر و آن برگزاری جشن ملی خود، جشن نوروز و مراسم مربوط به آن است.

آداب و رسوم زیادی در میان ایرانیان وجود دارد که نمی‌توان به همه‌ آن‌ها اشاره کرد، چون به مرور زمان برخی از آنها کمرنگ شده‌اند یا بر اثر سیاست‌های غلط دولت‌ها یا حمله آشکار آنان از میان رفته‌اند. در این میان نوروز در زندگی مردم کرد و در میان فولکلور موسمی مناطقی که در آن زندگی می‌کنند، یکی از مهم‌ترین اجزای فرهنگ کردستان و کردها به شمار می‌آید.

عناصری قوی این روز را هنوز در آسیای میانه، قفقاز، خاورمیانه و در میان مهاجران سایر کشورها حفظ کرده است. این روز نه تنها در میان کردهای ایران، عراق، ترکیه و سوریه جایگاه خاصی دارد، بلکه اصرار به برگزاری آن در میان کردهای ساکن قفقاز، آذربایجان و ساکنان کشورهای دیگر نیز دیده می‌شود. اگر مراسم نوروز در سایر کشورها - که به بیش از ۹ کشور می‌رسد- به برگزاری مراسم‌ زیبا و پربار سنتی ختم می‌شود، در برخی از مناطق کردنشین به علل و عوامل سیاسی و بحران نقض حقوق اولیه ساکنان منطقه ازجمله به یک حرکت ضد تبعیضی نیز تبدیل شده است. همین امر نه صدها و هزاران، بلکه میلیون‌ها نفر از این مردم را به دور خود جمع می‌کند. مراسم نوروز طی سال‌های گذشته، در شهرهای دیار بکر، اربیل و السقا در منطقه کردنشین سوریه بسیار باشکوه برگزار شده است. حتی در برخی موارد به علت مخالفت دولت‌ها به درگیری و خونریزی نیز کشیده شده است.

برگزاری آیین‌های فرهنگی و فولکلورهای موسمی و سنتی یکی از حقوق انسانی است که لازم است رعایت شود. مانند حق آب و نان و خاک؛ حق بیان و اندیشه و عمل. همیشه اما چنین نیست و در بیشتر موارد حقوق اقلیت‌ها زیر پا گذاشته شده است.

روزهای زیادی در طول سال و در تاریخ ملت‌ها برای اعضای وابسته به آن ملت و قوم حائز اهمیت است. برای کردها با تاریخ طولانی و پر از کشمکشی که دارند این روزها کم نیستند. در میان این روزها نوروز برای کردها نه تنها بهانه‌ای برای برگزاری مراسم‌ فولکلوریک و سنتی محسوب می‌شود، بلکه جشنی ملی، افتخاری تاریخی و ندای حق طلبی آنان نیز هست. بسیاری از آن به عنوان مفهوم آزادی و رهایی از بند اسارت نام می‌برند. یعنی آن را تنها روز ثروت و برکت به حساب نمی‌آورند، بلکه آن را نماد صلح و آشتی، همبستگی و هویت ملی نیز می‌دانند. برای بی‌شماری نوروز( NewroZ)، نه‌و‌روژ، نه‌وروز، نه‌ورۆز(newruz) یا به عبارتی نوروژ فقط معنای سال نو را دارد، برای برخی مفاهیمی عمیق‌تر و برای کردها یک حق ملی محسوب می‌شود؛ حقی که به آسانی توسط دولت‌ها از آنان ستانده شده است و بسیاری موارد اجازه برگزاری آن را هم نداشته‌اند.

نوروز گاه نمادی از وجوه ملی، هویتی و گاه شکلی از مقاومت و اثبات همبستگی خود را می‌نمایاند؛ بالاخص در ترکیه، سوریه و در عراق سابق تا قبل از شکل‌گیری حکومت اقلیم کردستان. اهمیت نوروز در کردستان به حدی است که از آن به عنوان اسم فرزندان خود استفاده می‌شود. هم‌چنین در جنوب سقز کوهی هست به نام نه‌که‌روز که نام آن مصحف نام نوروز در زبان پهلوی است.

اساطیر،نمادها و تقویم سال کردی

اساطیر را باور کنیم یا نه، به صورت بخشی از باورهای مردم در آمده است. بارها داستان آنها را بیان می کنیم، می‌نویسیم، به فرزندانمان می‌گوییم و از این بازگویی لذت می‌بریم؛ به‌ویژه اگر بحث پیرامون فولکلورهای موسمی و مراسم‌ سنتی و چگونگی پیدایش آنان باشد.

نوروز در زندگی مردم کرد و در میان فولکلور موسمی مناطقی که در آن زندگی می‌کنند، یکی از مهم‌ترین اجزای فرهنگ کردستان و کردها به شمار می‌آید.

داستان "کاوه و ضحاک" از مهم‌ترین اسطوره‌های نوروز است. داستان آن آهنگر جوان ماد که با قیام خود، ضحاک، حاکم ستمگر را که مارهای روی دوش‌هایش از خوردن سر جوانان سیر نمی‌شدند، سرنگون کرد. در سال‌های دور و در سنین کودکی این داستان را که در مدرسه و همه جا برایمان تعریف می‌کردند، باور می‌کردیم و یا دلمان می‌خواست آن را باور کنیم. تکنولوژی نو و ذهن پرورش یافته از واقعیت‌ها، امروز لذت باور این داستان‌ها و اسطوره‌ها را از کودکان‌مان گرفته است.

این همان اسطوره است. همان نمادهای که بدون اینکه داستان آنها را باور کنیم به آن مهر می‌ورزیم و آن را بخشی از تاریخ خود می دانیم. بخشی از داستان قهرمان‌پروری مادها و کردهای امروزی، سلحشوری، شورش و خشم در مقابل ظلم نیز شاید از این باورها نشئت گرفته باشد. به همین دلیل هر کس به دلخواه خودش کاوه را اهل جایی و هر کس ضحاک را اهل دهکده خود می‌نامد. افرادی هستند که داستان را باور کرده‌اند، اما کار کاوه را ضدیت با سیستمی می‌دانند که متعلق به اقلیت مردم بوده است و به آن اهتمامی نمی‌دهند. برخی آن را به جمشید جم در تاریخ افسانه‌ای ایران ربط داده‌اند و دسته‌ای دیگر به زرتشت، بانی دین کهن ایرانیان و برخی خاورشناسان خارجی به کردها (که از نواده‌های مادها بنیانگذاران اولین امپراتوری در سرزمین پهناور ایران بوده‌اند) ربط می‌دهند و مدارک تاریخی هم برایش ارائه شده است.

یعنی هنگامی که در روز معینی از سال ۶۱۲ پیش از میلاد، هووخشتره (هرودوت کیاکسار) رهبر آن زمان مادها و پدرزن کورش، شهر نینوا، پایتخت امپراتوری آشوری را تسخیر کرد، آن روز را در آن سال روز نو نامیدند و جشنی بر پا کردند که هر ساله تکرارش می‌کنند. گفته می‌شود مادها بنیانگذار اولین امپراتوری در سال ۷۰۱ پیش از میلاد در ایران بوده‌اند.

در اوستا به گونه ای دیگر، سال‌ها، تقسیم‌های زمانی و تقویم فصلی رایج در زمان زرتشت هرکدام به زمانی بر می‌گردد. گاه بسیاری از این تاریخ، داستان‌ها، افراد و زمان با هم هم‌خوانی ندارند ولی دو موضوع اهمیت دارد؛ یکی اینکه وجود نوروز قدمت تاریخی و باستانی دارد و دوم اینکه یک تقویم فصلی و وابسته به طبیعت است، نه به حکومت و مذهب خاصی. این روز و ایام وابسته به آن، تحت تاثیر حکومت‌های محلی و سیستم‌های مختلف در ایران قرار گرفته و دستخوش تغییرات زمانی شده است. اگرچه برگزاری جشن نوروز در ایران طی فاصله زمان حکمرانی ساسانیان تا قرن یازدهم میلادی و تا زمان وزارت خواجه نظام‌الملک دستخوش تغییرات مربوط به سال‌های کبیسه شد، اما در هیچ جای تاریخ مربوط به کردها و برگزاری این مراسم در مناطق کردنشین نیامده است که این مراسم به جز در گذار زمانی زمستان به بهار صورت گرفته باشد.

برخی هم از خاتون زم حریر الهام می گیرند. او که مادر چله کوچک و چله بزرگ است با روشن کردن آتش به گریه می‌افتاد و مردم برای رفتن زمستان آتش بر روی پشت بام‌هایشان و در بلندترین نقطه خانه روشن می‌کردند.

تاثیر جنگ‌ و آشفتگی منطقه بر روح جشن‌ها

جنگ و سرکوب‌های محلی، حق داشتن آسایش و زیست توام با آرامش را از مردم این منطقه گرفته است. مردم حق برگزاری مراسم‌ شاد، کارناوال‌ها و جشن‌ها را ندارند. این مسئله در روحیه مردم تاثیر چشمگیری داشته است. بسیاری از مردم به بیماری‌های روحی دچار شده‌اند که آنان را از علاقه به برگزاری مراسم آتش‌‌بازی و فشفشه‌بازی و ... دور و به نوعی با پدیده اختلال روانی استرس پس از سانحه روبه‌رو کرده است.

مراسم نوروز طی سال‌های گذشته، در شهرهای دیار بکر، اربیل و السقا در منطقه کردنشین سوریه بسیار باشکوه برگزار شده است. حتی در برخی موارد به علت مخالفت دولت‌ها به درگیری و خونریزی نیز کشیده شده است.

یکی از نمونه‌های بارز این بیماری‌ها بر اثر بمباران شیمیایی حلبچه در آستانه نوروز ۱۹۸۸ در میان مردم نمود یافت و عوارض و عواقب بسیار دردناک و غیر قابل جبرانی برای کردها پدید آورد .

این امر در شعرهای برخی از شاعران نیز تاثیر گذاشته است. مثلاً این شعر در پیوند با نوروز سروده شده است: "به‌ نارنجۆك و گرمه‌ و هور/ مه‌خه‌رۆ یادم شه‌ڕ و شور"

ترجمه این شعر به این ترتیب است: "با نارنجک و صدای ترق و تروق/ به یادم میاور جنگ و آشوب."

اضطراب تکرار وقایع تلخ، شاعر را وادار به درخواست، طلب و تمنای یک مراسم آرام می‌کند که با نفس پرشور و شوق نوروز در کردستان و روحیه‌های پر شور جوانان همخوانی ندارد.

"خۆشه‌ویستی قه‌وم و هۆزم

لێمی تێك مه‌ده‌ نه‌ورۆزم

تۆ دوور به‌ له‌ ته‌قه‌مه‌نی

نه‌كه‌ی به‌ پاره‌ بیسه‌نی

حه‌و جارت لێ ئه‌كه‌م سڵاو

له‌ ده‌ستی نه‌ده‌ی ده‌ست و چاو

گرمه‌ و ته‌قه‌ی ناوی نه‌ورۆز

ئاخر كۆی خۆشه‌ په‌ت و تۆز

مه‌سووتێنه‌ ماڵ و ژیانم"

ترجمه:

عزیز قوم و دوستان

نوروزم را خراب نکن

از تق وتروق بدور باش

و برایش پول خرج مکن

هفت بار سلامت می‌کنم

دست و چشمت را از دست ندهی

سرو صدا نوروز محسوب نمی‌شود

آخر کی گرد و خاک به پاکردن لذتب‌خش است

عزیز قوم و دوستان

نوروزم را خراب نکن

چرا حقوق بشر؟

برگزاری آیین‌های فرهنگی و فولکلورهای موسمی و سنتی یکی از حقوق انسانی است که لازم است رعایت شود. مانند حق آب و نان و خاک؛ حق بیان و اندیشه و عمل. همیشه اما چنین نیست و در بیشتر موارد حقوق اقلیت‌ها زیر پا گذاشته شده است. کردها نیز در مورد آیین موسمی خود همیشه مورد ظلم واقع شده‌اند. در منشور سازمان ملل متحد با اتکا به ماده ۲۰ آمده است:

"یک- هر شخصی حق دارد از آزادی تشکیل اجتماعات، مجامع و انجمن‌های مسالمت‌آمیز بهره‌مند شود.

دو - هیچکس را نباید به شرکت در هیچ اجتماعی مجبور کرد."

بررسی وضع کردها و حمله به اجتماعات آنان که تنها به دلیل برگزاری روز نوروز یا سایر اعیاد فولکلوریک بوده، منجر به نقض حقوق مندرج آنان در این مواد شده است. هم‌چنین در ماده ۲۷همین اعلامیه آمده است:

داستان "کاوه و ضحاک" از مهم‌ترین اسطوره‌های نوروز است. داستان آن آهنگر جوان ماد که با قیام خود، ضحاک، حاکم ستمگر را که مارهای روی دوش‌هایش از خوردن سر جوانان سیر نمی‌شدند، سرنگون کرد.

"یک- هر شخصی حق دارد آزادانه در زندگی فرهنگی اجتماع سهیم و شریک شود و از هنرها و بویژه از پیشرفت علمی و فواید آن بهره‌مند شود.

دو- هر کس حق دارد از حمایت منافع معنوی و مادی آثار علمی، ادبی یا هنری خود برخوردار شود."

سرکوب کردهای سوریه در نوروز هر سال، منجر به کشته شدن تنی چند می‌شود و برهم زدن تجمعات کردها در ترکیه، دستگیری و حمله به قبرستان سقز در هنگام بازدید عید و دستگیری فعالان در شب چهارشنبه سوری نقض آشکار مفاد این اعلامیه است. درکنوانسیون حقوق کودکان مصوب مجمع عمومی سازمان ملل متحد یادآوری می‌کند اعضای یک گروه، نباید از حق برخورداری از فرهنگ، ابراز دین و یا انجام مراسم مذهبی خود محروم شوند. دولت‌های طرف کنوانسیون باید مدافع حق کودک، در سهم‌گیری کامل از حیات فرهنگی و هنری و احترام به آن باشند.

در ماده ۳۰ این کنوانسیون به صراحت راجع به کودکان اقلیت‌های قومی آمده است: "اطفال اقلیت‌های قومی و مذهبی حق برخورداری از فرهنگ خود و انجام مراسم مذهبی و تکلم به زبان خویش را دارا هستند."

در بیشتر موارد اما زندگی فرهنگی کودکان این مناطق رعایت نمی‌شود و آنها از انجام مراسم فرهنگی خود محروم هستند. خصیصه‌های قوی نوروز آن را به صورت یکی از جشن‌های بنیادین آسیا در آورده است که در حداقل ۹ کشور جهان جشن گرفته می‌شود. در بسیاری از این کشورها این روز تعطیل رسمی است، اما در تمام کشورهایی که کردها سکنی گزیده‌اند تعطیل رسمی نیست؛ مانند سوریه و ارمنستان.

در ترکیه که هر سال بزرگ‌ترین تجمع انسانی برای برپایی نوروز و روشن کردن آتش نوروز توسط کردها صورت می‌گیرد، این ایام سال نه تنها تعطیل نیست، بلکه سال‌ها برگزاری هرگونه مراسمی غیر قانونی بود. اکنون تنها چند سالی است که پس از مبارزه فراوان، مردم می‌توانند جمع شوند و در کنار هم جشن بگیرند.

این نقض حقوق بشر کرد تنها در پیوند با دولت‌های معنا نمی‌گیرد، بلکه غالباً حتی برخی از روشنفکران نیز آن را به عمد و غیر عمد پرشن نیو یرPersian new year و حتی نه الزاماً نوروز ایرانی می‌نامند.

فولکلورهای موسمی و زندانیان حقوق سیاسی و مدنی

بخش اعظم آزادی خود را مدیون افرادی هستیم که امروز در بند هستند. فعالان سیاسی، مدنی و اجتماعی که نمی‌توانند در مقابل مسائل دور و بر خود سکوت کنند و تنها بنشینند و تماشا کنند، یا در تبعید به سر می‌برند، یا به تبعید اجباری و خودخواسته دست زده‌اند و یا در زندان به سر می‌برند. از آنها در مراسم‌ فولکلور و موسمی یاد کنیم.

مطالبات زنان کرد و گزارش احمد شهید

Maryam — Fri, 16 Dec 2011 16:01:02 +0000

محسن کاکارش-پس از انتشار گزارش احمد شهید، گزاشگر ویژه سازمان ملل برخی از گروه‌ها و شخصیت‌های ایرانی نامه‌هایی به او ارسال کردند.

بیشتر این نامه‌ها حاکی از این هستند که نقض حقوق بشر در ایران در سطح گسترده‌تری صورت گرفته است. برخی هم از دیگر موارد نقض حقوق بشر در ایران خبر داده‌اند که در گزارش احمد شهید اشاره‌ای به آن نشده است.

یکی از این گروه‌ها، جمعی از مدافعان حقوق زنان و فعالان مدنی هستند که خواستار انعکاس وضعیت زنان کرد در گزارش‌های آینده گزارشگر ویژه سازمان ملل شده‌اند.

این فعالان مدافع حقوق زنان در قسمتی از نامه خود به احمد شهید نوشته‌اند: "ما بر این باوریم که از آنجایی که این گزارش مطمئنا بعنوان سند پایه‌ای، محور بحث و گفت‌وگو برای بهبود وضعیت حقوق بشر در ایران قرار خواهد گرفت بایست در حد امکان به نقض گسترده و نظام‌مند حقوق تمامی اقشار جامعه در ایران بپردازد. ما به نوبه خود به طور روشن خواستار انعکاس وضعیت زنان کرد که به دلیل ستم‌های چند جانبه از حقوق انسانی خود محروم هستند می‌باشیم. عدم وجود اطلاعات کافی در رابطه با نقض حقوق زنان کرد در گزارش شما را در ارتباط با روش‌های پیشنهادی کار می‌بینیم."

در پیوند با مطالبات زنان کرد و نامه این دسته از فعالان مدنی به احمد شهید، با ثریا فلاح مدافع حقوق زنان گفت‌وگویی کرده‌ایم.

چه عواملی باعث عدم اشاره احمد شهید به مسئله زنان کرد در گزارش خود به سازمان ملل شده است؟

ثریا فلاح: دلایل زیادی برای عدم اشاره به مسائل زنان کرد در گزارش مقطعی آقای احمد شهید وجود دارد. به طور مختصر به هر مورد اشاره می‌کنم: تمرکز آقای احمد شهید بر آن پرونده‌هایی بوده است که به طور مستقیم از سوی برخی از فعالان حقوق بشری با ایشان مطرح شده است. بدین معنا که اگر موارد حاد‌تر و وخیم‌تریمانند مسائل جانی هم مطرح باشند به دلیل عدم طرح آنان با وی در گزارش نیامده است. ما زنان کرد و گروه‌هایی را به اندازه کافی نداشتیم تاپرونده‌هایی را به وی ارائه دهند.بر این باور بودیم که تیم همکار ایشان از گزارش‌های محرز موجود که به طور دوره‌ای در سازمان‌های مختلف حقوق بشری چاپ و درج می‌شود کمک می‌گیرند.

- این گزارش که در ماه اکتبر تحت عنوان "وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران" در دسترس عموم قرار گرفته، چنان‌که از اسمش پیداست گزارشی جامع نیست. این گزارش در واقع کارنامه جمهوری اسلامی ایران طی شش ماه از مارستا سپتامبر ۲۰۱۱است. پس نمی‌توانسته استبه نکات درخواستی ما پاسخ دهد ولی امکان طرح مسائل زنان کرد وجود داشت.

- فرصت کمی از زمان انتخاب ایشان به‌طور رسمی (از آگوست ۲۰۱۱) تا ارائه گزارش اوبه سازمان ملل در ماه اکتبر وجود داشت. یعنی او زمان زیادی نداشت. در این زمان امکان دسترسی به منابع قابل اعتماد نبود که به‌طور دقیق به ارائه گزارش بپردازند. به نظر عملی نمی‌رسید که با وجود زمان محدود و عدم دسترس بهشاهدان عینی گزارشیمفصل تهیه شود،اما هنوز احمد شهید می‌تواند از گزارش‌های ماهانه و سالانه سازمان عفو بین‌الملل استفاده کند که به تفصیل به وضع زنان کرد پرداخته است.

- عدم دسترسی بهمستندات کافی و نبودامکانی برایآوردن خانواده‌های آسیب‌دیدهاز ایران و نگرانی از ایجاد مشکلاتی برای خانواده‌هایقربانیان و کشته‌شدگاناز سوی حکومت ایران از دیگر مسائل و مشکلات موجود بود.

- من فکر می‌کنم یک‌سری ارجحیت‌های سازمانی و فکری از جانب افراد و گروه‌هایی وجود داشت که توانستند درآن مدت با احمد شهیدتماس حاصل کنند. چنانچه در بخش مقدماتی گزارش نیز اشاره شده است که گزارش‌ها از طریق شماری از کنشگران حقوق بشر و جامعه مدنی ایران و هم‌چنین سازمان‌های بین‌المللی تهیه شده است. آنقدر موارد نقض حقوق بشر در ایران فراوان است که از نظر کسانی که با ایشان همکاری کرده‌اند شاید مسائل ما جزئی است.

در این گزارش که به شش فصل تقسیم‌بندی شده است، امکان طرح یا بردن نام زنان زندانی کرد که یا حکم اعدام دارند یا احکام طولانی مدت گرفته‌اند در چندجا ازجمله در فصول "وضعیت فعالان سیاسی، بخش حقوق زنان، اقلیت‌های قومی و مجازات اعدام و حبس" وجود داشت

البته باید بگویم هدفما این نیست که بگوییم تنها نقض گزارش ایشان مورد مسائل زنان کرد است. این مشکل در مورد مسائل اقلیت‌های اتنیکی و دگرباشان جنسی و مادران عزادار و... هم وجود دارد،اما این مسائل به این معنا نیست که مسائل و مشکلات بسیار پیچیده زنان کرد به حاشیه رانده شود. هم‌چنین من معتقدم بایدنامه‌ها و مستندات موضوعی بهدفتر آقای شهید ارسال شودو هر گروه و قربانیان نقض حقوق بشر و سازمان‌های حقوق بشری شکایت‌های‌شان را به دفتر گزارشگر ویژه ارسال کنند. افراد می‌توانند با گروه‌ها و کمپین‌های مختلف همکاری و یا نامه آنان را امضا کنند.

مطالبات زنان کرد به طورمشخص در کردستان ایران چیست؟

مطالبات زنان کرد به دلیل وضعیت حاکم در کردستان برای سال‌های متمادی و در طی لااقل سه نسل به نسبتمشخص و متعارف،اما بر اساسموقعیت اجتماعی، جغرافیایی، پایگاه و خاستگاه آنان تا حدی متفاوت است. به دلیل اهمیت مسائل ملی در میان کرد‌ها با وجود فقر حاکم نمی‌توان گفت خواست‌های اقتصادی آنان بیشتر برای‌شان مهم است یا مطالباتی در حیطه مسائل اجتماعی. اما آنچه مشخص است زنان از لحاظ اقتصادی تحت فشار شدید هستند. نان و کار می‌خواهند.آب سالم و طبیعی و مسکن می‌خواهند. زنان روستایی درگیر مشکلات وابسته به اقتصاد به شدت ضعیف و بیمار نگهداشته شده مناطق کردنشین هستند و مجبور به امرار معاش هستند.آنها برای این کار خود خواهان حمایت و امنیت هستند. زنان عادی کرد خواهان بهتر شدن وضعیت اقتصادی خود هستند.

ایجاد امکانات تولید کار، ایجاد بازار کار برای صنایع دستی زنان، تولیدات خانگی و در کل فراهم کردن امکانات جذب نیروی زنان هستند. آن‌ها به حق آزادی آموزش و تعلیم زبان مادری در کنار سایر زبان‌ها در ایران و خواهان آزادی انتخاب نام فرزند واسامی کردی و به شدت مخالف پیشبرد سیاست‌های ضد زبان مادری هستند. خواهان سیاست‌های درست در قبال تحصیلات دختران و ترک تحصیل آنان هستند. زنان کرد از بهداشت کافی برخوردار نیستند. دولت امکانات و بودجه کافی در اختیار این مناطق نمی‌گذارد. زنان خواهان تامین بهداشت کافی برای خود و دخترهای‌شان هستند که مادران آینده‌اند.

زنان کرد خواهان سیستمی هستند که پاسخگوی نیازهای ملی-مذهبی، مشکلات و چالش‌های قومی، و رعایت موازین و حقوق برابری شهروندی-نه از نوع شهروند درجه دو- هستند. زنان کرد خواهان از بین رفتن فشارهای سیاسی از جانب دستگاه‌های امنیتی بر خانواده‌هایی هستند که مرد یا پسر خانواده کشته یا اعدام شده و یا به یکی از احزاب پیوسته‌اند

زنان کرد خواهان سیستمی هستند که پاسخگوی نیازهای ملی-مذهبی، مشکلات و چالش‌های قومی، و رعایت موازین و حقوق برابری شهروندی-نه از نوع شهروند درجه دو- هستند. خواهان امنیت شهروندان در منطقه میلیتاریزه کردستان هستند. زنان کرد خواهان از بین رفتن فشارهای سیاسی از جانب دستگاه‌های امنیتی بر خانواده‌هایی هستند که مرد یا پسر خانواده کشته یا اعدام شده و یا به یکی از احزاب پیوسته‌اند. زنان مناطق مرزنشین که هیچ‌گونه امکان دسترسی به کار و اشتغال را ندارند و به همراه مرد خانواده کولبری می‌کنند، نیاید سر مرز‌ها اعدام شوند بلکه بایست امکانات کاربرایشان فراهم شود. مادران خواهان آزادی فرزندان در بندشان هستند.

مردم از تدوام فضای امنیتی در کردستان و تشدید برخوردهای سلیقه‌ای و غیر قانونی عوامل امنیتی و انتظامی با مردم کرد خسته شده‌اند. زنان کرد سال‌هاست که قربانیان مناطق پر کشمکش و نظامی هستند. حتی آنان که سواد ندارند بهنگاهی اعتراض دارند کهآنها را به عنوان کرد و قوم به حاشیه رانده شده شهروند درجه دوم می‌دانند. تفاوت‌های، نژادی، دینی، قومی و عقیدتی را به خوبی درک می‌کنند و خواهان رفع این تبعیض‌ها هستند. زنان متشکل‌تر و کسانی که از قوانین ضد زن اطلاع دارند خواهان عدم حمایت‌های قانونی از مسببین قتل‌های ناموسی، کمک به جلوگیری از خودسوزی و سایر نابهنجاری‌های اجتماعی هستند.

مادرانی که فرزند در حبس دارند،خواهان بازدید مقامات بین‌المللی از زندان‌های مخوف کردستان و مناطق کردنشین هستند. زنان نسل انقلاب خواهان آنند که کمی از بودجه سالیانه کشور به کردستان تعلق گیرد. خواهان جلوگیری از واردات تعمدی مواد مخدر توسط سپاه پاسداران به مناطق کردنشین هستند. زنان در بند خواهان حق رسیدگی علنی و منصفانه در دادگاه هستند. زنان تحصیل‌کرده خواهان سیستم سکولار هستند. من معتقدم مطالبات زنان کرد در سطح گذران زندگی و آزادی خود و فرزندانشان و بهداشت و امنیت تنزل کرده است. آنان از حق مذهب، حق تابعیت، حق پناهندگی، حق ملیت، تغییر مذهب، حق استفاده از فناوری علمی و هنری، حق مشارکت سیاسی در امور کشوری و تغییر ساختاری سخن نمی‌گویند. بلکه سیاست‌های اتوریته در ایران این در خواست‌ها را در ته صندوقچه تاریخ ریخته است.

نوشتن این نامه تا چه اندازه‌ای در گزارش‌هایبعدی احمد شهید تاثیر خواهد گذاشت؟ آیا شما مستنداتی ارائه داده‌اید؟

نوشتن نامه در رابطه با و ضعیت زنان کرد در ایران و نامه‌های دیگر از جانب گروه‌ها کمپین‌ها و شخصیت‌های مستقل به تنهایی نمی‌تواند تاثیر شایانی در گزارش نهایی ایشان در ماه مارسداشته باشد. آنچه در کارهای سازمان ملل و ارگان‌های وابسته بالاخص در رابطه با حقوق بشر مهم است شهادت افراد شکنجه دیده، زندانی، خانواده آنان و نیز این هست که چه بر سر آنان آمده. بخصوص در رابطه با افرادی که حقوق اولیه آنان،همانا حق آزادی از آنان سلب شده است.

افراد می‌توانند با تاکید بر اعلامیه حقوق بشر و بندهای آن شکایت‌هایخود را بیان کنند. چنانچه در این بیانیه آمده است هر فردی سزاوار و محق به زندگی، آزادی و امنیت فردی است (ماده ۳اعلامیه) و هم‌چنین تاکید شده که تمام انسان‌ها آزاد‌ زاده شده و در حرمت و حقوق با هم برابرند.(ماده اول) به همین دلیل تاکید بیشتر ما علاوه بر اشاره به ساختارهای اقتصادی – اجتماعی و مسائل فرهنگی که زاییده نظام موجود است،خشونت‌هایی را در بر می‌گیرد که زاییده قوانین جزایی و مدنی است وزنان را با چالش‌های فراوانی روبه‌رو کرد ه است. نوشتن نامه همراه با مستندات مؤثر است. البته گزارش‌هانمی‌تواند مقاله گونه باشد. درست مانند کار یک وکیل بایست جزء به جزء و دقیق باشد. زبان گزارش هم مهم است. چون دستیار ایشان به زبان فارسی تسلط دارند نامه یا اسناد نوشته شده نمی‌تواند به زبان کردی وآذری و.. باشد. قطعاًگزارش‌هاو مستندات موثرند به همین دلیل است که ایشان در روش کاری‌شان از دیدن افراد و گروه‌ها و سازمان‌ها کمک می‌گیرند.

اینکه آیا ما مستنداتی آماده کرده‌ایم؟ما به همراهی سایر کنشگران و فعالان حقوق بشر که دل‌شان برای کرد‌ها و زخم‌های تاریخی آنان می‌تپد گروه‌های کاری درست کردیم. در گروه زنان ۱۲نفر بودیم و هستیم که شروع به تهیه و تدارک مطالب و موضوعات و عکس و لینک و نامه و... کرده‌ایم. در جریان کار متوجه شدیم که برای موارد فرهنگی که متاسفانه فشار بسیار زیادی روی زنان کرد هست، حتی آقای احمد شهید به فرض بتواند با مقامات ایرانی به گفت‌وگو بنشیند،چه کمک اساسی برای اثبات تضییع حقوق آنان می‌کند؟همچنینمتوجه شدیم در مواردی مدرک کافی نداریم،ولی مسائل ما آنقدر زیاد است که به صورت یک کتابچه در آمده است. اگر وقت بیشتری داشتیم و اگر نیروی کافی در ایران داشتیم کار بهتری ارائه می‌شد.

نیرو‌های‌مان که همگی در عرض این یکی،دوسال یا از ایران بیرون آمده یا دستگیر و زندانی شده‌اند و خلاء وجود سازمان‌های مربوط به زنان هم که بر این مشکل می‌افراید. عجالتاًنامه‌ای نوشتیم با مقدمه‌ای که چرا زنان کرد معترضند و دوستان آن را امضا کردند. مهم این است که ما بتوانیم نامه‌ها را به جاهای مختلف بفرستیم و آنان را در جریان قرار دهیم. افراد به انجام کار در زمینه ارائه مستندات، آماده کردن افراد خانواده زندانیان سیاسی، ارائه عکس‌های واقعی از زنان منطقه، گزارش‌هاو اسناد به دست آمده توسط سازمان‌های معتبر وکمک گرفتن از پژوهشگرانی پرداختند که ساکت ننشسته‌اند.

گزارش بعدی احمد شهید از وضعیت حقوق بشر ایران در ماه مارس (اسفند ۱۳۹۰) به شورای حقوق بشر سازمان ملل ارایه خواهد شد.فعالان مدنی و سیاسی باید در زمینه‌های فعالیت‌شان گزارش بدهند. هرچند دولت ایران و آیت‌الله صادق لاریجانی، رئیس قوه قضائیه ایران گزارش احمد شهید را "سخیف، ناصحیح و غیرمستند" توصیف کرد و مطمئناًهیچ‌کدام از شهادت‌ها و اظهارات را نخواهند پذیرفت اما باید به گوش جهانیان برسد.