کتاب

قاتلان قصر فیروزه

arezoo — Fri, 18 Nov 2011 10:14:28 +0000

گفتگو با رویا حکاکیان، نویسنده ایرانی مقیم آمریکا

پژمان اکبرزاده *

نام رویا حکاکیان برای بسیاری یادآور کتابی است به نام "سفر از سرزمین نه". کتابی که در سال ۲۰۰۴ از او به زبان انگلیسی منتشر شد و همان‌گونه که از نامش پیداست درباره دشواری‌های زندگی او در ایران و تجربیاتش از انقلاب، جنگ و تبعید نوشته شده است.

رویا حکاکیان اما برای کتاب تازه‌اش به دنبال موضوعی رفته که بر خلاف داستان کتاب پیشین، با زندگی شخصی او پیوندی مستقیم نداشته است و حتا تصور نمی‌کرده که روزی دربارهء آن بنویسد: ترورهای میکونوس".

حکاکیان در نخستین مصاحبهء خود به زبان پارسی درباره کتاب تاز‌ه‌اش که ۳۱ اکتبر از "رادیو زمانه" پخش شد گفت: "این موضوع، یکی از مهم‏‌ترین داستان‏‌های تاریخ معاصر یا تاریخ پس از انقلاب در ایران است اما تعداد محدودی با آن درگیر بوده‌اند؛ مانند خانواده‌های قربانیان یا دو سه نفر از ایرانیانی که در برلین به موضوع علاقه‏‌مند شدند و در دادگاه به‏‌طور منظم شرکت کردند. تقریباً هیچ‏کس دیگری حتا در جامعه‏ ایرانی، کل داستان این قتل‌ها و پژوهش‌های رسمی آلمانی‏‌ها، جزییات دادگاه و رویدادهایی که طی سه سال و نیم توسط شاهدان مطرح شدند را درست نمی‏‌داند."

این نویسنده ایرانی-آمریکایی درباره ترورهای ۱۹۹۲ در برلین می‌افزاید: "متوجه شدم که یا اطلاعات دریاره این پرونده تکمیل نیست یا حتا اطلاعات اشتباهی در مورد آن دارد رایج می‏‌شود. همچنین احساس کردم که این موضوع، از جهات زیادی با وضعیت امروز ایران هم رابطه دارد و یاد گرفتن آن می‏‌تواند برای نسل جدید خیلی روشنگر باشد."

خود تو هیچ ارتباط مستقیمی با این جریان پیدا می‏‌کردی یا این‏که تنها احساس مسئولیتی بود که به خاطر آشنایی پیدا کردن با این روی‏داد پیدا کردی؟

رویا حکاکیان، نویسنده

من اصلاً احساس مسئولیت نداشتم نسبت به این جریان. تنها فکر کردم داستان خیلی قشنگی است! به آن علاقه‏‌مند شدم، به‏‌خاطر این‏که فکر کردم داستانی است که به لحاظ معیارهای روایتی از هر رمان یا داستان کوتاه جذاب‏‌تر و حتا در سطح قصه‏‌های اسطوره‏‌ای جذاب است.

قطعه‏‌های داستان تا پیش از این، هیچ‏گاه کنار هم گذاشته نشده‌ بودند. روایت‏‌هایی که شنیده‌ایم یا از رسانه‌های آلمانی بوده که در آن سال‏ها به‏ شکل محدودی از دیدگاه دستگاه قضایی‏ و سیاسی آلمان به موضوع نگاه می‏‌کردند، یا اینکه هر کسی بر پایهء نوع علاقه‏‌ای که داشته، داستان را دنبال می‏‌کرده است. این نخستین باری است که همه‏ آن تم‏‌های گوناگون که در این داستان به‏‌کار رفته‏‌اند، همه کنار هم بافته شده‏‌اند. البته به زبان فارسی یکی دو کتاب‏ دیگر هم وجود دارد که سعی کرده‏‌اند داستان را مطرح کنند و من از آن‏ها خیلی استفاده کرد‏ه‏‌ام و کتاب‏‌های بسیار مهمی برای کار من بوده‏‌اند. اما به‏‌ویژه در زبان انگلیسی به نوعی که برای خوانندگان قابل دسترسی و دنبال کردن باشد، این داستان پیش‌تر وجود نداشته است.

به این ترتیب در کتاب "قاتلان قصر فیروزه" ما با یک رمان بر پایه یک داستان واقعی سروکار داریم؟ یا با گزارشی که به شیوه‏‌ای پرکشش، دوباره توصیف شده؟

دومی درست است. یعنی داستانی که اینجا مطرح می‏‌شود، یک داستان پرکشش است که تماماً مستند و بر پایه مدارک، اسناد و مصاحبه‏‌هایی است که حدود چهار سال با بیشتر دست‏‌اندرکاران این پرونده تنظیم شده است؛ از دادستان فدرال آلمان گرفته تا ایرانیانی که شاهد ماجرا بوده‌اند و یا به آن علاقه‏‌مند شده بودند.

تو در آمریکا زندگی می‏‌کنی و این مسئله بیشتر مربوط به ایرانیانی بود که در اروپا و به‏‌ویژه در آلمان ساکن بودند. آیا به اروپا آمدی و جستجو برای پیدا کردن افراد برای مصاحبه را آغاز کردی؟

بله؛ نوشتن این کتاب بیش از چهار سال طول کشید. بیش از ۱۰-۱۲ بار به آلمان سفر کردم و به تناوب گاهی سه هفته، گاهی یک ماه و گاهی چند روز در آن‏جا ماندم. خوشبختانه شانسی که آوردم این بود که بسیاری از آلمانی‏‌هایی که با پرونده در دادگاه سروکار داشتند، با من مصاحبه کردند و بسیاری از مصاحبه‏‌ها با ایرانیان هم برای نخستین بار صورت می‌گرفت.

با توجه به فاصله‏ زمانی‏ که بین آن سال‏‌ها و الان بود، بازنگریستن به قضیه هم برای آلمانی‏‌ها و هم برای ایرانی‏‌ها، با یک سری درک‏‌ها و تعابیر تازه همراه بود. امیدوارم این‏ها همه کتاب را غنی کرده باشند و فکر می‏‌کنم این‏کار را کرده‏‌اند.

فکر می‏‌کنی خوانندگان کتاب‏، به‏‌ویژه افرادی که پی‏‌گیر مسایل "ترورهای میکونوس" بوده‏‌اند، چه چیزی از کتاب تو می‏‌گیرند که پیش‏تر در گزارش‏‌ها و روایت‏‌های منتشر شده از میکونوس موجود نبوده است؟

بسیاری از چیزهایی که من نوشته‏‌ام در کارهای بسیار ارزنده‏ دیگر مانند فیلم رضا علامه‏‌زاده، کارهای پرویز دستمالچی که یکی از شواهد قتل‌ها بوده، همچنین حمید نوذری و دوستانش که بیش از سه سال، جزییات این داستان را در دادگاه به دقت دنبال کرده‏‌اند ثبت شده است. منتها تفاوتی که این‏جا وجود دارد، این است که من خودم توانستم مثلاً با بعضی شاهدان که تا به‏‌حال کسی به آن‏ها دسترسی نداشته، مانند آقای مصباحی، گفتگو کنم.

آقای مصباحی یکی از مهم‏ترین شواهد این دادگاه بود که پس از پایان دادگاه وارد یک برنامه‏ محافظت از شاهدان می‏‌شود و دیگر کسی به او دسترسی پیدا نمی‏‌کند. من با ایشان حدود دو روز و نیم و برای ساعت‏‌ها مصاحبه کردم. همچنین با آقای یورست، دادستان دادگاه و رییس او آقای فوندشتال. خلاصه این گفتگو‌های دست اول است که این کتاب را با همه‏ کتاب‏‌ها و مطالب دیگری که قبلاً وجود داشته، متفاوت می‏‌کند.

همان‏طور که خودت در آغاز اشاره کردی، این رویداد، یکی از مسائل سیاسی جنجالی سال‏های اخیر ایران است که دیگر چندان از آن صحبت نمی‏‌شود. فکر می‏‌کنی دلیل این موضوع چیست؟ آن را عمدی می‏‌دانی؟

من فکر می‏‌کنم ایران کشوری است که وضعیت امروز آن بسیار پرتلاطم است. همه چیز در حال دگرگونی و تلاطم است؛ به‏‌ویژه پس از انتخابات سال ۲۰۰۹ بسیاری از حوادث تاریخی‏ که پیش از آن مقطع اتفاق افتاده، دارد آرام آرام فراموش می‏‌شود.

اما در مورد پرونده میکونوس، به اعتقاد من دو سه جنبه قابل توجه است. نخست این که کل این داستان هیچ‏گاه به‏‌درستی در جامعه‏ ایرانی یا جهانی دانسته نشده است. دوم این‏که روندی که پدید آمده، در دفن کردن یک سری رویدادهای تاریخی سی سال گذشته، کاری است که به ما به عنوان یک ملت، ضربه‏ زیادی زده و خواهد زد. اگر قرار است روزی جنبشی برای ایجاد دمکراسی در ایران موفق بشود، بخشی از این موفقیت‏، حتماً بستگی به توانایی این جنبش دارد برای زنده نگه داشتن وقایع مهمی که به آن پیوند دارد.

من فکر می‏‌کنم دلیل این‏که مثلاً جنبش حقوق مدنی در آمریکا به‏‌وسیله‏ مارتین لوترکینگ توانست به موفقیت برسد، این بود که او و دیگر رهبران جنبش مدنی در آن زمان در جامعه‏ سیاهان از بابت دردها و تاریخ سیاهان، آگاهی پدید آوردند؛ از لحظه‏‌ای که سیاهان وارد آمریکا شده بودند تا آن زمان. این ایجاد کردن حس همبستگی تاریخی بین خودشان در سال‏های دهه شصت میلادی و بین برده‏‌هایی که حدود ۲۰۰ سال پیش از آن به‏ زور وارد آمریکا شده بودند، بخشی از نقطه قوت این جنبش بود. تاکید زیادی شد که همه آن خاطرات فراموش شده را زنده کنند و جنبش روزشان را به تاریخچه‏‌اش در سراسر آمریکا پیوند دهند.

من فکر می‏‌کنم این کار برای هر جنبشی لازم است. برای ما حفظ رویدادهای تاریخی یا بازگویی آنها از زبان خودمان، نه از زبان کسانی که امروز بر ما سلطه دارند، جزو یکی از مهم‏‌ترین و لازم‏‌ترین پایه‌های موفقیت آینده است.

در همین زمینه:

ترور مخالفان حکومت ایران به روایت تصویر

* ایمیل تهیه‌کننده:

pejman@radiozamaneh.com

داستان پنج کتاب

Sun, 26 Jun 2011 12:30:45 +0000

کتابخانه‌ی ملی تاجیکستان و مشکل کمبود کتاب در این کشور در برنامه‌ی رادیویی با همسایگان

شهزاده سمرقندی

شهزاده سمرقندی - در برنامه رادیویی «با همسایگان» این‌بار به موضوع «کتاب» و نیاز کتابخانه‌ی ملی تاجیکستان به کتاب صحبت خواهم کرد. کتابخانه‌ی ملی به نام «فردوسی» که حدود ۸۰ سال پیش کار خود را شروع کرد، به دلایل تغییرات سیاسی و جنگ‌های داخلی در تاجیکستان وضع پسندیده‌ای ندارد. به این مناسبت این روز‌ها در تاجیکستان گپ ‌و گفت‌‌هایی جریان یافته که در رسانه‌ها نیز انعکاس پیدا کرده است. کتابخانه‌ی ملی تاجیکستان قرار است پنج ماه دیگر افتتاح شود.

گفته شده است ساختمان تازه‌ی کتابخانه‌ی ملی در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان گنجایش ده میلیون کتاب را در خود خواهد داشت. اما چیزی که بسیاری را شگفت‌زده کرده، این است که مقامات تاجیک از شهروندان درخواست کرده‌اند که هر یک پنج کتاب به کتابخانه‌ی ملی هدیه دهند. رسانه‌های تاجیک چند روز است درباره‌ی این موضوع بحث و گفت‌و‌گو می‌کنند که آیا این رفتار مقامات این کشور برای پر کردن کتابخانه‌ی ملی درست است یا خیر؟

تاکنون حدود سه میلیون کتاب در بایگانی این کتابخانه وجود دارد که اگر شهروندان تاجیکستان پنج کتاب از کتابخانه‌ی شخصی‌شان به کتابخانه‌ی ملی اهداء کنند، این کتابخانه ده میلیون کتاب را در خود جای خواهد داد. اما نکته اینجاست که آیا مردم تاجیکستان خود به اندازه کافی کتاب دارند که به کتابخانه ملی‌شان اهداء کنند؟

تاجیکستان بعد از جنگ‌های داخلی اقتصاد ضعیفی دارد و همه‌ی این‌ها بر نشر کتاب در ۲۰ سال گذشته تأثیر چشمگیری گذاشته است. در سال‌های پس از فروپاشی شوروی نیز مقداری از کتاب‌های حزبی و یا تبلیغات حزبی اتحادیه‌ی کشور‌های برادر را منهدم کردم و به این ترتیب باز دست دوستداران کتاب خالی‌تر ماند. این اتفاق اما تنها در تاجیکستان رخ نداد، بلکه در دیگر کشور‌های سابق اتحاد شوروی هم به همین ترتیب کتاب‌های حزبی نابود شد و کتاب‌هایی که در دوران شوروی منتشر شده بود از دسترس مردم بازچیده شد؛ حتی کتاب‌هایی که به سیاست و حزب مربوط نبود و انتشاراتی‌هایی که در دوران شوروی فعال بودند منتشر کرده بودند نیز از کتابخانه‌ها برداشته شد. این موضوع در ازبکستان به اعتراض‌های پی‌درپی انجامید که سرانجام با سرکوب‌های دولت فروکش کرد تا اینکه به‌تدریج موضوع فراموش شد.

درد بی‌کتابی مردم تاجیک درد کهنه‌ای‌ست و از زمانی شروع شده که از مراکز اصلی فرهنگی خود به‌تدریج دور و پراکنده شدند. تغییر خط هم آخرین ضربه‌ای بود که مردم تاجیک را از ریشه‌های اصلی خود جدا کرد و دوره‌ی تازه‌ای را در دوران شوروی رقم زد؛ دوره‌ای که در آن تفاوت عمیقی بین تاجیکان و دیگر مردم فارسی‌زبان در منطقه به‌وجود آمد.

شهزاده سمرقندی: مقامات تاجیک از شهروندان درخواست کرده‌اند که هر یک پنج کتاب به کتابخانه‌ی ملی هدیه دهند. رسانه‌های تاجیک چند روز است درباره‌ی این موضوع بحث و گفت‌و‌گو می‌کنند که آیا این رفتار مقامات این کشور برای پر کردن کتابخانه‌ی ملی درست است یا خیر؟

حالا با اینکه تاجیکستان به‌عنوان تنها پشتیبان زبان و فرهنگ تاجیک در آسیای میانه با دستان خالی به کتابخانه‌ای اساس می‌دهد و با وجود آنکه قرار است بنای آن از بزرگ‌ترین کتابخانه‌ها در منطقه باشد، اما هنوز به اندازه‌ی کافی کتاب در بایگانی ندارد و از مردم خود دست یاری خواسته است؛ غافل از آنکه این مردم در طی چندین سال شکم‌سیری کتاب ندیده‌اند و کیفیت و تعداد نشر کتاب در تاجیکستان زیر معیار ابتدایی است.

همین‌طور بار‌ها گزارش‌هایی از داخل این کشور به نشر رسید که مردم تاجیکستان در محل‌های کوهستانی و دوردست در زمستان‌های سرد و پربارش که بدون گاز و گرما مانده بودند، آخرین کتاب‌های خود را به کام آتش دادند تا دستان فرزندان خود را گرم بکنند. این همه دردناک است اما آن‌طور که چندی از روزنامه‌نگاران تاجیک نوشته‌اند دردناک‌تر از همه نیازمند بودن کتابخانه‌ ملی است که پس از ۲۰ سال فروپاشی شوروی می‌خواهد درهای خود را به روی مردم باز کند، ولی به اندازه‌ی کافی کتاب ندارد.

ساختمان بنای پرآوازه‌ی کتابخانه ملی در سال ۲۰۰۷ آغاز شد و یک شرکت چینی برای به پایان رساندن این پروژه چهل میلیون دلار آمریکایی بودجه در دست داشت. بنای قدیمی کتابخانه فردوسی که سال ۱۹۳۳ به مناسبت هزارمین سالگرد «شاهنامه» شروع به کار کرده بود در حال حاضر کاملاً از رونق افتاده است و می‌گویند که مراجعه‌کنندگان زیادی ندارد.

جامعه‌شناسان تاجیک از بی‌میلی مردم به کتابخوانی می‌گویند که سال‌هاست به‌خاطر گرفتاری‌های روزمره و مشکلات اقتصادی از مطالعه دور شده‌اند.

خبر یک کتابخانه ملی با اینکه باعث خوشحالی کتاب‌دوستان است، نگرانی‌هایی را هم بین تاجیکان برون‌مرزی ایجاد کرده که چشم به دولت تاجیکستان دارند؛ و حالا انتشار این گزارش‌ها مبنی بر اینکه دولت تاجیکستان از مردم کتاب خواسته، آنها را نیز بار دیگر ناامید کرده است.

باید گفت که در دوران شوروی تاجیکستان مسئول تأمین کتاب برای تمام تاجیکان در مرز اتحاد شوروی بود و بعد از فروپاشی این مسئولیت به مشکلات سیاسی بین کشور‌های آسیای میانه شد و در نتیجه تاجیکان برونمرزی که ده‌ی چشمگیری هم در کشور‌های ازبکستان، قزاقستان و ترکمنستان هستند، بدون مرکز فرهنگی ماندند. تاجیکان برونمرزی از نظر تعداد بیشتر از تاجیکانی هستند که در حال حاضر در داخل تاجیکستان به‌سر می‌برند و این کوتاه‌دستی دولت تاجیکستان و فقر اقتصادی آن روی‌ هم‌ رفته بزرگ‌ترین ضربه به فرهنگ فارسی در آسیای میانه دانسته می‌شود. ضربه‌هایی که تاجیکان برنمرزی در طول ده‌ها سال در تنهایی با مقاومت‌های خود توانسته‌اند پشت سر بگذارند، ولی این به معنای آن نیست که با این شیوه بتوانند برای حفظ هویت و فرهنگ خود موفق باقی بمانند.

در حالی که تاجیکیستان با این محدودیت‌ها مواجه است و اقتصاد ضعیفی دارد که برای تأمین بهداشت ۱۱ میلیون جماعت تنگ‌دستی می‌کشد، همزمان از باد و باران‌ها و دیگر بلایای اسلام‌گرایان منطقه نیز همه روزه در ترس و لرز به‌سر می‌برد.

شما چه فکر می‌کنید؟ تاجیکستان باید چه راهی را انتخاب بکند که بیش از این وابسته و شکننده نباشد؟ و آیا درخواست کتاب از مردم کشور خود برای بنیاد یک کتابخانه ملی کار درستی هست؟ یا راه بهتری را سراغ دارید؟‌ لطفاً ما را هم در جریان بگذارید.

من از شکنجه‌گرم متنفر نیستم

arezoo — Thu, 16 Jun 2011 15:17:44 +0000

سارا روشن

کتاب «و آنگاه به سراغم آمدند» نوشته مازیار بهاری، خبرنگار و مستندساز ایرانی- کانادایی، روز هفتم ژوئن ۲۰۱۱ به زبان انگلیسی در کانادا منتشر شد.

این کتاب با مشارکت ايمی ملوی نوشته شده و نشر Random house آن را روانه بازار کتاب کرده است.

مازیار بهاری در این کتاب به شرح خاطرات خود از ۱۱۸ روز زندگی در زندان‌ در سال 1388(2009) پرداخته است.

این روزنامه‌نگار تا به امروز با رسانه‌های گوناگونی چون تلویزیون فرانسه و انگلیس و شبکه خبری بی‌بی‌سی همکاری داشته است.

او چند مستندهای پیرامون مسائل اجتماعی و مذهبی ایران ساخته که مورد استقبال شبکه‌های معتبر جهانی قرار گرفته است.

آقای بهاری پس از دهمین انتخابات ریاست جمهوری دستگیر شد و ۱۰۷ روز از مدت زمان حبس خود در زندان را در انفرادی گذراند.

در آن زمان بسیاری از سازمان‌های جهانی حقوق بشر و شخصیت‌های مهم رسانه‌ای و سیاسی از جمله هیلاری کلینتون خواستار آزادی او شدند.

این روزنامه‌نگار پس از آزادی در گفت‌وگو با رسانه‌های گوناگون از وضعیت زندان‌های ایران و شرایط سیاسی و اجتماعی ایران سخن گفت.

شما چه چیزهایی را در کتاب «و آنگاه به سراغم آمدند» مطرح کرده‏اید که پیش از این، در گفت‌وگوهای اخیرتان و پس از بیرون آمدن از زندان، مطرح نکرده بودید؟

مازیار بهاری: من از یک خانواده سیاسی می‌‏آیم. پدر من در دهه ۱۳۳۰ در زندان شاه بودند و به‏‌خاطر فعالیت‏های‏شان در حزب توده، سال‏ها تحت شکنجه و آزار و اذیت رژیم شاه قرار داشتند. خواهرم هم بعد از انقلاب، در دهه ۶۰، به مدت شش سال در زندان بودند و ایشان هم کلی تحت آزار و شکنجه قرار گرفته بودند.

مازیار بهاری: از زمانی که در اکتبر سال ۲۰۰۹ از زندان بیرون آمد‏م تا امروز، همیشه دو سئوال، البته بیشتر توسط خارجی‏‌ها از من پرسیده می‏شد: یکی این‏که چرا جمهوری اسلامی ایران چنین رفتاری دارد؟ دیگر این‏که چه چیزی باعث شد من بتوانم ۱۱۸ روزی را که در زندان بودم و ۱۰۷ روزی را که در انفرادی گذراندم، تحمل کنم و تقریباً به خودم صدمه‏ای وارد نشود.

فکر کردم به این دو سئوال در قالب یک کتاب جواب بدهم که در آن از یک سو، بستر تاریخی اتفاق‌هایی را که در سال ۲۰۰۹ در ایران افتاد، از طریق خانواده‏ام، توضیح بدهم و در ضمن به سئوال بعدی که سئوال شخصی‏تری از خود من بود بپردازم.

من از یک خانواده سیاسی می‏آیم. پدر من در دهه ۱۳۳۰ در زندان شاه بودند و به‏خاطر فعالیت‏های‏شان در حزب توده، سال‏ها تحت شکنجه و آزار و اذیت رژیم شاه قرار داشتند. خواهرم هم بعد از انقلاب، در دهه ۶۰، به مدت شش سال در زندان بودند و ایشان هم کلی تحت آزار و شکنجه قرار گرفته بودند.

از طریق بازگویی داستان پدر و خواهرم، سعی کردم تاریخ ۵۰ سال معاصر ایران را بازگو کنم و در ضمن این را هم به خواننده‏های کتاب بگویم که تنها چیزی که باعث شد من در زندان دوام بیاورم و بتوانم به شکلی از زندان رهایی پیدا کنم، یاد و خاطره عزیزانم بود و یاد و خاطره خواهرم و پدرم.

این اتفاقی بود که برای من پیش آمده بود، ولی نکته مهمی که من همیشه در مصاحبه‏ها و نوشته‏هایم هم گفته‏ام این است که خانواده من یکی از هزاران خانواده‏ای است که چنین تجربه‏ای را در ایران دارند.

در آن روزهای نخست که از زندان بیرون آمده بودید، من شما را در آمستردام دیدم. ترس و وحشت خاصی در نگاه‏تان و حتی انتخاب کلام‏تان وجود داشت. آن ترس از کجا می‏آمد و چگونه تا آن میزان در شما قوی شده بود؟

وقتی شما ۱۱۸ روز در زندان جمهوری اسلامی باشید، هر روز به مرگ تهدید شوید و هر روز مورد آزار قرار بگیرید، در شما این ترس و واهمه ایجاد می‌شود. یک روز قبل از این‏که از زندان بیرون بیایم، مرا تهدید کرده بودند که اگر حرف بزنی، ما هرجای دنیا باشی پیدایت می‏کنیم و ... این باعث شده بود ترس و واهمه داشته باشم.

زمانی که از زندان بیرون آمدم، همسرم پابه‏ماه بودند و نه روز بعد از آزادی من، فرزندمان به دنیا آمد. این مجموعه باعث شده بود که شوکی به زندگی‏ام وارد بشود. در چند ماه اول، این شوک در من بود. زمانی که به آمستردام آمدم، اولین‌باری بود که داشتم به‏طور عمومی راجع به این مسئله صحبت می‏کردم.

شما پس از بیرون آمدن از زندان، در گفت‌وگویی مطرح کرده بودید که دیگر خودتان را سانسور نخواهید کرد. حس این‏که دیگر لازم نیست خودت را سانسور کنی، چه توانی به انسان می‏دهد؟

حس این‏که دیگر لازم نیست خودت را سانسور کنی، خود یک آزادی است. وقتی شما در ایران هستید، همیشه خودتان را در یک زندان فرض می‏کنید. حتی اگر در زندان هم نباشید، حتی اگر دستگیر، محاکمه و زندانی هم نشده باشید، همیشه خودتان را در یک زندان بزرگ‏تر فرض می‏کنید که هر لحظه‏ای امکان دارد به سراغ‏تان بیایند. هر لحظه امکان دارد محاکمه‏تان کنند و هر لحظه امکان دارد جلوی کارتان را بگیرند.

بنابراین شما همیشه دچار یک خودسانسوری می‏شوید. این حالت را خود من هم داشتم و خیلی از همکارانم هم همین‏طور و حسی منحصر به‏فرد نیست.

بعد از این‏که از زندان بیرون آمدم و توانستم راحت راجع به مسائل صحبت کنم، احساس خیلی خوبی داشتم از همین که می‏توانستم هرچی دلم می‏خواهد بگویم؛ هرچیزی که تا مدت‏ها نتوانسته بودم راجع به آن صحبت کنم. آن‌هم به خاطر این‏که به‏هرحال می‏خواستم در ایران کار کنم و شرایط ایران را می‏دانستم. این‏ که حالا می‏توانم راجع به آن مسائل صحبت کنم، باعث می‌شود آزادی‏ای که الان دارم را با تمام وجود حس کنم.

شما در گفت‌وگوهای‏تان از «آقای گلاب»، شکنجه‌گرتان گفته‏اید. چه ویژگی‌هایی او را یک شکنجه‏گر می‏کند؟

مازیار بهاری: وقتی شما به یک شکنجه‏گر می‏گویید: «حیوان»، در حقیقت به یک حیوان توهین کرده‏اید. چون یک حیوان هیچ‌وقت حیوان دیگری را شکنجه نمی‌دهد. یعنی در طبیعت، ما هیچ‏وقت شاهد این نبوده‏ایم که موجوادت دیگری غیر از آدم‏ها، کسان دیگری را شکنجه بدهند.

«آقای گلاب» یکی از افراد واقعاً معتقد به حکومت جمهوری اسلامی است. کسی است که فکر می‏کند از طریق حمایت از ولی فقیه خودش، از امام خودش، آیت‏الله خامنه‏ای، می‏تواند رستگار بشود و به بهشت برود. این طرز تفکری است که در خیلی از طرفداران جمهوری اسلامی وجود دارد.

خیلی‏ها از من می‏پرسند فکر می‏کنی او دروغ می‏گفته؟ چطور یک آدم معتقد می‏توانسته چنین کاری بکند؟! تا جایی که من درک کردم، او آدم معتقدی بود و به کاری که انجام می‏داد، واقعاً اعتقاد داشت.

معمولاً از من پرسیده می‏شود: فکر می‏کنی افرادی که این کارها را می‏کنند، اصلاً آدم هستند، حیوانند یا موجودات درنده‏ای هستند؟ این‏ها چه هستند؟! پاسخ من این است که نه! به دو دلیل باید این‏ها را آدم فرض کرد. آدم‏هایی فرض کرد که مانند خود شما هستند.

یک دلیلش این است که وقتی شما به یک شکنجه‏گر می‏گویید: «حیوان»، در حقیقت به یک حیوان توهین کرده‏اید. چون یک حیوان هیچ‌وقت حیوان دیگری را شکنجه نمی‌دهد. یعنی در طبیعت، ما هیچ‏وقت شاهد این نبوده‏ایم که موجوادت دیگری غیر از آدم‏ها، کسان دیگری را شکنجه بدهند.

مسئله دیگر این است که وقتی شما کسی را یک موجود درنده و یا دیو و دد وحیوان می‏نامید، باعث می‏شود که احساس ضعف کنید و احساس کنید که آن موجود از شما برتر است. وقتی او را آدم فرض کنید، وقتی شما بدانید او نیز یک آدم است و با شما برابر است، بنابراین می‏توانید خیلی راحت با او برخورد کنید. می‏توانید به‏طور مساوی، با آدمی که مثل خودتان است، رفتار کنید.

به خاطر همین، من هیچ نفرت و کینه‏ای از این آقای گلاب ندارم. چون فکر می‏کنم او تمام سعی‏اش این بود که در من نفرت ایجاد کند و اگر من نفرتی از ایشان داشته باشم، ایشان پیروزند.

من ایشان را یک آدم معمولی فرض می‏کنم که مانند خیلی از آدم‏های دیگر، دارند در داخل جمهوری اسلامی فعالیت می‏کنند. آدم‏هایی هستند که گول خورده‏اند، فریب‏شان داده‏اند، به خاطر ناآگاهی‏شان از جهان، فریب خورده‏اند و یک سری کارهای ددمنشانه می‏کنند؛ اما مسئله این است که باید آن‏ها را فقط آدم‏هایی فرض کنیم که کارهای ددمنشانه انجام می‏دهند و نه آدم‌هایی که دیو و دد هستند.

مازیار بهاری: موقعی که آقای احمدی‏نژاد گفتند که تنها یک سری خس و خاشاک به این انتخابات اعتراض دارند، همان‏ موقع احساس کردم که ایشان حرفی را زدند، عملی را انجام دادند که واقعاً برگشت‏ناپذیر است.

شما دو سال پیش، روز ۲۴ خرداد، کجا بودید؟

روز ۲۴ خرداد، من در تظاهرات طرفداران آقای احمدی‏نژاد بودم. من در مصاحبه مطبوعاتی آقای احمدی‏نژاد که تصاویر آن هم موجود است، در ردیف‏های اول نشسته‏ام و می‏توانید حالت عصبانیت و تأسف را در صورت من مشاهده کنید. بعد از این مصاحبه مطبوعاتی، با چندتن از همکارانم به تظاهرات طرف‏داران آقای احمدی‏نژاد رفتیم.

موقعی که آقای احمدی‏نژاد گفتند که تنها یک سری خس و خاشاک به این انتخابات اعتراض دارند، همان‏ موقع احساس کردم که ایشان حرفی را زدند، عملی را انجام دادند که واقعاً برگشت‏ناپذیر است. چون حتی می‏توانم بگویم شاید مردم نتیجه انتخابات را قبول می‏کردند، اما آن صحبت آقای احمدی‏نژاد، آن غرور کاذبی که ایشان داشتند و به مردم عنوان «خس و خاشاک» دادند، نشان داد که پایگاه اجتماعی و شخصیت ایشان چیست.

فوزیه کوفی تنها زن کاندیدای ریاست جمهوری افغانستان

Maryam — Mon, 09 May 2011 09:23:11 +0000

درحاشیه انتشار کتاب «نامه‌هایی به دخترانم» و ترجمه آن به شش زبان

فروغ.ن.تمیمی

فروغ. ن. تمیمی - «شاید باور نکنید روزی که به دنیا آمدم مادرم خیلی ناراحت شد. او دیگر دختر نمی‌خواست چون نوزاد دختر داشتن ننگ بود. برای همین مرا برد زیر نور شدید آفتاب گذاشت تا بمیرم. آفتاب‌زدگی باعث سوختگی شدید پوستم شد، اما من نمردم. مادرم باور کرد که خواست خدا بوده و شاید در کار پروردگار حکمتی باشد. این تنها دلیلی بود که بعد‌ها مرا در سن ده سالگی بعداز کشته شدن پدرم در جنگ و با وجود مخالفت شدید برادرانم به مدرسه گذاشت.»

این بخشی از شرح حال فوزیه کوفی، مشهور‌ترین سیاستمدار زن در افغانستان است. او ۳۵ ساله و معاون پارلمان است، و می‌خواهد به عنوان تنها کاندیدای زن در انتخابات ریاست‌جمهوری در سال ۲۰۱۴ شرکت کند، اما تنها شرط شرکت فوزیه در انتخابات آینده آن است که او تا آن زمان زنده بماند. فوزیه کوفی تا کنون از چند سوء‌قصد جدی جان بدر برده ولی می‌ترسد توسط مخالفانش که شامل طیف وسیعی ازطرفداران طالبان تا بعضی از احزاب فعال در پارلمان و غیره هستند، ترور شود.

فوزیه کوفی هربار که به قصد فعالیت‌های سیاسی به استان‌های افغانستان سفر می‌کند، وصیتنامه‌اش را در قالب نامه‌های ساده و روان برای دو دختر کوچکش می‌نویسد. این نامه‌ها همراه با شرح زندگی خصوصی‌اش به تازگی در یک کتاب چاپ شده‌اند. در کتاب «نامه‌هایی به دخترانم»، اتوبیوگرافی فوزیه با تشریح زندگی باورنکردنی، دردناک و سراسر تلاش وی و شرایط زندگی زنان افغانی نوشته شده و در پایان هر بخش نیز وی نامه‌ای به دخترانش نوشته است. فوزیه با بازگویی تجربیات خود از دختران ۱۰ و ۱۲ ساله‌اش می‌خواهد درصورتی که مادرشان توسط مخالفان سیاسی کشته شد، از پای ننشینند و برای به‌دست‌آوردن حقوق برابر برای زنان افغان مبارزه کنند.

فوزیه در یکی از نامه‌هایش می‌نویسد: «در زندگی روزهایی هست که امید و نیروی زندگی از بین می‌رود و تنها راه تسلیم شدن است، اما دختران من تسلیم شدن راه چاره نیست.»

نویسنده در کتابش تصویر واقعی و دقیقی از روابط دوجنس در کشورش، نقش مذهب، آداب و سنت‌ها در فرودستی زنان به خواننده کتاب می‌دهد و جرم بزرگی به نام «زن بودن» در افغانستان را با دقت و موشکافی تمام بازگو می‌کند.

او در ناحیه فقیر بدخشان و در خانواده‌ای که با سیاست سر و کار داشت به دنیا آمد. در دوره طالبان شاهد جنگ و انواع تبعیض‌های باورنکردنی علیه زنان بود. فوزیه نوزدهمین فرزند از پدری با هفت زن و خانواده‌ای با ۲۳ خواهر و برادر است. و تنها دختر درخانواده و فامیلش بود که با تلاش مادرش توانست به مدرسه برود؛‌‌ همان مادری که می‌خواست او را در روز تولدش به جرم دختر بودن سر به نیست کند! مادری که بعد‌ها وقتی شاهد پیشرفت تحصیلی دخترش بود روزی به زن همسایه گفت: «خدا را چه دیدی شاید دخترم روزی رئیس جمهور شد.»

۲۰ سال بعد در سال ۲۰۰۵ او به عنوان عضو پارلمان انتخاب و در رای‌گیری سال ۲۰۱۰ بیشتر از تمام زنان نماینده رای آورد. فوزیه در ۱۷ سالگی وارد دانشکده پزشکی کابل شد. بعد از روی کار آمدن طالبان از ادامه تحصیل محروم شد، اما بعد‌ها در پاکستان در رشته مدیریت و هم در رشته حقوق تحصیل کرد. فعالیت‌های اجتماعی و رفاهی فوزیه به عنوان نماینده مجلس سبب محبوبیت شدید او در میان مردم افغانستان شده، اما مبارزات فمینیستی‌اش در دفاع از حقوق برابر به خشم و نفرت قشریون و طرفداران طالبان از او و سایر زنان کنشگر دامن زده است.

پدر و چند برادر فوزیه درجنگ کشته شدند و همسرش در زندان طالبان به سل مبتلا شد و درگذشت. خودش تا به حال چندین‌بار مورد حمله فیزیکی قرار گرفته و حتی در ماشینش بمب گذاشته‌اند. او مدام به مرگ تهدید می‌شود. فوزیه کوفی از منتقدان دولت کرزای و هم از مخالفان سرسخت عدم مذاکره با گروه طالبان است.

او سعی کرده در نامه‌های روزانه به دخترانش شهره و شهرزاد، به سادگی و روانی واقعیات بیرحمانه و زندگی سراسر رنج زنان در افعانستان را شرح دهد و با این پیش‌بینی که امکان کشته‌شدنش وجود دارد، فرزندانش را از نظر روحی برای یک زندگی سخت بدون حضور مادر آماده کند.

شنل پاره و معجون عشق

Babak M — Thu, 14 Apr 2011 08:57:51 +0000

کتاب‌های از یاد رفته و کتاب‌های در یاد مانده، در آستانه‌ی برگزاری نمایشگاه کتاب تهران

علی اسکندزاده

علی اسکندرزاده - نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از ۱۴ تا ۲۴ اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۰ با شعار «ارتقای معرفت دینی و بصیرت فرهنگی در سال جهاد اقتصادی» برگزار می‌شود. با وجود آن‌که نمایشگاه کتاب تهران بیشتر به یک فروشگاه بزرگ شباهت دارد تا به یک نمایشگاه واقعی به‌عنوان مکانی برای آشنایی نویسندگان و ناشران از سراسر جهان و محلی برای تبادل فرهنگی، اما هر چه هست، این نمایشگاه به‌رغم همه‌ی حاشیه‌هایش فرصت مغتنمی است برای ناشران که آثار ادبیات خلاق را به حلقه‌ی گسترده‌تری از کتاب‌خوانان و کتاب‌دوستان عرضه کنند.

در مجموعه برنامه‌های رادیویی که زیر عنوان «کتاب‌های از یاد رفته و کتاب‌های در یاد مانده» به کوشش علی اسکندرزاده تهیه شده، پنجشنبه‌ها به دو عنوان کتاب از میان کتاب‌های شاخص و خبرساز که سال گذشته انتشار یافت می‌پردازیم.

یکی از پیامدهای سیاست‌های معاونت فرهنگی وزارت ارشاد این است که کتاب‌ها با تأخیر انتشار پیدا می‌کنند و با تأخیر هم به دست خوانندگان می‌رسند. در چنین شرایطی جای تعجب نیست که امسال، چند هفته مانده به برگزاری نمایشگاه کتاب تهران، هنوز کتاب قابل تأملی انتشار پیدا نکرده باشد.

«لب بر تیغ»، رمانی از حسین سناپور پس از پنج سال مجوز انتشار گرفت و امسال هم‌زمان با نمایشگاه کتاب، توسط نشر چشمه منتشر می‌گردد. رمان «ملاکان عذاب» از ابوتراب خسروی اما در همان حال بیش از یک سال است که در اداره کتاب خاک می‌خورد. ابوتراب خسروی چندی پیش در گفت و گو با ایلنا از دلزدگی خود خبر داد و گفت: «نشر کتاب‌هایم در اداره‌ی کتاب، مدت‌هاست که موجبات دلزدگی مرا فراهم کرده است. در شرایطی این‌چنینی ارائه‌ی اثر جدید و تقاضای اخذ مجوز، برایم بی‌فایده می‌نماید، بنابراین نوشته‌های جدیدم را به اداره کتاب نمی‌‌فرستم.»

اما آیا دلزدگی نویسندگان و تأخیر در صدور مجوزها به این معناست که در ایران کتاب خوب برای خواندن پیدا نمی‌شود؟ چه کتاب‌هایی سال گذشته منتشر شده‌اند و شما هنوز احتمالاً از آن‌ها بی‌خبر هستید یا هنوز وقت نکرده‌اید این کتاب‌ها را بخوانید؟

در برنامه‌ی «کتاب‌های از یاد رفته و کتاب‌های در یاد مانده»، علی اسکندزاده هر هفته، پنجشنبه‌ها از بین کتاب‌های منتشر شده که پیش از این در سایت زمانه به قلم منتقدان و شهروندان نقد شده بود، چند عنوان کتاب را معرفی می‌‌کند. کتاب‌های این هفته: رمان «شنل پاره» نوشته‌ی نینا بربروا و «معجون عشق»، مجموعه گفت‌و‌گوها با نویسندگان عام‌پسند به کوشش یوسف علیخانی.

این برنامه را می‌توانید از طریق فایل صوتی بشنوید.

در همین زمینه:

::نقد رمان «شنل پاره» نوشته‌ی نینا بربروا، فرشاد سروش، کتاب زمانه::

::عشق‌فروش‌ها، مهدی رستم‌پور::

::میلیونرهای زاغه‌نشین، فرشاد سروش::

هر کتاب میخی‌ست بر تابوت رژیم خودکامه

Babak M — Wed, 26 Jan 2011 10:34:29 +0000

عباس معروفی

عباس معروفی ـ به راستی یک لحظه چشم‌مان را که ببندیم، اتفاقات و مرگ و مفاجات را در ذهن مرور کنیم، در زمان شاهان قاجاری آن هم پیش از عهد ناصرالدین شاه بیدار می‌شویم که هرچه سرمان می‌آید، هرچه می‌بینیم، فقط در چنان زمانی می‌تواند اتفاق بیفتد ولاغیر. بی‌حساب کتاب بودن خزانه‌ی دولت را بگیر تا اعدام‌های بی‌حساب کتاب یومیه، همه نشان از عدم اقتدار یک دولت مرکزی خبر می‌دهد.

چرا کتابفروشی نشر نی را تعطیل کردم؟

«اینجانب میرزا جعفر کتابفروش ابن مرحوم حاج حسین علی شعرباف کاشانی در سفر بودم برای دیدار نورچشمم صبيه هاجر خانم. و چون در این ایام دسترسی به روزنامه‌جات میسور نمی‌بود، ایضاً چون حقیر کمافی‌‌ سابق حساب و کتاب حجره را به رسم تجارتخانه‌ی ابوی مرحوم با چرتکه و سیاق رسیدگی نموده و سواد و حوصله‌ی سرک کشیدن به اسباب و لوازم کنونی را ندارم، از طریق صبیه‌ی متعلقه به نگرانی دوستان و آشنایان و کاتبان اخبار یومیه در خصوص فروش و تعطیلی موقتی حجره‌ی کتابفروشی واقف شدم. و البته شرمنده‌ی حضور ارباب خبر و خرد گشتم که چرا زودتر از این ایشان را در این باره مستحضر نگردانیده، خاطر خطیرشان را آسوده نساخته‌ام، و لذا فی‌الحال به عرض همگان می‌رسانم که تصور حقیر سراپا تقصیر این بود که فروش ملک شخصی مستلزم مزایده و مناقصه و توضیح و توجیه و قس‌ علی هذا نیست. اما صبیه‌ی محترمه مطالبی از نوشتجات و مراتبی از حواشی مُراسلات عرض کردند که استحباب توضیحات ذیل را به اوجب واجبات بدل نمود، و آن این که اولاً ما ورشکست نشده‌ایم و وضع‌‌مان الحمداله والمنة خیلی هم خوب است به لطف پروردگار. دو دیگر آن که فروش مغازه هیچ ربطی به حذف سوبسیت نداشته، بلکه خودمان و سایر همکاران اعلامیه صادر کردیم و مهر نمودیم که دولت فخیمه سوبسیت را قطع نماید. اهم دلیلش هم این بود که اموال متعلق به ۷۰ هزار کرور نفوس را به چند صد ولو چند هزار نفر دادن توجیه شرعی ندارد.
از این روی کار مطبعه‌جات بی‌برکت گشته بود و هرچه وزیر محترم وقت پیغام فرستاد که این قالی قرمز را از زیر پای ناشران نکشید، ما همچنان اصرار ورزیدیم و این مهم به انجام رسید الحمداله. و سیّم آن که دیگر حجرات کتابفروشی که در راسته‌ی کریمخان زند چرا تعطیل گشته یا می‌خواهد بشود؟ علت آن را البته بعضی را می‌دانیم و آن نیست که خود فرمودند یا یومیه نویسان فرض فرمودند و لازم هم نمی‌دانیم آن را به استحضار عموم برسانیم، ولی قصد خودمان این است و دلیل‌مان نیز. که به دلیل کمبود جا برای انبار کتب و محل فروش و امور مکتب و تحریریه و چرتکه خانه و از آنجا که عمرمان از ۵۶ گذشته و قوهی جوانی رو به افول نموده، خواستیم همه‌ی امورمان را در یک محل جمع آوریم و در آینده‌ی نزدیک انشااله حدود یکسال و اندی بعد حجره‌ی فروش کتاب در محلی دیگر دایر خواهد گشت. که در اطلاعیه‌ شمار‌ه‌ی دو محل آن به استحضار دوستداران مستطرب خواهد رسید. همچنین تأکید می‌نماید در محل جدید انشااله تعالی کماکان فقط کتاب به فروش خواهد رسید ولاغیر.»

جمعه دیوم صفرالمظفر ۱۴۳۲ هجری قمری
میرزا جعفر کتابفروش.

این متنی بود که جعفر همایی مدیر نشر نی به سیاق عهد قجر نوشته و در روزنامه‌ی شرق منتشر کرده بود. و به راستی یک لحظه چشم‌مان را که ببندیم، اتفاقات و مرگ و مفاجات را در ذهن مرور کنیم، در زمان شاهان قاجاری آن هم پیش از عهد ناصرالدین شاه بیدار می‌شویم که هرچه سرمان می‌آید، هرچه می‌بینیم، فقط در چنان زمانی می‌تواند اتفاق بیفتد ولاغیر. بی‌حساب کتاب بودن خزانه‌ی دولت را بگیر تا اعدام‌های بی‌حساب کتاب یومیه، همه نشان از عدم اقتدار یک دولت مرکزی خبر می‌دهد.

جعفر همایی در متن خود به وضوح می‌گوید که با جمعی از ناشران از وزارت ارشاد درخواست کرده‌اند که سوبسید کاغذ حذف شود، آن هم شش سال پیش، و ناشران از این بلای دو نرخی بودن کاغذ و ماجرای سهمیه و نورچشمی‌ها و مسایل حاشیه‌ در امان باشند تا بتوانند به قیمت آزاد کاغذ تهیه کرده و کتاب چاپ کنند.

امروزه در کشور ایران هر کس زودتر از خواب بیدار شود، می‌تواند هر غلطی بکند. از اعدام‌های فله‌ای بگیر تا آزارها و بگیروببندهای سلیقه‌ای در نشر و روزنامه و کتابفروشی.

سال‌ها پیش وقتی در ایران صاحب مطبعه و نشر بودم، در روزنامه‌ای نوشتم با این سلیقه‌های ادواری و تشویش‌های یومیه، درِ نشریات ما را تخته کنید و یک پراودا دربیاورید برای همه‌ی ملت.

اما این روزها همه دیدیم و شاهد بودیم که تخته کردن نشریات مستقل، گل گرفتن پنجره‌ی وبلاگ‌نویسان و انتشار پراودای اسلامی هم افاقه نکرد، بلکه کار به قلع و قمع پراودای اسلامی هم کشید. و حالا اهل قلم باید غصه‌ی تعطیلی پراودا و بیکاری قلم‌زنان آن را هم بخورند.

واضح است با این موج‌های جدید که از پی هم می‌آیند، هر موجی موج قبلی را می‌شوید و هنوز به ساحل عافیت نرسیده، موجی دیگر در حال آمدن است. انگار در ساحل دریایی توفانی نشسته‌ای و داری به موج‌ها نگاه می‌کنی. بعضی موج‌ها پرخروش می‌آید، یکباره مثل پوره‌ی سیب‌زمینی جلوی پایت وامی‌رود، و برخی دورخیزش بهتر است، باد قوی‌تری به پشت دارد و می‌آید و می‌آید و تو ناچاری پاهایت را جمع کنی که کفشت خیس نشود.

تجربه‌ی حکومت آخوندی در این ۳۲ سال نشان داده که تنها در زمانی که روس‌ها رود ولگا را ول کردند توی دریای خزر، ما کیلومتر ساحل سراسری حاشیه‌ی مازندران و گیلان از دست دادیم، و بسیار راه‌ها و جاده‌ها و خانه‌های ما به زیر آب رفت. روس‌ها ساحل گرفتند و خانه‌های بسیاری را بر سر ساکنانش در ایران خراب کردند و جاده‌ها و راه‌های بسیاری را بریدند، تا آنجا که به جنگل رسیدند و از این پیش‌تر نمی‌توانند آمد.

و حالا ما در ساحل باز به موج‌ها نگاه می‌کنیم که موجی از پس موجی دیگر می‌آید و موج‌ها جز شستن همدیگر کاری نمی‌توانند کرد. چیزی که این وسط برقرار مانده، خرابی وضع نوشتن و نشر و کتابفروشی و کاغذ و قلم است.

در حاشیه‌ی این حملات و سرکوب روز به روز در خبرها می‌خوانیم که کتابفروشی‌های راسته‌ی کریمخان دارند تعطیل می‌شوند.

و می‌خوانیم که وزارت آموزش و پرورش اعلام کرده یک چهارم دانش‌آموزان ترک تحصیل کرده‌اند.
و می‌خوانیم که گفته‌اند ۳۰ درصد معلمان دوره‌ی ابتدایی در مدارس ایران دیپلم ندارند.
و می‌خوانیم که وزیر آموزش و پرورش به جای برنامه‌ریزی آموزشی و ایجاد امنیت برای آموزش بچه‌های کشور، اعلام کرده است که اگر دختران دم‌ بخت را زودتر شوهر بدهند، مشکل آموزش و پرورش حل خواهد شد.

و طبیعی‌ست که رفیق قدیمی‌‌ام جعفر همایی با لحن قجری متن بنویسد و با همان سیاق لابه‌لای نوشته‌اش نشان دهد که ما ۲۰۰ سال پیش هم این قدر فلک‌زده نبودیم که حالا هستیم. از همه بدتر مطلبی‌ست که در سایت محسن رضایی این کاندیدای ریاست جمهوری دو نبش آمده است.

تابناک نوشته:

«چندی‌ست برخی ناشران برخوردار از حاتم‌بخشی‌های دولت پیش که به یاری گسیل و بسط ادبیات روشنفکرانه برای خود به اصطلاح اعتباری به‌ دست آورده و به یمن مواهب ریز و درشت و پنهان و آشکار آن دوران و در پروسه‌ای کوتاه به سرمایه‌های میلیاردی دست یافته‌اند، از ادامه‌ی فعالیت در حوزه‌ی نشر دل‌زده شده و برای تنوع عرصه‌هایی چون خرید و فروش ملک و زمین و بساز بفروشی و غیره را برای ادامه‌ی فعالیت تاکنون فرهنگی‌شان می‌آزمایند.

البته دور از چشم همکاران و همفکران خود و با ظاهری آمیخته با ریا. این افراد که روز و شب دغدغه‌ی فرهنگ و آزادی بیان رهایشان نمی‌کند، در ازای خبرسازی‌هایی که برخی عوامل مطبوعاتی‌ـ رسانه‌ای در درون و بیرون از کشور برای‌شان فراهم می‌سازند، رندانه سکوت می‌کنند و موذیانه مهر تأیید برآن می‌زنند، و البته با کمی تا قسمتی پز روشنفکرانه. گویی هرچه دارند از پر قنداق دارند و ریالی از بودجه‌ی بیت‌المال در اموال‌شان یافت نمی‌شود. از خسران و غبن مالی می‌گویند که اگر این سرمایه را در جایی دیگر به کار گرفته بودند، الان چه بودند چه نبودند.»

سایت تابناک در مطلب طولانی‌اش پرده را کنار زده تا بگوید ناشران چه مارهای خوش خط و خالی هستند و چگونه ثروتمند شده‌اند. اما این سایت ننوشته است که ناشران ایران به‌ویژه ناشران قدیمی اسم و رسم‌دار، از شریف‌ترین انسان‌های جامعه‌اند و در طول این ۳۲ سال با چه هراس‌ها و بیم‌هایی شب و روزشان را سپری کرده‌اند تا کتاب چاپ کنند.

البته در برابر هجوم فرهنگستیزان و دشمنان ادبیات و کتاب و هنر و ایران و انسانیت، هر کتابی که انتشار می‌یابد، میخی‌ست که بر تابوت رژیم خودکامه کوبیده می‌شود و طبیعی ا‌ست که چنین نظامی با کتاب عناد بورزد، چنانکه اعراب وقتی به ایران حمله کردند، هرچه کتاب و کتابخانه را سوزاندند. و پیداست نظامی که از کتاب هراس داشته باشد، با همان کتاب فروخواهد ریخت. پایه‌های منطق این نظام چنان سست و لرزان است که زیر کتاب فرو خواهد رفت.

و حالا بر ملت ایران واجب می‌شود که یک قدم بلندتر به سوی کتاب و کتابخوانی بردارد.