روزنامه ابتکار

اقتصاد ناخوش در روزنامه‌های ایران

Mon, 16 Jan 2012 04:22:49 +0000

بهروز صمدبیگی,

چندی پیش و قبل از بروز بحران ارز، رییس کل بانک مرکزی اعتراف کرد که با نهایی شدن تحریم‌ها ایران به شرایط "شعب ابی‌طالب" دچار می‌شود. در هفته‌ای که گذشت، شایعه استعفای محمود بهمنی، از ریاست بانک مرکزی بر سر زبان‌ها بود و محمود احمدی‌نژاد هم مردان اقتصادی کابینه‌اش را در هیاتی ۱۰۰ نفره به آمریکای جنوبی برد.

آیت‌الله خامنه‌ای باردیگر بی‌اعتقادی خود به اثرات و تبعات تحریم را نشان داد و گفت: "نظام جمهوری اسلامی، امروز نه‌تنها در شرایط شعب ابی‌طالب نیست، بلکه در شرایط بدر و خیبر قرار دارد. " با این‌حال مرور صفحات روزنامه‌های تهران از حال نامساعد اقتصاد ایران خبر می‌دهد.

هدفمندی یارانه‌ها و ابهامات بزرگ

روز شنبه نادر کریمی حونی در سرمقاله جهان صنعت نوشت که در حالی که همه به استقبال اجرای مرحله دوم طرح هدفمندی یارانه‌ها رفته‌اند، محمود احمدی‌نژاد اظهارات قبلی خود را درباره دو یا سه برابر شدن میزان یارانه پرداختی به خانوار‌ها تغییر داد و تصریح کرد که حدود ۱۰ میلیون نفر می‌باید از فهرست دریافت‌کنندگان یارانه حذف شوند اما از نظر مدیران اقتصادی، ابهام اصلی آن نیست که آیا میزان یارانه‌ها افزایش می‌یابد و شهروندان پول بیشتری برای کمک خرج خود دریافت می‌کنند یا نه؟

پرسش راهبردی آن است که هدفمندسازی و پرداخت نقدی یارانه‌ها آیا توانسته تحرک اقتصادی ایجاد کند، آیا آن طور که وعده داده می‌شد یارانه‌های هدفمندشده توانسته به جای صرف‌شدن برای خرید کالاهای مصرفی به عرصه سرمایه‌گذاری راه یابد و اقتصاد کشور را تقویت کند؟

از نظر بسیاری از دست‌اندرکاران و بالاخص ناظران صنعتی و اقتصادی کشور سهم ۳۰ درصدی که قرار بود از یارانه‌ها عاید بخش تولید شود به طور کلی پرداخت نشده است در عوض سهم خانوار از یارانه که قرار بود به ۵۰ درصد محدود شود، افزایش یافته و بخشی از سهم صنعت و تولید را در بر گرفته است."

جهان صنعت : آیا آن طور که وعده داده می‌شد یارانه‌های هدفمندشده توانسته به جای صرف‌شدن برای خرید کالاهای مصرفی به عرصه سرمایه‌گذاری راه یابد و اقتصاد کشور را تقویت کند؟

این روزنامه با آغاز مرحله دوم اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها به سراغ غلامرضا مصباحی‌‌مقدم، رییس کمیسیون ویژه مجلس رفته بود که در تحلیل این طرح می‌گفت: "نحوه توزیع یارانه‌ها درست نبود جامعه ما می‌خواست به سمت هدفمند کردن یارانه‌ها پیش برود و معنای آن این بود که یارانه‌ها به گروه‌های هدف برسد.

ما کل جامعه را مشمول پرداخت یارانه قرار دادیم و حتما دولت محترم خواهد گفت این مقتضای قانون بود که به همه یارانه دهیم این حرف درستی است اما مقتضای قانون این بود که به تناسب درآمد یارانه داده شود به عبارتی دیگر معکوس درآمد باید یارانه داده می‌شد، یعنی باید خانوارهایی که کمترین درآمد را دارند بیشترین یارانه را می‌گرفتند و آنهایی که دارا هستند یارانه نمی‌گرفتند.

{...} اعظم جمعیت کشور در سطح متوسط به پایین است اگر این را قبول داریم اصل اینکه یارانه نقدی را باید اجرا می‌کردند قابل قبول است اما استمرار این کار و اضافه دادن‌ها دیگر قابل قبول نیست زیرا به یک معنا مردم را بد‌عادت می‌کند.

خیلی روشن بگویم خانواده‌هایی هستند که این یارانه‌ها را به زخم‌های ضروریشان نمی‌زنند، یعنی خانواده‌های بد سرپرست،‌ سرپرست‌شان از این درآمد آن زشتکاری خود را ادامه می‌دهد به عبارتی دیگر اگر مواد مخدر استفاده می‌کرده این کار را بیشتر و با خیال راحت‌تری انجام می‌دهد، این طور نیست که ما بگوییم بهبودی حتما ایجاد شده است، باید به این پرداخت‌ها جهت دهیم به طور مثال یارانه‌ها به صورت غیر‌نقدی پرداخت شود. مقصود برقراری بیمه خدمات درمانی برای تمام خانواده‌هاست.

قبل از اجرای قانون هفت میلیون نفر تحت پوشش بیمه خدمات درمانی نبودند، باید این تعداد را تحت پوشش خدمات درمانی قرار دهیم یا بیماران صعب‌العلاج، بیماران خاص مثل دیابتی، کلیوی، ام‌اسی‌‌ها که هزینه‌های خیلی بالایی دارند با دریافت این یارانه‌ها از نگرانی خارج‌شان کنیم و همین‌طور بیمه بیکاری. {...}

در صورت انجام این کارها می‌توانستیم ادعا کنیم که هیچ خانواده فقیری در جامعه وجود ندارد‌ اما در حال حاضر این ادعای گزافی است زیرا شاهدیم هنوز کسانی هستند گرچه به نان شب محتاج نیستند زیرا با‌لاخره یارانه‌ها نان شب را فراهم کرده اما زیر خط فقرند."

مصایب ایران پس از تحریم

روزنامه روزگار روز شنبه عکس یک خود را به احمد خرم، وزیر دولت اصلاحات اختصاص داده بود و در صفحات داخلی حاوی مقاله‌ای مفصل از او بود که به "تحلیل اقدامات اقتصادی غرب علیه ایران" می‌پرداخت.

خرم در تحلیل خود خواستار توجه به پیامدهای وخیم تحریم‌های اقتصادی علیه ایران بود: "اینكه حاكمیت با كمال شجاعت و تهور هم درگیر مسائل داخلی و هم در خارج مواجه با اجماع جهانی علیه كشور بوده و ایستاده است، قابل تحسین است لكن باید به فكر راه‌حل بود. نیمی از تحریم بانك مركزی اعمال شده نیم دیگر هم جدی است.

روزنامه روزگار: پروژه‌های پارس جنوبی راکد شده و تعداد پرسنل فعال که در سال ۸۳ متجاوز از ۸۰ هزار نفر بوده در حال حاضر به کمتر از ده هزار نفر رسیده و حدود ۱۵ فاز از ۲۸ فاز پارس جنوبی متوقف است. هر سال تاخیر در هر فاز ۲. ۵ تا ۳میلیارد دلار خسارت را بر کشور تحمیل می‌کند

تهدیدات را نمی‌شود جدی نگرفت و به هیچ انگاشت. این زیبنده نیست كه در مساله مهم تحریم با ساده‌اندیشی گفته شود كه نمی‌توانند تحریم كنند، باید فكری كرد و چاره‌ای اندیشید."

او به ریشه‌های خارجی التهابات بازار ارز هم اشاره روشنی داشت: "حدود ۱۵ ماه پیش امریکایی‌ها آزمایشی را اجرا کردند و برای مدت چند روز اسکناس ارز مورد نیاز دیر‌تر به بازار رسید که باعث شد ظرف مدت یک هفته دلار امریکا از ۱۰۲۰تومان تا ۱۲۵۰تومان و فقط برای یک ساعت به ۱۳۰۰ تومان هم برسد."

دیگر بخش جالب توجه مقاله خرم، نگاه آماری به وضعیت فعلی صنعت نفت ایران و یادآوری بحران حاصل از تحریم به دلیل وابستگی بیش از ۷۰ درصدی بودجه به درآمد نفت است: " پروژه‌های پارس جنوبی راکد شده و تعداد پرسنل فعال که در سال ۸۳ متجاوز از ۸۰ هزار نفر بوده در حال حاضر به کمتر از ده هزار نفر رسیده و حدود ۱۵ فاز از ۲۸ فاز پارس جنوبی متوقف است. هر سال تاخیر در هر فاز ۲. ۵ تا ۳میلیارد دلار خسارت را بر کشور تحمیل می‌کند. یعنی در ۶ سال و به نتیجه نرسیدن ۱۵ فاز حداقل ۳۷. ۵ میلیارد دلار خسارت و ضرر و زیان به کشور وارد کرده است.

به دلیل عدم تزریق گاز پارس جنوبی به میادین نفتی جهت افزایش تولید نفت از یک‌طرف و کمبود دکل‌های حفاری و همچنین وارد نشدن قطعات و تجهیزات مورد نیاز چاه‌های تولید نفت خام که در سال ۹۰ باید به ۵ میلیون بشکه در روز می‌رسید اکنون حداکثر تولید نفت خام ۳. ۵ میلیون بشکه در روز است که با احتساب فروش نفت خام ایران به ازای هر ۱۰۰دلار، هر ساله بیش از ۵۴ میلیارد دلار كشور با كسری درآمد نفتی روبه‌رو شده است."

رضا زندی روز یکشنبه یادداشتی با عنوان " نفت اسكار می‌گیرد؟" برای شرق نوشته است: " نفت ایران، بازیگر نقش‌اول سناریوی تحریم ‌شده است؛ فیلمنامه‌ای كه نویسندگان متعددی دارد.

شرق: چقدر باید قلممان را بچرخانیم درباره ریسک فراوان قراردادهایی که این روز‌ها، هفته به هفته با شرکت‌های تازه‌تاسیس و کم‌تجربه امضا می‌شوند

هركدام لوكیشنی برایش تعریف می‌كنند تا منفعت خود را ببرند. یك روز در تركیه، روز دیگر در چین. چند وقتی در اروپا و مدتی در سئول و توكیو. هند هم كه به سناریو اضافه شود، درام‌مان تكمیل است.

{...} شرایط سخت خارجی را می‌توانیم درك كنیم اما دهان‌مان باز و كلام‌مان بسته می‌ماند، وقتی بانك‌ملت به عنوان رهبر كنسرسیوم قرارداد ۱۰ میلیارد دلاری توسعه میدان گازی کیش در کمتر از دو سال از قرارداد خارج می‌شود.

قراردادی که با تبلیغات فراوان امضا شده بود تا دومین میدان گازی ایران در شرایط تحریم بدون سرمایه‌گذار نماند. چقدر باید قلممان را بچرخانیم درباره ریسک فراوان قراردادهایی که این روز‌ها، هفته به هفته با شرکت‌های تازه‌تاسیس و کم‌تجربه امضا می‌شوند.

اگر این قرارداد‌ها به روزگار "قرارداد کیش" دچار شوند، اگر پیمانکاران بعد از مدتی پولشان را بگیرند و میدان "زخمی" شده را‌‌ رها کنند (همان‌گونه که بانک ملت ۲۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری‌اش را گرفت و رفت) قافیه را دو سر باخت ننوشته‌ایم؟! شرایط سخت تحریم نباید صنعت نفت را از مسیر تصمیم‌گیری اصولی و آینده‌نگری خارج کند."

لایحه بودجه‌ای که هر سال دیر می‌رسد

روزنامه جوان در روز یکشنبه نگاهی مفصل به رویه تاخیری دولت در ارائه لایجه بودجه به مجلس داشت. در یادداشت اقتصادی این روزنامه آمده بود: " بودجه سالانه کشور، طرح هدفمند کردن یارانه‌ها یا اجرای طرح تحول در گمرک، بانک، مالیات و... نیست که برای اولین بار در حال نوشتن وتجربه کردن باشد که هر چه بیشتر درباره آن تحقیق بشود و تبعات احتمالی را پیش‌بینی کرد، بهتر است.

جوان: بودجه زمان مشخصی برای شروع و اتمام دارد. یک پروژه تحقیقاتی نیست که بگوییم این پروژه هر سال به تیم جدیدی واگذار می‌شود بلکه یک گروه کار‌شناسی سالانه به این وظیفه مبادرت می‌ورزند، پس چرا دولت هر سال در ارائه بودجه به مجلس تأخیر دارد و هرسال دریغ از پارسال به دنبال رکورد زنی است؟

از سوی دیگر بودجه زمان مشخصی برای شروع و اتمام دارد. همچنین بودجه سالانه یک پروژه تحقیقاتی نیست که بگوییم این پروژه هر سال به تیم جدیدی واگذار می‌شود و تأخیر در ارائه بودجه را بر گردن آن‌ها بیندازیم بلکه کار‌شناسان بودجه‌نویسی در سازمان‌های مختلف و سازمان تعطیل شده برنامه وبودجه در هیبت یک گروه کار‌شناسی سالانه به این وظیفه مبادرت می‌ورزند، پس چرا دولت هر سال در ارائه بودجه به مجلس تأخیر دارد و هرسال دریغ از پارسال به دنبال رکورد زنی است؟ ( بودجه سال ۸۸ با ۵۳ روزتأخیر، بودجه سال ۸۹ با ۴۹ روزتأخیر، بودجه سال ۹۰ با ۷۵ روز تأخیر) "

نویسنده در تحلیل دلایل این تاخیر به کم شدن فرصت رسیدگی نمایندگان مجلس و عدم اعتقاد دولت به بودجه نویسی وعدم الزام به بودجه اشاره کرده است. این موضوع در گفت‌و‌گو با نمایندگان مجلس و محمدرضا میرتاج‌الدینی، معاون پارلمانی رییس‌جمهوری نیز مورد بررسی قرار گرفته است.

میرتاج‌الدینی معتقد است: "بستن بودجه سال و ارائه آن به مجلس کار سنگینی است و دولت همیشه سعی داشته که این لایحه را در اواسط آذر تحویل مجلس دهد و زمان ارائه لایحه دیر نشود اما گاهی مقدورات دولت در این است و دلیلش این است که شما اگر بودجه‌های ارائه شده به مجلس را در همه دولت‌ها بررسی کنید بالای ۹۰ درصد از آن با یک تأخیر عرفی یک ماهه انجام شده است یعنی در آذرماه این ارائه بودجه صورت نگرفته و در دی‌ماه انجام پذیرفته است.

این زمان در خصوص بررسی لوایح و طرح‌های فوریتی و مواردی از این قبیل توسط مجلس هم پیش می‌آید و مجلس هم نمی‌تواند برخی از وظایف خود را در زمان مشخص شده انجام دهد، بنابراین نباید این را به عنوان یک سوژه و مسئله و چالش علیه دولت تبدیل کنیم.

{...} این روند احساس شد که امسال این تأخیر یک سوژه اصلی برای مجلس و برخی رسانه‌ها تبدیل شد و حتی سایت مجلس شورای اسلامی در این راستا روزشماری را برای ارائه لایحه از سوی دولت در کنار سایت خود راه‌اندازی کرد. "

اسدالله عسگراولادی: واردات با دلار هزار و ۶۰۰ تومانی و وضعیت فعلی تولید و اتفاقات ناگواری از جمله کمبود کالاهای اساسی و مصرفی طی شش ماه آینده، رشد روزافزون قاچاق و به نفس افتادن تولید را در پی خواهد داشت

محمدحسین مهرزاد در گزارش اقتصادی روز دوشنبه روزنامه روزگار با طرح این سوال که" بودجه عمرانی سال ۹۰ کجا رفت؟" نوشته است که بودجه عمرانی سال جاری در لایحه پیشنهادی دولت ۴۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان بود که البته توسط نمایندگان مجلس به رقمی حدود ۳۵ هزار میلیارد تومان کاهش یافت.

این در حالی بود که سال ۸۹ بودجه عمرانی کل کشور رقمی بالغ بر ۲۴هزار میلیارد تومان بود که این اختالف فاحش بین بودجه سال ۸۹ و ۹۰ نشان از سنگ بزرگی داشت که در‌‌ همان روزهای ارائه لایحه به مجلس نیز با تردید جدی نمایندگان و کار‌شناسان مواجه بود.

{...} خرداد ماه امسال وعده رکوردشکنی کارهای عمرانی در کشور توسط احمدی‌نژاد به مردم داده شد اما این روز‌ها نه تنها خبری از رکوردشکنی وعده داده شده نیست بلکه به اذعان برخی مسوولان دولتی و نمایندگان مجلس کمتر نشانی از رونق در پروژه‌های عمرانی دیده می‌شود. اگر روزی قرار بود منابع دیگری به بودجه عمرانی کشور تخصیص داده شود این روز‌ها برخی می‌گویند بودجه عمرانی صرف پرداخت یارانه نقدی شده است. "

جایگزینی دلار به جای ریال

تیتر یک روز چهارشنبه روزنامه ابتکار "مراسم ختم «رالن» در بازار کالا" بود که از رایج شدن دلار آمریکا به جای ریال در بازار ایران خبر می‌داد: " این روز‌ها اگر سری به بازار بزنید تولیدکنندگان، واردکنندگان و عرضه کنندگان کالا برای جلوگیری از زیان‌های پی در پی بیشتر از دلار آمریکا در معاملات خود استفاده می‌کنند.

آن‌ها مدعی هستند که از نوسانات نرخ ارز آسیب‌های جدی دیده‌اند و دیگر حاضر به عرضه کالا به شکل وسیع نیستند و برای اینکه از این نوسانات کمتر زیان ببینند صرفا اجناس خود را با دریافت دلار عرضه می‌کنند که این هشداری به مسولان کشور است.

{...} وضعیت بازار نشان دهنده این واقعیت تلخ است که نوسانات دلار دیگر بهاری برای هیچ صنفی باقی نگذاشته است و صاحبان صنوف و بازاری‌ها فقط به دنبال گذران روزهای خود و به دست آوردن هزینه‌های واحدصنفی و پرداخت حقوق شاگرد خود هستند. "

پیش‌بینی تورم ۷۰ درصدی

شرق در تیتر یک روز چهارشنبه خود از زبان رییس اتاق بازرگانی ایران و چین از "تعلل دولت در ساماندهی نرخ ارز" خبر داد. به اعتقاد‌ اسدالله عسگراولادی، واردات با دلار هزار و ۶۰۰ تومانی و وضعیت فعلی تولید با اتفاقات ناگواری از جمله کمبود کالاهای اساسی و مصرفی طی شش ماه آینده، رشد روزافزون قاچاق و به نفس افتادن تولید را در پی خواهد داشت:"

با اجرای فاز دوم قانون هدفمندی یارانه‌ها بیش از ۳۰درصد نیز به تورم کنونی افزوده خواهد شد و بر همین اساس باید منتظر تورم ۷۰درصدی در ماه‌های آتی باشیم. {...} اگر دولت نتواند تورم را مهار کند، اجرای فاز دوم یارانه‌ها کار خطرناکی است {...}

در صورت تداوم روند فعلی در اقتصاد ایران و سامان نیافتن نرخ ارز در شش ماه آینده با کمبود کالاهای اساسی و مصرفی روبه‌رو خواهیم بود.

عسگراولادی با بیان اینکه تورم آذر سال گذشته ۸/۹ درصد بود و افتخار می‌کردیم که به تورم تک‌رقمی دست یافته‌ایم، عنوان کرده بود: " دو ماه پیش بانک مرکزی اعلام کرد که تورم ۸/۱۹درصد شده است، بنابراین در مهار تورم موفق نبوده‌ایم. همه پیش‌بینی‌ها این بود که حداکثر تورم ۱۴درصد باشد، اما هم‌اکنون نه‌تن‌ها تورم ۱۹/۸درصد نیست بلکه بدون تحولات ارزی ۲۷درصد و با ارز ۴۰درصد است."

رویارویی ایران و انگلیس در روزنامه‌های تهران

Sun, 04 Dec 2011 02:36:01 +0000

بهروز صمدبیگی

حمله به سفارت انگلیس و حضور چند ساعته مهاجمان که از سوی رسانه‌های رسمی ایران «دانشجو» و از سوی رسانه‌های منتقد «بسیجی» خوانده می‌شدند، نه فقط تیتر یک اخبار هفته گذشته ایران، که سوژه پیگیری بسیاری از رسانه‌ها در سراسر جهان شد.

پس از این حمله که با حضور دیرهنگام پلیس چند ساعتی بیشتر طول نکشید، جمهوری اسلامی ایران کشور متفاوت‌تری در عرصه بین‌الملل بود و ترس و نگرانی از آن، بیشتر از پیش. پوشش رسانه‌ای این اتفاق مهم را در سه روز کاری روزنامه‌های تهران در «پیشخوان» این هفته مرور می‌کنیم.

چهارشنبه – حمایت و تشویق

منتقدانه‌ترین واکنش رسانه‌ای مربوط به شرق بود و دور از انتظارترین واکنش را روزنامه ایران نشان داد. شرق تیتر یک خود را بر روی عکسی بزرگ از یک بسیجی بر بالای در ورودی سفارت و تابلوی ملکه انگلستان در دست، قرار داده بود: "اقدام معترضان علیه سفارت انگلیس" و در زیر تیتر آمده بود: "وزارت خارجه ایران ابراز تاسف کرد". در گزارش شرق سعی شده بود با احتیاط، «خودجوش» و «غیرقابل کنترل» بودن این اقدام به چالش کشیده شود:

"درغیاب صاحبخانه، حیاط سفارت بریتانیا دیروز میزبان میهمانان ناخوانده‌ای بود كه قصد دید و بازدید نداشتند؛ كه اگر این بود از دیوار و با گذر از سد نه چندان مستحكم امنیتی و انتظامی خود را به این حیاط نمی‌رساندند. دانشجویان بسیجی، قصد و نیت‌شان را ثبت نام خود در تاریخ و عمل به وظیفه انقلابی اعلام كردند؛ وظیفه‌ای كه به گمان آنها در این برهه تاریخی پایین كشیدن پرچم بریتانیا از فراز سفارت و تسخیری دیگر بود؛ تسخیری كه بازهم تاریخ‌ساز شود و به انقلاب سوم پس از انقلاب اسلامی و تسخیر سفارت آمریكا تبدیل شود و قطع رابطه با این كشور را همچون هم‌پیمانش آمریكا به دنبال داشته باشد.

روزنامه کیهان با اشاره به در دست داشتن تصاویر قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، بر «خودجوش» بودن ورود به سفارت تاکید دارد

این افراد در سال‌های اخیر نیز چند باری برای عمل به وظیفه خود خیز برداشته بودند، اما هر بار با موانع و مقاوت‌های جدی روبه‌رو شده بودند. با این حال دیروز حكایت چیز دیگری بود و شواهد و قرائن حاكی از آن بود كه خواست آنها این بار محقق می‌شود چرا كه به نظر می‌رسید همه چیز برای یك تسخیر مهیا بود. بریتانیا تحریم‌های جدید علیه ایران اعمال نكرده بود كه كرد، مجلس خواستار كاهش سطح روابط دو كشور نشده بود كه شد، شورای نگهبان مصوبه مجلس را تایید نكرده بود كه كرد و از همه مهم‌تر دیروز سالگرد ترور یك دانشمند هسته‌ای ایران نبود كه بود؛ دانشمندی كه سال گذشته ترور شد و از همان ابتدا انگشت اتهام به سوی غرب نشانه رفت.

در صحنه عمل نیز همه چیز آماده و مهیا بود؛ تعبیه سكوهایی كه امكان استقرار دوربین‌های رسانه‌های خبری را می‌داد؛ دوربین‌هایی كه با استودیوهای پرتابل همراه می‌شد تا تمام صحنه‌ها و وقایع جلوی سفارت را ثبت و ضبط و حتی به طور مستقیم پخش كنند، این شرایط تنها برای شبكه‌های تلویزیون رسانه ملی نبود، بلكه شبكه‌های تلویزیونی خارجی هم از این امتیاز برخورداربودند كه شاید در نوع خود بی‌سابقه بوده باشد."

شرق: همه چیز آماده و مهیا بود؛ تعبیه سكوهایی كه امكان استقرار دوربین‌های رسانه‌های خبری را می‌داد؛ این شرایط تنها برای شبكه‌های تلویزیون رسانه ملی نبود، بلكه شبكه‌های تلویزیونی خارجی هم از این امتیاز برخورداربودند كه شاید در نوع خود بی‌سابقه بوده باشد

روزنامه رسمی دولت یکی از معدود روزنامه‌هایی بود که این اتفاق را به عنوان تیتر یک انتخاب نکرد و در یکی از تیترهای کوچک کنار لوگو را به "ورود دانشجویان به سفارت انگلیس و باغ قلهك" اختصاص داد. در گزارش کوتاه صفحه 2 روزنامه ایران اگرچه بر دانشجو بودن معترضان و اعتراض به سیاست‌های خصمانه دولت انگلیس، تاکید شده بود اما ذکر مقاومت كمرنگ نیروهای انتظامی هم جالب توجه بود. جالب این که از موضع رسمی دولت هم حرفی به میان نیامده بود.

روزنامه کیهان هم در صفحه یک تیتر زده: "دانشجویان سفارت انگلیس را اشغال كردند" و با اشاره به در دست داشتن تصاویر «قاسم سلیمانی» فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، بر «خودجوش» بودن ورود به سفارت تاکید دارد. روزنامه همشهری، پرتیراژترین روزنامه ایران که متعلق به شهرداری تهران است، برخلاف رویه معمول خود در نگاه حداقلی به مباحث سیاسی، ترجیح داد تا عکس بزرگی از معترضان را با تیتر "تجلی احساسات ضدانگلیسی" منتشر کند.

روزنامه تندروی وطن امروز هم تیتر اصلی خود را "اشغال لانه روباه" انتخاب کرد و به حمایت از تسخیر سفارت انگلستان پرداخت. واکنش روزنامه منتسب به سپاه پاسداران هم مشابه بود و در پیشانی صفحه یک روزنامه جوان نوشته شده بود: "خشم دانشجویان تا پایین آوردن پرچم انگلیس بالاگرفت" اما در زیر تیتر به "مقابله جدی یگان‌های ویژه نیروی انتظامی" اشاره شده بود.

سیاست روز هم از جمله روزنامه‌هایی بود که موضعی تند و حمایت‌آمیز گرفت و تیتر زد: "مات چرچیل در زمین ایران" در این گزارش آمده بود: مردم ایران همواره انگلیس را کشور مکار و سیاست باز می‌دانند و به همین خاطر القابی چون روباه پیر را به کار می‌برند و یا هنگامی که می‌خواهند چیزی را به سیاستهای مکارانه انگلیس تشبیه کنند می‌گویند مثل چرچیل! اما اگر چرچیل زنده بود باز هم می‌توانست در مقابل هوشیاری و بیداری مردم ایران اسلامی قد علم کند؟! اکنون شکست سیاستهای مزورانه بازماندگان چرچیل در قبال ایران تن آن روباه پیر را در گور به لرزه می‌اندازد."

تهران امروز، روزنامه حامیان شهردار تهران هم تیتر بزرگ "روز خشم دانشجویی" را برگزید و برای تاکید روی کلمه خشم، آن را قرمز رنگ نوشت. روزنامه ابتکار هم با کنار هم گذاشتن چهار عکس، تیتر دو کلمه‌ای "تسخیر دوم" را برگزیده بود. اما نوع نگاه جام‌جم، روزنامه صدا و سیمای جمهوری اسلامی هم جالب بود. برخلاف مانور وسیع رادیو و تلویزیون در حمایت از این اقدام، تنها یک تیتر کوچک در صفحه یک این روزنامه به ماجرا اختصاص یافته بود که عکسی هم به آن ضمیمه نبود.

پنج‌شنبه – نگاه ویژه به اعتصاب سراسری در انگلیس

روز شنبه روزنامه شرق، تیتر یک خود را "بازگشت به مدار صفر درجه" در توصیف واکنش‌های بین‌المللی به نقض قوانین و تعرض به حریم سفارت انگلیس برگزید.

این روزنامه در تیتر دوم خود هم از زاویه دید رییس مجلس شورای اسلامی در کنفرانس خبری‌اش به موضوع تسخیر سفارت و موضع ایران و انگلیس پرداخت. تیتر انتخابی شرق از قول علی لاریجانی این بود: "رفتار معترضان به انگلیس باید مبتنی بر قانون باشد" اما مواضع تندتری از او را می‌شد در متن گزارش یافت.

کیهان اما ترجیح داده بود با عکس و تیتر بزرگ "بزرگترین اعتصاب قرن انگلیس را فلج كرد" بیشتر به موضوع ضعف و آشفتگی این دولت اروپایی بپردازد. مشابه عکس و تیتر یک روزنامه جوان: "اعتصاب 2 میلیونی انگلیسی‌ها در اعتراض به استثمار پیر!"

سیاست روز هم توجه ویژه‌ای به اعتصاب سراسری در انگلیس نشان داده بود و با ابراز خوشحالی از تعطیلی سفارت انگلیس در تهران تیتر زد: "شر انگلیس کم شد"

نویسنده گروه سیاسی این روزنامه معتقد بود: "رژیم سلطنتی انگلیس با اقدامی كه انجام داد شر خود را از خاك ایران كند. مردم ایران پس از سال‌ها تحمل این رژیم منحوس به آرزوی دیرینه خود رسیدند."

سرمقاله پنج‌شنبه روزنامه ابتکار، تنها موضع انتقادی روزنامه‌های تهران به این اتفاق بزرگ بود که در آن ضمن حمایت از مصوبه مجلس در کاهش سطح ارتباط با دولت انگلیس آمده بود: "اگر بنا به فرمایش اخیر رهبر انقلاب، بسیجی انقلابی است اما بی‌قانون نیست، جنبش دانشجویی به‌ویژه دوستان بسیج باید به این سوال پاسخی مستدل بدهند که: چه زمانی دانشجو مکلف می‌شود که مقر نمایندگی یک کشور دیگر در ایران را (که دولت اسلامی متعهد به حفاظت از آن شده است) به اشغال درآورد؟"

فرهاد دادجو در یادداشت " 8 آذر تکرار 13 آبان نبود"، با رویکرد مثبت به اشغال سفارت امریکا در سال 58، نوشته بود: "آبان از آن رو به قله و سمبل جنبش دانشجویی ایران تبدیل شد که نماد تعقل انقلابی و آمیزه‌ای از آرمانخواهی و خردمندی بود، اقدامی برخاسته از شناخت خط امام بدون آنکه منتظر تصریح امام بماند.

به بیان دیگر در زمانه‌ای که اولا دولت آمریکا با پناه دادن به شاه مخلوع و مشارکت مستقیم در ستم‌های شاهنشاهی و تبدیل شدن سفارتش به مرکز فعالیت‌های براندازانه و صدها خصومت دیگر، دشمنی را به نهایت رسانده بود و ثانیا دولت موقت مهندس بازرگان به دلیل مشی محافظه‌کارانه خود تمایلی به مقابله مقتدارنه با آمریکا نداشت، جنبش دانشجویی بارها و بارها اعتراض خود را به دولت رساند و از روزها پیش از آبان تجمع‌های اعتراضی مقابله لانه جاسوسی صورت داد، در نهایت به دلیل ناامید شدن از اقدام دولت، خود کمر همت بست و انقلاب دوم را آفرید.

{...} حال آیا در جریان آذر هر دو شرط فوق محقق بود؟ حتی اگر قضاوتهای بسیار تند افراد تاریخ نخوانده را بپذیریم که شرط اول یعنی رسیدن به بالاترین درجه خصومت دولت انگلیس علیه ایران در حال حاضر وجود دارد، هیچ کس نمی‌تواند مدعی شرط دوم شود.

سیاست روز : رژیم سلطنتی انگلیس با اقدامی كه انجام داد شر خود را از خاك ایران كند. مردم ایران پس از سال‌ها تحمل این رژیم منحوس به آرزوی دیرینه خود رسیدند

برخلاف دولت موقت، دولت دهم علیرغم ضعف‌های وافر، پیشگام استکبارستیزی و همچنین مجلس هشتم، با وجود تمام نقدها، در مسیر تحقق اصل عزت سیاست خارجی است و هر دو با همکاری شورای عالی امنیت ملی تدابیر متعددی نیز در واکنش به سیاستهای اخیر انگلیس آغاز کرده بودند. با این وجود عقل و شرع چه مجوزی برای متمسک شدن به رفتارهای غیرقانونی می‌دهند؟ آیا ما مجازیم کینه انقلابی و خروش جوانانه خود را به هر روشی ابراز کنیم؟"

روزنامه ایران هم در خبر صفحه یک خود با عنوان "سیاسی‌كاری انگلیسی" تعطیلی سفارت انگلیس را بهانه‌جویی توصیف کرد. در گزارش صفحه داخلی روزنامه هم با چهار نماینده گفت‌و‌گو شده بود که تنها عبدالجبار كرمی، نماینده سنندج حمله به سفارت انگلیس را محكوم كرد اما تیتر "با دولت‌های متخاصم باید طبق موازین قانونی برخورد شود" برای این گزارش انتخاب شد.

شنبه – حمایت تندروها، دست به عصایی منتقدان

شنبه پس از دو روز پرخبر، روز پرسوژه‌ای برای روزنامه‌ها بود اما از آن‌جا که عموم موضع‌گیری‌ها و نتایج برضد ایران بود، روزنامه‌های منتقد جای مانور چندانی نداشتند، پس شرق با اشاره به حضور دیپلمات‌های خارجی در باغ قلهک و تشکیل جلسات متعدد سران دیپلماسی کشورهای اروپایی تیتر زد: "تردد دیپلماتیک" و همچنان از اعلام موضع در قالب یادداشت و سرمقاله خودداری کرد.

صفحه یک روزنامه ایران هم به کلی خالی از هر تیتر مرتبط با این قضیه بود. کیهان همچنان ترجیح داده بود اعتراضات سراسری در انگلیس را به عنوان تیتر یک انتخاب کند. روزنامه جوان با تیتر "امریكا و اروپا از كارناوال انگلیس پیاده شدند" به موضوع رای نیاوردن طرح تحریم نفتی ایران پرداخت.

در سرمقاله این روزنامه هم به قلم «رسول سنائی‌راد» آمده بود: "گویی كه سران لندن به جای پندآموزی از این ماجرا و تجدیدنظر نسبت به سیاست‌های خصمانه و تصحیح رفتارهای غلط، همچنان اصرار دارند بر طبل دشمنی و توطئه بكوبند و نه تنها مدال روباه پیر مكار را حفظ كنند بلكه به دریافت مدال همكار گرگ غدار نیز نایل آیند. چنین مدالهایی در افكار عمومی ایران نه تنها هیچ خوف و ترسی بر نمی‌انگیزد بلكه تنها به خشم و نفرت از انگلیس دامن می‌زند و حامیان او را هم بی‌بهره نمی‌گذارد. همراهی و حمایت برخی كشورها از ادعای بی‌اساس دولت انگلیس نیز حكایت رقص با گرگ‌ها است كه هیجان موقت آن هیچ تناسبی با هزینه‌های خطرناك آن ندارد."

سیاست روز هم همین موضوع را با تیتر "انگلیس از تهران رانده در اروپا درمانده" مورد توجه قرار داد و نوشت: "به رغم آنكه گفته می‌شود انگلیسی‌ها سیاستمدارانی مكار می‌باشند، اما سراسیمگی و هراس آنها از حقارتی كه در برابر ایران متحمل شده‌اند مانع از تعقل آنها گردید بگونه‌ای كه ویلیام هیگ، وزیر خارجه این كشور، در نشست اضطراری اتحادیه اروپا خواستار تحریم نفت ایران شد. امری كه در نهایت به حقارت و شكستی دیگر برای انگلیس و خاندان سلطنتی حاكم بر این كشور مبدل شد."

ابتکار: انگلیس باید بداند مردم ایران دیگر با اخم آن‌ها تب نخواهد کرد. آنان نیز دیر یا زود خود با وساطت، خواهان بازکردن سفارت و اعزام سفیر به ایران خواهند شد

سرمقاله روز شنبه ابتکار هم به قلم محمدعلی وكیلی در دفاع از رویارویی با انگلیس بود: "مزاج ایرانی با ترکیب مزاج شیعی‌ و ایرانی، تحمل حرف ناحق و عمل ظالمانه و همچنین ظلم و زورگویی را برنمی‌تابد. رفتار انگلیس‌ها برای این طبع هضم‌ناپذیر است. این مزاج در برخورد با مظاهر انگلیسی برافروخته می‌شود و هرگز منافع استعماری انگلیسی را نه‌فقط در ایران، بلکه در منطقه تحمل نمی‌کند.

همین طبع بود که در سال 1989 با حکم به ارتداد و قتل سلمان رشدی، مزاج انگلیسی را پس زد. آن هنگام واکنش ایران به جسارت سلمان رشدی به حریم پیامبر(ص)، انگلیسی‌ها را وادار کرد تا با مزاج تاریخی خود که عبارت بود از خودبرتربینی بین‌المللی، اقدام به تعطیلی سفارتش در ایران کند. در تبعیت از آن اقدام انگلیس، کشورهای دیگر اروپایی نیز چنان کردند؛ اما بعد از مدتی خود، بدون دعوت به جای اول برگشتند. بار دوم در سال 1377 در پی دادگاه میکونوس علیه مقام‌های بلندپایه جمهوری اسلامی ایران، دولت‌های اروپایی با فراخواندن سفرای خود، با واکنش مشابه از طرف ایران روبه‌رو شدند. اما در آن مرحله نیز پس از ده ماه، اروپایی‌ها یکی پس از دیگری، سفرای خود را برگرداندند. اکنون پس از سیزده سال، دوباره شاهد تکرار سناریوی اروپایی‌ها در تبعیت از انگلیس هستیم."

نویسنده این مقاله معتقد بود: "انگلیس باید بداند مردم ایران دیگر با اخم آن‌ها تب نخواهد کرد. آنان نیز دیر یا زود خود با وساطت، خواهان بازکردن سفارت و اعزام سفیر به ایران خواهند شد. مزاج ایرانی تبختر و توهین و تحقیر هیچ‌کس را برنمی‌تابد و از سویی طبع انگلیسی نیاز به درمان اساسی دارد. عصر کنونی چنین مزاجی را تحمل نخواهد کرد و اوضاع سیاسی عصر جدید به این مزاج آلرژی دارد."