https://archive.radiozamaneh.com/taxonomy/term/7501/all fa https://archive.radiozamaneh.com/science/2011/11/24/8561 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2011/11/24/8561" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="267" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/the-proportion-of-brazili-007.jpg?1322229396" /> </div> </div> </div> <div dir="RTL">بیژن روحانی &ndash; عبور جمعیت جهان از مرز هفت میلیارد نفر بحث&zwnj;های مختلفی را در زمینه آینده محیط زیست، اقتصاد، منابع طبیعی و رشد و توسعه در جهان دامن زده است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">بر مبنای پیش&zwnj;بینی&zwnj;ها، با نرخ فعلی رشد جمعیت به احتمال زیاد جمعیت جهان تا سال ۲۰۵۰ به مرز نه میلیارد نفر خواهد رسید. بسیاری این پرسش را مطرح می&zwnj;کنند که در جهانی که هم اکنون با مشکلات متعددی در زمینه حفاظت از محیط زیست، مصرف بی&zwnj;رویه منابع طبیعی، بحران اقتصادی، مشکلات عمیق اجتماعی و نزاع&zwnj;های مختلف منطقه&zwnj;ای و بین&zwnj;المللی رو&zwnj;به&zwnj;رو است، چگونه می&zwnj;توان برای این جمعیت روبه&zwnj;رشد در نقاط مختلف دنیا به درستی برنامه&zwnj;ریزی و سیاستگذاری کرد؟</div> <!--break--><!--break--><div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20111124_Environment_WorldPopulation_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon.jpg" /></a></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">بحث تغذیه نیز یکی از مهم&zwnj;ترین نگرانی&zwnj;های موجود در این زمینه است. بخش مهمی از جمعیت جهان اکنون گرسنه است و روند افزایش جمعیت به بحران تولید و توزیع غذا دامن می&zwnj;زند. فعالان محیط زیست نیز معتقدند دست&zwnj;اندازی به تمام منابع طبیعی برای سیر کردن شکم میلیاردها انسان و مصرف آن در راه توسعه جوامع، دیگر چیزی از طبیعت و محیط زیست در کره زمین باقی نخواهد گذاشت.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">از میان منابع طبیعی مورد تهدید، شش&zwnj;تای آن&zwnj;ها بیش از سایر منابع در معرض تهدید قرار دارند: آب، نفت، گاز طبیعی، فسفر، ذغال سنگ و عناصر کمیاب خاک. به&zwnj;عنوان مثال فسفر که اکنون منابع آن با خطر به اتمام رسیدن تهدید می&zwnj;شوند، یکی از مهم&zwnj;ترین عناصری است که رشد گیاهان و به&zwnj;خصوص کشاورزی به آن وابسته است و در تهیه کودهای شیمیایی مصرف کلیدی دارد. معادن فسفات بیشتر در کشورهایی مانند چین، مراکش، آمریکا و روسیه یافت می&zwnj;شود. پیش&zwnj;بینی شده است چنان&zwnj;چه مصرف فسفر و همچنین رشد جمعیت به شکل کنونی ادامه داشته باشد، معادن آن تا چند دهه دیگر به پایان می&zwnj;رسد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">گرچه اعلام عمومی گذشتن جمعیت جهان از مرز هفت میلیارد نفر به نگرانی&zwnj;های عمومی در خصوص آینده این جمعیت رو به فزون و منابع طبیعی و اقتصاد دامن زده است، اما بسیاری معتقدند نمی&zwnj;توان گناه تمام مشکلات را بر گردن افزایش جمعیت انداخت. پاول اهرلیچ، محقق و نویسنده کتاب &quot;بمب جمیعتی&quot; بیش از آن&zwnj;که بر افزایش جمعیت انگشت بگذارد، مصرف&zwnj;گرایی را عامل اصلی نابودی منابع طبیعی قلمداد می&zwnj;کند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><img width="200" height="150" vspace="5" hspace="5" border="5" align="left" alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/2011-human-development.jpg" />از سوی دیگر میان مصرف&zwnj;کنندگان منابع طبیعی در جهان نیز تعادل برقرار نیست. یعنی همان&zwnj;طور که جمعیت جهان به طور نامتوازن تقسیم شده و برخی مناطق با کاهش جمعیت روبه&zwnj;رو هستند، الگوی مصرف نیز در همه جا به یک شکل نیست. در حالی که یک چهارم جمعیت جهان از این منابع طبیعی به میزان کمی استفاده می&zwnj;کند و یک چهارم دیگر نیز به شدت دچار کمبود و گرسنگی است، اقلیت ناچیزی بیش از حد نیاز خود به منابع دسترسی دارند و آن را به هدر می&zwnj;دهند. این الگو به&zwnj;خصوص در مورد مواد غذایی و بحران تغذیه در جهان نیز صدق می&zwnj;کند. براساس آمارهای موجود سالانه بیش از یک سوم مواد غذایی تولید شده در جهان نابود شده است یا به هدر می&zwnj;رود. بنابراین می&zwnj;توان با منابع موجود نیز گرسنگی در جهان را برطرف کرد. طبق آمار بانک جهانی نیز، یک پنجم جمعیت جهان حدود هفتاد و پنج درصد درآمد دنیا را به خود اختصاص داده است در حالی که یک پنجم دیگر که جزو فقیرترین بخش&zwnj;های جمعیت دنیا هستند تنها از یک و نیم درصد درآمد کل جهان بهره می&zwnj;برند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">از سوی دیگر نیز هستند کسانی که معتقدند رشد جمعیت به رشد اقتصاد کمک خواهد کرد و با اشاره به کشورهایی که اکنون نرخ زاد و ولد پایینی دارند می&zwnj;گویند رشد اقتصادی در این کشورها به زودی متوقف می&zwnj;شود و آن&zwnj;گاه مشکلات اجتماعی و اقتصادی ناشی از یک جمعیت کهنسال خود را نشان خواهد داد. یکی از برجسته&zwnj;ترین مثال&zwnj;ها در این زمینه ژاپن است که اکنون کهنسال&zwnj;ترین جمعیت جهان را دارد و میانگین طول عمر زنان در این کشور ۸۶ سال است، اما در عین حال دارای یکی از پایین&zwnj;ترین نرخ&zwnj;های زاد و ولد در دنیاست. میانگین سنی در ژاپن چهل سال است و یک چهارم جمعیت آن بالای ۶۵ سال هستند. با اشاره به چنین واقعیت&zwnj;هایی، برخی اقتصاددانان جمعیت جوان را عامل توسعه و موتور محرکه اقتصاد می&zwnj;دانند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><img width="180" height="135" vspace="5" hspace="5" border="5" align="left" alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/world-population.jpg" />همچنین این واقعیت نیز وجود دارد که کشورهایی که در کنترل جمعیت خود موفق بوده&zwnj;اند، توانسته&zwnj;اند رفاه عمومی مناسب&zwnj;تر، دسترسی عادلانه&zwnj;تر به بهداشت و آموزش و همچنین تامین اجتماعی مناسب&zwnj;تری را برای شهروندان خود فراهم کنند. این کشورها با کنترل جمعیت توانسته&zwnj;اند به ثروت بیشتری نیز دست پیدا کنند. نکته جالب توجه اما آن است که با افزایش میزان ثروت و حرکت به سمت هرچه بیشتر صنعتی شدن جوامع، محیط زیست و منابع طبیعی بیشتر در معرض خطر و نابودی قرار می&zwnj;گیرد. چین با سیاست سختگیرانه تک فرزندی از یک سو و از سوی دیگر با سرمایه&zwnj;گذاری عظیم دولتی در بخش صنعت و تولید به یکی از غول&zwnj;های اقتصادی جهان تبدیل شده است، اما در عین حال یکی از بزرگ&zwnj;ترین آلوده&zwnj;کنندگان محیط زیست است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">با توجه به داده&zwnj;های موجود به نظر می&zwnj;رسد در این زمینه نمی&zwnj;توان تنها از یک عامل سخن گفت. بنابراین بیش از آن&zwnj;که فقط نگران زیاد شدن جمعیت باشیم، باید نگران سیاستگذاری&zwnj;های مربوط به الگوی توسعه و مصرف نیز باشیم.</div> https://archive.radiozamaneh.com/science/2011/11/24/8561#comments بحران تغذیه بیژن روحانی جمعیت جهان محیط زیست منابع طبیعی پاول اهرلیچ Thu, 24 Nov 2011 18:43:35 +0000 arezoo 8561 at https://archive.radiozamaneh.com