نبض سیاست

جنگ واقعی در مرز، جنگ مجازی در وزارت نفت

Tue, 01 May 2012 10:10:11 +0000

نبض سیاست

اشکان پارسا

اشکان پارسا - در هفته‌های اخیر سرنخ خبرهای ایران بیشتر به خارج از مرزهای جغرافیایی ایران می‌رسید و وزن تحولات سیاست خارجی بیش از خبرهای داخلی بود.

هفته گذشته نیز اوضاع بر همین منوال بود و خبر توافق ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای انجام گفت‌وگوهای تازه، ادعای ایران برای شبیه‌سازی یک پهپاد آمریکایی، حمله سایبری به سیستم‌های رایانه‌ای وزارت نفت و درگیری مرزی میان سپاه پاسداران و نیروهای گروه نظامی پژاک از جمله مهم‌ترین تحولاتی بود که در نهایت به سیاست خارجی ارتباط می‌یافت.

در داخل کشور اما اختلاف‌ میان محافظه‌کاران خبر اصلی رسانه‌ها بود و هفته گذشته در جریان این نزاع‌ها یک پیروزی برای دولتی‌ها رقم خورد و سعید مرتضوی توانست به رغم مخالفت‌های فراوان در مجلس شورای اسلامی بر کرسی ریاست سازمان تامین اجتماعی تکیه بزند.

تحول خبرساز دیگر را آیت الله ناصر مکارم شیرازی رقم زد و انتقاد‌هایش از سپاه پاسداران با حساسیت و توجه رسانه‌ای فراوانی همراه شد. رادیو زمانه در «نبض سیاست» این هفته مجموعه ‌این خبر‌ها را با نگاهی خبری – تحلیلی دنبال کرده‌است.

مذاکرات تازه، امیدهای تازه

دور تازه گفت‌وگوهای ایران و‌ آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار است دو هفته بعد یعنی در روزهای ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت در وین برگزار ‌شود، گفت‌وگوهایی که‌ انتظار می‌رود گامی تازه در راستای تلاش برای حل و فصل مناقشه بر سر برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی باشد.

روزنامه «لس‌آنجلس تایمز» روز جمعه (هشت اردیبهشت) به نقل از مقامات ارشد دولت آمریکا گزارش داده بود که ‌ایالات متحده با غنی سازی اورانیوم تا غلظت 5 درصد در ایران موافقت کرده‌است، امری که می‌تواند یکی از گره‌های عمده در پرونده ‌ایران را باز کند.

خبر برگزاری این نشست را «علی اصغر سلطانیه» نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی جمعه گذشته (هشت اردیبهشت) اعلام کرد.

یک روز پیش از آن نیز خبرگزاری رویترز گزارش داده بود که ‌ایران با ارسال نامه‌ای به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، برای از سرگیری گفت‌وگوها با آژانس اعلام آمادگی کرده‌است.

این مذاکرات متعاقب نشست ماه گذشته میان ایران و اعضای گروه 1+5 (اعضای دائم شورای امنیت به همراه آلمان) انجام می‌شود و از این جهت اهمیت دارد که ‌آمادگی ایران را برای تعامل با آژانس انرژی اتمی به نمایش می‌گذارد. قدرت‌های غربی از ایران می‌خواهند که پذیرای نظارت‌های بیشتری از سوی بازرسان این نهاد باشد و پروتکل الحاقی آژانس مبنی بر بازدیدهای سرزده‌ از سایت‌های اتمی ‌خود را بپذیرد.

دور بعدی گفت‌وگوها میان ایران و اعضای گروه 1+5 نیز قرار است روز 3 خرداد در شهر بغداد برگزار شود و برخی رسانه‌ها گزارش داده‌اند که نشست آینده می‌تواند زمینه‌های توافق بر سر برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ‌را فراهم کند.

روزنامه «لس‌آنجلس تایمز» در همین زمینه روز جمعه (هشت اردیبهشت) به نقل از مقامات ارشد دولت آمریکا گزارش داده بود که ‌ایالات متحده با غنی سازی اورانیوم تا غلظت 5 درصد در ایران موافقت کرده‌است، امری که می‌تواند یکی از گره‌های عمده در پرونده ‌ایران را باز کند.

گزارش‌هایی هم هست که ‌از آمادگی ایران برای پیوستن به پروتکل الحاقی حکایت دارد. اگر این گزارش‌ها درست باشد، دست‌یابی به توافق‌های اولیه درباره برنامه هسته‌ای ایران دور از ذهن نخواهد بود، اما هنوز متغیرهای فراوانی وجود دارد که ‌امکان خوشبینی بیش از حد نسبت به گفت‌وگوهای آتی را نمی‌دهد.

مهم‌ترین عامل اختلاف در حال حاضر مساله‌ تحریم‌هاست.

ایران می‌گوید که غرب باید به نشانه‌ حسن نیت این تحریم‌ها را لغو کند حال آن‌که قدرت‌های غربی می‌گویند مادامی که فعالیت‌های بحث‌برانگیز اتمی ایران ادامه دارد، لغو تحریم‌ها معنی نخواهد داشت.

آتشی تازه در جنگی قدیمی

نزاع میان سپاه پاسداران و اعضای حزب حیات آزاد کردستان (پژاک) در هفته گذشته به قربانی شدن چهار مامور سپاه و زخمی‌ شدن چهار نفر دیگر منجر شد. این درگیری روز سه‌شنبه (پنج اردیبهشت) در شهرستان پاوه روی داد و پس از آن شهر حالتی نظامی به خود گرفت.

ایران می‌گوید، پژاک یک حزب تروریستی و جدایی‌طلب است و در نقطه مقابل، اعضای پژاک نیز جمهوری اسلامی‌ را متهم می‌کنند که در طول حیات خود به صورت سیستماتیک حقوق کرد‌ها را سرکوب کرده‌است.

این درگیری در واقع بخشی از رشته ‌اقدام‌های نظامی است که نیروهای دولتی ایران و اعضای پژاک طی سال‌های گذشته به آان دست زده‌اند. ایران می‌گوید، پژاک یک حزب تروریستی و جدایی‌طلب است و در نقطه مقابل، اعضای پژاک نیز جمهوری اسلامی‌ را متهم می‌کند که در طول حیات خود به صورت سیستماتیک حقوق کرد‌ها را سرکوب کرده و آن‌ها را از حقوق شهروندی خود محروم ساخته‌است.

فضای نظامی و پلیسی حاکم بر شهرهای کردنشین که بیشتر شامل شهرهای مرزی ایران می‌شوند، به خودی خود باعث بالا گرفتن آتش درگیری‌ها طی سال‌های اخیر بوده‌است. حملات‌ گاه و بی‌گاه طرفین علیه یکدیگر نیز امکان آشتی و مصالحه را به حداقل رسانده‌است.

انتظار می‌رود اینک نیروهای سپاه پاسداران به تلافی حملات گروه پژاک دست به ‌اقدام نظامی بزنند و بار دیگر آتش جنگ را شعله‌ور کنند.

بحران در وزارت نفت

وزارت نفت ایران هفته گذشته را در یک آماده باش کامل به سر برد. این وزارت‌خانه با یک جنگ سایبری روبه‌رو شد و ویروسی با منبعی ناشناخته توانست برای چهار روز پیاپی امنیت دستگاه‌های رایانه‌ای وزارت نفت را مختل کند.

حمله ‌اینترنتی روز یکشنبه (سه اردیبهشت) اتفاق افتاد و گستره‌ آن به حدی بود که سامانه ‌اینترنتی در مناطق عملیاتی خارک، بهرگان، سیری، لاوان، قشم و کیش قطع شد.

«علی نیکزاد رهبر»، سخنگوی وزارت نفت در این روز ضمن اعتراف به‌ این حمله سایبری گفت: "ویروس، مادربرد کامپیوتر‌ها را سوزانده و برای پاک کردن اطلاعات اقدام کرده‌است."

او در عین حال گفت که "اطلاعات اساسی این وزارتخانه صدمه ندیده‌است."

خبر حمله به سیستم‌های رایانه‌ای وزارت نفت بازتاب وسیعی در رسانه‌های بین‌المللی داشت. این خبر از این جهت مورد توجه قرار گرفت که صنعت نفت ایران تحت تحریم‌های جهانی است و حمله ویروسی به تاسیسات این وزارت‌خانه‌ به احتمال زیاد بخشی از تلاش‌ها برای تضعیف موقعیت ایران در مبادلات نفتی بوده‌است.

با این همه ‌ایران می‌گوید که حمله سایبری اخیر نتوانسته‌است تاثیر زیادی روی امنیت شبکه‌های وزارت نفت بگذارد و «مددالله محمد‌نژاد» جانشین وزیر نفت در حوزه پدافند غیرعامل نیز خبر از شناسایی ماهیت حمله و شناسایی عوامل آن داده‌است. اما مشخص نیست که ‌این اظهار نظر بخشی از تلاش برای آرام نشان دادن شرایط است یا این که واقعا تکنسین‌های سایبری ایران توانسته‌اند مشکل را رفع کنند.

جنگ زیر پوستی

جنگ اطلاعاتی و امنیتی میان ایران و ایالات متحده به شکلی آشکار طی ماه‌های اخیر افزایش یافته و فضای به وجود آمده میان دو کشور بسیاری از تحلیل‌گران را به یاد دوران «جنگ سرد» انداخته‌است. تازه‌ترین تحول در این حوزه مربوط به ‌ادعای ایران برای شبیه‌سازی یک پهپاد آمریکایی است.

ماجرا در واقع از ۱۳ آذرماه سال گذشته ‌آغاز شد، زمانی که رسانه‌های ایران گزارش کردند، نیروهای مسلح این کشور توانسته‌اند "یک فروند پرنده هدایت‌پذیر از دور، پَهپاد، متعلق به‌امریکا" (آر کیو ۱۷۰) را که در حوالی شهر کاشمر، در عمق ۲۲۵ کیلومتری خاک ایران، در حال پرواز بوده با "اندکی خسارت" در اختیار بگیرند.

ایران از این اقدام به شکل تبلیغاتی بهره‌برداری کرد و شنبه هفته گذشته (دو اردیبهشت) "امیر علی حاجی‌زاده"، فرمانده نیروی هوافضای سپاه گفت که "ایران به تمام اطلاعات ذخیره شده در هواپیمای بدون سرنشین (پَهپاد) آمریکا که در ایران سقوط کرده دست یافته‌است" و افزود که "متخصصان الکترونیک سپاه ساخت نمونه ‌این پهپاد را آغاز کرده‌اند."

این خبر نیز با آب و تاب فراوانی در رسانه‌های حامی حکومت بازتاب یافت اما ادعای مقام‌های ایران از سوی طرف آمریکایی زیر سوال رفت و «جو لیبرمن»، از سناتورهای بانفوذ آمریکایی روز یکشنبه (سوم اردیبهشت)، اظهارات سپاه پاسداران ایران در مورد "آغاز نمونه‌سازی از هواپیمای بی‌سرنشین آمریکایی" را "رجزخوانی" نامید و با اشاره به ‌اظهارنظرهای مقام‌های ایران گفت که ‌آنها "در رجزخوانی سابقه‌دار هستند."

لئون پانه تا، وزیر دفاع آمریکا نیز روز دوشنبه (چهار اردیبهشت) گفت: "بر اساس تجربیاتم می‌توانم بگویم که توانایی آنها (ایرانی‌ها) درباره‌ آن‌چه که می‌گویند انجام داده‌اند، به طور جدی زیر سوال است."

مجموعه‌ این کنش و واکنش‌ها نشان‌دهنده جنگی پنهان میان ایران و ایالات متحده‌ است که کماکان خود را در وجهی اطلاعاتی و امنیتی نمایش می‌دهد، جنگی که در آن دو طرف بیش از هر چیز در صدد نشان دادن توانمندی‌های خود هستند.

پایانِ ماجراهای مرتضوی

پس از هفته‌ها تنش‌های ادامه‌دار میان قوه مجریه و قوه مقننه سرانجام «سعید مرتضوی» در پست ریاست سازمان تامین اجتماعی ابقا شد و یک شکست آشکار دیگر برای منتقدان «محمود احمدی‌نژاد» در مجلس شورای اسلامی ‌رقم خورد.

مرتضوی در یک سناریوی هماهنگ شده به نمایندگان وعده ‌استعفا داد و آنها را از پی‌گیری استیضاح وزیر کار منصرف کرد اما در ‌‌نهایت به کار خود بازگشت و نقشه نمایندگان را نقش بر آب کرد.

منتقدان احمدی‌نژاد پیش‌تر هشدار داده بودند که ‌اگر «عبدالرضا شیخ‌السلامی»، وزیر کار، رفاه و تامین اجتماعی حاضر به برکناری مرتضوی از ریاست سازمان تامین اجتماعی نباشد، او را استیضاح خواهند کرد. آنها، مرتضوی را به دلیل اتهام‌هایش در پرونده بازداشت کهریزک و برخی اتهام‌های مالی فاقد صلاحیت برای نشستن بر کرسی ریاست سازمان تامین اجتماعی می‌دانند. اما تلاش این گروه ‌از نمایندگان مجلس برای استیضاح وزیر کار دو هفته پیش ناکام ماند.

این ناکامی ناشی از اعتماد آنها به قول شرف سعید مرتضوی برای کناره‌گیری از سمت خود بود. نمایندگان می‌گفتند که‌ اگر مرتضوی استعفا دهد دیگر نیازی به‌ استیضاح وزیر کار نخواهد بود.

مرتضوی در یک سناریوی هماهنگ شده به نمایندگان وعده ‌استعفا داد و آنها را از پی‌گیری استیضاح وزیر کار منصرف کرد اما در ‌‌نهایت به کار خود بازگشت و نقشه نمایندگان را نقش بر آب کرد.

روز دوشنبه (چهار اردیبهشت) نیز «محمدقیوم دهقانی»، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، در گفت‌وگو با خبرگزاری کار ایران از ماندگار شدن مرتضوی در پست تازه خود خبر داد و گفت که "موضع وزیر کار، تعاون و امور اجتماعی نسبت به ‌انتصاب آقای مرتضوی این است که وی در سازمان تامین اجتماعی ماندنی خواهد بود."

این اتفاق یک برد تمام عیار برای دولت احمدی‌نژاد تلقی می‌شود که بار دیگر حرف خود را در مقابل قوه مقننه به کرسی نشاند و منتقدانش در مجلس را خلع سلاح کرد.

نشانه‌های تنش

زمزمه‌های اختلاف میان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و برخی از مراجع بلندپایه تقلید در ایران از مدت‌ها پیش مطرح است اما هفته گذشته آیت الله «ناصر مکارم شیرازی» از مراجع نزدیک به حکومت طی یک اظهار نظر علنی به ‌انتقاد از سپاه پرداخت که این انتقاد در واقع به معنای پرده‌بردای از اختلاف‌ها با سپاه بود.

او روز سه شنبه (شش اردیبهشت) در جریان دیدار مسئولان ارشد سپاه قم با وی گفت: "تجربه نشان داده که مردم مرجعیت را‌‌ رها نمی‌کنند و اگر خدایی نکرده در یک جا ولو نادر (با مراجع) مقابله شد، مرجعیت را ترجیح می‌دهند و برای خودشان (مقابله‌کنندگان) مشکل ایجاد می‌شود."

او در بخش دیگری از سخنان خود گفت: "گاهی ممکن است برخی از سپاهیان گرفتار مکتب‌های عرفانی کاذب شوند. از این رو باید مراقب باشند که سپاهیان در دام آنها گرفتار نشوند. گاهی شنیده شده که برخی افراد از بس که می‌خواهند عارف باشند در دام این مکتب‌ها گرفتار شده‌اند. به‌خصوص اگر یک فرمانده سپاه در دام یکی از مدعیان کاذب عرفان و عرفان‌های نوظهور غیر اسلامی بیفتد و علاقه‌مند شود این مسئله خطرآفرین است."

انتقادهای این مرجع تقلید با واکنش «علی سعیدی»، نماینده ولی فقیه در سپاه روبه‌رو شد و وی ضمن تکذیب کدورت و جدایی میان این نهاد با مرجعیت اعلام کرد که "سپاه هیچ گونه مرزبندی با مراجع حامی نظام ندارد و البته با مراجعی که در برابر نظام ایستاده‌اند، حرف دارد."

او همچنین گفت که "این مسائل ناشی از اطلاعات غلطی است که برخی عناصر مسئله‌دار با مراجع مطرح می‌کنند و ما حتما خدمت ایشان (آیت الله مکارم شیرازی) می‌رسیم و مسائل را رفع می‌کنیم."

نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران البته ‌اشاره‌ای به ‌این نکرده بود که چه کسانی و با چه ‌اهدافی در صدد تخریب روابط مراجع و سپاه پاسداران هستند، اما از اشاره ‌آیت الله مکارم شیرازی نسبت به گرایش برخی اعضای سپاه به "مکتب‌های عرفانی" می‌توان حدس زد که ‌انتقاد او به احتمال زیاد متوجه سپاهیانی است که به دولت احمدی‌نژاد نزدیک هستند.

برخی نزدیکان احمدی‌نژاد متهم هستند که با گرایش به مکتب‌های عرفانی در صدد حذف روحانیون از نظام جمهوری اسلامی برآمده‌اند. در ادبیات حامیان حکومت از این گروه با عنوان «جریان انحرافی» یاد می‌شود و مراجع طرفدار نظام نیز طی دو سال گذشته بار‌ها نسبت به نفوذ این جریان در مناصب استراتژیک سیاسی و نظامی هشدار داده‌اند.

پل‌های لرزان دیپلماسی ایران

Sun, 22 Apr 2012 10:28:24 +0000

نبض سیاست؛

اشکان پارسا

اشکان پارسا -سکه‌ خبرها در هفته گذشته گویا به نام "دیپلماسی" ضرب شده بود. ابتدای هفته با خبرهای مربوط به مذاکرات دیپلماتیک درباره برنامه هسته‌ای آغاز شد و انتهای هفته هم خبر تعرض جنسی یک دیپلمات ارشد ایرانی در برزیل به چند دختر نوجوان روی خروجی رسانه‌ها قرار گرفت.

تنش‌های مرزی میان ایران و امارات بر سر حاکمیت جزیره ابوموسی نیز پای مقام‌های دیپلماتیک را به میان کشید و در همین اثنا، ایران خبر از بازداشت 15 نفر به جرم جاسوسی برای اسراییل داد. امری که تنش‌آلود بودن وضعیت ایران در منطقه و ویرانی پل‌های دیپلماتیک را تایید می‌کند.

در میان خبرهای داخلی اما منتفی شدن استیضاح وزیر کار، رفاه و تامین اجتماعی و انتشار ویدیویی از سفر استانی احمدی نژاد به بندرعباس نبض خبرها را ز آن خود کرد. رادیو زمانه در "نبض سیاست " به این تحولات نگاهی خبری- تحلیلی کرده است.

تحریم‌ها سرجای خود

حالا همه چیز به مذاکرات روز سوم خرداد در بغداد موکول شده است. مذاکراتی که قرار است بار دیگر نمایندگان دیپلماتیک جمهوری اسلامی و اعضای گروه ۱+۵ (اعضای دائم شورای امنیت+ آلمان) را دور یک میز بنشاند تا درباره رسیدن به راه‌حلی بر سر برنامه هسته‌ای ایران گفت‌وگو کنند.

دور نخست مذاکرات شنبه هفته پیش (۲۶ فروردین) با لبخندهایی رضایت‌بخش از سوی دو طرف پایان یافت. هنوز درباره جزییات انتظارات دو طرف از یکدیگر بحثی به میان نیامده است اما سرفصل‌های انتظارهای طرفین تقریبا مشخص است. غرب خواهان تعلیق بخش‌های بحث‌برانگیز برنامه هسته‌ای ایران است و درعوض ایران انتظار دارد که تحریم‌ها علیه این کشور برداشته شود.

رسیدن به توافق حول این انتظار‌ها بسیار مشکل به نظر می‌رسد به ویژه از این جهت که ایران می‌گوید حاضر به عقب‌نشینی از برنامه‌های هسته ای‌اش نیست.

در آن سو هم تاکنون نه تنها نشانه‌ای از کاهش تحریم‌ها به چشم نمی‌خورد بلکه زمزمه‌های تحریم‌های تازه نیز به گوش می‌رسد. چنانکه در هفته گذشته خبرگزاری‌ها از کاهش ۷۷ درصدی واردات نفت ژاپن از ایران خبر دادند و کشور سوئیس نیز یازده شرکت و شهروند جمهوری اسلامی را به فهرست اشخاص حقیقی و حقوقی تحت تحریم افزود. حتی بولیوی که از معدود دوستان ایران به شمار می‌رود پس از مواجهه با فشارهایی از سوی غرب اعلام کرد که ممکن است پرچم‌های خود را از روی کشتی‌های ایرانی بردارد.

کشتیرانی ایران تحت تحریم‌های جهانی قرار دارد و ناگزیر است که از پرچم کشورهای دیگر استفاده کنند. حالا بولیوی، که از معدود دوستان ایران است، نیز اعلام کرده که پرچم‌های خود را از کشتی‌های ایرانی پس خواهد گرفت.

کشتیرانی ایران تحت تحریم‌های جهانی قرار دارد و ناگزیر است که از پرچم کشورهای دیگر استفاده کنند. حالا بولیوی اعلام کرده که اگر ثابت شود پرچم‌اش روی کشتی‌ها متعلق به کشتیرانی جمهوری اسلامی است، پرچم‌های خود را از آن‌ها پس خواهد گرفت.

این تحولات دلیلی دیگر است بر اینکه نمی‌توان پیش از رسیدن به مصالحه‌ای پایدار درباره برنامه هسته‌ای نسبت به رفع تحریم‌ها خوشبین بود.

فرهنگ دیپلماتیک در زیر آب

رسوایی و دیگر هیج. هیچ واژه دیگری نمی‌تواند به این دقت بیانگر ماجرای پیش‌آمده در برزیل باشد. ماجرا روز شنبه (۲۶ فروردین) رقم خورد اما سه روز بعد انعکاس رسانه‌ای پیدا کرد.

رسانه‌های برزیلی فاش کردند که "حکمت الله قربانی" نفر سوم سفارت ایران در "برازیلیا" به یک استخر مختلط رفته و در حالی که تظاهر می‌کرده در حال شنا است، به زیر آب رفته و در زیر آب، بدن چهار دختر بین ۹ تا ۱۵ سال را لمس کرده است.

تعدادی از این دختران در واکنش شروع به جیغ و داد کرده و بعد از آن کار بالا گرفته و پلیس برزیل اقدام به بازداشت دیپلمات ایرانی کرده است. آن‌ها در اداره پلیس متوجه شده‌اند که او از مصونیت دیپلماتیک برخوردار است و در نتیجه آزادش کرده‌اند اما این تازه آغاز ماجرا بود.

درز کردن این اتفاق به رسانه‌ها ضربه بزرگی به اعتبار دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی زد. دستگاهی که اعضای خود را با گزینش‌های شدید ایدئولوژیک استخدام می‌کند و مراقبت‌ها و محدودیت‌های فراوانی درباره آن اعمال می‌کند، حالا در معرض یک رسوایی بزرگ قرار دارد.

ایران ابتدا راه تکذیب را برگزید و "رامین مهمانپرست" سخنگوی وزارت امورخارجه گفت که پس از بررسی‌های به عمل آمده مشخص شده است که ادعای برزیل درباره تعرض جنسی یک دیپلمات ایرانی در استخر صحت ندارد.

اما روز جمعه (یکم اردیبهشت) سفارت ایران در برزیل اطلاعیه‌ای صادر کرد که در آن بدون تکذیب اصل ماجرا تنها به این نکته اشاره شده بود که مشکل پیش‌آمده ناشی از تفاوت فرهنگی دو کشور ایران و برزیل است.

رسانه‌های برزیلی فاش کردند که "حکمت الله قربانی" نفر سوم سفارت ایران در برزیل به یک استخر مختلط رفته و در حالی که تظاهر می‌کرده در حال شنا است، بدن چهار دختر بین ۹ تا ۱۵ سال را لمس کرده است.

این اطلاعیه توضیح بیشتری درباره این تفاوت فرهنگی نداده بود. با توجه به اینکه اساسا استخر مختلط در ایران ممنوع است و این ممنوعیت برای کارمندان نهادهای دیپلماتیک جمهوری اسلامی در خارج از کشور هم وجود دارد، این سوال مطرح است که چگونه موضوع تعرض جنسی یک دیپلمات به چند دختر نوجوان به تفاوت‌های فرهنگی، فروکاسته شده است؟

فرجام یک تنش مرزی

سواحل جزیره ابوموسی در این روز‌ها بهاری آبی و آرام است اما نام این جزیره در بطن بحرانی سیاسی و مرزی میان ایران و امارات قرار دارد. بحران در واقع تازه نیست اما پس از سفر محمود احمدی‌نژاد به ابوموسی در روز سه شنبه (۲۳ فروردین) بار دیگرخودنمایی کرد و زمینه‌های یک دعوای منطقه‌ای را فراهم آورد.

امارات مدعی حاکمیت بر جزیره ابوموسی است و برای پیشبرد ادعای خود دست به یارکشی منطقه‌ای زده و با نگارش نامه به سازمان ملل متحد در صدد جلب توجه جهانی نیز برامده است.

ایران در عوض می‌گوید که حاکمیتی مطلق بر جزیره ابوموسی دارد و حاضر به هیچ گونه مذاکره‌ای درباره این موضوع نیست. مقام‌های جمهوری اسلامی نیز بتلافی اقدام اماراتی‌ها در نامه‌ای به سازمان ملل بر حاکمیت مطلق و بی‌قید و شرط خود بر ابوموسی تاکید کرده‌اند.

شدت یافتن این تنش‌های مرزی روابط نه‌چندان‌گرم و دوستانه ایران و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس را متزلزل‌تر کرده است اما درعوض در میان برخی از ایرانی‌ها باعث بروز احساس‌های ملی‌گرایانه شده تاحدی‌که حتی گروهی از منتقدان احمدی‌نژاد را برآن داشته که اقدام وی در سفر به ابوموسی را مورد تایید و تحسین قرار دهند.

استیضاح؛شاید وقتی دیگر

چیزی از عمر مجلس هشتم باقی نمانده است. اما منتقدان احمدی‌نژاد در مجلس همین زمان اندک را غنیمت شمرده و اختلاف‌ها با دولت را علنی‌تر از همیشه کرده‌اند. تازه‌ترین محور اختلاف مربوط به انتصاب "سعید مرتضوی" به سمت ریاست سازمان تامین اجتماعی توسط وزیر کار است.

منتقدان با اشاره به اتهام‌های مرتضوی در پرونده کهریزک می‌گویند که او صلاحیت تصدی پستی مدیریتی را ندارد و ابتدا باید تکلیف اتهام‌هایش در دادگاه معلوم شود.

آن‌ها قرار بود که "عبدالرضا شیخ الاسلامی" وزیر کار را بابت این انتصاب در جلسه روز یکشنبه (۲۶ فروردین) استیضاح کنند اما موفق به این کار نشدند. "غلامعلی حداد عادل" ریییس کمیسیون فرهنگی مجلس یک روز قبل از جلسه استیضاح خبر داد که با مرتضوی رایزنی کرده و توانسته او را متقاعد کند که از سمت خود کنار برود.

طراحان استیضاح با اعتماد به این اظهار نظر از تصمیم خود برای احضار وزیر کار به مجلس منصرف شدند اما این پایان کار نبود. ادعای استعفای مرتضوی در واقع یک ترفند حساب شده از سوی دولت برای منتفی کردن استیضاح وزیرکار بود.

برخی از طراحان استیضاح وزیر کار حالا می‌گویند که دوباره این طرح را به هیات رییسه خواهند برد اما تضمینی وجود ندارد که آن‌ها موفق به این کار شوند.

مرتضوی روز بعد به محل کار خود بازگشت و رسانه‌ها اعلام کردند که احمدی‌نژاد استعفای او را نپذیرفته است. منتقدان مرتضوی در مجلس احساس کردند که بازی خورده‌اند و دولت آن‌ها را فریب داده است.

برخی از طراحان استیضاح وزیر کار حالا می‌گویند که دوباره این طرح را به هیات رییسه خواهند برد اما تضمینی وجود ندارد که آن‌ها موفق به این کار شوند. مجلس در زمان باقی‌مانده باید تکلیف لایحه بحث‌برانگیز بودجه سال ۱۳۹۱ را روشن کند و بعید است که امکان طرح دوباره استیضاح وزیر کار را داشته باشد.

یک ویدیو و دو تفسیر

انتشار ویدیویی از سفر "محمود احمدی‌نژاد" به بندرعباس که توسط دوربینی غیرحرفه‌ای ضبط شده بود به شوکی خبری در طی هفته گذشته تبدیل شد.

در این ویدیو پیرمردی که دنبال ماشین حامل احمدی‌نژاد می‌دود، خطاب به رییس جمهوری، از گرسنگی فریاد می‌زند و یک دختر جوان با بالارفتن از کاپوت اتومبیل خود را به احمدی‌نژاد رسانده و با او صحبت می‌کند.

این ویدیو بحث‌ها و تفسیرهای فراوانی را به‌ دنبال داشت. منتقدان احمدی‌نژاد می‌گویند که صدای ضجه‌وار و محزون پیرمرد زمانی که فریاد می‌زند :"احمدی‌نژاد من گشنمه، احمدی‌نژاد من بازنشسته‌ام" و تلاش پیگیر دختر جوان برای بالا رفتن از ماشین به قصد صحبت با رییس جمهوری ایران، نمایانگر وخامت اوضاع اقتصادی در ایران است.

رسانه‌های منتقد حکومت با بازتاب وسیع این ویدیو از ناکارآمدی دولت در توزیع ثروت در سراسر کشور سخن گفته‌اند و مدعای اصلی‌شان این است که احمدی‌نژاد نتوانسته به وعده اصلی خود برای برقراری عدالت و رسیدگی به وضع طبقات ضعیف عمل کند. درعین‌حال برخی تحلیلگران نیز این فرض را پیش کشیده‌اند که ممکن است این ویدیو حاصل تلاش گروه مشاوران تبلیغاتی احمدی‌نژاد باشد.

به این معنی که آن‌ها خواسته‌اند نشان دهند هنوز هم اولویت اصلی شهروندان دغدغه‌های اقتصادی است و این معنای ضمنی را نیز بازگو کنند که احمدی‌نژاد به میان مردم می‌رود و شنوای دردهای آن هاست. البته این فرض تا حد زیادی زیر سوال است چرا که "محمد معینی" وبلاگ‌نویس بندرعباسی روز پنجشنبه (۳۱ فروردین) طی یک پست افشا کرد که او این ویدیو را در شبکه‌های اجتماعی قرار داده است.

انتشار این نوشته، با توجه به محتوای نوشته‌های این وبلاگر، تا حدی به تفسیرهای نوع دوم پاسخ منفی داده است.

نمایی تازه از یک جنگ پنهان

جنگ اطلاعاتی و امنیتی میان تهران و تل آویو بی‌وقفه ادامه دارد. این جنگی است که دو طرف در آن هزینه می‌دهند بی‌آنکه هزینه‌هایشان قابل محاسبه باشد.

وزارت اطلاعات ایران اعلام کرده است که ۱۵ جاسوسی اسراییلی را بازداشت کرده‌اند که ماموریت داشتند در برخی تاسیسات زیربنایی ایران بمب‌گذاری کنند.

در تازه‌ترین فاز از این نبرد پنهانی، این ایرانی‌ها بودند که خبر از بازداشت ۱۵ جاسوسی اسراییلی دادند. وزارت اطلاعات ایران روز سه شنبه (۲۹ فروردین) در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که "بیش از ۱۵ نفر را دستگیر کرده است و بازداشت‌شدگان به ارتباط با موساد اعتراف کرده‌اند."

در این اطلاعیه آمده بود که "بازداشت‌شدگان ماموریت داشتند در برخی تاسیسات زیربنایی کشور بمب‌گذاری کنند و از آن‌ها محموله‌های آماده انفجار هم کشف و ضبط شده است."

وزارت اطلاعات همچنین از کشف "یک پایگاه جاسوسی – عملیاتی در یکی از کشورهای همسایه" خبر داد و گفت که این پایگاه عامل دست و برای استفاده موساد بوده است. مقام‌های اسراییلی تاکنون نسبت به این ادعا‌ها واکنشی نشان نداده‌اند.

آن‌ها در موارد مشابه نیز سیاست سکوت را برگزیده‌اند. طی بیش از دو سال گذشته برخی از دانشمندان فعال در تاسیسات هسته‌ای ترور شده‌اند و اسراییلی‌ها درباره احتمال دست داشتن خود در این ترور‌ها سیاست "نه تایید و نه تکذیب" را برگزیده‌اند.

دامنه خبرها از ابوموسی تا استانبول

Sat, 14 Apr 2012 17:19:44 +0000

نبض سیاست

اشکان پارسا

اشکان پارسا - در هفته‌ای که گذشت، نگاه‌ها به استانبول ختم شد؛ شهری شرقی- غربی که آسیا و اروپا را به هم پیوند داده و قرار است که روز شنبه (26 فروردین) میزبان مذاکرات اتمی میان ایران و اعضای دایم شورای امنیت به همراه آلمان باشد.

گمانه‌ها درباره پیشنهادهای قابل طرح در این مذاکرات یکی از سرفصل‌های اصلی خبرهای هفته گذشته‌ ایران را شامل می‌شد. علاوه بر این، سفر "کوفی عنان" به تهران برای مذاکره درباره طرح آتش‌بس میان دولت سوریه با مخالفانش و دیدار "محمود احمدی نژاد" از جزیره ابوموسی، دو اتفاق موثر دیگر بر سیاست خارجی جمهوری اسلامی طی هفته گذشته بود.

در داخل کشور نیز خبرها کماکان بر مدار اختلاف های دولت و مجلس می‌چرخید و نزاع بر سر بودجه سال ۱۳۹۱و تنش درباره انتصاب سعید مرتضوی به سمت ریاست سازمان تامین اجتماعی در صدر خبرهای داخلی قرار داشت.

در همین حال بیانیه وزارت اطلاعات درباره بازداشت یک شبکه تروریستی مرتبط با اسراییل نیز انعکاس وسیعی در رسانه های داخلی پیدا کرد. "رادیو زمانه" در " نبض سیاست" این هفته به این تحولات نگاهی خبری- تحلیلی داشته است.

بیم و امیدهای مذاکرات اتمی

نمایندگان دیپلماتیک ایران و اعضای گروه ۱+۵ وارد استانبول ترکیه شده‌اند تا در این شهر تاریخی مذاکرات درباره پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی را آغاز کنند.

مذاکراتی که با بیم‌ها و امیدهای فراوانی برای سیاست‌مداران دو طرف، همراه است هر چند که کفه بیم و نگرانی، سنگین‌تر از کفه‌ امید و خوش‌بینی است.

قدرت‌های غربی در روزهای اخیر برای تشویق تهران به جدی گرفتن این دور از مذاکرات برای دادن برخی امتیاز‌ها اعلام آمادگی کرده‌اند. مقام‌های ایران نیز پالس‌هایی را فرستاده‌اند که نشان از امید آن‌ها برای به نتیجه رساندن مذاکرات دارد با این حال دستیابی به تفاهمی پایدار هنوز دور از ذهن است.

شکست یا ثمر بخش بودن مذاکرات اتمی پیش رو نقطه عطفی در پرونده هسته‌ای ایران خواهد بود. به ثمر رسیدن آن زمینه دلگرم کننده‌ای برای حل و فصل بحران و شکست آن به معنای بسته شدن یکی از آخرین دریچه‌های امید خواهد بود

غرب، خواهان توقف غنی‌سازی در تاسیسات هسته‌ای ایران، تعطیلی بخش‌های حساس برنامه هسته‌ای، توقف فعالیت‌ها در تاسیسات اتمی "فردو" در نزدیکی شهر قم و افزایش نظارت بازرسان آژانس بر فعالیت‌های جمهوری اسلامی است.

مقام‌های تهران نیز می‌گویند که حاضر به عقب‌نشینی از برنامه‌های خود نیستند. نقطه امید ایران فعلا درباره امکان تفاهم بر سر تعلیق غنی‌سازی اورانیوم در مقیاس ۲۰ درصد است که ظاهرا ایرانی‌ها اصرار چندانی به ادامه آن ندارد و حاضرند در ازای گرفتن امتیازهایی از آن صرف‌نظر کنند.

از نگاه مقام‌های ایران، اگر غنی‌سازی ۲۰ درصد متوقف شود اما در مقیاس 3.5 درصدی ادامه یابد باز یک پیروزی برای جمهوری است. غرب، پیش‌تر خواهان توقف کامل فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم در ایران بود ولی حالا در محافل دیپلماتیک و رسانه‌ای اصرار چندانی بر توقف کامل این فعالیت‌ها دیده نمی‌شود.

این را نیز باید در نظر گرفت که ایران در ازای کنار گذاشتن غنی‌سازی اورانیوم در مقیاس ۲۰ درصد امتیاز ویژه‌ای نخواهد گرفت بلکه احتمالا غرب موافقت می‌کند که از دامنه تحریم‌ها علیه این کشور بکاهد و تضمین‌هایی مبنی بر عدم حمله نظامی به این کشور بدهد.

این تضمین نیز مادامی کارکرد و معنی خواهد داشت که مذاکرات به شکل سازنده در جریان باشد. در هر حال شکست یا ثمر بخش بودن مذاکرات اتمی پیش رو نقطه عطفی در پرونده هسته‌ای ایران خواهد بود.

به ثمر رسیدن آن زمینه دلگرم کننده‌ای برای حل و فصل بحران و شکست آن به معنای بسته شدن یکی از آخرین دریچه‌های امید خواهد بود.

حمایت مشروط از آتش‌بس در سوریه

"کوفی عنان" نماینده ویژه سازمان ملل در بحران سوریه روز چهارشنبه (۲۳ فروردین) میهمان مقام‌های ایرانی بود. او صبح چهارشنبه در تهران با "علی اکبر صالحی" وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی دیدار کرد و عصر‌‌ همان روز به قشم رفت تا با "محمود احمدی‌نژاد" رییس جمهوری ایران دیدار کند.

ایرانی‌ها در این مذاکرات بر دغدغه‌ها و انتظاراتشان پیرامون بحران سوریه تاکید کردند و حرف اصلی‌شان این بود که "بشار اسد" رییس جمهوری کنونی سوریه باید در قدرت حفظ شود و هر طرحی برای صلح و آتش‌بس میان وی و مخالفانش باید متضمن حفظ حکومت در ان کشور باشد.

کوفی عنان نیز در این دیدار‌ها به ایران توصیه کرد که نقش خود را به عنوان حامی صلح در سوریه ایفا کند و بخشی از راه حل در بحران این کشور باشند.

شيخ عبدالله بن زايد آل نهيان با تکرار این ادعا که سه جزیره " تنب بزرگ،تنب کوچک و ابوموسی" متعلق به امارات است و توسط ایران اشغال شده، اظهار داشت که سفر احمدی نژاد به جزیره ابوموسی "گامی روبه‌عقب است

رسانه‌های نزدیک به حکومت در تحلیلهای خود نوشتند که سفر عنان به تهران نشان‌دهنده نقش تعیین کننده جمهوری اسلامی در بحران سوریه بوده و جامعه جهانی نتوانسته تهران را نادیده بگیرد.

یک روز بعد ضرب‌الاجل عنان برای آتش‌بس در سوریه فرا رسید و نیروهای دولتی و مخالفان مسلح در سوریه به حملات خود پایان دادند. گزارش‌ها از سوریه نشان‌دهنده شکننده‌بودن وضعیت آتش‌بس است و احتمال شروع دور تازه‌ای از درگیری‌ها دور از ذهن نیست.

شکست طرح عنان برای آتش‌بس به تقویت دیدگاه طرفداران سقوط اسد منجر می‌شود. امری که مقام‌های تهران آن را برنمی‌تابند.

دعواهای ارضی بر سر یک دیدار استانی

دیدار کوتاه محمود احمدی نژاد از جزیره ابوموسی در آب‌های خلیج فارس آتش تنش میان ایران و امارات را شعله‌ور کرد. امارات مدعی حاکمیت بر جزیره ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک است حال آن که ایران این جزایر را جزء جدانشدنی از خاک خود می داند.

"شيخ عبدالله بن زايد آل نهيان" وزير امور خارجه امارات به فاصله کوتاهی پس از سفر احمدی نژاد به جزیره ابوموسی در سخنانی گفت که این سفر به معنای نقض آشکار حاکمیت امارات بر سرزمین خود است.

او با تکرار این ادعا که سه جزیره " تنب بزرگ،تنب کوچک و ابوموسی" متعلق به امارات است و توسط ایران اشغال شده است، اظهار داشت که سفر احمدی نژاد به جزیره ابوموسی "گامی روبه‌عقب در زمينه تمام تلاش‌ها و کوشش‌های امارات به منظور يافتن راه حلی صلح‌آميز برای پايان دادن به اشغال این جزایر است."

اماراتی‌ها همچنین روز پنج‌شنبه (24 فروردین) سفیر خود را از تهران فراخواندند و دیدار دوستانه تیم ملی کشورشان با ایران را نیز به طور یک‌جانبه لغو کردند تا مراتب نارضایتی خود از سفر احمدی نژاد به جزیره ابوموسی را علنی‌تر کند.

رییس جمهوری ایران هنوز واکنشی به رفتارهای اماراتی‌ها نشان نداده اما "حسین امیر عبداللهیان"، معاون عربی و آفریقای وزارت امور خارجه ایران از سفر احمدی نژاد به ابوموسی به عنوان یک موضوع "داخلی ایران در چارچوب سفرهای استانی رئیس جمهور" یاد کرده است.

بودجه در تعلیق

نزدیک یک ماه از آغاز سال ۱۳۹۱می‌گذرد و هنوز تکلیف بودجه این سال مشخص نیست. اعضای کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی که وظیفه بررسی کلیات بودجه را به عهده دارند در جلسه یکشنبه هفته گذشته (۲۰ فروردین) طی اقدامی بی‌سابقه کلیات بودجه را رد کرند.

یک روز بعد "علی لاریجانی" رییس مجلس پادرمیانی کرد و از اعضای این کمیسیون خواست که به "توصیه رهبری" درباره "شرایط خاص کشور" عمل کرده و بودجه را تصویب کنند.

لاریجانی هفته گذشته نامه‌ای هم به آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی نوشت و از او خواست که مانع اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها شود

پیرو همین پادرمیانی کلیات بودجه در جلسه روز دوشنبه به تصویب رسید اما هنوز راه زیادی تا تصویب نهایی بودجه باقی است.

این لایحه حالا باید در صحن علنی مطرح شود و نمایندگان منتقد دولت گفته‌اند که در این مرحله نظرات اصلاحی خود را اعمال خواهند کرد و اجازه نخواهند داد که بودجه به شکل کنونی تصویب شود. گره اصلی اختلاف مجلس و دولت درباره بودجه سال ۱۳۹۱ مربوط به قانون هدفمند کردن یارانه است.

قانونی که احمدی‌نژاد برای اجرای آن اصرار دارد اما مجلس می‌گوید که در شرایط فعلی این قانون به طوفانی از تورم می‌انجامد. لاریجانی هفته گذشته نامه‌ای هم به آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی نوشت و از او خواست که مانع اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها شود.

این نامه برای بررسی به " هیات حل اختلاف و تنظیم روابط " قوا رفته که مسوولیت آن را " محمود هاشمی شاهرودی" به عهده دارد. این یعنی که گره بزرگ در بودجه سال ۱۳۹۱به آسانی قابل باز شدن نیست.

دردسرهای یک انتصاب

"عبدالرضا شیخ الاسلامی وزیر "کار، تعاون و رفاه" در یک قدمی کنار گذاشته شدن از کابینه قرار دارد. نمایندگان مجلس شورای اسلامی تصمیم دارند در جلسه روز یکشنبه (۲۷ فروردین) وی را بابت انتصاب "سعید مرتضوی" دادستان سابق به سمت ریاست سازمان تامین اجتماعی استیضاح کنند.

طرح استیضاح او هفته گذشته توسط ۲۰ نفر از نمایندگان مجلس آماده شد و در آن با انتقاد از تصمیم وزیر کار در اعطای سمت به دادستان پیشین تهران آمده بود که "مرتضوی" در سمت قبلی‌اش یعنی دادستان تهران متهم است و از حالت قضایی معلق شده و پرونده‌اش هنوز مفتوح است و در گزارش تحقیق و تفحص مجلس از فاجعه کهریزک، مقصر شناخته شده است.

طراحان استیضاح از وزیر کار خواسته‌اند که به صورت داوطلبانه اقدام به کنار گذاشتن مرتضوی از ریاست تامین اجتماعی کند اما او چنین درخواستی را نپذیرفته است.

نتیجه استیضاح، تکلیف وزیر کار را مشخص خواهد کرد اما حتی اگر او بتواند رای موافق اکثریت مجلس را برای ادامه کار جلب کند باز این به معنای تثبیت موقعیت مرتضوی در سمت ریاست سازمان تامین اجتماعی نخواهد بود

نتیجه استیضاح، تکلیف وزیر کار را مشخص خواهد کرد اما حتی اگر او بتواند رای موافق اکثریت مجلس را برای ادامه کار جلب کند باز این به معنای تثبیت موقعیت مرتضوی در سمت ریاست سازمان تامین اجتماعی نخواهد بود.

مرتضوی هفته گذشته بابت اتهام‌هایش درباره پرونده کهریزک حکم جلب دریافت کرده و "غلامحسین محسنی اژه‌ای" سخنگوی قوه قضاییه نیز گفته که پرونده وی کماکان مفتوح است.

عملیات ضد جاسوسی!

جنگ اطلاعاتی و امنیتی میان ایران و اسراییل در ماه‌های اخیر به صورت آشکاری تشدید شده و دو طرف در صدد خنثی سازی فعالیت‌های جاسوسی یکدیگر هستند.

مقام‌های جمهوری اسلامی روز سه شنبه (23 فروردین) در همین راستا مدعی خنثی کردن یک تیم تروریستی و جاسوسی وابسته به اسراییل شدند و گفتند که مقادیری سلاح و بمب از این افراد کشف و ضبط شده است.

"در بیانیه وزارت اطلاعات ایران پیرامون بازداشت افراد این گروه آمده بود که "سلسله عملیاتی که در چند استان مرزی و مرکزی کشور انجام شده و به بازداشت" افرادی مرتبط با اسراییل منتهی شده و حتی "ستاد منطقه‌ای" مرتبط با اسراییل "در یکی از کشورهای منطقه و عوامل فعال در آن ستاد" کشف و شناسایی شده است.

اسراییل متهم است که سلسله برنامه‌های خرابکارانه‌ای را با هدف تاثیرگذاری بر فعالیت‌های اتمی ایران در سال‌های اخیر به اجرا درآورده که عملیات مربوط به شناسایی و ترور مسوولان و دانشمندان هسته‌ای، انتقال ویروس به تاسیسات هسته‌ای و انفجار در مراکز نظامی ایران و برنامه‌های مربوط به کسب اطلاعات و جذب جاسوس در داخل خاک ایران را شامل می‌شود.

مقام‌های اسراییل هیچ‌گاه به طور رسمی دست داشتن در چنین عملیات‌هایی را نپذیرفته‌اند اما به‌صراحت گفته‌اند که پیش‌برد برنامه‌های اتمی برای ایران بی‌هزینه نخواهد بود.

منبع عکس اول: سایت فارسی یورونیوز

از استیضاح وزیر کار تا پیام روشده اوباما

Sun, 08 Apr 2012 17:20:57 +0000

نبض سیاست؛

اشکان پارسا

اشکان پارسا- اعضای مجلس شورای اسلامی در نخستین جلسه رسمی سال ۱۳۹۱ کلید اختلافی تازه با دولت "محمود احمدی‌نژاد" را روشن کردند و این بار انتصاب سعید مرتضوی دادستان سابق تهران به سمت مدیرعاملی صندوق تامین اجتماعی بود که داد مجلسی‌ها را درآورد.

در محلی نه چندان دور از ساختمان مجلس یک اتفاق جالب توجه و معنادار افتاد و اعضای شورای نگهبان قانون اساسی آرای حوزه اخذ رای در منطقه دماوند را باطل کردند.‌‌ همان حوزه‌ای که "محمد خاتمی" رای خبرساز خود را در آنجا به صندوق انداخته بود. ابطال آرای این شهر با تعبیر‌ها و کنایه‌های متفاوتی همراه شد اما تقریبا تحلیلگران معنایی واحد را از آن استخراج کردند.

در عرصه سیاست خارجی نیز خبر‌ها بر عمدتا بر مدار برنامه هسته‌ای می‌چرخید. روزنامه "واشنگتن پست" از پیام باراک اوباما به آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی خبر داد، زنجیره‌ای از تحریم‌های تازه علیه ایران به تصویب رسید و روابط ایران و ترکیه تحت تاثیر مذاکرات هسته‌ای تیره و تار شد.

در کنار این تحولات شبکه خبری پرس تی وی ارگان انگلیسی زبان جمهوری اسلامی نیز با محدودیتی تازه روبه‌رو شد و پس از لغو مجوز فعالیت در انگلستان، امکان پخش برنامه‌هایش در آلمان را از دست داد. رادیو زمانه در "نبض سیاست" این رویداد‌ها را مرور کرده است.

اولین دعوا در سال جدید

هنوز یک هفته‌ای از پایان تعطیلات نوروزی نگذشته بود که از نخستین تنش میان دولت و مجلس در سال جدید رونمایی شد.

طراحان استیضاح وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی می‌گویند که مرتضوی در سمت قبلی خویش یعنی دادستان تهران متهم است و از حالت قضایی معلق شده و پرونده‌اش هنوز مفتوح است و در گزارش تحقیق و تفحص مجلس از فاجعه کهریزک، مقصر شناخته شده است

دعوا این بار بر سر تصمیم "عبدالرضا شیخ الاسلامی" وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به انتصاب سعید مرتضوی دادستان سابق برای مدیرعاملی صندوق تامین اجتماعی بود.

گروهی از نمایندگان منتقد دولت در مجلس، این انتصاب را به‌شدت زیر سوال برده و طرح استیضاح شیخ الاسلامی را آماده کردند.

طراحان استیضاح می‌گویند که مرتضوی "در سمت قبلی خویش یعنی دادستان تهران متهم است و از حالت قضایی معلق شده و پرونده‌اش هنوز مفتوح است و در گزارش تحقیق و تفحص مجلس از فاجعه کهریزک، مقصر شناخته شده است."

تصمیم آنان با واکنش محمود احمدی‌نژاد رییس دولت دهم روبه‌رو شد و او در نامه‌ای به "محمود هاشمی شاهرودی" رییس هیات حل اختلاف مجلس و دولت از وی خواست که جلوی استیضاح وزیر کار توسط مجلس را بگیرد. "علی لاریجانی" رییس مجلس شورای اسلامی با انتقاد از نامه احمدی‌نژاد گفت که "استیضاح یک وزیر جزء اختلافات قوا محسوب نمی‌شود که هیات حل اختلاف بخواهد به آن ورود کند اما باز با این وجود هر کسی که بتواند در این رابطه گام مثبتی بردارد از آن استقبال می‌شود."

احمدی نژاد گفته اگر وزیر شیخ السلامی توسط مجلس برکنار شود، مرتضوی را به عنوان سرپرست وزارت تعاون و کار و رفاه اجتماعی منصوب خواهد کرد. این یعنی که تنش میان دو قوه کماکان ادامه خواهد داشت

موضع لاریجانی حاوی یک گزارهٔ روشن بود. گزاره‌ای حاکی از اینکه مجلس تصمیم به استیضاح وزیر تعاون و حذف مرتضوی را دارد.

در عوض گزارشهایی هست که نشان می‌دهد احمدی‌نژاد هم قصد کوتاه آمدن ندارد. او گفته اگر وزیر شیخ السلامی توسط مجلس برکنار شود، مرتضوی را به عنوان سرپرست وزارت تعاون و کار و رفاه اجتماعی منصوب خواهد کرد. این یعنی که تنش میان دو قوه کماکان ادامه خواهد داشت.

معنای روشن یک آرای باطل شده

شورای نگهبان قانون اساسی هفته گذشته آرای انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی در حوزه‌های رای گیری شهر دماوند را باطل کرد.

اتفاقی که در ظاهر شاید اهمیت چندانی نداشته باشد ولی توجه بسیاری را به خود جلب کرد چرا محمد خاتمی رییس جمهوری پیشین ایران رای خود را در این شهر به صندوق انداخته بود. رای خبر ساز او با بهت بسیاری از مخالفان وضع موجود روبرو شد که این اقدام را خلاف مطالبات اصلاح‌طلبان ارزیابی می‌کردند.

خاتمی پس از مواجهه با سیل انتقاد‌ها در توضیحی اظهار داشت که هدف‌اش ایجاد "روزنه‌ای برای امکان مفاهمه بیشتر با تکیه بر حقوق و مصلحت مردم و پیشرفت واقعی کشور" بوده است. او گفت که روی برگه رای‌گیری عبارت "جمهوری اسلامی" را نوشته است.

بدین معنی که وی خواهان استمرار این نظام حکومتی است. با این حال اقدام شورای نگهبان قانون اساسی در ابطال آرای حوزه‌های رای گیری در شهر دماوند یک نشانهٔ ضمنی با خود داشت. نشانه‌‌ای حاکی از اینکه نهادهای فعلی قدرت در جمهوری اسلامی ابایی از ابطال آرای معترضان ندارند حتی اگر معترضان علائم آشتی از خود بروز دهند.

پیامی که محرمانه نماند

ظاهرا "رجب طیب اردوغان" با دست‌های خالی به تهران نیامده بود. او پیامی از طرف باراک اوباما رییس جمهوری ایالات متحده برای آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی داشت.

نه تهران و نه آنکارا در تریبون‌های عمومی چیزی درباره این پیام فاش نکردند اما روزنامه آمریکایی واشنگتن تایمز روز پنجشنبه(17 فروردین) در گزارشی به قلم "دیوید ایگناشز" آورده بود که "اوباما برای ایران علایمی فرستاده که اگر ‌آیت‌الله علی خامنه‌ای موضع اخیر خود را درباره نرفتن ایران به سوی بمب اتم، تقویت کند، آمریکا برنامه هسته‌ای ایران برای مصارف صلح‌آمیز را خواهد پذیرفت."

روزنامه واشنگتن تایمز در گزارشی به قلم "دیوید ایگناشز" آورده بود که اوباما برای ایران علایمی فرستاده که اگر ‌آیت‌الله علی خامنه‌ای موضع اخیر خود را درباره نرفتن ایران به سوی بمب اتم، تقویت کند، آمریکا برنامه هسته‌ای ایران برای مصارف صلح‌آمیز را خواهد پذیرفت

اردوغان پیش از سفر به تهران، در حاشیه کنفرانس هسته‌ای سئول با اوباما به مدت دو ساعت گفت‌وگو کرده بود و احتمالا پیام رییس جمهوری آمریکا برای رهبر ایران در جریان این دیدار به نخست وزیر ترکیه منتقل شده است.

برپایه گزارش واشنگتن پست، اوباما به اردوغان گفته است که "ایرانی‌ها باید درک کنند که زمان برای حل‌وفصل مسالمت‌آمیز مناقشه‌ هسته‌ای کوتاه است و تهران باید مذاکرات در پیش رو را غنیمت بشمارد." مقام‌های رسمی جمهوری اسلامی هنوز واکنشی به گزارش‌ها درباره پیام باراک اوباما نشان نداده‌اند.

آن‌ها می‌گویند که حاضر به مذاکره با گروه ۱+۵ (اعضای شورای امنیت سازمان ملل+آلمان) هستند ولی درعین‌حال بر استمرار فعالیت‌های اتمی خود در بخش‌های مناقشه‌برانگیز نظیر غنی‌سازی اورانیوم تاکید می‌کنند.

زنجیره پایان ناپذیر تحریمها

تحریم تبدیل به یک عبارت تکراری در خبرهای مربوط به ایران شده است. عبارتی که مترادف با انزوای روزافزون جمهوری اسلامی است و در پس آن نگرانی از وضعیت زندگی روزمره شهروندان بابت تحمیل شرایط سخت اقتصادی دیده می‌شود.

در هفته گذشته خبرهای متعددی پیرامون تحریم‌ها به خروجی رسانه‌ها راه یافت. روز سه شنبه (۱۵ فروردین) روزنامه "نیویورک تایمز" گزارش داد که شرکت خودرو سازی هیوندای بدون سر و صدا همکاری‌های گسترده خود با ایران، از جمله سرمایه گذاری مشترک در تولید و فروش را متوقف کرده است.

روز چهارشنبه (۱۶ فروردین)، گروه "اتحاد علیه ایران هسته‌ای" در نامه‌ای سرگشاده به "کارلوس گون"، مدیر گروه خودروسازی «رنو- نیسان» از او خواست تا با مد نظر قرار دادن برنامه «مشکوک» هسته‌ای ایران، تجارت با جمهوری اسلامی را متوقف کنند.

روز پنجشنبه (۱۷ فروردین) خبرگزاری "رویترز" اعلام کرد که بیمه‌گر اصلی چین در راستای تحریم‌های غرب علیه نفت ایران، از ماه ژوئیه ارائه خدمات بیمه به تانکرهای حامل نفت ایران را متوقف خواهد کرد. خبرگزاری رویترز همچنین در همین روز علام کرد که دو کمپانی بزرگ یونانی خریدار نفت از ایران اعلام کرده‌اند که به دلیل غیرممکن شدن بازپرداخت پول نفت خریداری شده از ایران که ناشی از گسترش تحریم‌ها علیه این کشور است، خرید نفت از ایران را متوقف کرده‌اند.

این خبر‌ها که به صورت زنجیره‌ای در هر هفته منتشر می‌شود حکایت از عمق یافتن بحران میان تهران و جامعه بین المللی دارد. بحرانی که اکنون در یک قدمی تبدیل شدن به فاجعه قرار دارد و صدای شیپورهای جنگ از فاصله‌ای نه چندان دور به گوش می‌رسد.

تنش میان دو همسایه

زمانی که گروه اسلام‌گرای "عدالت و توسعه" در ترکیه به قدرت رسید، ایرانی‌ها آن را به فال نیک گرفتند اما حالا اوضاع به کلی فرق کرده است. دوستی میان تهران و آنکارا روزبه‌روز کمرنگ‌تر می‌شود و سایه سنگینی از اختلاف بر روابط دو همسایه سایه افکنده است.

"رجب طیب اردوغان" که هفته گذشته برای گفت‌وگو با مقام‌های ایران درباره مهم‌ترین موضوعهای منطقه یعنی تحولات سوریه و برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی به تهران آمده بود با خاطری خوش تهران را ترک نکرد. او پس از بازگشت به کشورش اظهاراتی را به زبان آورد که نشان از سطح بالای تنش با ایران داشت.

وی روز پنجشنبه (۱۷ فروردین) ایرانی را به بی‌صداقتی متهم کرد و گفت که آن‌ها با رفتار خود وجهه منطقه‌ای‌شان را بیشتر از دست خواهند داد.

این واکنش بی‌سابقه پس از آن ابراز شد که برخی از مقام‌های ایرانی نسبت به برگزاری مذاکرات آتی هسته‌ای با گروه ۱+۵ در استانبول اظهار تردید کردند و پیشنهاد دادند که این مذاکرات در شهرهایی نظیر دمشق یا بغداد برگزار شود. اردوغان که این پیشنهاد را نوعی نادیده گرفتن و کم‌اعتنایی به ترکیه تلقی کرده بود در سخنانی گفت: "این پیشنهاد که هم‌اکنون بر سر زبان‌هاست، دمشق یا بغداد، وقت تلف کردن است.

معنی‌اش این است که عملی نخواهد شد؛ به خاطر اینکه ایرانی‌ها می‌دانند که طرف دیگر قبول نمی‌کند به دمشق یا بغداد بیاید." هم‌زمان سفیر ایران در آنکارا نیز به وزارت امورخارجه ترکیه اظهار شد تا درباره موضع کشورش پیرامون تحولات سوریه توضیح دهد. ترک‌ها نسبت به اظهارات مقام‌های ایرانی درباره نشست دوستان سوریه اعتراض دارند.

نشست دوستان سوریه در واقع یک نشست همگرایی میان مخالفان دولت اسد بود و این برای تهران که کماکان حامی سرسخت رژیم بشار اسد است تعبیر خوشایندی نداشت.

برخی مقام‌های سیاسی ایران نظیر "محمد اسماعیل کوثری"، نایب رئیس کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی مجلس ایران، سیاست‌های اخیر ترکیه را "نابخردانه" خوانده و اردوغان را به تبعیت از "استکبار جهانی" متهم کرده‌اند.

نشست دوستان سوریه در واقع یک نشست همگرایی میان مخالفان دولت اسد بود و این برای تهران که کماکان حامی سرسخت رژیم بشار اسد است تعبیر خوشایندی نداشت

این موضع در رسانه‌های وابسته به حکومت نیز دنبال شده و برخی از آن‌ها با خوشحالی از عصبانیت اردوغان یاد کردند با این حال "رامین مهمانپرست" سخنگوی وزارت امورخارجه جمهوری اسلامی روز پنجشنبه (۱۷ فروردین) گفت که اختلافهای کشورش با ترکیه طبیعی و قابل حل است. این موضع دیپلماتیک احتمالا با هدف کنترل تنش‌های جاری ابراز شده است اما با توجه به روند پر شتاب حوادث بعید است که تنش میان دو کشور مهار شود.

تاوانی تازه برای پرس تی وی

شبکه تلویزیونی "پرس تی وی" آرام آرام امکان پخش برنامه‌های خود از ماهواره‌های معتبر بین المللی را از دست می‌دهد.

این شبکه که می‌توان آن را پر قدرت‌ترین ارگان رسانه‌ای جمهوری اسلامی نامید، دو ماه پیش امکان پخش برنامه‌هایش را در انگلستان از دست داد و هفته گذشته با حکم دفتر نظارت بر رسانه‌های آلمان از ماهواره "اس‌ای‌اس آسترا" نیز حذف شد.

پرس تی‌وی در وب‌سایت خود با "غیرقانونی" خواندن این اقدام، آن را "آشکارا جزئی از توطئه غرب برای ساکت کردن" صدای خود توصیف کرده است.

این رسانه اخیرا یک برنامه مستند حاوی اظهارات برخی از روزنامه‌نگاران بازداشتی در ایران را پخش کرد که بازداشت شدگان در آن به همکاری با "بی‌بی سی فارسی" اعتراف می‌کردند. لغو مجوز پرس تی وی در انگلستان نیز بابت اقدام مشابه این رسانه در سال ۲۰۰۹ برای پخش اعتراف‌های تلویزیونی "مازیار بهاری" خبرنگار ایرانی – کانادایی صورت گرفت.

بهاری پس از خروج از ایران علیه پرس تی وی شکایت کرد و سرانجام دو ماه پیش توانست نظر مساعد نهاد ناظر بر رسانه‌های بریتانیا (آفکام) را برای لغو پروانه کار شبکه پرس تی وی و توقف پخش برنامه‌های آن در انگلیس را به دست آورد.

دعوا با چاشنی شوخی

Sun, 18 Mar 2012 00:57:20 +0000

نبض سیاست؛

اشکان پارسا

خبرهای سیاسی معمولا در آخرین روزهای هر سال معمولا فروکش می‌کند و همه خبر‌ها تحت تاثیر تعطیلات نوروز قرار می‌گیرد اما امسال درست یک روز بعد از چهارشنبه سوری یکی از مهم‌ترین اتفاق‌های سال رقم خورد و محمود احمدی‌نژاد برای پاسخگویی به سوالات ۱۰ گانه نمایندگان منتقد به مجلس آمد.

پاسخ‌های او اما نه فقط منتقدانش را متقاعد نکرد بلکه به نارضایتی و عصبانیت آن‌ها دامن زد.

او علاوه بر درافتادن با اعضای مجلس با تاسیس هیات نظارت بر قانون اساسی باعث عصبانیت قوه قضاییه و شورای نگهبان شد به‌حدی‌که صادق لاریجانی رییس قوه قضاییه اعلام کرد اجازه ورود اعضای این هیات به قوه قضاییه را نخواهد داد.

این تنش میان قوای سه‌گانه در شرایطی رقم خورد که آیت الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی برخلاف برخی پیش‌بینی‌ها در ‌‌نهایت تصمیم گرفت سکان مجمع تشخیص مصلحت نظام را بار دیگر به علی اکبر هاشمی رفسنجانی بسپارد.

او البته انتصاب‌های جدیدی در این نهاد اعمال کرد که مطمئنا خوشایند هاشمی نخواهد بود. همزمان با این تحولات، گزارش احمد شهید نماینده شورای حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران قرائت شد و مقام‌های جمهوری اسلامی برخلاف تظاهر به بی‌اعتنایی در قبال ایران با فرستادن برخی از چهره‌های سینمایی و مطبوعاتی به اجلاس شورای حقوق بشر در ژنو درصدد تبرئه خود از اتهام‌های طرح شده در گزارش احمد شهید برآمدند.

در همین حال آژانس بین المللی انرژی نیز در گزارش جدید خود از افت نزدیک به یک میلیونی صادرات نفت ایران طی 6 ماه آینده خبر داد. امری که نشان دهنده تاثیر تحریم‌های بین المللی بر برنامه‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی است. رادیو زمانه در "نبض سیاست" مروری بر این رویداد‌ها داشته است.

شوخی با مجلس

سرانجام طلسم سوال از احمدی‌نژاد شکست و او روز چهارشنبه (۲۴) اسفند به مجلس آمد تا به ۱۰ سوال طرح شده توسط نمایندگان پاسخ دهد.

علی مطهری نماینده تهران به عنوان بانی طرح سوال از احمدی‌نژاد ابتدا پشت تریبون رفت و از او خواست که درباره عدم ارایه تسهیلات ارزی به متروی تهران، ضعف مدیریت اقتصادی و ادعای ایجاد یک میلیون و ششصدهزار شغل در کشور، خانه‌نشینی ۱۱ روزه، عبارت "مجلس در رأس امور نیست"، تأخیر در معرفی وزیر ورزش و جوانان، نامشخص بودن سرنوشت هزاروپانصد میلیارد تومان بودجه‌ ارتقای شاخص‌های فرهنگی کشور، نحوه‌ عزل منوچهر متکی، اظهار نظر در مورد قانون عفاف و حجاب و ترویج مکتب ایرانی، توضیح دهد. پس از آن نوبت به احمدی‌نژاد رسید.

برخی از کسانی که از رفتار رییس قوه مجریه احساس توهین کرده‌اند تصمیم دارند که پس از تعطیلات نوروز نامه‌ای را برای تقبیح ادبیات احمدی‌نژاد منتشر کنند. این نامه می‌تواند بازتابی رسمی از نارضایتی اعضای مجلس باشد اما تاثیری عمده در روابط قوه مجریه و مقننه نخواهد گذشت

او بدون مقدمه سر اصل مطلب رفت اما با پاسخ‌های همراه با نیش و کنایه‌اش در صدد تحریک نمایندگان منتقد خود برآمد.

احمدی‌نژاد هیچ یک از انتقادهای طراحان سوال را نپذیرفت و به دفاع صد در صدی از عملکرد دولت خود پرداخت. او گامی به جلو نیز برداشت و منتقدان خود در مجلس را متهم کرد که مدارک تحصیلیشان جعلی است و با زدن شاسی مدرک گرفته‌اند. پاسخ‌های احمدی‌نژاد باعث برآشفتگی نمایندگان شد و پس از پایان صحبت‌های او دست بسیاری از پارلمان نشینان برای تذکرهای آیین نامه‌ای بالا رفت.

عمده تذکر‌ها درباره لحن و ادبیات رییس قوه مجریه بود. لحن و ادبیاتی که از دید نمایندگان منتقد در شان مجلس نبوده است. "علی لاریجانی" رییس مجلس اجازه داد که برخی از این تذکر‌ها طرح شود. او خود نیز با تذکر نمایندگان همراهی کرد و در انتقاد از احمدی‌نژاد گفت که مجلس جای شوخی نیست.

با این حال احمدی‌نژاد کار خود را کرد و رفت. حالا برخی از کسانی که از رفتار رییس قوه مجریه احساس توهین کرده‌اند تصمیم دارند که پس از تعطیلات نوروز نامه‌ای را برای تقبیح ادبیات احمدی‌نژاد منتشر کنند.

این نامه می‌تواند بازتابی رسمی از نارضایتی اعضای مجلس باشد اما تاثیری عمده در روابط قوه مجریه و مقننه نخواهد گذشت. مجلس هشتم آخرین هفته‌های عمر خود را می‌گذراند و بعید است که نمایندگان آن تا پایان این دوره امکان مانور چندانی برای مواجهه با دولت داشته باشند.

نظارت ممنوع

تصمیم محمود احمدی‌نژاد برای احیای هیات نظارت بر قانون اساسی با واکنش شدید "صادق لاریجانی" رییس قوه قضاییه در هفته گذشته روبه‌رو شد. لاریجانی روز چهارشنبه (۲۴ اسفند) گفت که نظارت این هیات بر تمامی نهادهای کشور، خلاف قانون اساسی است و او اجازه ورود بازرسان و اعضای این هیات به قوه قضاییه را نخواهد داد.

احمدی‌نژاد اخیرا حکم انتصاب اعضای "هیات نظارت بر اجرای قانون اساسی را صادر و محمدعلی حجازی را به عنوان دبیر این هیات منصوب کرد. هیات نظارت بر قانون اساسی نخستین بار در زمان ریاست جمهوری محمد خاتمی تشکیل شد و در آن زمان نیز شورای نگهبان قانون اساسی به مخالفت با تاسیس این هیات پرداخت.

احمدی‌نژاد پس از نشستن بر کرسی ریاست قوه مجریه اقدام به تعطیلی این هیات کرد ولی اکنون تصمیم به احیای آن گرفته است. احتمال می‌رود که تصمیم کنونی وی متاثر از اختلاف‌های فزاینده میان نهادهای حاکمیت باشد. دولت احمدی‌نژاد در سیبل حملات قوه مقننه و قوه قضاییه قرار دارد و برخی از نزدیکان او در ماه‌های اخیر توسط قوه قضاییه احضار و بازداشت شده‌اند.

تصمیم محمود احمدی‌نژاد برای احیای هیات نظارت بر قانون اساسی با واکنش شدید رییس قوه قضاییه روبه‌رو شد. لاریجانی گفت که نظارت این هیات بر تمامی نهادهای کشور، خلاف قانون اساسی است و او اجازه ورود بازرسان و اعضای این هیات به قوه قضاییه را نخواهد داد

بنابراین احتمالا هدف او از تاسیس هیات نظارت بر قانون اساسی اعمال فشار بر قوه قضاییه است تا آن‌ها را از اقدام علیه دولت بازدارد.

با این حال بعید است که او در این هدف موفق شود. علاوه بر قوه قضاییه، شورای نگهبان قانون اساسی نیز با تشکیل هیات نظارت قانون اساسی مخالفت کرده و صادق لاریجانی رییس قوه قضاییه نیز گفته که مسوولان عالی نظام نیز با چنین کاری مخالفند.

سکان در دست هاشمی ماند

سکان ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام باز هم در دستان علی اکبر هاشمی رفسنجانی باقی ماند اما او این بار رییس مجمعی است که خود در آن اقلیت محسوب می‌شود.

آیت الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی که اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام را منصوب می‌کند در دوره جدید تغییراتی را در ترکیب این نهاد ایجاد کرده و به جای محمد امامی کاشانی، محمد محمدی ری شهری، میرحسین موسوی، آیت الله توسلی، بیژن نامدار زنگنه، محمد هاشمی از سید محمود هاشمی شاهرودی، حجت الاسلام محمود محمدی عراقی، غلامرضا مصباحی مقدم، محمد حسین صفار هرندی، حسین محمدی، صادق واعظ‌زاده و احمد وحیدی، برای شرکت در جلسات مجمع دعوت کرده است.

این تغییرات احتمالا نقش هاشمی رفسنجانی را تشریفاتی‌تر می‌کند زیرا که ترکیب جدید به معنای کاهش حوزه نفوذ اوست.

آیت الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی که اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام را منصوب می‌کند در دوره جدید تغییراتی را در ترکیب این نهاد ایجاد کرده. ظاهرا رهبر جمهوری اسلامی تصمیم گرفته که هاشمی را در تنها پست رسمی‌اش حفظ کند بدون آنکه امکان مانوری به او بدهد

برخی تحلیلگران پیش‌تر احتمال می‌دادند که آیت الله خامنه‌ای تصمیم به برکناری هاشمی از ریاست مجمع تشخیص مصلحت بگیرد اما ظاهرا رهبر جمهوری اسلامی تصمیم گرفته که هاشمی را در تنها پست رسمی‌اش حفظ کند بدون آنکه امکان مانوری به او بدهد.

یک گزارش و دو واکنش

گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران روز دوشنبه (۲۲ اسفند) به محل این شورا در ژنو رفت و گزارش خود برای اعضا قرائت کرد. گزارشی که در آن با ۱۶۳ نفر از شاهدان درجه اول (قربانیان نقض حقوق بشر) در داخل و خارج از ایران صحبت شده و نشان می‌دهد "الگوی خیره کننده‌ای از نقض حقوق اساسی تضمین شده در قوانین بین المللی در ایران وجود دارد.

قرائت این گزارش در شورای حقوق بشر با دو رویکرد متفاوت از جانب اعضا همراه بود. کشورهایی چون بلژیک، کانادا، سوئد، آلمان، بریتانیا، استرالیا، اسپانیا، سوئیس، ژاپن و مولداوی از ماموریت او برای افشای موارد نقض حقوق بشر در ایران حمایت کردند ولی کشورهایی مانند پاکستان، کوبا، سوریه، سریلانکا، و بلاروس از رویکرد گزارشگر ویژه انتقاد کرده و خواستار حذف گزارشگر ویژه برای ایران شدند. مقام‌های تهران نیز گزارش احمد شهید را مغرضانه خوانده و تمام استنادهای به کار رفته در آن را تکذیب کرده‌اند.

محمد جوادلاریجانی رییس کمیته حقوق بشر قوه قضاییه ایران که در نشست ژنو حضور پیدا کرده بود از احمد شهید به عنوان فردی "نادان" و "مغرض" یاد کرد و گفت که او را به عنوان گزارشگر سازمان ملل قبول ندارد.

ایران در تلاشی دیگر برای موجه نشان دادن اقدام‌های خود از داوود رشیدی بازیگر و کارگردان تئا‌تر و سینما و علیرضا بختیاری مدیرمسوول روزنامه دنیای اقتصاد برای نشست ژنو دعوت کرده بود.

گزارش‌ها حاکی است که این چهره‌ها در اظهارات خود بر رعایت شدن موازین حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی تاکید کرده‌اند.

محمد جوادلاریجانی رییس از احمد شهید به عنوان فردی "نادان" و "مغرض" یاد کرد و داوود رشیدی بازیگر و کارگردان تئا‌تر و سینما و علیرضا بختیاری مدیرمسوول روزنامه دنیای اقتصاد در اظهارات خود بر رعایت شدن موازین حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی تاکید کرده‌اند

تلاش تهران برای تبرئه خود از اتهام‌های مندرج در گزارش احمد شهید نشان می‌دهد که آنان برخلاف نمایش بی‌اعتنایی به این گزارش در عمل نسبت به آن حساس هستند و از تبعات آن احساس نگرانی می کنند.

شیرهای نفت بسته می‌شود!

عوارض تحریم‌های نفتی غرب علیه جمهوری اسلامی به تدریج در حال آشکار شدن است و آژانس بین المللی انرژی در گزارش روز چهارشنبه (۲۴ اسفند) خود اعلام کرده که طی شش ماهه آینده به احتمال زیاد از صادرات نفت ایران تا یک میلیون کاسته شود. ایران در حال حاضر روزانه نزدیک به ۲ و نیم میلیون بشکه نفت صادر می‌کند و کاهش یک‌میلیونی صادرات می‌تواند تاثیری جدی بر درآمدهای نفتی ایران بگذارد.

این کاهش صادرات محصول مستقیم تحریم‌هایی است که با هدف ایجاد فشار بر رهبران جمهوری اسلامی جهت تجدید نظر در برنامه هسته‌ای اعمال شده است. ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا در روز سوم بهمن ماه تصمیم به قطع خرید نفت از ایران را تصویب کردند و قرار است که ظرف ۶ ماه وادرات آنان از ایران به‌کلی قطع شود.

این تحریم‌ها بر بازار جهانی نفت تاثیر داشته و قیمت این کالا را تا مرز ۱۰ دلار بالا برده است اما آژانس بین المللی انرژی در گزارش تازه خود علائمی از ثبات بازار در آینده را ارایه داده و گفته که طی شش ماهه آینده میزان تقاضا برای نفت در سطح جهان برای اولین بار ثابت خواهد ماند.

۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا در روز سوم بهمن ماه تصمیم به قطع خرید نفت از ایران را تصویب کردند و قرار است که ظرف ۶ ماه وادرات آنان از ایران به‌کلی قطع شود

این خبر خوشی برای ایران نیست چرا که ثابت ماندن تقاضا به معنی آن است که مشتریان نفت ایران توانسته‌اند فروشنده‌های جایگزین پیدا کنند و التهاب و تلاطمی در بازار نخواهد بود.

ایران پس از مواجهه با تحریم‌های نفتی غرب مدعی شده که به راحتی می‌تواند مشتری‌های تازه‌ای برای نفت خود دست و پا کند با این حال عملی شدن این ادعا در شرایط حاضر بسیار مشکل است.

اکنون نه فقط دولت‌هایی که با ایران همکاری نفتی می‌کنند از سوی ایالات متحده و قدرت‌های غربی تحت فشار قرار می‌گیرند بلکه شرکت‌های بیمه و نفتکش‌ها هم در صورت همکاری با ایران ممکن است مورد تحریم قرار گیرند. این یعنی که تهران باید خود را برای کاهش صادرات نفت و در نتیجه کاهش درآمدهای نفتی آماده کند.

از پیام خاتمی تا گزارش احمد شهید

Sat, 10 Mar 2012 15:22:58 +0000

نبض سیاست؛

اشکان پارسا

مهم‌ترین تحولات سیاسی نیمه نخست هفته گذشته مربوط به اعلام نتایج انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی و پیام "محمد خاتمی" رییس جمهوری پیشین ایران درباره دلیل مشارکت‌اش در این انتخابات بود.

در نیمه دوم هفته مجموعه‌ای از رویدا‌ها به وقوع پیوست که هر کدام به سهم خود بر فضای سیاسی و رسانه‌ای ایران تاثیر گذاشتند.

"احمد شهید" گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان، گزارش تازه خود درباره ایران را منتشر کرد، آیت الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی دستور تشکیل شورای عالی مجازی را صادر کرد، "علی اکبر هاشمی رفسنجانی" از محدودیت‌های این نهاد برای نظارت بر دولت گفت، تحریم‌های تازه‌ای علیه جمهوری اسلامی اعلام شد و زمزمه‌ها درباره بروز جنگ بار دیگر بالا گرفت.

"رادیو زمانه" در این هفته نیز همچون هفته‌های گذشته "نبض سیاست" را گرفته و این رویداد‌ها را با نگاهی تحلیلی مرور کرده است.

احمد شهید متهم می کند

گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران روز چهارشنبه (۱۷ اسفند) روایت‌های تازه از موارد نقض حقوق بشر را ارایه داد.

احمد شهید اظهارات شاهدانی را نقل کرده است که نگهداری بیش از اندازه خود در حبس انفرادی، شوک الکتریکی، ضرب و شتم شدید، تهدید به تجاوز جنسی و تهدید به بازداشت یا آسیب رساندن به دوستان و بستگان و اعضای خانواده خود هنگام بازداشت خبر داده‌اند

او در این گزارش بر مواردی همچون شکنجه، بازداشت‌های غیرقانونی و سرکوب فعالان مدنی و سیاسی تمرکز کرده است.

"احمد شهید" در بخشی از این گزارش، اظهارات شاهدانی را نقل کرده است که نگهداری بیش از اندازه خود در حبس انفرادی، شوک الکتریکی، ضرب و شتم شدید، تهدید به تجاوز جنسی و تهدید به بازداشت یا آسیب رساندن به دوستان و بستگان و اعضای خانواده خود هنگام بازداشت خبر داده‌اند.

در این گزارش پیرامون بازداشت‌های غیرقانونی نیز به اظهارات کسانی استناد شده که گفته‌اند هنگام بازداشت نه حکمی قانونی به آن‌ها ارائه شده و نه دلیلی برای دستگیری آن‌ها ذکر شده و در بعضی موارد ماه‌ها در سلول انفرادی نگهداری شده‌اند، بدون آنکه اتهامی به آن‌ها تفهیم شود. این دومین گزارشی است که احمد شهید از زمان آغاز ماموریت‌اش در خرداد ماه سال گذشته پیرامون وضع حقوق بشر در ایران می‌نویسد. مقام‌های جمهوری اسلامی از هرگونه همکاری با او سرباز زده‌اند و دعوت وی برای بازدید از ایران را نیز رد کرده‌اند.

ماموریت برای کنترل فضای مجازی

دستور تشکیل شورای عالی فضای مجازی هفته گذشته توسط "آیت الله خامنه‌ای" رهبر جمهوری اسلامی ابلاغ شد.

شورایی که فلسفه تشکیل آن احتمالا به نگرانی ایران نسبت به آزادی اطلاع‌رسانی برمی‌گردد. آقای خامنه‌ای در دستور خود تصریح کرده "این شورا وظیفه دارد مرکزی به نام مرکز ملی فضای مجازی کشور ایجاد کند تا اشراف کامل و به‌روز نسبت به فضای مجازی در سطح داخلی و جهانی و تصمیم‌گیری نسبت به نحوه مواجهه فعال و خردمندانه کشور با این موضوع از حیث سخت افزاری، نرم افزاری و محتوایی در چارچوب مصوبات شورای عالی و نظارت بر اجرای دقیق تصمیمات در همه سطوح تحقق یابد."

او رییس قوه مجریه (رییس شورای این شورا)، رییس مجلس، رییس قوه قضائیه، رییس صداوسیما، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزیر ارشاد، وزیر علوم، وزیر اطلاعات، فرمانده سپاه پاسداران و فرمانده نیروی انتظامی ایران را به عنوان اعضای حقوقی این شورا منصوب کرده است.

یک روز پس از تشکیل این شورا یکی از چهره‌های رسانه‌ای نزدیک به حکومت از ترکیب اعضای آن انتقاد کرد. "علی پور‌طباطبایی" مدیر سایت‌های "قم‌نیوز" و "روات حدیث" روز پنجشنبه (۱۸ اسفند) در وبلاگ خود نوشت: " ترکیب شورای عالی مجازی امید‌ها مبنی بر کاهش برخورد‌های امنیتی با فعالان فضای مجازی را بسیار کمرنگ کرده است."

شورای عالی مجازی وظیفه دارد مرکزی به نام مرکز ملی فضای مجازی کشور ایجاد کند تا اشراف کامل و به‌روز نسبت به فضای مجازی در سطح داخلی و جهانی داشته باشد و تصمیم‌گیری نسبت به نحوه مواجهه با این موضوع، در چارچوب مصوبات شورای عالی و نظارت بر اجرای دقیق تصمیمات در همه سطوح تحقق یابد

سایر چهره‌های رسانه‌ای هوادار حکومت هنوز واکنشی نسبت به تشکیل شورای عالی فضای مجازی نشان نداده‌اند اما انتظار می‌رود که نگرانی از کارکرد این شورا در میان بخشی از فعالان اینتنرنتی هوادار حکومت هم تسری یابد.

در ماه‌های اخیر تعداد قابل ملاحظه‌ای از وبلاگ‌ها و سایت‌های اینترنتی محافظه کاران فیلتر شده و برخی دست‌اندرکاران آن تحت فشار قرارگرفته‌اند. آن‌ها احتمالا از برخوردهای شدید‌تر پس از تشکیل شورای عالی فضای مجازی نگران خواهند بود.

توضیحی بر یک تصمیم

مشارکت محمد خاتمی در انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی برای هواداران و حتی منتقدانش غیرمنتظره بود.

او پیش‌تر اعلام کرده بود که زمینه‌های مشارکت در این انتخابات فراهم نیست اما روز جمعه گذشته با حضور در یک حوزه اخذ رای در شهر دماوند در انتخابات مجلس مشارکت کرد.این شکل از مشارکت انتخاباتی به سوال‌ها و ابهام‌های فراوانی انجامید.

خاتمی برای پاسخ به ابهام‌ها روز دوشنبه (۱۷ اسفند) با انتشار پیامی گفت "من از موضع اصلاحات و در جهت نگهداشتن روزنه‌های اصلاح طلبی که آن را مهم‌ترین و بلکه تنها راه سربلندی کشور و دست یابی به آرمان‌های اصیل انقلاب و تأمین حقوق مردم و مصالح ملت می‌دانم و نیز برای دفع مخاطرات و تهدیدهای درونی و بیرونی اقدام کرده‌ام.

هدف ممکن و مطلوب، بازگرداندن امور به موقعیتی است که در آن مصلحت کشور و خواست‌های اساسی و تاریخی مردم اصل قرار گیرد." او برای ابهام زدایی پیرامون تفاوت موضع قبلی‌اش مبنی بر رعایت نشدن پیش شرط‌های مشارکت در انتخابات با تصمیم‌اش به شرکت در انتخابات نیز گفت که "مشارکت فعال و معرفی نامزد در انتخابات" در "گرو وجود شرایط مناسب" است اما "تعیین استراتژی" معرفی نکردن نامزد و ارائه فهرست در انتخابات نهم، "هیچگاه به معنی تحریم انتخابات" نبوده است.

دو روز بعد از انتشار این پیام، پایگاه اینترنتی "کلمه" خبر از ملاقات کوتاه دختران "میرحسین موسوی" و "زهرا رهنورد" با پدر و مادرشان داد و در این خبر آمده بود که موسوی و رهنورد به دختران خود گفته‌اند که رای نداده‌اند و از "همگان" خواسته‌اند که صبر پیشه کنند.

در همین حال شورای هماهنگی راه سبز امید که یک تشکل سیاسی نزدیک به موسوی و "مهدی کروبی" است روز پنجشنبه (۱۸ اسفند) با صدور بیانیه‌ای از کسانی که در انتخابات شرکت نکرده‌اند، تقدیر کرد.

مدیر سایت‌های "قم‌نیوز" و "روات حدیث" در وبلاگ خود نوشت که ترکیب شورای عالی مجازی امید‌ها مبنی بر کاهش برخورد‌های امنیتی با فعالان فضای مجازی را بسیار کمرنگ کرده است

عمده گروه‌های اصلاح‌طلب و هوادار تغییر طی ماه‌های اخیر با صدور بیانیه‌هایی از تصمیم برای عدم مشارکت در این دور از انتخابات مجلس خبر داده بودند. مقام‌های وزارت کشور رقم مشارکت در انتخابات مجلس را ۶۴ درصد اعلام کرده‌اند اما مخالفان حکومت این عدد را از پیش تعیین شده و دروغ می‌دانند.

اشاره به دستهای نامرئی

علی اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام در ایران در پایان دوره پنج ساله این مجمع خبر از محدودیت‌های اعمال شده برای نظارت بر سیاست‌های دولت محمود احمدی‌نژاد داد.

او روز چهارشنبه (۱۶ اسفند) گفت که مجمع تشیص مصلحت نظام آئین‌نامه نحوه نظارت خود بر سیاست‌های کلی نظام، از جمله عملکرد دولت را اصلاح کرده و برای رهبر جمهوری اسلامی فرستاده اما "حدود دو، سه سال است که برنگشته است و عملاً دست ما بسته است."

هاشمی در بخش دیگری از اظهاراتش به شکل تلویحی از مخالفت آقای خامنه‌ای با افشاگری درباره تخلف‌های دولت احمدی‌نژاد خبر داده و گفته "ما می‌توانستیم افکار عمومی را در جریان فعالیت‌های نظارتی مجمع قرار دهیم...در جلسه رسمی مجمع هم موافقت شد... حتی آقای دری نجف آبادی را مدتی به عنوان سخنگوی کمیسیون نظارت تعیین کردیم و ایشان یکی دو مصاحبه انجام داد، ولی برای ادامه کار موافقت نشد. چون [آقای خامنه‌ای] گفتند مصاحبه‌ها کار دولت را مشکل می‌کند."

روابط قوه مجریه و مجمع تشخیص مصلحت نظام از زمان روی کار آمدن احمدی‌نژاد در سال ۱۳۸۴ پر تنش بوده و احمدی‌نژاد به عنوان رییس قوه مجریه گرچه یکی از اعضای مجمع تشخیص مصلحت است اما از شرکت در جلسات این مجمع خوددداری می‌کند.

"عباس سلیمی نمین"، رئیس دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران و مدیر مسئول سابق نشریه کیهان هوایی در دی ماه امسال گفته بود که آقای خامنه‌ای "بار‌ها" بر حضور رییس جمهوری در جلسات مجمع تشخیص تاکید کرده اما او "هنوز هم در این جلسات حاضر نمی‌شود." این وضعیت به خوبی میزان تنش در روابط این دو نهاد قدرت را بازتاب می‌دهد.

نتایج انتخاباتِ تک قطبی

سرنوشت ۲۲۵ کرسی از ۲۹۰ کرسی مجلس شورای اسلامی روز دوشنبه (۱۴ اسفند) مشخص شد و "مصطفی محمد نجار" وزیر کشور جمهوری اسلامی گفت که "۱۳۰ نامزد در سطح کشور در مرحله دوم برای کسب ۶۵ کرسی مجلس شورای اسلامی با یکدیگر رقابت خواهند کرد" انتخابات مجلس شورای اسلامی در غیبت گروه‌های اصلاح‌طلب، منحصر به رقابت درون جناحی محافظه کاران بود. اصلاح‌طلبان بابت آنچه عدم سلامت و آزادی انتخابات خواندند از شرکت در آن صرف‌نظر کردند.

محافظه کاران نیز در قالب لیست‌های مختلف به میدان انتخابات آمدند. "جبهه متحد اصولگرایان" با هدایت "محمد رضا مهدوی کنی" رییس مجلس خبرگان رهبری و "جبهه پایداری انقلاب اسلامی" با رهبری "محمد تقی مصباح یزدی" دو طیف عمده محافظه‌کاران در این انتخابات را نمایندگی می‌کردند.

نتایج اعلام شده نشان از برتری جبهه متحد اصول‌‌گرایان بر جبهه پایداری دارد. این دو طیف بر سر تبعیت از آیت الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی با یکدیگر اشتراک نظر دارند و اختلاف‌هایشان با هم درباره نزدیکان دولت احمدی‌نژاد یا به گفته آن‌ها (جریان انحرافی) و اصلاح‌طلبان و به تعبیر آن‌ها (جریان فتنه) است.

بر اساس نتایج اعلام شده انتظار می‌رود که مجلس نهم در ‌‌نهایت ترکیب فکری مشابه مجلس هشتم داشته باشد. تفاوت مهم آن با مجلس کنونی ریزش در تعداد اعضای فراکسیون اقلیت است که به اصلاح‌طلبان نزدیک هستند.

تحریم-جنگ-مذاکره

دیدار هفته گذشته "باراک اوباما" رییس جمهوری ایالات متحده با "بنیامین نتانیاهو" نخست وزیر اسراییل بار دیگر خبر‌ها درباره احتمال حمله به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی را در صدر اخبار رسانه‌های بین المللی نشاند.

دو نفر از نمایندگان کنگره آمریکا طرحی را پیشنهاد کردند که در صورت تصویب، شرکت‌های بین المللی که به ایران خدمات بیمه می‌دهند و یا معاملات این کشور را بیمه می‌کنند از دسترسی به سیستم مالی و بانکی آمریکا محروم خواهند شد

گزارش‌ها حاکی است که نتانیاهودر جریان سفر به ایالات متحده تلاش‌های گسترده‌ای را با هدف جلب همراهی باراک اوباما برای رویکرد مشترک اسرائیلی- آمریکایی در قبال یک حمله نظامی به ایران دنبال کرده است.

اسرائیل تاکید دارد که در صورت اثر بخش نبودن تحریم‌ها و فشارهای جهانی بر ایران باید تاسیسات هسته‌ای ایران مورد حمله قرار گیرد اما مقام‌های آمریکا می‌گویند که باید فرصت بیشتری را برای حصول اطمینان درباره میزان تاثیر تحریم‌ها علیه برنامه هسته‌ای بر تصمیم مقام‌های جمهوری اسلامی قائل شد.

تحریم‌ها علیه ایران طی ماه‌های اخیر به شکل فزاینده‌ای افزایش پیدا کرده و در هفته گذشته نیز دو نفر از نمایندگان کنگره آمریکا طرحی را پیشنهاد کردند که در صورت تصویب، شرکت‌های بین المللی که به ایران خدمات بیمه می‌دهند و یا معاملات این کشور را بیمه می‌کنند از دسترسی به سیستم مالی و بانکی آمریکا محروم خواهند شد.

شرکت بریتانیایی – هلندی رویال داچ شل نیز روز پنجشنبه (۱۷ اسفند) اعلام کرد پیش از موعد مقرر و اعلام شده قبلی از سوی اتحادیه اروپا برای توقف خرید نفت از ایران، هرگونه خرید نفت از ایران را تا چند هفته آینده، متوقف خواهد کرد.

غرب انتظار دارد که همزمان با اعمال تحریم‌ها به مذاکره با مقام‌های تهران پرداخته و آن‌ها را متقاعد به کنار گذاشتن بخش‌های حساس برنامه اتمی سازند. در همین رابطه خبرگزاری "آسوشیتدپرس" روز پنجشنبه (۱۷ اسفند) گزارش داد که گروه پنج به علاوه یک به دنبال موافقت بر سر مسئله هسته‌ای ایران، با نمایندگان این کشور دیدار خواهد کرد.

"علی اصغر سلطانیه" نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی در واکنش به این خبر گفت که کشورش هیچ‌گاه فعالیت‌های هسته‌ای خود را متوقف نخواهند کرد.

انتخابات مجلس ایران- انتخاب آخرِ اوباما

Mon, 05 Mar 2012 00:22:34 +0000

نبض سیاست؛

اشکان پارسا

فضای سیاسی ایران در هفته گذشته تحت تاثیر برگزاری نهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی بود. خبر‌های مربوط به رد صلاحیت‌ کاندیداها توسط شورای نگهبان قانون اساسی، مناظره‌های انتخاباتی ، تبلیغات انتخابات و موضع گروه‌های اپوزسیون، فضای غالب را در رسانه‌های فارسی زبان داخل و خارج ایران به خود اختصاص دادند.

این انتخابات روز جمعه در فضایی قابل پیش‌بینی برگزار شد و تنها حاشیه غیرمنتظره‌اش حضور "محمد خاتمی" رییس جمهوری پیشین ایران در این رای‌گیری بود.

درست در همین روز "باراک اوباما" رییس جمهوری آمریکا طی یک مصاحبه از احتمال به‌کارگیری گزینه نظامی علیه تاسیسات هسته‌ای ایران سخن گفت و تاکید کرد که کشورش درباره به‌کارگیری این تهدید بلوف نمی‌زند.

علاوه‌براین، دولت تایلند نیز خبر از بازجویی گروهی دیگر از ایرانیان به اتهام همدستی برای انجام عملیات تروریستی علیه اهداف اسراییلی در این کشور داد و محافل دیپلماتیک را متوجه التهاب‌های دامنه‌دار میان تهران و تل‌آویو کرد. همزمان با این تحولات، سازمان عفو بین الملل در گزارش تازه‌ای از افزایش سرکوب‌ها و نقض مستمر حقوق بشر در ایران خبر داد و به این رویه اعتراض کرد.

این سازمان در گزارش خود آورده بود که نقض حقوق بشر در آستانه انتخابات مجلس افزایش پیدا کرده و به مرحله بحرانی رسیده است. "رادیو زمانه" در "نبض سیاست" این هفته، مروری خبری-تحلیلی به این رویدادها داشته است.

انتخابات قابل پیش بینی

انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی بر تمام تحولات سیاسی هفته گذشته ایران سایه افکند. انتخاباتی که رقابت در آن میان طیف‌هایی از جناح محافظه کار در جریان بود و اصلاح طلبان بابت آنچه "عدم آزادی و سلامت" انتخابات خوانده بودند از مشارکت در آن صرف نظر کردند.

رییس جمهوری آمریکا طی یک مصاحبه از احتمال به‌کارگیری گزینه نظامی علیه تاسیسات هسته‌ای ایران سخن گفت و تاکید کرد که کشورش درباره به‌کارگیری این تهدید بلوف نمی‌زند

دو طیف عمده محافظه کار در این انتخابات تحت نام‌های "جبهه متحد اصولگرایان" و "جبهه پایداری انقلاب اسلامی" حضور داشتند.

هر دو تشکل از حامیان "آیت الله خامنه‌ای" رهبر جمهوری اسلامی هستند اما اعضای جبهه پایداری که با هدایت "محمد تقی مصباح یزدی" (رییس پژوهشکده امام خمینی) در انتخابات شرکت کردند، در واقع طیف افراطی جناح محافظه‌کار را نمایندگی می‌کنند. اعضای جبهه متحد زیر لوای "محمد رضا مهدوی کنی‌‌" شامل محافظه‌کاران سنتی هستند.

علاوه بر این دو تشکل، گروه‌های اقماری دیگری از گرایش‌های مختلف در جریان محافظه‌کار ایران به میدان انتخابات مجلس شورای اسلامی آمدند. این گروه‌ها امکان مانور زیادی نداشتند و قادر به ارایه لیست‌های کامل با کاندیداهای اختصاصی نبودند. انتخابات با حضور این گروه‌ها از ساعت ۸ صبح روز جمعه (۱۲ اسفند) آغاز شد و قرار بود تا ساعت ۲۰ پایان یابد اما مقام‌های ستاد انتخابات وزارت کشور با ادعای اینکه انتخابات پرشور بوده و مشارکت در آن خیره‌کننده است، رای‌گیری را تا ساعت ۲۳ به وقت تهران تمدید کردند.

نتایج اولیه اعلام شده از سوی وزارت کشور حاکی از مشارکت ۶۴ درصدی در این انتخابات بود.

میزان مشارکتی که مخالفان حکومت نسبت به آن بدبین هستند و می‌گویند که این نتایج دستکاری شده و از پیش تعیین شده بوده است.

ماجرای یک رای جنجالی

بی شک مهم‌ترین حاشیه انتخابات مجلس شورای اسلامی، حضور "محمد خاتمی" رییس جمهوری پیشین و از چهره‌های ارشد جناح اصلاح طلب در پای صندوق رای بود.

سوال اساسی منتقدان رای دادن خاتمی این است که وقتی هیچ کدام از شروط او برای شرکت در انتخابات، مانند آزادی زندانیان سیاسی، برگزاری انتخابات آزاد و اجرای قانون اساسی، برآورده نشده او با چه استدلال و انگیزه‌ای پای صندوق رای حاضر شد؟

خبر شرکت یا عدم شرکت او در انتخابات برای ساعت‌های متوالی از عصر جمعه تا بامداد روز شنبه (13 اسفند) به صورت ضد و نقیضی در شبکه‌های اجتماعی و پایگاه‌های رسانه‌ای دیده می‌شد. نخستین بار خبر حضور او در انتخابات توسط خبرگزاری مهر منتشر شد و این خبرگزاری اعلام کرد که محمد خاتمی در یک شعبه رای‌گیری در شهر دماوند رای خود را به صندوق انداخته است.

خبر شرکت او در رای‌گیری نه تنها هواداران وی را شوکه کرد، بلکه به تحلیل‌های متفاوت درباره کنش سیاسی خاتمی و دلایل رای دادن او منجر شد.

خاتمی پیش‌تر گفته بود که شرکت اصلاح طلبان در انتخابات را منوط به برآورده شدن پیش شرط‌هایی می‌داند. شرط‌های او شامل آزادی زندانیان سیاسی، برگزاری انتخابات آزاد و اجرای قانون اساسی بود. او روز ۲۸ آذرماه امسال در گفت‌وگویی با خبرنگاران ضمن اشاره به برآورده نشدن شروطش گفته بود: "وقتی همه نشانه‌ها دلالت بر این دارد که نباید در انتخابات شرکت کنیم، بنابراین شرکت در انتخابات معنایی ندارد."

حالا سوال اساسی منتقدان رای دادن خاتمی این است که وقتی هیچ کدام از این شروط برآورده نشده است او با چه استدلال و انگیزه‌ای پای صندوق رای حاضر شده است؟ خاتمی هنوز پاسخی به این پرسش اساسی نداده است اما وعده داده که در آینده نزدیک توضیحی در این زمینه منتشر خواهد کرد. مشخص نیست که آیا او می‌تواند با توضیح خود هواداران دل آزرده‌اش را توجیه و متقاعد کند یا نه.

آمریکا در فکر آخرین گزینه؟

درست در روزی که انتخابات مجلس شورای اسلامی در ایران جریان داشت، "باراک اوباما" رییس جمهوری ایالات متحده هم از احتمال انتخاب آخرین گزینه یعنی حمله نظامی به تاسیسات اتمی ایران خبر داد.

اسراییلی‌ها با اشاره به پیشرفت برنامه هسته‌ای ایران می‌گویند که تهران از خط قرمز رد شده و باید هر چه زود‌تر متوقف شود اما آمریکا امیدوار است که با کمک متحدان خود آهنگ تحریم‌ها را به حدی تند کند که مقام‌های جمهوری اسلامی گریزی جز تجدید نظر در برنامه‌های هسته‌ای خود نداشته باشند

او در مصاحبه‌ای با نشریه "آتلانتیک" پیش از دیدار با "بنیامین نتانیاهو"، نخست‌وزیر اسرائیل گفت که "جلوگیری از تبدیل شدن ایران به یک قدرت اتمی تنها مصالح اسرائیل نیست بلکه این موضوع جزو مصالح امنیتی آمریکا نیز محسوب می‌شود."

اوباما تاکید کرد که کشورش درباره امکان حمله به ایران بلوف نمی‌زند. این یکی از تند‌ترین مواضعی بود که کاخ سفید طی ماه‌های اخیر پیرامون امکان حمله به ایران اتخاذ کرده است. آمریکا تحت فشار روزافزون از سوی اسراییل برای اعمال تنبیه‌هایی سخت‌تر علیه جمهوری اسلامی به دلیل دنبال کردن برنامه هسته‌ای قرار دارد.

هر هفته اظهاراتی از مقام‌های اسراییلی در رسانه‌ها نقل می‌شود مبنی بر اینکه این کشور قصد حمله یکجانبه به ایران را دارد. اسراییلی‌ها با اشاره به پیشرفت برنامه هسته‌ای ایران می‌گویند که تهران از خط قرمز رد شده و باید هر چه زود‌تر متوقف شود اما آمریکا امیدوار است که با کمک متحدان خود آهنگ تحریم‌ها را به حدی تند کند که مقام‌های جمهوری اسلامی گریزی جز تجدید نظر در برنامه‌های هسته‌ای خود نداشته باشند.

طبق توافق‌های به دست آمده قرار است که دور بعدی مذاکرات میان ایران و اعضای گروه ۱+۵ (اعضای دایم شورای امنیت به همراه آلمان) در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۱ در ترکیه انجام شود. دیپلمات‌های غربی می‌گویند که نمی‌توان امید چندانی به نتایج این مذاکرات داشت.

ایران دو هفته پیش با ممانعت از بازدید گروهی از بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی از تاسیسات اتمی پارچین عملا سوء ظن آژانس نسبت به فعالیت‌های اتمی خود را افزایش داد. آژانس در گزارش خود پس از این اقدام ایران، بر افزایش تردید‌ها نسبت به صلح‌آمیز بودن نیات هسته‌ای جمهوری اسلامی تاکید کرد. انتظار می‌رود که در این فضای پر تنش لابی‌های اسراییلی‌ها در ایالات متحده برای متقاعد کردن واشنگتن به اعمال تهدیدهای اساسی‌تر علیه جمهوری اسلامی به شکل قابل ملاحظه‌ای افزایش یابد.

سرنخ های تازه

تایلند یکی از کشورهای مورد علاقه برای توریست‌های ایرانی است اما متهم شدن تهران به انجام یک عملیات تروریستی در ماه گذشته باعث کم‌رونق شدن سفرهای توریستی ایرانی‌ها به این کشور شده است.

تدابیر امنیتی در فرودگاه‌های تایلند و مقررات ویزا درباره شهروندان ایرانی افزایش پیدا کرده. ایرانی‌ها پیش‌تر می‌توانستند ویزای خود را هنگام ورود به خاک تایلند کسب کنند اما اکنون صدور این ویزای توریستی متوقف شده است

پلیس تایلند روز سه شنبه (۲۵ بهمن‌ماه) خبر داد که در پی انفجارهایی در یک خانه تیمی در بانکوک، سه ایرانی در حالی که به گفته شاهدان محلی زخمی بودند، از این خانه گریختند.

برخی از این متهمان به نام‌های "سعید مرادی" و "محمد خزایی" در تایلند دستگیر شدند اما تعدادی دیگر فرار کردند. پلیس تایلند هفته گذشته اعلام کرد که سه ایرانی دیگر را نیز در رابطه با عملیات تروریستی ماه گذشته بازجویی کرده است.

این افراد متهم به تلاش برای ترور دیپلمات‌های اسراییلی در خاک تایلند شده‌اند. ایران دست داشتن در این طرح را رد کرده است اما پلیس تایلند مدارکی را منتشر کرده که حاکی از طراحی این توطئه تروریستی است.

بعد از این حمله، تدابیر امنیتی در فرودگاه‌های تایلند درباره شهروندان ایرانی افزایش پیدا کرده و مقررات مربوط به صدور ویزا برای ایرانی‌ها نیز تغییر یافته است. ایرانی‌ها پیش‌تر می‌توانستند ویزای خود را هنگام ورود به خاک تایلند کسب کنند اما اکنون صدور این ویزای توریستی متوقف شده است.

تنش در روابط تهران و بانکوک مشابه تنشی است که در روابط ایران و جمهوری آذربایجان به وجود آمده است. دولت آذربایجان نیز دو هفته پیش از بازداشت گروهی از افراد وابسته به حکومت ایران برای بمب گذاری علیه اهداف اسراییلی خبر داد.

ایران ادعای جمهوری آذربایجان را نیز رد کرده است اما این اتهام‌ها به تضعیف موقعیت منطقه‌ای جمهوری اسلامی منجر شده است.

یک هشدار تازه درباره نقض حقوق بشر

نهادهای بین المللی حقوق بشر در گزارشهای ماه‌های اخیر خود نسبت به نقض فزاینده حقوق شهروندان ایرانی هشدار داده‌اند.

این نهاد‌ها تاکید کرده‌اند که تدارک حکومت برای برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی یکی از عوامل تشدید سرکوب علیه فعالان سیاسی، مدنی و رسانه‌ای بوده است.

سازمان عفو بین الملل در راستای همین هشدار‌ها روز سه شنبه (۹ اسفند) گزارش تازه‌ای از سرکوب رو به گسترش مخالفت‌ها در ایران با عنوان "دستور داریم تو را له کنیم" منتشر و اعلام کرده بود "در آستانه انتخابات مجلس در این هفته در ایران سرکوب آزادی بیان به شدت اوج گرفته است."

سازمان عفو بین الملل در راستای همین هشدار‌ها گزارش تازه‌ای از سرکوب رو به گسترش مخالفت‌ها در ایران با عنوان "دستور داریم تو را له کنیم" منتشر و اعلام کرده بود که در آستانه انتخابات مجلس در این هفته در ایران سرکوب آزادی بیان به شدت اوج گرفته است

این سازمان در گزارش خود با اشاره به "راه انداختن موجی از دستگیری‌ها" پس از اعتراض‌های ۲۵ بهمن سال ۱۳۸۹ در ایران گفته بود که "تداوم سرکوب، پوچ بودن ادعای ایران در حمایت از اعتراض در خاورمیانه و آفریقای شمالی را به خوبی به نمایش می‌گذارد."

عفو بین الملل تاکید کرده بود که "در ماه‌های اخیر گروه‌های مختلفی از جمله وکلا، دانشجویان، روزنامه نگاران، فعالان سیاسی و نزدیکان آن‌ها، اقلیت‌های دینی و قومی، اهالی سینما و افرادی که با بیرون از مرز‌ها به ویژه رسانه‌های خارجی ارتباط دارند، قربانی موجی از دستگیری‌ها شده‌اند."

اشاره این گزارش به بازداشت گروهی از روزنامه نگاران و فعالان رسانه‌ای به دستور سپاه پاسداران در حدود دو ماه پیش بود. این نهاد نظامی-امنیتی روز جمعه (۶ اسفند) مدعی شد که این افراد از همکاران شبکه تلویزیونی بی‌بی سی فارسی بوده‌اند. برخی از متهمان مانند "پرستو دوکوهکی" (روزنامه نگار و وبلاگ نویس)، "مرضیه رسولی" (روزنامه نگار و وبلاگ نویس) و "سهام بورقانی" (روزنامه نگار) طی هفته گذشته با گذاشتن قرار وثیقه از زندان آزاد شدند.

شبکه بی‌بی سی ادعای سپاه درباره همکاری با روزنامه نگاران داخل ایران را رد کرده است و این ادعا را به منزله تلاش برای افزایش فشار‌ها بر بی‌بی سی دانسته است.

تبلیغات انتخاباتی و تهدیدهای اتمی

Mon, 27 Feb 2012 15:30:49 +0000

نبض سیاست؛

اشکان پارسا

انتخابات نهمین دوره مجاس شورای اسلامی جمعه این هفته برگزار خواهد شد و گروه‌های حامی حکومت در حال تبلیغ برای کاندیداهای مورد نظر خود هستند. خبرهای مربوط به این انتخابات به محتوای غالب در رسانه‌های داخلی ایران تبدیل شده، حال آنکه رسانه‌های مخالفان حکومت خبرهای مربوط به تحریم انتخابات، فراخوان‌های اعتراضی و وضعیت زندانیان سیاسی را برجسته کرده‌اند.

خبرهای مربوط به برنامه‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی و تهدیدهای بین المللی علیه ایران نیز کماکان خبر اصلی عرصه سیاست خارجی است و انتشار گزارش تازه آژانس بین المللی انرژی اتمی در روز جمعه به گمانه‌ها درباره افزایش فشار‌ها به تهران دامن زد.

در همین حال روابط تهران و جمهوری آذربایجان نیز دستخوش تنش‌هایی جدی شده که بی‌ارتباط به تهدیدهای بین المللی نیست و در راستای همسویی باکو با تل آویو برای اقدام احتمالی علیه تاسیسات اتمی ایران تفسیر شده است.

در هفته گذشته همچنین اتحادیه بین‌المللی ارتباطات از راه دور با اصلاح قوانین خود کشورهای عضو را موظف به مقابله با پارازیت‌های ماهواره‌ای کرد و قانون جدیدی را به تصویب رساند که می‌تواند حکومت ایران را برای پارازیت اندازی روی شبکه‌های ماهواره‌ای در تنگنا قرار دهد. رادیو زمانه در "نبض سیاست" این هفته مروری بر این خبر‌ها داشته است.

نظامیان، متولی برگزاری انتخابات

مقام‌های جمهوری اسلامی به حضور نظامیان در انتخابات مجلس نهم رسمیت بخشیده‌اند. پس از انتخابات بحث‌برانگیز ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۸ که مخالفان جمهوری اسلامی آن را متقلبانه و مهندسی شده توسط نیروهای نظامی خواندند این بار و در آستانه انتخابات مجلس نهم نقش نیروهای نظامی در انتخابات به طور علنی از سوی حکومت مورد تایید قرار گرفته است.

"اسماعیل احمدی مقدم" فرمانده نیروی انتظامی گفته که این نیرو آمادگی کامل دارد تا با مشارکت "۸۵ هزار نیروی بسیج"، امنیت انتخابات مجلس نهم را تامین کند. او همچنین از آمادگی نیروهای تحت امر خود برای مقابله با "درگیری‌های احتمالی" در حوزه‌های انتخابات سخن گفته و تاکید کرده که "نیروی انتظامی با افرادی که قصد ایجاد آشوب و بحران داشته باشند، قاطعانه برخورد می‌کند."

برخی از چهره‌های شاخص اصلاح طلبان دو سال پیش با شکایت از "سردار مشفق" جانشین فرمانده قرارگاه ثارالله سپاه،اعتراض خود را به دخالت نظامیان در انتخابات به نمایش گذاشتند

اظهارات او درباره نقش داشتن ۸۵ هزار بسیجی در روند انتخابات و آمادگی برای مقابله با درگیریهای احتمالی در واقع بخشی ازدغدغه‌هایی است که مخالفان حکومت با استناد به آن شرکت در انتخابات را تحریم کرده‌اند.

مخالفان با اشاره به تجربه انتخابات ریاست جمهوری گذشته می‌گویند که نظامیان با دخالت سازماندهی شده در انتخابات، این سازوکار دموکراتیک را از ماهیت واقعی‌اش تهی کرده‌اند. برخی از چهره‌های شاخص اصلاح طلبان دو سال پیش با شکایت از "سردار مشفق" جانشین فرمانده قرارگاه ثارالله سپاه،اعتراض خود را به دخالت نظامیان در انتخابات به نمایش گذاشتند.

سردار مشفق در یک سخنرانی عمومی در سال ۱۳۸۸ بر نقش نیروهای نظامی در مهندسی آراء انتخابات اذغان کرده بود. شکایت اصلاح طلبان از این سردار سپاه به جایی نرسید اما شاکیان او کماکان در حال طی احکام زندان خود هستند.

اعتراض از نوعی دیگر

تقریبا تمام گروه‌ها و احزاب شناخته شده اصلاح طلب از تصمیم خود برای عدم مشارکت در انتخابات مجلس نهم خبر داده‌اند. انتخاباتی که قرار است جمعه این هفته (۱۲ اسفند) برگزار شود و طیف‌هایی از محافظه کاران حامی حکومت در آن برای کسب کرسی‌های مجلس با یکدیگر رقابت می‌کنند.

شورای هماهنگی راه سبز امید که وظیفه خود را بسیج نیروهای بدنه جنبش سبز پس از حصر "میرحسین موسوی" و "مهدی کروبی" اعلام کرده است، در تازه‌ترین بیانیه خود فراخوانی برای اعتراض به انتخابات مجلس داده است.

این شورا از مردم ایران خواسته که یک روز قبل از انتخابات- ۱۱ اسفندماه- "با حضور گسترده و پرشور در اماکن عمومی (مراکز خرید، میادین و پارک‌ها) به ویژه در فاصله ساعت‌های چهار تا شش بعد از ظهر برای آگاهی دادن به دوستان در مورد انتخابات نمایشی" مجلس حضور پیدا کنند و در روز ۱۲ اسفند به نشانه همبستگی با رهبران زندانی جنبش سبز، همراه خانواده خود در خانه بمانند و این بار اعتراض خود را این گونه به نمایش بگذارند.

بیشتر اصلاح‌طلبان می‌گویند که معیارهای حداقلی انتخابات آزاد و عادلانه در فرآیند انتخابات مجلس نهم رعایت نشده و شرکت در آن مشروعیت بخشیدن به سرکوب‌های حکومت است

بیشتر اصلاح‌طلبان می‌گویند که معیارهای حداقلی انتخابات آزاد و عادلانه در فرآیند انتخابات مجلس نهم رعایت نشده و شرکت در آن مشروعیت بخشیدن به سرکوب‌های حکومت است.

ایران دوباره متهم شد

آژانس بین المللی انرژی اتمی در فاصله کوتاهی پس از بازگشت بازرسانش از تهران، گزارش تازه خود از فعالیت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی را منتشر کرد. گزارشی که در آن بار دیگر ایران به نقض تعهدات خود در قبال آژانس و قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متهم شده است.

"یوکیا آمانو" در گزارش روز جمعه (۵ اسفند) خود با اشاره به فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد، که ناظر به تهدید صلح و امنیت بین‌المللی است، تاکید کرده به موجب قطعنامه‌های شورای امنیت تصمیم‌های شورای حکام آژانس و شورای امنیت برای ایران الزام‌آور است.

گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی می‌گوید که بازرسان نتوانسته‌اند در شفاف‌سازی موارد مورد ابهام در برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی با مقام‌های این دولت به توافق دست یابند

بخش مهم گزارش او جایی است که بر عدم همکاری کافی ایران با بازرسان آژانس تاکید شده و آمده که بازرسان نتوانسته‌اند در شفاف‌سازی موارد مورد ابهام در برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی با مقام‌های این دولت به توافق دست یابند.

بخش مهم‌تر این گزارش مربوط به ابعاد نظامی احتمالی در برنامه اتمی ایران است و آژانس در این باره با اشاره به مستندات خود گفته که برخی از این برنامه‌ها تا پیش از سال ۲۰۰۳ به صورت مدون پی گیری می‌شده و برخی از آن‌ها پس از این سال نیز ادامه یافته و ممکن است هم اکنون نیز در جریان باشد.

این گزارش می‌تواند زمینه اعمال تحریم‌های تازه علیه جمهوری اسلامی را فراهم بیاورد و کارزار بین المللی علیه فعالیت‌های اتمی تهران را تقویت کند. ایالات متحده و قدرت‌های اروپایی می‌گویند که نگران حمله یک‌جانبه اسراییل به تاسیسات اتمی ایران در صورت بی‌نتیجه بودن تحریم‌های کنونی بر جهت گیری اتمی جمهوری اسلامی هستد.

تهران- باکو روی ریل بحران

سلسله‌ای از تحولات پیاپی باعث عمق یافتن بحران در روابط ایران و یکی از همسایه‌های شمالی‌اش یعنی جمهوری آذربایجان شده است. ایران می‌گوید که حکومت آذربایجان در فراری دادن تروریستی که ماه گذشته یک دانشمند هسته‌ای را در تهران به قتل رساند نقش داشته است، در عوض جمهوری آذربایجان نیز هفته گذشته خبر از کشف یک گروه تروریستی داد و مدعی شد که این گروه با ایران در ارتباط بوده و قصد داشته علیه اهدافی اسراییلی در آذربایجان عملیات انجام دهد. تنش میان تهران و باکو به همین مورد خلاصه نمی‌شود.

ایران می‌گوید که حکومت آذربایجان در فراری دادن تروریستی که یک دانشمند هسته‌ای را در تهران به قتل رساند نقش داشته و جمهوری آذربایجان نیز هفته گذشته خبر از کشف یک گروه تروریستی داد و مدعی شد که این گروه با ایران در ارتباط بوده

جمهوری آذربایجان حدود دو هفته پیش یک خبرنگار وابسته به ایران را بازداشت کرد و اتهام او را حمل مواد مخدر اعلام کرد. مقام‌های امنیتی آذربایجان گفته‌اند که "آنار بایرام اف"، ۳۱ ساله که پنج سال است که به عنوان گزارشگر برای تلویزیون "سحر" فعالیت می‌کند به اتهام "حمل نیم گرم هروئین" بازداشت شده است.

در عوض مقام‌های ایران مدعی مانع‌تراشی باکو در روابط دوجانبه هستند و یک نمونه تازه از این مانع تراشی را اخلال در تردد کامیون‌های مسیر آستارا به باکو طی ماه‌های اخیر ذکر کرده‌اند. از آن سو، مقام‌های آذربایجان انگشت اتهام را به سمت تهران نشانه گرفته و هفته گذشته خبر از هک شدن برخی سایت‌های دولتی خود دادند و وزارت ارتباطات این کشور مدعی شد که گروه موسوم به "ارتش سایبری ایران" سایت اینترنتی تلویزیون دولتی آذربایجان را هک کرده است.

تنش‌های رو به گسترش میان دو کشور از دید برخی ناظران به دلیل تمایل باکو برای نزدیکی به اسراییل تفسیر شده است.

"شاهین عباس‌اف"، تحلیل‌گر و روزنامه‌نگار آذربایجانی، در تحلیلی از تازه‌ترین تحولات در مناسبات ایران و جمهوری آذربایجان نوشته است: "همزمان با تشدید فشارهای بین‌المللی و افزایش تنش بین ایران و جامعه بین‌الملل، بسیاری از صاحب‌نظران در جمهوری آذربایجان از حکومت این کشور می‌خواهند تا مناسبات و همکاری‌های خود را با اسرائیل و ساختارهای امنیتی کشورهای غربی گسترش دهد."

این اظهارات در شرایطی که اسراییل بر آمادگی نظامی جهت حمله به تاسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی تاکید می‌کند، یک نشانه هشدار دهنده است. ایران نگران است که اسراییل بخواهد از خاک آذربایجان برای پیشبرد مقاصد خود بهره ببرد. تنش‌های جاری میان تهران-باکو تاییدی بر این نگرانی است.

پارازیت ممنوع

ارسال پارازیت روی امواج ماهواره‌ای یکی از شیوه‌های سرکوب رسانه‌ای جمهوری اسلامی طی سالهای اخیر بوده است.

شیوه‌ای که صدای بسیاری از شهروندان عادی و همچنین صاحبان شبکه‌های ماهواره‌ای و شرکت‌های بین المللی مخابراتی را درآورده است. مقام‌های ایران هیچ‌گاه مسوولیت پارازیت‌اندازی روی شبکه‌های ماهواره‌ای را به دلیل تبعات بین المللی آن نپذیرفته‌اند اما گزارش‌های متعددی درباره پازاریت‌های ایران روی شبکه‌های تلویزیونی با محتوای سیاسی و سرگرمی منتشر شده است.

مقام‌های ایران هیچ‌گاه مسوولیت پارازیت‌اندازی روی شبکه‌های ماهواره‌ای را به دلیل تبعات بین المللی آن نپذیرفته‌اند اما گزارش‌های متعددی درباره پازاریت‌های ایران روی شبکه‌های تلویزیونی با محتوای سیاسی و سرگرمی منتشر شده است

به‌تازگی اتحادیه بین‌المللی ارتباطات از راه دور (ITU) که بازوی مخابراتی سازمان ملل متحد به شمار می‌رود، با اصلاح قوانین مخابراتی بین‌المللی خود در صدد منع قانونی حکومت‌هایی مانند ایران از پارازیت روی ماهواره‌ها برآمده است. این نهاد در اجلاس سال ۲۰۱۲ خود که روز جمعه ( 5 اسفند) برگزار شد، کشورهای عضو را موظف کرد برای توقف ایجاد اختلال بر روی امواج ماهواره‌ای در مرزهای تحت نظر خود، اقدام کنند.

در مقررات جدید همچنین آمده است که اگر دولتی شاهد نقض مقررات آی‌تی‌یو در داخل کشور تحت حکمرانی خود باشد، باید در جهت پایان دادن به این نقض قانون گام‌های لازم را بردارد. ایران هنوز واکنشی به این مقررات تازه نشان نداده است اما شبکه تلویزیونی "بی‌بی سی فارسی" که پخش برنامه‌های خود از ماهواره "هاتبرد" را به دلیل پارازیت‌های ارسالی از ایران متوقف کرده بود پس از اصلاح این قوانین دوباره برنامه‌های خود از این ماهواره را از سر گرفته است.

برخورد دولت ایران با پخش برنامه‌های بی‌بی سی فارسی از شبکه هاتبرد می‌تواند بیانگر واکنش ایران به قوانین تازه درباره منع پارازیت ماهواره‌ای باشد.

درخواستی برای پس از مرگ

اعتصاب غذای "مهدی خزعلی" وبلاگ نویس منتقد حکومت کماکان ادامه دارد و گزارش‌ها حاکی از وخامت اوضاع جسمی او پس از گذراندن بیش از ۴۰ روز اعتصاب است. او چهارشنبه هفته گذشته با نگارش نامه‌ای به مسوولان زندان اوین اعلام کرد که درصورت جان باختنش در ادامه اعتصاب غذا، کالبد شکافی و معاینات پزشکی قانونی زندان را قبول ندارد و جسدش تنها باید توسط پزشکان اعزامی از سوی مجامع بین المللی، کالبد شکافی شود.

مهدی خزعلی با نگارش نامه‌ای به مسوولان زندان اوین اعلام کرد که درصورت جان باختنش در ادامه اعتصاب غذا، کالبد شکافی و معاینات پزشکی قانونی زندان را قبول ندارد و جسدش تنها باید توسط پزشکان اعزامی از سوی مجامع بین المللی، کالبد شکافی شود

مهدی خزعلی در این نامه به به جریان مرگ "هدی صابر" و کالبد شکافی وی نیز اشاره کرده است. "رضا هدی صابر" روزنامه نگار و فعال سیاسی که از زندانیان پس از انتخابات بود، خردادماه سال جاری و در پی اعتصاب غذا در اعتراض به مرگ مشکوک هاله سحابی و حمله قلبی درگذشت.

برخی از فعالان سیاسی و مدنی در هفته‌های اخیر با نگارش نامه‌هایی به مهدی خزعلی از وی خواسته‌اند که دست از اعتصاب غذا بکشد اما او کماکان به اعتصاب خود ادامه داده است. مهدی خزعلی فرزند "ابوالقاسم خزعلی"، از روحانیون محافظه‌کار مجلس خبرگان ایران است.

او بعد از آخرین انتخابات ریاست جمهوری در ایران، چندین بار بازداشت شد و اکنون در اعتراض به آنچه که روند غیرقانونی بازداشت و نگهداری خود خوانده، دست به اعتصاب غذا زده است. قوه قضاییه ایران او را به ۱۴ سال حبس، ۱۰ سال تبعید و ۹۰ ضربه شلاق محکوم کرده است.

حکمی که می‌توان آن را نشان دهنده عمق نارضایتی قوه قضاییه ایران از اظهارات و موضع گیریهای خزعلی دانست. خزعلی در نوشته‌های دو سال و نیم گذشته خود بار‌ها انتقادهای صریحی از "آیت الله خامنه‌ای" و "محمود احمدی‌نژاد" و سایر مقام‌های عالی رتبه جمهوری اسلامی کرده بود.

سرکوب سبزها، مذاکره با غرب

arezoo — Mon, 20 Feb 2012 16:55:01 +0000

نبض سیاست

اشکان پارسا

فضای رسانه‌ای روزهای ابتدایی هفته گذشته تحت تاثیر فراخوان گروه‌های هوادار جنبش سبز برای برگزاری اعتراض خیابانی در سالگرد حصر خانگی میرحسین موسوی، مهدی کروبی و زهرا رهنورد بود. در موعد مقرر گروهی از مخالفان وضع موجود به خیابان آمدند و آنچه بیشتر شاهدان عینی به آن تاکید می‌کردند چهره امنیتی-پلیسی تهران در روز برگزاری اعتراض‌ها بود. هم‌راستا با این التهاب سیاسی در عرصه اقتصادی نیز بحران در بازار ارز و طلا با واکنش وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی منجر شد و او در سخنانی فاش کرد که گروهی از خودی‌های نظام در ماجرای بحران بازار ارز و سکه دست داشته‌اند.

در عرصه سیاست خارجی هم وقوع سلسله‌ای از عملیات‌های تروریستی در هند، گرجستان و تایلند انگشت اتهام را متوجه تهران کرد ولی در عین حال تلاش‌های تازه‌ای از سوی ایران و غرب برای مذاکره بر سر برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی به وقوع پیوست. مقام‌های تهران در روزهای پایانی هفته دستاوردی مهم را نیز به نظاره نشستند و خبر آغاز جابجایی اعضای گروه مجاهدین خلق از اردوگاه اشرف در عراق یک پیروزی سیاسی برای جمهوری اسلامی بود. گروه "مجاهدین خلق" از عمده‌ترین گروه‌های اپوزسیون جمهوری اسلامی است و خروج تدریجی نیروهای آن از عراق می‌تواند این سازمان شبه نظامی را دچار بحران سازمان یابی و بسیج نیرو‌هایش بکند. رادیو زمانه در "نبض سیاست" این هفته مروری خبری-تحلیلی بر این رویداد‌ها داشته و در کنار آن سخنان نقل شده از آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی در ارتباط با نهی مجلس خبرگان از دخالت در روند امور کشور را بررسی کرده است.

راهپیمایی سکوت در فضای سرکوب

فراخوان گروه‌های هوادار جنبش سبز برای اعتراض خیابانی در سالگرد حبس میرحسین موسوی، مهدی کروبی و زهرا رهنورد به ایجاد جو پلیسی و امنیتی در تهران و برخی شهرهای بزرگ منجر شد. گزارش شاهدان عینی به ویژه از تهران حاکی از این بود که نیروهای گارد ویژه در محل از پیش تعیین شده راهپیمایی یعنی حدفاصل خیابان فردوسی تا تقاطع نواب، مستقر شده بودند و اقدام به بازداشت گروهی از شهروندان کردند. پایگاه خبری "جرس" رقم تخمینی بازداشتی‌ها را حدود ۴۰۰ نفر ذکر کرده است و برخی منابع دیگر نیز گفته‌اند که ده‌ها نفر در تجمع روز سه‌شنبه بازداشت شده‌اند. گروهی از شهروندان در انتهای شب با دادن تعهد به خانه‌های خود بازگشته‌اند اما از سرنوشت سایرین و محل نگهداری آن‌ها هنوز اطلاع دقیقی در دست نیست. گروهی از شهروندان معترض در محل‌های تعیین شده اقدام به اجتماع و سردادن شعارهایی علیه مقام‌های جمهوری اسلامی کردند. این تجمع‌ به دلیل شدت سرکوب‌ها به صورت پراکنده بود و بر خلاف موارد گذشته تصاویر ویدیویی و عکس‌های چندانی از آن منتشر نشد. مقام‌های امنیتی جمهوری اسلامی در ماه‌های گذشته بار‌ها هشدار داده‌اند که با تجمع مخالفان حکومت در بازه زمانی نزدیک به نهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی، که قرار است دوازدهم اسفند ماه برگزار شود، به شدت برخورد خواهند کرد. با این حال، گروه‌های اپوزسیون گفته‌اند که باید از فرصت انتخابات برای بیان اعتراض‌هایشان استفاده کنند و درباره "نامشروع بودن و عدم سلامت و آزادی" انتخابات افشاگری کنند.

افشاگری علیه خودی‌ها

گروهی از رسانه‌های محافظه‌‌کار منتقد دولت احمدی‌نژاد نیز در هفته‌های اخیر انگشت اتهام را به سوی اطرافیان رییس جمهور نشانه رفته و گفته‌اند که مقام‌های ارشد دولت در ایجاد بحران بازار ارز و سکه دست داشته‌اند. محافظه‌کاران منتقد دولت از اطرافیان احمدی‌نژاد به عنوان "جریان انحرافی" یاد می‌کنند و می‌گویند که این جریان قصد دارد با تکیه بر دارایی‌های عمومی پایگاه خود در قدرت را تقویت کند.

بحران در بازار ارز و سکه تهران کماکان ادامه دارد و تدابیر اقتصادی و امنیتی برای کاهش دامنه بحران تاکنون بی‌نتیجه بوده است. برخی اعضای مجلس شورای اسلامی انگشت اتهام را به سوی دولت نشانه می‌گیرند و نابسامانی اقتصادی را محصول ناکارآمدی دولت معرفی می‌کنند. در عوض، مقام‌های دولتی نیز رقیبان سیاسی خود را عامل برهم‌زدن بازار و آشفتگی اقتصادی می‌دانند. این تنش‌ها به افشاگری‌هایی نیز منجر شده است از جمله سخنان پنجشنبه گذشته حیدر مصلحی وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی که گفت: "برخی از خودی‌ها نیز در این مقوله دچار چالش و اشتباه شدند و جاهایی از نظام رفتند و میلیاردی سکه خریدند." او اشاره مستقیمی به افراد مدنظر خود نکرد اما سخنان وی می‌تواند هشداری باشد حاکی از اینکه وزارت اطلاعات قادر به ایجاد پرونده برای گروهی از افراد تحت عنوان "سوداگران اقتصادی" است. سخنان او در شرایطی بیان می‌شود که گروهی از رسانه‌های محافظه‌‌کار منتقد دولت احمدی‌نژاد نیز در هفته‌های اخیر انگشت اتهام را به سوی اطرافیان رییس جمهور نشانه رفته و گفته‌اند که مقام‌های ارشد دولت در ایجاد بحران بازار ارز و سکه دست داشته‌اند. محافظه‌کاران منتقد دولت از اطرافیان احمدی‌نژاد به عنوان "جریان انحرافی" یاد می‌کنند و می‌گویند که این جریان قصد دارد با تکیه بر دارایی‌های عمومی پایگاه خود در قدرت را تقویت کند. سخنان وزیر اطلاعات احتمالا در راستای همین نگرانی ابراز شده است. او اردیبهشت ماه امسال پس از اختلاف با "محمود احمدی‌نژاد" ناگزیر به استعفا شد و سپس با اراده آیت‌الله خامنه‌ای به کرسی خود بازگشت. اکنون به نظر می‌رسد که وی در صدد متهم کردن نزدیکان احمدی‌نژاد به دست داشتن در آشفتگی‌های اقتصادی است. او می‌تواند با افشاگری‌های خود دردسرهای فراوانی را برای دولت به ویژه در آستانه انتخابات مجلس نهم ایجاد کند.

ایران متهم می‌شود

ابعاد پیچیده یک حمله تروریستی در پایتخت تایلند بار دیگر ایران را در مظان اتهام قرار داده است. حمله تروریستی سه‌شنبه هفته گذشته روی داد. مقام‌های پلیس تایلند می‌گویند فردی که هویت او در گذرنامه ایرانی‌اش "مسعود مرادی" ثبت شده در پی پرتاب‌کردن دو بمب در اماکن عمومی بر روی یک تاکسی (که او را سوار نکرد) و نیز بر روی یک افسر پلیس در خیابان، "بر اثر کمانه‌کردن نارنجک" همراهش، خود هدف قرار گرفت و بلافاصله هر دو پایش قطع شد و سپس دستگیر شد. گزارش پلیس تایلند حاکی از دست داشتن حداقل ۴ نفر دیگر در این ماجراست. محمد خزائی، متهم دوم این عملیات، را در فرودگاه بانکوک دستگیر کردند. نفر سوم به نام "مسعود صداقت‌زاده" در فرودگاه کوالالامپور هنگامی که قصد عزیمت به تهران را داشته، بازداشت شده است. نفر چهارم به نام آقای "نیک خواه ‌فرد" هنوز تحت تعقیب است و نفر پنجم به نام "لیلا روحانی" از بانکوک به تهران رفته است. پلیس تایلند مدعی است که این افراد قصد حمله علیه اهداف اسراییلی را داشته‌اند. بمب‌گذاری سه‌شنبه گذشتهِ تایلند در شرایطی به وقوع پیوست که یک روز قبل از آن دیپلمات‌های اسراییلی در هند و گرجستان نیز مورد حملات تروریستی قرار گرفتند. مقامات اسراییلی در پی وقوع این حوادث گفتند که کشورشان هدف حملاتی تازه از سوی ایران با همکاری حزب‌الله در سراسر جهان قرار گرفته است و احتمال می‌دهند که حملات بیشتری حتی در آمریکا نیز رخ دهد. در همین حال گزارش روز چهارشنبه خبرگزاری "آسوشیتدپرس" حاکی از این بود که پلیس لس‌آنجلس و نیویورک نسبت به احتمال هر گونه حمله تروریستی از سوی ایران ابزار نگرانی کرده و در این باره دست به صدور اطلاعیه‌ای زده‌اند. پیش آمدن سلسله‌ای از اتفاق‌های تروریستی که در آن انگشت اتهام به سوی ایران نشانه گرفته می‌شود تاثیر مستقیم و البته منفی بر روند مذاکراتی خواهد گذاشت که قرار است میان تهران و طرفین هسته ای‌اش به زودی برگزار شود.

امیدهای تازه به مذاکره

مقام‌های ایران پیشنهاد داده‌اند که دور آینده مذاکرات بر سر برنامه هسته‌ای در ترکیه برگزار شود و غرب نیز گفته که تهران باید به مذاکره در چارچوب برنامه هسته‌ای ‌اش متعهد باشد. انتظار می‌رود که دور آینده مذاکرات در استانبول برگزار شود و این خواستی است که هم ایران و هم مقام‌های ترک از آن پشتیبانی می‌کنند.

پس از یک دوره جنگ سرد در روابط تهران و غرب حالا بار دیگر نشانه‌های مذاکره به چشم می‌خورد. "سعید جلیلی" دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران هفته پیش در نامه‌ای از آمادگی کشورش برای بازگشت به میز مذاکره اعضای گروه ۱+۵ (نمایندگان دائم شورای امنیت به همراه آلمان) خبر داد. نامه او بلافاصله مورد استقبال "هیلاری کلینتون| وزیر امورخارجه آمریکا و "کا‌ترین اشتون" نماینده عالی اتحادیه اروپا قرار گرفت. ایران دو هفته پیش نیز با پذیرش گروهی از بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی دست به تلاشی برای کاستن از فشارهای جهانی علیه خود زد. مقام‌های ایران پیشنهاد داده‌اند که دور آینده مذاکرات بر سر برنامه هسته‌ای در ترکیه برگزار شود و غرب نیز گفته که تهران باید به مذاکره در چارچوب برنامه هسته‌ای ‌اش متعهد باشد. انتظار می‌رود که دور آینده مذاکرات در استانبول برگزار شود و این خواستی است که هم ایران و هم مقام‌های ترک از آن پشتیبانی می‌کنند. رسیدن به تفاهم برای برگزاری دور آینده مذاکرات هسته‌ای می‌تواند فشار تحریم‌ها را برای مدتی یعنی تا مشخص شدن نتایج مذاکره به تاخیر بیاندازد اما در صورتی که این مذاکرات به بن بست بخورد باید انتظار شدت یافتن بیش از پیش فشار‌ها علیه تهران را داشت.

آغازِ پایان مجاهدین خلق

پس از ماه‌ها کشمکش سیاسی و امنیتی سرانجام پنجشنبه هفته گذشته سازمان "مجاهدین خلق ایران" موافقت خود را با آغاز انتقال ساکنان اردوگاه اشرف به اردوگاه "حریه" (آزادی) در بغداد، پایتخت عراق، اعلام کرد. این سازمان در بیانیه‌ای با اشاره به "توصیه و اطمینان‌های (هیلاری) کلینتون" وزیر امور خارجه آمریکا، از ساکنان اردوگاه اشرف خواسته است تا ۴۰۰ نفر از آن‌ها طی روز‌های آینده به اردوگاه "حریه" بروند. خروج نیروهای سازمان مجاهدین از اردوگاه اشرف وضعیت یکی از گروه‌های سازمان یافته و شبه‌نظامی اپوزسیون جمهوری اسلامی را به کلی تغییر خواهد داد. انتظار می‌رود که خروج تدریجی آن‌ها از عراق به تنزل توان آن‌ها برای سازمان یابی و فعالیت سیاسی بیانجامد. مجاهدین خلق از ۲۵ سال پیش و در دوران جنگ ایران و عراق در اردوگاه اشرف واقع در ۶۵ کیلومتری شمال بغداد ساکن شدند اما دولت کنونی عراق به دلیل ارتباط نزدیک با جمهوری اسلامی تلاش دامنه‌داری را برای خروج این نیرو‌ها از اردوگاه اشرف ترتیب داد. مقام‌های بغداد قصد داشتند اردوگاه اشرف را تا پایان سال ۲۰۱۱ تخلیه کنند ولی با میا‌نجی‌گری برخی قدرت‌های غربی قرار شد که روند خروج آنان برای مدتی تمدید شود. "مارتین کوبلر"، نماینده ویژه دبیر کل سازمان ملل، پنجشنبه هفته گذشته با انتشار مقاله‌ای در روزنامه نیویورک تایمز با اشاره به وضعیت ساکنان اردوگاه اشرف نوشته بود که "بیشتر آن‌ها درخواست پناهندگی کرده‌اند، گروه کوچکی از این افراد به ایران بازگشته‌اند اما اکثر آن‌ها مایل‌اند به جای دیگری بروند." این وضعیت را می‌توان بیانگر از دست‌رفتن سازمان و تشکیلات مجاهدین خلق دانست. گروهی که نیرو‌های این سازمان اکنون باید روند اسکان و ثبات در کشوری تازه را طی کنند و زمان و احتمالا انگیزه قبلی برای مبارزه را نخواهد داشت.

تعیین تکلیف با مجلس خبرگان

هفته گذشته سخنانی به نقل از آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی منتشر شد که نشان می‌داد وی در صدد به حاشیه بردن بیش از پیش اعضای مجلس خبرگان رهبری است. این اظهار نظر در آخرین دیدار رهبر ایران با نمایندگان مجلس خبرگان بیان شده و "عباس نبوی"، رییس موسسه تمدن و توسعه اسلامی نقل کرده است که آیت‌الله خامنه‌ای خطاب به خبرگان گفته آن‌ها تنها باید بر "شرایط رهبری" نظارت کنند. این سخنان را می‌توان به معنای تعیین تکلیف برای مجلس خبرگان تلقی کرد به ویژه آنجا که آیت‌الله خامنه‌ای خطاب به آن‌ها گفته است: "اول شما بررسی می‌کنید که رهبری بر این شرایط باقی هست یا خیر، اگر باقی هست آن وقت در مورد خرده‌ریز‌ها نمی‌پذیرم که شما وارد جزئیات شوید." اظهارات نقل شده از آیت‌الله خامنه‌ای موضع مخالفان سیاسی وی را تقویت می‌کند که می‌گویند رهبر جمهوری اسلامی تمام گام‌های لازم برای یکه تازی در عرصه سیاسی ایران را برمی‌دارد. ریاست مجلس خبرگان رهبری تا شهریور ماه گذشته به عهده علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی بود اما اختلاف‌های آشکار و پنهان وی با سیاست‌های آیت‌الله خامنه‌ای سرانجام باعث کناره گیری وی از این سمت و جایگزینی محمدرضا مهدوی کنی شد. انتخاب مهدوی کنی در سمت ریاست خبرگان باعث قدرت‌یابی بیشتر حامیان رهبر ایران در مجلس خبرگان شده است. این مجلس گرچه هیچگاه نقش موثری در نظام تصمیم گیری جمهوری اسلامی نداشته است اما به طور نمادین نهاد "بالادست" رهبری در نظام محسوب می‌شود. سخنان اخیر آیت‌الله خامنه‌ای بیانگر آن است که وی این نقش نمادین را نیز برای مجلس خبرگان برنمی‌تابد و در جهت تثیبت مجلس خبرگان به مثابه نهادی برای تایید سیاست‌های خود است.

هفته ای که به تحریم و تهدید گذشت

Sun, 05 Feb 2012 22:24:44 +0000

نبض سیاست؛

اشکان پارسا

شاید بتوان مهم‌ترین شوک خبری هفته گذشته را مربوط به مراسم استقبال نمادین از "آیت الله خمینی" رهبر جمهوری اسلامی دانست که در میان افکار عمومی به "امام مقوایی" معروف شد.

علاوه بر آن، انتشار خبر گروگانگیری خانواده یکی از کارمندان بخش فارسی "بی‌بی سی" و بازجویی آنلاین از خبرنگار بی‌بی سی در لندن شوک خبری دیگری بود که فضای رسانه‌ای ایران را تحت تاثیر قرار داد.

در همین هفته، ایران سرانجام پذیرفت که اعزام شهروندان خود از مرز زمینی به سوریه را متوقف کند و به این ترتیب بر ناامن بودن اوضاع آن کشور مهر تایید زند.

تایید ناامنی‌ها در سوریه را اما نمی‌توان به معنای عقب‌نشینی ایران از سیاست‌های منطقه‌ای اش تلقی کرد چرا که "آیت الله خامنه‌ای" رهبر جمهوری اسلامی در خطبه‌های نماز جمعه بار دیگر کشورهای غربی را تهدید کرد و گفت که ایران به وقت خود این تحریم‌ها را به اجرا خواهد گذاشت.

قدرتهای غربی که طی هفته گذشته تحریم‌های بی‌سابقه‌ای را علیه ایران به اجرا گذاشته‌اند در هفته اخیر نیز تحریم‌هایی را برای ممنوعیت صادرات تجهیزات مخابراتی و شنود تلفنی اعمال کردند. اعمال این تحریم‌ها همزمان فراخوان‌ها و بیانیه‌های فعالان و کنشگران ایرانی برای تحریم انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی همراه بوده است. امری که به تشویش و نگرانی محافظه کاران ایران از اوج گیری دوباره اعتراضهای مخالفان حکومت دامن زده است."نبض سیاست" در این هفته مروری بر این خبر‌ها داشته است.

استقبال نمادین

مراسم استقبال نمادین از "آیت الله خمینی" بنیانگدار انقلاب اسلامی در روز ۱۲ بهمن ماه که با هدف یادآوری این واقعه برای افکار عمومی ترتیب داده شده بود، به دستمایه مخالفان برای تمسخر شیوه‌های پروپاگندای حکومت تبدیل شد. مراسم استقبال نمادین از آیت الله خمینی با تهیه پلاکاردی مقوایی از وی که توسط دو سرباز از هواپیما پایین آورده می‌شد و در میان مارش نظامیان به سوی اتومبیل می‌رفت تا از آنجا به مدرسه رفاه عزیمت کند، مرز واقعیت و فکاهی را درهم آمیخته بود.

پرده دیگر از این مراسم استقبال در مدرسه رفاه تهران رقم خورد که در آنجا تصویری مقوایی از آیت الله خمینی که با حالتی غیررسمی روی زمین نشسته است و دور تا دورش را نیروهای وفادار تشکیل می‌دادند، رقم خورد. این مراسم نمادین در برخی شهرهای دیگر کشور هم به شکل‌های نسبتا مشابهی برگزار شده بود.

عکس‌های خبرگزاری‌های دولتی از مراسم استقتبال نمادین، توسط صد‌ها هزار نفر دیده شد و شبکه‌های اجتماعی اینترنتی را موجی از کنایه‌ها و مطالب طنز آمیز درباره این اقدام حکومت فراگرفت. با این حال استقبال نمادین از رهبر جمهوری اسلامی حتی نتوانست نظر مدافعان نظام را به خود جلب کند.

بخش خبری ۲۰: ۳۰ در روز چهارشنبه (۱۲ بهمن) طی گزارشی به این مراسم انتقاد کرد و روز پنجشنبه (۱۳ بهمن) نیز پایگاه خبری "تابناک" در گزارش خود با تیتر "آقایان کمی به کار‌هایتان بیندیشید" این سناریو را به باد انتقاد گرفت.

اکبر هاشمی رفسنجانی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز روز جمعه (۱۴ بهمن) طی سخنانی ضمن انتقاد از مراسم نمادین استقبال از آیت الله خمینی گفت: "در ایام دهه فجر باید از برنامه‌های کم‌محتوا و سخیف تبلیغی مانند بی‌سلیقگی در استفاده از ماکت‌های مقوایی که موجب سوءاستفاده دشمنان می‌شود٬ خودداری کرد."

با توجه به اینکه برنامه‌هایی در وسعت و گستره مراسم سالگرد انقلاب اسلامی باید به تایید نهادهای متعدد برسد و تایید همه این نهاد‌ها را به دست آورد؛ مشخص نیست که مراسم استقبال با استفاده از "امام مقوایی"چگونه قابلیت اجرایی پیدا کرده است.

بازجویی آنلاین !

انتشار خبری درباره گروگانگیری یکی از اعضای خانواده یکی از کارمندان بخش فارسی تلویزیون بی‌بی سی به شوکی خبری میان اهالی رسانه تبدیل شد.

خبر را نخستین بار پایگاه اینترنتی "ندای سبز آزادی" منتشر کرد و در این خبر آمده بود که "ماموران اطلاعات سپاه پاسداران ایران، در اقدامی بی‌سابقه با گروگان‌گیری اعضای خانواده یکی از کارمندان تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی، به مدت ۴۰ دقیقه در لندن و با استفاده از چت تصویری از این خبرنگار بی‌بی‌سی بازجویی کرده‌اند."

معاون امور خاورمیانه و شمال آفریقا در وزارت امور خارجه بریتانیا ضمن محکوم کردن فشار‌ها بر خانواده کارمندان بی‌بی سی از اقدام ایران در تهدید آنان به عنوان عملی شرم آور یاد کرد

این خبر همچنین حاکی از این بود که "خبرنگار بی‌بی سی بعد از مشورت با رییس ارشد بخش فارسی و عدم ممانعت جدی او، از خانه خود در شهر لندن با ماموران امنیتی سپاه به مدت ۴۰ دقیقه چت تصویری کرده است به نحوی که ماموران سپاه این خبرنگار را می‌دیده‌اند اما او فقط صدای آن‌ها را می‌شنیده است."

ساعتی پس از انتشار این خبر، مدیر بخش فارسی بی‌بی سی ضمن تایید ماجرا گفت: "فشار حکومت ایران بر اعضای خانواده بعضی از همکاران این بخش در ماه‌های اخیر تشدید شده و به ویژه در چند روز گذشته در یک مورد خاص به شکلی حاد در آمده است."

او از اقدام حکومت ایران به عنوان یک اقدام شنیع و غیر انسانی یاد کرد و آن را محکوم ساخت. همزمان برخی سازمان‌های حقوق بشری نظیر سازمان "دیده‌بان حقوق بشر" و "کمپین بین المللی حقوق بشر ایران" با انتشار اطلاعیه‌های جداگانه، فشارهای حکومت ایران علیه بعضی از کارکنان بی‌بی‌سی فارسی را محکوم کردند و خواهان پایان یافتن فوری این فشار‌ها شدند.

این اتفاق به ابراز واکنش وزارت امور خارجه انگلیس نیز منجر شد و "آلس‌تر برت"، معاون امور خاورمیانه و شمال آفریقا در وزارت امور خارجه بریتانیا ضمن محکوم کردن فشار‌ها بر خانواده کارمندان بی‌بی سی از اقدام ایران در تهدید آنان به عنوان عملی شرم آور یاد کرد. مسوولان بی‌بی سی می‌گویند که فشار‌ها علیه خانواده کارکنان بخش فارسی در هفته‌های اخیر شدت بیشتری پیدا کرده است و "صادق صبا" مسوول بخش فارسی این رسانه نیز در اظهارات روز جمعه (۱۴ بهمن) خود ریشه این فشار‌ها را در نقش بی‌بی سی برای بازتاب تحولات سیاسی ایران به ویژه با توجه به در پیش انتخابات مجلس شورای اسلامی دانست.

منطقه ممنوع

سرانجام مقام‌های جمهوری اسلامی تصمیم گرفتند که سفر زمینی شهروندان خود به کشور سوریه را منع کنند.

این اقدام دیرهنگام پس از آن اتخاذ شد که طی هفته‌های اخیر گروهی از شهروندان ایرانی به دست نیروهای مخالف "بشار اسد" در شهرهای مختلف آن کشور به اسارت درآمده‌اند.

هفته گذشته ویدیویی شامل تصاویر هفت ایرانی پخش شد که افراد بازداشت شده به دست داشتن خود در سرکوب معترضان سوری و همراهی با بشار اسد اقرار می‌کردند.

با این حال مقام‌های ایرانی می‌گویند که این افراد مهندسانی بوده‌اند که در نیروگاه سیکل ترکیبی "جندر" سوریه واقع در منطقه "حمص" فعالیت می‌کردند و قربانی تنش‌های جاری در سوریه شده‌اند. پس از آن هم مقام‌های ایران خبر از بازداشت ۱۱ نفر دیگر در سوریه داده‌اند و هنوز از سرنوشت و هویت آنان اطلاع خاصی در دست نیست.

مخالفان حکومت سوریه همواره جمهوری اسلامی را متهم می‌کنند که با ارسال نیرو و تجهیزات به این کشور با حکومت بشار اسد برای سرکوب اعتراض‌ها همدستی نشان می‌دهند. طی ماه‌های گذشته موارد متعددی از به آتش کشیده شدن پرچم جمهوری اسلامی نیز در تظاهرات مخالفان به نمایش در آمده که نشان از عمق خصومت آنان با سیاست‌های تهران دارد.

در فضای تنش‌آلود و جنگ سرد موجود میان تهران و جامعه جهانی، اجرای هر برنامه تهدیدآمیزی می‌تواند عوارض ناخواسته‌ای را به همراه داشته باشد و به مثابه جرقه‌ای در انبار باروت عمل کند

به نظر می‌رسد که اقدام کنونی جمهوری اسلامی در منع سفر زمینی شهروندان خود به سوریه تا حدودی بتواند از تبعات احتمالی بعدی آن یعنی اسارات یا قربانی شدن آن در سوریه بکاهد، هر چند که چنین اقدامی به معنای عقب نشینی ایران در حمایت از رژیم بشار اسد یا نزدیکی آن به مخالفان حکومت تعبیر و تلقی نخواهد شد.

تهدیدهای بی نام و نشان

آیت الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی روز جمعه (۱۴ بهمن) پشت تریبون نماز جمعه تهران قرار گرفت و از فرصت پیش آمده برای بیان تهدیدهای تازه علیه غرب استفاده کرد. او به صراحت گفت که ایران تهدیدهایی دارد که به وقت خود اعمال می‌کند.

او اشاره‌ای به جنس این تهدید‌ها نکرد اما ممکن است منظور وی بستن تنگه هرمز روی نفتکش‌های بین المللی باشد که طی هفته‌های گذشته اسباب تنش فزاینده میان تهران و جامعه جهانی را ایجاد کرده اند.

برخی مقام‌های نظامی ایران گفته‌اند که در صورت تحریم نفتی کشورشان از سوی قدرتهای غربی، آنان نیز در مقابل مقابله به مثل از توان نظامی خود برای بستن تنگه هرمز استفاده می‌کنند.

با این حال آمریکا و بریتانیا با تقویت مواضع خود در این تنگه به‌صراحت اعلام کرده‌اند که اجازه چنین کاری را به ایران نخواهند داد.

"باراک اوباما" رییس جمهوری ایالات متحده در هفته پایانی ده ماه گذشته، با ارسال نامه‌ای به رهبر جمهوری اسلامی که رسانه‌ها آن را فاش کردند یادآور شده که بستن تنگه هرمز توسط ایران خط قرمز واشنگتن محسوب می‌شود. در چنین شرایطی مشخص نیست که منظور رهبر ایران از دراختیار داشتن برنامه‌های تهدید آمیز، اشاره به چه برنامه‌هایی است.

طی ماه‌های گذشته موارد متعددی از به آتش کشیده شدن پرچم جمهوری اسلامی نیز در تظاهرات مخالفان به نمایش در آمده که نشان از عمق خصومت آنان با سیاست‌های تهران دارد

در فضای تنش‌آلود و جنگ سرد موجود میان تهران و جامعه جهانی، اجرای هر برنامه تهدیدآمیزی می‌تواند عوارض ناخواسته‌ای را به همراه داشته باشد و به مثابه جرقه‌ای در انبار باروت عمل کند.

یک تصمیم حقوق بشری

تفریبا هفته‌ای نیست که بر لیست تحریم‌های جامعه جهانی علیه ایران اضافه نشود. هفته گذشته نیز از این قاعده مستثنی نبود و دیپلمات‌های اروپایی ۲۷ دولت عضو اتحادیه اروپا، روز جمعه (۱۴ بهمن) برای ممنوعیت فروش تجهیزاتی که دولت ایران، برای ردیابی و شنود مخالفان خود مورد استفاده قرار می‌دهد، به طور اصولی به توافق رسیدند.

این تحریم‌های تازه ارتباطی با برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی پیدا نمی‌کند و هدف از آن ایجاد تنگنا برای مقام‌های تهران در سرکوب مخالفانش است.

به موجب این تحریم‌‌ها که معطوف به وضع حقوق بشر است، این احتمال وجود دارد که حساب‌های ‌شماری دیگر از مقامهای جمهوری اسلامی در بانک‌های اروپایی مسدود شده و به اتحادیه اروپا ممنوع‌الورود شوند.

تحریم‌های کنونی در شرایطی اعمال می‌شود که گروهی از کنشگران سیاسی و مدنی مخالف حکومت طی ماه‌های پس از انتخابات، بار‌ها از کشورهای غربی خواسته بودند که ارسال تجهیزات شنود به جمهوری اسلامی را متوقف کنند چرا که چنین تجهیزاتی در عملیات نیروهای امنیتی برای سرکوب فعالان حقوق بشر به کار می‌رود.

تحریم‌های کنونی در شرایطی اعمال می‌شود که گروهی از کنشگران سیاسی و مدنی مخالف حکومت طی ماه‌های پس از انتخابات، بار‌ها از کشورهای غربی خواسته بودند که ارسال تجهیزات شنود به جمهوری اسلامی را متوقف کنند

تحریم‌های تازه ظاهرا با هدف برآورده کردن همین خواست اعمال شده است. مقام‌های اروپایی همچنین گفته‌اند که تحریم‌های دیگری مبتنی بر همین خواست طی ماه‌های آینده به اجرا گذاشته خواهد شد.

همگرایی برای تحریم

کمتر از یک ماه دیگر تا زمان برگزاری انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی باقی مانده و صف آرایی نهایی نیروهای مخالف و موافق شرکت در این انتخابات در حال تکمیل است. هواداران حکومت حول دو محور عمده نیروهای خود را صف آرایی کرده‌اند و دو طیف "جبهه متحد اصولگرایان" و"جبهه پایداری" نمایندگان جریان محافظه کار حکومتی هستند.

گروه‌های مخالف نظام نیز در یک تحولی بی‌سابقه برای عدم شرکت در انتخابات به اجماع رسیده‌اند و گرچه تاکتیک‌ها و شیوه‌های عمل متفاوتی را پیشنهاد می‌دهند اما در اصل "عدم شرکت در انتخابات" اتفاق نظر دارند.

آن‌ها در یک کلام می‌گویند که شروطشان برای شرکت در انتخابات یعنی آزاد و سالم بودن فرآیند انتخابات، آزادی زندانیان سیاسی، آزادی رهبران مخالف حکومت و پایان دادن به تهدیدهای پلیسی و امنیتی تحقق پیدا نکرده و بنابراین اراده‌ای جهت شرکت در انتخابات ندارد.

گروه‌های مخالف نظام نیز در یک تحولی بی‌سابقه برای عدم شرکت در انتخابات به اجماع رسیده‌اند و گرچه تاکتیک‌ها و شیوه‌های عمل متفاوتی را پیشنهاد می‌دهند اما در اصل "عدم شرکت در انتخابات" اتفاق نظر دارند

"شورای هماهنگی جنبش راه سبز" که بدنه اجتماعی هواداران جنبش را در غیاب "میرحسین موسوی" و "مهدی کروبی" نمایندگی می‌کند، هفته گذشته با ارایه فراخوانی از هواداران جنبش خواست برای نشان دادن اعتراض خود به روند برگزاری انتخابات پیش رو و اعلام اعتراض به تداوم حصر رهبران مخالف حکومت، دست به راهپیمایی خیابانی بزنند.

پیش از آن ۳۹ نفر از زندانیان سیاسی نیز با انتشار بیانیه‌ای بر خواستی مشترک تاکید کرده و انجام اعتراضهای خیابانی در شرایط کنونی را تجویز کرده بودند.

در آخرین تحول از این دست، روز پنجشنبه (۱۳ بهمن) ۲۸۶ فعال مدنی و سیاسی با انتشار بیانیه‌ای از مردم ایران درخواست کردند تا با "نه گفتن به صندوق‌های تزئینی رای انتخابات نمایشی" مجلس نهم در روز ۱۲ اسفندماه را تحریم کنند.

انتظار می‌رود که موج فراخوان‌ها و بیانیه‌ها با نزدیک‌تر شدن به انتخابات مجلس شورای اسلامی بیشتر شود. بیانیه‌هایی که هدف بنیادی آن زیر سوال بردن مشروعیت حکومت جمهوری اسلامی برای برگزاری یک انتخابات سالم و عادلانه و یادآوری سرکوب‌ها و فضای امنیتی پلیسی حاکم است.

کسی مسوولیت بحران را نمی پذیرد

Sun, 29 Jan 2012 05:49:04 +0000

نبض سیاست؛

اشکان پارسا

بازار ارز و طلا از اواسط هفته گذشته کمی آرام و قرار گرفت و مقام‌های دولت پس از دو هفته، به سکوت خود درباره این بحران پایان دادند ولی شکسته شدن این سکوت، راه تازه‌ای را برای اختلاف میان گروه‌های محافظه کار باز کرد.

آنها یکدیگر را به دست داشتن در بحران بازار ارز و طلا برای کسب منفعت های سیاسی متهم کردند و این اتهام زنی در شرایطی بود که حکومت کماکان راه فعالیت سیاسی و رسانه‌ای را برای منتقدان خود مسدود نگاه داشته و بر محدودیت‌ها علیه رهبران محبوس مخالف وضع موجود افزوده است.

محدودیت‌هایی که در هفته گذشته با هشدار‌ها و ابراز نگرانی‌ها درباره تداوم حبس رهبران جنبش سبز همراه بود و در عرصه رسانه‌ای نیز منجر به قرار گرفتن نام ایران در رتبه ۱۷۵ از میان ۱۷۹ کشور جهان در حوزه آزادی بیان توسط سازمان گزارشگران بدون مرز شد.

علاوه بر این تحولات که نمایانگر انسداد سیاسی در داخل ایران بود، در فضای بین المللی نیز ایران گامی دیگر را در جهت تنش با جامعه جهانی برداشت و برخی اعضای مجلس شورای اسلامی از آماده کردن طرحی برای قطع سریع نفت به اروپا خبر دادند. امری که می‌تواند به تنگاهای اقتصادی حاصل از تحریم‌های غرب برای ایران دامن بزند. رادیو زمانه در "نبض سیاست" این هفته نگاهی خبری-تحلیلی به این رویداد‌ها داشته است.

امتناع از پذیرش مسوولیت بحران

"محمود احمدی‌نژاد" پس از دو هفته سکوت درباره نوسان‌های بی‌سابقه بازار ارز و طلا، سرانجام پنجشنبه هفته گذشته پشت تریبون رفت و بدون پذیرش هیچ گونه مسوولیتی در این بحران، انگشت اتهام را متوجه گروه‌ها و افرادی نا‌شناس کرد. اوگفت که عده‌ای از چهره‌های سیاسی و خبرگزاری‌های داخلی این کشور که "وابسته به برخی نهاد‌ها" هستند، در آشفته کردن بازار ارز و طلا در ایران نقش داشته‌اند.

رییس دولت ایران با اشاره به افزایش بی‌سابقه قیمت ارز و سکه طلا در جریان تعطیلات مذهبی روزهای گذشته در ایران، بعضی "خبرگزاری‌های وابسته به برخی نهاد‌ها" را به ارسال پیامک‌های تلفنی در مورد افزایش قیمت‌ها متهم کرد

رییس دولت ایران با اشاره به افزایش بی‌سابقه قیمت ارز و سکه طلا در جریان تعطیلات مذهبی روزهای گذشته در ایران، بعضی "خبرگزاری‌های وابسته به برخی نهاد‌ها" را به ارسال پیامک‌های تلفنی در مورد افزایش قیمت‌ها متهم کرد و گفت که مجموعه این فعالیت‌ها "یک بازی زشت اقتصادی، سیاسی و رسانه‌ای و یک خیانت بزرگ" بوده است.

این ادعا در شرایطی از سوی وی بیان شد که برخی از محافظه کاران منتقد دولت بر تاثیر تحریم‌های غرب به ویژه تحریم نفت و بانک مرکزی و همچنین سیاست‌های نادرست بانکی به عنوان دلایل ریشه‌ای التهاب در بازار ارز تاکید دارند. "احمد توکلی"، رییس مرکز پژوهش‌های مجلس ایران هفته گذشته با متهم کردن دولت به ایجاد بحران هشدار داد که وضعیت موجود در بازار ارز و طلا می‌تواند به "ورشکستگی" اقتصادی بینجامد.

او گفت که قصد دارد در مورد عزل مسئولان "بی‌لیاقت" اقتصادی یا "تعیین تکلیف کل دولت" با هیأت رئیسه مجلس گفت‌و‌گو کند. "غلامرضا مصباحی مقدم"، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس هم گفت که "حیثیت اقتصادی دولت بر باد رفته است" و شخص رییس جمهوری مسئول این وضعیت است.

با این وجود احمدی‌نژاد در سخنان پنجشنبه گذشته خود هیچ مسوولیتی را متوجه دولت ندانست و منتقدانش را متهم کرد که برای کسب کرسی‌های مجلس دست به "بازی‌های کثیف" زده‌اند. مجموعه کنش و واکنش‌ها میان گروه‌های صاحب قدرت در جمهوری اسلامی پیرامون بحران در بازار ارز و طلا بیانگر آن است که هیچ یک از گروه‌ها حاضر به پذیرش مسوولیت بحران نیستند و هر گروه تمام سعی خود را برای معرفی گروه دیگر به عنوان مقصر بحران‌های پیش آمده می کند.

کار محافظه کاران به شبنامه کشید

طیف‌های عمده محافظه کاران در حالی خود را برای انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی آماده می‌کنند که تنش‌های درونی میان آنان ابعاد نمایان تری پیدا کرده است. در هفته گذشته، محافظه کاران نزدیک به "آیت الله محمد رضامهدوی کنی" و محافظه کاران هوادار "محمد تقی مصباح یزدی" یکدیگر را به تلاش‌های تخریبی در رقابت‌های انتخاباتی متهم کردند.

این دو گروه در قالب دو کمپ انتخاباتی روبه روی هم قرار گرفته‌اند و شدت یافتن اختلاف‌هایشان، زمینه ائتلاف برای تقسیم کرسی‌های قدرت را از بین برده است. محافظه‌کاران نزدیک به محمدرضا مهدوی‌کنی عنوان "جبهه متحد اصولگرایی" را برای خود برگزیده‌اند و هواداران مصباح یزدی از عنوان "جبهه پایداری انقلاب اسلامی" استفاده می‌کنند.

برخی از هواداران مهدوی کنی در اقدامی هماهنگ اعضای جبهه پایداری با محوریت محمدتقی مصباح یزدی را جریانی فتنه‌گر و منحرف خواندند. این اظهارات در واقع واکنشی به انتشار بولتن ۸۰صفحه‌ای علیه مهدوی کنی بود که گفته می‌شود اعضای جبهه پایداری دستندرکار تهیه آن بوده‌اند

در هفته گذشته برخی از هواداران مهدوی کنی در اقدامی هماهنگ اعضای "جبهه پایداری" با محوریت محمدتقی مصباح یزدی را جریانی "فتنه‌گر" و "منحرف" خواندند. این اظهارات در واقع واکنشی به انتشار بولتن ۸۰ صفحه‌ای علیه مهدوی کنی بود که گفته می‌شود اعضای جبهه پایداری دستندرکار تهیه آن بوده‌اند.

تنش‌ها میان این دو طیف عمده محافظه کاران در شرایطی تشدید شده که طیف هواداران دولت احمدی‌نژاد در انتخابات پیش روی مجلس کماکان با چراغ خاموش حرکت می‌کنند و بدون تابلو و عنوان مشخص قصد شرکت در انتخابات را دارند.

برخی گزارش‌ها حاکی است که هیات نظارت شورای نگهبان در روند بررسی صلاحیت‌ها، رای به عدم صلاحیت گروهی از هواداران احمدی‌نژاد داده است اما هنوز واکنشی از سوی نزدیکان دولت در این باره ابراز نشده است. انتظار می‌رود که با بررسی نهایی صلاحیت‌ها توسط هیات نظارت شورای نگهبان، بر ابعاد تنش‌ها میان طیف‌های مختلف محافظه کاران باز هم افزوده شود.

محدودیت های مضاعف در آستانه یکسالگی حبس

در آستانه یکسالگی حبس خانگی رهبران جنبش سبز، بر حساسیت‌ها نسبت به وضعیت سلامت آنان و درخواست‌ها برای آزادی بی‌قید و شرطشان افزوده شده است. میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبی از ۲۵ بهمن ماه سال گذشته در حبس خانگی به‌سر می‌برند و در این مدت ملاقات‌هایی بسیار محدود با خانواده خود داشته‌اند.

در هفته گذشته زهرا ربانی املشی، عروس آیت الله منتظری با انتشار نامه‌ای خطاب به رهبر جمهوری اسلامی، ضمن اشاره به نگرانی شدید فرزندان میرحسین موسوی و زهرا رهنورد از وضعیت سلامتی والدین خود نوشته بود که افرادی نا‌شناس در تماس‌هایی جداگانه با فرزندان آقای موسوی به آن‌ها گفته‌اند که "پدر یا مادر شما بسیار بیمار هستند" و "بیماری خطرناکی دارند و الآن در حال شیمی‌درمانی هستند."

در همین حال فاطمه کروبی همسر مهدی کروبی نیز چهارشنبه هفته گذشته (۵ بهمن) در سخنانی از قطع کامل ملاقات‌ها با همسرش خبر داد و گفت که ماموران امنیتی اجازه رفتن او به منزل خودش را نمی‌دهند و برخورد بسیار بی‌ادبانه و هتاکانه‌ای دارند.

زهرا ربانی املشی، عروس آیت الله منتظری با انتشار نامه‌ای خطاب به رهبر جمهوری اسلامی، ضمن اشاره به نگرانی شدید فرزندان میرحسین موسوی و زهرا رهنورد از وضعیت سلامتی والدین خود نوشته بود که افرادی نا‌شناس در تماس‌هایی جداگانه با فرزندان آقای موسوی به آن‌ها گفته‌اند که پدر یا مادر شما بسیار بیمار هستند

شیرین عبادی حقوقدان برجسته ایرانی و برنده جایزه صلح نوبل در سال ۲۰۰۳ روز جمعه (۷ بهمن) با تاکید گزارشهای نگران کننده درباره وضع سلامت رهبران مخالف حکومت در ایران در اظهاراتی از "تمام آزادی‌خواهان سراسر دنیا"دعوت کرد که از هیچ کوششی برای پیگیری و آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی در ایران، به ویژه خانم رهنورد و آقایان میرحسین موسوی و مهدی کروبی دریغ نورزند.

پیش از او ۳۹ زندانی سیاسی در بیانیه‌ای که روز چهارشنبه (۵ بهمن) منتشر شد از مردم خواستند تا ضمن اطلاع‌رسانی در مورد آن‌چه آن‌ها "انتخابات دروغین و مهندسی‌شده و فرمایشی" مجلس خواندند، از هیچ‌ کوششی برای پیگیری آزادی میرحسین موسوی و مهدی کروبی دریغ نکنند.

حساسیت‌ها درباره سلامت رهبران مخالف دولت و درخواست برای آزادی آن‌ها تاکنون هیچ گونه واکنش مثبتی را از سوی مقام‌های امنیتی و قضایی حکومتی به همراه نداشته است. ناظران می‌گویند که محدودیت‌های جدید درباره ملاقات آنان با خانواده‌هایشان، محصول نگرانی از انتقال موضع گیریهای این افراد درباره انتخابات مجلس و سایر تحولات سیاسی است که می‌تواند زمینه تهییج و بسیج نیروهای هوادارشان را فراهم کند.

گرداب جنون آمیز

انتشار گزارش سالیانه سازمان گزارشگران بدون مرز بار دیگر نمایانگر جایگاه فاجعه بار ایران در رتبه بندی آزادی مطبوعات بود.

در این فهرست که مربوط به آزادی مطبوعاتی در سال ۲۰۱۱ و آغاز ۲۰۱۲ است، ایران در میان ۱۷۹ کشور جهان از نظر آزادی مطبوعات در رتبه ۱۷۵ام قرار دارد. کشورهایی که در این دوره وضعیت آزادی مطبوعاتی در آن‌ها از ایران بد‌تر بوده است به ترتیب سوریه، ترکمنستان، کره شمالی و اریتره هستند.

در این گزارش تازه آمده است: "جای تعجب نیست که‌‌ همان سه کشور اریتره، ترکمنستان و کره شمالی که دیکتاتورهایی مطلق بر آن‌ها حاکمند که هیچ اجازه‌ای به آزادی‌های مدنی نمی‌دهند بار دیگر سه جایگاه قعر این فهرست را اشغال کرده‌اند."

این گزارش سپس با نام بردن از سوریه و ایران و چین از آن‌ها به عنوان کشورهایی یاد کرده که "تماس خود با واقعیت را از دست داده‌اند و به گردابی جنون‌آمیز از ترور فرو رفته‌اند." سازمان گزارشگران بدون مرز در بخشی دیگر با اشاره خاص به وضعیت ایران نوشته که "سال‌هاست تعقیب و تحقیر روزنامه‌نگاران جزئی از فرهنگ رسمی سیاسی شده است و رژیم در این کشور از طریق آزار و اذیت رسانه‌ها زنده است."

سازمان گزارشگران بدون مرز: سال‌هاست تعقیب و تحقیر روزنامه‌نگاران جزئی از فرهنگ رسمی سیاسی شده است و رژیم در این کشور از طریق آزار و اذیت رسانه‌ها زنده است

این گزارش در شرایطی منتشر می‌شود که طی هفته‌های اخیر موجی تازه از فشار‌ها علیه فعالان رسانه‌ای آغاز شده و بازداشت گروهی از روزنامه نگاران و وب نگاران را در پی داشته است. فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران، آی‌اف‌جی، نیز جمعه هفته گذشته با اعتراض به موج جدید بازداشت روزنامه‌نگاران در ایران، وضعیت آزادی مطبوعاتی در این کشور را "تحمل‌ناپذیر" توصیف و تأکید کرده بود که به بسیج روزنامه‌نگاران جهان برای همبستگی با روزنامه‌نگاران ایرانی ادامه خواهد داد.

انزوای خودخواسته

اعضای مجلس شورای اسلامی در یک اقدام پیش‌دستانه تصمیم به قطع صادرات نفت ایران به اروپا گرفته‌اند.

آن‌ها قرار است طرحی دو فوریتی را در جلسه یکشنبه (۹ بهمن) به بحث بگذارند تا در صورت تصویب، صادرات نفت به اروپا را به سرعت متوقف کنند. طرح آنان واکنشی به تصمیم ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپاست که در نشست سوم بهمن ماه درباره قطع واردات نفت از ایران طی ۶ ماه آینده به نتیجه رسیدند.

برخی اعضای مجلس شورای اسلامی می‌گویند که ایران باید صدور نفت به اروپا را هم اکنون یعنی در فصل سرما متوقف کند تا عوارض آن منجمله افزایش قیمت نفت در بازار جهانی برای اروپایی‌ها ملموس‌تر شود

برخی اعضای مجلس شورای اسلامی می‌گویند که ایران باید صدور نفت به اروپا را هم اکنون یعنی در فصل سرما متوقف کند تا عوارض آن منجمله افزایش قیمت نفت در بازار جهانی برای اروپایی‌ها ملموس‌تر شود. کشورهای اروپایی روی هم رفته ۱۸ درصد مصرف خود را از ایران تامین می‌کنند و برای جبران این مقدار نفت از مدت‌ها پیش با برخی کشورهای عربی وارد مذاکره شده‌اند.

در مقابل، ایران نیز می‌گوید که مشتری‌های تازه‌ای را برای فروش نفت خود پیدا خواهد کرد و از بابت قطع صدور نفت به اروپا متضرر نخواهد شد. با این حال گزارش‌ها حاکی است که تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه ایران ابعادی فرا‌تر از قطع واردات نفت دارد. آن‌ها بانک مرکزی ایران را نیز در لیست تحریم‌ها قرار داده‌اند و بانک‌ها و بازرگانانشان را از معامله با ایران برای خرید و فروش طلا منع کرده‌اند.

گزارش روز جمعه (۷ بهمن) خبرگزاری رویترز نیز حاکی از این بود که اتحادیه اروپا، بانک‌های بزرگ در این اتحادیه را از معامله غلات با جمهوری اسلامی را منع کرده است. این در حالی است که ایران از واردکنندگان بزرگ ذرت در جهان به شمار می‌رود و قطع معاملات در این زمینه ضربه بزرگی به بخش کشاورزی و صنعت در ایران خواهد زد.

شدت یافتن تحریم‌های غرب ناشی از اصرار ایران بر ادامه غنی سازی اورانیوم در برنامه هسته‌ای است و کماکان نشانه‌ای از تجدید نظر مقام‌های جمهوری اسلامی درباره این برنامه دیده نمی‌شود.

ترور در داخل، تحریم در خارج

Mon, 16 Jan 2012 04:55:21 +0000

نبض سیاست؛

اشکان پارسا

ساعت ۳۰: ۸ دقیقه صبح چهارشنبه، زمانی که بمب خودکار روی پژوی ۴۰۵ "مصطفی احمدی روشن" منفجر شد، مهم‌ترین اتفاق خبری هفته به وقوع پیوست. معاون بازرگانی سایت هسته‌ای نظنز در این ترور جان خود را از دست داد و در لیست قربانیان ترورهای زنجیره دانشمندانی اتمی ایران قرار گرفت.

علاوه بر خبر ترور او که انعکاس رسانه‌ای وسیعی پیدا کرد، برخی تحولات دیگر نظیر صدور حکم اعدام برای امیرمیرزایی حکمتی به اتهام جاسوسی برای سازمان اطلاعات آمریکا، خبر رایزنی‌های جهانی برای تحریم خرید نفت از ایران، انتشار یادداشتی از سوی سردار حسین علایی حاوی انتقادهایی ضمنی از شیوه رهبری آیت الله خامنه‌ای و رد صلاحیت گروهی گسترده از داوطلبان نمایندگی در انتخابات پیش روی مجلس شورای اسلامی در لیست خبرهای مهم هفته قرار داشتند. نبض سیاست مروری خبری-تحلیلی بر این رویداد‌ها داشته است.

یک قربانی دیگر؟

دادگاه انقلاب تهران در یک اقدام قابل پیش بینی روز دوشنبه (۱۹ دی) حکم به اعدام امیر میرزایی حکمتی داد. او از سوی دادگاه بابت "عضویت در سازمان جاسوسی آمریکا و همکاری با دولت متخاصم" مجرم شناخته شده بود.

دفتر دادستان کل کشور و سخنگوی قوه قضاییه متعاقب صدور این حکم در اطلاعیه ای اعلام کرد که حکم صادره به وکیل متهم ابلاغ شده و این حکم قابل قابل اعتراض در دیوان عالی کشور است. این در حالی بود که خانواده میرزایی حکمتی تمام اتهام‌ها علیه فرزندانشان را رد کرده و گفته‌اند که وی برای بازدید از مادربزرگ‌اش عازم تهران شده بوده است.

امیر میرزایی حکمتی از سوی دادگاه بابت عضویت در سازمان جاسوسی آمریکا و همکاری با دولت متخاصم، مجرم شناخته شد، اما خانواده این زندانی گفته اند که ادعاهای مطرح شده واهی است و معتقدیم که اعترافات دروغی او داوطلبانه نبوده و تحت شرایط سخت واجباری بوده است

اطلاعیه خانواده این زندانی، واکنشی به برنامه ماه گذشته تلویزیون دولتی ایران بود که در آن امیر میرزایی حکمتی به جاسوسی برای سازمان جاسوسی آمریکا اذعان می‌کرد. خانواده او در واکنش به این اعترافها نیز گفته اند: "ادعاهای مطرح شده علیه امیر واهی است و معتقدیم که اعترافات دروغی او داوطلبانه نبوده و تحت شرایط سخت واجباری بوده است."

وزارت خارجه ایالات متحده نیز به شدت از تصمیم دادگاه انقلاب تهران در صدور حکم اعلام برای امیرمیرزایی حکمتی ابراز نگرانی کرده و گفته است که "در صورت صحت خبر"، از طریق سفارت سوئیس در تهران پیگیر وضعیت وی خواهد بود. با توجه به تشدید تنش‌های نظامی و اطلاعاتی میان ایران و آمریکا بعید نیست که این متهم در دادگاه تجدید نظر نیز به مرگ محکوم شود. اقدامی که می‌تواند فضای روابط دو کشور را بازهم تیره‌تر کند.

پیام های روشن و غیرمنتظره

انتقاد تلویحی سردار حسین علایی، رییس پیشین ستاد مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از آیت الله علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی، شوک خبری قابل توجهی را در فضای سیاسی و رسانه‌ای ایران ایجاد کرد. او طی یادداشتی که روز دوشنبه (۱۹ دی) در روزنامه اطلاعات به چاپ رسید، بدون ذکر نام از آیت الله خامنه‌ای، به شکل تلویحی وی را مورد نقد قرار داد.

در این یادداشت با اشاره به تجربه انقلاب اسلامی، این مساله پیش کشیده شده بود که چگونه سرکوب مرگبار اعتراضهای مردمی توسط حکومت "محمدرضا پهلوی" در ‌‌نهایت منجر به خروج شاه از ایران ظرف یک سال شد. سردار علایی سپس با سوالهایی که پیوند نزدیکی با شرایط امروزی ایران دارد، از سرکوب اعتراض‌های خیابانی، حصر رهبران معترضان، متهم ساختن منتقدان به تبعیت از بیگانه و به رسمیت نشناختن حق اعتراض‌های قانونی، به عنوان زمینه‌های سقوط دولت شاه یاد کرده بود.

سردار علایی طی یادداشتی در روزنامه اطلاعات، از سرکوب اعتراض‌های خیابانی، حصر رهبران معترضان، متهم ساختن منتقدان به تبعیت از بیگانه و به رسمیت نشناختن حق اعتراض‌های قانونی، به عنوان زمینه‌های سقوط دولت شاه یاد کرده بود

یادداشت سردار علایی بیشتر از این جهت مورد توجه قرار گرفت که او پیش‌تر از سوی "محمد نوری زاد" روزنامه نگار منتقد حکومت به نگارش نامه انتقادی خطاب به رهبر جمهوری اسلامی دعوت شده بود. نوری زاد در نامه پانزدهم خود با اسم بردن از برخی فعالان سیاسی و مدنی از آن‌ها خواسته بود که نامه‌هایی در نقد عملکرد رهبر جمهوری اسلامی بنویسند.

این دعوت از سوی برخی افراد مورد اشاره اجابت شد اما یادداشت سردار علایی مورد توجه مضاعف قرار گرفته است. فعالان مخالف حکومت متعاقب انتشار این یادداشت گفته‌اند که سردار علایی نماد آن گروه از چهره‌های سپاهی است که از سیاست‌های کنونی جمهوری اسلامی ناامید و سرخورده‌اند.

آمادگی برای تحریم نفت

قدرت‌های غربی طی هفته گذشته به تلاشهای خود برای تحریم خرید نفت از جمهوری اسلامی شدت دادند و به موازات آن تنش میان تهران و جامعه جهانی افزایش یافت. آخرین گزارش‌ها حکایت از این دارد که وزیران امور خارجه ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا در جلسه روز سوم بهمن ماه درباره تحریم نفت ایران تصمیم گیری خواهند کرد.

بر اساس گزارش‌ها، این احتمال وجود دارد که تحریم‌ها به دلیل قراردادهای جاری میان برخی کشورهای اروپایی با ایران به مدت ۶ ماه به تاخیر بیافتد اما در اجرای آن پس از این تاریخ تردیدی وجود ندارد. در همین حال ایالات متحده آمریکا نیز علاوه بر رایزنی با برخی وارد کنندگان نفت ایران نظیر ژاپن و کره جنوبی، اقدام‌های تکمیلی دیگری را در این زمینه انجام داده.

آن طور که خبرگزاری آسوشیتدپرس در روز جمعه (۲۳ دی) گزارش داده است، شرکت‌ دولتی "ژوهای ژنرونگ" چین، شرکت نفتی "کوئو" در سنگاپور و شرکت نفتی "فال" در امارات متحده عربی به دلیل معامله با ایران مشمول تحریم‌های آمریکا شده‌اند.

خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داده است، شرکت‌ دولتی "ژوهای ژنرونگ" چین، شرکت نفتی "کوئو" در سنگاپور و شرکت نفتی "فال" در امارات متحده عربی به دلیل معامله با ایران مشمول تحریم‌های آمریکا شده‌اند

ایران طی هفته‌های اخیر هشدار داده بود که در صورت مواجهه با تحریم‌های نفتی، تنگه هرمز را به روی نفتکش‌های سایر کشورها خواهد بست اما این تهدید نیز واکنش شدیدی را از سوی آمریکا و انگلیس به همراه داشته است.

دیوید کامرون روز جمعه (۲۳ دی) در اظهار نظری گفت که کشورش تحت هر شرایطی اجازه بستن تنگه هرمز را نمی‌دهد و روزنامه "نیویورک تایمز" خبر از ارسال پیامی از سوی آمریکا به آیت الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی داد که در آن تصریح شده بود اقدام احتمالی ایران در بستن تنگه هرمز "خط قرمز" آمریکا خواهد بود.

بمبی که بمب خبری ایجاد کرد

صبح چهارشبه خبری بر صفحه رسانه‌های ایران نقش بست که واژه‌های بمب گذاری، دانشمند هسته‌ای و ترور در آن برای مخاطبان آشنا بود. برای چهارمین بار طی دو سال گذشته یکی از دانشمندان هسته‌ای قربانی یک عملیات تروریستی شد و بمب گذاران دقیقا از‌‌ همان شیوه‌ای استفاده کردند که در ترورهای قبلی هم امتحان شده بود.

این بار نوبت "مصطفی احمدی روشن" معاون بازرگانی تاسیسات اتمی نظنز بود. آن طور که یک مقام استانداری تهران به خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) گفته بود "این انفجار در ساعت هشت و ۳۰ دقیقه صبح به وقت تهران رخ داد که در جریان آن یک موتورسوار با متصل کردن یک بمب مغناطیسی به بدنه پژو ۴۰۵ که حامل سه سرنشین بوده، این خودرو را منفجر کرد."

مقام‌های جمهوری اسلامی بلافاصله پس از این واقعه انگشت اتهام را متوجه دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا و اسراییل کردند. آیت الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی نیز روز جمعه (۲۳ دی) با صدور اطلاعیه‌ای ضمن تکرار این ادعا گفت که "این حادثه تروریستی مانند دیگر جنایات شبکه‌ تروریزم بین‌الملل دولتی، با طراحی یا همراهی سرویس‌های سیا و موساد عمل شده و نشانه‌ به بن‌بست رسیدن استکبار جهانی است."

برای چهارمین بار طی دو سال گذشته یکی از دانشمندان هسته‌ای قربانی یک عملیات تروریستی شد و بمب گذاران دقیقا از‌‌ همان شیوه‌ای استفاده کردند که در ترورهای قبلی هم امتحان شده بود

در واکنش‌های مقام‌های ایران اختلاف نظرهایی نیز قابل مشاهده است. گروهی از محافظه کاران تندرو گفته‌اند که ایران نیز باید در مقام تلافی دست به ترور چهره‌های موثر اسراییل بزند.

در همین راستا یک مقام امنیتی نیز روز جمعه (۲۳ دی) به خبرگزاری نیمه دولتی فارس گفت که "ایران وارد دوران جدیدی از عملیات ویژه اطلاعاتی علیه دشمنان خود خواهد شد، امری که در آن مهارتی ویژه و منحصر به‌فرد دارد و البته دامنه پاسخ ایران فرامرزی و منطقه‌ای است. با این وجود علی لاریجانی رییس مجلس ایران روز جمعه گفت که "از نظر عملیاتی ترور کار بی‌ارزشی است و دیگران هم می‌توانند."

صلاحیت از دست رفته

بررسی صلاحیت کاندیداهای انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی هفته گذشته از سوی هیات‌های اجرایی وزارت کشور پایان یافت و اعلام نتایج آن به تنش میان محافظه کاران دامن زد.

هیات‌های اجرایی در بررسی های خود صلاحیت اکثر داوطلبان منتقد دولت را رد کردند و در میان رد صلاحیت شدگان نام برخی از چهره‌های منتقد سر‌شناس در مجلس فعلی نظیر علی مطهری، حمیدرضا کاتوزیان، علیرضا محجوب، علی عباسپور تهرانی، فاطمه آجر لو، عباسعلی‌نورا، پیمان فروزش، قدرت الله علیخانی و داریوش قنبری به چشم می‌خورد.

رد صلاحیت‌ها به حدی گسترده بود که علی لاریجانی رییس مجلس شورای اسلامی و محمدرضا باهنر نایب رییس مجلس نسبت به آن واکنش‌های نسبتا شدیدی نشان دادند

اکثر اعضای فراکسیون اقلیت مجلس که از آن‌ها به عنوان فراکسیون اصلاح طلبان نیز یاد می‌شود در این بررسی رد صلاحیت شده بودند.

رد صلاحیت‌ها به حدی گسترده بود که علی لاریجانی رییس مجلس شورای اسلامی و محمدرضا باهنر نایب رییس مجلس نسبت به آن واکنش‌های نسبتا شدیدی نشان دادند. لاریجانی در سخنانی گفت که "رد صلاحیت‌ها کار درستی نبود و مبنای درستی نداشت."

محمدرضا باهنر هم رد صلاحیت این کاندیدا‌ها را با عبارت "تنگ نظری" توصیف کرد. برخی تحلیلگران می‌گویند که دولت با رد صلاحیت منتقدان خود از طریق هیات‌های اجرایی انتخابات عملا از آن‌ها انتقام گرفته است.

انتظار می‌رود که این رد صلاحیت‌ها بر آرایش نیروهای حامی شرکت در انتخابات تاثیر جدی بگذارد و برخی رد صلاحیت شده‌ها را متقاعد کند که همچون گروه‌های اصلاح طلب، نسبت به سلامت و آزادی انتخابات پیش رو به طور علنی اعتراض کننند.

از تهدید ناو آمریکایی تا تسلیم شدن به دلار

Sun, 08 Jan 2012 03:41:17 +0000

نبض سیاست

اشکان پارسا

ایران در هفته گذشته شاهد رویدادهایی بود که از میدان فردوسی تهران و راسته صرافها گرفته تا سواحل جنوب و آبهای خلیج فارس را شامل می‌شد. در این هفته بازار ارز تهران دستخوش نوسانی بی‌سابقه شد، محمود احمدی نژاد به کمیسیون امنیت ملی مجلس احضار شد، خانواده هاشمی رفسنجانی تحت فشار شدیدتری قرار گرفت , قدرت‌های اروپایی درباره زمان‌بندی تحریم نفت ایران به بحث نشستند.

آماری نگران کننده از اعدام‌های غیرقانونی در زندان وکیل آباد مشهد منتشر شد و ایران و ایالات متحده تنشهای خود را در منطقه خلیج فارس شدت بخشیدند و یک ناو هواپیمابر آمریکایی را تهدید کردند. "نبض سیاست" نگاهی خبری- تحلیلی به این رویدادها کرده است.

تردید اروپا برای تحریم نفت ایران

دیپلمات‌های ارشد اتحادیه اروپا روز چهارشنبه (۱۴ دی) خبر از دست‌یابی کشورهای عضو این اتحادیه برای اعمال تحریم خرید نفت از ایران دادند. آن‌ها اعلام کردند که تا انتهای ماه ژانویه (مال جاری میلادی) طرح نهایی تحریم نفت ایران را تدوین خواهند کرد.

ایالات متحده بلافاصله از تصمیم کشورهای اروپایی برای تشدید فشار‌ها علیه جمهوری اسلامی تقدیر کرد و "ویکتوریا نولند"، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، از آن به عنوان یک خبر خوب یاد کرد. با این حال روز جمعه (۱۶ دی) منابع مطلع در اتحادیه اروپا به رسانه‌ها گفتند که آغاز ممنوعیت خرید نفت ایران توسط کشورهای این اتحادیه ممکن است چند ماه طول بکشد.

آغاز ممنوعیت خرید نفت ایران توسط کشورهای اتحادیه اروپا ممکن است چند ماه طول بکشد این خبر برای مقام‌های جمهوری اسلامی یک خبر خوب به حساب می‌آید. آن‌ها دستکم در آینده کوتاه مدت، مشتری‌های خود را در اروپا حفظ خواهند کرد

چون بعضی از این کشور‌ها برای آماده کردن اقتصاد خود برای این ممنوعیت نیازمند زمان هستند. حالا این خبر برای مقام‌های جمهوری اسلامی یک خبر خوب به حساب می‌آید. آن‌ها دستکم در آینده کوتاه مدت، مشتری‌های خود را در اروپا حفظ خواهند کرد و در تبلیغات رسانه‌ای نیز می‌توانند این مساله را برجسته کنند که غرب نیازمند نفت ایران است و نمی‌تواند از آن چشم بپوشد.

دوباره انتخابات، دوباره هاشمی

خانواده اکبر هاشمی رفسنجانی هفته سختی را پشت سر گذاشت. در ابتدای هفته، پایگاه اینترنتی وی به اتهام انتشار "مصادیق مجرمانه" فیلتر شد.

غلامحسین محسنی اژه‌ای سخنگوی قوه قضاییه در تشریح دلایل این اقدام گفت که کارگروه بررسی مصادیق جرایم اینترنتی، موارد خلاف را در سایت هاشمی رفسنجانی بررسی کرده و تذکر داده و چون این موارد از سایت برداشته نشده، در ‌‌نهایت اقدام به فیلتر آن کرده است.

یک روز پس از این اظهارات، اقدام قضایی دیگری درباره خانواده هاشمی انجام گرفت و دادگاه انقلاب تهران روز سه شنبه (۱۳ دی) رای به محکومیت فائزه هاشمی داد. بر اساس رای دادگاه، فائزه هاشمی به جرم "تبلیغ علیه نظام" از طریق مصاحبه با سایت اینترنتی "روزآنلاین" به شش ماه حبس تعزیری و پنج سال محرومیت از فعالیت‌های سیاسی و رسانه‌ای محکوم شده است.

هاشمی در آن مصاحبه، به شدت از نقض آزادی‌ها و حقوق بشر در ایران، مدیریت اقتصادی این کشور و وضعیت روابط آن با سایر کشور‌ها انتقاد کرده بود. فشار‌ها علیه خانواده هاشمی رفسنجانی به این هم ختم نشد و رسانه‌های حامی حکومت به انتشار اخباری هماهنگ درباره نفش‌آفرینی رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام در انتخابات پیش روی مجلس شورای اسلامی دست زدند. دفتر هاشمی رفسنجانی روز پنجشنبه (۱۵ دی) طی اطلاعیه هرگونه جهت‌گیری و حمایت وی از کاندیداهای مجلس نهم را تکذیب کرد.

انتظار می‌رود که در هفته‌های منتهی به برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی فشار‌ها علیه هاشمی رفسنجانی بازهم بیشتر شود. تئوریسین‌های حکومت در دو انتخابات گذشته از حربه هاشمی‌هراسی برای بسیج اجتماعی نیرو‌هایشان استفاده کرده‌اند و به نظر می‌رسد که اکنون آنان قصد تکرار این تاکتیک را دارند.

نوبت به احمدی‌نژاد رسید

کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی سرانجام "محمود احمدی‌نژاد" رییس دولت دهم را احضار کرد. او طبق قانون موظف است که برای پاسخ به سوالات اعضای مجلس به این کمیسیون برود. این نخستین بار در جمهوری اسلامی است که طرح سوال از رییس قوه مجریه در مجلس کلید می‌خورد.

مجلس تحت تصدی محافظه کاران طرح سوال از یک رییس دولت محافظه کار را به اجرا گذاشته است. طرح سوال از احمدی‌نژاد محصول تلاش گروهی از محافظه کاران منتقد است که می‌گویند احمدی‌نژاد از آرمان‌های اصولی جمهوری اسلامی کناره گرفته است

اهمیت ماجرا بیشتر در این است که مجلس تحت تصدی محافظه کاران طرح سوال از یک رییس دولت محافظه کار را به اجرا گذاشته است. طرح سوال از احمدی‌نژاد محصول تلاش گروهی از محافظه کاران منتقد است که می‌گویند احمدی‌نژاد از آرمان‌های اصولی جمهوری اسلامی کناره گرفته است.

نمایندگان مجلس از احمدی‌نژاد خواسته‌اند که سه شنبه این هفته یعنی (۲۰ دی) در کمیسیون امنیت ملی حاضر شود اما این تاریخ با زمان سفر رییس دولت به آمریکای لاتین تداخل دارد.

انتظار می‌رود که مجلس در هفته جاری زمان دیگری را جایگزین تاریخ قبلی کند اما مساله اساسی‌تر این است که آیا اعضای کمیسیون امنیت ملی با پاسخ‌های احمدی‌نژاد متقاعد خواهند شد؟ آن‌ها اگر متقاعد نشوند باید طبق قانون موضوع را در صحن علنی به بحث بگذارند. امری که می‌تواند شکاف سیاسی میان محافظه کاران را باز هم بیشتر کند.

هشدارهای بی‌ثمر

ایران در ابتدای هفته گذشته برای یک ناو هواپیمابر آمریکایی خط و نشان کشید و به این کشور هشدار داد که ناو "جان سی استنیس" را برای همیشه از منطقه خلیج فارس خارج کند. این هشدار نه فقط پاسخ رد ایالات متحده را به همراه داشت بلکه مقام‌های کاخ سفید از هشدار ایران به عنوان نشانه‌ای از ضعف این کشور یاد کردند.

مقام‌های تهران در تهدیدی دیگر به کشورهای غربی هشدار دادند که اگر تحریم خرید نفت از ایران را به اجرا بگذارند، باید در انتظار بسته شدن تنگه هرمز توسط نیروی دریایی جمهوری اسلامی باشند.

نجات ۱۳ ملوان ایرانی توسط از دست دزدان دریایی در دریای عرب توسط نیروهای نشان می‌داد که خلاف تنشهای شدید در روابط تهران-واشنگتن هنوز دریچه‌های کوچکی برای همکاری بر اساس قواعد و عرف بین المللی بازمانده است

بر اساس برخی تخمین‌ها نزدیک به ۴۰ درصد نفت دنیا از تنگه هرمز عبور می‌کند و اخلال در این آبراه می‌تواند نوسانهای شدیدی در بهای نفت ایجاد کند.

این تهدید ایران نیز با واکنش سریع ایالات متحده و نیروی دریایی بریتانیا روبرو شد و مقام‌های هر دو کشور تاکید کردند که اجازه چنین اقدامی را به جمهوری اسلامی نخواهند داد. روز جمعه در بحبوحه این تنش‌های فزاینده خبر نجات ۱۳ ملوان ایرانی توسط از دست دزدان دریایی در دریای عرب توسط نیروهای آمریکایی به رسانه‌ها رسید.

خبری که نشان می‌داد خلاف تنشهای شدید در روابط تهران-واشنگتن هنوز دریچه‌های کوچکی برای همکاری بر اساس قواعد و عرف بین المللی بازمانده است.

پرواز دلار در آسمان تهران

ریال در آتش می‌سوزد و دلار در بازار ارز ایران بال درآورده و هر روز به نقطه‌ای بالا‌تر صعود می‌کند. آشکار شدن تاثیر تحریم‌های غرب زمینه‌ساز نوسانی بی‌سابقه در بازار ارز بوده است. دوشنبه هفته گذشته قیمت دلار در بازار تهران به رقم بی‌سابقه ۱۸۰۵ تومان رسید و ریال ارزش خود را نزدیک ۱۲ درصد از دست داد.

در دو روز بعد مقام‌های بانک مرکزی با بهره‌گیری از کمک نهادهای امنیتی و فشار به صرافی‌ها سعی در پایین آوردن قیمت در مرز ۱۴۰۰ تومان داشتند اما این هم تلاش ناکامی بود چرا که افزایش تقاضا در بازار، باعث خرید و فروش دلار با قیمتی حدود ۱۶۳۰ تومان شد.

مقام‌های بانک مرکزی گرچه هیچ برنامه مدونی برای ایجاد ثبات در بازار ارز ارایه نداده‌اند اما تاثیر تحریم‌ها بر افزایش قیمت ارزهای خارجی را نیز منکر می‌شوند. آن‌ها مدعی‌اند که افزایش قیمت‌ها ناشی از سودجویی صرافان است و ارتباطی با تحریم‌ها ندارد.

این ادعایی است که حتی در میان مقام‌های رسمی هم چندان خریداری ندارد. چنان که برخی از نمایندگان مجلس نیز آن را رد کرده و به تاثیر تحریم‌ها بر افزایش ارز انگشت تاکید گذاشته‌اند.

مقام‌های بانک مرکزی گرچه هیچ برنامه مدونی برای ایجاد ثبات در بازار ارز ارایه نداده‌اند اما تاثیر تحریم‌ها بر افزایش قیمت ارزهای خارجی را نیز منکر می‌شوند. آن‌ها مدعی‌اند که افزایش قیمت‌ها ناشی از سودجویی صرافان است و ارتباطی با تحریم‌ها ندارد

کار‌شناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که با تداوم نوسان در بازار ارز ایران، ریسک سرمایه گذاری به سرعت و با شدت افزایش خواهد یافت و تورم ناشی از آن نیز اثرات ویرانگری بر اقتصاد شکننده ایران بر جای خواهد گذاشت.

راز سربه مهر اعدام‌ها

انتشار گزارشی در هفته گذشته پیرامون اعدام مخفیانه بیش از ۱۰۰ نفر در زندان وکیل آباد مشهد به افزاش نگرانی‌های حقوق بشری درباره ایران منجر شده است.

کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران، که گزارش اعدام‌ها را منتشر کرده است در بیانیه خود آورده که "تعداد اعدام‌های مخفیانه در زندان وکیل آباد مشهد در فاصله بین تابستان ۸۸ تا آخر تابستان ۹۰، حدود ۵۵۰ تن بوده است که این کمپین توانسته به شکل مستند، مشخصات بیش از یکصد تن را ثبت کند."

این گزارش همچنین به مواردی از اعدام‌های مخفیانه دیگر در زندان‌های بیرجند، قرل حصار کرج، کارون، اهواز، تایباد، ارومیه و قم اشاره کرده است.

مفهوم اعدام مخفیانه به این معناست که حکم اعدام بدون حضور و اطلاع وکلا و خانواده اعدام شدگان اجرا می‌شود و آن‌ها تا یک یا چند روز بعد از اجرای حکم، از اعدام زندانیشان مطلع نمی‌شوند و حتی خود زندانیان اعدام شده نیز تا چند ساعت قبل از اجرای حکم اعدام از آن بی‌خبرند. ‏

انتشار این گزارش در شرایطی است که ایران طی سال گذشته میلادی زیر نورافکن‌های حقوق بشری سازمان ملل متحد و سایر مجامع بین المللی مرتبط با حقوق بشر قرار داشت و بابت نقض قواعد جهان‌شمول حقوق بشری مشمول تحریم‌های متعددی شد.

انتظار می‌رود که گزارش تازه درباره اعدام‌های مخفیانه به تشدید نگرانی‌ها درباره ایران بیانجامد و حساسیت جهانی را نسبت به روندهای قضایی جمهوری اسلامی افزایش دهد. امری که احتمالا می‌توان بازتاب آن را در گزارش دو ماه آینده "احمد شهید" نماینده ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران مشاهده کرد.

احمدی نژاد در سیبل مجلس

Sun, 25 Dec 2011 03:49:15 +0000

نبض سیاست؛

اشکان پارسا

هیات رییسه مجلس هشتم در آخرین ماه‌های فعالیت‌اش سرانجام طرح سوال از محمود احمدی‌نژادرییس دولت دهم را اعلام وصول کرد و او حالا موظف است به دهسوال کلیدی اعضای پارلمان پاسخ دهد.

دولت او علاوه بر نزاع‌های داخلی تحت فشارهای شدیدی در حوزه سیاست خارجی نیز قرار دارد و نمایشگرهای اقتصادی نیز شکنندگی اوضاع را به نمایش می‌گذارند. شوک قطع رابطه با امارات در هفته گذشته و تاثیر آن بر افزایش قیمت ارز در بازار تهران، جلوه‌ای از این روابط پرتنش خارجی و بی‌ثباتی اقتصادی توام با آن را برملا کرد. تهران همچنین با تحریم‌های تازه‌ای از سوی قدرت‌های غربی در هفته گذشته روبه رو بود و از سوی ایالات متحده، متهم به همکاری با طالبان و پناه دادن به یکی از چهره‌های ارشد این گروه شد. رادیو زمانه در "نبض سیاست" این هفته به سراغ این چهار رویداد رفته و تاثیر آن را بر فضای سیاسی ایران بررسی کرده است.

طلسم طرح سوال شکست

هیات رییسه مجلس ایران سرانجام روز چهارشنبه (۳۰آذر) طرح جنجال برانگیز سوال از محمود احمدی‌نژاد، رییس قوه مجریه را به کمیسیون‌های مربوط فرستاد و اگر سوال‌کنندگان از پاسخ‌های او قانع نشوند، او باید ظرف یک ماه برای پاسخگویی در صحن علنی حاضر شود. طرح سوال از احمدی‌نژاد ابتدای سال جاری توسط علی مطهری، محافظه کار منتقد دولت در مجلس ایران مطرح شد، اما اختلاف بر سر تعداد امضاهای آن تا روز سه شنبه (۲۹آذر) ادامه داشت.

رییس دولت ایران باید درباره عدم تخصیص تسهیلات ارزی مصوب مجلس به متروی تهران و شهرهای بزرگ ایران، علل در معرفی وزیر ورزش به مجلس، کاهش شدید نرخ رشد اقتصادی ایران، نحوه هزینه شدن ۱۵۰۰میلیارد تومان بودجه مصوب برای ارتقاء شاخص‌های فرهنگی، حذف یارانه سوخت با شتابی بیش از شتاب در نظر گرفته شده در قانون مصوب مجلس، مقاومت ۱۱روزه در مقابل دستور رهبر ایران مبنی بر ابقای حیدر مصحلی در سمت وزیر اطلاعات، برکناری تحقیرآمیز منوچهر متکی از وزارت امور خارجه، اظهار این سخن که مجلس در رأس امور نیست، و انتقاد علنی از نحوه اجرای قانون عفاف و حجاب و ترویج مکتب ایرانی به جای مکتب اسلام پاسخ دهد.

طرح سوال از احمدی‌نژاد در قانون اساسی ایران پیش بینی شده است، اما این نخستین باری است که مجلس از این اهرم استفاده می‌کند

طرح سوال از احمدی‌نژاد در قانون اساسی ایران پیش بینی شده است، اما این نخستین باری است که مجلس از این اهرم استفاده می‌کند. بر اساس قانون، احمدی‌نژاد در مقطع فعلی می‌تواند نمایندگانی را به کمیسیون‌های مجلس بفرستد تا به سوالات امضاءکنندگان طرح سوال پاسخ دهند و برای قانع کردن آن‌ها تلاش کنند.

از دید ناظران، تصمیم هیات رییسه مجلس به اعلام وصول طرح سوال از احمدی‌نژاد متاثر از تنش‌های درونی محافظه کاران در آستانه انتخابات مجلس نهم است. در این انتخابات طیف‌های مختلف محافظه کاران درگیر منازعه شدیدی با هم هستند و بخش گسترده‌ای از حامیان سابق احمدی‌نژاد، اکنون در مقابل او ایستاده اند. انتظار می‌رود که طیف در آستانه انتخابات با اعمال فشار بیشتر بر احمدی‌نژاد، در صدد تضعیف توان او و هوادارانش برآیند.

پاداش برای شناسایی تروریست

ایالات متحده آمریکا روز پنجشنبه (۱دی ماه) از درنظر گرفتن پاداش ۱۰میلیون دلاری برای دستگیری مردی خبر داد که گفته می‌شود از طریق ایران برای القاعده نیرو جذب می‌کند و پول انتقال می‌دهد. وزارت خارجه ایالات متحده آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد که یاسین السوری، به موجب توافقی میان حکومت ایران و القاعده می‌تواند در ایران فعالیت کند. یک مقام وزارت خارجه آمریکا هم به رسانه‌ها گفت که آقای السوری «مبالغ قابل ملاحظه‌ای پول را از طریق ایران برای رهبران القاعده در افغانستان و عراق فرستاده است. رابرت هرتینگ، از اداره امنیت دیپلماتیک آمریکا هم گفته است که السوری تهدیدی دائمی برای منافع ایالات متحده است.

به گفته این مقام آمریکایی، این اولین بار است که وزارت خارجه آمریکا برای کسب اطلاعاتی که منجر به دستگیری یک تامین کننده مالی تروریست‌ها شود، پاداش تعیین می‌کند. این‌بار وزارت خارجه آمریکا در قالب برنامه‌ای با نام پاداش برای عدالت، برای دریافت اطلاعات مفیدی که به دستگیری یاسین السوری منجر شود، ۱۰میلیون دلار پاداش تعیین کرده است. برنامه پاداش برای عدالت از سال ۱۹۸۴با هدف دستگیری افرادی که تهدیدی برای آمریکا به شمار می‌روند، بنیان گذاشته شده و به گفته وزارت امور خارجه آمریکا تا کنون "بیش از ۱۰۰میلیون دلار" در راستای این هدف به مصرف رسیده است.

وزارت خارجه آمریکا در قالب برنامه‌ای با نام پاداش برای عدالت، برای دریافت اطلاعات مفیدی که به دستگیری یاسین السوری منجر شود، ۱۰میلیون دلار پاداش تعیین کرده است

پاداش وزارت خارجه ایالات متحده در شرایطی تعیین می‌شود که روابط جمهوری اسلامی و آمریکا پس از دست یافتن ایران به یک هواپیمای بدون سرنشین آمریکایی و دستگیری یک ایرانی آمریکایی تبار به اتهام جاسوسی برای سازمان سیا به تیره‌ترین سطح در سالهای اخیر رسیده است. ناظران با اشاره به شدت تنش‌ها از توصیف جنگ سرد میان تهران و واشنگتن سخن می‌گویند و سازمان‌های ضد جنگ نیز به طور روزافزونی نسبت به ایجاد درگیری نظامی میان دو طرف ابراز نگرانی می‌کنند.

آخرین ضرب الاجل به مجاهدین خلق

مقام‌های عراقی عزم خود را برای تعطیلی اردوگاه اشرف (محل استقرار اعضای سازمان مجاهدین خلق) جزم کرده‌اند. آن‌ها تاریخ ۲۰دسامبر ۲۰۱۱را به عنوان پایان ضرب الاجل حضور نیروهای مجاهدین خلق در این کمپ در نظر گرفته بودند اما هفته گذشته به درخواست سازمان ملل ضرب الاجل خود را تا چهارماه دیگر یعنی آوریل ۲۰۱۲تمدید کردند.

نوری مالکی نخست وزیر عراق روز چهارشنبه در همین ارتباط گفت: "به دنبال در خواست‌ بان گی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد، مهلت تعیین شده برای بستن اردوگاه اشرف را تمدید کرده است. " او در واکنش به گزارش‌های نگران کننده پیرامون وضعیت اعضای مجاهدین خلق نیز تصریح کرد: "(بان گی مون) از ما خواسته بود تا به آن‌ها فرصتی بدهیم و ما هم به ان‌ها این فرصت را دادیم. اکنون پرونده در دست سازمان ملل متحد است و ما امیدورایم این پرونده بسته شود، ما نمی‌خواهیم ان‌ها را به ایران تحویل بدهیم."

به گفته مقام‌های عراقی تا پایان سال جاری میلادی، یعنی کمتر از یک هفته دیگر، در حدود ۸۰۰نفر از ساکنان اردوگاه اشرف به مکانی در نزدیکی بغداد منتقل خواهند شد. در همین زمینه، سازمان مجاهدین خلق روز سه شنبه (۲۹آذر) اعلام کرد که در صورت دریافت تضمین‌های امنیتی از سوی آمریکا و سازمان ملل متحد، بیش از سه هزار عضو این سازمان آماده‌اند تا اردوگاه اشرف را ترک کرده و به مکان دیگری منتقل شوند. دولت آمریکا در همین راستا از ساکنان اردوگاه اشرف خواسته است طرح سازمان ملل را برای جابجایی خود به محلی موقتی در نزدیکی فرودگاه بغداد بپذیرند تا کار انتقال آن‌ها به کشوری ثالث انجام شود و از رویارویی خشونت آمیز احتمالی با نیروهای عراقی اجتناب شود.

مریم رجوی،رهبر سازمان مجاهدین خلق نیز در بیانیه‌ای از آمادگی اصولی ساکنان اشرف برای انتقال به کمپ آزادی، خبرداده و همچنین خواستار فراهم کردن تضمینهای حداقلی برای تأمین امنیت و سلامت ساکنان اشرف شده است. برخی از تحلیلگران می‌گویند اصرار عراق برای اخراج اعضای سازمان مجاهدین خلق با فشار جمهوری اسلامی انجام می‌شود که از استقرار مخالفان دیرینه خود در خاک آن کشور نگران هستند. با این حال به نظر می‌رسد که تعطیلی پایگاه اشرف با حمایت‌های بین المللی نیز همراه است. انتظار می‌رود که با تعطیلی این پایگاه و پراکنده شدن نیروهای آن در کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی، توان سازماندهی و بسیج این سازمان به شکل جدی تحلیل رود. این‌‌ همان دلیل عمده‌ای است که رهبران مجاهدین خلق را نسبت به ترک کمپ اشرف نگران کرده است.

شوک قطع رابطه با امارات

اظهارت ضد و نقیض مقام‌های جمهوری اسلامی در هفته گذشته پیرامون قطع رابطه با امارات متحده زمینه بروز نگرانی‌های عمده‌ای را میان تجار و بازرگانان ایرانی فراهم کرد. خبر قطع رابطه ایران و امارات را روز دوشنبه خبرگزاری مهر اعلام کرد و در گزارشی نوشت که "با دستور وزیر صنعت، معدن و تجارت، مبادلات تجاری ایران با امارات متحده عربی تا اطلاع ثانوی متوقف شده است."

سفیر جمهوری اسلامی ایران در ابوظبی نیز ضمن تایید خبر خبرگزاری مهر مبنی بر قطع مراوده تجاری دو کشور گفته بود: "این تصمیم ایران بوده است." خبر قطع روابط ایران و امارات بلافاصله تاثیر شوک کننده بر بازار ارز ایران گذاشت به گونه‌ای که طی یک روز قیمت دلار از ۱۴۰۰تومان به بیش از ۱۵۰۰تومان رسید.

انزوای هر چه بیشتر جمهوری اسلامی، به سود امارات خواهد بود چرا که نقش این کشور را به عنوان "گلوگاه اقتصادی" ایران طبعا تقویت می‌کند

تحلیل‌ها حاکی از این بود که تصمیم تهران به قطع رابطه با امارات نوعی اعلام واکنش به همراهی آن کشور در تحریم‌های جامعه جهانی علیه جمهوری اسلامی بوده است. با این حال تهران به سرعت از این تصمیم خود عقب نشست.

محمدرضا رحیمی،معاون اول رئیس جمهور، روز سه شنبه (۲۸آذر) خبر متوقف شدن روابط تجاری جمهوری اسلامی ایران با امارات متحده عربی را رد کرد و گفت: "به این سادگی نیست که روابط دو کشور همسایه یکباره قطع شود." او با این حال نارضایتی‌اش از رفتارهای دولت امارات را کتمان نکرد و اظهار داشت: "به مسئولان این کشور تذکر دادیم که زیر بار فشار آمریکا نروند، زیرا به صلاحشان نیست."

معاون اول رئیس جمهور بدون توضیح بیشتر درباره اقدامات امارات متحده عربی، به ویژه دوبی، گفته بود که این کشور تحت تاثیر فشار آمریکا کاری کرده که به ضرر ما نیست، بلکه به ضرر خودش است." همراستا با این اظهارات، رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، نیز خبر توقف روابط تجاری بین این دو کشور را نادرست خواند و گفت: "بسته شدن سایت ثبت سفارش وزارت صنعت، معدن و تجارت دلایل فنی داشته و وزیر مربوطه نیز مصاحبه‌ای در این‌باره نداشته است."

بر اساس آمار، حجم تجارت رسمی بین ایران و امارات در سال ۱۳۸۹، پانزده میلیارد دلار بوده، که دوازده میلیارد دلار آن صادرات امارات به ایران و سه میلیارد آنهم صادرات ایران به امارات بوده است. اگر حجم مبادلات قاچاق، مبادلات با مناطق آزاد ایران و همین طور تجارت چمدانی هم در این آمار حساب شود، رقم کل مبادلات بازرگانی ایران با امارات به ۲۵میلیارد دلار در سال می‌رسد. بر اساس آمار، ایران در حال حاضر بیشترین مبادلات خود را در سطح جهان با امارات دارد و از دید ناظران، انزوای هر چه بیشتر جمهوری اسلامی، به سود امارات خواهد بود چرا که نقش این کشور را به عنوان "گلوگاه اقتصادی" ایران طبعا تقویت می‌کند. به عقیده آنها، اگر ایران با امارات قطع رابطه کند در واقع خودش را تنبیه کرده است.

اصلاح طلبان به انتخابات نه گفتند

arezoo — Mon, 19 Dec 2011 18:22:59 +0000

نبض سیاست

اشکان پارسا

نبض سیاست در ایران تند می‌زند. سرعت تحولات بالا‌تر از حد معمول است و هر هفته مجموعه‌ای از رویدادهای خبری پر دامنه در زمین سیاست ایران ریشه می‌کنند. هفته‌ای که گذشت نیز خبرهایی از این جنس با خود داشت و رادیو زمانه در "نبض سیاست" به سراغ آن‌ها رفته است. تصمیم اصلاح طلبان به عدم شرکت در انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی، صدور کیفر خواست برای پانزده متهم به جاسوسی برای سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا و اسراییل، درخواست محمد نوری زاد روزنامه نگار معترض برای آغاز نهضت نامه نویسی به آیت الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی، اعتراف ضمنی مقام‌های اطلاعاتی نسبت به دست داشتن در مرگ هاله سحابی و در ‌‌‌نهایت تحریم بانک مرکزی ایران در مجلس سنا و مجلس نمایندگان آمریکا، مجموعه رویدادهایی است که نبض سیاست در این هفته به آن‌ها پرداخته است. رویدادهایی با ارزشهای خبری متفاوت که هر کدام شوکی در فضای خبری ایران ایجاد کرده‌اند.

اصلاح طلبان به تصمیم رسیدند

تقریبا دو ماه و نیم تا زمان برگزاری انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی زمان باقی است اما صف بندی نیروهای سیاسی برای این انتخابات تا حد زیادی آشکار شده است. محافظه کاران به دو گروه عمده تقسیم شده و اصلاح طلبان هم به طور رسمی گفته‌اند که در انتخابات مجلس شرکت نخواهند کرد. موضع رسمی گروه‌های اصلاح طلب مبنی بر عدم شرکت در انتخابات پیش روی مجلس را علی محمد غریبانی رییس دوره‌ای شورای هماهنگی جبهه اصلاحات روز چهارشنبه (۲۳ آذر) اعلام کرد. او گفت: "با وجود تلاش‌های شورای هماهنگی جبهه اصلاحات برای مناسب شدن فضای انتخاباتی، متأسفانه عرصه هر روز تنگ‌تر می‌شود و در نتیجه این شورا تصمیم گرفته‌است لیست انتخاباتی ارائه ندهد و از هیچ‌کس حمایت نکند."

پیش از او برخی چهره‌های تاثیرگذار اصلاح طلب از جمله محمد موسوی خویینی بر عدم شرکت اصلاح طلبان تاکید کرده بودند و گروهی از زندانیان سیاسی نیز با نگارش نامه‌ای سرگشاده ضمن تشریح وضعیت کنونی کشور خواهان عدم شرکت اصلاح طلبان در این انتخابات شده بودند. رئیس دوره‌ای شورای هماهنگی جبهه اصلاحات هم در اظهارات اخیر خود با ارایه تصویری از اوضاع سیاسی ایران به محدودیت‌های موجود برای اصلاح طلبان اشاره کرده و گفته: "پس از ماه‌ها انتظار و تلاش برای باز شدن فضای عادلانه انتخاباتی، به صراحت گفته شد، اگر اصلاح‌طلبان توبه کنند، باز هم پذیرفته نیست." اصلاح طلبان پیش‌تر گفته بودند تنها در شرایطی حاضر به مشارکت در انتخابات مجلس شورای اسلامی هستند که پیش شرط‌هایی از سوی حکومت رعایت شود. محمد خاتمی رییس جمهوری پیشین ایران تحقق مطالباتی چون آزادی زندانیان سیاسی، پایبندی همگان به قانون اساسی و فراهم شدن امکان برگزاری انتخابات سالم و آزاد را به عنوان رئوس اصلی درخواست‌ها از حکومت عنوان کرده بود. مقام‌های حکومتی با سردی تمام نسبت به درخواست‌های اصلاح طلبان واکنش نشان داده و کوچک‌ترین تمایلی برای پذیرش آن از بروز نداده‌اند. با توجه به زمان اندک باقی مانده تا انتخابات مجلس شورای اسلامی، خوشبینی چندانی برای تغییر رویه حکومت دیده نمی‌شود و از همین روست که اصلاح طلبان از هم اکنون تکلیف خود را با این انتخابات روشن کرده‌اند.

کیفرخواست برای جاسوسهای بی نام و نشان

قوه قضاییه ایران روز سه شنبه (۲۲ آذر) از صدور کیفرخواست برای ۱۵ متهم به جاسوسی خبر داد اما نه نام متهمان فاش شده است و نه معلوم شده که این افراد چه زمانی و در چه محلی بازداشت شده‌اند. عباس جعفری دولت آبادی دادستان عمومی و انقلاب تهران، در یک مصاحبه پیرامون این ماجرا، تنها به ذکر این نکته بسنده کرد که جاسوس آمریکایی و صهیونیستی در ایران به اتهام دست زدن به "اقدامات جاسوسی" علیه جمهوری اسلامی در شرف محاکمه قرار دارند. در اظهارات او اشاره‌ای به ملیت بازداشت شدگان هم نشده و مشخص نیست که متهمان شهروند آمریکا هستند یا ملیت دیگری دارند. برخی ناظران می‌گویند که احتمالا متهمان به جاسوسی ۱۲ نفری را نیز شامل می‌شود که ماه گذشته در چند خبر و گزارش به عنوان "جاسوسان سازمان سیا" مورد اشاره قرار گرفتند.

خبر بازداشت متهمان به جاسوسی در ایران را آبان ماه گذشته برخی مقام‌های اطلاعاتی آمریکا مورد تایید قرار داده بودند. به گفته این مقام‌ها "بیش از ۱۰ جاسوس سازمان سیا" در ایران و لبنان بازداشت شده‌اند. ناظران می‌گویند که اعلام خبر صدور کیفرخواست برای گروهی از متهمان به جاسوسی برای آمریکا محصول نزاع فزاینده میان تهران و واشنگتن است که در ادبیات رسانه‌ای و دیپلماتیک از آن به عنوان به عنوان جنگ سرد هم یاد شده است. اهمیت خبر صدور کیفرخواست برای متهمان به جاسوسی برای آمریکا بیشتر از آن جهت است که جمهوری اسلامی هفته گذشته یک هواپیمای جاسوسی بدون سرنشین آمریکایی را نیز به زمین نشاند و در تبلیغات رسانه‌ای خود مدعی شد که فرود این هواپیما متکی به توانمندی‌های تکنولوژیک صورت گرفته است. توالی این دو رویداد را می‌توان نشانه‌ای از تلاش تهران برای نشان دادن قدرت خود در مقابله و مواجهه نظامی-امنیتی با ایالات متحده تلقی کرد.

دعوت به نهضت نامه نویسی

سه شنبه گذشته نامه‌ای دیگر از محمد نوری‌زاد خطاب به آیت الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی انتشار یافت. این پانزدهمین نامه‌ای بود که نوری زاد در فاصله ماه‌های پس از انتخابات ریاست جمهوری تاکنون خطاب به رهبر ایران نوشته است. نوری زاد به دلیل انتشار این نامه‌ها ماه‌های طولانی تحت بازداشت و شکنجه قرار داشت و به تازگی از زندان آزاد شده است اما به گفته خودش فشار نهادهای امنیتی بر وی و خانواده‌اش کماکان ادامه دارد. او سه هفته پیش اعلام کرد که قصد دارد تا زمان برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی در اسفند ماه، هر هفته نامه‌ای خطاب به آیت الله خامنه‌ای بنویسد. نامه‌های او حاوی انتقادهایی صریح از شیوه عملکرد رهبر ایران و دستگاه‌های وابسته به وی است.

نوری‌زاد در نامه اخیر خود با اشاره به تشدید فشارهای نهادهای امنیتی نام ۱۵ شخصیت مذهبی- سیاسی و مدنی را به میان آورده و از آن‌ها خواسته است که نهضتی را برای نگارش نامه به رهبر جمهوری اسلامی آغاز کنند. در نامه او از همسرشهید همت و همسر شهید باکری، آیت الله وحید خراسانی، آیت الله جوادی آملی، آیت الله مکارم شیرازی، آیت الله صانعی، آیت الله بیات زنجانی، آیت الله علیمحمد دستغیب، آیت الله موسوی اردبیلی، سید محمد خاتمی، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، سید حسن خمینی، علی مطهری، حسین علایی، عبدالکریم سروش، محسن کدیور، نمایندگان مجلس و مدیران و مسوولان دعوت شده که نامه‌هایی خطاب به آیت الله خامنه‌ای بنویسد. او در پایان، موعد نگارش نامه‌ها به رهبری را تا زمان برگزاری انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی اعلام کرده اما در عین حال گفته که بنا نیست در آن روز اتفاق حیرت انگیزی رخ بدهد و همهٔ آبهای رفته به جوی بازگردد... همه می‌نویسیم و رهبر را مخاطب نوشته‌های صریح اما مشفقانهٔ خویش قرار می‌دهیم. به امید اثربخشی اقیانوسی از کلمات خیرخواهانه. با توجه به حساسیت نهادهای امنیتی نسبت به انتقاد از رهبر جمهوری اسلامی انتظار می‌رود که محمد نوریزاد در روزهای آینده تحت فشارهای به مراتب شدیدتری قرار گیرد. نوریزاد در ابتدای نامه اخیر خود هم افشا کرده بود که ماموران سازمان اطلاعات سپاه به وی گفته‌اند : "پودرت می‌کنیم و درصد سایت داخلی و خارجی آبرویت را می‌بریم."

ابعاد تازه از مرگ هاله سحابی

مرگ هاله سحابی فرزند عزت الله سحابی هنوز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و مقام‌های امنیتی هنوز توضیحی شفاف درباره علت مرگ وی ارایه نداده‌اند. آن‌ها پیش‌تر علت مرگ او در مراسم تشییع پیکر پدرش را ناشی از ایست قلبی عنوان کرده بودند اما اکنون علی مطهری نماینده محافظه کار مجلس به نقل از وزیر اطلاعات فاش کرده که مرگ خانم سحابی ناشی از بی‌توجهی مامور امنیتی هنگام برخورد و مواجهه با وی بوده است. مطهری گفته است: "درباره مرگ هاله سحابی از وزیر اطلاعات سوال کردیم که به کمیسیون آمده و توضیحاتی را ارائه بدهد و قرار بر این شد که سی دی را به ما داده و ما آن را مشاهده کنیم و بعد اظهار نظر کنیم حال اگر ما قانع نشدیم باید به صحن علنی بیایند توضیح دهند."

اظهارات روز سه شنبه (۲۲ آذر) علی مطهری از این جهت اهمیت دارد که در تضاد با ادعای قبلی مقام‌های امنیتی مبنی بر ایست قلبی خانم سحابی است. او در اظهارات خود پس از اشاره به نقل قول وزیر اطلاعات مبنی بر مرگ خانم سحابی بر اثر بی‌توجهی مامور امنیتی گفته است: "اگر مامور خطایی انجام داده باید برای مردم توضیح داده شود و از مردم عذرخواهی شود. آنقدر نترسید و قداست بی‌جا برای نظام ایجاد نکنید اگر بگوییم که اشتباه کرده‌ایم نظام آسیب نمی‌بیند." این سخنان به معنای تایید تلویحی نقش نیروهای امنیتی در مرگ هاله سحابی است اما مشخص نیست که بر مبنای این اظهارات آیا قرار است پرونده‌ای هم برای رسیدگی به این ماجرا تشکیل شود یا خیر.

اعتراف به تاثیر منفی تحریم ها

سرانجام نام بانک مرکزی ایران به بسته تحریم‌های ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی اضافه شد. تحریم بانک مرکزی بخشی از فشارهای تازه واشنگتن برای متقاعد کردن تهران به تجدیدنظر در برنامه‌های هسته ای‌اش است. این فاز تازه فشار با تصویب سه لایجه در مجلس سنا و مجلس نمایندگان آمریکا در هفته گذشته کلید خورد که بر اساس آن علاوه بر بانک مرکزی، صنایع نفت و پتروشیمی ایران نیز مورد تحریم‌های مضاعف قرار خواهد کرد. مصوبه‌های مجالس آمریکا اکنون برای امضای نهایی در اختیار باراک اوباما رییس جمهوری آمریکا قرار گرفته است و چنانچه وی آن‌ها را امضا کند از ۶ ماه آینده به صورت قانونی تحریم‌ها به اجرا درخواهد آمد. از دید ناظران، تصویب نهایی لایحه تحریم بانک مرکزی ایران نه تنها موسسات اقتصادی و مالی خارجی را از مبادلات تجاری با بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران محروم می‌سازد بلکه صادرات نفت خام ایران را نیز مختل خواهد کرد، زیرا سرنوشت دلارهای نفتی که اکنون به بانک مرکزی واریز می‌شود، در هاله‌ای از ابهام قرار می‌گیرد. مقام‌های آمریکایی پیش‌تر با ایده تحریم بانک مرکزی ایران مخالف بودند به این دلیل که چنین تحریمی می‌تواند آن گروه از متحدان واشنگتن را که با تهران مراوده مالی دارند تحت تاثیر قرار دهد اما ظاهرا درباره این موضوع نیز توافق‌هایی در دولت آمریکا صورت گرفته است.

اظهارات اخیر ویکتوریا نولند، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نشان دهنده دست یابی به راه حلی در این زمینه بود. او روز پنجشنبه (۲۴ آذر) گفت که این کشور مشغول بررسی راه‌های موثر و مناسب برای اجرا و اعمال تحریم‌های تصویب شده در کنگره علیه بانک مرکزی ایران است، به شکلی که بیشترین فشار را به ایران وارد کند و کمترین اخلال را برای دوستان و متحدان آمریکا به همراه داشته باشد. تحریم بانک مرکزی به شکل آشکاری نگرانی مقام‌های ایران را برانگیخته است و آن‌ها را واداشاته تا از موضع همیشگیشان مبنی بر بی‌اثر بودن تحریم‌های غرب عقب نشینی کنند. اظهارات صریح محمود بهمنی مدیرکل بانک مرکزی ایران در هفته گذشته تاییدی بر دلمشغولی مقام‌های جمهوری اسلامی نسبت به اثرات منفی تحریم‌ها بود. بهمنی در اظهاراتی تحریم بانک مرکزی را به قرار گرفتن کشور در شعب ابی طالب تشبیه و آن را جنگ تمام عیار اقتصادی توصیف کرد، که به گفته وی به مراتب سخت‌تر از یک جنگ فیزیکی است. گرچه علیرغم این اظهارات هنوز گروهی از مقام‌های ایران بر بی‌اثر بودن تحریم‌ها تاکید دارند اما دستکم اختلاف نظر درباره برخورد با غرب میان مجموعه تصمیم گیران جمهوری اسلامی بیش از هر زمان دیگر علنی شده است.