یوسف عزیزی بنی‌طرف

مرگ، شکنجه، بازداشت

Babak M — Sun, 05 Feb 2012 15:19:26 +0000

وضعیت فعالان عرب در آستانه انتخابات

محسن کاکارش

محسن کاکارش - گزارش‌های منتشر شده، حاکی از کشته شدن دو تن از شهروندان عرب زیر شکنجه در زندان‌های اهواز و شوش است. هم‌چنین طی روزهای گذشته، ده‌ها تن از شهروندان عرب در شهرهای حمیدیه و شوش بازداشت شده‌اند.

یوسف عزیزی بنی‌طرف، نویسنده و فعال سیاسی عرب به زمانه می‌گوید، بیش از ۵۰ تن در شهرهای شوش و حمدیه دستگیر شده‌اند که از سرنوشت آنان هیچ اطلاعی در دست نیست و دامنه بازداشت‌ها به شهر اهواز نیز رسیده است.

فعالان عرب علت این فشارها را در شهرهای عرب‌نشین، فعالیت جوانان عرب برای تحریم انتخابات مجلس نهم می‌دانند. این نویسنده عرب می‌گوید: "نیروهای امنیتی شیوخ، عشایر و قبایل را تشویق می‌کنند که مردم را به پای صندوق‌های رای بکشند. این امری است که جوانان با آن مخالف هستند."

کشته شدن سه شهروند زیر شکنجه در کمتر از یک‌سال

فعالان حقوق بشر اهواز می‌گویند، در کمتر از یک‌سال سه تن از شهروندان عرب در زندان‌ها بر اثر شکنجه جان خود را از دست داده‌اند.

بر اساس گزارش‌ها، رضا مغامسی شهروند عرب، روز ۲۷ مارس سال گذشته در زندان دزفول جان خود را زیر شکنجه از دست داد.

ناصر البوشوکه جوان ۲۰ ساله روز پنجشنبه ۲۶ ژانویه ۲۰۱۲ در بازار نادری اهواز توسط نیروهای امنیتی ایران بازداشت شد و پس از دستگیری و انتقال به بازداشتگاه وزارت اطلاعات در اهواز، روز دوشنبه ۳۰ ‏ژانویه زیر شکنجه جان سپرد.

هم‌چنین محمد کعبی، شهروند عرب که طی هفته‌های گذشته در محله احمدآباد شوش از سوی نیروهای امنیتی بازداشت شده بود، روز دوم فوریه بر اثر شکنجه جان خود را از دست داد.

بر اساس گزارش‌ها، "یک کارمند ستاد خبری اداره اطلاعات شوش در تماس با خانواده کعبی ضمن اعلام این خبر به آنها اخطار کرده است که از برپایی مراسم عزاداری خودداری کنند. به گفته شخص تماس گیرنده جنازه محمد را کارمندان اداره اطلاعات در مکانی دفن کرده‌اند و نیازی به مراجعه برای دریافت جنازه و دفن و برپایی مراسم عزا وجود ندارد."

یوسف عزیزی بنی‌طرف می‌افزاید: "از خانواده‌ها تعهد گرفته‌اند که هیچگونه مراسمی برگزار نکنند. مردم عرب مراسم عزاداری مفصلی دارند و به خاطر این فشارها ناراضی هستند. جدای از اینکه جگرگوشه‌های‌شان را از دست داده‌اند."

بی‌اطلاعی از سرنوشت بازداشت‌شدگان

یوسف عزیزی بنی‌طرف می‌گوید: "بیش از ۵۰ نفر بازداشت شدند و هیچگونه خبری درباره آن‌ها به خانواده‌ها نداده‌اند. جالب اینجاست که زندان‌های مخفی در اهواز وجود دارد. کسی از مکان بازداشت‌شدگان خبر ندارد."

اسامی بازداشت‌شدگان شهر حمیدیه به این ترتیب اعلام شده است: ‏عیدان شاخی، خالد عبیداوی، حسن عبیات، سیدفرج موسوی، محمد عدنان حلفی، کریم مجید دحیمی، جمال نزال عبیات، جلیل نزال عبیات، علی حیدری، هادی منابی، حیدر عبیداوی، عباس ثامر، عدنان (عماد) ساعدی، ایوب ساعدی، عدنان چلداوی، عادل چلداوی.هم‌چنین دستگیرشدگان شهر شوش عبارتند از: سجاد کعبی، احمد زغیبی، عثمان زغیبی، مهدی خسرجی، امیر سرخی، جعفر کعبی، کاظم دبات، جعجع چنانی، مرتضی موسوی، فیصل دبات، کریم کعبی، عدنان زعیبی، مسلم مزرعاوی، مهدی نواصری، حسن نواصری، علی کنانی، ابراهیم حیدری، سالار عبیداوی، جاسم کعبی، احمد دبات، عاشور دبات، عادل دبات و حمید کعبی.

گفته می‌شود در منطقه کوت‌عبدالله اهواز شماری بازداشت شدند که از آن میان مجید باوی نام یکی از دستگیرشدگان است.

قبایل و تحریم انتخابات

به گفته فعالان عرب، سرکوب در شهرهای عرب‌نشین زمانی آغاز شد که جمعی از جوانان شهر شوش با نوشتن شعارهایی روی دیوارها خواستار تحریم اتنخابات مجلس نهم شده بودند.

آقای بنی‌طرف در این زمینه می‌گوید: "نیروهای امنیتی شیوخ، عشایر و قبایل را تشویق می‌کنند که مردم را به پای صندوق‌های رای بکشند. این امری است که جوانان با آن مخالف هستند. جوان‌ها در شهر شوش شعارنویسی می‌کنند روی دیوار و خواستار تحریم انتخابات می‌شوند. نیروهای امنیتی برایشان سنگین می‌آید که عرب‌ها انتخابات را تحریم کنند. به همین خاطر شروع به دستگیری ۲۷ نفر در شوش می‌کنند که اسامی آنان هم در سایت‌ها ذکر شده است. دامنه دستگیری‌ها به شهر حمیدیه می‌رسد و آنجا هم اعتراضاتی می‌شود. جمعی از دانشجویان و معلمان شهر حمیدیه را دستگیر می‌کنند و اکنون اغلب آنان زیر فشار و شکنجه هستند. احتمال این وجود دارد آنان را به اتهام جاسوسی وادار به اعتراف تلویزیونی کنند."

این فعال سیاسی با اشاره به اینکه هزینه فعالیت‌ها برای فعالان مدنی و سیاسی عرب بسیار سنگین است، می‌گوید همه گروه‌های سیاسی در دوران خاتمی از سوی دادگاه، از جمله حزب وفاق مردم عرب در سال ۱۳۸۶ منحل شدند.

به گفته آقای بنی‌طرف "جوان‌های عرب خیری از انتخابات ندیدند و دلیلی برای شرکت در انتخابات نمی‌بینند و آن را تحریم می‌کنند."

اعتراض به تبعیض و سرکوب

بر اساس گزارش‌های موجود، بیشتر بازداشت‌شدگان روزهای گذشته، فعالان اجتماعی و فرهنگی عرب بودند، اما پیشتر تارنمای سنی‌نیوز که بیشتر اخبار اهل سنت ایران را پوشش می‌دهد، از بازداشت ۱۰ نفر به نام‌های عبدالواحد بیت صیاح، مجید باوی، حمید خنفری بترانی، جمال حزباوی، غازی هندالی فرحانی، سید احمد نزاری، خلف زبیدی، سعید خزرجی، احمد عفراوی و حسین خزرجی خبر داده بود.

سال گذشته شیرین عبادی، برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۰۳ در نامه‌ای خطاب به ناوی پیلای، کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل از وی خواسته بود به رویدادهای فروردین ماه رسیدگی کند که طی آن چندین نفر کشته و زخمی شدند.

خانم عبادی در نامه خود نوشته بود که روز ۱۶ آوریل ۲۰۱۱ (۲۷ فروردین ۱۳۹۰)، شماری از ایرانیان عرب‌زبان و سنی‌مذهب استان خوزستان در شهر اهواز تظاهراتی مسالمت‌آمیز در اعتراض به "وضعیت نامطلوب و تبعیض‌آمیز" خود برگزار کردند که با خشونت نیروهای حکومت ایران روبه‌رو شد و در جریان رویدادهای آن بیش از ۱۲ نفر کشته، حدود ۲۰ نفر زخمی و بیش از ده‌ها تن نیز دستگیر شدند.

سال گذشته این تظاهرات به دعوت گروه‌های عرب مخالف جمهوری اسلامی ایران به‌مناسبت سالگرد تظاهرات ۱۵ آوریل ۲۰۰۵ و برای "اعلام خشم" خود نسبت به سیاست‌های حکومتی صورت گرفته بود.

از سوی دیگر، سازمان گزارشگران بدون مرز، "سرکوب" تظاهرات در خوزستان و "ممنوعیت اطلاع‌رسانی" درباره تظاهرات آن زمان را محکوم کرد.

تظاهرات شش‌سال پیش پس از انتشار نامه منسوب به دفتر ریاست جمهوری اسلامی ایران مبنی بر اجرای برنامه‌هایی برای "تغییر جمعیتی استان خوزستان به زیان مردم عرب بومی در مناطق عرب‌نشین استان" برگزار شده بود، اما دولت ایران وجود چنین برنامه‌هایی را تکذیب کرد و نامه منتشر شده را جعلی خواند.

فعالان مدنی عرب می‌گویند، یکی از علل اعتراض‌ها در مناطق عرب‌نشین ایران، تبعیض و نقض حقوق آنان است.

پیشتر کریم عبدیان، فعال حقوق بشر اهوازی به زمانه گفته بود: "عمدتاً خواسته‌های مردم عرب‌تبار اهواز خارج از خواسته‌های دمکراتیک تمام مردم ایران نیست. برای آن بخش از ملیت‌های ایرانی که زبان‌شان فارسی نیست در مرحله اول تدریس به زبان مادری مهم هست که یک حق اساسی و بنیادی هر انسانی است. مسئله دیگر برای عرب‌ها مسئله نفت است و این‌که نزدیک به ۹۰ درصد از نفت کشور در آنجا تامین می‌شود. در حالی‌که مردم منطقه در فقر وحشتناکی به سر می‌برند. به هر حال با رشد آگاهی ملی، سیاسی و اجتماعی، مردم به این پرسش رسیده‌اند که چرا از این‌همه ثروت حقوقی ندارند؟ چرا بی‌کاری بین جوانان عرب ۳۰ تا ۳۵ درصد است؟"

در همین زمینه:

تحولات منطقه و اعتراض عرب‌های ایران

نفت و فعالان عرب اهواز

انتخابات مجلس نهم − دوسیه

سوریه در محاصره‌های سیاسی و دیپلماتیک

arezoo — Thu, 17 Nov 2011 14:12:02 +0000

محسن کاکارش

تصمیم تعلیق عضویت سوریه در اتحادیه عرب در روز ۱۲ نوامبر ۲۰۱۱ (۲۱ آبان‌ ۱۳۹۰)، واکنش‌های گسترده‌ای به دنبال داشت.

در همان روز ‌بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل متحد، تصمیم اتحادیه عرب را اقدامی شجاعانه خواند و از قصد آن برای تامین حفاظت برای مردم سوریه استقبال کرد. بلافاصله باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا هم از افزایش انزوای دیپلماتیک حکومت بشار اسد، به عنوان قدمی مهم یاد کرد. در واکنشی دیگر اتحادیه اروپا نیز روز دوشنبه ۲۳ آبان ماه اعلام کرد ۱۸ تن دیگر از مقامات دولتی دمشق را به فهرست تحریم‌های خود اضافه می‌کند.

سازمان ملل متحد آمار کشته‌شدگان در جریان ناآرامی‌های سوریه را بیش از ‌سه‌هزار و ۵۰۰ تن اعلام کرده است.

در واکنش تازه آمریکا، مارک تونر، سخنگوی وزارت امورخارجه این کشور گفته است، به رایزنی با اتحادیه اروپا و دیگر شرکای بین‌المللی خود ادامه خواهند داد تا بتوانند راه‌های مختلف افزایش بشار بر بشار اسد را پیدا کنند.

سخنگوی وزارت خارجه ایران گفته است: "صدور بیانیه اتحادیه عرب هم‌زمان با تلاش نیروهای فرامنطقه‌ای به منظور مداخله در امور داخلی سوریه قابل تامل بوده، در حالی که ایجاد زمینه لازم برای موفقیت طرح اصلاحات از سوی رئیس‌جمهور سوریه و مردم این کشور و مقابله با مداخلات خارجی در سطح منطقه‌ای ضروری است."

احمد داود اغلو، وزیر خارجه ترکیه که کشورش نقش قابل توجهی در حمایت از معترضان سوریه داشته، به رهبران سوریه و دیگر کشورهای خاورمیانه هشدار داده است، کسانی که نتوانند به مطالبات مردم خود پاسخ بدهند، رفتنی خواهند بود. ملک عبدالله، پادشاه اردن هم‌در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی، به بشار اسد توصیه کرده از ریاست جمهوری سوریه کناره‌گیری کند.

از سوی دیگر ولید معلم، وزیر خارجه سوریه تصمیم اتحادیه عرب را "گامی خطرناک" خوانده و گفته است، سوریه در برابر فشار‌ها "خم نخواهد شد". در‌‌همان حال حکومت جمهوری اسلامی ایران که به عنوان هم‌پیمان سوریه در منطقه شناخته شده، تصمیم اتحادیه عرب را عاملی برای پیچیده‌تر شدن وضعیت این کشور خوانده است.

رامین مهمان‌پرست، سخنگوی وزارت خارجه ایران گفته است: "صدور بیانیه اتحادیه عرب هم‌زمان با تلاش نیروهای فرامنطقه‌ای به منظور مداخله در امور داخلی سوریه قابل تامل بوده، در حالی که ایجاد زمینه لازم برای موفقیت طرح اصلاحات از سوی رئیس‌جمهور سوریه و مردم این کشور و مقابله با مداخلات خارجی در سطح منطقه‌ای ضروری است."

زمانه در پیوند با تصمیم تعلیق عضویت سوریه در اتحادیه عرب و آینده سیاسی این کشور، با یوسف عزیزی بنی‌طرف، نویسنده و تحلیل‌گر سیاسی مسائل جهان عرب گفت‌وگویی کرده است.

تعلیق عضویت سوریه در اتحادیه عرب چه پیامی برای اپوزیسیون این کشور و جامعه جهانی در بر داشت؟

یوسف عزیزی بنی‌طرف: بخشی از اپوزیسیون سوریه‌‌که همان مجلس ملی سوریه (المجلس الوطنی سوری) است، از این مسئله استقبال کرد. خود مردم هم در داخل تصمیم اتحادیه عرب را تائید کردند چون پیشتر خواستار آن شده بودند. جمعه گذشته به نام جمعه "ضرورت تعلیق عضویت" نامگذاری شده بود و یکی از شعارهای اصلی تظاهرکنندگان بود.

یک گروه اپوزیسیون دیگر شورای عمومی هماهنگی انقلاب است که هیثم مادح، میشل کیلو و ۱۱ حزب کرد عضو آن هستند. این شورا خواستار مذاکره با رژیم سوریه بودند که آن‌ها هم به منظورشان رسیدند، چون اتحادیه عرب تا ۱۶نوامبر به دولت سوریه وقت داده بود که همه عملیات نظامی را علیه تظاهرکنندگان متوقف کند و اجازه بدهد که کمیته‌های نظارتی وارد سوریه بشوند و رسانه‌ها در محل تظاهرات حضور پیدا کنند. روز دوشنبه، ۱۴نوامبر وزیر خارجه سوریه با این مسئله موافقت کرد. اتحادیه عرب ۵۰۰ عضو، متشکل از کمیته‌های نظارتی و خبرنگار مشخص کرده که قرار است طی دو، سه روز آینده به سوریه بروند.

اگر رژیم سوریه نیروهای نظامی، تانک و توپ‌های خود را از شهرهای مختلف سوریه عقب بکشد، شاید این به نتیجه برسد، ولی خیلی‌ها خوش‌بین نیستند و معتقدند که حکومت سوریه می‌خواهد زمان بخرد. جنبه بین‌المللی تصمیم اتحادیه عرب اما با استقبال کشورهای غربی از جمله آمریکا مواجه شد. آقای اوباما‌‌همان شب تائید کرد و سران کشورهای اروپایی و ترکیه از این اقدام اتحادیه عرب استقبال کردند. غیر از ایران و روسیه که انتقاد کردند اغب کشورهای جهان از اقدام اتحادیه عرب استقبال کردند.

یوسف عزیزی بنی‌طرف: اصولاً تصمیم‌های اتحادیه عرب همیشه از طریق اجماع حاصل می‌شود. آن‌ها سعی می‌کنند رای‌گیری نکنند و همیشه اجماعی صورت بگیرد. اغلب به این شکل بوده، ولی موارد استثنا هم وجود داشته است. مسئله تعلیق سوریه از موارد استثناست.

این یک تصمیم تاریخی بود. زیرا در اتحادیه عرب- که از سال ۱۹۴۵ تاسیس شده- این سومین‌بار است که یک کشور را به حالت تعلیق در می‌آورند. حرکت یادشده نشانگر این است که انقلاب‌های عربی تاثیر خود را روی اتحادیه عرب گذاشته است. چون پیشتر اتحادیه عرب تنها اتحادیه دولت‌های عربی بود و هم اکنون در اتحادیه عرب یک نوع رنسانس ایجاد شده است که به ملت‌های عرب و آرمان‌های‌شان روی می‌آورد. ‌‌همان کاری که در روز ۱۱نوامبر در مورد سوریه کردند.

به باور شما این اقدام اتحادیه عرب، سوریه را به سمت مرحله انتقالی می‌برد؟

اکنون قدری زود است که قضاوت کنیم. باید ببینیم که این ۵۰۰ نفری که اتحادیه عرب مشخص کرده است و سیاستمداران و روزنامه‌نگاران را در برمی‌گیرد، چه خواهند کرد و رژیم سوریه نیز در این مقطع نشان خواهد داد که در این مسئله صادق است یا باز قصد خرید زمان را دارد. من فکر می‌کنم طی چندروز آینده این مسئله آشکار خواهد شد.

وزیران خارجه اتحادیه اروپا روز دوشنبه در بروکسل اعلام کردند در واکنش به ادامه خشونت‌ها علیه شهروندان سوریه، ۱۸ تن دیگر از مقامات دولتی، دمشق را به فهرست تحریم‌ها اضافه می‌کنند. اعمال فشار‌های بین‌المللی که اتحادیه اروپا نیز بر آن تاکید دارد، چه تاثیری در وضعیت سوریه خواهد گذاشت؟

بی‌تاثیر نیست، ولی سرنوشت‌ساز هم نیست. سوریه هراسش از این است که بستر عربی‌اش را از دست بدهد. این کشور در تاریخ معاصر معروف است به محور ناسیونالیسم عرب و همیشه این ادعا را داشته است. احزاب ناسیونالیست مانند حزب بعث، حزب اجتماعی قومی سوریه در این کشور به‌وجود آمده‌اند.میشل عفلق و اکرم الحورانی، موسس حزب بعث بودند. در نتیجه برای سوریه خیلی سنگین است که کشورهای عربی وی را تحریم کنند و سفرای خود را فرا بخوانند. حتی ممکن بود به تحریم اقتصادی هم منجر شود که در این صورت اثرات زیانباری به دنبال خواهد داشت. چون به‌هرحال اگر اتحادیه عرب تصمیم بگیرد، حتی کشورهای یمن و لبنان که رای منفی داده‌اند یا مانند عراق که رای ممتنع داد، مجبورند این تحریم‌ها را اجرا کنند. در این صورت کمک‌های مالی بسیاری از سوی کشورهای خلیج قطع خواهد شد. سوریه خودش را به نوعی در محاصره سیاسی و دیپلماتیک و اقتصادی می‌بیند. در نتیجه بازتابش در سخنان آقای ولید معلم وزیر خارجه سوریه پیدا بود، ولی باز به این رژیم اعتماد چندانی نیست و بایستی منتظر چندروز آینده بود که تا چه حد واقعاً به این تصمیمات گردن می‌گذارد.

همانطور که اشاره کردید، دو کشور یمن و لبنان با تعلیق سوریه در اتحادیه عرب مخالف کردند و عراق هم رای ممتنع داد. علت مخالفت این دو کشور را در چه مسائلی می‌بینید؟

یوسف عزیزی بنی‌طرف: دولت لبنان در واقع تحت حمایت حزب‌الله است و این حزب هم پیمان رژیم بشار اسد است و رهبرش آقای حسن نصرالله علی‌رغم خیزش توده‌ای مردمی سوریه، از بشار اسد حمایت کرده است.

اصولاً تصمیم‌های اتحادیه عرب همیشه از طریق اجماع حاصل می‌شود. آن‌ها سعی می‌کنند رای‌گیری نکنند و همیشه اجماعی صورت بگیرد. اغلب به این شکل بوده، ولی موارد استثنا هم وجود داشته است. مسئله تعلیق سوریه از موارد استثناست. یمن به دلیل این‌که علی عبدالله صالح وضعیتی شبیه آقای بشار اسد دارد و توده‌های میلیونی یمن از وی به پا خواسته‌اند هراس از این دارد که چنین سرنوشتی برای وی تکرار بشود. با توجه به این‌که طرح کشورهای خلیج هم در نیمه راه قرار دارد و اجرا نشده است.

دولت لبنان هم در واقع تحت حمایت حزب‌الله است و این حزب هم پیمان رژیم بشار اسد است و رهبرش آقای حسن نصرالله علی‌رغم خیزش توده‌ای مردمی سوریه، از بشار اسد حمایت کرده است. انتظار این نکته البته از لبنان می‌رفت، به عنوان کشوری که دولتش در دمشق تائید شده و طرحش در آنجا ریخته شده است. نقشه براندازی آقای حریری در دمشق طرح‌ریزی شد و به اشارات رژیم سوریه بود که حزب‌الله لبنان و رئیس مجلس و دیگران، دولت قبلی آقای حریری را که از اکثریت برخوردار بود، از اکثریت انداختند و دولت آقای میقاتی را سر کار آوردند.

به همین خاطر دولت لبنان خودش را مدیون رژیم سوریه می‌داند و از این بابت علیه تصمیم اتحادیه رای داد. گرچه یک اپوزیسیونی هم هست به نام ۱۴مارس که از خواسته‌های خیزش مردم سوریه حمایت می‌کند منتها قدرت دست دولت است و او تصمیم می‌گیرد.

در همین زمینه:

مرحله‌ای تازه از انقلاب سوریه

حمله به کانون اعتراض‌های مردمی در سوریه

افزایش فشار بین‌المللی بر سوریه

سوريه؛ انقلاب يا اصلاح؟