رقص

رقص و انرژی بی‌پایان انسان

society — Sat, 02 Mar 2013 11:29:50 +0000

در گفت‌وگو با گونتر کرویتز، محقق تاثیر موسیقی بر جامعه

بابک نصیری

بابک نصیری - انسان‌ها پیش از آن‌که قابلیت نوشتن را کسب کنند، می‌رقصیدند. گونتر کرویتز از دانشگاه اولدنبورگ معتقد است که تحرک همراه با موزیک به ما قدرت و خودآگاهی می‌بخشد.

این "محقق تاثیر موسیقی" در گفت‌وگو با نشریه اشپیگل توضیح می‌دهد که چرا رقص، آرامبخش و کمک بزرگی برای مقابله با بیماری‌هاست.

اشپیگل: اصلاً چرا می‌رقصیم؟

گونتر کرویتز: قدمت رقص در فرهنگ بشری، بیشتر از اولین نوشته‌هایی است که موجود هستند. رقصیدن محصول جنبی ایستاده راه رفتن انسان‌های اولیه است که رفته رفته جزئی از ویژگی‌های ژنتیکی آنها ‌شده است. احتمالاً رقص به‌دلیل تاثیری که در بهبود کارکرد (مکانیسم) درک و برداشت انسان از محیط پیرامونش، چنین تاریخچه موفقی دارد. شاید هم بشریت به‌خاطر رقص چنین توسعه‌ای داشته است.

آیا رقصیدن برای انسان‌ها ضروری ا‌ست؟

رقص تانگو طی دیکتاتوری نظامی آرژانتین ممنوع بود. در حال حاضر وقتی مسلمان‌ها در قدرت هستند، رقص و موسیقی را ممنوع می‌کنند. چنین جوامعی دچار سکون می‌شوند، اما در درازمدت هیچ حکومتی که رقص را ممنوع کرده، پایدار نمانده است. رقص زندگی ا‌ست.

رقصیدن چه تاثیر مثبتی روی افراد دارد؟

رقصیدن در درجه اول ، تحرک است و تحرک برای همه خوب است. ما در جوامعی زندگی می‌کنیم که به‌خاطر کمبود تحرک جسمی، بسیاری دچار مشکل اضافه وزن و بیماری قندی هستند.

آیا تاثیر رقص فراتر از تحرک جسمی ا‌ست؟

مطمئناً. در رقصیدن برخلاف ورزش، نه تنها تفکیک‌های سنی و جنسیتی وجود ندارد، بلکه حتی در به هم رساندن دو جنس مخالف موثر است.

یعنی رقص در انتخاب شریک زندگی نقش دارد؟

انسان می‌تواند به شریک زندگی احتمالی‌اش از طریق رقص پیام بدهد که چه ویژگی‌های جسمانی دارد. هماهنگی، توازن و سرعت، همگی عواملی هستند که نقش مهمی در رقص ایفا می‌کنند. همچنین حتی اگر کسی قصدی برای آغاز رابطه با کسی را نداشته باشد، به نمایش گذاشتن توانایی‌های فردی، نشان می‌دهد رابطه احتمالی چه می‌تواند بشود. این بخش مهمی از هویت شخصی، اجتماعی و جنسی ماست و به همین خاطر برای خودآگاهی ما مهم است.

گونتر کرویتز: رقص دونفره باعث کاهش ابتلای انسان به بیماری زوال عقل به میزان ۷۶درصد می‌شود. در حالی‌که آمار مربوط به تاثیر حل جدول در کاهش این مشکل، ۴۷ درصد و مطالعه ۳۵ درصد است. ما می‌دانیم که نواختن ساز، زمان حافظه شنیداری کودکان را افزایش می‌دهد. این تاثیر مثبت شامل بزرگسالان هم می‌شود. ظاهراً رقصیدن دارای چنان کارکرد پیچیده‌ای است که مهارت‌های حرکتی (موتوریک)، توجه و تمرکز، حافظه درازمدت و کوتاه مدت را به خدمت می‌گیرد.

آیا کسی که خوب می‌رقصد، راحت‌تر دیگری را "گرفتار" خودش می‌کند؟

حداقل در تحقیقی که در مورد زوج‌های رقص تانگو انجام دادیم، مشخص شد که در حین این رقص، میزان ترشح هورمون جنسی "تستوسترون" افزایش می‌یابد. در حال حاضر نمی‌شود گفت این تغییر چه تاثیراتی بر جای می‌گذارد. به‌جز این مسئله مشخص کردیم که در حین این رقص همراه با موزیک، میزان هورمون استرس "کورتیزول" در بزاق این افراد کاهش می‌یابد. این میزان بدون موزیک تغییر چندانی نمی‌کند.

بنابراین رقص به مقابله با استرس کمک می‌کند؟

بله، حرکت با موزیک، چه منظم، چه آزاد، آرام‌کننده و احسانی در حق روان است.

شما از رقص‌کلاسیک دو نفره صحبت کردید. آیا رقص در دیسکو هم تاثیر مشابهی دارد؟

تحقیقاتی که در مورد تاثیر رقص بر جسم و روان وجود دارد، روی زوج‌های رقصنده انجام شده‌ است، اما قطعاً رقص در دیسکو هم تاثیر مشابهی دارد. مطمئنا رقصیدن در دیسکو میلیون‌ها نفر را شاد می‌کند. این امر به خیلی‌ها کمک می‌کند تا بر استرس‌های روزانه‌شان غلبه کنند. حتی وقتی ‌که کسی تنها می‌رقصد، این حرکت موزون، به او حسی خوب چون حس خوب بودن در امنیت خانواده را اعطا می‌کند. رقص‌های دو نفره و فولکلوریک به دلیل حرکت‌های برنامه‌ریزی شده، قابلیت‌های بیشتری را در حین رقص طلب می‌کنند.

آیا رقص تاثیراتی درازمدت نیز روی سلامتی فرد دارد؟

در یک تحقیق اپیدمیولوژیک (همه‌گیرشناسانه) نشان داده شده است که رقص دونفره باعث کاهش ابتلای انسان به بیماری زوال عقل به میزان ۷۶درصد می‌شود. در حالی‌که آمار مربوط به تاثیر حل جدول در کاهش این مشکل، ۴۷ درصد و مطالعه ۳۵ درصد است. ما می‌دانیم که نواختن ساز، زمان حافظه شنیداری کودکان را افزایش می‌دهد. این تاثیر مثبت شامل بزرگسالان هم می‌شود. ظاهراً رقصیدن دارای چنان کارکرد پیچیده‌ای است که مهارت‌های حرکتی (موتوریک)، توجه و تمرکز، حافظه درازمدت و کوتاه مدت را به خدمت می‌گیرد. بی‌اندازه دور از تصور ماست که به چه میزان، رقص مشترک، ظرفیت‌های مغزی را در خدمت خود می‌گیرد.

آیا رقصیدن نقش درمان هم دارد؟

در یک تحقیق تازه، از خانمی یاد شده که دچار بیماری ام اس (اسکلروز چندگانه) بوده، اما پس از پنج ماه رقص درمانی، یکی از دو عصای خود را کنار گذاشته است. در مورد بیمارانی که دچار پارکینسون هستند هم ثابت شده است که به‌واسطه آموزش و تمرین رقص، بهبود قابل توجهی در وضعیت تحرک‌شان ایجاد شده است. این‌ها نشانه‌های قابل توجهی هستند که می‌شود به آن تاثیرات دارویی موسیقی و رقص گفت.

تاثیرگذاری رقص به چه شکل است؟

این تاثیرگذاری قبل از همه چیز به‌واسطه تاثیر روی روان صورت می‌گیرد. در طی درمان تلاش می‌شود که بیمار از حس و روحیه منفی فاصله بگیرد و تصویری مثبت از خود داشته باشد. وقتی کسی به‌عنوان بیمار متوجه می‌شود امری را در کنترل خود دارد، حس خوبی در او ایجاد می‌شود. گمان می‌رود که نبض موسیقی، تحرکی در انسان ایجاد می‌کند؛ حتی اگر قابلیت‌های حرکتی او آسیب دیده باشند. ممکن است داروها و عمل‌های جراحی با عوارض جسمانی یک بیماری مبارزه کنند، اما در ایجاد شور و شوق زندگی بسیار ناتوان هستند.

از چه موقع باید شروع به رقصیدن کرد؟

اگر امکان داشنه باشد، از کودکی! این یک مشکل اجتماعی جدی است که شمار زیادی از کودکان دچار کم‌تحرکی و تغذیه ناسالم و تا آخر عمرشان درگیر مشکل اضافه وزن‌شان می‌شوند. علاوه بر این ما توانستیم در تحقیقی نشان دهیم که بچه‌های دبستانی که می‌رقصند کمتر رفتار تهاجمی دارند. بنابراین فوراً توصیه می‌شود که در مدارس آموزش رقص بگذارند چون بچه‌ها از فواید بسیار زیاد جسمی و روحی آن بهره‌مند خواهند شد. بهترین راه، آلوده شدن هرچه زودتر به "ویروس رقص" و مبتلا ماندن برای تمام عمر است. رقص بهترین راه است و البته هیچ‌گاه برای شروع دیر نیست.

منبع:

اشپیگل آنلاین

فکر می‌کنم مرا بخشید

arezoo — Sat, 12 Nov 2011 15:11:23 +0000

سمیه تیرتاش

سمیه تیرتاش - چند روزی می‌شد که از یک برنامه گروهی در مدرسه اش صحبت می‌کرد. می‌گفت برای این برنامه به چند گروه دیگر هم نیاز دارد و انتخاب یک موسیقی خوب که بتوانند با آن برقصند. می‌گفت اسم برنامه Battle of the Bands است و در آن چند گروه رقاص باهم رقابت می‌کنند. این تنها اطلاعاتی بود که من از توضیحات بی‌وقفه‌اش گرفتم و در ذهن شلوغ و پر دغدغه‌ام جای دادم.

هر از گاهی می‌دیدم که با دوستانش بر سر انتخاب آهنگ مشاجره می‌کند، قهر و آشتی می‌کند و خلاصه سعی می‌کند آنها را متقاعد کند که یکی از کارهای لیدی گاگا را بپذیرند. خلاصه، سرش حسابی شلوغ بود. آنچه به چشم من می‌آمد، شور و حرارتی بود که برای رقصیدن به خرج می‌داد. مدام آهنگ تلفن لیدی گاگا در خانه ما پخش می‌شد و ساحل گاهی از من می‌خواست که رقصش را با آن ببینم و نظر بدهم.

اعتراف می‌کنم که بیشترِ اوقات با این‌که به خودم نهیب می‌زدم باید به کار‌هایش توجه نشان بدهم، اما آنقدر ذهنم درگیر مطالبی بود که باید می‌خواندم و می‌نوشتم که تقریباً متوجه رقصش نمی‌شدم و با سر تکان دادن و استفاده از جملات تشویقی مثل "عالی بود مامان" یا "حرف نداشت"، سر و ته قضیه را هم می‌آوردم. آن روز تا از مدرسه رسید، شروع کرد حرف زدن از لباس‌هایی که باید می‌پوشید. ما بین صحبت‌هایش به این‌که لباس‌ها باید یک‌مدل و یک‌رنگ باشد اشاره کرد و من سرسری از آن گذشتم. گفتم مامان جان، کیفیت کار مهم است و اصلاً نیازی به این‌همه قرتی‌بازی نیست و بهترین کار برای رقص گروهی تمرین است.

یک ماه از اینهمه سر وصدا و جنب و جوش می‌گذشت که یک روز با یک نامه خودش را توی ماشین پرت کرد و نفس‌زنان و با هیجان اعلام کرد که گروهش برای رقابت نهایی پذیرفته شده است و هفته آینده سه‌شنبه، خانواده‌ها دعوت شده‌اند که بیایند و این مسابقه باشکوه را از نزدیک ببینند. من طبق معمول خیلی کلیشه‌ای گفتم که "حتما مامان جان" و پیش خودم فکر کردم، مسابقه رقص یک مشت بچه که سعی می‌کنند ادای هنرپیشه‌ها و خواننده‌های هالیوودی را در بیاورند چقدر خسته‌کننده خواهد بود و خودم را برای یک برنامه کودکانه آماده کردم.

روز موعود رسید. قرار بود بچه‌ها در مدرسه بمانند و خودشان را آماده کنند و خانواده‌ها بعد از ظهر در سالن مدرسه مستقر شوند تا مسابقه شروع شود. گروه اول که روی صحنه آمدند، بند دلم پاره شد. سه تا دختر فرشته‌گون با لباس‌های یک مدل و رنگارنگ، با یک موسیقی ملایم شروع به رقصیدن کردند و همراه با خواننده آهنگ، هم نوایی کردند. با آمدن گروه دوم، اضطراب من به اوج رسید. این گروه هم آراسته و زیبا با آرایش و لباس‌هایی صورتی رقص و آوازشان را به پایان بردند.

نوبت ساحل من کی می‌رسید؟ دل توی دلم نبود و تا می‌توانستم، خودم را سرزنش کردم که چرا این قضیه را جدی نگرفتم و به حرف‌های دختر کوچکم اهمیت ندادم. بالاخره نوبت او شد. اسم گروهش را اعلام کردند Tele Gaga و موسیقی تلفنِ لیدی گاگا فضای سالن را به هیجان در آورد. ساحل و دوستش کاملاً متفاوت از بقیه گروه‌ها از ته سالن دست‌زنان و پایکوبان به سمت صحنه رقص آمدند و با لیدی گاگا همخوانی کردند و به یک لحظه چهارتا دختر کوچک با لباس‌هایی که هیچ همخوانی با هم نداشت، با آرایشی غلیظ، شروع به رقصیدنی تند و پرشور کردند.

دخترم ساحل جدی بود. حرکاتش محکم بود و با اعتماد به نفس می‌چرخید و می‌رقصید. چرخش، باز هم چرخش و این باعث شد تا من هم بچرخم و برگردم به سال‌های خیلی دور...

همیشه دوست داشتم به پدرم خیلی نزدیک باشم، نزدیک‌تر از هر کسی توی دنیا. آنقدر که سکوت همیشگی‌اش را بشکند و با من از درونِ رمزآلودش صحبت کند.

جمعه‌ها باهم کوه می‌رفتیم. جاده سبز نزدیک خانه‌مان را دنبال می‌کردیم و سر از قلب جنگل‌های سبز و وحشی شمال در می‌آوردیم. آنقدر بالا می‌رفتیم که کل شهر زیر پای ما قرار می‌گرفت و از آن بالا دنبال خانه خودمان می‌گشتیم که کجاست و حدس می‌زدیم آیا مادرم بیدار شده یا خیر؟ و دل‌مان را برای صبحانه گرم، صابون می‌زدیم.

جمعه‌های فراموش نشدنی، دست گرم وبزرگش را با حجب و احتیاط هر از گاهی می‌گرفتم. بالاخره آن روز موعود فرا رسید و پدرم زبان گشود و با من حرف زد. از احساساتش گفت، از آن‌چه که باور داشت و من از اعتمادش غرقِ شادی شدم.

همه‌چیز اما خیلی زود خراب شد. به یک عروسی دعوت شده بودیم. عاشق جمع‌های شلوغ و موسیقی و رقص بودم. در خانه همیشه جلوی آینه با شورو شوق می‌رقصیدم و به دنبال فرصتی می‌گشتم که رقص‌های تمرین شده‌ام را در جمع اجرا کنم. می‌دانستم پدرم دل خوشی از رقصیدن من ندارد. می‌گفت، این‌ها قرتی‌بازی‌ است؛ کار بیهوده و عبثی است که فقط وقت آدم را تلف می‌کند. پدرم در کل با هر قضیه‌ای که به تن و تنانگی مربوط می‌شد احساس راحتی نمی‌کرد.

عروسی به قول آن زمانی‌ها مختلط بود و بزن و بکوب حسابی برقرار بود. از قبل مامان کلی مرا نصیحت کرده بود که خویشتنداری کنم. قبل از رسیدن به سالن عروسی، من صد و پنجاه بار به خودم گفتم که سمیه خواهش می‌کنم جوگیر نشو، اما تا پایم به عروسی رسید و صدای موسیقی را شنیدم، مانتو را در نیاورده آن وسط بودم و پیچ و تابی می‌خوردم که بیا و ببین و به تصور خودم حرکاتی موزون داشتم. همه این حرکات و ذوق زدگی‌ام ناشی از انرژی رها شده دخترکی نوجوان بود که نمی‌توانست این‌همه شور و نشاط را در خودش نگهدارد.

در آن لحظات اندرزهای مامان درباره وقار و نارضایتی پدرم، به دست فراموشی سپرده شده بود و فقط من بودم و موسیقی و میل بیکران به رقصیدن. اما خوب هر سرخوشی و بی‌فکری یک تاوانی هم دارد و من خیلی سخت تاوان پس دادم. من و پدرم ازهم دور شدیم، خیلی دور. او با من قهر کرد و دیگر باهم به کوه نرفتیم. دیگر فرصت شانه به شانه او راه رفتن از من دریغ شد. انگار آن پیچ و خم‌ها و رقصیدن‌ها فاصله بین من و او را به رخ کشیده بود؛ فاصله بین دو نسل؛ فاصله‌ای مانند یک دره عمیق.

حالا این ساحل بود که می‌رقصید و می‌چرخید و من نظاره‌گرش بودم. برنامه گروه Tele Gaga تمام شد و گروه‌های دیگر آمدند، با کلی امکانات و جلال و جبروت، لباس‌های فاخر و پر زرق و برق.

بعد از مسابقه قرار شد همه بچه‌های مدرسه و خانواده آن‌ها در کنار داوران برنامه رای بدهند تا برنده مسابقه تعیین شود. دلشوره عجیبی همراه با حس سرزنش همه وجودم را پر کرده بود. چرا به رقص دخترم بهایی نداده بودم؟ چرا کارهایش را دنبال نکرده بودم؟ چرا برایش لباسی تهیه نکرده بودم؟ و هزار چرای بی‌پاسخ دیگر. همینطور که با چرا‌هایم در گیر بودم، زمان اعلام برنده‌ها رسید. طبق معمول از آخر به اول شروع کردند. همه در حال تشویق بودند و سر و صدایی به پا بود ومن ساکت‌تر از همیشه، تا این‌که نوبت به اعلام برنده نهایی رسید. باور نکردنی بود. گوینده با صدای بلند و با هیجان اسم Tele Gaga را آورد. زمان برایم متوقف شد. دختر کوچک من که در طول یک‌ماه گذشته همه کار‌ها را به تنهایی انجام داده بود، بدون حمایت من، اول شد. آن‌هم برای اجرای خوب، خلاقیت در لباس و آرایش و هماهنگی آن با موسیقی و اعتماد به نفس بالا در حین اجرای برنامه. فراموش کردم مادر هستم. رفتم روی صندلی و با صدای بلند داد زدم: "ساحل." سرش را بلند کرد، به من نگاه انداخت و لبخند نمکینی زد. فکر کنم بی‌توجهی مرا بخشید.