https://archive.radiozamaneh.com/taxonomy/term/6862/all fa https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2011/10/28/7923 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2011/10/28/7923" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> در گفت‌وگو با محمد مصطفایی </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بهنام دارایی‌زاده </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="345" height="238" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/5555.jpg?1319826094" /> </div> </div> </div> <p>بهنام دارایی&zwnj;زاده - کشتن اسیر جنگی، مطابق تمامی نرم&zwnj;ها و موازین حقوق بشری، &quot;جرم و جنایت جنگی&quot; محسوب می&zwnj;شود؛ به همین جهت، قتل معمر قذافی رهبر پیشین لیبی، در حالی که زنده به دست مخالفانش افتاده بود، موجب اعتراض گسترده نهادهای حقوق بشری و حتی برخی از دولت&zwnj;ها&nbsp;شد.&nbsp;گرچه این نخسیتن مرتبه هم نیست که &quot;شورای انتقالی لیبی&quot; به واسطه برخوردهای خصمانه نیروهای وفادار به خود، مورد اعتراض مجامع مستقل حقوق بشری قرار می&zwnj;گیرد.</p> <!--break--><!--break--><p>&nbsp;</p> <p><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20111022_Hoghooghbashr.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon.jpg" /></a></p> <p>این رویدادها نشان چیست و مسئولیت دولت&zwnj;های خارجی که با دستاویز تحقق صلح، دموکراسی و آزادی و... برای مردم لیبی در این کشور مداخله نظامی کردند کدام است؟&nbsp;این پرسش&zwnj;ها را با محمد مصطفایی حقوقدان و آشنا به مسائل حقوق بشر در نروژ در میان گذاشته&zwnj;ایم.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>شما کشتن معمر قذافی رهبر پیشین لیبی، در حالی که زنده دستگیر شده بود را چگونه ارزیابی می&zwnj;کنید و فکر می&zwnj;کنید چنین برخوردی از سوی نیروهای شورشی نشانه چه می&zwnj;تواند باشد؟</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p> <strong>محمد مصطفایی: </strong>کشتن معمر قذافی هیچ تفاوتی با سایر موارد مشابه ندارد. قوانین حمایتی از اسرای جنگی برای همه افراد یکسان در نظر گرفته شده است و در این بین هیچ تفاوتی وجود ندارد. اصل بر این است که سلامتی و جان یک اسیر جنگی باید حفظ شود. اگر هم قرار است حکم اعدامی اجرا شود، این حکم &zwnj;باید پس از برگزاری یک جلسه دادگاه با رعایت تمامی موازین یک دادرسی عادلانه به اجرا درآید.</p> <p>&nbsp;</p> <p> در لیبی اما وضعیت به گونه&zwnj;ای پیش رفت که این امر محقق نشد. در لیبی سرهنگ قذافی در راس حکومتی قرار داشت که یک دیکتاتوری کامل بود. از سویی دیگر معمر قذافی در طول سال&zwnj;&zwnj;های طولانی حکومت خود توانسته بود طرفدارانی هم به گرد خود جمع آورد.</p> <p>&nbsp;</p> <p> زمانی که مردم لیبی به سیاست&zwnj;های حکومتی او اعتراض کردند، او با حمایت همین طرفداران خود، اقدام به سرکوب مخالفان کرد. یعنی مردمی که نه سلاح داشتند و نه حتی از پشتیبانی خاصی برخوردار بودند. در نهایت &zwnj;هم برخی از کشورهای غربی مانند آمریکا، فرانسه، نروژ و... برای حمایت از مردم لیبی وارد جنگ شدند.</p> <p>&nbsp;</p> <p> در آن شرایط معمر قذافی می&zwnj;توانست با اتخاذ تصمیمی سنجیده، دستور آتش&zwnj;بس بدهد و شرایط را به نوعی آرام کند، اما نه تنها این کار را نکرد، بلکه با استفاده از ادوات جنگی و سلاح&zwnj;های سنگین، به سرکوب گسترده مردم معترض پرداخت.</p> <p>&nbsp;</p> <p> در چنین شرایطی بود که مردم لیبی کینه&zwnj;ای عمیق از قذافی و حامیان او گرفتند. بنابراین قابل پیش&zwnj;بینی بود که مردم نیز در دفاع از خود دست به هر اقدامی بزنند که حتی می&zwnj;تواند مجرمانه باشد.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>شما مسئولیت دولت&zwnj;های غربی و آن دولت&zwnj;هایی که تحت پوشش قطعنامه &quot;شورای امنیت سازمان ملل&quot; در این کشور دخالت نظامی کردند را چگونه تحلیل می&zwnj;کنید؟</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p> دولت&zwnj;های مداخله&zwnj;کننده هم در چهارچوب قوانین بین&zwnj;المللی مسئولیت دارند. این دولت&zwnj;ها موظفند تا حد امکان و تا آنجایی که امکانش وجود دارد از به کارگیری خشونت خودداری ورزند. این دولت&zwnj;ها مکلفند که وضعیت بحرانی ناشی از جنگ را هرچه زودتر به وضعیت عادی بازگردانند.</p> <p>&nbsp;</p> <blockquote><p>واقعیت این است که مردم لیبی آشنایی خاصی با موازین وعرف&zwnj;های حقوق بشری ندارند. نبود &quot;آموزش حقوق بشر&quot; در کشورهایی مانند لیبی را نباید نادیده بگیریم. هر آن&zwnj;چه در خارج از لیبی، در چهارچوب سازمان&zwnj;ها و نهادهای حقوق بشری، تصویب و وضع می&zwnj;شود در جای خود حتماً مهم است و باید هم اجرا شود اما باید این ملاحظات را نیز در نظر داشت.</p> <p>&nbsp;</p> </blockquote> <p> مسئولیت دیگر این دولت&zwnj;ها، حفظ سلامت و جان شهروندان کشورهای بحران&zwnj;زده است، اما این نکته را نیز باید در نظر داشت که این خود مردم لیبی بودند که با آن نفرت و کینه&zwnj;ای که از رژیم فذافی و شخص وی داشتند دست به خشونت زدند و پس از دستگیری قذافی و پسرش آنها را کشتند.</p> <p> شما در تصاویری که از لحظات پیش از مرگ قذافی منتشر شده است، این امر را به خوبی می&zwnj;توانید می&zwnj;بینید. در این صحنه&zwnj;ها فقط مبارزان لیبیایی حضور دارند و هیچ نیروی خارجی یا سرباز ناتو دیده نمی&zwnj;شود. به&zwnj;هر صورت این یک قتل بود و مقامات نیز در برابر آن مسئولند. در شرایط فعلی، دولت&zwnj;های غربی مسئولیت سنگین&zwnj;تری دارند و همانطور که پیشتر اشاره کردم موظفند هرچه زودتر وضعیت را با بهره&zwnj;گیری از ابزار&zwnj;های مشروع به حالت عادی برگردانند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>پس از کشتن معمر قذافی واکنش&zwnj;های مختلفی از سوی سازمان&zwnj;های حقوق بشری یا حتی مقامات دولتی در محکومیت این اقدام صورت گرفت. آیا به نظر شما این واکنش&zwnj;ها در مجموع مناسب و به موقع بودند؟</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p> به&zwnj;نظر من در کل واکنش&zwnj;ها مناسب و خوب بود، اما این واکنش&zwnj;ها را باید با در نظر داشتن شرایط عینی جامعه لیبی تحلیل کرد. مردم لیبی سال&zwnj;ها گرفتار رژیمی استبدادی و دیکتاتوری بودند که به&zwnj;طور گسترده دست به خشونت و سرکوب می&zwnj;زد.</p> <p>&nbsp;</p> <p> واقعیت این است که مردم لیبی آشنایی خاصی با موازین و عرف&zwnj;های حقوق بشری ندارند. نبود &quot;آموزش حقوق بشر&quot; در کشورهایی مانند لیبی را نباید نادیده بگیریم. هر آن&zwnj;چه در خارج از لیبی، در چهارچوب سازمان&zwnj;ها و نهادهای حقوق بشری یا دولت&zwnj;های به اصطلاح توسعه&zwnj;یافته، تصویب و وضع می&zwnj;شود در جای خود حتماً مهم است و باید هم اجرا شود اما باید این ملاحظات را نیز در نظر داشت.</p> <p>&nbsp;</p> <p>به هر روی، من گمان می&zwnj;کنم با این خشونتی که در متن جامعه لیبی وجود دارد، &zwnj;باید از طریق کمک&zwnj;ها و حمایت&zwnj;های مختلف ازجمله دولت&zwnj;های خارجی مبارزه کرد. آنچه در تونس در حال وقوع است، به نظرم الگوی مناسبی است. در تونس هم&zwnj;اکنون سعی می&zwnj;شود قانون اساسی آینده تا جای ممکن در بردارنده موازین حقوق بشری باشد و تمهیدات لازم را نیز برای دوری از خشونت و برخورد با مخالفان در نظر بگیرد.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>در همین زمینه:</strong></p> <p><a href="http://www.radiozamaneh.com/node/7900">خانوادە قذافی از ناتو شکایت می&zwnj;کند</a></p> <p><a href="http://www.radiozamaneh.com/node/7772">لیبی بدون سرهنگ قذافی</a></p> <p><a href="http://www.radiozamaneh.com/node/7874">آیا لیبی واقعاً &quot;آزاد&quot;شد؟</a></p> <p>&nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2011/10/28/7923#comments بهنام دارایی‌زاده حقوق متهم دخالت بشردوستانه محمد مصطفایی معمر قذافی لیبی حقوق انسانی ما Fri, 28 Oct 2011 07:48:52 +0000 behnam 7923 at https://archive.radiozamaneh.com