https://archive.radiozamaneh.com/taxonomy/term/6584/all fa https://archive.radiozamaneh.com/politics/2013/02/23/24691 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/politics/2013/02/23/24691" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> مجید محمدی (جامعه‌شناس) </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="663" height="437" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/tl9tmarp0w0ulhpnvif.jpg?1361611580" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">مجید محمدی - <span dir="RTL">اسلام&zwnj;گرایان </span>شیعه در ایران در چند دهه&zwnj; اخیر وعده&zwnj;های بسیاری برای کسب قدرت و تحکیم آن به مخاطبان خود عرضه کرده&zwnj;اند. این ادعاها در انتخابات و جنبش&zwnj;های اجتماعی به برنامه&zwnj;های سیاسی آنها تبدیل شده است.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">تجربه&zwnj; جمهوری اسلامی از این جهت جالب است که می&zwnj;توان ادعاهای اسلام&zwnj;گرایان شیعه را با آنچه انجام داده&zwnj;اند، روبرو نهاد و در باب آنها داوری کرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ذیلا ده دروغ بزرگ و بنیادی این گروه را بررسی<span dir="RTL"> می&zwnj;کنیم.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>۱.</strong> <em><strong><span dir="RTL">حکومت دینی خدمات عمومی را برای مستمندان مجانی می&zwnj;کند</span></strong></em></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این اولین وعده&zwnj; دروغی بود که رهبر فرهمند اسلام&zwnj;گرایان شیعه به جامعه&zwnj; ایران داد و هیچگاه عملی نشد. &nbsp;خمینی در ۱۲ اسفند ۱۳۵۷ گفت: &quot;علاوه بر اینکه زندگی مادی شما را می&zwnj;خواهیم مرفه بشود، زندگی معنوی شما را می&zwnj;خواهیم مرفه کنیم. شما به معنویات احتیاج دارید، معنویات ما را اینها بردند. دلخوش نباشید که تنها مسکن می&zwnj;سازیم، آب و برق را برای طبقه مستمند مجانی می&zwnj;کنیم اتوبوس را برای طبقه مستمند مجانی می&zwnj;کنیم دلخوش به این مقدار نباشید معنویات شما را، روحیات شما را عظمت می&zwnj;دهیم. شما را به مقام انسانیت می&zwnj;رسانیم.&quot;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از آنجا که معنویت مقیاس و معیار اندازه&zwnj;گیری در ایران ندارد، نمی شود آن قسمت مربوط به وعده&zwnj;های معنوی را ارزیابی کرد. اما آب و برق مجانی و اتوبوس مجانی برای مستمندان قابل ارزیابی است. این خدمات هیچگاه برای هیچ کس مجانی نشدند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;می&zwnj;توان پرسید که چگونه با سنگسار و قطع دست و پا و انگشتان و اعدام و شکنجه و سانسور می&zwnj;توان افراد را به مقام انسانیت رساند. خمینی اولین و بزرگ&zwnj;ترین دروغگو در میان اسلام&zwnj;گریان بود که همه&zwnj; وعده&zwnj;های خود در فرانسه را زیر پا گذاشت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">هم&zwnj;چنین ادعا می&zwnj;شود که تنها اسلام&zwnj;گرایان به داد فقرا و محرومان رسیده&zwnj;اند. اما حکومت اسلام&zwnj;گرایان درصد بیشتری از جامعه را به زیر خط فقر فرو برده&zwnj; است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بر اساس آخرین آمارها در چهار سال گذشته حدود دو سوم جمعیت کشور زیر خط فقر و حدود ۱۰ میلیون نفر در فقر مطلق به سر می&zwnj;برند. اسلام&zwnj;گرایان بیش از رسیدگی به فقرا به خود و نزدیکان خویش رسیده و فساد دامن تک تک آنها را گرفته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/faghr.jpg" style="width: 180px; height: 120px; float: right;" />آب و برق و اتوبوس مجانی هیچگاه برای هیچ کس مجانی نشدند. هم&zwnj;چنین ادعا می&zwnj;شود که تنها اسلام&zwnj;گرایان به داد فقرا و محرومان رسیده&zwnj;اند. اما حکومت اسلام&zwnj;گرایان درصد بیشتری از جامعه را به زیر خط فقر فرو برده&zwnj; است. بر اساس آخرین آمارها در چهار سال گذشته حدود دو سوم جمعیت کشور زیر خط فقر و حدود ۱۰ میلیون نفر در فقر مطلق به سر می&zwnj;برند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">اصولا مدیری در جمهوری اسلامی نمی&zwnj;تواند سالم بماند چون اولا در فضای غیر شفاف کار می&zwnj;کند و ثانیا باید با سوء&zwnj;استفاده کنندگان از قدرت همراهی کند تا در شغل خود باقی بماند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>۲.</strong> <em><strong><span dir="RTL">اجرای احکام شریعت توسط دولت جرم و جنایت را ریشه&zwnj;کن می&zwnj;کند</span></strong></em></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اجرای سی سال احکام شریعت در ایران نه تنها جرم و جنایت در کشور را کاهش نداده بلکه بسیاری از جرائم در واحد جمعیت افزایش یافته&zwnj;اند. این جرائم تا حدی که کشف شده&zwnj;اند به اعدام وزندان انجامیده&zwnj;اند. تعداد زندانیان کشور در حالی که جمعیت از سال ۱۳۵۷ دو برابر شده، به هفت برابر رسیده است. از نظر اعدام نیز ایران در صدر فهرست اعدام بر واحد جمعیت قرار دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">مورد به مورد می توان جرائم را مطرح کرده و نشان داد که اجرای احکام شریعت در مواجهه با این جرائم به کاهش انها منجر نشده است. به عنوان مثال سه دهه است که جمهوری اسلامی قاچاقچیان مواد مخدر را بر اساس تفسیری که از شریعت عرضه شده اعدام می&zwnj;کند، اما تعداد معتادان کشور همیشه رو به افزایش بوده است. تنها در ۱۰ ماه نخست سال ۱۳۹۱ موارد کلاهبرداری ۳۰ درصد افزایش یافته است. (معاون مبارزه با جعل و کلاهبرداری پلیس آگاهی، الف، ۲۱ بهمن ۱۳۹۱)</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اجرای احکام دینی و به قدرت رسیدن اسلام&zwnj;گرایان در ایران نه تنها به ریشه&zwnj;کنی فساد حکومت و شفافیت امور منجر نشده، بلکه فساد و عدم شفافیت را افزون ساخته است. فساد در جمهوری اسلامی در سه دهه&zwnj; اخیر رو به افزایش بوده و نه کاهش. اسلام&zwnj;گرایان در بسیاری از حیطه&zwnj;های فساد در ایران رکوردشکنی کرده&zwnj;اند. فسادی نیست که اسلام&zwnj;گرایان بدان مرتکب نشده باشند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>۳.<em><span dir="RTL">حجاب موجب تحکیم نظام خانواده می&zwnj;شود</span></em></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">علی&zwnj;رغم اِعمال حجاب اجباری در جامعه، آمار طلاق در دو دهه&zwnj; اخیر در ایران رو به افزایش بوده است. حجاب اجباری حکومت هیچ گونه ربطی به آمار ازدواج و طلاق در کشور نداشته و این دو تحت تاثیر شرایط اقتصادی و اجتماعی و جمعیتی کاهش یا افزایش داشته&zwnj;اند. هیچ تحقیق علمی نمی&zwnj;تواند رابطه&zwnj;ای میان این دو برقرار کند. &nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>۴. <em><span dir="RTL">اسلام&zwnj;گرایان تنها گروهی هستند که استقلال و تمامیت ارضی کشور را حفظ کرده&zwnj;اند</span></em></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اسلام&zwnj;گرایان شیعه همه&zwnj; دولت&zwnj;های ماقبل خود بالاخص در دو سلسله&zwnj; پهلوی و قاجار را خائن به کشور و وابسته به خارجی و همه&zwnj; گروه&zwnj;های سیاسی رقیب خود مثل مارکسیست&zwnj;ها، ملی&zwnj;گرایان و لیبرال&zwnj;ها را مزدور بیگانه یا گول&zwnj;خورده از بیگانه معرفی می&zwnj;کنند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما کشوری که اسلام&zwnj;گرایان به ارث بردند، قبلا شکل گرفته و استقلال آن تامین شده بود. بخش&zwnj;هایی از آن جدا و بخش&zwnj;هایی نیز که در حال جدا شدن بود، به آن پیوسته بود. هر دولت دیگری که در ایران در سه دهه&zwnj; اخیر بود استقلال و تمامیت ارضی کشور را حفظ می&zwnj;کرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اگر اسلام&zwnj;گرایان بر سر کار <span dir="RTL">نمی&zwnj;آمدند</span> و اگر ارتش را قلع و قمع <span dir="RTL">نمی&zwnj;کردند</span>، اصولا جنگی رخ <span dir="RTL">نمی&zwnj;داد </span>تا نوبت به اخراج اشغال کننده&zwnj; خاک کشور برسد. عراق هرگز این ریسک را نمی&zwnj;کرد که به کشوری با ارتشی نوین با حدود ۴۰۰ هزار پرسنل حمله کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/100896552973.jpg" style="width: 180px; height: 128px; float: right;" />اجرای سی سال احکام شریعت در ایران نه تنها جرم و جنایت در کشور را کاهش نداده بلکه بسیاری از جرائم در واحد جمعیت افزایش یافته&zwnj;اند. این جرائم تا حدی که کشف شده&zwnj;اند به اعدام وزندان انجامیده&zwnj;اند. تعداد زندانیان کشور در حالی که جمعیت از سال ۱۳۵۷ دو برابر شده، به هفت برابر رسیده است. از نظر اعدام نیز ایران در صدر فهرست اعدام بر واحد جمعیت قرار دارد.</p> </blockquote> <p dir="RTL">اسلام&zwnj;گرایان البته چندان ارجی برای تمامیت ارضی قائل نیستند. آنها برای کمک به حزب&zwnj;الله و بر سر کار نگاه&zwnj;داشتن بشار اسد حاضرند یک استان کشور را فدا کنند: &quot;سوریه استان سی و پنجم و یک استان استراتژیک برای ماست. اگر دشمن به ما هجوم کند و بخواهد سوریه یا خوزستان را بگیرد اولویت با این است که ما سوریه را نگه داریم.&quot; (مهدی طائب، رئیس قرارگاه عمار، خبرگزاری دانشجو، ۲۶ بهمن ۱۳۹۱)</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>۵.<strong><span dir="RTL"> </span></strong><em><span dir="RTL">همه&zwnj; مردم با حکومت&zwnj; هستند</span></em></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">تیتر خبر مربوط به تظاهرات ۲۲ بهمن ۱۳۹۱ آن است که &quot;برای جشن بزرگ ۲۲ بهمن همه آمدند.&quot; (تابناک، ۲۲ بهمن ۱۳۹۱) این دروغ بزرگ را علی خامنه&zwnj;&zwnj;ای بعدا تکرار کرد: &quot;در راهپیمایی ۲۲ بهمن امسال، همه، از همه جا آمدند.&quot; (۲۸ بهمن ۱۳۹۱)</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در طول سه دهه&zwnj; گذشته به مناسبت&zwnj;های گوناگون این دروغ به مردم ایران گفته شده است. حتی حضور در تظاهرات ۲۲ بهمن که ضرورتا به معنای تایید حکومت و دولت نیست (و ممکن است افراد به دلیل دلبستگی به انقلاب بهمن ۵۷ و نه نظام برآمده از آن به خیابان بیایند) به حساب ذخیره&zwnj; حکومت گذاشته می&zwnj;شود.&nbsp; &nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>۶.</strong> <em><strong><span dir="RTL">حکومت دینی احترام و شان زنان را حفظ کرده است</span></strong></em></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">حکومت دینی زن را به شهروندی درجه دوم و صغیر تبدیل کرده است. زنان به راحتی نمی توانند در داخل و خارج کشور سفر کنند؛ هر روز در خیابان آزار جنسی می&zwnj;بینند؛ حق حضانت و طلاق ندارند؛ فقط ۱۲ درصد آنها دارای شغل بیرون از خانه هستند؛ حکومت هر روز به خاطر نوع پوشش و آرایش متعرض آنها می&zwnj;شود؛ از بسیاری از مشاغل محروم هستند؛ و انواع تبعیض&zwnj;ها علیه آنها اعمال می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">مردان غیرخودی در جامعه&zwnj; ایران حقوقی ندارند و زنان در مرتبه&zwnj;ای پایین تر از آنان قرار می&zwnj;گیرند. اگر خصوصیاتی مثل زن بودن، سنی بودن، اقلیت قومی بودن، همجنس&zwnj;گرا بودن، بهایی یا مسیحی بودن و مانند آنها در کنار هم قرار گیرند، تبعیض علیه آنها به طور تصاعدی افزایش می&zwnj;یابد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>۷.<em> <span dir="RTL">اسلام&zwnj;گرایان شیعه به دنبال وحدت مسلمانان هستند</span></em></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اسلام&zwnj;گرایان شیعه به دلیل تمرکز بر قدرت سیاسی، بیشترین اختلاف را در میان مسلمانان کشور دامن زده&zwnj;اند. همچنین نقض حقوق مذهبی سنی&zwnj;ها (تاسیس مسجد، برگزاری مراسم مذهبی، آموزش دینی کودکان آنها در مدارس بر اساس باورهای دینی خود، تاسیس رسانه&zwnj;های مستقل) که در ایران جاری است نه تنها زمینه&zwnj;ای برای وحدت مسلمانان در ایران فراهم نمی&zwnj;آورد، بلکه اختلاف برانگیز است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/hejab-22.jpg" style="width: 180px; height: 135px; float: right;" />حکومت دینی زن را به شهروندی درجه دوم و صغیر تبدیل کرده است. مردان غیرخودی در جامعه&zwnj; ایران حقوقی ندارند و زنان در مرتبه&zwnj;ای پایین تر از آنان قرار می&zwnj;گیرند. <span dir="RTL">حق حضانت و طلاق ندارند؛ فقط ۱۲ درصد آنها دارای شغل بیرون از خانه هستند. </span>آنها با آزار جنسی، حجاب اجباری و محدودیت از سفر روبرو هستند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">حمایت بی&zwnj;دریغ جمهوری اسلامی از رژیم بشار اسد در سوریه، شیعیان عراق، شیعیان افغانستان و شیعیان بحرین از اقدامات اساسی رژیم&zwnj; در ایجاد و تداوم جنگ مذهبی میان مسلمانان در این کشورها بوده است. &nbsp;&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>۸. <em><span dir="RTL">دولت&zwnj;های غربی مانع پیشرفت کشور شده&zwnj;اند</span></em></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این یکی از بزرگ&zwnj;ترین دروغ&zwnj;های اسلام&zwnj;گرایان برای هندوانه گذاشتن زیر بغل مخاطبان خود و افزایش تنفر از غرب بوده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در این زمینه می&zwnj;توان پرسید: غرب چه نقشی در هزینه کردن درآمد نفت برای واردات کالاهای مصرفی، ۲۲ دقیقه کار متوسط مفید برای هر ایرانی در روز، فراری دادن ایرانیان متخصص به خارج کشور، تاراج منابع کشور و انتقال آن به خارج به جای انباشت سرمایه و سرمایه گذاری داخلی داشته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">چه کسی سپردن مسئولیت&zwnj;های کشور به افراد ناشایست و بی&zwnj;صلاحیت، دخالت در ایجاد تنش در منطقه و نا امن کردن کشور برای سرمایه&zwnj;گذاری، افت کیفیت آموزشی، نا امید کردن بخش خصوصی و نهادهای مدنی مستقل از کار و تلاش در کشور و اموری مانند آنها را بر عهده داشته است؟</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>۹. <em><span dir="RTL">کسی که مخالف لابی اسرائیل سخن بگوید در دولت آمریکا جایی ندارد</span></em></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">تنها یک نمونه برای ابطال این گزاره کافی است. آن نمونه هم چاک هیگل است که از سوی اوباما برای وزرات دفاع نامزد شده است. هیگل در سال ۲۰۰۸ به صراحت از لابی یهودی و ارعاب نمایندگان کنگره توسط آن و تصویب برخی مصوبه&zwnj;های بی معنی توسط آنها به واسطه&zwnj; ارعاب سخن گفته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">او بارها از اسرائیل انتقاد کرده و با برخی از تحریم&zwnj;های علیه ایران نیز مخالفت کرده بود و علی&zwnj;رغم همه&zwnj; اینها برای وزارت دفاع نامزد شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>۱۰.<em> <span dir="RTL">آمریکا مسبب اصلی کشتار مسلمانان است</span></em></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">هرگاه تعدادی مسلمان سنی یا شیعه در عراق و افغانستان و پاکستان و دیگر مناطق دنیا کشته شوند، مقامات جمهوری اسلامی و رسانه های دولتی آن را به حساب ایالات متحده می&zwnj;گذارند. این از دروغ&zwnj;هایی است که حدود پنج دهه است اسلام&zwnj;گرایان برای افزایش کینه به غرب و کاهش اختلافات درونی مسلمانان گفته&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">همه به خوبی می&zwnj;دانند که سنی&zwnj;های افراطی در پاکستان شیعیان را می&zwnj;کشند، شیعیان افراطی در ایران سنی&zwnj;ها را می&zwnj;کشند، سنی&zwnj;های افراطی و شیعیان افراطی در عراق همدیگر را می&zwnj;کشند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;این ماجرا ۱۴۰۰ سال است&nbsp; ادامه دارد و یک<span dir="LTR">&zwnj;</span>باره پیدا نشده که بتوان آن را بر گردن غربی&zwnj;ها انداخت. اتفاقا تعداد مسلمانانی که به دست مسلمانان کشته می&zwnj;شوند همیشه بیشتر از میزان کشته&zwnj;های آنها به دست باورمندان دیگر ادیان یا غیر باورمندان است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در جنگ ایران و عراق دو طرف مسلمان بودند. در لبنان مسلمانان همدیگر را به قتل رسانده&zwnj;اند. به واقع این دولت دولت جمهوری اسلامی است که جان مسلمانان را بیش از اهل دیگر ادیان با اعدام، ترور، آلودگی هوا، پارازیت یا برنامه اتمی می&zwnj;&zwnj;گیرد. &nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/politics/2013/02/23/24691#comments اسلام‌گرایی تمامیت ارضی حجاب اجباری خانواده شریعت فساد مجید محمدی گوی سیاست Sat, 23 Feb 2013 09:26:21 +0000 politics 24691 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/12/17/22720 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/12/17/22720" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> فرهمند علیپور </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="620" height="413" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/egyptc.jpg?1356120984" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">فرهمند علیپور &minus; هرچند که قرار است نتیجه رسمی همه پرسی قانون اساسی جنجال برانگیز مصری&zwnj;ها در روز ۲۲ دسامبر منتشر شود، اما از هم&zwnj;اکنون ظاهرا مشخص است که چه نیرویی برنده این بازی است. بر اساس آنچه تاکنون حزب عدالت و آزادی (شاخه سیاسی اخوان المسلمین مصر)، شبکه الجزیره و دیگر رسانه&zwnj;های مصری منتشر کرده&zwnj;اند، درصد بزرگی از شرکت کنندگان در مرحله اول رأی&zwnj;گیری به قانون اساسی تازه مصر &laquo;آری&raquo; گفته&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">بر اساس آمارهایی که تاکنون منتشر شده است ۶۰ درصد از شهروندان قاهره، پایتخت مصر به قانون اساسی نگاشته شده توسط اسلامگرایان حاکم رای منفی داده&zwnj;اند اما با وجود این در دیگر شهر&zwnj;ها و روستاهایی که روز شنبه گذشته شاهد انتخابات بود، در مجموع حدود ۵۷ درصد موافقت خود را با این قانون اساسی اعلام کرده&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <table align="left" border="2" cellpadding="5" cellspacing="5" dir="rtl" style="width: 310px"> <thead> <tr> <td style="display: none;"> &nbsp;</td> <td> <p class="rtecenter" dir="RTL"><strong><span style="background-color:#d3d3d3;">رو<span style="display: none;">&nbsp;</span>زهای مهم در تاریخ تحولات اخیر مصر</span></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>◄</strong> <strong>۲۵ ژانویه ۲۰۱۱ &minus; </strong>هزاران مصری با الهام گیری از اعتراضات تونس به خیابانهای قاهره ریختند و علیه حکومت دیکتاتوری حسنی مبارک دست به تظاهرات زدند. این تظاهرات در روزهای پس از آن با خشونت نیروهای پلیس و حامیان لباس شخصی مبارک مواجه شد. درگیری&zwnj;هایی که طی آن ۹۰۰ مصری جان خود را از دست دادند.</p> <p dir="RTL"><strong>◄</strong> <strong>۱۱ فوریه ۲۰۱۱ &minus; </strong>&nbsp;۱۸ روز پس از آغاز اعتراضات گسترده مصری&zwnj;ها، حسنی مبارک رسما قدرت را به ارتش واگذار کرد و به عمر حکومت ۳۰ ساله خود پایان داد. دو روز پس از این استعفا &laquo;شورای عالی نظامی&raquo; پارلمان را ملغی و و قانون اساسی را به حالت تعلیق درآورد تا شرایط انتقال آرام قدرت طی شود.</p> <p dir="RTL"><strong>◄</strong> <strong>۱۹ مارس &nbsp;۲۰۱۱ &minus; </strong>&nbsp;شورای عالی نظامی حاکم بر مصر یک همه پرسی در مصر برگزار کرد. هدف از این همه پرسی تعدیل و اصلاحیه بخش&zwnj;هایی از قانون اساسی در خصوص انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری بود. بر طبق این همه پرسی طول مدت ریاست جمهوری از ۶ سال به ۴ سال کاهش یافت و اختیارات گسترده ریاست جمهوری تعدیل شد.</p> <p dir="RTL"><strong>◄</strong> <strong>۲۸ نوامبر ۲۰۱۱ &minus; </strong>انتخابات پارلمانی مصر آغاز شد. این انتخابات برای چندین هفته به طول انجامید و سرانجام اکثر کرسی&zwnj;های پارلمان به گروههای اسلامگرایی همچون اخوان المسلمین و سلفی&zwnj;ها رسید.</p> <p dir="RTL"><strong>◄</strong> <strong>۲۵ژوئن &nbsp;۲۰۱۲ &minus; </strong>دادگاه عالی قانون اساسی مصر طی حکمی آرای یک سوم از کرسی&zwnj;های پارلمان مصر را باطل اعلام کرد. دادگاه اعلام کرده بود که طبق قانون اساسی یک سوم از کرسی&zwnj;های پارلمان متعلق به نمایندگان مستقل است اما برخی از نمایندگان به عنوان مستقل شرکت کرده بودند ولی پس از پیروزی وارد احزاب شده بودند. دادگاه همچنین در حکم خود نامزدی نزدیکان مبارک (احمد شفیق) را برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری مجاز اعلام کرد. محمد مرسی کاندیدای جریان اسلامگرا این حکم دادگاه را خطرناک دانست که می&zwnj;تواند به یک &laquo;انقلاب&raquo; منجر شود. مرسی همچنین گفت که: &laquo;برخی&zwnj;ها خیالات بدی برای کشور دارند.&raquo;</p> <p dir="RTL"><strong>◄</strong> <strong>۲۰ آوریل ۲۰۱۲ &minus; </strong>آغاز رقابت&zwnj;ها و کمپین&zwnj;های انتخاباتی ریاست جمهوری مصر؛ مصری&zwnj;ها در دور دوم انتخابات که در ۱۵-۱۷ ژوئن برگزار شد محمد مرسی را با ۵۱ درصد آرا انتخاب کردند. ژنرال&zwnj;های مصری با صدور بیانیه&zwnj;&zwnj;ای اعلام کردند که قدرت در دست ان&zwnj;ها باقی می&zwnj;ماند و از اختیارات رئیس جمهوری کاسته می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL"><strong>◄</strong> <strong>۳۰ ژوئن ۲۰۱۲ &minus; </strong>&nbsp;محمد مرسی در برابر شورای عالی قانون اساسی مراسم تحلیف را به جا آورد. یک روز پیش از آن او در اجتماع صد&zwnj;ها هزار تن از هوادارنش در میدان التحریر مراسم سمبلیک تحلیف را به جا اورده بود. او در ان نطق گفته بود که قدرتی را که ارتش از دولت گرفته است را بازپس خواهد گرفت.</p> <p dir="RTL"><strong>◄</strong> <strong>۸ ژوییه &nbsp;۲۰۱۲ &minus; </strong>محمد مرسی طی فرمانی حکم انحلال پارلمان از سوی ارتش را لغو کرد. یک روز پس از این حکم پارلمان مصر در جلسه&zwnj;ای کوتاه تشکیل شد و قانونی را تصویب کرد که بر اساس آن کمیته&zwnj;ای مافوق تصمیم قضات برای تهیه پیش نویس قانون اساسی شکل می&zwnj;گیرد.</p> <p dir="RTL"><strong>◄</strong> <strong>۱۲ اوت ۲۰۱۲ &minus; &nbsp;</strong>محمد مرسی طی حکمی دستور بازنشستگی ژنرال طنطاوی وزیر دفاع و رئیس شورای نظامی را صادر کرد. رئیس جمهور مصر همچنین بیانیه ارتش مصر را که در آن برای خود قدرتی بالا&zwnj;تر از ریاست جمهوری را برای خود پیش بینی کرده بودند را لغو کرد.</p> <p dir="RTL"><strong>◄</strong> <strong>۱۹ نوامبر ۲۰۱۲ &minus; </strong>برخی از اعضای هیئت تدوین قانون اساسی که برای تهیه پیش نویس قانون اساسی جدید مصر گردهم امده بودند از این جلسه خارج و استعفا دادند. معترضین از چهره&zwnj;های لیبرال، ملی گرا، مستقل و مسیحیان تشکیل می&zwnj;شدند که اعتقاد داشتند نمایندگان اسلامگرا که اکثریت کرسی&zwnj;ها را تشکیل می&zwnj;دهند خواستار تهیه قانون اساسی بر مبنای شریعت اسلام هستند.</p> <p dir="RTL"><strong>◄</strong> <strong>۲۲ نوامبر ۲۰۱۲ &minus; </strong>رئیس جمهور مصر با صدور بیانیه&zwnj;ای به رئیس جمهور، هیات تدوین قانون اساسی و پارلمان مصونیت قضایی بخشید. این تصمیم از انجا ناشی شد که سیستم قضائی مصر به دنبال حذف این دونهاد تحت کنترل اسلامگرایان بود. فردای صدور این حکم مخالفین به خیابان&zwnj;ها ریختند و درگیری&zwnj;های گسترده&zwnj;ای میان موافقین و مخالفین حکم رئیس جمهور رخ داد. در روز ۲۴ نوامبر نیز قضات مصری دست به اعتصاب زدند.</p> <p dir="RTL"><strong>◄</strong> <strong>۲۷ نوامبر ۲۰۱۲ &minus; &nbsp;</strong>بزرگ&zwnj;ترین تظاهرات مخالفین با شرکت صد&zwnj;ها هزارتن برگزار شد. معترضین فریاد می&zwnj;زدند که مرسی باید از قدرت کناره گیری کند. ۳۰ نوامبر؛ هئیت تدوین قانون اساسی در طی یک شب متن نهایی قانون اساسی را آماده همه پرسی علام کرد. در قاهره و دیگر شهرهای بزرگ مصر اما تظاهرات گسترده&zwnj;تر شد. مرسی اما تاکید کرد که همه پرسی باید در ۱۵ دسامبر برگزار شود.</p> <p dir="RTL"><strong>◄</strong> <strong>۴ دسامبر ۲۰۱۲ &minus; &nbsp;</strong>ده&zwnj;ها هزار معترض در اطراف کاخ ریاست جمهوری مصر تجمع کردند، در گیری&zwnj;هایی که در شب ۵ دسامبر میان مخالفین و هواداران محمد مرسی، در اطراف کاخ ریاست جمهوری مصر رخ داد ۹ تن کشته شدند. مخالفین خواستار لغو احکام رئیس جمهور و تعویق همه پرسی هستند. مرسی چندی بعد از احکام خود عقب نشینی کرد اما بر برگزاری همه پرسی در موعد مقرر تاکید کرد.</p> <p dir="RTL"><strong>◄</strong> <strong>۱۲ دسامبر ۲۰۱۲ &minus; </strong>گروههای اپوزسیون مخالفین را دعوت کرد تا در این همه پرسی شرکت کنند و رای &laquo;منفی&raquo; خود را به صندوق&zwnj;های رای بریزند.</p> <p dir="RTL"><strong>◄</strong> <strong>۱۵ دسامبر ۲۰۱۲ &minus; </strong>برگزاری مرحله اول همه پرسی در ده استان کشور از جمله قاهره و اسکندریه؛ خبرهای اولیه و غیر رسمی حکایت از پیروزی اسلامگرایان دارد.</p> </td> </tr> </thead> <tbody> </tbody> </table> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">همه پرسی روز ۱۵ دسامبر شامل قاهره، اسکندریه و هشت استان دیگر مصر می&zwnj;شد و قرار است که شنبه هفته آینده &nbsp;این نظرخواهی در دیگر مناطق کشور برگزار شود. از حدود ۵۱ میلیون شهروند مصری ثبت نام کرده برای شرکت در این انتخابات حدود ۲۵ میلیون نفر از آن&zwnj;ها ساکن این ده استان بودند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در حالی که در مناطقی چون شهر اسوان و شمال شبه جزیره سینا اقبال مردم به اسلامگرایان و قانون اساسی تازه بالای ۷۸ درصد اعلام شده است در اسکندریه، دومین شهر پر جمعیت مصر حدود ۴۴ درصد از شرکت کنندگان نظر مخالف و ۵۵ درصد نظر موافق خود را داده&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از آنجایی که دیگر مناطقی که قرار است رای گیری از آن&zwnj;ها در شنبه هفته آینده برگزار شود، مناطقی فقیر&zwnj;تر هستند احتمال می&zwnj;رود در مرحله آتی نیز هواداران قانون اساسی تازه بیشترین درصد شرکت کنندگان را به خود اختصاص دهند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با این حال ائتلاف جبهه نجات ملی که شامل گروههای مخالف قانون اساسی است در بیانیه&zwnj;ای اعلام کرده است که نتایج غیر رسمی انتخابات را نمی&zwnj;پذیرد و منتظر برگزاری این همه پرسی در هفته آینده و اعلام نتایج رسمی انتخابات خواهد ماند. این حزب از تقلبات بی&zwnj;سابقه در جریان رای گیری خبر داده است و گفته است که ۷۵۰ شکایت از تخلفات انتخاباتی را در ده فرمانداری مستند کرده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در پیش&zwnj;نویس قانون اساسی مصر از اسلام به عنوان اصلی ترین منبع قانونگذاری یاد شده است، آزادی&zwnj;های مذهبی تنها شامل پیروان ادیان ابراهیمی یعنی مسلمانان، مسیحیان و یهودیان می&zwnj;شود و &laquo;الازهر&raquo; -بزرگترین حوزه علمیه اهل سنت جهان که در قاهره واقع شده است - &nbsp;به عنوان مشاور در زمینه امور مذهبی یاد شده است. این &nbsp;از مواردی است که از سوی گروههای مخالفی چون چپ گرایان، لیبرال&zwnj;ها، مسیحیان و ملی گرایان مورد اعتراض قرار گرفته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;محمد مرسی رئیس جمهور و حامیان او قانون اساسی به رفراندوم گذاشته شده را گامی به سوی دمکراسی و حرکتی رو به جلو معرفی کرده&zwnj;اند در حالی که مخالفان قانون تازه را بیش از حد مذهبی و نگران کننده می&zwnj;دانند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;محمد البرادعی یکی از سر&zwnj;شناسترین چهره&zwnj;های مخالفین چند ساعت پس از پایان مرحله اول رای گیری در شبکه اجتماعی تیو&zwnj;تر و با اشاره به برگزاری این همه پرسی آن را موجب تفرقه در کشور، خیزش اسلامگرایی و تداوم بی&zwnj;سوادی توصیف کرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">برخلاف انتخابات پیشین انجام گرفته در مصر پس از حکومت حسنی مبارک، در انتخابات تازه نشانه&zwnj;هایی از شعف و رضایت رای دهندگان کمتر دیده می&zwnj;شد. در انتخابات ریاست جمهوری، پارلمانی و رفراندم بهار گذشته،&nbsp; مردم مصر از آن جهت که توانسته بودند پس از دهه&zwnj;ها آزادانه در انتخابات رای خود را در صندوق&zwnj;ها بریزند عمیقا مسرور و به آینده کشور خود امیدوار&zwnj;تر بودند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در انتخابات روزشنبه گذشته اما مخالفین از رقم زدن آینده&zwnj;شان توسط اسلامگرایان بیم داشتند و موافقین نیز از احتمال شکست در اجرای احکام &laquo;شریعت اسلام&raquo; در جامعه نگران بودند. هر دو گروه نیز از اینکه فردای اعلام نتیاج انتخابات آشوب&zwnj;ها و دو دستگی&zwnj;ها در جامعه مصر ادامه یابد نگران به نظر می&zwnj;رسیدند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">گرچه گزارش ها از برگزاری نسبتا آرام انتخابات خبر می&zwnj;داد اما در آخرین ساعات پایان رای گیری از حمله اسلامگرایان تندرو به دفتر حزب وفد، از احزاب مخالف، خبرهایی منتشر شد. این حمله با حضور پلیس ضد شورش و شلیک گاز اشک آور به پایان رسید. مسئولان این حزب حامیان حازم شعلان، از تندرو&zwnj;ترین چهره&zwnj;ها و کاندیداهای ریاست جمهوری قبلی مصر را به عنوان حمله کنندگان معرفی کرده&zwnj;اند اما حازم شعلان این اتهام را رد کره است. دولت مصر برای برقرار آرامش در حین برگزاری انتخابات ۱۲۰ هزار نیروی نظامی را به کمک ۱۳۰ هزار پلیس مامور نظم و آرامش انتخابات کرده بود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">وبسایت الاهرام آنلاین نیز در مصاحبه&zwnj;ای نظر برخی از افرادی را که در این همه پرسی رای آری به صندوق&zwnj;ها انداخته&zwnj;اند را جویا شده است از آن جمله زنی با حجاب کامل اسلامی به نام &laquo;ام راشا&raquo; که مادر سه فرزند است و در دهکده&zwnj;ای کوچک در نزدیکی سوئز زندگی می&zwnj;کند.&zwnj;</p> <p dir="RTL">ام راشا به خبرنگار الاهرام <a href="http://english.ahram.org.eg/NewsContentP/4/60631/Opinion/So,-what-did-the-Egyptians-really-vote-for-.aspx">گفته است</a> که در انتخابات سال ۲۰۱۱ به اخوان المسلمین و سلفی&zwnj;ها رای داده است چرا که آن&zwnj;ها به گفته او &laquo;مردان خدا هستند، خدا ترس هستند و به سود فقرا کار می&zwnj;کنند.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">الاهرام اما در گزارش خود خاطرنشان می&zwnj;کند که زندگی این زن و ۴۰ درصد زنانی چون وی که در مصر نان آور خانه هستند زیر خط فقر است و از زمان انقلاب تاکنون هیچ اقدام مثبتی برای رفاه زندگی آن&zwnj;ها صورت نگرفته است و نشانه&zwnj;های کمرنگی از تغییر وضعیت ان&zwnj;ها در آینده نزدیک دیده می&zwnj;شود.</p> https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/12/17/22720#comments اخوان المسلمین اسلام‌گرایی فرهمند علیپور محمد مرسی مصر گوی سیاست Mon, 17 Dec 2012 11:07:18 +0000 politics 22720 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/news/world/2012/09/21/19826 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/news/world/2012/09/21/19826" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-filefield field-field-article-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_article_image" width="250" height="159" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/mmoussavi21912.jpg?1348239942" /> </div> </div> </div> <p>رهبر يکی از گروه&zwnj;های اصلی مسلمانان فرانسه خواستار خويشتن&zwnj;داری مسلمانان در رابطه با انتشار کاريکاتورهای پيامبر اسلام در يک نشريه فکاهی فرانسوی شد.</p> <!--break--><!--break--><p>&nbsp;</p> <p>رويترز امروز جمعه، ۳۱ شهريورماه (۲۱ سپتامبر) گزارش داده است،&nbsp; پس از آن که دولت فرانسه برپايی راهپيمايی در اعتراض به چاپ کاريکاتورهای پيامبر اسلام در هفته&zwnj;نامه چارلی ابدو را ممنوع اعلام کرد، پليس پاريس در آماده باش کامل به سر می&zwnj;برد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در همين رابطه محمد موسوی، رهبر شورای مسلمانان فرانسه در مصاحبه با يک راديو فرانسوی گفت: &quot;من تکرار می&zwnj;کنم که شورای مسلمانان فرانسه خواستار آن است که اعتراضی صورت نگيرد. هر اعتراضی می&zwnj;تواند مورد سوءاستفاده قرار گيرد.&quot;</p> <p>&nbsp;</p> <p>انتشار اين کاريکاتورها در نشريه فرانسوی چارلی ابدو که پيامبر اسلام را عريان به تصوير کشيده است، احتمال تکرار حوادثی را که در ارتباط با فيلم &quot;بی&zwnj;گناهی مسلمانان&quot; در برخی کشورهای اسلامی رخ داد به ميان کشيده است.</p> <p>&nbsp;</p> <blockquote><p><img alt="" src="/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/charlie-hebdo.jpg" style="width: 198px; height: 114px;" />بهمن&zwnj;ماه سال گذشته نيز اسلام&zwnj;گرايان به دفتر نشريه فکاهی چارلی ابدو يورش بردند و با کوکتل مولوتف آن را به آتش کشيدند</p> </blockquote> <p>در همين حال به دستور مقامات فرانسه سفارتخانه&zwnj;ها، مدارس و مراکز فرهنگی فرانسه در حدود ۲۰ کشور اسلامی تعطيل شده&zwnj;اند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در پی انتشار بخش&zwnj;هايی از فيلم &quot;بی&zwnj;گناهی بی&zwnj;مسلمانان&quot; در سايت يوتيوب اماکن ديپلماتيک آمريکا و برخی کشورهای غربی در کشورهای اسلامی مورد تهاجم قرار گرفتند که اين اتفاقات به کشته شدن سفير و سه کارمند ايالات متحده در ليبی منجر شد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>محمد موسوی هم فيلم &quot;بی&zwnj;گناهان مسلمانان&quot; و هم کاريکاتورهای نشريه فرانسوی را &quot;عملی متجاوزانه&quot; خواند، اما در همين حال از مسلمانان فرانسه خواست که به منظور اعتراض به خيابان&zwnj;ها نروند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>نشريه فرانسوی چارلی ابدو با بيان اين&zwnj;که قصد انتشار دوباره کاريکاتورها را دارد، منتقدان خود را به مبارزه طلبيده است. اين نشريه گفته است کاريکاتورها تنها به&zwnj;منظور طنز منتشر شده&zwnj;اند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>دفتر اين نشريه در پاريس اکنون تحت حمايت نيروهای پليس است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>بهمن&zwnj;ماه سال گذشته نيز پس از آن&zwnj;که نشريه فکاهی چارلی ابدو در پاريس اعلام کرد که سردبير مهمانش محمد، پيامبر مسلمانان است و کاريکاتوری از او را روی جلدش منتشر می&zwnj;کند، اسلام&zwnj;گرايان به دفتر اين نشريه يورش بردند و با کوکتل مولوتف آن را به آتش کشيدند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در سال ۲۰۰۶ در ماجرای &quot;کاريکاتورهای محمد&quot; در روزنامه يلاند پوستن، چاپ دانمارک که به يک بحران دامنگير در جهان اسلام انجاميد، نشريه فکاهی چارلی ابدو از اندک نشرياتی در جهان بود که کاريکاتورهای محمد را مجدداً منتشر کرد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>آن&zwnj;ها همچنين کاريکاتورهای ديگری نيز طراحی کرده و برای دفاع از حق آزادی بيان انتشار دادند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/news/world/2012/09/21/19826#comments اسلام گرايان فرانسه اسلامگرایی اسلام‌گرایی اعتراض مسلمانان فرانسه چارلی ابدو کاریکاتور محمد اخبار جهان Fri, 21 Sep 2012 15:04:44 +0000 news-zamaneh 19826 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/08/26/18797 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/08/26/18797" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> هوبرتوس کنابه / Hubertus Knabe </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-motarjem"> <div class="field-label">برگردان:&nbsp;</div> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> اکبر فلاح‌زاده </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="470" height="304" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/tunis.jpg?1346262695" /> </div> </div> </div> <p>هوبرتوس کنابه &minus; در تونس، گذشته انگار نمی&zwnj;خواهد بگذرد. قربانیان رژیم سابق در این کشور در یک کنفرانس از شکنجه&zwnj;ها گزارش می&zwnj;دهند. کسانی که در گذشته این زندانیان را شکنجه کرده&zwnj;اند، امروز راست راست می&zwnj;گردند<span dir="LTR">.</span></p> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <!--break--><!--break--><div dir="RTL">ساختمان خالی وزارت کشور تونس در خیابان محمد پنجم سفید رنگ است. مردم به طعنه به آن کاخ سفید می&zwnj;گویند. اینجا قبلا از انقلاب تونس مرکز حزب مستبدی بود که خودشان به آن &quot;مجمع دمکراتیک منطبق با قانون اساسی<span dir="LTR">&quot; (RCD)</span> می&zwnj;گفتند<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ژانویه سال ۲۰۱۱ اینجا شمار زیادی از تظاهرکنندگان تابلوی طلایی حزب را از سر در ساختمان کندند و با شکستن شیشه&zwnj;ها خشم شان را نسبت به رژیم فاسد نشان دادند. چیزی نگذاشت که دولت انتقالی جای دولت قبلی را گرفت. از آن به بعد ساختمان وزارت کشور خالی مانده و چند تایی سرباز مقابلش گشت می&zwnj;زنند. شعار &quot;مرگ بر حزب حاکم&quot; هنوز گُله به گُله بر دیوارهای این ساختمان به چشم می&zwnj;خورد<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">این ساختمان خالی حزب دولتی به سمبل وضع سیاسی تونس تبدیل شده است. زین العابدین بن علی فرار کرده، اما ساختمانها و ساختارهای قدیم سرجایشان باقی مانده&zwnj;اند. کسی نمی&zwnj;داند چگونه باز امور این کشور، که آتش بهار عربی را روشن کرد، راست و ریس می&zwnj;شود. آیا آنطور که روشنفکران امید دارند، تونس واقع در شمال آفریقا و نزدیک به اروپا، به مسیر دمکراسی می&zwnj;افتد و رژیمی مانند دولت&zwnj;های غربی پیدا می&zwnj;کند؟ یا آنکه بنا به خواست سلفی&zwnj;های تند رو رژیم به دست اسلام&zwnj;گراها می&zwnj;افتد؟</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL"><img width="202" height="134" align="middle" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/tunis_innenministerium.jpg" alt="" />ساختمان خالی وزارت کشور تونس در خیابان محمد پنجم.<br /> ژانویه سال ۲۰۱۱ اینجا شمار زیادی از تظاهرکنندگان تابلوی طلایی حزب حاکم را از سر در ساختمان کندند و با شکستن شیشه&zwnj;ها خشم شان را نسبت به رژیم فاسد نشان دادند. چیزی نگذاشت که دولت انتقالی جای دولت قبلی را گرفت. از آن به بعد ساختمان وزارت کشور خالی مانده و چند تایی سرباز مقابلش گشت می&zwnj;زنند. شعار &quot;مرگ بر حزب حاکم&quot; هنوز گُله به گُله بر دیوارهای این ساختمان به چشم می&zwnj;خورد.<br /> این ساختمان خالی حزب دولتی به سمبل وضع سیاسی تونس تبدیل شده است. زین العابدین بن علی فرار کرده، اما ساختمانها و ساختارهای قدیم سرجایشان باقی مانده&zwnj;اند. کسی نمی&zwnj;داند چگونه باز امور این کشور، که آتش بهار عربی را روشن کرد، راست و ریس می&zwnj;شود. آیا آنطور که روشنفکران امید دارند، تونس واقع در شمال آفریقا و نزدیک به اروپا، به مسیر دمکراسی می&zwnj;افتد و رژیمی مانند دولت&zwnj;های غربی پیدا می&zwnj;کند؟ یا آنکه بنا به خواست سلفی&zwnj;های تند رو رژیم به دست اسلام&zwnj;گراها می&zwnj;افتد؟</div> </blockquote> <div dir="RTL">پیروزی حزب میانه&zwnj;روی اسلامی النهضه در انتخابات مجلس مؤسسان تونس که در ۲۴ اکتبر ۲۰۱۱ برگزار شد، وقوع این احتمال را تقویت می&zwnj;کند<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">یک احتمال دیگر هم این است که شور انقلاب که خوابید، دوباره رژیم سابق بر می&zwnj;گردد<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>دیکتاتوری اسلامی؟ </b></div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL">دست کم اقشار بالای روشنفکری تونس به طرزی روز افزون از پیروزی آزادی دلسرد می&zwnj;شوند. مدام این سو و آنسو عده&zwnj;ای اظهار نگرانی می&zwnj;کنند از اینکه امید به قانونیت و دمکراسی زیر آوار یک رژیم اسلامی مدفون شود.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;بعد از انتخابات مجلس مؤسسان در ماه اکتبر سال گذشته که حزب میانه&zwnj;روی اسلامی النهضه در آن چهل درصد آرا را به دست آورد، بسیاری به برقراری نوعی ساخت و پاخت بین اسلام&zwnj;گراها و دستگاه امنیتی رژیم سابق بد گمان شده&zwnj;اند. دراین میان اسلام&zwnj;گراهای افراطی سلفی با حمله به فیلمها یا نمایشگاه&zwnj;های هنری فضای جامعه را مخدوش می&zwnj;کنند<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">از جمله گروهی از سلفی&zwnj;های تونس ۲۶روز مردادماه با ایجاد اخلال در جشنواره&zwnj;&zwnj; &laquo;صوفی<span dir="LTR">&raquo;</span> در قیروان تونس، مانع از برگزاری کنسرت ا یک گروه ایرانی شدند<span dir="LTR">.<br /> </span>به گزارش خبرگزاری فرانسه، این گروه سلفی مدعی بودند که اشعار این گروه ایرانی ارزش&zwnj;های مقدس سنی&zwnj;ها را مورد حمله قرار می&zwnj;دهد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">این در حالی است که اواسط مهرماه سال گذشته هم گروهی از سلفی&zwnj;ها فیلم<span dir="LTR">&quot;</span> پرسپولیس<span dir="LTR">&quot;</span> مرجان ساتراپی را توهینی به مقدسات مسلمانان دانسته وبه پخش این فیلم از سوی شبکه تلویزیونی خصوصی <span dir="LTR">&quot;</span>نسمه<span dir="LTR">&quot;</span> تونس، به شدت اعتراض کردند<span dir="LTR">.</span> به گزارش خبرگزاری&zwnj;ها، حدود ۳۰۰ سلفی به نشانه اعتراض به پخش این فیلم، به ساختمان این شبکه تلویزیونی در تونس حمله کردند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">آنها همچنین اواسط ماه ژوئن سال جاری به یک گالری در تونس حمله کردند و آثاری را که به گفته آنها از دیدگاه اسلام توهین&zwnj;آمیز بود تخریب کردند. در جریان این حمله یک تن کشته و بیش از صد تن مجروح شدند<span dir="LTR">. <p></p></span>&nbsp;حزب اسلام&zwnj;گرای النهضه که رهبری ائتلاف حاکم در تونس را بر عهده دارد نسبت به سلفی&zwnj;ها میانه رو محسوب می&zwnj;شود، با این حال همین حزب به تازگی قانونی را به تصویب رسانده است که به موجب آن هر شخصی که به مقدسات توهین کند می&zwnj;تواند تا دو سال به زندان محکوم می&zwnj;شود<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">همچنین بیش از شش هزار تن از مردم تونس که اکثرا زن بودند، در راه&zwnj;پیمایی روز دوشنبه (۱۳ اوت) از همین حزب حاکم النهضة خواستند که اصل مربوط به تضمین حقوق برابر زنان و مردان مندرج در قانون اساسی سابق تونس، مصوب سال ۱۹۵۶ را تغییر ندهد<span dir="LTR">.</span> <span>برابر این اصل زن و مرد از نظر حقوقی کاملا برابرند. ولی در طرح قانون اساسی جدید تونس این دو &quot;مکمل&quot; یکدیگر خوانده شده&zwnj;اند. از این رو معترضان پلاکاردهایی حمل می&zwnj;کردند که روی آن&zwnj;ها نوشته شده بود: &quot;زن مکمل نیست؛ زن همه چیز است.&quot;</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;<b>ساختار سیاسی تونس تاکنون تغییر چندانی </b><b>نکرده</b></div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL">که می&zwnj;داند، شاید دست آخر این اقدامات به برقراری یک دیکتاتوری اسلامی بیانجامد! دلیل این نگرانی ها، که دولت آنها را بی مورد می&zwnj;داند، این است که در ساختار سیاسی تونس تاکنون تغییر چندانی صورت نگرفته. مجلس از یک ماه پیش دارد با قانون اساسی جدید کلنجار می&zwnj;رود. تا کنون آنها فقط در این مورد توافق کرده&zwnj;اند که اصل نخست قانون اساسی سابق دست خورده باقی بماند. بنا به این اصل تونس کشوری آزاد، مستقل و حاکم بر خود است، که دینش اسلام و سیستم&zwnj;اش جمهوری است. کار تدوین قوانین دیگر هم بالاخره روزی باید تمام شود تا اینکه احتمالا در پاییز ۲۰۱۳ برای انتخاب رییس جمهور و مجلس جدید رای گیری شود<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">وارد کردن روح دمکراسی به نهادهای دولتی هم به اندازه تدوین قانون اساسی دمکراتیک اهمیت دارد. قبل از هر چیز دستگاه امنیتی این کشور ده میلیونی باید از اساس تغییر کند. برای این کار فقط به برنامه&zwnj;های آموزشی از آلمان و سازمان ملل نیاز نیست، بلکه بیشتر باید به تحلیل انتقادی گذشته دیکتاتوری پرداخت. دیکتاتور رفته اما دیکتاتوری نرفته<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">قیام مردم تونس که در دسامبر سال ۲۰۱۰ آغاز شد تا ژانویه&zwnj; ۲۰۱۱ ادامه داشت. این قیام به ۲۳ سال حکومت دیکتاتوری بن&zwnj;علی در این کشور پایان داد. بن علی در ۱۴ ژانویه&zwnj; ۲۰۱۱ به عربستان &zwnj;سعودی گریخت. او نخستین دیکتاتور کشورهای عربی بود که در جریان تحولات موسوم به <span dir="LTR">&quot;</span>بهار عربی&quot; قدرت را از دست داد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">بعد از سرنگونی دیکتاتور فقط دو کمیسیون به کار گرفته شدند تا میزان فساد و جنایات نیروهای امنیتی علیه شرکت کنندگان در تظاهرات را روشن کنند<span dir="LTR">.</span> یک گزارش در مورد فساد در ماه نوامبر سال گذشته منتشر شد و دادستانی در ۳۲۰ مورد پرونده تشکیل داد. یک گزارش هم به رئیس جمهور ارائه شد که تا امروز کسی از چند و چون آن خبری ندارد</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">با وجود بیش از سی&zwnj;صد کشته و دو هزار مجروح، تا بحال فقط دو پلیس به بیست سال حبس محکوم شده&zwnj;اند.هیچکدام از فرماندهان به حسابرسی کشیده نشده&zwnj;اند. فقط سال گذشته بن علی و همسرش به علت فساد و بالا کشیدن اموال عمومی هر کدام غیابا به ۳۵ سال حبس محکوم شدند. اما چه فایده؟ چون این زوج دیکتاتور در عربستان به سر می&zwnj;برند<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>مایوس تا مرز خودکشی</b></div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL">در مورد رفتارهای غیر انسانی قبل از انقلاب چیز زیادی گفته نشده. فقط همین چندی پیش بنیاد خصوصی &quot;تمیمی&quot; &nbsp;شکنجه در زندانهای تونس را برای نخستین بار موضوع بررسی خود قرار داد. در کنفرانسی در مورد شکنجه سیستماتیک، که باحمایت بنیاد آلمانی کنراد آدناوئر &nbsp;برپا شد، بیش از بیست نفر از قربانیان که به دلایل سیاسی یا غیر سیاسی در زندانهای تونس شکنجه شده بودند، از جزئیات شکنجه&zwnj;ها گزارش دادند.</div> <div dir="RTL">از جمله حمة الهمامی دبیر کل حزب کارگران کمونیست تونس <span dir="LTR">(TCOT)</span>، که سالها زندانی بوده می&zwnj;گوید: &quot;مرا با ماشین به یک مزرعه بردند. آنجا یک کیسه روی سرم کشیدند، طوری که فکر کردم می&zwnj;خواهند اعدام کنند.&quot; او را به خانه&zwnj;ای می&zwnj;برند و زیر بازجویی و کتک می&zwnj;گیرند. بعد موهایش را می&zwnj;کشند و کشان کشان او را از پله&zwnj;ها پایین می&zwnj;آورند و توی یک سلول در زیرزمین می&zwnj;اندازند<span dir="LTR">.</span> شکنجه&zwnj;ها چنان شدید بوده که او برای رهایی خود قصد خود کشی داشته<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">یک اسلام&zwnj;گرای مخالف خشونت بنام عبداللطیف بوجیلا هم از میل به خود کشی در زندان سخن گفته. او یکی از دهها هزار نفری است که به علت طرفداری از حزب النهضة به زندان افتاده بود. می&zwnj;گوید: &quot;مرا زیر ضرب کتک گرفته و به جاهای حساس بدنم هم ضربه می&zwnj;زدند. پاهایم را بسته بودند و با طناب و قرقره آویزانم کرده بودند تا سرم را توی یک تشت آب فرو ببرند.&quot; هنگامی که گزارش دهی این زندانی مقابل کمیسیون تمام شد و او برخاست که برود، همه دیدند که می&zwnj;لنگد و با عصا راه می&zwnj;رود<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">یکی دیگر از زندانیان از &quot;کشف سال ۱۹۹۱<span dir="LTR">&quot;</span> یا به قول او شوک الکتریکی به ناحیه گوش و آلت تناسلی گزارش داد. یکی دیگر از قربانیان که هنگام دستگیری هجده ساله بوده، نیز شهادت داد که چگونه شکنجه گران برای اعتراف گیری روی بدن او تمرین می&zwnj;کرده&zwnj;اند تا بدانند به کجاها باید ضربه زد تا زندانی به حرف بیاید<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>نیاز به شکنجه از بین برود</b></div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL">به این ترتیب کنفرانسی که اساسا به قصد مطالعات علمی برگزار شده بود، رفته رفته به محاکمه دستگاه امنیتی تونس تبدیل شد. گزارش شهود در مورد شکنجه، نه فقط حضور همه جانبه آن در جامعه تونس را نشان داد، بلکه تردید از سرگیری آن در آینده نزدیک را هم عیان کرد. یکی از افراد شرکت کننده در کنفرانس معتقد است که &quot; حاکمان فعلی تونس شکنجه را از سر می&zwnj;گیرند.&quot; او حمله نیروهای امنتی به تظاهر کنندگان در ماه آوریل را شاهد مثال آورد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">دولت و مجلس برای رفع و رجوع در این مورد کمیسیون&zwnj;های تحقیق را ه انداخته&zwnj;اند، اما واقعیت این است که خشونت&zwnj;های اخیر علیه تظاهرات آرام مردم در جامعه ایجاد ناامنی کرده است<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">خانم راجیه نصروری وکیل و رئیس انجمن ضد شکنجه تردید دارد که نیروهای امنیتی براستی از شکنجه دست بکشند. به نظر او &quot;شکنجه را بدون ایجاد تغیر در شعور همگانی نمی&zwnj;شود ریشه کن کرد&quot;<span dir="LTR">.</span> این حرف از دهان وکیلی در می&zwnj;آید که وکالت دهها قربانی شکنجه را به عهده داشته و چم و خم کار را می&zwnj;شناسد. در این مورد حتی سمیر دیلو وزیر حقوق بشر از حزب النهضة هم با او هم عقیده است. او در نطق افتتاحیه کنفرانس گفت: &quot; شکنجه بعد از انقلاب متوقف نمی&zwnj;شود، باید ریشه هایش را پیدا کرد&quot;. در این مورد ایجاد نهادهای اصلاحگر و وضع قوانین جدید باید هدف شان این باشد که &quot;نیاز به شکنجه از بین برود<span dir="LTR">&quot;.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اگر شکنجه گران برای شکنجه&zwnj;هایی که کرده&zwnj;اند به پای میز محاکمه کشیده شوند، آنوقت روند تغییر در وجدان همگانی تسریع می&zwnj;شود.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">تقریبا نمام قربانیان شکنجه در هنگام شهادت نام شکنجه گران را ذکر کردند و خواهان محاکمه آنها شدند. اما دستگاه قضایی که فقط اندکی نسبت به سابق عوض شده، از ترس واکنش متقابل یا به علت وفاداری به دستگاه اصولا سابق تاکنون هیچ کس از شکنجه گران را احضار نکرده است، تا درس عبرتی شود و مسئولان هم شیرفهم شوند که چوب اعمالشان را می&zwnj;خورند<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;در زمینه دسترسی به اسناد پلیس مخفی هم تا کنون پیشرفتی حاصل نشده. دستگاه امنیتی کشور رسما بیش از یک سال پیش از هم پاشید. اما حتی اعضای کابینه هم دقیقا نمی&zwnj;توانستند بگویند که پرونده&zwnj;هایشان کجاست و کی آنها را کنترل می&zwnj;کند. آنها صرفا از راه شایعات می&zwnj;دانستند که بخش عمده پرونده&zwnj;ها نابود شده است<span dir="LTR">.</span> قربانیان و تاریخ نگران متفق القول&zwnj;اند که برای تحلیل انتقادی گذشته دیکتاتوری پرونده&zwnj;ها باید باز شوند. دمکراسی فقط از این طریق می&zwnj;تواند همیشه استوار بماند. به همین منظور مختار یعقوبی از قضات سابق و مامور حفظ و حراست از پرونده&zwnj;ها در تونس که خود از فعالان سابق است، پیشنهاد قانونی بر اساس الگوی قانون آلمان در این مورد کرده است<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اما در این میان خود دولت طرح دیگری در سر دارد که ظاهرا کمتر درد سر دارد<span dir="LTR">:</span> آنها می&zwnj;خواهند به جای تحلیل انتقادی گذشته به قربانیان شکنجه جهت جبران خسارت پول بدهند. اما روشنفکران سکولار در این اقدام دولت کلکی برای پر کردن جیب هواداران حزب حاکم می&zwnj;بینند. برخی مخالفان اسلامگرا مانند عبد اللطیف بوجیلا هم با این طرح مخالفند و جبران اخلاقی و معنوی را به جبران مادی ترجیح می&zwnj;دهند. در این میان مختار طریفی رئیس افتخاری سازمان حقوق بشر تونس پیشنهاد کرده که یک مرکز درمانی برای قربانیان شکنجه مانند نمونه مشابه در برلین ایجاد شود. اما عملا از ان همه طرح تاکنون هیچ آبی گرم نشده<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اواخر آوریل وزیر دادگستری اعلام کرد که قرار است موزه&zwnj;ای در یک زندان واقع در شصت کیلومتری شهر تونس احداث شود. اینجا در سالهای دهه شصت میلادی انسانها را مانند حیوان به هم دیگر بسته بودند. مشکل این طرح این است که محل موزه دور افتاده است، و تازه تعداد اندکی زندانی سیاسی در آن بوده&zwnj;اند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>مدافعان حقوق بشر می&zwnj;خواهند طرحی نو در اندازند</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اما مدافعان حقوق بشر می&zwnj;خواهند طرحی نو در اندازند و ساختمان وزارت کشور را بنای یادبود کنند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">این ساختمان که محل استقرار استعمار گران فرانسوی هم بوده، سمبل ستم و سرکوب شناخته می&zwnj;شود. بیشتر زندانیان سیاسی همین جا وحشیانه شکنجه شده&zwnj;اند. همین جا در ژانویه ۲۰۱۱ توده&zwnj;های مردم جمع شدند تا فرار دیکتاتور بن علی را جشن بگیرند.</div> <div dir="RTL">حُسن این ساختمان این است که درست وسط پایتخت در خیابان پر رفت و آمد حبیب بورقیبه قرار گرفته و توی چشم همه است<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">منبع<span dir="LTR">:</span> <span><a href="http://www.faz.net/aktuell/feuilleton/tunesien-nach-der-revolution-was-ist-wenn-die-folterer-zurueckkehren-11855540.html">فرانکفورتر آلگماینه</a></span></div> <p>&nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/08/26/18797#comments اسلام‌گرایی اکبر فلاح‌زاده بهار عربی تونس دیکتاتوری هوبرتوس کنابه گوی سیاست Sun, 26 Aug 2012 08:44:55 +0000 18797 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/08/12/18191 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/08/12/18191" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> امین قضایی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="560" height="315" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/syria_80.jpg?1345224019" /> </div> </div> </div> <p>امین قضایی &minus; بافت قومی و مذهبی سوریه کلید درک ترکیب اپوزیسیون فعلی و حد نفوذ اسلام گرایان افراطی در میان گروه&zwnj;های مخالف است. سنی&zwnj;ها، که پرشمارترین بخش جمعیت هستند، ، و کردها در شمال شرقی کشور، که پرشمارترین گروه اقلیت را تشکیل می&zwnj;دهند، به همراه مسیحیان آسوری و اقلیت حاکم، که در میان آن سلطه با شیعان علوی است، &nbsp;بافت قومی و مذهبی سوریه را تشکیل می&zwnj;دهند.</p> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <!--break--><!--break--><div dir="RTL">ترس قابل درک مسیحیان، که به فرقه&zwnj;های مختلف تعلق دارند، از یک سوریه آتی با احکام شریعت اسلامی، آنان را در شورش&zwnj;های اخیر نسبتا منفعل نگاه داشته است. برای مثال ایگناسیوس ژوزف سوم، رهبر کلیسای کاتولیک سوریه، اعلام کرده که مسیحیان نمی&zwnj;بایست از سرنگونی اسد حمایت کنند چرا که ایشان، با اینکه ده درصد جمعیت را تشکیل می&zwnj;دهند، در یک حکومت اسلامی بیشتر رنج خواهند برد.</div> <div dir="RTL">البته مسیحیان بسیاری به طور منفرد در میان معترضان و نیروهای مردمی حضور دارند و حتی برخی از ایشان به خصوص کسانی که در تبعید به سر می&zwnj;برند گروهی با عنوان &quot;مسیحیان سوری برای دموکراسی&quot; تشکیل داده&zwnj;اند و در پی جلب حمایت مسیحیان برای مشارکت در انقلاب برآمده&zwnj;اند. این گروه در شرح هدف&zwnj;های خود می&zwnj;نویسد:</div> <div dir="RTL">&quot;مسیحیان سوری در انزوا و خاموشی فرو رفته و آزادی محدود خود در رژیم اسد را پذیرفته&zwnj;اند تا حق اَعمال مذهبی شان را در ازای وفاداری کور به رژیم بدست آورند. در نتیجه&zwnj;ی این معامله نابخردانه و رفتار غیرسیاسی، مسیحیان سوری به میراث سیاسی، فرهنگی و روشنفکری که ایشان در طی تاریخ مدرن و باستانی سوریه ساخته&zwnj;اند ، پشت پا می&zwnj;زنند.&quot;(<a href="http://worldnews.about.com/gi/o.htm?zi=1/XJ&amp;zTi=1&amp;sdn=worldnews&amp;cdn=newsissues&amp;tm=8&amp;f=00&amp;tt=12&amp;bt=1&amp;bts=1&amp;zu=http%3A//syrian-christian.org/our-vision-%25D8%25A3%25D9%2587%25D8%25AF%25D8%25A7%25D9%2581%25D9%2586%25D8%25A7/"><span>منبع</span></a>)</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اما به جز آسوری&zwnj;های نگران و مردد و البته قشر ممتاز علوی، هر دو اکثریت سنی و اقلیت کرد از سرنگونی حکومت علوی بشار اسد حمایت می&zwnj;کنند. به مانند تجربه&zwnj;ی کردستان عراق ، خطر ظهور اسلام گرایی افراطی در میان کردهای سوری وجود ندارد. بنابراین با کنار گذاردن مسیحیان ، کرد&zwnj;ها و معترضان مستقل مردمی از بافت اپوزیسیون ، بررسی ما به تمرکز بر قدرت اخوان المسلمین در مجلس ملی سوریه و نفوذ مرموز القاعده در ارتش آزاد سوریه محدود می&zwnj;شود. &nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>مجلس ملی سوریه</b></div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;ائتلافی از گروه&zwnj;های مختلف در تبعید به خصوص مستقر در استانبول که برای ایجاد آلترناتیو مشروعی برای رژیم بشار اسد و جلب حمایت&zwnj;های بین المللی تشکیل شده است. این مجلس، که در آن ایدئولوژی اخوان المسلمین چیره است، متشکل از گروه&zwnj;های زیر است :</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL">اخوان المسلمین اکثریت کرسی&zwnj;های &quot;مجلس ملی سوریه&quot; را در اختیار دارد، اسلحه و کمک&zwnj;های مالی را به خصوص از قطر و عربستان گرفته و در داخل کشور توزیع می&zwnj;کند و مطمئنا به مانند مصر نقش پر رنگی در حکومت آینده&zwnj;ی سوریه ایفا خواهد کرد. روشنفکران اخوان المسلمین ظاهرا به مانند همتایان مصری خود می&zwnj;اندیشند و دست کم در حال حاضر مدعی&zwnj;اند که قصد ایجاد یک حکومت اسلامی را ندارند.</div> </blockquote> <div dir="RTL">۱. گروه موسوم به &quot;اعلامیه&zwnj;ی دمشق برای تغییر دموکراتیک&quot; ، جنبشی که در خلال سالهای ۲۰۰۰ و ۲۰۰۱ برای اصلاحات دموکراتیک اعلام موجودیت کرد، اما بلافاصله سرکوب شد.</div> <div dir="RTL">۲. اخوان المسلمین که البته پیوند نزدیکی با همتایان مصری خود ندارند. در فوریه ۱۹۸۲ ، ارتش سوریه تحت حکومت حافظ اسد برای سرکوب قیام حماء بیش از ده هزار نفر از مردم این شهر را قتل عام کرد. برخی تعداد کشته شدگان را بسیار بیش از این برآورد کرده&zwnj;اند. اخوان المسلمین بعد از این سرکوب خونین ، موجودیت قدرتمندی در سوریه نداشت اما بعد از آغاز شورش&zwnj;ها در سال ۲۰۱۱ دوباره پا گرفته است.</div> <div dir="RTL">۳ کمیته&zwnj;ی هماهنگی محلی شامل گروه&zwnj;های مردمی است که تظاهرات را سازماندهی می&zwnj;کنند.</div> <div dir="RTL">۴. کمیسیون عمومی انقلاب سوریه که ائتلافی است متشکل از چهل گروه مردمی اپوزیسیون.</div> <div dir="RTL">۵. فراکسیون&zwnj;هایی از کردها ، رهبران قبایل و شخصیت&zwnj;های مستقل.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">رئیس کنونی این مجلس که هر سه ماه قابل انتخاب است، عبدالباسط سیدا، فعال سیاسی است که سالها در سوئد در تبعید زندگی کرده است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اخوان المسلمین اکثریت کرسی&zwnj;های &quot;مجلس ملی سوریه&quot; را در اختیار دارد، اسلحه و کمک&zwnj;های مالی را به خصوص از قطر و عربستان گرفته و در داخل کشور توزیع می&zwnj;کند و مطمئنا به مانند مصر نقش پر رنگی در حکومت آینده&zwnj;ی سوریه ایفا خواهد کرد. روشنفکران اخوان المسلمین ظاهرا به مانند همتایان مصری خود می&zwnj;اندیشند و دست کم در حال حاضر مدعی&zwnj;اند که قصد ایجاد یک حکومت اسلامی را ندارند. یکی از ایشان به نام علی البیانونی در ششم اوت در &quot;العربیه&quot; می&zwnj;نویسد:</div> <div dir="RTL">&quot;اخوان المسلمین به دنبال سوریه&zwnj;ای است که شهروندی برپایه&zwnj;ی حقوق و مسئولیت&zwnj;ها باشد و سوری&zwnj;ها بتوانند جامعه&zwnj;ای متحد را بازسازی کنند به طوریکه تمایز اقلیت و اکثریت به تدریج محو شود. به زنان می&zwnj;بایست فرصت فراوانی داده شود تا خود را طوری نشان دهند که نسل&zwnj;های آینده بتوانند نقش حیاتی آنان را در این پروژه&zwnj;ی ملی ایفا کنند.&quot;</div> <div dir="RTL">&nbsp;این عبارات دقیقا مشابه ادعاهای روشنفکران مصری اخوان المسلمین است. به نظر می&zwnj;رسد تا آنجا که به اخوان المسلمین مربوط می&zwnj;شود، قدرت اسلام گرایان در سوریه ، بیش از مصر کنونی نخواهد بود. اما نگرانی جهان از اسلامیون افراطی در سوریه در جای دیگری است .</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL">حضور القاعده در سوریه مسلم است، اما پردامنه نیست، و یکسان دانستن ارتش آزاد سوریه با القاعده مبالغه آمیز است. ارتش آزاد سوریه خیلی پیش از ظهور نشانه&zwnj;های القاعده در سوریه تشکیل شده بود و از آنجایی که بسیاری از این افراد پیشتر به رژیم تعلق داشتند، وابستگی معنوی آنها به القاعده یا هر گونه اسلام گرایی افراطی چندان مستحکم به نظر نمی&zwnj;رسد.</div> </blockquote> <div dir="RTL">جدا از مجلس ملی سوریه ، می&zwnj;بایست از <b>کمیته&zwnj;ی هماهنگی ملی برای تغییر دموکراتیک</b> نیز نام برد. این گروه متشکل از شخصیت&zwnj;های مخالفی است که سالها با رژیم اسد مدارا کرده و یا قبلا عضو این رژیم بوده&zwnj;اند. سه حزب کرد نیز در این کمیته حضور دارد. این گروه مخالف عملیات نظامی و دخالت خارجی و بیشتر طرفدار مذاکره با رژیم اسد است. اعضای این گروه مدافع جدایی دین و دولت هستند. حسین عبدالعظیم، رهبر این کمیته، از اینکه اسلام گرایان در مجلس ملی سوریه دست بالا را دارند، انتقاد می&zwnj;کند. برخی این کمیته را دست ساز رژیم اسد می&zwnj;دانند. خالد کمال یک فعال اپوزیسیون در قاهره می&zwnj;گوید که &quot;رژیم سوریه بسیار مکار است و مردم را به سوی کمیته هماهنگی ملی می&zwnj;فرستد. این گروه متعلق به رژیم است. ما نمی&zwnj;خواهیم استراتژی هایمان را با عناصر رژیم هماهنگ کنیم.&quot; (<a href="http://worldnews.about.com/od/syria/f/Who-Are-The-Syrian-Opposition.htm"><span>منبع</span></a>)</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>ارتش آزاد سوریه </b></div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL">این ارتش در اوت ۲۰۱۱ به فرماندهی ریاض الاسد، یک سرهنگ سابق نیروی هوایی، شکل گرفت که معمولا متشکل از سربازان فراری است که به سوی ترکیه گریخته&zwnj;اند و بر تعداد آنان به مرور افزوده می&zwnj;شود. سرهنگ اسد ادعا می&zwnj;کند که حدود چهل هزار نفر را تحت فرماندهی خود دارد اما تحلیل گران شمار نفرات این ارتش را بیش از ده هزار نفر برآورد نکرده&zwnj;اند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اگر مجلس ملی سوریه به خاطر وجود اخوان المسلمین رنگ اسلامی به خود گرفته است ، ارتش آزاد سوریه متهم است که اعضای القاعده را به عنوان عضو خود پذیرفته است. اینکه به خصوص در ماههای اخیر ، القاعده در سوریه عملیات نظامی انجام می&zwnj;دهد امر مسلمی است، اما درباره&zwnj;ی اینکه آنها عضو ارتش آزاد سوریه هستند و تا چه حد در آن نفوذ دارند ، نظریات بسیار ضد و نقیضی وجود دارد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">یک عضو ارتش آزاد سوریه به یکی از گزارشگران العربیه (۷ اوت) می&zwnj;گوید:</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&quot;هیچ القاعده&zwnj;ای در میان مبارزین ما نیست. دمشق حدود صد نفر از اسرایش را به عنوان عضو القاعده به مطبوعات نشان داده است. این ادعا که در بین کسانی به ترکیه پناه برده&zwnj;اند افراد القاعده حضور دارند یک تبلیغ کثیف حکومت دمشق است. هدف از این کار بدنام کردن ارتش آزاد سوریه است. حال ما با القاعده&zwnj;ای می&zwnj;جنگیم که دمشق آنرا بوجود آورده و ما آنها را نابود خواهیم کرد. این ادعا نیز که جنگجویان چچن در میان ارتش آزاد سوریه وجود دارد یک ضداطلاعات است. اخوان المسلمین و سلفی&zwnj;ها در میان مخالفین هستند. اما ارتش آزاد سوریه از همه قوی تر است. سوریه کشوری با کشمکش&zwnj;های قومی ، سکتی و مذهبی مانند عراق نخواهد بود. نبردهای سکتی در عراق به ششصد سال قبل بازمی گردد، پس عراق زمین حاصلخیزی برای این درگیری&zwnj;ها بود، اما سوریه اینطور نیست.&quot;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اما تصاویر ویدئویی چیز دیگری را نشان می&zwnj;دهند. صرف نظر از ویدئوهایی که القاعده خود منتشر می&zwnj;کند، در بسیاری از ویدئوها پرچم القاعده در حین نبرد دیده می&zwnj;شود. القاعده خود اعلام کرده است که جبهه حمایت از مردم شام را براه انداخته است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در ماه مه&zwnj;۲۰۱۲ وزیر دفاع آمریکا لئون پانتا به حضور القاعده در ارتش آزاد سوریه معترف شد &nbsp;و از این جریان خواست که با القاعده همکاری نکنند.</div> <div dir="RTL">در این باره چند احتمال قابل تصور است :</div> <div dir="RTL">یک نظریه این است که القاعده به عنوان یک گروه تروریستی، که در اصل دست ساز آمریکا بوده است، با ماموریت مشخص از سوی آنان، وارد سوریه شده است. دانیل بیمان، پروفسور و کارشناس ضدتروریست در دانشگاه جرج تاون، فعال شدن القاعده در سوریه را واضح می&zwnj;داند. به نظر او این سازمانی است که حکومت آمریکا در سومالی و مالی و پیشتر در چچن و یمن از آن استفاده کرده است. او می&zwnj;گوید : &quot;جای سئوال نیست که القاعده می&zwnj;خواهد این کار را انجام بدهد و در انجام این جور کارها هم تبحر دارند. آنها در ایجاد نزاع محلی به نزاع جهانی مهارت دارند.&quot;(<a href="http://www.globalresearch.ca/index.php?context=va&amp;aid=32127"><span>منبع</span></a>)</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">دومین نگرش که کمتر مسائل را با تئوری توطئه توضیح می&zwnj;دهد، حضور القاعده را در ارتش آزاد سوریه می&zwnj;پذیرد اما تصور می&zwnj;کند به خاطر ضعف نظامی این ارتش، حضور القاعده تحمل می&zwnj;شود. گویا سیاست این است که ابتدا با بشار اسد تسویه حساب شود و بعد جنگ با القاعده فراخواهد رسید.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">آخرین دیدگاه این است که القاعده مستقل از ارتش آزاد سوریه از عراق وارد خاک سوریه شده است و مستقلا عملیات انجام می&zwnj;دهد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">هرکدام از این فرضیات را که درست بدانید، با توجه به گزارشات متعدد از ارتش آزاد سوریه و تصاویر به دست آمده از عملیات ایشان، دو نتیجه قابل استنتاج است:</div> <p><span dir="RTL">حضور القاعده در سوریه مسلم است، اما پردامنه نیست، و یکسان دانستن ارتش آزاد سوریه با القاعده مبالغه آمیز است. ارتش آزاد سوریه خیلی پیش از ظهور نشانه&zwnj;های القاعده در سوریه تشکیل شده بود و از آنجایی که بسیاری از این افراد پیشتر به رژیم تعلق داشتند، وابستگی معنوی آنها به القاعده یا هر گونه اسلام گرایی افراطی چندان مستحکم به نظر نمی&zwnj;رسد. همچنین این نکته را نیز نباید از نظر دور داشت که رژیم اسد به مانند قذافی تلاش دارد مخالفین خود را تروریست و اعضای القاعده نشان دهد. ماهیت اپوزیسیون از این منظر چندان تفاوتی با لیبی و مصر ندارد و تنها نکته&zwnj;ی نگران کننده نزدیکی سوریه به عراق و پایگاه&zwnj;های القاعده است. </span></p> https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/08/12/18191#comments اخوان المسلین ارتش آزاد سوریه اسلام‌گرایی القاعده امین قضایی سوریه مجلس ملی سوریه گوی سیاست Sun, 12 Aug 2012 21:12:41 +0000 18191 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/07/05/16648 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/07/05/16648" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> اسماعیل جلیلوند </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="600" height="388" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/iran-egypt.jpg?1341851359" /> </div> </div> </div> <p>اسماعیل جلیلوند &minus; پیروزی انقلاب در هیچ یک از کشورهایی که نسیم بهار عربی در سال گذشته در آنان وزیدن گرفت، به اندازه&zwnj;ی مصر حائز اهمیت نبوده است. انقلاب مصر از جهات فراوانی قابل قیاس با انقلاب سال ۱۳۵۷ در ایران است، اما تفاوت&zwnj;های اساسی در زمینه&zwnj;ها و نتایج دو انقلاب به حدی قابل توجه است که گمان نمی&zwnj;رود بر خلاف نگرانی&zwnj;های فراوان موجود، سرنوشتی مشابه با انقلاب ایران در انتظار انقلاب مصر باشد. بیشترین قسمت مرتبط با این نگرانی&zwnj;ها در مورد میزان قدرت و نفوذ بنیادگرایان مذهبی و احتمال شکل گیری دیکتاتوری مذهبی در مصر است.</p> <!--break--><!--break--><p>مقاله&zwnj;ی پیش رو کوششی در جهت تشریح این تفاوت&zwnj;ها و نتایج آن در بعد داخلی و منطقه&zwnj;ای در دو کشور خواهد بود.</p> <p>&nbsp;<br /> <b>نقش و قدرت رهبری انقلاب در دو کشور</b></p> <p> درست برعکس ایران، انقلاب مصر تحت نفوذ و سیطره&zwnj;ی رهبری کاریزماتیک به پیروز&zwnj;ی نرسید، بلکه شعله&zwnj;های آن در پی انباشت نارضایتی همه جانبه&zwnj;ی مردم از حکومت حسنی مبارک و تحت تاثیر انقلاب تونس، دامنگیر حاکمان آن کشور شد، اما میزان اثر گذاری روح الله خمینی بر انقلاب و افکار انقلابیون در ایران به حدی بود که تا همین روزها نتایج رفتارها و اشتباهات دوران وی بر سیستم سیاسی و حکومتی ایران مشهود است و حتی رهبران اصلاح طلب مخالف حکومت نیز به سخنان و افکار او استناد می&zwnj;کنند.</p> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">علاوه بر این، اسلام سیاسی مصری &minus; بر خلاف اسلام سیاسی&zwnj;ای که در ایران در قالب مذهب تشیع نگاهش به نقش رهبری کننده علما در در نظریه رادیکال ولایت فقیه بروز یافت &ndash; یک جایگاه و نقش رهبری سیاسی برای علمای سنی مذهب قائل نیست و علمای مصری نیز بر جدایی دین از حکومت و اجرای شریعت در قوانین مدنی و کیفری تاکید بیشتری دارند تا حضور در راس قدرت سیاسی.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL"><img width="222" height="143" align="middle" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/tahrir_square.jpg" alt="" /></div> <div dir="RTL">می&zwnj;توان امید داشت انقلاب مصر بیشتر از آنکه دنبال روی بی و چرای رهبرانش باشد، به وسیله&zwnj;ای برای برون داد افکار عمومی در آن کشور بدل گردد.</div> </blockquote> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">نکته مهم دیگر این است که ارتش مصر، برخلاف ارتش ایران انقلابی، به شکل کامل با انقلاب همراه نشد و خود به عنوان یکی از ارکان اصلی قدرت سیاسی در بحران جاری آن کشور باقی ماند و با حضور خود مانع از نابودی کامل نهادهای اساسی قدرت در این کشور و ایجاد خلاء شدید قدرت و نیاز به ظهور رهبری قدرتمند جایگزین در جامعه گردید. از نشانه&zwnj;های این حضور قدرتمند می&zwnj;توان به حفظ دستگاه قضایی وابسته به ارتش، که چند رو پیش حکم انحلال پارلمان اسلام گرای آن کشور صادر را کرد، یا صدور احکام کیفری نه چندان سنگین برای سران برکنار شده&zwnj;ی رژیم سابق در دادگاه عالی این کشور اشاره کرد. همین نفوذ خود را در رد صلاحیت برخی از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری نیز نشان داد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">با توجه به این مسائل می&zwnj;توان امید داشت انقلاب مصر بیشتر از آنکه دنبال روی بی و چرای رهبرانش باشد، به وسیله&zwnj;ای برای برون داد افکار عمومی در آن کشور بدل گردد.</div> <p>&nbsp;<br /> <b>فاصله&zwnj;ی زمانی مابین دو انقلاب</b></p> <p>&nbsp;<br /> فاصله&zwnj;ی زمانی سی و چند ساله&zwnj;ی ما بین دو انقلاب ایران و مصر تنها یک عدد فاقد مفهوم نیست، بلکه معنای آن این است که انقلاب مصر در جهان متفاوتی به پیروزی رسیده است، جهانی که به مانند سال ۱۹۷۹ تحت تاثیر شدید فضای جنگ سرد قرار ندارد و رشد امکانات نوین ارتباطی و رسانه&zwnj;ای از یک سو و توسعه&zwnj;ی شهر نشینی و آموزش عالی و پایه از سوی دیگر بر افکار عمومی آن اثر گذاشته است.</p> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">به طبع فضای متفاوت حاکم بر افکار عمومی دو کشور که ناشی از همین تفاوت زمانی است، مردم امروز مصر بسیار بیش از انقلابیون ایران در سال ۵۷، از نتایج استقرار یک دیکتاتوری مذهبی آگاه بوده و از عواقب آن می&zwnj;هراسند. شاید بروز همین هراس از قدرت گرفتن اسلام گرایان بنیادگرا است که موجب انتخاب رییس جمهور این کشور با رای شکننده&zwnj;ای در حدود ۵۱ درصد از آراء شرکت کنندگان در انتخابات شده است.</div> <p>&nbsp;<br /> <b>نوع برخورد کشورهای اسلامی منطقه با دو انقلاب و نتایج آن</b></p> <p> انقلاب ایران اثر فراوانی بر جنبش&zwnj;های اسلام گرای منطقه داشت، به طوری که پس از پیروز&zwnj;ی آن یاسر عرفات در پاسخ خبرنگاران در مورد نحوه&zwnj;ی سفر بدون تشریفات و هیاهوی خبری و دعوت به ایران اظهار داشت که آمدن به خانه نیاز به تشریفات ندارد. همین طور بسیاری از شخصیت&zwnj;های سیاسی اسلام&zwnj;گرا در منطقه تحت تاثیر افکار روح الله خمینی و پیروزی انقلاب ایران قرار گرفتند، مانند خود انقلابیون ایران که از فراگیر شدن افکار جنبش اخوان المسلمین بنیان&zwnj;گذاری شده توسط حسن البناء تاثیر پذیرفته بودند.</p> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;اما به رغم این همگرایی، تضادهای تاریخی میان ایران و کشورهای عربی به سرعت در روابط ایران و این کشورها آشکار شد. هراس حکام کشورهای همجوار ایران از وقوع انقلاب در آن کشورها در سایه&zwnj;ی حمایت قدرت&zwnj;های جهانی غرب&zwnj;گرا که خود از نفوذ و گسترش کمونیسم در خاورمیانه در هراس بودند در کنار وقایع رخ داده در داخل ایران، همه و همه موجب حمایت یک پارچه&zwnj;ی قدرت&zwnj;های منطقه&zwnj;ای و جهانی از تهاجم به خاک ایران توسط صدام گردید. اثر گذاری اختلافات تاریخی عرب و عجم در این مسئله به حدی بود که صدام نام لشکر خود را &quot;القادصیه&quot; که نام نبرد در هم شکننده&zwnj;ی امپراطوری ساسانیان در صدر اسلام بود، گذاشت و یاسر عرفات، رهبر سازمان آزادی بخش فلسطین در کنار سایر حکومت&zwnj;ها و جنبش&zwnj;های سنی مذهب منطقه حمایت خود را از صدام برای تهاجم به &quot;خانه&zwnj;اش&quot; اعلام داشت.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL">مردم مصر به دلائل فراوان سیاسی و اجتماعی، بسیار بیش از ایرانیان دهه&zwnj;ی ۱۹۸۰ میلادی قادر به تعیین سرنوشت خود با کمترین میزان اثر پذیری از عوامل خارجی هستند.</div> </blockquote> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">آغاز جنگ و قرار گرفتن ایران در شرایط فشار اقتصادی و سیاسی زمینه سرکوب شدید مخالفان استبداد سیاسی و مذهبی در داخل کشور را فراهم آورد و توسعه سیاسی و اجتماعی در ایران را برای چندین سال به اغماء برد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اما مصر نه در معرض خطر جنگ قریب الوقوع قرار دارد و نه به طور کامل در دست انقلابیون بنیادگرایی است که خواهان سوق دادن کشور به سمت نظم تک صدایی و استبداد توامان با خفقان سیاسی باشند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">علاوه بر این در صورت رسیدن به ثبات سیاسی، مصر انقلابی، با توجه به موقعیت مهم زئو پلتیک و استراتژیک، حضور اندیشمندان اثر گذار اسلامی مکتب الازهر، جمعیت و وسعت زیاد و منابع عظیم نفتی و طبیعی، سابقه&zwnj;ی طولانی جنبش اخوان المسلمین مصر در مبارزات ضد استعماری و اثر گذاری آن بر سایر جنبش&zwnj;ها منطقه، به عنوان رهبر بالقوه&zwnj;ی جهان عرب، بیش از آنکه برای سایر قدرت&zwnj;های منطقه&zwnj;ای تهدیدی ایدئولوژیک بشمار آید، دوستی قابل اتکاء و اطمینان خواهد بود و رهبران آن نمی&zwnj;توانند جو ضدانقلابی در منطقه و جنگ را به عنوان دستاویزی برای ایجاد استبداد سیاسی در آن کشور قرار دهند و از این جهت نیز امکان سقوط مصر به پرتگاه دیکتاتوری مذهبی به مراتب کمتر از ایران خواهد بود.</div> <p>&nbsp;</p> <p><b>یکپارچگی قدرت در فضای دو کشور بعد از وقوع انقلاب و نتایج آن</b></p> <p></p> <div dir="RTL">در ایران، انقلاب پس پیوستن ارتش به پیروزی رسید و پس از حادثه&zwnj;ی سفارت آمریکا و استعفای دولت موقت، پاکسازی ارتش از نیروهای طرفدار نظام شاهنشاهی و خنثی شدن کودتای نظامی نوژه و با نیز حضور نیروی موازی سپاه که در اوج انقلاب شکل گرفته بود، عملا قدرت به شکل متمرکز در دست نزدیکان رهبر انقلاب قرار گرفت. تجمیع قدرت نظامی و سیاسی در سال&zwnj;های ابتدایی پس از پیروزی انقلاب در کنار وقوع جنگ موجب آن شد که حکومت به اعمال مقتدرانه&zwnj;ی دیدگاه&zwnj;های رهبران خود و تحمیل آن به بخش&zwnj;های ناراضی جامعه مبادرت ورزد. این مسئله از تفاوت&zwnj;های مهم در ساختار قدرت دو کشور در فضای انقلاب است. انتخابات اخیر ریاست جمهوری در مصر به انقلابیون نشان داد که هراس حدود نیمی از جمعیت شرکت کننده در انتخابات از قدرت گرفتن اسلام گرایان به اندازه&zwnj;ای هست که به نخست وزیر رژیم سابق در مقابل این جریان اقبال نشان دهند و البته قابل کتمان هم نیست که احتمالا بخش&zwnj;هایی از آرا مرسی نیز به دلیل عدم تمایل مردم به بازگرداندن شرایط به اوضاع پیش از انقلاب به حساب او ریخته شده باشد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">از طرفی به نظر می&zwnj;رسد رای شکننده&zwnj;ی کسب شده توسط محمد مرسی او را مجبور به تقسیم قدرت با ارتش خواهد نمود و ارتش نیز به میزان قدرت انقلابیون در ایجاد جو خصمانه علیه نیروهای مسلح در صورت عدم تمکین به رای اکثریت مردم آگاه است. این در حالی ست که اسرائیل و قدرت&zwnj;های غربی به مهار انقلاب و ایجاد ثبات در مصر جدید به وسیله&zwnj;ی ارتش این کشور چشم امید دوخته&zwnj;اند. واضح است که در زمان طولانی، ادامه&zwnj;ی اوضاع بدین شکل ممکن نخواهد بود، ولی تقسیم قدرت میان ارتش و اخوان المسلمین به رغم حضور همه&zwnj;ی درگیری&zwnj;ها و مسائل ایجاد شده در شرایط فعلی، می&zwnj;تواند به گذار منطقی آن کشور به سوی حکومت قانون و آزادی&zwnj;های سیاسی منجر گردد.</div> <p><span dir="RTL">در پایان اگر چه نمی&zwnj;توان با یقین هیچ احتمالی را به کنار گذاشت و نقش عوامل اقتصادی و بین المللی را در آینده&zwnj;ی مصر نادیده گرفت، اما واضح است که مردم مصر به دلائل فراوان سیاسی و اجتماعی، بسیار بیش از ایرانیان دهه&zwnj;ی ۱۹۸۰ میلادی قادر به تعیین سرنوشت خود با کمترین میزان اثر پذیری از عوامل خارجی هستند و راهی که مردم و حکومت این کشور برخواهند گزید، در آینده&zwnj;ی خاورمیانه بیش از هر کشور دیگری اثر گذار خواهد بود. </span></p> https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/07/05/16648#comments اخوان المسلمین اسلام‌گرایی اسماعیل جلیلوند انقلاب ایران ایران مرسی مصر گوی سیاست Thu, 05 Jul 2012 09:22:08 +0000 16648 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/05/13/14256 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/05/13/14256" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> فرهمند علیپور </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="460" height="276" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/egyptian-presidential-deb.jpg?1337279691" /> </div> </div> </div> <div dir="RTL">فرهمند علیپور&ndash; میلیون&zwnj;ها مصری تا اولین ساعات بامداد روز جمعه چشم به تلویزیون&zwnj;های خود دوختند تا برای اولین بار در جهان عرب، شاهد مناظره انتخاباتی بین دو نامزد ریاست جمهوری باشند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">مصری&zwnj;ها اما در این رویداد تنها نبودند، از سواحل یمن تا کرانه&zwnj;های مراکش، عرب&zwnj;ها در خانه&zwnj;های خود و یا در کافه&zwnj;ها و دیگر اماکن عمومی، شب زنده&zwnj;داری کردند و با اشتیاق به نظاره یکی از اولین ثمره&zwnj;های بهار عربی نشستند.</div> <!--break--><!--break--><div>&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">مناظره میان عمر موسی، دیپلمات پر آوازه جهان عرب بود که ده سالی دبیرکلی اتحادیه عرب و سال&zwnj;ها سکانداری دستگاه وزارت امور خارجه مصر را در کارنامه خود دارد و ابومنعم ابوفتوح، مرد میانه&zwnj;رویی که این روز&zwnj;ها در صدر نظرسنجی مصری&zwnj;هاست و تا همین سال پیش عضوی بود از رهبران &laquo;اخوان المسلمین&raquo;، جنبشی که تا دو سال پیش مورد غضب و انزوای حکومت حسنی مبارک بود، اما این روز&zwnj;ها به لطف بهار عربی، غوغایی در مصر به پا کرده و هر جا صف انتخاباتی برگزار شده، گوی پیروزی را از آن خود کرده است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">پیش از شروع مناظره دو مجری تلویزیون از شبکه&zwnj;های خصوصی &laquo;دریم تی وی&raquo; و &laquo;او ان تی وی&raquo; که برگزارکنندگان این رویداد بودند به همراه دو میهمان دیگر در خصوص قوانین این مناظره و تفاوت مناظره&zwnj;های انتخاباتی ریاست جمهوری در آمریکا و فرانسه صحبت کردند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">مناظره به دو بخش تقسیم شده بود. در قسمت اول هر کدام از نامزد&zwnj;ها باید به ۱۲ پرسش مجری &ndash; مونا الشازلی&ndash; پاسخ می&zwnj;گفتند. پرسش&zwnj;هایی در خصوص اقتصاد، مالیات، قانون اساسی، تامین مالی کمپین&zwnj;های انتخاباتی و پرسش&zwnj;هایی از این دست. در بخش دوم اما دو نامزد می&zwnj;توانستند از یکدیگر پرسش&zwnj;هایی را که دارند بپرسند. مناظره&zwnj;ای داغ که چهار ساعت به طول انجامید و بخش عمده&zwnj;ای از آن را مذهب و رژیم سابق مصر به خود اختصاص داد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ابوفتوح در این مناظره، عمر موسی را به خاطر سوابق همکاری&zwnj;اش با رژیم ساقط شده حسنی مبارک مورد سرزنش پیاپی قرار می&zwnj;داد و او را به دلیل آن که انتقادی به رژیم سابق نکرده بود مورد حمله قرار می&zwnj;داد. در عوض، عمر موسی نیز ابوفتوح را به خاطر سوابق گذشته&zwnj;اش و عضویت در گروه&zwnj;های اسلام&zwnj;گرا و اخوان المسلمین مورد انتقاد قرار می&zwnj;داد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">هر نامزد دو دقیقه وقت داشتند تا به مجموع پرسش&zwnj;ها که ۲۴ پرسش بود پاسخ دهند، پاسخ&zwnj;هایی که &zwnj;گاه با کلمات و حملات آتشینی همراه بود و تنور مناظره را داغ&zwnj;تر می&zwnj;کرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><strong>پاسخ&zwnj;های روشن در برابر کلی گویی</strong></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اولین پرسش را عمر موسی، دیپلمات سر&zwnj;شناس جهان عرب از رقیب مطرح کرد: شما در تحصن میدان عباسی شرکت کردید اما سپس این اعتراض را نوعی هرج و مرج قلمداد کردید، آیا شما دچار تناقض گویی نشده&zwnj;اید؟</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL"> <div dir="RTL"><img height="120" width="200" align="bottom" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/egypt-election-campaign.jpg" alt="" />ابوفتوح خطاب به مردم مصر گفت که اجازه نخواهیم داد تا مقامات ارشد رژیم فاسد گذشته دوباره مصدر امور را در اختیار بگیرند. ما به کسانی نیاز داریم که همراه این انقلاب و اهداف آن بوده&zwnj;اند</div> </div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> </blockquote> <div dir="RTL">ابوفتوح نیز در مقام پاسخ گفت: من در این موضع هیچ تناقضی نمی&zwnj;بینم. در راهپیمایی برای همبستگی با ده تن مصری شرکت کرده بودم که جان خود را از دست داده بودند، آن هم به این دلیل که شورای نظامی حاکم نتوانسته بود از جان آن&zwnj;ها دفاع کند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">سپس نوبت به ابوفتوح رسید تا پرسش خود را از عمر موسی مطرح کند، پرسشی که موسی را در موقعیتی ضعیف قرار داد: می&zwnj;خواهم از آقای عمر موسی به عنوان عضوی از رژیم سابق، رژیمی که مردم در برابر آن ایستادند و آن را ساقط کردند، این پرسش را مطرح کنم که آیا ایشان می&zwnj;توند گزینه و راه حلی برای مشکلات باشد؟</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">موسی نیز در پاسخ گفت: رژیم سابق و دولتمردانش در ۱۱ فوریه ساقط شدند، من نیز عضوی از دولتمردان مبارک نبودم. اما شما آقای ابوفتوح؛ شما هنوز عضوی از اخوان المسلمین هستید، اعتراضات شما به رژیم سابق، نه به خاطر منافع مصر که به خاطر منافع اخوان المسلمین است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اما زمانی که پرسش&zwnj;ها به قانون اساسی تازه، بهداشت و درمان، بازنشستگی و سیاست&zwnj;های اقتصادی رسید، کاندیدای اسلام&zwnj;گرا بهتر از رقیب دیپلمات سابق ظاهر شد و پاسخ&zwnj;های مشخص&zwnj;تر و با استناد به آمار&zwnj;ها و ارقام ارائه داد. اما در عوض موسی به کلی گویی&zwnj;ها بسنده کرد و حتی بعضا پرسش&zwnj;ها را با پرسشی تازه پاسخ داد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><strong>اسلام&zwnj;گرایی در برابر سکولاریسم </strong></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در یکی از سئوالات عمر موسی از ابوفتوح پرسید: در یکی از مصاحبه&zwnj;های تلویزیونی خود گفته بودید که یک مسلمان می&zwnj;تواند تغییر آئین دهد مثلا می&zwnj;تواند مسیحی شود. آیا همچنان بر موضع خود هستید؟</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ابوفتوح نیز در پاسخ بر اهمیت آزادی اعتقادات، و اعتقاد به اسلام میانه&zwnj;رو تاکید کرد و گفت: خداوند به انسان&zwnj;ها حق انتخاب داده است و اساسا به همین خاطر است که به مرتدان فرصت توبه داده شده است. به هر صورت من به اسلام میانه&zwnj;رو اعتقاد دارم ولی ظاهرا شما بیش از حد سکولار هستید.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">موسی برای دو مرتبه از ابوفتوح پرسید که می&zwnj;خواهم بدانم که منظور شما از اصول شریعت چیست؟ می&zwnj;دانیم که شما از سوی گروه&zwnj;های تندرو اسلام&zwnj;گرا حمایت می&zwnj;شوید. در عالم سیاست هم چیزی پایدار نیست. می&zwnj;خواهم همین جا بگویید منظور و مقصودتان از اصول شریعت چیست.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><strong>&quot;ایران یک کشور عربی است&quot;</strong></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">یکی از نکات قابل توجه این مناظره جایی بود که مناظره&zwnj;کنندگان در خصوص نحوه تعامل با ایران و اسرائیل پاسخ می&zwnj;دادند و عمر موسی، ایران را یک کشور عربی توصیف کرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ابوفتوح به وضوح اسرائیل را دشمن مصر معرفی کرد، کشوری که دارای ۲۰۰ بمب هسته&zwnj;ای است، سرزمین&zwnj;های چند کشور را اشغال کرده، به قطعنامه&zwnj;ها و تصمیمات سازمان ملل اعتنایی نمی&zwnj;کند و نسبت به اماکن مقدس مسلمانان بی&zwnj;حرمتی نشان می&zwnj;دهد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"> <blockquote> <div dir="RTL"><img height="113" width="200" align="bottom" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/musa.jpg" alt="" />عمر موسی: ابوفتوح می&zwnj;گوید که یک سیاستمدار بوده و من یک بروکراتیک بودم. اگر سیاستمدار بودن ارزش است که من وزیر امورخارجه بودم، یعنی در بالا&zwnj;ترین رتبه&zwnj;های شغلی سیاست</div> <p>&nbsp;</p> </blockquote> </div> <div dir="RTL">او گفت: اکثریت مصری&zwnj;ها اسرائیل را دشمن خود می&zwnj;دانند. پیمان کمپ دیوید باید مورد ارزیابی مجدد قرار گیرد و بخش&zwnj;هایی که علیه منافع کشور ماست باید برداشته شود و تنها بخش&zwnj;هایی پا برجا بماند که حافظ منافع ما باشد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در مورد رابطه با ایران نیز ابوفتوح گفت که بررسی این موضوع بر اساس استقلال ماست. من مخالف برقراری رابطه با ایران نیستم اما ایران نباید سعی در گسترش مذهب تشیع در مصر کند همان گونه که معتقدم ما نیز نباید سعی در گسترش پیروان سنی کنیم.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">عمر موسی نیز در این بخش از مناظره گفت: من مخالف حمله&zwnj; علیه ایران هستم. ایران یک کشور عربی! است و معتقد به ادامه مذاکرات و گفت&zwnj;وگو&zwnj;ها هستم.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">آن گونه که روزنامه &laquo;الاهرام&raquo; نوشته است؛ موسی که ۷۵ سال دارد در این بخش از مناظره، اندکی برانگیخته بود، به وضوح نا&zwnj;آرام و خسته می&zwnj;نمود و گاهی تهدید می&zwnj;کرد و گاهی در حالت تدافعی بود. اما در برابر ابوفتوح ۶۰ ساله، آرام می&zwnj;نمود و با تسلط مناظره را ادامه می&zwnj;داد و اغلب از سال&zwnj;های مبارزه خود با رژیم حسنی مبارک و دوران طولانی زندان خود صحبت به میان می&zwnj;آورد و تلاش آشکاری برای جلب همدردی مخاطبان به خرج می&zwnj;داد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">عمر موسی از کتابی سخن آورد که ابوفتوح نوشته و در آن از ضرورت استفاده از خشونت سخن به میان آمده بود. در برابر ابوفتوح این اتهام را رد کرد و گفت چنین کتابی به من تعلق ندارد و این نقل قول شما هم به نقل برخی از جوانان است که طرفدار خشونت بودند. اما من در برابر خشونت ایستادم. تاریخ فعالیت گروه&zwnj;های اسلام&zwnj;گرا نشان می&zwnj;دهد که به جز معدودی از آن&zwnj;ها بقیه صلح&zwnj;طلب بوده&zwnj;اند. من یک سیاستمدار بودم و هرگز نیز بخشی از رژیم مبارک نبودم.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">موسی: ابوفتوح می&zwnj;گوید که یک سیاستمدار بوده و من یک بروکراتیک بودم. اگر سیاستمدار بودن ارزش است که من وزیر امورخارجه بودم، یعنی در بالا&zwnj;ترین رتبه&zwnj;های شغلی سیاست.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در پایان نیز به هر کدام از کاندیدا&zwnj;ها دو دقیقه وقت داده شد تا جمع&zwnj;بندی از سخنان و مناظره داشته باشند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">عمرموسی از تناقضات گفتاری و کرداری رقیب سخن به میان آورد. آن&zwnj;چه در کتاب نوشته&zwnj;اند و آن&zwnj;چه اکنون در مناظره می&zwnj;گویند و تاکید کرد که آینده مصر نباید قربانی این تناقضات شود. او گفت: تناقض&zwnj;های فکری ابوفتوح ناامید کننده است و ضرورت دارد که امروز به مردم مصر هشدار داده شود.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ابوفتوح نیز خطاب به مردم مصر گفت که اجازه نخواهیم داد تا مقامات ارشد رژیم فاسد گذشته دوباره مصدر امور را در اختیار بگیرند. ما به کسانی نیاز داریم که همراه این انقلاب و اهداف آن بوده&zwnj;اند. کسی که بتواند به مردم خدمت کند و کشور را بازسازی کند، چهره جمهوری جدید مصر را بسازد و به کمک کشاورزان و کارگران بیاید. کسی که به سنت&zwnj;های مصر، ارزش&zwnj;ها و استقلال مصر، احترام بگذارد و خدمات آموزشی و بهداشتی را گسترش بخشد. امروز باید برای ساختن یک مصر قوی لیبرال&zwnj;ها و مذهبی&zwnj;ها متحد شوند و من کسی هستم که می&zwnj;توانم همه مصری&zwnj;ها را متحد کنم.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">مناظره طولانی و نفس&zwnj;گیر کاندیداهای انتخاباتی مصر گرچه در این نقطه به پایان رسید اما هیجانی وصف ناشدنی به رسانه&zwnj;های عربی به خصوص مصری سرازیر کرد و شبکه&zwnj;های اجتماعی و رسانه&zwnj;ها را همچنان درگیر خود کرده است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">انتخابات ریاست جمهوری مصر روزهای ۲۳ و ۲۴ ماه می&zwnj;برگزار خواهد شد تا نام اولین رئیس جمهوری که از صندوق&zwnj;های رای مصری&zwnj;ها روانه کاخ ریاست جمهوری می&zwnj;شود مشخص شود. گرچه بسیاری&zwnj;ها در مصر از هم&zwnj;اکنون ابوفتوح را رئیس جمهور آینده مصر می&zwnj;دانند. اما پیش&zwnj;بینی عالم سیاسی از پیش&zwnj;بینی وضع هوای فروردین نیز دشوار&zwnj;تر است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/05/13/14256#comments ابومنعم ابوفتوح اخوان المسلمین اسلام‌گرایی انتخابات ریاست جمهوری مصر انقلاب مصر حسنی مبارک سکولاریسم در مصر عمر موسی فرهمند علیپور پیمان کمپ دیوید گوی سیاست Sun, 13 May 2012 08:55:10 +0000 14256 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/05/11/14198 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/05/11/14198" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> گفت‌وگو با بوعالم صنصال، نویسنده الجزایری </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> دی سایت </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-motarjem"> <div class="field-label">برگردان:&nbsp;</div> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> اکبر فلاح‌زاده </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="575" height="383" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/sensal.jpg?1337110617" /> </div> </div> </div> <div dir="RTL"> روز پنجشنبه دهم ماه مه در الجزایر انتخابات پارلمانی برگزار شد که به عقیده&nbsp; بسیاری کارشناسان&nbsp;نیروهای اسلام&zwnj;گرا اینجا نیز مانند مراکش، مصر و تونس شانس بیشتری دارند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">بوتفلیقه، رئيس &zwnj;جمهوری الجزایر قصد دارد به کمک نیروهای اسلام&zwnj;گرای معتدل و با اتکا به ارتش، دوره ریاست جمهوری خود را بدون انجام اصلاحات اساسی به پایان ببرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">الجزایر سال&zwnj;ها درگیر جنگ داخلی خونین بوده و تا همین پارسال در آن کشور وضعیت اضطراری حاکم بود. الجزایری&zwnj;ها نیز از بهار عربی دلگرم شدند و تظاهراتی به راه انداختند، اما از ترس آن که به سرنوشت مصر و لیبی دچار شوند، دست نگه داشتند و تغییر حکومت راهدف قرار ندادند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;هفته نامه &quot;دی سایت&quot; آلمان به همین مناسبت با بوعالم صنصال (<span dir="LTR">Boualem&nbsp;</span><span dir="LTR">Sansal</span>) نویسنده سرشناس الجزایری گفت&zwnj;وگو کرده است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">صنصال&nbsp; در الجزيره متولد شده اما به علت درگیری با سانسور آثارش را به زبان فرانسه منتشر کرده و به علت فشار حکومت&nbsp; به همراه همسر و دو دخترش مجبور به ترك الجزاير شده است. سال گذشته میلادی او به خاطر تلاش&zwnj; براي استقرار صلح و دموكراسي در شمال آفريقا جايزه صلح اتحاديه ناشران آلماني را دریافت کرد.&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>آقای صنصال شما به موفقیت قیام عربی اعتقادی ندارید و بیم آن دارید</b>&nbsp;<b>که شیرازه امور از هم&nbsp; بپاشد و بلبشو شود؛ یک عراق جدید، یک سومالی جدید، از منطقه ساحل آفریقا تا نوار غزه همه جا به آشوب کشیده می&zwnj;شود.</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ما الجزایری&zwnj;ها بهار عربی خودمان را عجالتا پشت سر گذشته&zwnj;ایم. بیست و اندی سال پیش؛ در اکتبر ۱۹۸۸ ما به خیابان&zwnj;ها ریختیم، تظاهرات عظیمی شکل گرفت. حاصلش صدها کشته، هزاران شکنجه شده و گم و گور شده بود. دریایی&nbsp; از خون میان ارتش و اسلام&zwnj;گرایان به راه افتاد.&nbsp;تا امروز دویست هزار نفر کشته شده&zwnj;اند. این بهار الجزایر بود. چی گیرمان آمد؟ هیچ. یک دمکراسی جعلی. در حقیقت تظاهرات ما بر قدرت قدرتمداران افزود.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>شما واقعا مدعی هستید که در نتیجه قیام مردم خفقان به جای آن که کم شود، بیشتر هم شده است؟</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL">ما الجزایری&zwnj;ها بهار عربی خودمان را عجالتا پشت سر گذشته&zwnj;ایم. بیست و اندی سال پیش؛ در اکتبر ۱۹۸۸ ما به خیابان&zwnj;ها ریختیم، تظاهرات عظیمی شکل گرفت. حاصلش صدها کشته، هزاران شکنجه شده و گم و گور شده بود</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> </blockquote> <div dir="RTL">معلوم است. شکنجه قبلا هم بود. اما حد و اندازه داشت. دلیلش هم این بود که حساب و کتابی در کار بود و قربانیان شکنجه می&zwnj;توانستند شکایت کنند و حتی طلب غرامت کنند. اما بعد از بهار الجزایر همه این&zwnj;ها به باد یغما رفت. دیگر همه جا می&zwnj;شد مردم را&nbsp; دستگیر کرد یا کشت. قضات و پلیس&zwnj;ها جایشان را باهم عوض کردند. به نام مبارزه با تروریسم بدترین فجایع به راه افتاد. جنبش دمکراسی&zwnj;خواهی فقط آب به آسیاب دیکتاتوری ریخت.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>انقلاب عربی در تونس، مصر و لیبی را چگونه ارزیابی می&zwnj;کنید؟</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">مشکل اینجاست: دیگر کشورهای عربی در معرض این خطرند که پا جای پای ما بگذارند و از روی سرمشق بد الجزایر مشق بنویسند. این وضع امروز در مصر پیش آمده. در مصر ارتش قدرتمندتر و قلدرتر از قبل شده، حتی با نفوذتر از زمان مبارک. ارتش صد سال سیاه حاضر نیست از قدرتش دست بکشد. روزنامه&zwnj;نگاران و روشنفکران بازداشت می&zwnj;شوند. قبطی&zwnj;های مسیحی، یهودیان، همجنس&zwnj;گرایان مورد تعقیب قرار می&zwnj;گیرند، زن&zwnj;های بی&zwnj;حجاب&nbsp; را کتک می&zwnj;زنند، یا این که موهایشان را می&zwnj;کشند، دختر بچه&zwnj;ها را از رفتن به مدرسه منع می&zwnj;کنند، کم کم دست دادن با زن&zwnj;ها هم مجاز نخواهد بود. این وضع مصر. در لیبی گروه&zwnj;های مسلحی هستند که ایجاد رعب و وحشت می&zwnj;کنند و پایش بیافتد مردم را می&zwnj;کشند. در تونس هم به زن&zwnj;هایی که اسلامی لباس نپوشند، تف می&zwnj;اندازند. اسلام&zwnj;گراها در دانشگاه جولان می&zwnj;دهند و قصد دارند زن&zwnj;ها را از مردها جدا کنند. رئیس دانشگاه تونس را اخراج کردند، چون زن بود. هر روز بساطمان همین است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>تابستان گذشته گفتید که درعرض دوازده ماه در تونس، مصر و لیبی دیکتاتوری&zwnj;های جدیدی ایجاد می&zwnj;شود.</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ای کاش اشتباه می&zwnj;کردم. اما صابون این تجربه&zwnj;ها به تنمان خورده. روشنفکران با شوق و ذوق از دمکراسی حرف می&zwnj;زنند. ولی آیا دمکراسی آن چیزی است که مردم ما می&zwnj;خواهند؟ این مردم می&zwnj;خواهند انتقام سی سال خفقان را بگیرند. می&zwnj;خواهند مهره&zwnj;های شاخص حکومتی را که مردم را چاپیده&zwnj;اند، بگیرند به زندان بیاندازند. اسلام&zwnj;گراها دقیقا همین را به مردم وعده می&zwnj;دهند. می&zwnj;گویند دزدها و آدم&zwnj;کشانی را که بر شما مردم حکومت کرده&zwnj;اند، به دار می&zwnj;آویزیم، تکه پاره&zwnj;شان می&zwnj;کنیم. پس بیایید به ما رای بدهید!</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ما برای این که دل مردم را به دست بیاوریم، باید به روستاها برویم. روشنفکران ما تماسی با مردم ندارند. بنابراین حرف زدن از دمکراسی بی&zwnj;فایده است. فقط اسلام&zwnj;گراها هستند که با مردم تماس دارند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>شما جوری حرف می&zwnj;زنید که انگار مبارزه برای دمکراسی به زحمتش نمی&zwnj;ارزد .</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL"><img src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/egypt67m.jpg" width="200" height="122" align="bottom" alt="" />دیگر کشورهای عربی در معرض این خطرند که پا جای پای ما بگذارند و از روی سرمشق بد الجزایر مشق بنویسند. این وضع امروز در مصر پیش آمده. در مصر ارتش قدرتمندتر و قلدرتر از قبل شده</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> </blockquote> <div dir="RTL">چرا، خیلی هم می&zwnj;ارزد! اما لب کلام من این است که حماقت ما در الجزایر را تکرار نکنید. دمکراسی در یک دولت دینی جایی ندارد، خیلی از مردم هم اصلا برای دمکراسی آمادگی ندارند. توده مردم طالب امنیت و عدم خشونت است، بحث سکولاریسم و اسلام در میان نیست.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL"><b>پس بهار عربی باید چگونه پیش برود؟</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ما به نهادهای مستقل، پلیس و دستگاه قضایی سالم و پاک نیاز داریم. ما ابتدا باید علیه خودمان انقلاب کنیم. خیلی&zwnj;ها هنوز پخته نشده&zwnj;اند - آنهایی را هم عرض می&zwnj;کنم&nbsp; که در جبهه پیشرو قرار دارند. وقتی از دوستانم می&zwnj;پرسم: می&zwnj;پذیرید که زن&zwnj;ها و دخترانتان در یک جامعه دمکرات مستقل باشند؟ می&zwnj;گویند، اساسا باید زن&zwnj;ها به طور طبیعی آزاد باشند، فقط زن خود من نه!&nbsp; دخترها هم باید زندگی آزاد داشته باشند، فقط دختر خود من نه! او تا هنگام مرگ من دخترم می&zwnj;ماند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>الجزایر دارد پنجاهمین سال استقلالش را جشن می&zwnj;گیرد، آیا هنوز از چنگ خشونت خلاص نشده&zwnj;اید؟</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ابدا. خشونت موج موج می&zwnj;آید. زمانی روزانه هزار نفر کشته می&zwnj;شدند. حالا اشکال دیگر خشونت هم پیدا شده: دستگاه کاغذ بازی ما مردم را زیر پا له می&zwnj;کند، دستگاه امنیتی&zwnj;مان همه مردم را در هر سوراخی که باشند، می&zwnj;پاید و شنود می&zwnj;کند. پیشترها حداکثر دویست هزار پلیس داشتیم، امروز یک و نیم میلیون. دو روز دیگر سفر می&zwnj;کنم به الجزایر، اما از حالا هول و ولا برم داشته: خیلی پیش می&zwnj;آید که پلیس احضارت می&zwnj;کند، اما بعد که رفتی، می&zwnj;گویند اشتباه شده. این&zwnj;ها شکل&zwnj;های استالینی ترور هستند، مانند آن&zwnj;چه در کتاب ۱۹۸۴&quot;&quot; جرج اورول آمده.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>شما آخرین نویسنده بزرگ الجزایرید که در الجزایر مانده&zwnj;اید. چرا؟</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">این را گاهی خودم هم می&zwnj;پرسم. به نظر من روشنفکران نباید بگریزند وقتی در کشورشان اتفاق تعیین کننده&zwnj;ای روی می&zwnj;دهد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>جایی نوشته&zwnj;اید، یک دهم ثانیه کافی&zwnj;ست تا هستی ما منفجر شود، اما برای آن&zwnj;که آن را دوباره جمع و جور کنیم باید یک عمر وقت صرف کنیم.</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">خشونت مغز را ویران می&zwnj;کند. سبب آن می&zwnj;شود که توان تجزیه و تحلیل و اندیشیدن را از دست بدهیم. کارکرد نویسندگان و روشنفکران از قضا همین&zwnj;جاست: این است که ذهن را درمان کنند، و کمک کنند تا خودمان را بیابیم و پیش برویم. در این راه همه باید دست به دست هم بدهند: پزشکان، نویسندگان، روان&zwnj;شناسان، هنرمندان.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL">لب کلام من این است که حماقت ما در الجزایر را تکرار نکنید. دمکراسی در یک دولت دینی جایی ندارد. خیلی از مردم هم اصلا برای دمکراسی آمادگی ندارند. توده مردم طالب امنیت و عدم خشونت است، بحث سکولاریسم و اسلام در میان نیست</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> </blockquote> <div dir="RTL">ورد زبان&nbsp; سیاستمداران این است: آن&zwnj;چه&nbsp; خراب شد، خراب شده، فکر آینده باشیم. ولی ما نویسندگان درد&nbsp;مردم داریم و آنها را مانند کسانی نگاه می&zwnj;کنیم که زبانشان را گم کرده&zwnj;اند و حرف زدن باید بیاموزند. در بهار عربی فقدان این چیزها احساس می&zwnj;شود: فقدان کتاب، نمایشنامه در مورد قیام، ولو این که&nbsp; خیلی خوب هم نوشته نشده&nbsp; باشند، سرود و ترانه&zwnj;هایی که یاد آور گذشته باشند و از فراموش شدن آنها جلوگیری&nbsp; کنند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>آینده کشورهای عربی را چطور می&zwnj;بینید؟</b></div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL">[شـب تاريك وبيم موج و گردابي چنين هايل...]<i> </i>فکر می&zwnj;کنم خطراتی در پیش است که کسی فکرش را هم نکرده.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">الجزایر پنجاه سال پیش که تاسیس شد، ۹ میلیون جمعیت داشت. امروز سی و شش میلیون شده&zwnj;اند. بیست سال دیگر جمعیت به صد میلیون می&zwnj;رسد. دولت باید فکر نان و آب این افراد باشد. ذخایر نفت ما فقط تا ده سال می&zwnj;رسد. بعد از گرسنگی به جان هم می&zwnj;افتیم. اسلام برای مردم&nbsp; نان و آب نمی&zwnj;شود. اسلام&zwnj;گراها معتقدند تا می&zwnj;توانیم باید بچه&zwnj;دار شویم. خواست خدا هر چه&nbsp; باشد همان می&zwnj;شود، اگر خواست او باشد، می&zwnj;میریم.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ما به یک اقتصاد تکامل یافته نیاز داریم. یک دولت لائیک. وگرنه مانند کشورهای آفریقای سیاه دچار جنگ و قتل عام می&zwnj;شویم.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL"><b>کار تونس، لیبی، مصر به کجا می&zwnj;کشد؟</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">این کشورها در خطر نابودی&zwnj;اند. نگاهی به لیبی بیاندازید! در مرکز&nbsp;&nbsp; لیبی بربرها زندگی می&zwnj;کنند، که همیشه جنگ راه انداخته&zwnj;اند. در شرق لیبی بازماندگان و نسل&zwnj;های جدید یهودیان به زور مسلمان شده هستند. به همین دلیل قذافی منطقه بن غازی (<span dir="LTR">Bengasi</span>)&nbsp;را به حال خودش رها کرده بود. شمال آفریقا مانند یوگسلاوی سابق تجزیه شده. آنجا در قلب اروپا آن همه قتل و خونریزی راه افتاد، حسابش را بکنید در کشورهای فقیر و درب و داغان ما چه اتفاقی می&zwnj;افتد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>می&zwnj;توانید تصورش را بکنید که روزی الجزایر از درون از هم بپاشد؟</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">فقط شانزده درصد الجزایری&zwnj;ها عربند. یک جنبش خودمختاری&zwnj;خواهانه بربرهای الجزایری، و یک دولت در تبعید در پاریس هست که سه وزیرش در آلمان اقامت دارند. این&zwnj;ها خیلی فعالند و حتی با آنگلا مرکل ملاقات داشته&zwnj;اند. بربرها با عرب&zwnj;ها&nbsp; آبشان توی یک جوی نمی&zwnj;رود. بربرها اصلا زیر بار یک دولت عربی نمی&zwnj;روند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;فرهاد منی (<span dir="LTR">Farhad Men</span>) خواننده معروف از همین بربرهاست و خواسته&zwnj;هایشان را نمایندگی می&zwnj;کند. او سال&zwnj;ها جنگید، حبس کشید و شکنجه شد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;در آینده در این جبهه خطر جنگ تهدیدمان می&zwnj;کند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><strong>منبع: </strong><a href="http://www.zeit.de/2012/19/Interview-Sansal "><strong>دی سایت</strong></a></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div>&nbsp;</div> <p>&nbsp;&nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/05/11/14198#comments اسلام‌گرایی الجزایر بهار عرب بوتفلیقه بوعالم صنصال تونس جنگ داخلی لیبی مصر گوی سیاست Fri, 11 May 2012 09:35:09 +0000 14198 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/politics/2011/12/05/8818 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/politics/2011/12/05/8818" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> سراج‌الدین میردامادی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="240" height="160" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/bp4_2.jpg?1323103590" /> </div> </div> </div> <div dir="RTL">اولین انتخابات پارلمانی مصر بعد از سقوط رژیم حسنی مبارک برگزار و با استقبال زیادی مواجه شد. نتایج اولیه حکایت از پیروزی اسلامگرایان و احزاب همسو با جمعیت اخوان<span dir="LTR">&zwnj;</span>المسلمین دارد. این استقبال مردم علی&zwnj;رغم برخی تحریم&zwnj;هایی صورت گرفته بود که طی روزها و هفته<span dir="LTR">&zwnj;</span>های اخیر میدان تحریر را مجدداً تبدیل به صحنه اعتراض به شورای نظامی حاکم در این کشور نموده بود.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">از علی مهتدی روزنامه نگار کارشناس دنیای عرب پرسیدم این حضور گسترده مردم در اولین انتخابات پس از سقوط رژیم مبارک را با توجه به همزمانی تنش&zwnj;های اخیری که در میدان التحریر شاهدش بودیم، را چه گونه ارزیابی می&zwnj;کنید؟</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20111203_Siasi_Seraj_alimohtadi.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon.jpg" /></a></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>علی مهتدی:</b> با توجه به این که قبل از برگزاری انتخابات مصر تنش&zwnj;های زیادی در سطح جامعه&zwnj;&zwnj; مصر وجود داشت و در میدان تحریر قاهره و دیگر شهرهای بزرگ نیز این تنش&zwnj;ها به&zwnj;خوبی دیده می&zwnj;شد، دولت مصر به رهبری شورای نظامی که بعد از سقوط مبارک رهبری این کشور را به&zwnj;عهده گرفته بود، به مردم وعده داد که انتخابات پارلمانی را در نهایت آرامش و عدالت و با حضور ناظران بین&zwnj;المللی برگزار خواهد کرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">همین وعده برای مردم کافی بود تا در نخستین انتخابات در مصر جدید، حضور گسترده&zwnj;ای پای صندوق&zwnj;های رأی داشته باشند. ما در ۲۴ ساعت قبل از شروع عملیات انتخاباتی شاهد بودیم که در میدان تحریر هم بین گروه&zwnj;های اپوزیسیون و گروه&zwnj;های مخالف شورای نظامی مصر اختلاف نظری پیش آمد. گروهی معتقد بودند که باید رفت و در انتخابات شرکت کرد و گروه دیگری معتقد بودند که باید به اعتراض&zwnj;ها ادامه داد تا این شورای نظامی به کلی کنار برود.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><img height="215" align="left" width="180" alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/ali-mohtadi-1_3.jpg" />در نهایت قرار بر این شد که میدان تحریر را خالی نکنند و بخشی از معترضان در انتخابات شرکت کنند، بخشی به&zwnj;عنوان ناظر شرکت کنند و بخش دیگری در میدان باقی بمانند و جای خودشان را با بخش اول در روز انتخابات به شکل دوره&zwnj;ای عوض کنند. البته اقبال عمومی مردم هم به این انتخابات و حضور گسترده&zwnj;شان پای صندوق&zwnj;های رأی، به&zwnj;خصوص با توجه به این که اعتراض خاصی هم بعد از انتخابات به نتایج آرا صورت نگرفت، به&zwnj;خوبی نشان می&zwnj;دهد که مردم مصر تصمیمی جدی دارند تا از طریق صندوق&zwnj;های رأی خواسته&zwnj; خودشان را بر کرسی بنشانند و این مرحله&zwnj; انتقالی را هرچه سریع&zwnj;تر خاتمه دهند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">بزرگ&zwnj;ترین تضمینی که دولت کنونی مصر به مردم داد این بود که آن&zwnj;ها را تشویق کرد به حضور در پای صندوق&zwnj;های رأی، این بود که اعلام کرد هیچگونه تغییری در زمان و موعد برگزاری انتخابات ایجاد نمی&zwnj;شود و در نهایت تا ژوئن سال آینده تمام ترکیب سیاسی در مصر تغییر می&zwnj;کند و دولت و پارلمان جدیدی بر سر کار خواهند آمد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>اگر نگاهی به نتایج حاصل از این انتخابات داشته باشیم، به نظر می&zwnj;رسد حزب آزادی و عدالت که نزدیک به اخوان&zwnj;المسلمین و اسلام&zwnj;گراهاست، ۴۳درصد آرا را به دست آورده و برنده&zwnj; این انتخابات باشند. صف&zwnj;بندی نیروهای سیاسی در برابر برندگان این انتخابات چگونه بوده است؟ به&zwnj;ویژه جایگاه نیروهای سکولار و جایگاه جریان جوانان ششم آوریل که نیروهای سکولار انقلاب مصر بودند، در میان پیروز&zwnj;های این انتخابات چیست؟</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اکنون قرار است که انتخابات پارلمان مصر در سه مرحله برگزار شود و ۴۹۸ کرسی مجلس در این سه مرحله تعیین می&zwnj;شوند. در آنچه بعد از مرحله&zwnj; نخست انتخابات بسیار واضح و روشن است، پیروزی جریان اسلام&zwnj;گرا در مصر است. جالب توجه است که رقابت اصلی در انتخابات برخلاف تمام پیش&zwnj;بینی&zwnj;های ناظران و تحلیل&zwnj;گران که فکر می&zwnj;کردند بین جریان سکولار و جریان اسلام&zwnj;گرا است، این رقابت معطوف شده است به نوعی رقابت بین جریان اسلام&zwnj;گرا به رهبری اخوان&zwnj;المسلمین و جریان سلفی به رهبری حزب نور و این دو جریان شده&zwnj;اند رقیب اصلی در انتخابات مصر.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">این نتیجه تا حدودی شگفت&zwnj;آور بود و نسبت به آرایی که این دو جریان به دست آوردند، رأی سکولارها بسیار ناچیز است. برای مرحله&zwnj; دوم انتخابات هم اعلام کرده&zwnj;اند که برای یکصد و خرده&zwnj;ای کرسی که قرار است مرحله&zwnj;ی دوم انتخابات برای آن برگزار شود، بازهم رقابت اصلی بین ۴۵ نامزد حزب اخوان&zwnj;المسلمین با ۲۶ نامزد حزب سلفی نور است. البته این نشان می&zwnj;دهد که جامعه&zwnj; مصر به سمت نوعی از اسلام&zwnj;گرایی پیش می&zwnj;رود که ما در دیگر کشورهای عربی هم بعد از آنچه بهار عربی خوانده شد، به&zwnj;خوبی دیده&zwnj;ایم و این امر بیش از پیش نشان می&zwnj;دهد که گزینه&zwnj; مردم عرب برای مرحله&zwnj; جدید نوعی مخالفت با اسراییل، آمریکا و غرب است و هرچه هم گمان می&zwnj;رفت که نظام&zwnj;های سکولار در این کشورها بر سر کار می&zwnj;&zwnj;آیند، اما نتایج انتخابات در اکثر این کشورها نشان می&zwnj;دهد که اسلام&zwnj;گراها پیروز اصلی انقلاب&zwnj;های مردمی در بهار عربی بوده&zwnj;اند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>این نوع اسلام&zwnj;گرایی آیا بیشتر شبیه به اسلام&zwnj;گرایی در ترکیه است یا مدل اسلام&zwnj;گرایی جمهوری اسلامی؟ با توجه به این که اسامی احزاب اسلام&zwnj;گرایی هم که انتخاب شده است، معمولاً از عنصر عدالت و توسعه یا آزادی و عدالت تشکیل می&zwnj;شود که به نظر می&zwnj;رسد بیشتر به مدل ترکیه شباهت داشته باشد. نظر شما چیست؟</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">من فکر می&zwnj;کنم از نظر شکل دولت&zwnj;هایی که بر سر کار خواهند آمد، با توجه به این که این دولت&zwnj;ها منافعی تنگاتنگ و روابطی قوی با غرب و به&zwnj;خصوص آمریکا دارند، ممکن است شکل این دولت&zwnj;ها تغییری نکند و آنها روابط خودشان را با غرب و با آمریکا حفظ کنند. مثل سیستم حکومتی که در ترکیه حاکم است و بعید به نظر می&zwnj;رسد که نظامی مثل نظام ایران در این کشورها بر سر کار آید، اما نکته&zwnj;ی اصلی اینجاست که نتایج انتخابات در کشورهای عربی برای غرب یک&zwnj;مقدار نگران&zwnj;کننده است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">هرچند دولت&zwnj;هایی که بر سر کار خواهند آمد، از هم اکنون دارند وعده&zwnj;ی سکولاریسم و جدایی دین از سیاست و حفظ روابط حسنه با تمامی کشورهای جامعه بین&zwnj;الملل را سرمی&zwnj;دهند، اما این نگرانی جدی است. چون جریان&zwnj;های اسلام&zwnj;گرا یک بستر گسترده در میان مردم عرب دارند که این مردم عرب برخلاف تبلیغات حاکمان&zwnj;شان زاویه&zwnj;ای با اسراییل دارند و نوعی دشمنی سنتی و دیرینه با این کشور و رهبرانش دارند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">بنابراین وقتی غرب بخواهد اجازه دهد که دولت&zwnj;های اسلامی و اسلام&zwnj;گرا در این کشورها بر سر کار آیند، در ابتدا ممکن است مانند آنچه در سال&zwnj;های ۵۸ و ۵۹ در ایران شاهد بودیم، حتی دولت&zwnj;ها نوعی همکاری، هماهنگی و حتی مذاکره با غرب داشته باشند، اما آینده برای غرب یک&zwnj;مقدار مه&zwnj;آلود است و آن&zwnj;ها این احتمال را می&zwnj;دهند که اتفاق&zwnj;هایی که در ایران افتاد، در افغانستان افتاد و خیلی نمونه&zwnj;های دیگری که شاهد آن بودند، در کشورهای عربی هم رخ دهد و دولت&zwnj;هایی که بر سر کار می&zwnj;آیند، هرچند که ابتدا می&zwnj;گویند سکولار هستند و دین را در سیاست دخالت نمی&zwnj;دهند، اما بعدها با الهامی که از بستر جامعه می&zwnj;گیرند، روند فعالیت خود را تغییر دهند. ما چه بخواهیم و چه نخواهیم باید قبول کنیم که بستر جوامع عربی یک بستر غرب&zwnj; ستیز و به&zwnj;خصوص اسراییل&zwnj;ستیز است که این در سیاست&zwnj;های آتی دولت&zwnj;ها ممکن است نقش بسیار مهمی ایفا کند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>در پی این انتخابات و پیروزی اسلام&zwnj;گراها با توجه به قدرت ریشه&zwnj;دار نظامی&zwnj;ها در نظام سیاسی مصر، جایگاه و آینده&zwnj; سیاسی نظامی&zwnj;ها چه خواهد شد؟ آیا نظامی&zwnj;ها به صورت مسالمت&zwnj;آمیز قدرت را به اسلام&zwnj;گراها واگذار خواهند کرد؟</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در کشوری مثل مصر با توجه به کمک مالی هنگفتی که آمریکا به ارتش این کشور می&zwnj;کند، نظامیان نقشی را ایفا می&zwnj;کنند که نظامیان ترکیه ایفا می&zwnj;کنند. یعنی آنها همواره در هماهنگی با آمریکا هستند، به خاطر این که هویت خودشان و بودجه&zwnj; اصلی و تسلیحات&zwnj;شان را از آمریکا می&zwnj;گیرند. این به شکل اهرمی بر سر نیروهای اسلام&zwnj;گرا در مصر خواهد بود و بعد از انتخابات به احتمال قوی مقداری در حاشیه قرار خواهند گرفت، اما از پشت پرده کنترل امور را در دست خواهند داشت و چنانچه روند تشکیل حکومت و سیاست&zwnj;های حکومت&zwnj; جدید در مصر بخواهد با منافع ارتش در تضاد باشد، حتی این احتمال وجود دارد که مصر شاهد کودتای نظامی هم باشد و مقداری شرایط تغییر کند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <p><span dir="RTL">به&zwnj;هرحال مصر یک خط قرمزی برای غرب است؛ به&zwnj;خصوص با توجه به نفوذ گسترده&zwnj;ای که در میان فلسطینی&zwnj;ها دارد، نفوذ گسترده&zwnj;ای که در میان تمام کشورهای عربی دارد و همچنین مرز مشترک آن با اسراییل. بنابراین غرب رضایت نخواهد داد که ارتش این کشور در حاشیه قرار گیرد و تأثیر خود را در سیاست&zwnj;گذاری&zwnj;های کشور از دست بدهد.</span></p> https://archive.radiozamaneh.com/politics/2011/12/05/8818#comments اخوان‌المسلمین اسلام‌گرایی انتخابات پارلمانی جریان سلفی حزب نور حسنی مبارک علی مهتدی قاهره مصر میدان تحریر گوی سیاست Mon, 05 Dec 2011 16:12:46 +0000 behnam 8818 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/content/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D9%81%DA%A9%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%86%D8%A7%D8%B1%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/content/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D9%81%DA%A9%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%86%D8%A7%D8%B1%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-first-news"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> no </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-article-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_article_image" width="277" height="180" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/charliehebdo01.jpg?1320254501" /> </div> </div> </div> <p>پس از آن&zwnj;که نشریه فکاهی &quot;چارلی ابدو&quot; در پاریس اعلام کرد که سردبیر مهمانش محمد، پیامبر مسلمانان است و کاریکاتوری از او را روی جلدش منتشر می&zwnj;کند، روز گذشته اسلام&zwnj;گرایان به دفتر این نشریه یورش بردند و آن را به آتش کشیدند.</p> <!--break--><!--break--><p>به گزارش خبرگزاری فرانسه اسلام&zwnj;گرایان دفتر نشریه فکاهی &quot;چارلی ابدو&quot; در پاریس را با کوکتل مولوتف مورد حمله قرار دادند.</p> <p>قرار بود که روی جلد این شماره نشریه فکاهی &quot;چارلی ابدو&quot; کاریکاتوری از محمد، پیامبر مسلمانان، به عنوان سردبیر مهمان منتشر گردد.</p> <p>کاریکاتور محمد می&zwnj;گفت اگر به من نخندید، صد ضربه شلاق نصیب شما می&zwnj;شود.</p> <p>همچنين قرار بود که این شماره نشریه &quot;چارلی ابدو&quot; با عنوان &quot;شریعت ابدو&quot;&nbsp;به مناسبت به قدرت رسیدن حزب النهضه، به اسلام&zwnj;گرایی در تونس اختصاص داشته باشد.</p> <blockquote><p><img alt="" align="middle" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/charliehebdo02.jpg" />&quot;اگر به من نخندید، ۱۰۰ ضربه شلاق نصیب&zwnj;تان می&zwnj;شود&quot;</p> </blockquote> <p>از پيش نيز تصویر روی جلد این شماره در شبکه&zwnj;های اجتماعی مانند فیس&zwnj;بوک به اشتراک گذاشته شده بود.</p> <p>اشخاص ناشناس چهارشنبه شب، ساعت یک بامداد به دفتر این نشریه در محله بیستم پاریس با کوکتل مولوتف هجوم آوردند و آن را به آتش کشیدند.</p> <p>پلیس فرانسه گزارش داد که هدف حمله مهاجمان به دفتر این نشریه این بوده است که کامپیوترها و اسناد و اطلاعات موجود در دفتر &quot;چارلی ابدوم&quot; نابود شود. هرچند که دفتر این نشریه کلاً نابود شده و چیزی از آن باقی نمانده، اما به کسی آسیبی وارد نشده است.</p> <p>سردبیر نشریه &quot;چارلی ابدو&quot; با نام مستعار &quot;چارب&quot; در شبکه تلویزیونی بی اف ام جلو دوربین آمد و گفت از قبل ایمیل&zwnj;ها و پیام&zwnj;های تهدیدآمیزی به دست تحریریه این نشریه رسیده بوده است.</p> <p>سردبیر این نشریه فکاهی، چاپ پاریس به لوموند گفت: &quot;ما نمی&zwnj;دانیم اگر بخواهیم با اسلام&zwnj;گرایی شوخی کنیم، با چه زبانی باید حرف بزنیم که به کسی توهین نشود.&quot;</p> <p>پاتریک پلو یکی از اعضای تحریریه نشریه &quot;چارلی ابدو&quot; به روزنامه لیبراسیون گفت: &quot;همه چیز نابود شده است و ما دیگر نه نشریه&zwnj;ای داریم و نه دفتری که بتوانیم در آن کار کنیم.&quot;</p> <p>به گفته پلو نمونه چاپی جلد مجله و صفحات آماده شده، همه، همراه با اطلاعاتی که در کامپیوترها ذخیره شده بود از بین رفته&zwnj;اند.</p> <p>در سال ۲۰۰۶ در ماجرای &quot;کاریکاتورهای محمد&quot; در روزنامه یلاند پوستن، چاپ دانمارک که به یک بحران دامنگیر در جهان اسلام انجامید، نشریه فکاهی &quot;چارلی ابدو&quot; از اندک نشریاتی در جهان بود که کاریکاتورهای محمد را مجدداً منتشر کرد.</p> <p>آن&zwnj;ها همچنین کاریکاتورهای دیگری نيز طراحی کرده و برای دفاع از حق آزادی بیان انتشار دادند.</p> <p>آزادی بیان از حقوق انسانی است و در بیانیه حقوق بشر هم به آن تصریح شده است.</p> <p> &nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/content/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D9%81%DA%A9%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%86%D8%A7%D8%B1%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF#comments اسلامگرایی اسلام‌گرایی چارلی ابدو کاریکاتور محمد اخبار فرهنگی هنری Wed, 02 Nov 2011 16:33:27 +0000 8059 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/reflections/2011/10/31/7992 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/reflections/2011/10/31/7992" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> گفت‌وگو با شهلا شفیق (۲) </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بابک مینا </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="600" height="388" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/women_islam.jpg?1321041944" /> </div> </div> </div> <p>بابک مینا &ndash; منظور از &quot;مدرنیته مثله شده&quot; چیست؟ شهلا شفیق در بخش اول این گفت&zwnj;وگو در توضیح این مفهوم کلیدی کتابش (&quot;اسلام سیاسی، جنس و جنسیت در پرتو تجربه ایران&quot; به زبان فرانسه) می&zwnj;گوید که &quot;مدرنیته مثله شده بیان فشرده وضعیت جامعه ما است که در مسیر مدرنیزاسیون گام&zwnj;های مهم برداشته بی آنکه ارزش&zwnj;های سیاسی اجتماعی و فرهنگی مدرنیت را که همانا ارزش&zwnj;های دمکراتیک است از آن خود کند و نهادینه سازد.&quot;</p> <!--break--><!--break--><div dir="RTL">پرسش دیگری که در بخش اول گفت&zwnj;وگو مطرح شد، به تفاوت میان اسلام و اسلام&zwnj;گرایی (اسلامیسم) برمی&zwnj;گردد. شهلا شفیق در این مورد می&zwnj;گوید:</div> <div dir="RTL">&quot; تمایز میان اسلام و اسلامگرایی موضوعی حساس است که بدفهمی&zwnj;های بسیار برمی انگیزد. برخی معتقدند که اسلام به ذات خود عیبی ندارد و هر که عیب هست از مسلمانی ماست و بعضی برعکس اعتقاد دارند که اسلام ذاتا گذشته&zwnj;گرا، خشن و زن ستیز است.</div> <div dir="RTL">به نظر من ذات گرایی در شناخت پدیده&zwnj;های اجتماعی فرهنگی و از جمله در رویکرد به ادیان راه به جایی نمی&zwnj;برد. آموزه&zwnj;های اسلام مثل سایر مذاهب، به ناگزیر مورد تفسیر و تعبیر پیروان آن&zwnj;ها قرار می&zwnj;گیرد. ذهنیت و تخیل پیروان مذاهب را نه می&zwnj;توان انکار کرد و نه می&zwnj;توان جلوی آن را گرفت. از همین رو، در هر دینی مکاتب متعدد وجود دارد که گاه با هم در تضاد و کشمکش هم هستند. حال اگر اسلامگرایی را (که نگرش ایده&zwnj;ئولوژیک به اسلام را ترویج می&zwnj;کند و آن را در ادارۀ امور اجتماعی، یعنی سیاست به کار می&zwnj;گیرد) با اسلام یکی بگیریم، عملا به این معنی است که تفسیر اسلام گرایانه را پذیرفته&zwnj;ایم. &quot;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><img width="250" vspace="10" hspace="10" height="276" align="left" alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/chafiq.jpg" /></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اکنون ادامه&zwnj;ی گفت&zwnj;وگو با شهلا شفیق را می&zwnj;خوانیم.</div> <div dir="RTL"><span dir="LTR"><br /> </span><b>بابک مینا: آنچه فمنیسم اسلامی خوانده می&zwnj;شود با هر تعریفی، در واقع می&zwnj;خواهد خود را آلترناتیو آن چیزی مطرح کند که شما شرح دادید: آنها گرچه اقتدار مذهب را نقد می&zwnj;کنند اما معتقدند در برابر سکولاریسم یا سکولاریسم افراطی امکانی در اختیار دارند که ما را زودتر به جامعه&zwnj;ای برابر می&zwnj;رساند. آنها خود را در میان دو طیف می&zwnj;دانند: سنت گرایان و بنیاد گرایان مذهبی از یک سو و سکولارها از سویی دیگر. </b></div> <div dir="RTL"><b>شما در اواخر کتاب روایتی از این نوع فمنیسم ارائه داده اید و آن را در بن بست دانسته اید. (این البته تعبیر من از بحث شماست. )</b></div> <div dir="RTL"><b>آیا با این تعبیر موافقید؟ </b></div> <div dir="RTL"><b>و اگر موافقید چرا این نوع رویکر به مسئله زنان در نهایت موفق نیست؟ </b></div> <div dir="RTL"><b>و سؤالی جزئی تر: آیا تفسیر متون مقدس به نفع حقوق زنان فایده&zwnj;ای ندارد و آنها را از درون فرهنگ اسلامی با زندگی دموکراتیک آشتی نمی&zwnj;دهد؟ </b></div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL">شهلا شفیق: یکی از نتایج تئوری&zwnj;سازی در باره&quot; فمینیسم اسلامی&quot;، بنا کردن همین جور مرزبندی&zwnj;ها با فمینیسمی است که سکولار و یا لائیک خوانده می&zwnj;شود. چنین مرزبندی&zwnj;هایی نهایتا در خدمت جهان بینی&zwnj;هایی قرار می&zwnj;گیرند که اسلام را سیمان هویتی خلق معرفی می&zwnj;کنند و از همین روعلی&zwnj;رغم هر نیت به رشد اسلام گرایی مدد می&zwnj;رسانند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">توجه کنیم که نقد &quot;فمینیسم اسلامی&quot; به معنی نفی ضرورت و امکان تفاسیر نو از آموزه&zwnj;های اسلامی برای کمک به احقاق حقوق و آزادی زنان نیست. در واقع امر، پیش از ساخته شدن مقوله &quot; فمینیسم اسلامی &quot; (در سالهای میانی دهه 90 میلادی)، چه در مصر، چه در تونس و مراکش و چه در ایران، تلاش برای تفسیر آموزه&zwnj;های اسلام در جهت بهبود حقوق زنان همیشه وجود داشته است. در تونس اصلاحات حقوقی سکولار به نفع زنان و نیزکشف حجاب بر پایه همین تفاسیر اصلاح گرایانه صورت گرفت، اما نکته در اینجاست که نه قانون اساسی تونس اسلام گرا بود و نه بورقبیه، و به همین دلیل هم او می&zwnj;توانست چنین اصلاحاتی را مطرح کند. اما پای مدرنیت بورقیبه و جانشیانش به دلیل عدم پذیرش دمکراسی می&zwnj;لنگید و به همین دلیل هم، علیرغم برقراری قانون اساسی سکولار و با وجود اصلاحات گسترده در مورد حقوق خانواده، از جمله ممنوعیت چند زنی و لغو حقوق نابرابر زن و مرد در طلاق، قانون حاکم مسئله ارث برابر را به بهانه رعایت اسلام مسکوت می&zwnj;گذاشت.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در تحلیل این تناقضات در می&zwnj;یابیم که رجوع به مذهب به بهانه&zwnj;ی رعایت سنت مردم و هویت ملی در خدمت حفظ دیکتاتوری قرار گرفته است. در مراکش هم جنبش زنان در خواسته&zwnj;های خود از مراجعه به خوانشی متفاوت از آموزه&zwnj;های اسلامی خود داری نکرده&zwnj;، اما در همان حال همواره اصول وقوانین بین المللی جهان شمول را مرجع نهایی قرار داده است. فراموش نکنیم که کمپین یک میلیون امضا از جنبش زنان در مراکش هم الهام گرفت. نکته&zwnj;ای که در این کمپین قابل توجه بود و هست، شکستن ساختارهای هویتی است که به بهانه فرهنگ و مذهب برابری جنسیتی و آزادی زنان را منع می&zwnj;کند. مشکل مقوله سازی&zwnj;هایی مثل &quot;فمینیسم اسلامی&quot; هم دقیقا مشروعیت بخشیدن به همین ساختارهای هویتی ـ ایدولوژیک است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اما با توجه به تجربیات مبارزه زنان در کشورهای به اصطلاح اسلامی که در پیش به آن اشاره کردم این پرسش پیش می&zwnj;آید که چرا و به چه دلیل در دهه 90 میلادی به ناگاه با تئوری&quot; فمینیسم اسلامی&quot; روبرو می&zwnj;شویم؟ پاسخ را بی گمان باید در برآمد جنبش&zwnj;های اسلام گرا در جهان، از دهه هشتاد به بعد، جستجو کرد. انقلاب ایران در این میانه نقش مؤثری داشت. این انقلاب زنان حزب اللهی را بر صحنه آورد، پدیده&zwnj;ای که تصویر سنتی زن محجبه مسلمان را به چالش می&zwnj;کشید. حجاب زنان حزب اللهی نه نشانه&zwnj;ی خانه نشینی آنان و در پرده بودنشان بلکه پرچمی انقلابی قلمداد می&zwnj;شد. این زنان در خیابان&zwnj;ها و اماکن عمومی حاضر بودند و در جهت پیشبرد اهداف حکومت اسلامی جان می&zwnj;فشاندند. آنها لزوما زنان متعلق به گروه&zwnj;های سنتی نبودند بلکه در میانشان زنانی مانند زهرا رهنورد هم کم نبودند که ایدئولوژی اسلام&zwnj;گرا را به اختیار برگزیده و فمینیسم را پدیده&zwnj;ای غربی و منحط ارزیابی می&zwnj;کردند. با مشاهده این پدیده بود که در دهه هشتاد، هاله افشار، استاد علوم سیاسی در انگلستان سخن از &quot; فمینیسم بنیاد گرا &quot; به میان آورد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">پس از آن، در دهه نود، ظهور و رشد رفرمیسم اسلام گرا، به حضور زنانی انجامید که خواهان تفاسیر منصفانه از قانون شرع به نفع زنان بودند. انتشار مجله&zwnj;های ایشان، خاصه &quot; زنان&quot; به سردبیری شهلا شرکت و &quot;فرزانه&quot; به سردبیری محبوبه عباسقلی زاده، تریبون&zwnj;هایی برای اشاعه این گفتار پدید آورد. در همان حال، صفحات مجله زنان محلی برای قلم زدن زنان سکولاری شد که در نبود آزادی بیان می&zwnj;کوشیدند از این طریق حرفشان را بزنند، البته با رعایت خط قرمز&zwnj;های ایدولوژیک نظام جمهوری اسلامی. برخی از اینان نیز باور داشتند که در تعامل با مجلس خبرگان می&zwnj;شود به حقوق منصفانه برای زنان دست یافت.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">این تغییر و تحولات شیفتگی برخی از فمینیست&zwnj;های آکادمیک در آمریکا و اروپا (از جمله برخی ایرانی&zwnj;ها) را برانگیخت و سبب پدید آمدن مفاهیمی نظیر &quot;فمینیسم اسلامی&quot; یا &quot;فمینیست مسلمان&quot; شد که بعضی آن را تحولی در مبارزات زنان مسلمان قلمداد کردند. مثلا افسانه نجم آبادی با خوشبینی بسیار در باره دمکراتیک شدن سیستم ولایت فقیه قلم زد و نیره توحیدی و زیبا میر حسینی هر یک به روشی &quot; فمینیسم اسلامی &quot; را راهی برای آشتی دادن برابری جویی و حق طلبی، و حفظ سنن و فرهنگ و استقلال ملی در برابر سلطه جویی&zwnj;های امپریالیستی معرفی کردند. در چنین دیدگاهی اگر ترکیب &quot;فمینیسم اسلامی&quot; را تجزیه کنیم، <b>فمینیسم</b> به وجه &quot;حق طلبی&quot; و &quot;برابری جویی&quot; رجوع می&zwnj;دهد و <b>اسلامی</b> بیانگر &quot;حفظ سنن و فرهنگ و استقلال ملی&quot; در برابر &quot;رخداد&zwnj;ها و سلطه جویی&zwnj;های امپریالیستی&quot; است. در اینجا به روشنی با همان نظریه سازی از اسلام به مثابه &quot;هویت خلق مسلمان تحت استعمار غرب&quot; مواجه ایم که با اسلام گرایی وجه مشترک دارد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">نکته جالب توجه دیگر این است که بسیاری از زنانی که کنش آنان در ایران دستمایه پردازش تئوریک &quot; فمینیسم اسلامی&quot; شد خود چنین مقوله&zwnj;ای را به رسمیت نمی&zwnj;شناختند، از آنجمله شیرین عبادی و مهر انگیز کار که به روشنی گفته&zwnj;اند که چنین مفهومی همانقدر متناقض است که &quot; حقوق بشر اسلامی&quot;. محبوبه عباسقلی زاده که از جمله کنشگران شاخص اسلام گرایی اصلاح طلب در میان زنان بوده می&zwnj;گوید که با مقوله&quot; فمینیسم اسلامی&quot; از طریق نظریه پردازان خارج از کشور آشنا شده است. اما واضعان این تئوری به &quot;اسلام&quot; به مثابه یک مرجع فرهنگی ـ هویتی جامع و فراگیر می&zwnj;نگرند. همین کلیت و جامعیت بخشیدن سبب می&zwnj;شود که هر کلام و تفسیری که وجهی از حق خواهی در آن باشد و از جانب زنی مسلمان طرح شود به فمینیسم ارتقاء یابد. پس زهرا رهنورد، فائزه هاشمی، جمیله کدیور و شهلا شرکت و. . . همگی فمینیست&zwnj;ها و یا زنوَران اسلامی شمرده می&zwnj;شوند. حال چه باک اگر برخی از آنان چون رهنورد و کدیور آشکارا مخالفتشان با فمینیسم را بیان کرده باشند.</div> <div dir="RTL"><i>&nbsp;</i></div> <div dir="RTL"><i>به این ترتیب</i>الگویی که توسط نظریه &quot;فمینیسم اسلامی&quot; ترویج می&zwnj;شود خواسته یا ناخواسته در جهت هویت سازی قومی برای زنان مسلمان قرار می&zwnj;گیرد و عملا به رواج دو گونه تحریف می&zwnj;انجامد که بر مبارزه زنان تاثیری زیانبار دارد: از یکسو، بسیاری زنان به صرف مسلمان بودن در زمره زنان اسلام گرا قرار می&zwnj;گیرند و از سوی دیگر، زنان غیر اسلام گرا کاذب و غرب زده تلقی می&zwnj;گردند و زنان سکولار و لائیک (یعنی آنان که خواهان جدایی دین از دولت و قانون هستند) فاقد &quot;اصالت بومی&quot; تلقی می&zwnj;شوند و مُهر &quot;غیر خودی&quot; بودن برآنان می&zwnj;خورد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">نکته مهم دیگری که توجه به آن ضروری است مقوله &quot; سوژه&quot; به معنای &quot; کنشگر&quot; است که در تئوری پردازی&zwnj;های اینچنینی تاثیر زیادی گذاشته و می&zwnj;گذارد. واضعان و مدافعان &quot; فمینیسم اسلامی&quot; اهمیت کار خود را در باز شناسی زنان مسلمان به مثابه فاعل و کنشگر و مقابله با تصاویری می&zwnj;دانند که این زنان را صرفا قربانی و فرو دست جلوه می&zwnj;دهد. در اهمیت دستاوردهای جامعه شناسی &quot;سوژه&quot; که به ذهنیت و عمل افراد به مثابه کنشگران اجتماعی می&zwnj;پردازد شکی نیست. روشن است که این رویکرد به درک پیچیدگی و تاثیر و تاثر متقابل فرد و گروه و نهاد&zwnj;های اجتماعی یاری می&zwnj;کند. در همان حال، توجه به ذهنیت &quot;سوژه&quot;، ما را به کشف و درک &quot;قدرت&quot; افراد و توان &quot;انتخاب&quot; آنان رهنمون می&zwnj;شود. فمینیست&zwnj;ها از این مفهوم بهره می&zwnj;گیرند تا از مقوله &quot;زن&quot; به مثابه &quot;قربانی&quot; درگذرند و کنشگری زنان را در همه حوزه&zwnj;ها نشان دهند و ترویج کنند. اما اگر تکیه بر این وجوه باعث شود نقش عوامل تاریخی، اجتماعی و فرهنگی و سیاسی را در چرایی و چگونگی &quot;انتخاب&quot;&zwnj;هایی که &quot;سوژه&quot; به آن دست می&zwnj;زند نادیده بگیریم، حاصل، فقط طفره رفتن از تحلیل ساختار حاکم خواهد بود. چنین کاری عملا در خدمت کم رنگ کردن نقش و مسئولیت صاحبان قدرت قرار می&zwnj;گیرد. بعلاوه، تاکید بر &quot;کنشگری&quot;، نمی&zwnj;باید مانع سنجش محتوای &quot;کنش&quot; گردد، چرا که &quot;سوژه&quot; می&zwnj;تواند با &quot;انتخاب&quot; و &quot;کنش&quot; خود به مشارکت و همدستی با قدرت حاکم نیز بپردازد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در واقع، بر پایه جامعه شناسی &quot;سوژه&quot; می&zwnj;توان نشان داد که افراد و گروه&zwnj;های کنشگر اجتماعی، بسته به اعتقادات و انگاره&zwnj;های ذهنی و منافعشان، نه فقط در تغییر سنت هاو قرارداد&zwnj;ها و ارزشهای حاکم بلکه در ترویج و باز تولید آنها هم نقش بازی می&zwnj;کنند. اما چه بسیار کارشناسان علوم اجتماعی که با تأکید یکجانبه بر کنشگری &quot;سوژه&quot; به وارونه سازی مفاهیم و معناها راه می&zwnj;برند. در مطالعات زنان هم نگرش مبالغه&zwnj;امیز به جایگاه &quot;سوژه&quot; کشش و جذابیت بسیار دارد. از آنجا که زنان قرنها غایبان صحنه تاریخ بوده&zwnj;اند و صدا و تصویرشان مورد حذف قرار گرفته، هرگونه حضور آنان در صحنه اجتماع می&zwnj;تواند همدلی و تحسین برانگیزد. شگفتی&zwnj;ها و شیفتگی&zwnj;هایی که زنان محجبه انقلابی و پس از آن اصلاح طلب نزد شماری از کارشناسان علوم انسانی، سیاستمداران، روزنامه نگاران و وو بر انگیختند به تئوری سازی از &quot; فمینیسم اسلامی &quot; میدان داد. اما تجربه ایران که در کتاب مورد بحث مان به تفصیل بدان پرداخته&zwnj;ام بن بست این پدیده را آشکار می&zwnj;کند، همان بن بستی که مفاهیمی نظیر حقوق بشر اسلامی و یا دمکراسی اسلامی با آن مواجه می&zwnj;شوند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">وجود بسیار زنان و مردانی که خود را مسلمان می&zwnj;دانند برای برابری جنسیتی و آزادی زنان گام بر می&zwnj;دارند گواهی ست بر اینکه می&zwnj;شود مسلمان بود و فمینیست همچنانکه می&zwnj;شود مسلمان بود و لائیک. اما &quot;فمینیسم اسلامی&quot; اگر بخواهد به مرجع خود وفادار بماند جز چرخیدن در گرداب تفاسیر چشم اندازی نخواهد داشت و اگر از این چهارچوب بیرون زند دیگر چسباندن صفت اسلامی بر آن معنایی نخواهد داشت.</div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL"><b>شما در بخشی از کتاب &laquo; چپ و تحقیر دموکراسی&raquo; اشاره&zwnj;ای به جنبش چپ و نظر بدبینانه اش نسبت به دموکراسی می&zwnj;کنید و آن را به عنوان شکل دیگری از مدرنیته مثله شده معرفی می&zwnj;کنید. به طبع چون موضوع اصلی کتاب اسلام سیاسی لست، مسئله چپ در حاشیه آن بررسی می&zwnj;شود. اما مایلم در اینجا کمی بیشتر درباره این تجربه صحبت کنیم. <br /> شما خودتان در آن سالها در جنبش چپ حضور داشتید و بر زمینه آن فعالیت سیاسی می&zwnj;کردید. بی&zwnj;شک این جنبش بزرگ بخش مهمی از نسل جوان سالهای دهه پنجاه را به خود مشغول کرده بود. در آن سالها چپ هم می&zwnj;کوشید روایتی از جنسیت زنانه به دست دهد. مثلا در جنبش چریکی به تدریج &laquo;فیگور زن مبارز ـ چریک&raquo; ساخته و پرداخته شد و الگوی بسیاری از دختران چپ شد.</b></div> <div dir="RTL"><b>اگر بخواهیم پروژه کتاب شما را بر روی چنبش چپ در آن سالها پیاده کنیم بر روی چه نکاتی می&zwnj;توانیم تاکید کنیم؟ </b></div> <div dir="RTL"><b>مارکسیسیم در کلیت خودش چه نوع جنسیتی را تبلیغ می&zwnj;کرد؟ </b></div> <div dir="RTL"><b>چقدر مسئله عدالت میان دو جنس دغدغه چپ بود و در درون جنبش تا چه اندازه روابط دو جنس عادلانه بود؟ </b></div> <div dir="RTL"><b>چقدر تجربه زنان چپ گرا و اسلام گرا در آن سالها و سالهای بعد با هم قابل مقایسه است؟ </b></div> <div dir="RTL"><b>آیا در نهایت در اوتوپیای مارکسیستی زنان به خود آیینی دست می&zwnj;یابند؟ </b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">داستان من و نسل ما با مارکسیسم و مبارزه سیاسی به قصه&zwnj;ای عشقی می&zwnj;ماند که قهرمان&zwnj;های آن بیش از آن یکدیگر را دوست بدارند عاشق عشق&zwnj;اند و مجذوب تصویر خود در چشمان دیگری. اشتباه است اگر فکر کنید که تئوری مارکسیستی ما را به سوی خود کشید. می&zwnj;شود گفت که نظرات مارکس را کم و سطحی می&zwnj;شناختیم. کتابها را در دسترس نداشتیم و امکان بحث و گفتگوی آزاد نبود. وقتی از مارکسیست&zwnj;های آنزمان حرف می&zwnj;زنیم خوبست یه یاد آوریم که اکثریت با لنینیست&zwnj;ها بود. مخفیانه خواندن کتابهای معدودی که در دست بود هیجانی داشت که دل را از شور می&zwnj;آکند. آن سالها نه فقط در ایران که در دنیا لنینسم ومائوئیسم وگواریسم جاذبه&zwnj;ای غالب داشت و افق&zwnj;های جهانی تازه را می&zwnj;گشود. در فضای دو قطبی جنگ سرد، بسیار روشنفکران، در عرصه جهان، از نقد توتالیتاریسم سرخ غفلت می&zwnj;کردند و حتی نظرگاه روزا لوکزامبورگ در نقد بلشویسم خریداری نداشت. منطق جنگ سرد روشنفکران را در مباحثه بر سر انقلاب به بن بست می&zwnj;کشاند. از یکسو چنین می&zwnj;نمودکه اگر چپگرای انقلابی باشی دمکراسی ربطی به تو ندارد، و از سوی دیگر این&zwnj;طور به نظر می&zwnj;آمد که طرفداری از آزادی و دمکراسی در گرو دفاع از کاپیتالیسم است. در فضای این جنگ، جدل فکری و سیاسی به بیراهه مطلق گرایی کشانده می&zwnj;شد. مباحثه سارتر و کامو مثال خوبی در این باره است. هر یک از این دو نویسنده و روشنفکر که هم در عرصه ادبی و هم در فضای اندیشگی فرانسه و نیز در سطح جهان درخشان بودند، در اوج کشمکشی که مسائل فکری و شخصی در آن بهم می&zwnj;آمیخت، شعار&zwnj;هایی مطلق گرایانه سر دادند. سارتر گفت که یک ضد کمونیست سگی بیش نیست، و در مقابل، کامو، چپهای مدافع کمونیستها را به همکاران نازیها تشبیه کرد. (کمونیسمی که از آن سخن می&zwnj;رفت اتحاد شوروی آن زمان بود). زمانی بعدتر، سارتر از نظر خود در باره شوروی برگشت و کامو هیچگاه به دفاع از سرمایه داری نپرداخت.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;حالا اگر به ایران آن زمان برگردیم، در فضایی که مارکسیست لنینست&zwnj;های جوان در آن نفس می&zwnj;کشیدند، همین فکر&zwnj;های دوقطبی رواج کامل داشت بی آنکه بحث&zwnj;های روشنفکری عمقی داشته باشد. سانسور و استبداد حاکم از یکسو و جهل و غفلت از سوی دیگر سبب شده بودند که حتی رادیکال&zwnj;ترین چپ&zwnj;ها که نمی&zwnj;خواستند به راه حزب توده بروند، بی آنکه خود بدان آگاه باشند، از منطق تحمیل شده بر اساس جنگ سرد میان شوروی و غرب پیروی می&zwnj;کردند. و البته باید در نظر داشت که سیاست&zwnj;های آمریکا چه در باره ایران (کودتای بیست و هشت مرداد) و چه در کوبا و شیلی و غیره به این فضا دامن می&zwnj;زد. به این ابعاد شور جوانی را هم بیفزایید تا بتوانید فضای چپ آن دوره را بیشتر تجسم کنید.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در این فضا، رویکرد چپگرایان به روابط جنسیتی هم همانقدر غافلانه بود که زاویه دید آنها در باره دمکراسی و حقوق بشر. با این تفاوت که روابط جنسیتی با لحظه لحظه زندگی انقلابیون جوانی که از آنها حرف می&zwnj;زنیم سر و کار داشت و با خصوصی&zwnj;ترین احساسات آنها گره می&zwnj;خورد. بر پایه تضاد عمده که ضد امپریالیسم ارزیابی می&zwnj;شد و بر اساس خلق&zwnj;گرایی که جا را برای نقد ریشه&zwnj;ای سنت و مذهب عامه تنگ می&zwnj;کرد، مدل&zwnj;های ایده&zwnj;آل مرد و زن چپگرا شکل گرفته بود، با لباس و اطوار و شیوه&zwnj;های رفتار مخصوص به خود، از جمله طرد هر آنچه نگاه را به جذابیت&zwnj;های شخصی جلب می&zwnj;کند. و چنین نگاهی بیانگر نفی فردیت شخص انقلابی هم بود که زندگیش می&zwnj;بایست وقف جمع شود و هرچه &quot; خود&quot; در آن جایی کمتر می&zwnj;داشت شخص انقلابی تر می&zwnj;نمود. عشق و رابطه جنسی هم شامل همین قاعده می&zwnj;شد. در تفکر غالب بر مشی چریکی این رفتارها تشدید هم می&zwnj;شدند چرا که جانبازی اصل بود و چریک می&zwnj;بایست دل از دنیا می&zwnj;برید و به تبع آن دل از یار.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">این رفتارارزشی غالب، هم شامل مرد&zwnj;ها می&zwnj;شد و هم زنها، اما ویژگی&zwnj;های موقعیت زنانه در متن فرهنگ و مناسبات مرد سالار که همه ما بیش و کم در بستر آن رشد کرده بودیم بر وضعیت زنها تاثیر می&zwnj;گذاشت. توقع و انتظاری که از اینان می&zwnj;رفت بر پایه زن بودنشان رنگ و محتوایی دیگر می&zwnj;یافت. برای مثال، در فعالیت&zwnj;های دانشجویی صنفی ـ سیاسی چپ&zwnj;ها، بلند خندیدن و سیگار کشیدن دختر&zwnj;های دانشجو و گرم گرفتن آنها با پسرها پسندیده نبود. در روابط سازمانی هم نابرابری&zwnj;های جنسیتی وجود داشتند. البته در آن زمان این موضوع جزء دغدغه&zwnj;های فکری من نبود. تبعیض&zwnj;ها را اما حس می&zwnj;کردم و معیارهای ارزشی جنسیتی را نمی&zwnj;پذیرفتم و این خود سبب کشمکش&zwnj;هایی می&zwnj;شد که آزارم می&zwnj;داد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اما در باره مقایسه روابط زن و مرد میان اسلام گرایان و چپ&zwnj;های غیر مذهبی، علی رغم تشابهات رفتاری، به گمان من، رفتارهای این دو گروه از سیستم ارزشی یکسانی پیروی نمی&zwnj;کرد. چپ&zwnj;ها، بر پایه عقاید کمونیستی، از حقوق برابر زن و مرد حرف می&zwnj;زدند و رفتار&zwnj;هایی که از آن سخن گفتم در واقع نشانگر فاصله گفتار و رفتارشان بود. اما در نزد مذهبی&zwnj;ها، رجوع به ارزش&zwnj;های اسلامی بر تفاوت&zwnj;های جنسیتی زن و مرد تاکید می&zwnj;کرد. تبلیغ حجاب به مثابه نماد زن مسلمان مبارز، خود به خود بر ویژگی بدن زنانه به مثابه مکان آشوب صحه می&zwnj;گذاشت و برای رفتار زنها و مردها چهارچوبی غیر قابل تخطی تعیین می&zwnj;کرد. در میان چپ&zwnj;ها اختلاط زن و مرد آسانتر و آزاد تر صورت می&zwnj;گرفت و این مسئله کم اهمیتی نیست. فراموش نکنیم که از دوره مشروطه و پس از آن چپ&zwnj;ها (از جمله حزب توده) در فعالیت برای حقوق زنان گام بر می&zwnj;داشتند. اما مشکل بزرگ آنها این بود که هرگز نتوانستند لزوم آزادی جنسی زنان را بپذیرند و هر چه در خلق زدگی و غرب ستیزی پیشتر رفتند بیشتر به این اشتباه بزرگ دامن زدند که گویا آزادی جنسی زنان یعنی بی بند و باری و هرزگی. و این بینش با تفکر اسلام گرا نزدیکی دارد. از همین رو، چه اسلام گرایان و چه چپها، زنهای بی حجابی را که مطابق استانداردهای آنها لباس نمی&zwnj;پوشیدند و رفتار نمی&zwnj;کردند، به مثابه اسب تروای فرهنگ امپریالیستی در نظر می&zwnj;آوردند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در باره رابطه مارکسیسم با خود آئینی زنان، خوبست یاد آوری کنم که انگلس، همراه و هم قلم مارکس، در کتاب &quot;منشا خانواده&quot;، یکی از رادیکال&zwnj;ترین نقد&zwnj;ها را در باره ازدواج و خانواده ارائه کرد، نقدی که شرط تحقق رابطه عاشقانه و دوستانه بین زن و مرد را آزادی جنسی زنان می&zwnj;دانست. اما هرآنگاه که &zwnj;آموزه&zwnj;های مارکس در خدمت ایدئولوژی تمام گرا قرار گیرد و به نام برقراری عدالت اجتماعی دیکتارتوری پرولتاریا را تبلیغ کند سخن گفتن از خود آئینی چه برای زنان و چه برای مردان بیهوده است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>خانم شفیق واکنش&zwnj;ها به این کتاب در فرانسه چگونه بود؟ در فرانسه بحث درباره ممنوعیت برقع هنوز فروکش نکرده است و به نظر می&zwnj;رسد اسلام در کلیتش سوءظن&zwnj;های عمیقی را نه فقط در راست که در جناح چپ نیز برانگیخته است. کتاب شما در چنین شرایطی منتشر شده است. مخاطبان فرانسوی چگونه کتاب را خوانده اند؟ خصوصا این کتاب در میان زنان عرب تبار چگونه بازتاب داشته است؟ </b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;واکنش&zwnj;های بسیار مساعدی از جانب خواندگان کتاب دریافت کرده&zwnj;ام. علاقمندان کنفرانس&zwnj;هایی پیرامون آن برگذار کرده و مرا برای معرفی کتاب دعوت کرده&zwnj;اند. در برنامه&zwnj;های رادیویی در باره آن مصاحبه داشته&zwnj;ام. همه اینها جزو روال عادی زندگی کتابی است که نادیده گرفته نمی&zwnj;شود. خوانندگان بر جنبه روشنگرانه کتاب انگشت می&zwnj;گذارند و من از این نکته خوشحالم. چرا که با آگاهی به مغشوش بودن فضای بحث پیرامون اسلام گرایی، کوشیده&zwnj;ام تا نکات گرهی بحث&zwnj;ها را با معرفی نظرات متفاوت نشان دهم، معضل&zwnj;های فکری را تمایز دهم و سپس این معضلات را در پرتو تجربه ایران بازبینی کنم.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در میان خوانندگانم، افراد عرب تبار، چه زن و چه مرد، هم هستند. در کنفرانسی در تونس فرصت آن را یافتم تا با روشنفکران تونسی و مراکشی گفتگو&zwnj;های مفصل داشته باشم. تحلیل تجربه ایران برای آنها بسیار جالب است. و اضافه کنم که برای ایرانی&zwnj;ها هم شناخت تجربه آنها اهمیت بسیاری دارد. به همین دلیل من در بخش&zwnj;هایی از کتاب به خوانش نقادانه نقطه نظرات روشنفکران و متفکران عرب تبار چون فاطمه مرنیسی پرداخته&zwnj;ام. این رویکرد برای روشنفکران این خطه جذاب است و بحث برانگیز.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اما در مورد تاثیر کتاب بر بحث در باره اسلام و برقعه: رویکردی که من ارائه کرده&zwnj;ام نشان می&zwnj;دهد که دریافت و کنش در باره حجاب و برقعه به عنوان مسئله&zwnj;ای صرفا مذهبی به بیراهه می&zwnj;رود و می&zwnj;باید این مقولات را همچون پدیده&zwnj;ای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی مورد تحلیل قرار داد تا بتوان از بن بست نفی و طرد اسلام و یا قبول بی قید و شرط آن بدر آمد. تجربه ایران در این باره بسیار روشنگر است و آزمایشگاه تئوریک بی نظیری را در دسترس ما می&zwnj;گذارد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">پایان</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>بخش اول:</b></div> <div dir="RTL"><a href="../../../../../../../reflections/2011/10/23/7831">اسلام، جنس و جنسیت &minus; گفت&zwnj;وگو با شهلا شفیق (۱)</a></div> <div dir="RTL">&nbsp;&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>در همین زمینه:</b></div> <div dir="RTL"><a href="\reflections\2011\10\17\7666">اسلام&zwnj;گرایی و مسئله زنان</a></div> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/reflections/2011/10/31/7992#comments اسلام‌گرایی انديشه زمانه بابک مینا جنسیت شهلا شفیق مدرنیته مسئله زن Mon, 31 Oct 2011 05:16:44 +0000 nikfar 7992 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/politics/2011/10/25/7874 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/politics/2011/10/25/7874" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> تقی روزبه </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="353" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/162721877.jpg?1319918525" /> </div> </div> </div> <p>برقراری قوانین شریعت اولین دست&zwnj;آورد &quot;انقلاب&quot; لیبی! زنان ازاولین قربانیان &quot;لیبی آزاد&quot;! اسلام&zwnj;گرایان به&zwnj;اصطلاح معتدل متحدین جدید ناتو و قدرت&zwnj;های بزرگ برای کنترل انقلاب کشورهای خاورمیانه وآفریقای شمالی!</p> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ازقدیم گفته&zwnj;اند سالی که نکوست ازبهارش پیداست.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">آیا همان&zwnj;طورکه اوباما ودیگر شرکای جنگی&zwnj;اش درپی کشته شدن قذافی از لیبی آزاد سخن گفته و به سران دولت انتقالی ومردم لیبی تبریک گفته&zwnj;اند، به&zwnj;راستی لیبی آزاد شد ویا درمسیرآزادشدن قراردارد؟ یا آنکه قدرت دربالاترین سطوح ازچنگ دیکتاتور نگون&zwnj;بختی که دوران مصرف و عمر سیاسی&zwnj;اش به پایان رسیده بود و حاضر به پذیرش آن نبود به زور قوه قهریه خارج شد و به دست غارتگران ودیکتاتورهای جدیدی، دراتحاد تنگاتنگ با قدرت&zwnj;های بزرگ وشرکت&zwnj;های چندملیتی برای بلعیدن تمام&zwnj;عیار نفت لیبی جابجاشد ومردم هم دراین میان نقشی جزپیاده نظام نداشتند؟</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>شیرینی کوتاه&zwnj;مدت</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">درماجرای لیبی هم چنان باید با یک چشم خندید وباچشمی دیگرگریست. خوشحالی ناشی ازسرنگونی یک دیکتاتورمادائم&zwnj;العمر بجای خود امر فرخنده&zwnj;ای بوده وقابل درک است وشیرین. اما متأسفانه تمامی قرائن وشواهد نشان&zwnj;دهنده آن است که این شیرینی کوتاه&zwnj;مدت بوده ومتأسفانه با تلخی فزاینده&zwnj;ای همراه است که هرروزهم بیشترخواهد شد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">چگونگی سرنگونی یک دیکتاتور وبدیلی که قدرت&zwnj;های خارجی در زدوبند با رؤسای قبایل ودولتمردان سابق قذافی بجای آن ساخته پرداخته&zwnj;اند جای هیچ گونه امیدی برای آزادی وبرابری و حضورونقش مستقل مردم زحمتکش وسرکوب شده لیبی باقی نمی&zwnj;گذارد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>مسدود شدن مسیر رهایی</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">قدرت&zwnj;ها ورسانه هایشان همواره می&zwnj;خواهند ما را دربرابرانتخاب بین گزینه موجود (وچه بسا گزینه دیروزشان) وگزینه&zwnj;ای تازه که برای امروز خود تعیین کرده&zwnj;اند قراردهند. آنها البته این سناریوی خود را درخلأ به وجود نمی&zwnj;آورند ودرواقع بدون ورود مردم به میدان مبارزه وسوارموج آن شدن وجهت دادن به آن قادربه انجام آن نیستند. به این ترتیب این ناآگاهی وعدم آرایش مناسب صفوف مردمی است که بزرگترین دشمن خودی است که دراتحاد با دشمنان مردم سرنوشت سازمی شوند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">درهرحال، آنها باین ترتیب مسیر گزینه سوم، گزینه رهائی، حاکمیت مردم برسرنوشت خود را مسدودمی کنند. اما سنگ&zwnj;اندازی وبستن راه سوم یعنی گزینه حرکت مردم به سوی آزادی وبرابری، حقانیتی برای آنچه صورت گرفته ودرمیان تلی ازخون و ویرانی وخشونت زایمان یافته است، ایجاد نمی&zwnj;کند. چیزی نمی&zwnj;گذرد که نشاط وفرح ناشی ازسرنگونی دیکتاتورپیشین وخاطره چهارشبانه روزجشن وپایکوبی جای خودرا به دردهای روزافزون مولود برآمده اززایمان جدیدمی دهد. این تجربه به خصوص برای کسانی که مرگ انقلاب ایران را درروززایمان آن آزموده&zwnj;اند قابل لمس است. مردمی می&zwnj;مانند، آکنده ازنفرت وحسرت وآرزوها وبا مطالبات پاسخ نگرفته.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>سناریوی قدرت&zwnj;های بزرگ</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">البته از زایمانی که قابله&zwnj;اش قدرت&zwnj;های بزرگ وجگنده&zwnj;های ناتوباشند بیش ازاین هم نمی&zwnj;توان انتظارداشت . هم چنان که فرجام این الگوها درعراق وافغانستان را دیده ایم. درافغانستان پس ازده سال جنگ وخونریزی نه فقط، چیزی حتی ازنمایش دموکراسی صوری توسط گماشته شدگان وجود ندارد بلکه موجب برآمد مجدد بنیادگرایان طالبان نیز شده&zwnj;اند وحالا همین قدرتها دارند عجزروزافزون خود را درمقابله باآن به نمایش می&zwnj;گذارند. اکنون افغانستان پس ازده سال اشغال وجنگ ولشکرکشی این قدرتها به بزرگترین مرکز تولیدوصدور موادمخدرجهان تبدیل شده است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">درلیبی دست به دست شدن قدرت درسایه حملات وحشیانه جنگنده&zwnj;های ناتو وبیش ازهمه توسط چهارقدرت آمریکا وانگلیس وفرانسه وایتالیا با تخریب زیرساخت&zwnj;های این کشوروکشته شدن 50هزارنفرو دویست هزارزخمی (ودرآخرین سناریو قتل عمد وسرشارازخشونت قذافی وپسرش بجای محاکمه قانونی آنها برخلاف مقررات کنوانسیون اسیران جنگی) بخشی ازهزینه&zwnj;های زایمان لیبی نوین بود. دراین سناریو قدرتهای بزرگ ازبالا فرمان وبمب صادرمی کردند وازپائین مردم وجوانان لیبی به مثابه پیاده نظام وگوشت دم توپ مورد استفاده قرارمی گرفتند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>آزار از هر دو سو</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">مطابق گزارش مدافعان حقوق بشرشکنجه واعدام&zwnj;ها واذیت وآزارمخالفان فقط توسط قذافی ونیروهای او صورت نمی&zwnj;گرفت، بلکه همزمان توسط اردوی مخالفان آن ومؤتلفین دولتهای غربی حتی قبل ازکسب قدرت هم صورت می&zwnj;گرفت که این دولتها چشم وگوش خود را به روی همه آنها بسته بودند تامبادا به برنامه &quot;نجات لیبی&quot; آسیبی وارد شود. چرا که برای خود آنها لااقل روشن بودکه دموکراسی وحقوق بشرچیزی بیش ازیک تن پوشش تزیینی برای استتارنیات واقعی اشان نبود.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">تصاحب تمام عیار لیبی به مثابه یک کشور ثروتمندنفتی، کنترل فرایند انقلاب منطقه وپروژه خاورمیانه بزرگ ادغام شده و تحت سیطره بازارجهانی و شرکت&zwnj;های فراملیتی، هدف&zwnj;های اصلی را تشکیل می&zwnj;دادند. دستبوسی چندش آور ودادوستد سران همین قدرت&zwnj;های چهارگانه با دیکتاتورسابق لیبی یک روی سکه واقعیت است وجنگیدن آنها باهمان دیکتاتورازطریق بندوبست با سران قبائل ودولتمردان فاسد روی دیگراین سکه.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">دراین بازارمکاره هرکس که ذره&zwnj;ای شعاردموکراسی را جدی بگیرد، اگرازسرسپردگی&zwnj;اش به گفتمان سلطه سرمایه ودولتهای امپریالیستی وجهان خوار نباشد، تنها ساده لوحی مفرط خود را به نمایش می&zwnj;گذارد. همان کسانی که زمانی برای تأمین منافع خود به دستبوسی قذافی میرفتند، همانها نیزبرای مصون ماندن ازدردسرهای زنده دستگیرشدنش دستورقتل وی را صادرکردند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>نمونه&zwnj;هایی او سخنان رئیس شورای انتقالی لیبی</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">بخشی ازسخنان تاریخی مصطفی عبدالجلیل رئیس شورای انتقالی لیبی دربن غازی درطلیعه &quot;لیبی آزاد&quot; وبه مناسبت حضورده&zwnj;ها هزارنفر چنین بود:</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&quot;از این پس قوانین بر اساس شریعت و دستورات قرآنی تنظیم خواهند شد.&quot;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&quot;در کشور مسلمان ما، شریعت پایه و اساس تمام قوانین است. بنابراین تمام قوانینی که با اصول اسلامی همخوانی ندارند غیر قابل اجراخواهند بود. وی سپس برای نمومه از قانون تک همسری که در دوران قذافی اجرا می&zwnj;شدانتقاد و از چند همسری حمایت کرد رییس شورای انتقالی همچنین از حذف سودبانکی و اجرای بانکداری اسلامی خبر داد.&quot; (به نقل ازبی بی سی و ارونیوز<span dir="LTR">(</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">این سخنان به خوبی نشان می&zwnj;دهد که دولت&zwnj;های غربی با چه کسانی وبرای چه اهدافی به ائتلاف پرداخته&zwnj;اند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اگرآنها دردوره جنگ سرد برای کنترل جنبش&zwnj;های اعتراضی وایجا کمربند سبز بدوربلوک رقیب خود با بنیادگرایان ائتلاف کردند، اکنون نیز برای کنترل انقلاب کشورهای عرب ومنطقه به ائتلاف با اسلام گرایان به اصطلاح معتدل تر ازبنیادگرایان آن دوره، اما هم چنان طرفداراسلام سیاسی وحاکمیت مذهب روی آورده&zwnj;اند. نمونه سناریوی آنها در لیبی وتونس ومصرهمین را نشان می&zwnj;دهد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">سخنان رئیس دولت انتقالی درپی مرگ قذافی ودرمراسم بزرگداشت لیبی آزاد برای هرکسی که گوشی برای شنیدن وچشمی برای دیدن دارد براستی هشداردهنده وتنبه برانگیزاست. وجای هیچ توهمی را درماهیت این نوع آزادسازی ومعنای تبریک سران قدرتهای مهاحم برای تولد &quot;لیبی آزاد و نوین&quot; ومعنای تأسیس دموکراسی مورد نظرآنان باقی نمی&zwnj;گذارد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>تداوم ناگزیر مبارزه</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">بزودی مردم لیبی آگاه خواهند شد که آزادی ازشرقذافی به تنهایی برای دست یافتن به آزادی وبرابری کافی نیست. آنها اکنون علاوه برمستبدین با چهره&zwnj;ها وزشت&zwnj;های جدید، هم چنین باید با مطامع بی پایان دولت&zwnj;ها وشرکت&zwnj;های چندملیتی و بافرود بهمن اسلام سیاسی وقوانین ارتجاعی شریعت برسرنوشت خود، وبا انحصارقدرت توسط باندهای حاکم و فاسد سران قبائل ومتحد دولتهای بزرگ به زورآزمایی بپردازند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">مبارزه علیه استبداد واستثماربه پایان نرسیده است. آنها ناگزیرند برای نیل به اهداف خود با برپائی جنبشهای مطالباتی اشان راه دشواروپرپیچ وخم پیشروی بسوی آزادی وبرابری را با تکیه بر اراده آزادوآگاه خودآغازکنند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">آری انقلاب لیبی درهمان روز زایمان خود مصادره شده است.&nbsp;</div> https://archive.radiozamaneh.com/politics/2011/10/25/7874#comments اسلام‌گرایی تقی روزبه قذافی لیبی مصطفی عبدالجلیل ناتو گوی سیاست Tue, 25 Oct 2011 16:00:37 +0000 Babak M 7874 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/reflections/2011/10/23/7831 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/reflections/2011/10/23/7831" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> گفت‌وگو با شهلا شفیق (۱) </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بابک مینا </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="597" height="429" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/woman_khomeini.jpg?1319648533" /> </div> </div> </div> <div dir="RTL">بابک مینا &ndash; چهار پرسشی که کتاب جدید شهلا شفیق با عنوان &quot;اسلام سیاسی، جنس و جنسیت در پرتو تجربه ایران&quot; به آنها می&zwnj;پردازد، اینهایند:</div> <div dir="RTL"><span dir="LTR">&nbsp;</span><span dir="LTR">&minus; </span>اسلام&zwnj;گرایی ایده&zwnj;آل سیاسی ملت&zwnj;های ستمدیده است یا آتش&zwnj;دان تروریسم؟</div> <div dir="RTL"><span dir="LTR">&nbsp;&minus; </span>اسلام&zwnj;گرایی حامل مدرنیته است و یا ضد مدرنیته؟</div> <div dir="RTL"><span dir="LTR">&nbsp;&minus; </span>آیا اسلام&zwnj;گرایی حامل جنگ تمدن هاست؟</div> <div dir="RTL"><span dir="LTR">&nbsp;&minus; </span>جایگاه زنان، جنس و جنسیت در آن چیست؟</div> <!--break--><!--break--><div dir="RTL"><span dir="LTR">&nbsp;</span>همچنان که در <a href="../../../../../../../reflections/2011/10/17/7666">نوشته&zwnj;ای در معرفی کتاب</a></div> <div>Chahla Chafiq, Islam politique, sexe et genre. A la lumi&egrave;re de l&rsquo;exp&eacute;rience iranienne, presses universitaire de France 2011</div> <div dir="RTL">&nbsp;آمد، اغراق نیست اگر بگوییم نوشته شهلا شفیق چیزی نیست جز گسترش این چهار پرسش و تامل بر آنها<span dir="LTR">.</span></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>گفت&zwnj;و گو با شهلا شفیق</b></div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL">با شهلا شفیق در مورد برخی نکات کتاب &quot;اسلام سیاسی، جنس و جنسیت در پرتو تجربه ایران&quot; گفت&zwnj;وگو کرده&zwnj;ام. این گفت&zwnj;وگو در دو قسمت منتشر می&zwnj;شود.</div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL"><b>بابک مینا: یکی از مهمترین مفاهیم کتاب شما مفهوم &laquo;مدرنیته مثله شده&raquo; (</b><b><span dir="LTR">Modernit&eacute; mutil&eacute;)</span></b><b> است. مایلم گفتگویمان را از این مفهوم مرکزی آغاز کنیم. دلایل و ریشه&zwnj;های شکل گیری این مدرنیته مثله شده و تحریف شده چیست؟ چگونه می&zwnj;توانیم از این مدرنیته مثله شده فاصله بگیریم؟ آیا به نظر شما مدلی از نوعی مدرنیته آرمانی وجود دارد که ما می&zwnj;توانیم به آن نزدیک شویم؟ </b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">شهلا شفیق: مفهوم &quot;مدرنيته مثله شده &quot; بيان فشرده وضعيت جامعه ما است که در مسير مدرنيزاسيون گام&zwnj;های مهم برداشته بی آنکه ارزش&zwnj;های سياسی اجتماعی و فرهنگی مدرنيت را که همانا ارزش&zwnj;های دمکراتيک است از آن خود کند و نهادينه سازد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">پیش از انقلاب، ايران در مسير مدرنيزاسيون به پيش می&zwnj;رفت و صاحب نهادهایی مدرن و طبقات متوسط تحصيل کرده&zwnj;ای بود که در انقلاب نقش غير قابل انکاری داشتند. نيروهای چپ و ملی گرايان سکولار در ميان اين طبقات از اعتبار برخوردار بودند. پس چرا وچگونه قدرت گيری اسلام گرايان، که داريوش همايون خودکشی دسته جمعی و خمينی گرايان معجزه الهی اش می&zwnj;دانند، رخ داد؟</div> <div dir="RTL">آيا بايد در اين رخداد مثل برخی هوا داران محمد رضا شاه پهلوی بند و بست قدرت&zwnj;های غربی با اسلامگرايان را ديد يا همچون بعضی چپ گرايان موج سواری خمينیست&zwnj;ها بر امواج انقلاب را؟</div> <div dir="RTL">آيا می&zwnj;شود گفت که فريب خورديم؟</div> <div dir="RTL">آيا می&zwnj;شود گفت که ريشه اين رويداد در مذهبی بودن توده&zwnj;هاست؟</div> <div dir="RTL">آيا می&zwnj;توان آن را به شخصيت خمينی، سرسختی و هوشياری و جذبه&zwnj;اش منتسب کرد؟</div> <div dir="RTL">آيا علت را نبايد در مدرنيزاسيون جاه طلبانه شاه که جنگی محکوم به شکست را با سنت&zwnj;ها در پيش گرفته بود جست؟</div> <div dir="RTL">آيا انقلاب نوعی &quot;بازگشت به خويش&quot; در برابر مدرنيت تحميلی و استبدادی نبود؟</div> <div dir="RTL">&nbsp;<img width="280" vspace="10" hspace="10" height="433" align="left" alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/islam_politique.gif" /></div> <div dir="RTL">در پی پاسخ به اين پرسش&zwnj;ها که هنوز با لحن&zwnj;های متفاوت در فضای مباحث سياسی و روشنفکری ايران طنين انداز است، کوشش کردم به تابلو از منظری ديگر نگاه کنم، &nbsp;منظری که در آن جامعه ايران فقط در مقطع انقلاب نگريسته نمی&zwnj;شود. انقلاب خود حاصل روند هایی دیده می&zwnj;شود که طی دهه&zwnj;ها جاری است و در يک لحظه تاريخی به سبب کنش و واکنش نقش آفرينانی که در آن لحظه دست دراندر کار آفريدن رويداد&zwnj;ها هستند آنچه رخ داد ممکن می&zwnj;شود.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">پس برای گشودن پيچيدگی گره رويداد&zwnj;ها می&zwnj;بايست هم به روندها بنگريم و هم به کنش و واکنش&zwnj;های مشخص نقش آفرينان در متن اين روندها. مفهوم &quot;مدرنيته مثله شده&quot; به چنين درکی ياری می&zwnj;کند. شکافتن اين مقوله از يکسو مرا به مشاهده روند&zwnj;های سياسی&zwnj;ای رساند که سبب&zwnj;ساز پيروزی اسلام&zwnj;گرايان در انقلاب ايران شد و از سوی ديگر به تشخيص سه قطب اساسی&zwnj;ای که در شکل&zwnj;گيری اين روند&zwnj;ها نقش مؤثر داشتند: شاهان پهلوی، نحله&zwnj;های گوناگون اسلام سياسی (از ليبرال تا محافظه کار و انقلابی)، اکثريت مخالفان چپ و ليبرال رژيم حاکم.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اگر رژيم شاهی با تکيه بر توسعه، ضرورت دمکراسی را انکار و استبداد را توجيه می&zwnj;کرد، نقش&zwnj;آفرينان اسلام سياسی با ايدئولوژی&zwnj;سازی از مذهب در پی ايجاد مدل بديلی بودند که نفی دمکراسی در ذاتش بود. بخش قابل توجهی از ملی&zwnj;گرايان با عمده کردن مقوله استقلال ربط آن را با دمکراسی ناديده گرفتند و اکثريت نيروهای چپ، دمکراسی را پديده&zwnj;ای روبنایی، بورژوایی و امپرياليستی به شمار می&zwnj;آوردند. در بررسی خود کوشيده&zwnj;ام نشان دهم چگونه اين قطب&zwnj;ها، هر يک به سهم خود در رشد و توسعه اسلام گرایی به مثابه يک اتوپيای اجتماعی نقش داشتند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اما در پيش آوردن مفهوم &quot;مدرنيته مثله شده&quot;، بنا&zwnj;ی من بر اين نيست که نوعی مدرنيته آرمانی را تصور کنم&nbsp;که می&zwnj;توان دوری يا نزديکی به آن را اندازه گرفت.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ارزش&zwnj;های مدرنيت سياسی تصويری آرزویی از جامعه را فرامی افکنند که بر پايه بازشناسی خودتعيينیِ اجتماع و فرد، شهروندی دمکراتيک را پی می&zwnj;ريزد. خود تعيينی اجتماع بدان معنی است که جامعه برای تعيين قوانين زيستی اش به مراجع مافوق اجتماعی (سلطنت مطلقه و مقدسات) متکی نيست و شهروندان به مثابه افرادی آزاد و مختارتعيين کننده قوانينی هستند که تحت آن می&zwnj;زيند و اين بدون بازشناسی ارزش&zwnj;های آزادی فردی و برابری شهروندان ممکن نيست. اين طرح البته تصويری ايدِآل است و نوعی چشم انداز را عرضه می&zwnj;کند. اما نکته مهم اينجاست که اين طرح تفاوتی اساسی با تصوير آرمانی شاهان پهلوی و اسلام&zwnj;گرايان جانشين سلسله پهلوی دارد، چرا که آنان به نام ترقی و رفاه ديکتاتوری برقرار کردند و اينان به نام خير وصلاح حکومتی توتاليتر بنا نمودند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در کتاب به تشريح ماهيت ضد دمکراتيک جهان بينی اسلام گرا (چه ليبرال و چه محافظه کار و چه انقلابی ) پرداخته&zwnj;ام. به گمان من تحليل ماهيت اين جهان بينی که هنوز برای مخالفان جمهوری اسلامی هم جذابيت خود را از دست نداده، گامی ضروری در فاصله گيری با مدرنيت مثله شده است. اين گام بدون نقد مصالحه فکری روشنفکران و مخالفان غير دينی با اسلام گرایی ممکن نيست. واين کار البته برای من باز انديشی در بينش و منش خويش هم هست.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>شما در کتابتان تمایزی می&zwnj;گذارید میان اسلام و اسلام گرایی که نوعی ایدئولوژی است.</b></div> <div dir="RTL"><b>رابطه این دو چیست؟</b></div> <div dir="RTL"><b>آیا ویژگی&zwnj;هایی را که شما به اسلام گرایی نسبت می&zwnj;دهید ریشه در خود اسلام ندارد؟</b></div> <div dir="RTL"><b>این سؤال را از این رو می&zwnj;پرسم که به خصوص بر سر مسائل زنان ما گاه شاهد اتحاد اسلام سنتی و اسلام گرایی به عنوان ایدئولوژی هستیم.</b></div> <div dir="RTL"><b>ممکن است اسلام غیر سیاسی و سنتی بر سر بسیاری از مسائل با اسلام گرایی ایدئولوژیک اختلاف نظر داشته باشد اما در بعضی موارد ـ به خصوص در مورد مسائل زنان ـ می&zwnj;بینیم که دیگر فرق زیادی میان موضع اسلام به عنوان دینی سنتی و اسلام به عنوان ایدئولوژی نیست. آنان به سرعت بر سر محدودیت زنان با هم به توافق می&zwnj;رسند.</b></div> <div dir="RTL"><b>از این روست که می&zwnj;پرسم نسبت میان این دو چیست؟ </b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">تمايز ميان اسلام و اسلامگرایی موضوعی حساس است که بدفهمی&zwnj;های بسيار برمی انگيزد. برخی معتقدند که اسلام به ذات خود عيبی ندارد و هر که عيب هست از مسلمانی ماست و بعضی برعکس اعتقاد دارند که اسلام ذاتا گذشته&zwnj;گرا، خشن و زن ستيز است.</div> <div dir="RTL">به نظر من ذات گرایی در شناخت پديده&zwnj;های اجتماعی فرهنگی و از جمله در رويکرد به اديان راه به جایی نمی&zwnj;برد. آموزه&zwnj;های اسلام مثل سایر مذاهب، به ناگزير مورد تفسير و تعبير پيروان آن&zwnj;ها قرار می&zwnj;گيرد. ذهنيت و تخيل پيروان مذاهب را نه می&zwnj;توان انکار کرد و نه می&zwnj;توان جلوی آن را گرفت. از همين رو، در هر دينی مکاتب متعدد وجود دارد که گاه با هم در تضاد و کشمکش هم هستند. حال اگر اسلامگرایی را (که نگرش ايده&zwnj;ئولوژيک به اسلام را ترويج می&zwnj;کند و آن را در ادارۀ امور اجتماعی، یعنی سياست به کار می&zwnj;گیرد) با اسلام يکی بگيريم، عملا به اين معنی است که تفسير اسلام گرايانه را پذیرفته&zwnj;ایم. اين رويکرد ذات گرا البته در خدمت اهداف ايد&zwnj;ئولوژيک سياسی اسلام&zwnj;گرايان است، اما ربطی به واقعيت ندارد. مگر نه اينکه در ميان اسلامگرايان هم گرايش&zwnj;های متعدد وجود دارد که با هم در تعارض اند؟ تجربه چند دهه گذشته در ايران، در اين باره بسيار روشن کننده است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اما يادآوری اين نکات نبايد باعث فراموش شدن يا تقليل وجه ديگری از پرسش شما شود که مهم است و آن رابطه ميان اسلام و اسلامگرایی است. ايد&zwnj;ئولوژی اسلام&zwnj;گرایی بر آموزه&zwnj;هایی در اسلام تکيه می&zwnj;کند که به قرآن و حديث رجوع می&zwnj;دهد، همچنان&zwnj;که که کاتوليک&zwnj;ها و يهودی&zwnj;های بنيادگرا و سایر جرياناتی که از مذهب ايده&zwnj;ئولوژی می&zwnj;سازند چنين می&zwnj;کنند. اما در ميان پيروان مسيحيت و يهوديت هم ما بسيار مسيحی لائيک و يهودی لائيک داريم که در عين داشتن اعتقاد دينی به دخالت مذهب در سياست و قوانين اجتماعی باور ندارند و برای جدایی دين از دولت مبارزه می&zwnj;کنند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">امروزه در ايران بسیاری هستند که لائيک بودن را با بی خدا بودن يکی می&zwnj;گیرند، که البته درست نيست. يک فرد مذهبی می&zwnj;تواند لائيک باشد، بی آنکه به دین و آیین خود پشت کند. لائيسته خواهان جدایی دين و دولت است و رکنی لازم برای تحقق دمکراسی و رسیدن به حقوق شهروندی است. در همان حال، برقراری لائيسته ضامن آزادی انديشه و مذهب هم است (فرد نه تنها در اعتقاد دينی آزاد است بلکه اين آزادی را هم دارد که اعتقادی نداشته باشد، و يا بی آنکه مجازاتی در انتظارش باشد، مذهبش را تغيير دهد).</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">شمار خدا ناباوران و آگنوسيست&zwnj;ها هم در کشورهای دمکراتيک بسيار است. اين همزيستی روادارانه از آن رو ميسر شده که بنیاد شهروندی دمکراتيک بر پايه هيچ مذهبی استوار نيست&nbsp;بلکه اساس آن اصول جهانشمول حقوق بشر و قواعد دمکراتيک است. تصوير ايده&zwnj;آلی که اين شهروندی بر پايه آن بنا شده بر خودآیينی مبتنی است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اين تصوير ايدِ&zwnj;آل، افق و چشم انداز جامعه را ترسيم می&zwnj;کند و قواعد زندگی جمعی را پی می&zwnj;افکند، وگرنه روشن است که اصول جهان&zwnj;شمول حقوق بشر به محض اعلام شدن به تحقق در نمی&zwnj;آيند. با وضع قوانین در مورد برابری میان انسان&zwnj;ها، نابرابری&zwnj;ها ناپديد نمی&zwnj;شوند. به قول جورج اورول &quot;بعضی&zwnj;ها برابر ترند&quot;. اما اعلام و برقراری اين اصول به مثابه مرجع نظام اجتماعی، سياسی و فرهنگی، کارکردی تعيين کننده دارد که همان به رسميت شناخته شدن حقوق و آزادی&zwnj;های شهروندی است. هم اين، راه را برای توسعه اجتماعی، فرهنگی و سياسی هموار می&zwnj;کند، توسعه&zwnj;ای که بی شک بدون مبارزات اجتماعی و سياسی ميسر نيست.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">دمکراسی، مدل سياسی اجتماعی و فرهنگی است که ظرفی برای اين مبارزات فراهم می&zwnj;کند، و نيز به&zwnj;واسطه بازشناسی آزادی، فکر نقاد را به رسميت می&zwnj;شناسد. پی افکندن چنين مدلی بدون گسست از اقتدار نهادهای فرااجتماعی که با رجوع به سنت به استبداد (سلطان و شيخ و...) مشروعيت می&zwnj;دهند امکان پذير نيست. استقرار حقوق بشر لازمه اش چنين گسستی است که نه فقط سياسی بل فرهنگی اجتماعی نیز هست. اين گسست به ديدۀ من، به معنی دور ريختن هر آنچه سنت است نيست بل تقدس زدایی از آن است و ممکن ساختن باز آفرينی.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">مدرنيت دمکراتيک، البته به مذهب پايان نمی&zwnj;دهد، امّا به تسلط نهاد مذهب بر جامعه پايان می&zwnj;بخشد. و هم از این رو، آزادی مذاهب، حق و آزادی داشتن و یا نداشتن باور&zwnj;های دینی را تأمین می&zwnj;کند. ديگر حقوق و آزادی&zwnj;ها منوط به تفاسير و تعابير از آموزه&zwnj;های يک مذهب خاص نيست، و همه مذاهب در چهارچوب اصول جهانروای حقوق بشر از آزادی بهره مند می&zwnj;شوند. در همان حال، نقد مذاهب نيز مانند نقد در زمینۀ همۀ عرصه&zwnj;های زندگی اجتماعی آزاد است. و چنين است که هنر و ادبياتی هم که&zwnj;اموزه&zwnj;های مذهبی را به پرسش و یا به سخره می&zwnj;گيرد آزادی آفرينش دارد. چهارچوب آزادی انديشه و بيان تنها محدوديتی که می&zwnj;پذيرد مرزهایی است که به خشونت و نفی آزادی و برابری و پایمال کردن شأن و منزلت انسانی راه می&zwnj;برند (برای مثال راسيسم).</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">به گمان من چنين نقدی، برای روشنگری و آزاد انديشی، ضرورتی است انکار ناپذير. چه این نقد بيرونی و ساختار شکنانه باشد و چه نقدی اصلاح طلبانه که وسيله دينداران تحول خواه صورت می&zwnj;پذيرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اما اين روشنگری&zwnj;ها زمانی به نتایج مشخص اجتماعی می&zwnj;رسند که گسست از اقتدار مذهب بر جامعه صورت پذيرد، دين از جايگاه تعيين الگو برای زندگی اجتماعی به در آيد و رابطه انسان با خدا امری شخصی تلقی شود و نه سازوکاری قانون&zwnj;مند که بخواهد حدود آزادی&zwnj;ها را ترسیم کند. تا زمانی که چنين باشد نه جامعه و نه افراد، به خود تعيينی دمکراتيک دست نخواهند يافت.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">مسئله آزادی زنان که به آن اشاره کرده ايد، ترازویی بی نقص برای سنجش اين واقعيت است. اسلام&zwnj;گرايانی که خود را تحول خواه می&zwnj;دانند، درباره جايگاه زنان به نحو شگفت آوری به رويکرد سنت گرايان نزديک می&zwnj;شوند و در نفی آزادی جنسی زنان با آنان به توافق بنيانی می&zwnj;رسند؛ چرا که در هر دو ديدگاه، مذهب مبنای الگوی اجتماعی است. ساختار خانوادۀ به اصطلاح اسلامی که در قرن هفتم میلادی بر پايه قانون شرع با تکيه بر چهار مرجع و روش (قرآن، حديث و اجماع و قياس) پی&zwnj;ريزی شده، سلسله مراتب جنسيتی و فرودستی زنان را برای تحکيم مبانی امت تنظيم کرده است. در اين نظم (که در آن زمان در تبديل سيستم قبايل به&zwnj;امت نقش تعيين کننده&zwnj;ای داشت) ولايت مردان بر زنان و فرزندان پايه نظمی امتی ولايتی را ريخت که با انواع سيستم&zwnj;های استبدادی سازگار است، اما به هيچ رو با نظام دمکراتيک نمی&zwnj;خواند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">آزادی زنان و برابری جنسيتی، در گام اول خروج از نظام امتی را می&zwnj;طلبد. پس از آن نيز تحقق اين شعائر تحولات وسيع و عميق اجتماعی فرهنگی و سياسی را می&zwnj;طلبد. از همين روست که در جوامع دمکراتيک نيز که زنان به حقوق و آزاديهای چشمگيری دست يافته&zwnj;اند مبارزه فمينيستی ادامه دارد. اما در جوامعی مانند کشور ما که حقوق بشر به نام مذهب و فرهنگ از شهروندان سلب می&zwnj;شود قانون حامی خشونت و تبعيضات جنسيتی است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ادامه دارد</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در همین زمینه:</div> <div dir="RTL"><a href="/reflections/2011/10/17/7666"><span>اسلام<span dir="LTR">&zwnj;</span>گرایی و مسئله زنان</span></a></div> <p>&nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/reflections/2011/10/23/7831#comments اسلام‌گرایی انديشه زمانه بابک مینا جنسیت شهلا شفیق مدرنیته مسئله زن Sun, 23 Oct 2011 20:34:58 +0000 nikfar 7831 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/reflections/2011/10/17/7666 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/reflections/2011/10/17/7666" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> نگاهی به کتاب &quot;اسلام سیاسی، جنس و جنسیت&quot; نوشته شهلا شفیق </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بابک مینا </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="328" height="212" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/women_iran.jpg?1319828690" /> </div> </div> </div> <p>بابک مینا ـ کتاب &quot;اسلام سیاسی، جنس و جنسیت در پرتو تجربه ایران&quot; اثر شهلا شفیق از ابتدا ما را با چهار پرسش اساسی مواجه می&zwnj;کند:</p> <div dir="RTL">&minus; اسلام&zwnj;گرایی ایده&zwnj;آل سیاسی ملت&zwnj;های ستمدیده است یا آتش&zwnj;دان تروریسم؟</div> <div dir="RTL">&minus; اسلام&zwnj;گرایی حامل مدرنیته است و یا ضد مدرنیته؟</div> <div dir="RTL">&minus; آیا اسلام&zwnj;گرایی حامل جنگ تمدن هاست؟</div> <div dir="RTL">&minus; جایگاه زنان، جنس و جنسیت در آن چیست؟</div> <div dir="RTL">اغراق نیست اگر بگوییم کتاب چیزی نیست جز گسترش این چهار پرسش و تامل بر آنها.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <!--break--><!--break--><div dir="RTL"><b>چهار نظر درباره ماهیت اسلام&zwnj;گرایی</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">شهلا شفیق در فصل آغازین کتاب آرای چهار اسلام شناس را درباره ماهیت اسلام&zwnj;گرایی بررسی می&zwnj;کند:</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;نخست فرانسوا بورگا <span dir="LTR">(Fran&ccedil;ois Burgat)</span> متخصص علوم سیاسی.</div> <div dir="RTL">او اسلام&zwnj;گرایی را نوعی موضع گیری دوباره جنوب در برابر شمال و در ادامه فرایند استعمارزدایی از کشورهای تحت سلطه می&zwnj;داند. اسلام گرایان از نظر وی در نبردی مشروع علیه غرب در جستجوی نوعی مدرنیته بومی هستند.</div> <div dir="RTL"><img width="200" vspace="10" hspace="10" height="221" align="left" alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/chafiq.jpg" /></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اما ژیل کپل <span dir="LTR">(Gilles kepel)</span> اسلام شناس فرانسوی معتقد است اسلام رادیکال، که ریشه در جریان سلفی دارد، نوعی واکنش دینی به مدرنیته است که محدود به جهان اسلام نمی&zwnj;شود و خویشاوندان مسیحی و یهودی نیز دارد. شکست ملی گرایی در کشورهای اسلامی تحت سلطه حکومت&zwnj;های اقتدارگرا، فساد و توسعه نیافتگی و بالاخره بیکاری در میان جوانان از علل پیدایش این جنبش است. هدف این جنبش به دست گرفتن قدرت و برقراری شریعت اسلام است. زوال اسلام رادیکال از نظر کپل موجب پیدایش جهادگرایی ست که جنبشی سرتاپا خشن است و هدفی جز جنگ با غرب ندارد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اولیویه روآ <span dir="LTR">(Olivier Roy)</span> اسلام شناس دیگر فرانسوی نظری کاملا متفاوت دارد. او اسلام&zwnj;گرایی کلاسیک را از &laquo;نوبنیادگرایی&raquo; جدا می&zwnj;کند. هدف اولی اگر جنگی ضد استعماری و برقراری دولت اسلامی بوده است، دومی در پی برقراری &laquo;اسلام جهانی&raquo; است. این جنبشی است که می&zwnj;خواهد تمام کنش&zwnj;های بشری را با هنجار&zwnj;های اسلامی تطبیق دهد. روآ عاملان اصلی سکولاریسم را نه مسلمانان لائیک که جنبش نوبنیادگرایی می&zwnj;داند. در واقع از نظر او نوبنیادگرایی در تحلیل نهایی اراده و گرایشی ست برای مدرن کردن جامعه اسلامی بر طبق موازین اسلامی.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">برنارد لوئیس <span dir="LTR">(Bernard Lewis)</span> تاریخ دان و اسلام شناس بریتانیایی-آمریکایی بر جنبه&zwnj;های تاریخی بنیادگرایی اسلامی تاکید می&zwnj;کند. لوئیس ریشه این جنبش را به تاریخ رابطه پرتنش و خشن جهان اسلام و غرب ـ مسحیت برمی&zwnj;گرداند: مسلمانان که پیروز نسبی جنگ&zwnj;های صلیبی بودند در دوره مدرن شاهد ضعف خود در برابر رقیب هستند. بنیادگرایان اسلامی راه چاره را بازگشت به اسلام می&zwnj;دانند تا دوباره قدرت گذشته بازگردد. برای لوئیس بنیادگرایی در واکنش به شکست مدرنیزاسیون در کشورهای اسلامی و آشفتگی اجتماعی و اقتصادی در این کشورها پدید آمده است.</div> <div dir="RTL"> با همه اختلافاتی که میان این چهار نظریه وجود دارد می&zwnj;توانیم بگوییم روآ و بورگا اسلام&zwnj;گرایی را عمدتا پدیده&zwnj;ای مدرن می&zwnj;دانند که در جستجوی برپایی مدرنیته&zwnj;ای بومی است و کپل و لوئیس آن را واکنشی دینی و یا متاثر از تاریخ می&zwnj;دانند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>مسئله&zwnj; &nbsp;جنس و جنسیت</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">شهلا شفیق پس از روایت این چهار نظریه ما را با هسته اصلی دغدغه خود مواجه می&zwnj;کند. او می&zwnj;گوید در همه بحث&zwnj;های مربوط به اسلام&zwnj;گرایی مسئله جنس و جنسیت یا به کناری گذاشته می&zwnj;شود و یا همچون مسئله&zwnj;ای دست دوم در نظر گرفته می&zwnj;شود. هدف کتاب در واقع بازسازی پرسش از اسلام&zwnj;گرایی در پرتو مسئله جنس و جنسیت است.</div> <div dir="RTL"><img width="250" vspace="20" hspace="20" height="387" align="right" alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/islam_politique.gif" /></div> <div dir="RTL">شفیق در ادامه همین بحث به سراغ فاطمه مرنیسی جامعه شناس مراکشی و از منتقدان اسلام سیاسی می&zwnj;رود. مرنیسی شاید از معدود کسانی باشد که با نگاهی دقیق و غنی مسئله جنسیت و اسلام را در کانون توجه خود گذاشته است. شفیق با لحنی ستایش&zwnj;آمیز نقد مرنیسی را از تصور اسلام از جنسیت روایت می&zwnj;کند. مرنیسی موشکافانه دو چهره از زن را در اسلام افشا می&zwnj;کند: یکی صریح و دیگری ضمنی. چهره آشکار زن در جامعه اسلامی ضعیف و از نظر جنسی منفعل است در حالی که چهره پنهان و ضمنی او از نظر جنسی فعال و تخریب گر است. مرنیسی گرچه نقدی ظاهرا رادیکال را نسبت به اسلام می&zwnj;پروراند اما در نهایت در پی گیری ریشه&zwnj;های ساختار تبعیض آمیز اسلام از آن رادیکالیسم اولیه عدول می&zwnj;کند. از نظر مرنیسی جامعه اولیه اسلامی در زمان محمد برابر و عاری از تبعیض جنسیتی بوده است و این ساختار نابرابر محصول جامعه پس از اوست. بنابراین برای ساختن جامعه&zwnj;ای برابر و عاری از تبعیض باید به این اجتماع اولیه بازگشت. مؤلف می&zwnj;پرسد چرا مرنیسی که مدافع برابری و ارزش&zwnj;های دموکراتیک است ناگهان محمد را استثنا می&zwnj;کند و اینگونه با نوعی اسلام&zwnj;گرایی کنار می&zwnj;آید؟</div> <div dir="RTL"> شفیق این پرسش را با بهره گیری از مفهوم &laquo;معنی تخیلی&raquo; <span dir="LTR">(signification imaginaire)</span> کورنیلوس کاستوریادیس، فیلسوف یونانی&zwnj;تبار فرانسوی، پاسخ می&zwnj;دهد: معنی تخیلی سرچشمه&zwnj;های تخیلی و هویتی لست که جامعه&zwnj;ای خود را با آنها تعریف می&zwnj;کند و مدل&zwnj;های فرهنگی خود را بر اساس آن می&zwnj;سازد. برای مرنیسی اسلام نوعی معنی تخیلی است که باید به آن بازگشت و دوباره &laquo;امت&raquo; را از نو تعریف کرد.</div> <div dir="RTL"> برای کاستوریادیس در جوامع غربی دو نوع معنی تخیلی وجود داشته است: نخست &laquo;ایدئولوژی پیشرفت&raquo; که منتهی به توسعه تکنیکی جامعه و بر پایی بوروکراسی می&zwnj;شود و دوم پروژه دموکراسی و خود آئینی <span dir="LTR">(autonomie)</span> که بر رهایی و آزادی بشرتاکید دارد. شفیق سپس از طریق روایتی کوتاه از دو نظریه پرداز دیگر مدرنیته، هابرماس و تورن، دریافت خود را از مدرنیته بیان می&zwnj;کند: مدرنیته پدیده&zwnj;ای تکنیکی یا بوروکراتیک نیست، بلکه فرایندی است که حامل ارزش&zwnj;های دموکراتیک و رهایی بخش است. در واقع مدرنیته فرهنگی است که در کانون آن خود آئینی فرد و جامعه قرار دارد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">با این تعریف از مدرنیته آیا می&zwnj;توانیم اسلام&zwnj;گرایی را پدیده&zwnj;ای مدرن بخوانیم؟</div> <div dir="RTL">&nbsp;<b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL"><b>ایران و مدرنیته مثله شده</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در ادامه ما با شرحی فشرده از ابعاد مختلف مدرنیته مثله شده ایرانی آشنا می&zwnj;شویم: از سویی دولت پهلوی با فشاری استبدادی و بدون توجه به محتوای رهایی بخش مدرنیته صرفا برنامه&zwnj;ای توسعه گرایانه را پیش می&zwnj;برد، از سویی دیگر چپ، آلترناتیو سیاسی این دولت لحظه&zwnj;ای از تحقیر دموکراسی باز نمی&zwnj;ایستد. و بالاخره اسلام گرایان هم با ترکیب دین با جنبه&zwnj;هایی از مدرنیته به شکلی دیگر مدرنیته&zwnj;ای مثله شده را پیشنهاد می&zwnj;دهند. در واقع این تنها اسلام گرایان نیستند که مدرنیته&zwnj;ای مثله شده را پیش پای ما می&zwnj;گذارند. مدرنیته ـ با این که در عصر مشروطه آغازی دموکراتیک دارد ـ به تدریج به جنبه&zwnj;هایی از خود تقلیل پیدا می&zwnj;کند. حاصل این تقلیل مدرنیته&zwnj;ای تکه پاره است که خودآئینی فرد و جامعه در آن اهمیتی ندارد.</div> <div dir="RTL"> &nbsp;مؤلف سپس با تفصیل بیشتری پیامدهای حکومت اسلامی را می&zwnj;کاود: در شهر ایده&zwnj;آل اسلامی اسلام به هدف و وسیله&zwnj;ای برای وحشت بدل می&zwnj;شود. مفهوم جهاد دو چهره می&zwnj;یابد: جهاد علیه دشمن خارجی، و جهاد علیه دشمن داخلی که مخالفان سیاسی هستند. حکومت اسلامی به تدریج تمام رقبای سیاسی اش را با خشونتی دینی حذف می&zwnj;کند تا جامعه آرمانی اسلامی را بر پا کند. دستگاه ولایت فقیه و روحانیت سالاری حکومت اسلامی مانع هر گونه اصلاحات دموکراتیک می&zwnj;شود. و در نهایت تنها جنبش نیمه دموکراتی که از درون حکومت اسلامی برمی خیزد؛ سرکوب می&zwnj;شود.</div> <div dir="RTL"> از نظر مؤلف ذات حکومت اسلامی چیزی نیست جز&laquo;وحشت&raquo; در معنایی که هانا آرنت به این واژه می&zwnj;دهد. آرنت می&zwnj;گوید همان&zwnj;طور که ذات حکومت غیر استبدادی قانونمندی است و ذات حکومت استبدای غیبت قانون، ذات حکومت تمامیت خواه وحشت است. به این معنا حکومت اسلامی تمامیت خواه است. همچنان که وحشت در حکومت&zwnj;های تمامیت خواه وسیله&zwnj;ای ست برای تحقق قانون تاریخ یا طبیعت (دراستالینیسم یا نازیسم) می&zwnj;توان گفت در تمامیت خواهی اسلامی وحشت وسیله&zwnj;ای است برای تحقق قانون اسلامی.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"> <b>اسلام&zwnj;گرایی و زنان <p></p></b>در دو فصل پایانی بحث شفیق بر مسئله اصلی کتاب متمرکز می&zwnj;شود. او در فصلی تحت عنوان &laquo; حجاب زنان، آینه&zwnj;ای جادویی در برابر مدرنیته مثله شده&raquo; استحاله مفهوم حجاب را از جنبش مشروطه تا آغاز جنبش اسلامی در دهه چهل پی می&zwnj;گیرد. حجاب در جنبش مشروطه نمادی از محدودیت&zwnj;های سنتی و مذهبی زنان است که باید آن را ترک کرد. برخی از روشنفکران مشروطه به گونه&zwnj;ای نسبتا رادیکال علیه این محدودیت موضع می&zwnj;گیرند و از آزادی زنان دفاع می&zwnj;کنند. مؤلف همچنین به فعالیت و خودآگاهی زنان در این دوره نسبت به محدودیت&zwnj;های سنتی تحمیل شده بر آنان اشاره می&zwnj;کند. به عنوان نمونه نوشته&zwnj;های تاج السلطنه، دختر ناصرالدین شاه قاجار، را می&zwnj;توان سرآغاز خودآگاهی انتقادی زنان نسبت به وضعیت فرودستانه خودشان در نظر گرفت. این خودآگاهی انتقادی در دهه&zwnj;های بعد گسترش می&zwnj;یابد و با شماری از اصلاحات اجتماعی عمق و نیروی بیشتری می&zwnj;یابد.</div> <div dir="RTL"> اما به تدریج از اواخر دهه سی و اوایل دهه چهل خورشیدی مفهوم حجاب دستخوش تحولی اساسی می&zwnj;شود: حجاب دیگر محدودیت و نشانه فرودستی زنان نیست، بلکه سلاحی است در برابر هجوم فرهنگ استعماری غرب. مؤلف با اشاره به دو نویسنده مهم در جنبش اسلامی یعنی مرتضی مطهری و علی شریعتی این دگردیسی را تشریح می&zwnj;کند. برای مطهری حجاب امنیت روانی مرد و زن را تامین می&zwnj;کند، بنیان خانواده را محکم می&zwnj;کند و بر ارزش زنان در جامعه می&zwnj;افزاید. از آنجا که زن به گونه&zwnj;ای غریزی اغواگر است بنابراین باید خود را بپوشاند تا شهوت و غریزه جنسی در جامعه کنترل شود. برای علی شریعتی حجاب معنایی سیاسی تر دارد: او در برابر ولنگاری و ازخودبیگانگی زن غربی، و انفعال زن سنتی با پردازشی جدید از چهره فاطمه دختر پیامبر اسلام، می&zwnj;کوشد فیگور جدیدی برای زن مسلمان بیافریند. زنی که در عین فعال بودن و موثر بودن محجبه است و تابع ارزش&zwnj;های اسلامی ست.</div> <div dir="RTL"> شهلا شفیق به یاری شرح آثار اسلام گرایانی چون مطهری و شریعتی و توصیف سیر تاریخی جنبش اسلامی پس از انقلاب، اساسی&zwnj;ترین نکته کتاب را مطرح می&zwnj;کند:</div> <div dir="RTL">در جنبش اسلام گرا طرحی اساسی برای بازسازی و بازتعریف جنسیت زنانه وجود دارد. این طرح نه در حاشیه این جنبش، که یکی از اساسی&zwnj;ترین وجوه آن است و در آن زنان در موقعیتی فرودست نسبت به مردان قرار دارند. اگرچه تعریف جنسیت زنانه در جنبش اسلامی با تعرف سنتی آن متفاوت است اما به هر حال تغییر مثبتی به نفع زنان در آن وجود ندارد. می&zwnj;توانیم این گونه نتیجه گیری کنیم که جنبش اسلامی معمولا وعده نوعی آزادی اصیل به زنان می&zwnj;دهد، اما در واقع این آزادی اصیل چیزی نیست جز اسارتی جدید. جنبش اسلامی فرودستی زنان در جامعه سنتی را به گونه&zwnj;ای متناقض با روکشی مدرن مجددا بازسازی می&zwnj;کند. و این چیزی نیست جز شکلی از &laquo;مدرنیته مثله شده&raquo;.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">کتاب &laquo;اسلام سیاسی، جنس و جنسیت&raquo; نقدی اساسی و رادیکال به جنبش اسلام گرا وارد می&zwnj;کند. اگر چه از منظری سیاسی اصلاح طلبان و اصول گرایان را از یکدیگر تمیز می&zwnj;دهد، اما به نظر می&zwnj;رسد در پرتو مسئله جنسیت، پیوند و گاه یگانگی آنها را به ما نشان می&zwnj;دهد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">نتیجه نهایی کتاب می&zwnj;تواند این نکته باشد که اسلام&zwnj;گرایی و فرودستی زنان در جامعه با یکدیگر پیوندی عمیق و منطقی دارند و راه حل&zwnj;های میانه و و اصلاح طلبانه ـ از جمله چیزی به نام فمینیسم اسلامی ـ در نهایت محکوم به شکست است. اگرچه کتاب در این باره بحث صریحی نمی&zwnj;کند، اما با سلسله توصیف&zwnj;ها و شرح&zwnj;هایی که از جنبش اسلامی به دست می&zwnj;دهد ما را به این نکته هدایت می&zwnj;کند که: شرط اساسی خودآئینی زنان در جامعه&zwnj;ای مانند ایران به در آمدن از گفتمان اسلام&zwnj;گرایی ست.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>مشخصات کتاب:</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">عنوان : اسلام سیاسی، جنس و جنسیت در پرتو تجربه ایران</div> <div dir="RTL">عنوان اصلی:</div> <div dir="RTL"><span dir="LTR">Islam politique, sexe et genre. A la lumi&egrave;re de l&rsquo;exp&eacute;rience iranienne</span></div> <div dir="RTL">ناشر:</div> <div dir="RTL"><span dir="LTR">presses universitaire de France</span></div> <div dir="RTL">نویسنده: شهلاشفیق</div> <div dir="RTL">سال انتشار: ۲۰۱۱</div> <div dir="RTL">این کتاب برنده جایزه تحقیق دانشگاهی لوموند شده است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">برای آشنایی بیشتر با نوشته&zwnj;های شهلا شفیق می&zwnj;توانید به <a href="http://www.chahlachafiq.com/"><span>سایت</span></a> او مراجعه کنید.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <p>&nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/reflections/2011/10/17/7666#comments اسلام‌گرایی انديشه زمانه بابک مینا حجاب شهلا شفیق مدرنیته مسئله زن Mon, 17 Oct 2011 09:12:57 +0000 nikfar 7666 at https://archive.radiozamaneh.com