سفارت بریتانیا

خامنه‌ای و روشنگری درباره منطق ضدیت با آمریکا

arezoo — Thu, 01 Nov 2012 14:44:38 +0000

علی افشاری

علی افشاری - سخنان رهبر جمهوری اسلامی در جمع دانشجویان و دانش‌آموزان در ۱۰ آبان بار دیگر منطق حکومت در ضدیت با آمریکا را برجسته ساخت. وی در این دیدار کوشید فلسفه و دلایل عدم رابطه و مواجهه خصمانه با غرب به رهبری آمریکا را تبیین کند و تزلزل‌ها و تردیدهای به‌ وجود آمده در اذهان برخی از پایگاه‌های اجتماعی حکومت و بخصوص جوانان را بر طرف سازد. مخاطب سخنان توضیحی وی می‌توانند بخش‌هایی از حاکمیت نیز باشند که نظر موافقی نسبت به مذاکره و عادی‌سازی رابطه با آمریکا دارند.

وی در حاشیه سخنانش که در آستانه بیست و سومین سالگرد اشغال سفارت آمریکا ایراد شد به مسئولان ارشد نظام و سران سه قوه هشدار داد که اختلافات را علنی نکنند و به صراحت گفت: «استفاده از احساسات مردم تا روز انتخابات جهت اختلافات خیانت به کشور است.» البته خامنه‌ای مسئولان کشور را زحمتکش و دلسوز خواند اما متذکر شد : «نامه نگاری‌های اخير و مطالب آن به هيچ وجه موضوع مهمی نيست اما اين اختلاف‌نظرها نبايد به ميان مردم كشیده و دست‌مايه‌ای برای جنجال و هياهوی رسانه‌های بيگانه و دشمنان شود. همه بايد متوجه مسئوليت خود و شرايط حساس كنونی باشند.»

به نظر می‌رسد مخاطب سخنان وی در درجه اول محمود احمدی‌نژاد است تا به سمت اقدامات تند و غیر متعارف پیش نرود. اما این سخنان در عین حال، دیگر سران قوا و کارگزاران ارشد نظام را نیز در بر می‌گیرد تا از تحریک افکار عمومی برای جلو بردن برنامه‌های سیاسی خود و کنار زدن رقبای درون حکومتی استفاده نکنند. از سخنان خامنه‌ای می‌توان نتیجه گرفت که وی کماکان سیاست مهار و کجدار و مریز با احمدی‌نژاد را دنبال می‌کند و از سوی دیگر از اختلاف میان روسای سه قوه به منظور توازن قوا بهره

می‌جوید.

خامنه‌ای مسئولیت روابط خصمانه را بر دوش مقامات دولت آمریکا می‌گذارد. وی همچنین به مساله، بعدی ملیگرایانه هم می‌دهد و مدعی می‌شود که آمریکا ایرانی ضعیف و وابسته می‌خواهد. این تصور بین برخی از نیرو‌های اپوزیسیون و مستقل نیز طرفدارانی دارد. آنها نیز می‌پندارند دولت آمریکا هم و غم خود را روی زمین‌گیر کردن حکومت ایران گذاشته است.

در این راستا علی لاریجانی با نوشتن نامه‌ای علنی به خامنه‌ای کوشید از فرصت استفاده کند و اظهارات وی را به نفع خود و به ضرر رقیب جلوه دهد.

سخنان خامنه‌ای در عین حال آشکار می‌سازد که حکومت حاضر به عقب نشینی و مصالحه بر سر بحران هسته‌ای نیست. بنابراین، می‌توان هدف استقبال از مذاکرات اتمی یا آنچه را که برخی منابع کاهش فعالیت‌های حساس اتمی می‌نامند، در چارچوب جلوگیری از گسترش تنش و افزایش تحریم‌ها ارزیابی نمود. به عبارت دیگر رهبر جمهوری اسلامی در صدد دفاع و تثبیت موقعیت کنونی در رویارویی هسته‌ای است و فعلا بنای پیشروی ندارد.

اما سخنان نسبتا مبسوط وی، به خوبی روشن می‌سازد که چرا جمهوری اسلامی خواهان حفظ روابط سرد با آمریکا است.

صرف‌نظر از موارد تحلیلی او در خصوص وضعیت آمریکا در سی و سه سال گذشته که در اکثر موارد نادرست است ، دو محور اساسی را در گفته‌های وی می‌توان یافت. نخست ذهنیت دشمن‌پنداری است. به باور خامنه‌ای مقامات آمریکایی دشمنان کمر بسته نظام جمهوری اسلامی هستند که در تمامی سی و سه سال گذشته لحظه‌ای از برنامه‌ریزی و توطئه علیه حکومت غافل نبوده‌اند. از این‌رو امکان هم‌زیستی بین آمریکا و جمهوری اسلامی وجود ندارد. مصالحه و عادی سازی روابط با آمریکا گام گذاشتن در مسیری است که پایان آن سقوط حکومت خواهد بود.

خامنه‌ای مسئولیت روابط خصمانه را بر دوش مقامات دولت آمریکا می‌گذارد. وی همچنین به مساله، بعدی ملی‌گرایانه هم می‌دهد و مدعی می‌شود که آمریکا ایرانی ضعیف و وابسته می‌خواهد. این تصور بین برخی از نیرو‌های اپوزیسیون ومستقل نیز طرفدارانی دارد. آنها نیز می‌پندارند دولت آمریکا هم و غم خود را روی زمین‌گیر کردن حکومت ایران گذاشته است.

خامنه‌ای شواهد مختلفی را مثال می‌آورد تا پایه‌ای عقلانی برای دفاع از عدم رابطه با آمریکا بسازد. اما در فراز دیگری از سخنان خود می‌کوشد تصویری رو به زوال از آمریکا ترسیم کند. اکثر مواردی که وی به عنوان مستند ارائه می‌دهد یا خلاف واقعیت هستند یا شدت درجه‌شان در آن حدی نیست که ادعا می‌کند.

خامنه‌ای با بزرگ‌نمایی، قدرت و اعتبار دولت آمریکا در دنیا را زیر سوال می‌برد و پیش‌بینی می‌کند که به زودی قدرت اول دنیا زمین می‌خورد. این مدعیات متوهمانه، از زاویه‌ای بی‌شباهت با سخنان محمد رضا پهلوی در دهه هفتاد میلادی نیست که در مصاحبه با رسانه‌ها گفت امریکا اکنون حالت یک غول افلیج را پیدا کرده است.

مطالب زیادی پیرامون انحطاط ابر‌قدرتی آمریکا در فضاهای روشنفکری و رسانه‌ای وجود دارد و انتقال آنها به رهبر جمهوری اسلامی بسیار محتمل است. طرح چنین نظراتی می‌تواند نشانگر آن باشد که تصمیم‌گیران اصلی جمهوری اسلامی واقعا فکر می‌کنند آمریکا نیز به زودی سرنوشتی مشابه شوروی سابق پیدا خواهد کرد! لذا پرداخت هزینه برای مقاومت و تسلیم‌ناپذیری و تحمل سختی‌ها، سرمایه‌ای ارزشمند برای فردا خواهد بود.

مطالب زیادی پیرامون انحطاط ابر‌قدرتی آمریکا در فضاهای روشنفکری و رسانه‌ای وجود دارد و انتقال آنها به رهبر جمهوری اسلامی بسیار محتمل است. طرح چنین نظراتی می‌تواند نشانگر آن باشد که تصمیم‌گیران اصلی جمهوری اسلامی واقعا فکر می‌کنند که آمریکا نیز به زودی سرنوشتی مشابه شوروی سابق پیدا خواهد کرد! لذا پرداخت هزینه برای مقاومت و تسلیم‌ناپذیری و تحمل سختی‌ها، سرمایه‌ای ارزشمند برای فردا خواهد بود.

حال با عنایت به مباحث فوق ، وقتی آمریکا‌ستیزی در بین بنیادگرایان اسلامی یک ارزش محسوب شود، چنین تصوری حکومت را تشویق می‌کند تا به سمت سرمایه‌گذاری بر روی ضدیت با آمریکا برود.

این رویکرد به‌خصوص هنگامی تشدید می‌شود که ایدئولوژی و سرشت تمامیت‌خواهانه‌ی نظام سیاسی و مبنای مشروعیت حکومت نیز تقویت کننده چنین تصوری باشد.

در عین حال ضدیت با آمریکا به حکومت کمک می‌کند با دشمن سازی و بسیج مرتب پایگاه اجتماعی خود علیه خصم قدرتمند توطئه‌گر ، شکاف‌های داخلی‌اش را تا حدی ترمیم کرده و پوششی برای توجیه ناکارآمدی‌ها فراهم سازد. هم‌چنین هر صدای مخالفی را نیز به هم‌سویی و آلت دست بودن آمریکا متهم سازد.

البته در خلال صحبت‌ها، می‌توان ترس و نوعی فقدان اعتماد به نفس در مواجهه با آمریکا را نیز مشاهده کرد. معمولا رهبران ضعیف که به صورت تصادفی جایگاه‌های مهم را قبضه کرده‌اند، از نوعی سوء‌ظن و فقدان قدرت برای تصمیم‌گیری در خصوص امور مهم رنج می‌برند.

خامنه ‌ای به شهادت عملکردش، سوء‌ظن شدیدی نسبت به تهدیدات داخلی و خارجی علیه خود دارد. وی نگران است که مصالحه با امریکا و باز شدن دست این کشور در عرصه سیاسی ایران ، بخش‌هایی از حکومت یا جامعه را علیه وی بشوراند. دقیقا بر اساس منطقی مشابه، به‌گونه‌ای عمل شد تا سفارت بریتانیا در ایران بسته شود.

بدین ترتیب عواملی چون ترس از مواجهه با آمریکا ، بهره‌برداری سیاسی از آمریکاستیزی، ناامیدی از امکان هم‌زیستی مسالمت‌آمیز با آمریکا، مبانی ایدئولوژیک و ذهنیت دشمن‌ساز و خصومت‌محور ، رهبری جمهوری اسلامی را مصمم به تداوم سیاست تقابل با غرب کرده است .گویی وی هر نوع تفاهم و آشتی‌جوئی در مقطع کنونی را به ضرر نظام سیاسی می‌داند.

البته وخامت اوضاع اقتصادی کشور باعث شده که او آهنگ تهاجمی را کاهش داده و بیشتر در اندیشه تثبیت موقعیت کنونی در منازعه هسته‌ای باشد و در عین حال با فرا‌خواندن مردم به تحمل سختی‌ها و توسل به اقتصاد مقاومتی، تاثیرات تحریم‌ها را مهار کند.

چشم انداز رابطه‌ی تهران و لندن: سفارتخانه‌ها بسته می‌مانند

Mon, 16 Jul 2012 10:21:02 +0000

اشکان پارسا

اشکان پارسا − ایران و انگلیس ۷ ماه پس از قطع رابطه دیپلماتیک سرانجام درباره حفظ منافعشان در خاک یکدیگر به توافق رسیدند. سفارت سوئد در تهران به عنوان حافظ منافع انگلیس انتخاب شده و ایران نیز سفارت عمان در لندن را به عنوان حافظ منافع خود برگزیده است.

توافق در این باره احتمالا حاصل نشستی است که در ۲۵ خرداد ماه میان علی اکبر صالحی، وزیر امور خارجه ایران و ویلیام هیگ، وزیر امور خارجه انگلیس در حاشیه نشست کابل برگزار شد.

تعیین سفارت‌های حافظ منافع میان ایران و انگلیس بیانگر آن است که دو کشور چشم انداز امیدوارکننده‌ای برای گسترش روابط در آینده نزدیک نمی‌بینند.

سرایت بحران به دیوارهای سفارت

روابط تهران و لندن از زمان روی کار آمدن محمود احمدی نژاد در سال ۱۳۸۴ رو به بحران گذاشت. بحرانی که بیش از هر چیز ناشی از شدت یافتن تنش بر سر برنامه هسته‌ای ایران بود و تا جایی پیش رفت که در آذرماه سال ۱۳۹۰ نیز به قطع کامل رابطه دیپلماتیک دو کشور انجامید. انگلیس همراستا با سایر قدرت‌های غربی برای تحت فشار گذاشتن ایران اقدام به تحریم بانک مرکزی جمهوری اسلامی کرد. اقدامی که با واکنش شدید اعضای مجلس شورای اسلامی روبرو شد و آنها را بر آن داشت تا طرحی را برای کاهش روابط با لندن به صحن مجلس بیاورند. این طرح در روز ۶ آذرماه به تصویب رسید و شورای نگهبان قانون اساسی یک روز بعد، این قانون مصوب مجلس را تایید کرد. با این حال پیش از آن که قانون به اجرا درآید گروهی از نیروهای حامی حکومت که خود را دانشجویان بسیجی می‌نامیدند، در روز ۸ آذرماه به ساختمان سفارت انگلیس در خیابان فردوسی و اقامتگاه دیپلماتیک و مرکز فرهنگی بریتانیا در باغ قلهک تهران حمله کرده و دست به تخریب اموال این ساختمانها زدند. وزارت امورخارجه ایران بلافاصله برای کاستن از دامنه بحران در بیانیه‌ای از "رفتارهای غیرقابل قبول معدودی از معترضان" ابراز تاسف و اعلام کرد که ایران قوانین و مقررات بین‌المللی و مصونیت اماکن دیپلماتیک را محترم می‌داند. با وجود این، انگلیسی‌ها تصمیم خود را گرفته بودند و وزارت امور خارجه آن کشور در روز ۹ آذر ۱۳۹۰ اعلام کرد که تمام دیپلمات‌های کشورش را از ایران خارج کرده و سفارت‌اش در تهران را به حال تعطیل درآورده است. آنها به دیپلمات‌های ایرانی نیز ۴۸ ساعت فرصت دادند که خاک انگلیس را ترک کرده و سفارت جمهوری اسلامی در لندن را تعطیل کنند. این شروع فصلی تازه از تنش‌ها میان تهران و لندن بود. تنش میان دو پایتختی که روابطی بسیار پر فراز و نشیب را در دو قرن گذشته پشت سر گذاشته‌اند.

اختلاف‌هایی که از پرده بیرون افتاد

اظهارات مقام‌های دیپلماتیک جمهوری اسلامی پس از تعطیلی سفارت انگلیس در تهران نشان می‌دهد که آنها در برابر یک عمل انجام شده قرار گرفته‌اند. حسن قشقاوی، معاون پارلمانی، کنسولی و امور ایرانیان خارج از کشور در وزارت امور خارجه ایران اخیرا با اذعان به این مسئله گفته که کشورش خواهان قطع رابطه با بریتانیا نبوده است. او روز ۲۰ خرداد در گفتگویی با خبرگزاری دولتی "ایرنا" تصریح کرد که سال گذشته در جمع اعضای کمیسیون امنیت ملی ایران حاضر شده و استدلال کرده است که "قطع روابط در شرایط کنونی به مصلحت ما نیست". پیشتر علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس ایران نیز گفته بود که حمله به سفارت انگلیس در تهران درست نبوده و عواقب زیادی داشته است.

برخی نشانه‌های دیگر نیز تأیید کننده نارضایتی تصمیم گیران تهران از قطع رابطه با لندن است. یکی از مهم‌ترین نشانه‌ها در این رابطه، برکناری ۴ فرمانده بسیج دانشگاه تهران است که نقش کلیدی در حمله به سفارت انگلیس در آذرماه سال گذشته به عهده داشتند. خبر برکناری این ۴ فرمانده روز یکشنبه (۱۱ تیر) از سوی "خبرگزاری دانشجو" منتشر شده است. برکناری این فرماندهان بسیجی را می‌توان بیانگر وسعت اختلاف‌ها درباره درستی یا نادرستی حمله به سفارت اتگلیس دانست. اختلافی که از همان نخستین روزهای پس از حمله به این سفارت خانه نمایان بود. چنانکه مجمع دانشجویان حزب‌الله دانشگاه علم و صنعت روز ۱۲ آذر سال گذشته یعنی ۴ روز پس از حمله به سفارت انگلیس در بیانیه‌ای اعلام کرد "دانشجویان" مهاجم "بازی خوردند" و تشکل‌های دانشجویی در ایران "ماهیت" خود را از دست داده‌اند. این تشکل دانشجویی بسیجی در اطلاعیه خود ضمن انتقاد از حمله به سفارت بریتانیا آورده بود که این اقدام "نسنجیده دولت را به گوشه رینگ تدافع در برابر غرب" کشانده است.

انگیزه و اهداف مهاجمان

اختلاف‌های آشکار میان مقام‌های ارشد ایرانی درباره حمله به سفارت انگلیس این سؤال کلیدی را پیش چشم ناظران قرار می‌دهد که چه طیفی از نیروهای حامی حکومت ترتیب دهنده این حمله بوده‌اند و چه انگیزه‌هایی را در ذهن داشته اند؟

حمایت صریح "علی لاریجانی" رییس مجلس شورای اسلامی از حمله بسیجیان به سفارت انگلیس نشانه مهمی در تحلیل این طیف بندی هاست. او بلافاصله پس از حمله بسیجیان در نطقی گفت که این حمله "نمادی از فضای افکار عمومی مردم ايران" بوده است. لاریجانی همچنین در توجیه این حمله اظهار داشت که "با رفتار ديپلماتيک نمی‌توان رفتار و روش‌های خصمانه را تحت الشعاع قرار داد و حرکت دانشجويان در انتقاد به اين وضعيت بود."

از آنجا که سازمان بسیج زیر مجموعه سپاه پاسداران به شمار می‌رود، این گمانه بیش از همه مورد توجه قرار گرفت که حمله بسیجیان به سفارت انگلیس با تصمیم و تدبیر برخی فرماندهان عالی رتبه سپاه طراحی شده و یارگیری‌های لازم برای آن در میان نهادهای حکومتی انجام گرفته است. این فرضیه به ویژه از این جهت تقویت شد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ماه‌های اخیر حمایت‌های خود را از دولت "محمود احمدی نژاد" به شدت کاهش داده و نزدیکان او را به عنوان جریان انحرافی خطاب می‌کنند. این نهاد نظامی که به دلیل بهره مندی از انحصارات و رانت‌های حکومتی به قدرت بی‌رقیب اقتصادی در ایران نیز تبدیل شده است از سوی منتقدانش متهم به قاچاق کالا و دور زدن تحریم هاست.

بنابراین انگیزه‌های اقتصادی و بهره‌مندی از رانت‌های بیشتر را می‌توان یکی از دلایل اصلی در پس‌زمینه طرح حمله به سفارت انگلیس تلقی کرد. حمایت چهره‌هایی نظیر لاریجانی از قطع رابطه با انگلیس را نیز بیش از هر چیز می‌توان متاثر از دعواهای داخلی جناح‌های قدرت است. دعوایی که اگر در ان جناح دولت تضعیف شود احتمال تقویت منتقدان او در بدنه حکومت بالا می‌رود.

بی‌علاقگی دو جانبه

حمله کنندگان به سفارت انگلیس متکی به تجربه تسخیر سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ بودند. در آن سال دانشجویان موسوم به "پیرو خط امام" توانستند پس از حمله به این سفارتخانه، نظر مساعد "آیت الله خمینی" بنیانگذار انقلاب اسلامی را به دست آوردند. ۳۲ سال حمله به سفارت انگلیس به صورتی رخ داد که می‌توان آن را کاریکاتوری از یک تراژدی خواند.

اکنون بخش مهمی از تصمیم گیری درباره ترمیم رابطه یا تشدید تنش با انگلیس به عهده رهبر جمهوری اسلامی است و این موضوعی نیست که قوه مقننه یا قوه مجریه بتوانند درباره آن تعیین تکلیف کنند. حسین نجابت، رئیس ایرانی گروه دوستی پارلمان ایران و بریتانیا اردیبهشت ماه امسال با اشاره غیر مستقیم به نقش ایت الله خامنه‌ای در این باره گفته بود که موضوع روابط با بریتانیا "در سطح عالی مطرح شده و شورای امنیت ملی، وزارت خارجه و مسئولان ارشد نظام در این باره تصمیم خواهند گرفت که چه برخوردی با این کشور داشته باشند." در ادبیات سیاسی ایران از واژه " مسئولان عالی" برای اشاره به آیت الله خامنه‌ای استفاده می‌شود.

با این حال آینده روابط دو کشور صرفا وابسته به نظر تهران نخواهد بود و در حال حاضر تمایلی از جانب لندن برای گسترش روابط دیده نمی‌شود. در اطلاعیه وزارت امورخارجه انگلیس به مناسبت معرفی سفارت سوئد به عنوان دفتر حافظ منافع در تهران نیز آمده که این دفتر " تنها برای ارائه مشاوره‌هایی محدود در موارد اضطراری فعالیت خواهد کرد و به امور کارکنان و اموال سفارت بریتانیا در ایران هم رسیدگی خواهد کرد." این یعنی که انگلیسی‌ها هم امید چندانی نسبت به ترمیم روابطشان با ایران در آینده نزدیک ندارند و حتی نمی‌خواهند بخش عمده‌ای از فعالیت کنسولی و دیپلماتیک شان را به دفتر حافظ منافع در تهران تفویض کنند. این کشور به عنوان یکی از قدرت‌های عمده طرف مذاکره با جمهوری اسلامی در پرونده هسته‌ای کماکان از اعمال فشار علیه جمهوری اسلامی حمایت می‌کند و این بدان معنی است که فضای زیادی برای امیدواری نسبت به بهبود روابط دو کشور در آینده نزدیک وجود ندارد.

عکس‌ها:

حمله بسیجی‌ها به سفارت بریتانیا در تهران در آذرماه سال گذشته

در همین زمینه:
چشم‌انداز روابط میان ایران و انگلیس، گفت‌وگوی لیدا حسینی‌نژاد با کامران متین، استادیار روابط بین‌الملل در دانشگاه برایتون:

"افزايش تدابير امنيتی برای محافظت از سفارت بريتانيا در ايران"

zamaanehnews — Sun, 11 Dec 2011 06:22:01 +0000

ايران می‌گويد تدابير امنيتی را برای محافظت از سفارت بريتانيا در تهران افزايش داده است.

علی عبداللهی، معاون امنيتی و انتظامی وزير کشور ايران يکشنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۰ به خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا) گفت: "در مورد بحث امنيت سفارت‌خانه‌ها از قبل تدابيری انديشيده شده است حال اين‌که موردی پيش آيد دليل بر اين نيست که همه سفارتخانه‌ها تهديد می‌شوند."

اين مقام دولت ايران درباره تدابير امنيتی تازه توضيح بيشتری نداده است.

با بالاگرفتن تنش بين ايران و بريتانيا، روز سه‌شنبه هشتم آذرماه جاری، سفارت بريتانيا در خيابان فردوسی تهران و مرکز فرهنگی و اقامتگاه ديپلماتيک بريتانيا در باغ قلهک مورد حمله گروهی از معترضان به سياست‌‌های لندن قرار گرفت.

معترضان پس از بالارفتن از در اصلی و ديوارهای سفارت بريتانيا ، پرچم اين کشور را آتش زده و پرچم جمهوری اسلامی ايران را بالا بردند.

آن‌ها همچنين پس از ورود به داخل سفارت، شيشه‌های آن را شکسته و برخی از مدارکی که در طبقه نخست اين سفارت‌خانه بود، بيرون آورده و به آتش کشيدند.

هم‌زمان مرکز فرهنگی بريتانيا و محل اقامت کارکنان سفارت در باغ قلهک نيز مورد حمله معترضان قرار گرفت و شش تن از ديپلمات‌های ساکن در باغ قلهک توسط مهاجمان به گروگان گرفته شدند که سپس آزاد شدند.

بريتانيا از ايران درخواست پرداخت خسارت کرده اما نمايندگان اصولگرای مجلس ايران در برابر اين خواسته بريتانيا گفته‌اند انگليس هم بايد پاسخ خساراتی را که در طول چندين دهه به ايران وارد کرده است، بدهد

اين حملات پس از تحريم‌های اخير دولت انگليس عليه جمهوری اسلامی، از جمله تحريم بانک مرکزی ايران و سپس تصويب طرح کاهش روابط ديپلماتيک و تجاری با بريتانيا از سوی مجلس ايران انجام گرفت.

حمله به سفارت بريتانيا با انتقاد دولت ايران مواجه شد. علی‌اکبر صالحی، وزير خارجه ايران چندی پيش در ديدار با همتای سوئدی‌اش گفت حمله به سفارت بريتانيا در تهران "مورد تأييد نيست."

صالحی همچنين در ديدار با گيدو وستروله، همتای آلمانی خود از حمله به سفارت بريتانيا ابراز تأسف کرد و اطمينان داد اين‌گونه حوادث ديگر تکرار نمی‌شود.

وزارت خارجه ايران نيز ساعتی پس از حمله به سفارت بريتانيا ، طی بيانيه‌ای اين اقدام را غيرقابل قبول ناميده بود.

بريتانيا در واکنش به اين اقدام معترضان، سفارت ايران را لندن تعطيل و ديپلمات‌های اين کشور را از لندن اخراج کرد اما گفته است اين تصميم به معنای قطع کامل روابط با ايران نيست.

بريتانيا همچنين از ايران درخواست پرداخت خسارت کرده است اما نمايندگان اصولگرای مجلس ايران در برابر اين خواسته بريتانيا گفته‌اند: " انگليس هم بايد پاسخ خساراتی را که در طول چندين دهه به ايران وارد کرده است، بدهد"

ايران و بريتانيا در شش دهه گذشته روابط پر فراز و نشيبی را پشت سرگذاشته‌اند. اين دو کشور در دوره رياست‌جمهوری محمد خاتمی، سطح روابط خود را ارتقا دادند و سفير مبادله کردند.

با اين حال از دو سال پيش و با اصرار ايران بر ادامه برنامه اتمی‌اش، روابط اين دو کشور رو به سردی و تنش بيشتر گذاشت.

تعرض به سفارت و درگیری‌های داخلی نظام

Wed, 07 Dec 2011 19:54:41 +0000

کامبیز غفوری

پس از واقعه‌ی حمله به سفارت بریتانیا و باغ قلهک، اذهان تحلیلگران سیاسی بیش از هر چیز به سوی تبعات بین‌المللی و واکنش‌های دیپلماتیک معطوف شده است، در صورتی که به‌ نظر می‌رسد سازماندهان چنین حرکتی بیش از آنکه به روابط خارجی بیندیشند، مسایل داخلی را مد نظر قرار داده بودند. احتمالاً آمران این حمله انتظار برخوردی شدید را ازسوی کشورهای غربی نداشته‌اند و بیش از هر چیز فشار بر جناح روبه‌رو (باند احمدی‌نژاد) برای آنها مهم بود تا پیام‌رسانی به کشورهای دیگر.

اظهارات برادران لاریجانی در مسند ریاست دو قوه مقننه و قضاییه و عدم واکنش رییس‌جمهوری -تا کنون- به همراه اظهار تأسف وزارت خارجه از آنچه به‌وقوع پیوست، همه و همه حاکی از نبردی پشت پرده برای تثبیت قدرت یکی از جناح‌های درگیر بر دیگری است.

از آنجایی‌ که در جمهوری اسلامی ایران، وقوع رویدادهایی از جمله تعرض به یک مکان دیپلماتیک نمی‌تواند بدون سازماندهی قبلی رخ دهد و عاملان حمله اخیر از اعضای بسیج تحت فرماندهی نزدیکان آیت‌الله خامنه‌ای بوده‌اند، به احتمال زیاد طراحی این عمل در رده‌های بالای تصمیم‌گیری نظام صورت گرفته است. اظهارات ویلیام هیگ در مجلس اعیان بریتانیا نشانگر آن است که سیاستمداران این کشور نیز "خودجوش" بودن چنین حرکتی را باور ندارند.

سوار بر بال‌های بحران

رهبران جمهوری اسلامی از نخستین سال‌های تأسیس این نظام تاکنون، همواره از ایجاد بحران‌های داخلی و بین‌المللی برای تثبیت حاکمیت خود استفاده نموده‌اند. گروگان‌گیری سفارت امریکا در نخستین سال‌های انقلاب منجر به سقوط دولت بازرگان و انزوای گروهی شد که زمانی از نزدیک‌ترین یاران آیت‌الله خمینی و همراهان وی در فرانسه به شمار می‌آمدند.

یکی از پیام‌های اقدام اخیر و حمله بسیجیان به سفارت انگلستان این بود که به دنیا نشان داده شود در ایران چه کسی تصمیم گیرنده اصلی است و در شرایط خاص با چه گروهی باید مذاکره شود

جنگ ایران و عراق و اصرار بر ادامه غیرضروری آن حتی به قیمت نوشیدن جام زهر، دستمایه سرکوب و کشتار بسیاری از مخالفان حکومت، مخصوصاً گروه‌های چپ شد و در نهایت نیز فاجعه کشتار دسته‌جمعی زندانیان سیاسی در سال ۶۷ را رقم زد که طی آن بسیاری از مخالفان رژیم از جمله اعضای سازمان مجاهدین خلق، فداییان و سایر گروه‌های کوچک‌تر چپ به جوخه‌های اعدام سپرده شدند.

وقایعی چون عزل دکتر ابوالحسن بنی‌صدر اولین رییس جمهور ایران و آیت‌الله حسینعلی منتظری قائم مقام رهبری جمهوری اسلامی، خلع مرجعیت از آیت‌الله شریعتمداری و اعدام صادق قطب‌زاده از وقایعی بودند که برای اجرای هرکدام در بازه‌های زمانی مختلف، به‌نوعی از بحران سازی مدد گرفته شد.

البته استفاده از بحران برای سرکوب مخالفان به داخل خاک ایران معطوف نشد، گروگان‌گیری‌های مختلف به‌وسیله گروه‌های نزدیک به حکومت ایران مانند حزب‌الله لبنان دستاویزی شد تا سیاستمداران غربی برای آزادی گروگان‌های خود چشم بر ترور اتباع ایرانی در خاک اروپا ببندند و در موارد بسیاری، حتی به عوامل ترور اجازه بازگشت آزادانه به ایران را بدهند.

این سیاست مسامحه تا زمان واقعه میکونوس در سال ۱۹۹۲ کمابیش ادامه یافت و آنگاه بود که پس از حدود یک دهه ترور سازمان یافته در خاک اروپا، کشورهای غربی مجبور به اتخاذ تدابیر جدی‌تری برای مقابله با جنایات جمهوری ‌اسلامی شدند.

این بار اما شرایط بازی با گذشته تفاوت‌های بسیاری دارد. هم‌اکنون نه جامعه بین‌الملل تحمل چنین ماجراجویی‌هایی را دارد و نه حکام جمهوری‌اسلامی کارت چندانی برای بازی در صحنه بین‌المللی در دست دارند.

مخالفان داخلی نیز دیگر "دشمنان" سابق نیستند، هم اکنون نوک پیکان حمله متمایل به افرادی است که جریان انحرافی خوانده می‌شوند. افرادی که زمانی نه چندان دور از "خودی"های نظام به شمار می‌آمدند و لذا ضربه به آنها هم دشوار است و هم تبعات سنگینی برای رهبری نظام به‌بار خواهد آورد.

دست زدن به یک ماجراجویی‌ خطرناک همچون تعرض به یک مکان دیپلماتیک در چنین شرایط حساسی، دلیل دیگری بر این مدعاست که برای هیأت حاکمه ایران حفظ قدرت داخلی بر منافع ملی ارجحیت تام دارد

اگر این فرض درست باشد که آیت‌الله خامنه‌ای و نزدیکانش از حمله به سفارت بریتانیا در جهت تضعیف دولت استفاده کرده باشند، ظن اینکه شکاف در لایه‌های بالایی نظام و جدال بر سر قدرت به نقطه بسیار حساسی رسیده است قوت بیشتری می‌یابد. نقطه‌ای که در آن منافع درازمدت نظام فدای رویدادهای جاری شده است و این خود می‌تواند نشانه‌ای بر هراس رهبری از نزدیکان احمدی‌نژاد تلقی شود.

پیام به خارج؟

با فرض بر اینکه حادثه حمله به سفارت بریتانیا از سوی نزدیکان رهبری طراحی و به‌دست نیروهای بسیج اجرا شده است، آمران این قضیه طبعاً به تبعات بین‌المللی آن نیز نیم‌نگاهی داشته‌اند.

آیت‌الله خامنه‌ای زمانی گفته بود که بر خلاف روسای دولت‌های پیشین، هرگاه محمود احمدی‌نژاد (و طبعاً دستگاه سیاست خارجی‌اش) به سفرهای خارجی می‌روند، وی آسوده خاطر است. این آسودگی اما دیرنپایید و عزل منوچهر متکی وزیر سابق امورخارجه، محسنی اژه‌ای وزیر سابق اطلاعات و تلاش ناکام برای عزل حیدر مصلحی که همگی از وزاری نزدیک به بیت رهبری و افراد مورد وثوق او بودند زنگ خطر را برای آیت‌الله به صدا درآورد و با وجود اینکه وزیر امور خارجه فعلی نیز از افراد مورد توافق هر دو جناح برای تصدی پست وزارت است، با وجود ریاست احمدی‌نژاد نمی‌تواند مجری تمام و کمال نظرات رهبر به شمار رود.

شرایط بازی با گذشته تفاوت‌های بسیاری دارد. هم‌اکنون نه جامعه بین‌الملل تحمل چنین ماجراجویی‌هایی را دارد و نه حکام جمهوری‌اسلامی کارت چندانی برای بازی در صحنه بین‌المللی در دست دارند

در شرایط خاص کنونی و فشارها و تحریم‌های بین‌المللی بر سر برنامه هسته‌ای ایران، طبیعتا افرادی در دستگاه سیاست خارجی دولت احمدی‌نژاد به دنبال راهی برای مذاکره و فرار از بن‌بستی هستند که در آن قرار دارند. شاید یکی از پیام‌های اقدام اخیر و حمله بسیجیان به سفارت انگلستان این بود که به دنیا نشان داده شود در ایران چه کسی تصمیم گیرنده اصلی است و در شرایط خاص با چه گروهی باید مذاکره شود.

تبعات بین‌المللی اقدام بسیجیان

طراحان حمله به سفارت بریتانیا با هر دلیلی که این تصمیم را به‌اجرا گذاشتند، انتظار واکنشی در حد و معیار آنچه که بریتانیا و سایر کشورهای اروپایی انجام دادند را نداشته‌اند. خروج کامل کارکنان سفارت انگلستان از ایران و متعاقب آن اخراج تمامی کارکنان سفارت ایران در لندن، در عرف دیپلماتیک عکس‌العملی بسیار شدید محسوب می‌شود و این امر خود نشانه دیگری از ضعف مفرط و شرایط نابسامان رژیم ایران در صحنه جهانی است.

شرایط نابسامانی که از مدتی پیش به خطرناک‌ترین فاز خود وارد شده و کشور را تا آستانه تهدید نظامی پیش برده است. دست زدن به یک ماجراجویی‌ خطرناک همچون تعرض به یک مکان دیپلماتیک در چنین شرایط حساسی، دلیل دیگری بر این مدعاست که برای هیأت حاکمه ایران حفظ قدرت داخلی بر منافع ملی ارجحیت تام دارد و باز هم، این مردم ایران هستند که در شرایط نابسامان اقتصادی و فضای بسته سیاسی، تاوان تحریم‌های بیشتر و درگیری‌های احتمالی آینده را می‌پردازند.

حمله به سفارت بریتانیا و نقض حقوق بین‌الملل

arezoo — Sat, 03 Dec 2011 14:38:02 +0000

سراج‌الدین میردامادی

حمله نیروهای موسوم به "دانشجویان بسیجی" به سفارت بریتانیا در ایران (بیست و نهم آذرماه) و ورود به محل سفارت و باغ قلهک و تخریب اماکن و وسایل و گروگانگیری شماری از کارمندان نمایندگی بریتانیا همچنان موضوع داغ محافل سیاسی داخل و خارج از ایران است.

در گفت‌وگو با دکتر سعید محمودی، استاد حقوق بین‏الملل در دانشگاه استکهلم از او پرسیده‌ام: از نظر کنوانسیون وین که امنیت سفارتخانه‏ها و پرسنل آن را تعیین می‏کند، دولت‏ها چه تعهداتی دارند که جمهوری اسلامی ایران در روز سه‏شنبه آن را نقض کرده است؟

سعید محمودی: وقتی عده‏ای افراد عادی، یعنی نه مأموران دولت، به سفارتخانه‏ای یا به دیپلمات‏‏های خارجی مقیم کشور تعرض می‏کنند، از دیدگاه حقوق بین‏الملل معمولاً دو سئوال اساسی حقوقی پیش می‏آید:

سئوال اول این است که این افراد علی‏الاصول تحت کنترل دولت هستند. آیا دولت از برنامه‏ حمله و تعرض به سفارتخانه‏ خارجی اطلاع قبلی داشته است یا نه؟ یعنی اگر جواب این سئوال منفی باشد، یعنی این‏که حرکت کاملاً بدون پیش‏بینی قبلی بوده باشد و انتظار آن نمی‏رفته است، در آن صورت مسئله‏ حمله‏ عده‏ای افراد عادی به یک سفارت خارجی مطرح می‏شود و از دیدگاه حقوق بین‏الملل سئوالی که پیش می‏آید این است که آیا دولت پذیرنده- در این مورد دولت ایران- مسئولیتی در قبال این کار دارد یا نه؟

اکثر حقوقدانان بین‏المللی معتقد به مسئولت مطلق‏اند. یعنی این‏که صرف نظر از این‏که دولت کنترل داشته یا نداشته، اطلاع داشته یا نداشته، صرف این‏که برخلاف خواسته‏ کنوانسیون وین، به‏موقع عمل نکرده، پیش‏بینی حوادث را نکرده و نتوانسته از سفارتخانه‏ خارجی حفاظت کند، خود این مسئله ایجاد مسئولیت می‏کند و بنابراین دولت مسئول و پذیرنده باید این مسئله را به نحوی که در حقوق بین‏الملل روشن است، جبران کند.

سناریوی بعدی این است که دولت یا انتظار این کار را داشته، به دلایلی که بعضی اوقات پیش می‏آید؛ یا این‏که خودش به نحوی این حرکت را پشتیبانی کرده و یا این‏که بعد از این که اتفاق افتاده، به‏صورت فعال عمل نکرده که اثرات چنین تعرضی را از بین ببرد و با آن مقابله کند. در این صورت، نظر کلیه‏ حقوقدانان، یک‏جا و بدون هیچ تردیدی، این است که دولت پذیرنده مسئول است.

حتی در مورد اول هم تعداد حقوقدان‏هایی که معتقدند اگر افراد بدون اطلاع قبلی و بدون اطلاع دولت به سفارتخانه‏ خارجی حمله کنند، دولت را نباید مسئول دانست، بسیار محدود است. نظر غالب این است که صرف خواست کنوانسیون وین که تاکید می‏کند وقتی شما با کشوری روابط دیپلماتیک داشتید موظف‏اید که همه‏ وسایل حفاظت از سفارت را در همه‏ احوال تهیه کنید، باعث می‏شود که دولت مسئول باشد.

در مورد جریان روز ۲۹ آذر ضمن این‏که البته وزارت خارجه به‏صورت رسمی از این قضیه فاصله گرفت و حداقل این عمل را محکوم کرد یا ادعا کرد که غیر قابل قبول است، ولی شواهد ظاهری قضیه نشان می‏داد که به‏هرصورت، دست کم اگر از قبل هم اطلاع نداشتند، وقتی اتفاق افتاد، دولت ایران آن‏طور که موظف بوده عمل نکرده است. به‏خاطر این‏که این مسئله حدود هفت، هشت ساعت در دو محل متفاوت، به‏طور هم‏زمان ادامه داشته و تصاویری که آمده و اطلاعات دقیق‏تری که منتشر شده است، نشان می‏دهد که این افراد تقریباً بدون هیچ مانع و رادعی مدت‏ها کارشان را انجام داده و تخریب کرده‏اند و عملکرد پلیس ابتدا با تجاوز متناسب نبوده و در نهایت بعد از هفت، هشت ساعت موفق شده‌ است آن‏ها را از سفارتخانه اخراج کند.

اما باز این سئوال پیش می‏آید: به فرض این‏که پلیس همان ابتدا افرادی را که دست به این عمل زده‏اند اخراج می‏کرد، بازهم آنها باید دستگیر و بازجویی می‌شدند. اگر آنها مطابق قوانین ایران مرتکب جرمی شده‏اند که قطعاً باید این‏طور باشد، با توجه به مفاد کنوانسیون وین، این افراد باید مجازات بشوند و همه‏ این مسائل باید به صورت عمومی اعلام بشود.

ما این‏بار شاهد بودیم که شورای امنیت در این ارتباط بیانیه‏ای داده و حمله به سفارت بریتانیا در تهران را محکوم کرده است. در حالی‏که حمله به سفارت‏خانه‏‏ها قبلاً هم به تکرار علیه سفارتخانه‏‏های اروپایی (اما شاید نه در این حجم) اتفاق افتاده بود. چرا این بار شورای امنیت وارد کار شده است؟ آیا برخورد شورای امنیت عادی بود؟

بله. در موارد مشابه، از جمله وقتی سی سال پیش سفارت آمریکا در ایران را هم گرفتند، اولین کار این بود که شورای امنیت این مسئله را محکوم کرد. البته با توجه به این‏که هم انگلیس و هم آمریکا، هردو اعضای ثابت شورای امنیت هستند، این امر خیلی راحت‏تر صورت می‏گیرد. مسئله را فوری مطرح می‏کنند.

اما این عمل در هر حال از نظر حقوق بین‏الملل، عمل قبیحی است و صرف نظر از این‏که در کدام کشور اتفاق بیافتد، یکی از نقض‏های عمده‏ حقوق‏ بین‏الملل به شمار می‏آید. به‏خاطر این‏که مصونیت اماکن دیپلماتیک بیش از دو، سه هزار سال قدمت دارد و همه‏ کشورها آن را به‏شدت رعایت می‏کنند. به همین دلیل هم وقتی چنین اتفاقی می‏افتد، زمینه‏ لازم برای محکومیت‏اش فوری فراهم است. همانطوری که در این مورد حتی روسیه و چین هم بدون هیچ شرط و شروطی این کار را محکوم کردند.

به همین دلیل، به نظر من، موقعیت فراهم بود که این مسئله در شورای امنیت مطرح بشود. گرچه جنبه‏ سمبلیک دارد، ولی به‏هر صورت نشان می‏دهد که مسئله از دیدگاه کشورهای دیگر تا چه اندازه مهم بوده است.

تبعات سیاسی این حمله چه خواهد بود؟ فکر می‏کنید آیا محتمل است که سایر کشورهای اتحادیه‏ اروپا مانند نروژ سفارتخانه‏ خود در ایران را ببندند و ما در پی حمله‏ دیروز، شاهد یک بحران دیپلماتیک باشیم؟

به نظر من، بستگی به عملکرد دولت ایران دارد. اگر دولت ایران به‏طور سریع مسببین این امر را دستگیر کند و به صورت عمومی نشان بدهد که به‏صورت جدی با این مسئله مواجه شده است، احتمالاً واکنش کشورهای دیگر در حد اعتراض خواهد بود و به دادن اعلامیه و محکوم کردن این عمل ختم خواهد شد. ولی به‏نظر می‏رسد که تعرض روز بیست‌ونهم، حداقل تا الان با جهت‏گیری محکم دولت ایران و مقامات ایرانی به‏طور کلی، مواجه نبوده است. اگر به همین شکل ادامه پیدا کند، من بعید نمی‏دانم که کشورهای دیگر، حداقل برای اعتراض هم شده باشد، اقداماتی شبیه اقدام نروژ انجام بدهند. یعنی سطح روابط‌‏شان با ایران را کاهش بدهند یا این‏که روابط دیپلماتیک‏شان را دست‏کم برای مدتی، با ایران قطع کنند.

یکی از دعواهای اخیر، دعوا بر سر جایگاه حقوقی باغ قلهک بوده است. اگر باغ قلهک توسط جمهوری اسلامی یا نهادهای قضایی بسته بشود یا از سفارت بریتانیا گرفته شود، آیا از نظر حقوقی، بریتانیا امکان عمل متقابل را در کشور خودش، در خصوص املاک جمهوری اسلامی ایران دارد یا خیر؟

مسئله‏ حقوقی باغ قلهک، مسئله‏ مالکیت آن است و مسئله این است که آیا دولت انگلیس واقعاً مالک این فضا هست یا نه. در این صورت، مسئله‏ به حقوق مالکیت خصوصی برمی‏گردد و فرقی نمی‏کند که صاحب آن دولت انگلیس باشد یا فردی عادی.

اگر دولت ایران بر یک مبانی محکم حقوقی بتواند اثبات کند که دولت انگلیس صاحب اصلی این منطقه نیست، این‏جا را غصب کرده یا اگر هم صاحب‏اش بوده، الان از نظر قانونی این مالکیت را از دست داده است، من گمان نمی‏کنم که دولتی مانند انگلیس بخواهد دست به اقدام متقابل بزند. برای این‏که این حق هر دولتی است که مطابق قوانین داخلی خودش، هرجور صلاح و درست است، عمل کند.

ولی اگر بخواهد جنبه‏ سیاسی داشته باشد، یعنی بدون هیچ پایه حقوقی محکمی، فقط این ادعا مطرح شود و به خاطر این‏که ما با انگلیس اشکال سیاسی داریم، این بهانه‏ای باشد برای این‏که این منطقه را از دست انگلیس بیرون بیاورند، آن وقت بعید نیست که دولت انگلیس دست به اقدام متقابل بزند.

البته معمولاً اقدام متقابل نباید عملیات غیر قانونی باشد. چون در ارتباط با همین تعرض دیروز به سفارت بریتانیا، یکی از استدلال‏ها این بود که چون دولت انگلیس بانک مرکزی ایران را تحریم کرده، این واکنشی در مقابل آن است. در حالی‏که تحریم بانک مرکزی ایران، از نظر حقوق بین‏‏الملل، امری غیر قانونی نیست. هر کشوری می‏تواند در روابط خودش با کشور دیگر، اگر به جهاتی ناراضی است، به عملیات غیر دوستانه دست بزند. این عملی غیر دوستانه بوده است.

دولت ایران هم می‏تواند عمل‏های غیر دوستانه علیه دولت انگلیس انجام بدهد. مثلا ً بانک مرکزی انگلیس را تحریم کند، اجازه ندهد توریست‏های انگلیسی به ایران بیایند، روابط تجاری‏اش را با انگلیس به‏طور کلی قطع کند و… این‏ها عملیات غیر دوستانه است، ولی غیر قانونی نیست. به محض این‏که شما کاری را انجام دادید که در واقع نقض یک تعهد بین‏المللی است، مانند این‏که شما تعهد کرده‏اید که دیپلمات‏های خارجی و اماکن دیپلماتیک در ایران باید همیشه مصون باشند و هیچ‏کس حق ورود به سفارتخانه آنها را ندارد، نقض این تعهدات کاری غیر قانونی است. در نتیجه، سیستمی که در کار می‏آید، سیستم عملکرد قانونی متقابل است، نه سیستم انتقامی. به همین دلیل هم منظور من در مورد باغ قلهک این است که اگر کار ایران از نظر حقوقی کاملاً محکم و صحیح باشد، دولت انگلیس مجبور است بپذیرد، ولی اگر بخواهند غیر قانونی عمل کنند، آن وقت باید منتظر دعوایی بین دولت ایران و انگلیس بود که در جای دیگری باید حل بشود.

کميسيون امنيت ملی مجلس ايران خواهان پس گرفتن باغ قلهک شد

zamaanehnews — Sun, 13 Nov 2011 07:50:10 +0000

کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس ايران خواهان پس گرفتن باغ قلهک از سفارت بريتانيا در تهران شده است.

حسين سبحانی‌نيا، عضو کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس ۲۲ آبان ۱۳۹۰ به خبرگزاری مهر گفت: "سردار محمد باقرزاده، رئيس بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس در جلسه کميسيون گزارشی از فعاليت های انجام گرفته در راستای بازپس‌گيری باغ قلهک به نمايندگان ارائه کرد."

به گفته سبحانی‌نيا "طبق گزارشی که سردار باقرزاده به مجلس داد مشخص است انگليس هيچ سند و مدرکی مبنی بر مالکيت باغ قلهک ندارد و هر چه هست جعلی است."

باغ قلهک به وسعت ۲۰ هکتار از زمان قاجار در اختيار دولت بريتانيا قرار دارد و تاکنون به عنوان بخشی از سفارت‌خانه اين کشور در ايران درنظر گرفته شده است.

اکنون بيش از پنج سال است که مالکيت باغ تابستانی سفارت بريتانيا در منطقه قلهک تهران، مورد اختلاف اين دو کشور قرار دارد.

محمدباقر قاليباف، شهردار تهران از سفارت برتيانيا به دليل "آتش‌سوزی عمدی درختان باغ قلهک" به قوه قضائيه ايران شکايت کرده است

ده قلهک که در گذشته جزو مناطق ييلاقی اطراف تهران به شمار می‌آمده همواره مورد توجه اعيان و اشراف و همچنين نمايندگان کشورهای خارجی در ايران بوده است. به همين دليل در زمان قاجار اين باغ از سوی ناصرالدين شاه به وزير مختار بريتانيا، سر جان کمپل اجاره داده شده و پس از مدتی شاه از دريافت مبلغ اجاره آن نيز صرف‌نظر کرد و باغ برای اقامت سفير بریتانیا به او بخشيده شد و بنابراين باغ ييلاقی سفارت‌خانه بریتانی در اين محل شکل گرفت و بعدها به اقامتگاه کارکنان سفارت تبديل شد.

در سال ۱۳۸۵ دامنه مخالفت با حضور بریتانیا چنان بالا گرفت که ۱۶۲ نماينده مجلس شورای اسلامی نيز خواستار رسيدگی به اين موضوع شدند.

آن‌ها در نامه خود به رييس مجلس بر دو نکته تأکيد کردند: "اول آنکه تفويض اين باغ از سوی پادشاه ايران به سفير انگلستان به صورت سکنی بوده است. يعنی آن که مالک فقط می‌تواند حق سکونت در ملک خود و نه مالکيت آن را به شخصی حقيقی يا حقوقی واگذار کند اما به هر حال هنگامی که هم مالک و هم فردی که حق سکونت در ملک به او واگذار شده مرده باشند، حق سکنی به پايان می‌رسد."

نکته دوم مورد اشاره در نامه نمايندگان آن بود که در سال ۱۳۱۳ خورشيدی سفارت بريتانيا در تهران از راه "تبانی" با مأموران اداره ثبت توانسته است سند اين باغ را به نام دولت بريتانيا به ثبت برساند.

به تازگی نيز محمدباقر قاليباف، شهردار تهران از سفارت برتيانيا به دليل "آتش‌سوزی عمدی درختان باغ قلهک" به قوه قضائيه ايران شکايت کرده است.

اگر ثابت شود خشک شدن و سوزاندن درختان باغ قلهک عمدی بوده، قوانين ايران اين اجازه را به قوه قضائيه داده تا باغ را مصادره کند.

با اين حال سفارت بريتانيا عمدی بودن خشک شدن درختان را رد کرده است.

با افزايش تلاش‌ها برای پس گرفتن اين باغ از بريتانيا، شماری از نمايندگان مجلس ايران نيز بحث قطع رابطه با اين کشور را دوباره مطرح کرده‌اند.

علی لاريجانی، رئيس مجلس ايران گفته است: "با توجه به شيطنت‌های اخير اسرائيل و انگليس در ماجراهای اخير، طرح قطع رابطه با انگليس هم‌چنان در کميسيون امنيت خاک می‌خورد. چرا اين طرح به صحن نمی‌آيد؟"

اشاره لاريجانی به تهديد مقامات بريتانيا درباره حمله نظامی به ايران است.

رابطه ايران و بريتانيا پس از انتخابات جنجالی سال ۱۳۸۸ ايران دچار تنش شد. آيت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ايران، دولت بريتانيا را به دست داشتن در ناآرامی‌های پس از انتخابات متهم کرده است.

کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس ايران سال گذشته اعلام کرد اين کميسيون به قطع کامل رابطه ايران با بريتانيا رأی داده است.

مقام نظامی ايران: سفارت انگليس مرکز جاسوسی است

zamaanehnews — Mon, 17 Oct 2011 09:00:46 +0000

يک مقام نظامی ايران، سفارت بريتانيا در تهران را يک مرکز "توطئه و جاسوسی" ناميد و خواهان برخورد با آن شد.

به گزارش خبرگزاری مهر، سرتيپ مسعود جزايری، معاون فرهنگی ستاد کل نيروهای مسلح ايران روز يکشنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۰ گفت: "هرگونه انفعال در برابر تحرکات ضدايرانی دولت ورشکسته انگليس، اجحاف (ظلم) در حق مردم ايران محسوب می‌شود."

سرتيپ جزايری اين سخنان را در واکنش به اقدام اخير اتحاديه اروپا در تحريم ۲۹ مقام ايرانی بيان کرده است.

وی که خود جزو مقام‌هايی است که از سوی اتحاديه اروپا به اتهام "نقض حقوق بشر" متهم شده، اين اقدام اتحاديه اروپا را "بچه‌گانه و مضحک" ناميد.

سرتيپ مسعود جزايری: هرگونه انفعال در برابر تحرکات ضدايرانی دولت ورشکسته انگليس، اجحاف (ظلم) در حق مردم ايران محسوب می‌شود

اتحاديه اروپا اين ۲۹ مقام ايرانی را به اروپا "ممنوع‌الورود" کرده است. کشورهای اروپايی همچنين دارايی‌های اين افراد را در اروپا مسدود می‌کنند.

اتحاديه اروپا در آوريل ۲۰۱۱ نيز ۳۲ مقام ايرانی را به دليل "نقض حقوق بشر" تحريم کرده بود.

ايران از سوی سازمان‌های بين‌المللی به "نقض حقوق بشر" متهم می‌شود اما مقامات اين کشور با رد اين اتهام، نوع مجازات‌‌های قضايی عليه مجرمان و برخوردهای امنيتی با مخالفان را مسأله داخلی خود می‌دانند.

اين مقام نظامی همچنين از وزارت خارجه ايران خواست تا "به سرعت در برابر اين‌گونه اقدامات که با لابی صهيونيستی- انگليسی-آمريکايی" شکل می‌گيرد، موضع‌گيری مناسبی داشته باشد."

به گفته وی "درحال حاضر در بسياری از شهرهای اروپايی و آمريکايی مردم به حکومت‌های‌شان «نه» می‌گويند، بنابراين بايد ببپذيرند دوره قلدرگری آن‌ها سپری شده و ملت‌ها عليه آن‌ها هستند."

اظهارت اين مقام نظامی درباره سفارت بريتانيا و توصيف کردن آن به عنوان "مرکز جاسوسی" از اين نظر دارای اهميت است که دانشجويان در سال ۱۳۵۸ سفارت آمريکا در تهران را نيز به همين اتهام تصرف کردند.

در چند سال گذشته دانشجويان اصولگرا بارها در اعتراض به سياست‌های بريتانيا در مقابل سفارت اين کشور در تهران تجمع اعتراضی برپا کرده‌اند.

مجلس ایران نیز پیشتر اعلام کرده بود طرح قطع رابطه با بریتانیا را در دست بررسی دارد.