سازمان بهداشت جهانی

سال‌ همکاری‌های جهانی برای آب

arezoo — Sun, 17 Feb 2013 11:34:41 +0000

بیژن روحانی

بیژن روحانی - سال ۲۰۱۳ از سوی چند نهاد بین‌المللی از جمله یونسکو، به عنوان سال همکاری‌‌های جهانی در مورد منابع آبی نام‌گذاری شده است. با این نام‌گذاری، جامعه جهانی قصد دارد بر اهمیت مدیریت منابع آبی و استفاده پایدار از آن تاکید کرده و برای حرکت به سمت هدفی مشترک جهت حفاظت از این منابع گران‌بها و تجدید ناپذیر تلاش کند.

به همین مناسبت روز یازدهم فوریه برابر با ۲۳ بهمن مراسمی در مرکز سازمان یونسکو در پاریس برگزار شد تا رویدادهای مرتبط با سال جهانی همکاری‌های آبی به طور رسمی آغاز شود. قرار است در طول سال ۲۰۱۳ و در نقاط مختلف جهان برنامه‌‌ها، سمینارها و کارگاه‌های مختلفی در مورد این موضوع برگزار شود. هدف از این برنامه ارتقاء آگاهی مدیران، تصمیم‌گیرندگان و همچنین مردم در خصوص اهمیت مدیریت منابع آبی، یافتن راهی برای تلاش‌های مشترک و همچنین بررسی نیازها و کمبودها در سطح محلی، منطقه‌ای و جهانی است.

آب شیرین و تامین منابع آبی لازم، امروز مخرج مشترک بسیاری از مشکلاتی است که جوامع بشری و محیط زیست جهانی با آن رو به رو هستند. بهداشت وسلامتی، کشاورزی، انرژی، و توسعه شهری همگی به وجود آب و استفاده درست و پایدار از آن وابسته‌اند. اما منابع محدود آبی در جهان، به درستی مدیریت نشده و فشارهای خارج از ظرفیتی بر آن وارد می‌شود. فشارهایی که عمدتا برخواسته از نیاز جوامع به توسعه هر‌چه بیشتر است.

روز چهارشنبه ۱۳ فوریه برابر با ۲۵ بهمن، سازمان ناسا اعلام کرد مطابق تصاویر ماهواره‌ای، منطقه خاورمیانه، که ایران نیز در آن واقع شده، بخش بزرگی از منابع آب شیرین خود را از دست داده است و به زودی با بحران‌های فزاینده‌ برای تامین آب رو به رو خواهد شد. به گفته کارشناسان این سازمان، دلایل اصلی تحلیل رفتن منابع آبی در خاورمیانه، مدیریت غلط و خشکسالی‌ بزرگ سال ۲۰۰۷ و همچنین افزایش تقاضا برای مصرف آب بوده است.

اکنون حق دسترسی به آب، جزو یکی از حقوق انسانی و مقدماتی تمام جوامع در نظر گرفته می‌شود. اما پرسش اصلی نهادهایی مانند یونسکو و اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت آن است که چگونه از طریق همکاری‌های جهانی می‌توان بر مشکلات موجود غلبه کرد و حق انسانی تمام جوامع را برای دسترسی به آب و استفاده پایدار از آن تامین کرد؟ این پرسش‌ها و نگرانی‌های دیگری از این دست قرار است در طول سال ۲۰۱۳ به بحث گذاشته شود.

اما به جز فشارهای ناشی از توسعه، مسائل سیاسی و مرزهای میان کشورها نیز بر مدیریت منابع آبی سایه افکنده است. به عنوان مثال ۲۷۶ حوضه آبریز رودخانه‌ در جهان هستند که حداقل یک شاخه آن‌ها از یک مرز بین‌المللی عبور می‌کند. این حوزه‌های آبی مشترک در جهان حداقل ۴۶ درصد از سطح کره زمین را می‌پوشاند. این مقدار از مساحت زمین، محل زندگی حدود ۴۰ درصد از جمعیت دنیاست. جوامعی که از منابع آبی مشترک استفاده می‌کنند ممکن است با یکدیگر دارای رقابت باشند و یا نسبت به نحوه استفاده از این منابع ادعاهایی مطرح کنند. مطابق آمار سازمان ملل متحد، حدود ۶۰ درصد از این رودخانه‌ها و منابع آبی مشترک در دنیا، فاقد هرگونه نظام مشارکتی برای مدیریت است. بنابراین اهمیت اندیشیدن به چارچوبی مشترک برای مدیریت منابع آبی، برای آینده کره زمین حیاتی است.

اکنون بیش از ۲ میلیارد نفر در جهان به منابع و سفره‌های آب زیرزمینی وابسته هستند. این در حالی است که آبی که در بخش کشاورزی و تولید مواد غذایی مصرف می‌شود، بیشترین فشار را بر منابع آب شیرین در دنیا وارد می‌کند. بیش از ۷۰ درصد از آب شیرین در دنیا به مصرف کشاورزی می‌رسد. این رقم در منطقه آسیا و پاسیفیک در حدود هشتاد درصد است. حدود دو سوم گرسنگان جهان در این منطقه وسیع زندگی‌ می ‌کنند.

پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۵۰ نیاز به مواد غذایی تا حدود هفتاد درصد افزایش یابد و برای پاسخگویی به این نیاز، منابع آبی مورد استفاده هرچه بیشتر قرار می‌گیرند و اما دشواری اصلی اینجاست که منابع آب شیرین در دنیا محدود بوده، و بسیاری از آن‌ها تجدیدپذیر نیز نیستند.

روند رو به رشد جمعیت جهان و انتظار افزوده شدن رقمی در حدود دو تا سه میلیارد نفر دیگر تا چهل سال آینده، چشم‌انداز منابع آبی را با سئوال‌ها و ابهام‌های زیادی رو به رو کرده است. این روند رو به رشد همراه با تغییر رژیم غذایی انسان‌ها باعث افزایش نیاز برای تولید مواد غذایی شده است. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۵۰ نیاز به مواد غذایی تا حدود هفتاد درصد افزایش یابد و برای پاسخگویی به این نیاز، منابع آبی مورد استفاده هرچه بیشتر قرار می‌گیرند و اما دشواری اصلی اینجاست که منابع آب شیرین در دنیا محدود بوده، و بسیاری از آن‌ها تجدیدپذیر نیز نیستند.

به گفته سازمان بهداشت جهانی، سالانه حدود سه و نیم میلیون نفر در دنیا به دلیل کمبود منابع آبی و یا در دسترس نبودن آب سالم و بهداشتی، جان خود را از دست می‌دهند. از این میان در حدود یک و نیم میلیون کودک زیر پنج سال به دلیل مصرف آب آلوده و بیماری‌های ناشی از آن در سال از میان می‌روند.

نیاز به آب و تحلیل رفتن منابع آب شیرین در برخی مناطق دنیا بیشتر از مناطق دیگر است. روز چهارشنبه ۱۳ فوریه برابر با ۲۵ بهمن، سازمان ناسا اعلام کرد مطابق تصاویر ماهواره‌ای، منطقه خاورمیانه، که ایران نیز در آن واقع شده، بخش بزرگی از منابع آب شیرین خود را از دست داده است و به زودی با بحران‌های فزاینده‌ برای تامین آب رو به رو خواهد شد. اطلاعات ناسا نشان می‌دهد در این منطقه روند کم شدن منابع آبی از حدود یک دهه پیش سرعت گرفته است. به گفته کارشناسان این سازمان، دلایل اصلی تحلیل رفتن منابع آبی در خاورمیانه، مدیریت غلط و خشکسالی‌ بزرگ سال ۲۰۰۷ و همچنین افزایش تقاضا برای مصرف آب بوده است.

قطعنامه‌‌ای برای پوشش جهانی بهداشت

arezoo — Fri, 14 Dec 2012 17:55:39 +0000

بیژن روحانی

بیژن روحانی - قطعنامه‌ای جدید در سازمان ملل متحد در خصوص خدمات بهداشتی و درمانی، گامی تازه را برای دسترسی همه افراد به این حق انسانی در جهان برداشت. پیش نویس این قطعنامه روز چهارشنبه دوازدهم دسامبر در مقر سازمان ملل در نیویورک به تصویب رسید.

قطعنامه «پوشش جهانی بهداشت» از تمام کشورهای جهان می‌خواهد ساختارهای بهداشتی و درمانی خود را به گونه‌ای تنظیم کنند که شهروندانشان مجبور به پرداخت هزینه‌های مستقیم و سنگین درمانی نشوند.

گرچه برای شهروندان تعدادی از کشورهای اروپایی و کشورهای دیگری که از خدمات گسترده اجتماعی و دولتی سود می‌برند، دسترسی به پزشک و بسیاری از خدمات درمانی و بهداشتی بدون پرداخت هزینه مستقیم به هنگام مراجعه انجام می‌پذیرد، اما در مقابل هنوز در بسیاری از کشورهای جهان، شهروندان یا اصولا دسترسی مناسبی به خدمات درمانی ندارند و یا باید خودشان هزینه‌های مستقیم آن را تقبل کنند.

به گفته سازمان بهداشت جهانی، سالانه ۱۵۰ میلیون نفر در جهان به دلیل پرداخت هزینه‌های بهداشتی و درمانی با مشکلات شدید اقتصادی رو به رو می‌شوند و از این میان ۱۰۰ میلیون نفر بر اثر پرداخت این هزینه‌‌ها به زیر خط فقر سقوط می‌کنند. به این ترتیب در یک چرخه‌ی معیوب، فقر و بیماری مدام یکدیگر را تشدید می‌کنند.

حفاظت اقتصادی از شهروندان به هنگام نیاز

به گفته سازمان بهداشت جهانی، سالانه ۱۵۰ میلیون نفر در جهان به دلیل پرداخت هزینه‌های بهداشتی و درمانی با مشکلات شدید اقتصادی رو به رو می‌شوند و از این میان ۱۰۰ میلیون نفر بر اثر پرداخت این هزینه‌‌ها به زیر خط فقر سقوط می‌کنند. به این ترتیب در یک چرخه‌ی معیوب، فقر و بیماری مدام یکدیگر را تشدید می‌کنند.

قطعنامه سازمان ملل از کشورها می‌‌خواهد که ساختارهای بهداشتی و درمانی‌شان به گونه‌ای باشد که برخورداری از این خدمات، تنها به یک قشر یا طبقه از اجتماع فشار نیاورد و هزینه‌ها و مخاطرات زیادی به آن‌‌ها تحمیل نکند. در حقیقت ساختارهای بهداشت و درمان باید از شهروندان در قبال دشواری‌های ناشی از پرداخت هزینه‌های درمانی محفاظت کند.

از دید سازمان بهداشت جهانی، پوشش جهانی بهداشت به معنای دسترسی داشتن به خدمات بهداشتی و درمانی مناسب و کافی برای تمام شهروندان با هزینه‌ای معقول و قابل پرداخت است. پس از انتشار گزارشی از سوی این سازمان در سال ۲۰۱۰ در خصوص هزینه‌های بهداشت و درمان جهانی، حدود ۶۰ کشور کم درآمد و فقیرجهان خواهان برخورداری از خدمات فنی و مشاوره‌ای برای ایجاد ساختارهای بهداشت و درمان مناسب در کشورهای خود شدند.

اکنون این قطعنامه جدید شاید بتواند کمکی باشد به این تعداد از کشورها که می‌خواهند در راه بهبود ساختارهای بهداشتی خود حرکت کنند. این اجماع جهانی از یک سو وظایف دولت‌ها را مشخص می‌کند و از سوی دیگر راه را برای کمک‌های بین‌المللی می‌تواند هموار کند.

دسترسی نامتناسب به خدمان بهداشتی

به گفته سازمان بهداشت جهانی در حال حاضر هیچ تناسبی میان میزان دسترسی به خدمات مناسب بهداشتی و درمانی در کشورهای مختلف وجود ندارد. به عنوان مثال در حالی که در برخی کشورهای توسعه یافته، امکان دسترسی به یک فرد آموزش دیده برای انجام تمام زایمان‌ها وجود دارد، اما در بسیاری از کشورها تنها ۲۰ درصد از زایمان‌ها از چنین امکانی برخوردار است. روزانه در جهان در حدود هشتصد زن به هنگام زایمان از دنیا می‌روند، و هرسال حدود چهار میلیون کودک در نخستین ماه زندگی می‌میرند.

قطعنامه «پوشش جهانی بهداشت» از کشورها می‌‌خواهد که ساختارهای بهداشتی و درمانی‌شان به گونه‌ای باشد که برخورداری خدمات بهداشت و درمان، تنها به یک قشر یا طبقه از اجتماع فشار نیاورد و هزینه‌ها و مخاطرات زیادی به آن‌‌ها تحمیل نکند.

به اعتقاد این سازمان، یکی از راه‌های مهم برای اطمینان حاصل کردن از آن‌که تمام جمعیت می‌‌‌تواند به خدمات بهداشتی و درمانی دسترسی داشته باشد، تقسیم کردن هزینه‌های خدمات درمانی بین تمام اقشار جامعه است. بخشی از این هزینه باید توسط پرداخت مالیات مستقیم توسط مردم یا از طریق بیمه‌های درمانی صورت گیرد. این امر گرچه در ابتدا بدیهی و ساده به نظر می‌رسد، اما بسیاری از کشورهای جهان، یا هنوز فاقد چنین ساختاری هستند، و یا آن که ساختارهای بیمه و خدمات درمانی آن‌ها قادر نیست به درستی تمام افراد جامعه را تحت پوشش خود قرار دهد.

طبق بررسی‌های انجام شده توسط سازمان ملل، در سال ۲۰۱۰ میلادی، ۷۹ کشور جهان کمتر از ده درصد هزینه‌های دولتی را به بخش بهداشت اختصاص داده‌‌اند. این درحالی است که بسیایر از کشورهای جهان متعهد شده‌اند تا میزان کمک‌های دولتی به بخش بهداشت و درمان را افزایش دهند.

آمریکا به عنوان یکی از توسعه یافته‌ترین و ثروتمند‌ترین کشورهای جهان نیز با مشکل بیمه خدمات درمانی رو به روست. باراک اوباما در پایان نخستین دور ریاست جمهوری خود توانست پس از مدت‌ها جدال‌های سنگین، طرح اصلاح بیمه درمانی را به تصویب دیوان عالی آمریکا برساند. آمریکا یکی از حامیان تصویب این قطعنامه در سازمان ملل متحد نیز بوده است.

نیاز کشورهای فقیر به حمایت جهانی

سازمان‌های جهانی کشورهای مختلف را تشویق می‌کنند تا از راه‌های گوناگون هزینه‌های بخش بهداشت و درمان را جبران کنند. به جز مالیات مستقیم از مردم، یکی از راه‌هایی که اکنون سرمایه‌های زیادی را می‌تواند به بخش بهداشت سرازیر کند، گرفتن مالیات از تجارت‌ و کالاهایی است که برای بهداشت، سلامت و محیط زیست زیان آور هستند. افزایش مالیات بر سیگار و الکل یکی از این موارد است. کشور غنا اکنون توانسته است سیستم بهداشت و درمان خود را بر اساس افزایش دو درصدی مالیات‌ها بنا کند.

اما وضعیت در بین کشورهای فقیر به طور کلی چندان امیدوار کننده نیست. تنها هشت کشور از میان ۴۹ کشور بسیار فقیر جهان قادر هستند با استفاده از منابع مالی و اقتصادی خود ابتدایی‌ترین خدمات بهداشت و درمانی را برای شهروندانشان فراهم کنند. از همین رو سازمان ملل حمایت کشورهای ثروتمند را برای توسعه شبکه جهانی بهداشت و درمان لازم و حیاتی می‌داند.

تنها هشت کشور از میان ۴۹ کشور بسیار فقیر جهان قادر هستند با استفاده از منابع مالی و اقتصادی خود ابتدایی‌ترین خدمات بهداشت و درمانی را برای شهروندانشان فراهم کنند.

درحالی که بخش زیادی از جمعیت جهان نیازمند کمک برای توسعه خدمات بهداشتی هستند، آمارهای نشان می‌دهد در کل چیزی میان ۲۰ تا ۴۰ درصد از منابع موجود به هدر می‌رود. استفاده نادرست از دارو یا هدر دادن آن‌ها، فن‌آوری‌های توسعه نیافته و عوامل انسانی در بخش‌های بهداشتی باعث به هدر رفتن این منابع محدود می‌شوند.

حامیان و تنظیم کنندگان این قطعنامه جدید در سازمان ملل می‌گویند تصویب آن ‌می‌تواند قدمی باشد برای گنجاندن موضوع پوشش جهانی بهداشت در چارچوب توسعه کشورها پس از سال ۲۰۱۵. با تصویب این قطعنامه، اکنون دولت‌های جهان مسئولیت خود را در قبال ارتقاء سیستم بهداشتی و درمانی پذیرفته‌ و به رسمیت شناخته‌اند.

تلاش‌های زیادی برای تهیه و تصویب این پیش‌نویس از سوی برخی کشورها و سازمان‌های جهانی صورت گرفته است. برزیل، نروژ، فرانسه، اندونزی، سنگال، آفریقای جنوبی و تایلند از جمله کشورهایی بودند که در این راه همکاری‌های گسترده‌ای با یکدیگر انجام دادند. اما اکنون سئوال مهم آن است که راه‌کارها و توصیه‌های این قطعنامه مهم چگونه می‌‌تواند در بسیاری از کشورهای جهان عملی شود؟ کشورهایی که یا با فقر و فساد دولتی رو به رو هستند، و یا دولت‌هایشان روز به روز به بهانه بحران اقتصادی از هزینه‌های عمومی برای تحت پوشش قرار دادن بهداشت و درمان می‌کاهند.

روز جهانی جمعیت و سلامت باروری

Wed, 11 Jul 2012 09:36:57 +0000

مازیار مهدوی‌فر

مازیار مهدوی‌فر - فرض کنید یک بطری خالی داریم و یک عدد باکتری تک‌سلولی که در هر بار زاد و ولد از وسط به دو نیم و به دو باکتری جدید تبدیل می‌شود. یک سلول به دو سلول، دو سلول به چهار سلول و همینطور با ضرایب دوتایی تکثیر و دوبرابر می‌شود.

حالا فرض کنید هربار یک دقیقه زمان ببرد تا تعداد سلول‌‌های ما دوبرابر شود. می‌خواهیم سلول باکتری را در ساعت ۱۱ صبح داخل بطری بگذاریم و تا ساعت ۱۲ ظهر افزایش جمعیت باکتری‌ها را مطالعه کنیم. این آزمایشی هست که دکتر آل بارتلت (Al Bartlett) استاد رشته فیزیک دانشگاه کلرادو برای شاگردانش توصیف کرد تا بتواند مفهوم افزایش روزافزون جمعیت در دنیا و خاصیت هولناک رشد تصاعدی را به آن‌ها بفهمند.

بارتلت نتیجه آزمایش را اینگونه تحلیل می‌کند: «فکر می‌کنید در چه ساعتی نیمی از ظرف از باکتری پر می‌شود؟ شاید جواب‌تان مثلاً ساعت یازده و نیم باشد. نتیجه مطالعه نشان می‌دهد که اگر به ازای هر دقیقه تعداد باکتری‌ها دوبرابر شود درحالی‌که تنها یک دقیقه به ساعت ۱۲ ظهر یعنی پایان آزمایش باقی مانده فقط نیمی از بطری پرشده است. سئوال دوم این است: چه زمانی بطری پر می‌شود؟ ساعت ۱۲ ظهر بطری پر می‌شود. درحالی‌که فقط یک دقیقه قبلش نیمه‌پر بوده و یک دقیقه قبل‌تر (دو دقیقه مانده به ۱۲) فقط یک‌چهارم بطری از جمعیت باکتری‌ها پرشده است.»

اگر به رشد جمعیت دنیا طی دوهزار سال گذشته نگاهی بیندازیم متوجه رشد باکتری‌وار جمعیت انسان‌ها می‌شویم. در سال یک میلادی، تنها ۱۵۰ میلیون نفر روی زمین زندگی می‌کردند. این عدد هزارسال بعد دو برابر شد و به ۳۰۰ میلیون نفر رسید، اما در حدود سال ۲۰۰۰ یعنی هزار سال بعد از آن عدد جمعیت دنیا از پنج میلیارد نفر هم گذشته بود. پیش‌بینی ترسناک صندوق جمعیت سازمان ملل این است که در سال ۲۰۵۰ یعنی فقط ۵۰ سال بعد از سال ۲۰۰۰، ۹ میلیارد انسان زنده روی کره زمین زندگی خواهند کرد.

نخستین‌بار سازمان ملل در سال ۱۹۸۹ روز ۱۱ ژوئیه هر سال را به نام «روز جهانی جمعیت» نامگذاری کرد. ۱۱ ژوئیه سال ۱۹۸۷ روزی است که در آن جمعیت دنیا از عدد پنج میلیارد گذشت. این روز انتخاب شد تا هر ساله کشورها و سازمان‌های بین‌المللی با مبنا قرار دادن و یادآوری آن عزم خود را برای مقابله با مشکلات ناشی از افزایش جمعیت جزم کنند.

شعار امسال: دسترسی همگانی به خدمات بهداشت و سلامت باروری

صندوق جمعیت ملل متحد که زیر مجموعه‌ سازمان ملل است هر ساله با اعلام شعاری ویژه تلاش می‌کند به برنامه‌های جهانی که در راستای جمعیت و توسعه، حقوق بشر، حقوق زنان، سلامت باروری و مانند این‌ها هستند جهت ببخشد. امسال شعار روز جهانی جمعیت این است: «دسترسی همگانی به خدمات سلامت باروری».

انسان‌ها بایستی به صورتی کاملاً انتخابی از حق دسترسی همگانی به خدمات سلامت باروری برخوردار شوند. این بدان معناست که کل جمیت دنیا اعم از زن یا مرد باید از حق انتخاب شریک جنسی، انتخاب وضعیت بچه‌دار شدن از زمان و مکان آن گرفته تا تعداد بچه برخوردار و همه باید به امکانات ضد بارداری دسترسی داشته باشند.

سازمان بهداشت جهانی سلامت را دارا بودن وضعیت مناسب از نظر فیزیکی، روحی و اجتماعی می‌داند و نه فقط فقدان بیماری. بر این اساس در سال ۱۹۹۴ و در کنفرانسی که با حضور کشورهای عضو سازمان ملل در قاهره تشکیل شد کشورهای عضو، سلامت باروری یا جنسی را در محدوده‌ای وسیع‌تر تعریف کردند. محدوده‌ای که شامل کلیه مسائل مربوط به باروری در تمام دوره زندگی یک انسان می‌شود. به عبارتی حق برخورداری از سلامت باروری به این معناست که همه انسان‌ها بتوانند به صورت رضایت‌بخشی از زندگی جنسی خود بهره‌مند شوند.

انسان‌ها بایستی به صورتی کاملاً انتخابی از حق دسترسی همگانی به خدمات سلامت باروری برخوردار شوند. این بدان معناست که کل جمیت دنیا اعم از زن یا مرد باید از حق انتخاب شریک جنسی، انتخاب وضعیت بچه‌دار شدن از زمان و مکان آن گرفته تا تعداد بچه برخوردار و همه باید به امکانات ضد بارداری دسترسی داشته باشند. حق انتخاب در مورد ازدواج، چه از لحاظ فرد مورد نظر و چه زمان و مکان ازدواج بخشی دیگر از حقوق باروری است. به این مورد اضافه کنید حق برخورداری از بهداشت حاملگی، امکانات زایمانی و حمایت‌های لازم از مادر و نوزاد و در کنار همه این‌ها حق دریافت آگاهی‌ها و آموزش‌های لازم در تمام موارد ذکر شده را برای رسیدن به تصمیم درست.

در کنگره قاهره «دسترسی همگانی به خدمات بهداشت و سلامت باروری تا سال ۲۰۱۵ برای تمام جمعیت دنیا» به عنوان یک هدف اصلی از طرف تمامی کشورهای عضو مورد توافق قرار گرفت و همه ملزم به فراهم کردن زمینه‌های مناسب برای اجرای آن شدند، اما با توجه به شرایط حال حاضر دنیا به نظر می‌رسد کشورهای در حال توسعه حداقل ظرف سه سال آینده نتوانند به این هدف نزدیک شوند.

در بسیاری از کشورهای دنیا امکان دسترسی به قرص‌های ضد بارداری و کاندوم برای بسیاری از زنان و مردان وجود ندارد. به همین دلیل حاملگی‌های ناخواسته بسیاری به خصوص در دختران نوجوان رخ می‌دهد که باعث مرگ و میر شمار زیادی از آن‌‌ها می‌شود. برنامه‌های تنظیم خانواده نیز در بسیاری از کشورهای رو به رشد به درستی انجام نمی‌شود.

در بسیاری از کشورهای دنیا امکان دسترسی به قرص‌های ضد بارداری و کاندوم برای بسیاری از زنان و مردان وجود ندارد. به همین دلیل حاملگی‌های ناخواسته بسیاری به خصوص در دختران نوجوان رخ می‌دهد که باعث مرگ و میر شمار زیادی از آن‌‌ها می‌شود. برنامه‌های تنظیم خانواده نیز در بسیاری از کشورهای رو به رشد به درستی انجام نمی‌شود. همه این‌ها در کنار مشکلات دیگر رسیدن به هدف یادشده را با سختی‌های زیادی روبه‌رو کرده است.

با این حال سازمان‌های بین‌المللی و به خصوص صندوق جمعیت ملل متحد همچنان با امیدواری در تلاشند تا بتوانند با تعیین اولویت‌های مناسب راه‌های بهتری برای غلبه بر این مشکلات پیدا کنند. دکتر باباتونده اوسوتی‌مهین (Babatunde Osotimehin) مدیر اجرایی صندوق تأکید ویژه‌ای بر آموزش برای نسل جوان دارد.

او می‌گوید: «ما باید افراد جوان را در مرکز برنامه‌هامان قرار دهیم. در برنامه توسعه باید مطمئن باشیم که آن‌ها آموزش‌های مناسب را دریافت می‌کنند. همینطور مهارت‌های لازم را. وقتی از آموزش حرف می‌زنم، این آموزش شامل مهارت‌های جنسی هم می‌شود. یعنی جوانان بتوانند انتخاب سالم درستی در زمینه باروری خود داشته باشند. باید از حق آن‌ها محافظت کنیم تا وقتی به اختیار خود انتخاب می‌کنند مجبور نباشند کاری را که دوست ندارند انجام دهند.»

کشف مقاوم‌ترین نوع بیماری سل

Babak M — Sun, 15 Jan 2012 14:40:33 +0000

کاترین رولاند (Katherime Rowland)

کاترین رولاند ـ نگرانی‌ها راجع به رشد روزافزون مقاومت عامل بیماری سل، با شناسایی گونه‌ای کاملاً درمان‌ناپذیر از آن توسط پزشکان هندی، دوباره رو به فزونی گذاشته است. هرچند که گزارش‌های منتشرشده می‌گویند آنچه پیدا شده، "نوعی جدید"ی از بیماری سل است، اما پژوهشگران بر این باورند که در واقع این بیماری، خود دوباره پیشرفت کرده و برخلاف انتظارات، هیچ از بار نگرانی‌های دیرپای پزشکان نکاسته است.

این کشف اخیر، هند را بعد از ایتالیا (در سال ۲۰۰۷) و ایران (۲۰۰۹)، در ردیف کشورهایی قرار داده است که تاکنون خبر از وجود مبتلایان به این بیماری داده‌اند، اما دانسته‌های فعلی ما از این بیماری که به "سل کاملاً درمان‌ناپذیر" (TDR-TB) شهرت یافته، فوق‌العاده کم است و به‌همین‌واسطه آمارهای رسمی، برآورد صحیحی از میزان شیوع آن به دست نمی‌دهد. به‌گفته جیووانی میگلیوری (Giovanni Migliori)، سرپرست مرکز سل و بیماری‌های ریوی، وابسته به سازمان بهداشت جهانی (WHO)، TDR-TB، نسخه‌ای مرگبار از انواع شدیداً مقاوم سل به شمار می‌رود که طی ده سال گذشته شیوع چشمگیری پیدا کرده‌اند. او می‌افزاید: "سل کاملاً درمان‌ناپذیر، اصلاً چیز جدیدی نیست."

از دهه ۱۹۶۰ میلادی، استفاده از دو دارو به نام‌های ایزونیازید و ریفامپیسین، روش معمول درمان سل به‌شمار می‌رفته است. هرچند که دوره‌هایی از مقاومت‌های موقتی تا پیش از دهه ۹۰ میلادی در این بیماری به چشم می‌خورد، اما بعد از آن بود که مقاومت سل نسبت به چندین نوع دارو، به‌شکل چشمگیری افزایش پیدا کرد تا جایی‌که پزشک‌ها در سال 2006، این بیماری را به "سل به‌شدت مقاوم در برابر دارو" (XDR-TB) تغییر نام دادند. براساس اطلاعات WHO، XDR-TB در دست‌کم ۵۸ کشور دنیا شایع است و سالیانه 25 هزار انسان به آن مبتلا می‌شوند.

کارول ماتنیک (Carole Matnick)، اپیدمولوژیست دانشکده پزشکی هاروارد در شهر بوستون ماساچوست نیز قبول دارد که TDR-TB، چیز جدیدی نیست و در ادامه پیشینه XDR-TB جای می‌گیرد. او می‌گوید: "وقتی XDR-TB را نام‌گذاری کردند، در واقع این بیماری وجود داشت، اما چندانی توجهی به آن نمی‌شد. اصلاً در مجموع آنقدرها توجهی به بیماری سل نمی‌شود."

مراقبت‌های ناکافی

بخشی از رشد مقاومت این بیماری را باید ناشی از عواقب درمان بیمارانی دانست که به ایدز هم مبتلا بوده‌اند که براساس آمار WHO، مشمول حال حدود ۱۳ درصد از کل مبتلایان به سل می‌شود. با این همه، مهم‌ترین معضل موجود، از نحوه مدیریت این بیماری آب می‌خورد. هرچند WHO، سل را به عنوان "بیماری محصول فقر" می‌شناسد، بهتر است انواع مقاوم آن را، بیماری‌های محصول فقر مدیریتی بخوانیم.

براساس گزارش این سازمان در سال ۲۰۱۱، کمتر از پنج درصد مبتلایان جدید، یا بیمارانی که در گذشته درمان شده بودند، آزمایش‌های مربوط به مقاومت در برابر دارو را گذرانده‌اند و تنها ۱۶ درصد از بیمارانِ مبتلا به انواع پیشرفته سل، مورد معالجات مناسب قرار می‌گیرند. میگلیوری می‌گوید: "این نمونه‌ها، حاکی از سوء تدبیر است. رشد مقاومت بیماری، علت انسانی دارد و ناشی از به کار بستن روش‌ها و همچنین اعمال دوره‌های نادرست زمانی برای درمان بیماری و تجویز رژیم غلط غذایی است."

در مدیریت بیماری سل، مؤلفه‌های زیادی را می‌توان تعیین‌کننده امکان درمان، یا رشد مقاومت این بیماری دانست. به کار بستن داروهای نابه‌جا، یا سوء مدیریت هم بدین‌‌معناست که یک بیمار، چرخه کامل درمان را طی نکند یا داروهای صحیح در اختیار پزشک قرار نگیرد و یا بیمارانی که سطح مقاومت سل‌شان هنوز معلوم نشده است، از طریق روش‌های نامناسب مورد درمان قرار بگیرند.

قسمتی از مشکلات هم مربوط به آزمایش سل می‌شود. روش پیشنهادی WHO، آزمایش خلط سینه است که بالغ بر یکصدسال پیش به‌عنوان روش استاندارد تشخیص سل قلمداد شد. هرچند که روش کم‌خرجی به شمار می‌رود، اما سابقه خوبی در تشخیص درست بیماری در بسیاری از مبتلایان ندارد و هیچ اطلاعاتی را هم مربوط به امکان درمانش از طریق فلان دارو به دست نمی‌دهد. به علاوه تا اعلام نتیجه آزمایش ممکن است هفته‌ها بگذرد و چنین بازه‌ای، به حد کافی برای مصرف احتمالی داروهای نابه‌جا، یا سرایت بیماری به دیگران طولانی است. با این همه در سال ۲۰۱۰ بود که WHO، با یک آزمایش سریع و بی‌‌دخالت عوامل انسانی، موسوم به Xpert موافقت کرد. در این روش، می‌توان به سطح مقاومت بیماری در برابر داروی اولیه ریفامپیسین هم پی برد. تا ماه ژوئیه ۲۰۱۱، ۲۶ کشور از این روش استفاده کرده‌اند و ۱۴۵ کشور دیگر نیز واجد شرایط دریافت کیت‌های آزمایشی با قیمتی ارزان‌تر شدند.

مرگ داروها

به‌گفته میتنیک، با توجه به این که داروهای اولیه‌ای که برای درمان سل تجویز می‌شود، حدود نیم‌قرن است که تغییر چندانی نکرده‌اند، چندان هم نباید از ظهور گونه‌های مقاوم سل تعجب کرد. او می‌گوید: "اگر استفاده از یک داروی مشابه را برای مدتی طولانی ادامه دهید، مقاومت بیماری، دیگر اجتناب‌ناپذیر می‌شود." سل، بعد از ایدز، دومین عامل مرگ و میر ناشی از بیماری‌های عفونی در دنیاست، اما به رغم تأثیر واضح آن بر توسعه بهداشتی و اقتصادی بشر، هنوز در ردیف اولویت‌های نخست صنعت داروسازی قرار نگرفته است. ‌

ریچارد چیسون (Richard Chaisson)، مدیر مرکز پژوهش‌های سل دانشکده بهداشت عمومی دانشگاه جان هاپکینز، می‌گوید: "چندین دهه است که صنعت داروسازی علاقه چندانی به بیماری سل نشان نمی‌دهد. این صنعت برای خودش نتیجه گرفته که این بیماری، بازار چندان خوبی ندارد و سودی هم عایدشان نمی‌کند"، اما به‌گفته چیسون، با روند رو به رشد مشارکت‌ بخش خصوصی و مؤسسات مردم‌نهاد با پروژه‌های پژوهشی مربوط به سل، صنعت داروسازی هم رشد چشمگیری نسبت به ده سال پیش داشته است.

تا سال ۲۰۱۱، ده داروی جدید یا اصلاح‌شده سل، در معرض آزمایشات بالینی قرار گرفت که تمامی‌شان استعداد کاهش دوره درمان بیماری، یا بهینه‌سازی روش‌های مبارزه با انواع مقاوم آن را دارند. بعضی مطالعات هم در مراحل پایانی خود به سر می‌برند که از آن جمله می‌توان به فاز سوم آزمایش‌ روی سگ‌ها اشاره کرد که در آن‌ها تلاش می‌شود به کمک داروی آنتی‌بیوتیک موکسی‌فلوکساسین، دوره درمان سل، از شش ماه به دوماه کاهش یابد. داروهای تیبوتک و نووراتیس نیز باهدف تولید داروهایی به‌منظور درمان انواع مقاوم سل، در فاز دوم آزمایش‌های خود هستند.

منبع: nature

در همین زمینه:

ما؛ کماکان مغلوب مالاریا

توضیح تصویر:

مرکز نگهداری مبتلایان به ایدز و XDR-TB – تایلند / عکس از James Nachtwey

آلودگی مرگ‌آور هوا در اهواز

Babak M — Sun, 11 Dec 2011 15:06:56 +0000

سعید بیانی

سعید بیانی ـ امروزه با گذشت بیش از ۲۰ سال از جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، در حالی که داغ گلوله‌های خمپاره و توپخانه رژیم بعث عراق از سیمای شهر و خاطره‌ها اهواز هنوز پاک نشده است، مردم این منطقه با پدیده بسیار خطرناک‌تری از جنگ دست و پنجه نرم می‌کنند.

گرد و غبار معلق درهوا، آلودگی‌ای که میانگین سالانه ذرات معلق در این شهرها را به بالای ۳۰۰ میکروگرم بر متر مکعب رسانده است، خطرناک‌ترین سطح در زمینه آلودگی هواست. آلودگى هوا به معناى مخلوط شدن هوا با گازها، قطرات و ذراتى است که کیفیت هوا را کاهش مى‌دهند. استان خوزستان که اهواز مرکز آن است، مرکزیت اصلی تولید نفت و صنایع دیگری همانند فولاد را در ایران برعهده دارد که برمیزان آلودگی هوا در این شهر روزبه ‌روز افزوده و آن را شدیدتر کرده است. مهم‌ترین علت آلودگی هوای اهواز، گرد و غبار و حمل و نقل درون‌شهری ، گسترش افسارگسیخته بافت شهر و رسیدن آن بهکارخانه‌هایی مانند ایران کربن و فولاد خوزستان است. ازچندسال گذشته عوامل طبیعی همانندتوفان‌های غبار از عربستان سعودی و عراق و خشکسالی بحران آلودگی را تشدید کرده است.

سازمان بهداشت جهانی (WHO)، یکی از آژانس‌های تخصصیسازمان ملل متحد که نقش مرجعیت سازمان‌دهنده را بر بهداشت جامعه جهانی ایفا می‌کند، در تازه‌ترین گزارش خود به بررسی وضعیت شهرهای جهان از نظر آلودگی هوا پرداخته است.

دراین گزارش کلان‌شهرهای ایران جزو آلوده‌ترین شهرهای جهان و شهر اهواز ازنظر وجود ذرات معلق در هوا که کوچک‌تر از ۱۰ میکرومتر هستند، آلوده‌ترین شهر جهان شناخته شده است.

توصیه این سازمان این است که میزان این ذرات از ۲۰ میکروگرم در هر متر مکعب تجاوز نکند. گزارش یادشده بر مبنای اطلاعات آماری دولت‌ها بر اساس وضعیت وجود گرد وغبار و ذرات معلق کمتر از ۱۰ میکرو متر در آسمان شهرهای بیش از هزار و ۱۰۰ شهرجهان تهیه شده‌ است. شهر اهواز با میانگین ۳۷۲ میکرو گرم ذرات معلق کمتراز ۱۰ میکرومتر در هر متر مکعب از هوا در صدر فهرست آلوده‌ترین شهرهای جهان قرارگرفته است.

در این گزارش با اشاره به اینکه آلودگی هوا مسئول مرگ و میر سالانه یک میلیون و ۳۴۰ هزار نفر انسان در کره زمین است تاکید شده که سرمایه‌گذاری دولت‌ها در کاهش آلودگی هوا، سرمایه‌گذاری زودبازده است که تاثیرات آن به صورت کاهش مرگ و میر‌ها و بیماری‌های ناشی از آلودگی هوا و در نتیجه کاهش هزینه‌های درمان و دیگر هزینه‌ها‌، به سرعت در جوامع درگیر با این پدیده قابل مشاهده خواهد بود.

در گزارش سازمان بهداشت جهانی دلیل اصلی آلودگی هوا در اهواز یک میلیون و سیصد هزار نفری‌، استانداردهای پایین خودروها و کیفیت نامرغوب سوخت‌های مورد مصرف در آنها و آلودگی ناشی از کارخانجات صنعتی و نیز آلودگی ناشی از نیروگاه‌های تولید برق عنوان شده است.

شهروندان اهوازی و مرگ تدریجی

علی فرهادی، ۳۲ ساله، کارگر است و درباره شهروندان اهوازی می‌گوید: "دیگر این شهر جای زندگی نیست، ۳۰ سال است از خداوند عمر گرفته‌ایم و در این شهر زندگی کرده‌ایم، با تمامی بدبختی‌ها‌ی این شهر دست و پنجه نرم کرده‌ایم، از جنگ و حملات بعثی‌ها تا بی‌کاری و فقر. حال هم تا شکلی به زندگی خودمان داده‌ایم، آلودگی هوا جان فرزندان و پدر و مادرم را به خطر انداخته است."

علی در ادامه می‌گوید: "پدرم با ۸۰ سال سن دیگر جرئت بیرون رفتن از خانه را ندارد. در خانه حبس شده. خود من وقتی از سر کار باز می‌گردم گلویم به شدت می‌سوزد. احساس سنگینی در سینه‌ام می‌کنم و مدام سرفه می‌کنم."

سیدشریف حسینی، نماینده مردم اهواز در مجلس، در ارتباط با آلودگی شهر اهواز در گفت‌وگویی با خبرآنلاین گفته است: "اهواز توسط سازمان بهداشت جهانی در رتبه اول آلودگی هوا قرار دارد و این یک واقعیت است که اعلام شده است."

وی با طعنه یادآور شده است: "ما می‌توانستیم قبل از این‌که سازمان بهداشت جهانی وارد شود و کشور ما را زیر سئوال ببرد و ما را در رتبه اول به لحاظ آلودگی قرار دهد، این مشکلات را حل کنیم."

نماینده اهواز با اشاره به سفر دوم استانی هیئت دولت به استان خوزستان و وعده و وعید‌های محمود احمدی‌نژاد در مورد‌ مصوبه‌ای مبنی بر اختصاص ۲۰۰ هزار هکتار از زمین‌های استان خوزستان برای کاهش پدیده ریزگردها گفته است: "متاسفانه بعد از گذشت دوسال و نیم از این مصوبه هنوز هیچ اتفاق عملی‌ای صورت نگرفته است. متاسفانه شهر اهواز از ۳۶۵ روز سال، ۱۲۰ روز هوای آلوده بحرانی دارد وگرد و غبار و مشکلات در این شهر فرصتی را نه برای تفریح مردم در هوای آزاد می‌گذارد و هم تهدیدی است برای بچه‌های مدرسه‌ای. مشکل اینجاست که اگربخواهیم از قانون تهران استفاده کنیم و بچه‌ها را در این ۱۲۰ روز تعطیلکنیم، فرصتی برای تحصیل نمی‌ماند. همه ما هم می‌دانیم که تعطیلی تنهاراه حل نیست."

وی افزوده است: "هم‌چنین قرار بود با کشورهای همسایه نشست‌هایی برای حل این مشکل برگزار شود. اگرچه نشست‌های اولیه در این زمینه برگزار شد ولی اقدام عملی اتفاق نیفتاد."

آقای حسینی خاطرنشان کرده است که "قرار بود برای رفع این مشکل از استان‌های جنوبی کشور اعتبار پیش‌بینی شود ولی این کار نیز صورت نگرفت".

وی با بیان اینکه نباید برگزاری این جلسات بدون نتیجه و صرف برقراری یک نشست باشد، اظهارداشته است: "متاسفانه اهواز امروز به جای آن‌که رتبه‌های اول علمی را داشته باشد، در رتبه اول آلودگی جهان قرار گرفته است."

وقوع پدیده گرد و غبار در خوزستان از سال ۸۰ در شهرستان‌های آبادان، خرمشهرو شادگان آغاز شد. در این سال گرد و غبار شش نوبت با حداکثر غلظت دوهزار و۱۰میکروگرم بر مترمکعب معادل ۱۳ برابر حد مجاز اتفاق افتاد و حداکثر زمان وقوع آن ۴۸ ساعت بود. ۱۵۰ میکروگرم بر متر مکعبحد مجاز آلودگی است. این پدیده بعد از چهارسال تمام شهرهای خوزستان، پس از هفت سال پنج استان و درحال حاضر ۱۷ استان کشور را درگیر کرده و به یک معضل ملی تبدیل شده است.

در سال ۸۷ در خوزستان، گرد و غبار ۵۵ نوبت با حداکثر غلظت ۶۳ برابر حد مجازآلودگی و پایداری ۸۴ ساعت اتفاق افتاد. این پدیده در سال ۸۸، ۶۶ نوبت باحداکثر غلظت ۴۶ برابر حد مجاز آلودگی و پایداری ۱۴۴ ساعت، در سال‌ گذشته نیز ۴۲ نوبت، با غلظت ۳۸ برابر حد مجاز آلودگی و پایداری ۷۶ ساعت و امسال نیز تاکنون ۳۱ روز در خوزستان رخ داد.

عوارض آلودگی هوا

اخیراً مطالعه تازه‌ای در انگلستان انجام شده است که نشان می‌دهد تنفس در دود ترافیک و آلودگی هوا می‌تواند باعث حمله قلبی شود.این مطالعه که در مجله پزشکی بریتانیا منتشرشد، این موضوع را روشن می‌سازد که آلودگی احتمال حمله قلبی را تسریع می‌کند نه اینکه مستقیماً عامل آن باشد.

دکتر کریشنان باسکاران از دانشکده بهداشت دانشگاه لندن و در ارتباط با این مطالعات گفته است: "مادریافتیم که در شش ساعت اول پس از به اوج رسیدن آلودگی خطر حمله قلبی براییک مدت کوتاه افزایش پیدا می‌کند، اما جالب اینکه وقتی بعد از گذشت این شش ساعت، شمار حملات قلبی از حدانتظار کمتر است"، به گفته او نتایج مطالعه نشان می‌دهد که آلودگی برای چند ساعت حمله قلبی را جلو می‌اندازد.

به علاوه، رژیم غذایی ناسالم وکشیدن سیگار عوامل خیلی بزرگ‌تری در حمله قلبی هستند، اما آلودگی ناشی ازدود اگزوز مثل خامه روی کیک است که می‌تواند کار را یکسره کند. برخی مواد آلاینده ناشی از سوخت خودرو مانند بنزن و فرمالدیید سمی‏اند و اثر سرطان‏زایی‏شان شناخته شده است. این ترکیبات حتی در مقادیر کم تماس خطرناک هستند و ممکن است موجب تغییرات ژنتیکی، نقایص مادرزادی و سایر بیماری‌هایخطرناک شوند. این ترکیبات می‏توانند به‌طور مستقیم استنشاق و به وسیله ذرات کوچک گرد و غبار وارد ریه‏ها شوند. ذرات آلاینده و ترکیبات زیان‌آور هوای آلوده از طریق دستگاه تنفسی یا پوست جذب بدن می‌شود و از طریق جریان خون به مغز می‌رسد و موجب اختلالات و التهاباتی همانند آلزایمر در افراد مسن‌تر در اثر تماس مداوم با هوای آلوده و همچنین باعث پایین آمدن توانایی ذهنی در کودکان می‌شود.

از دیگر آسیب‌های هوای آلوده می‌توان به بیماری‌های ریوی، سرطان ریه و مرگ زودرس اشاره کرد. پژوهشگران هلندی با بررسی ۶۳۲ کودک ۷ تا ۱۱ ساله دریافتندناراحتی‏های تنفسی در کودکان با افزایش آلودگی هوا تشدید می‏شود. تماس مداوم باذرات معلق شامل ذرات ریز میکروسکوپی و قطرات بسیار کوچک مایعات که به دلیل اندازه کوچک‏شان در بینی و قسمت فوقانی دستگاه تنفس ته‌نشین نمی‏شوند و درسیستم دفاعی طبیعی بدن به دام نمی‏افتند، می‏تواند سبب خس‌خس و تنگی نفس وعلایم مشابه در افراد مبتلا به آسم یا افرادی شود که سیستم تنفسی حساسی دارند.

ذرات آلاینده در هوای آلوده که جذب خون می‌شود موجب غلیظ شدن خون و بالا رفتن احتمال تشکیل لخته، آسیب به سرخرگ‏ها، تصلب شرائین و ایجاد رسوب چربی در دیواره رگ‏هامی‏شود و احتمال مرگ در اثر سکته قلبی را در افرادمبتلا به تصلب شرایین بالا می‌برد.

درد‌های شکمی از دیگر عوارض آلودگی هوا می‌تواند باشد. به گفته محققان کانادایی دردهای شکمی، از شایع‌ترین علل مراجعه به بخش اورژانس در بیمارستان‌ها است که می‌تواند با آلودگی هوا در ارتباط باشد. محققان با بررسی‌ بیش از ۱۲۰ هزاربیمار مبتلا به دردهای شکمی و بررسی اطلاعات مرکز ملی کنترل آلودگی هوا درکانادا برای تعیین سطح تماس با ازن، دی‏اکسید نیتروژن، دی‏اکسید گوگرد، مونوکسید کربن و ذرات معلق مشاهده کردند شمار مراجعه بیماران به دلیلبروز این قبیل دردها به بیمارستان در روزهایی که آلودگی هوا بیشتر است، افزایش می‌یابد.

دهان، حلق و بینی مسیر اصلی عبور هوای آلوده است. بینی نقش مهمی در تصفیه آلودگی‏ها دارد. مواد آلاینده‏ای که در بینی تجمع پیدا می‏کند می‏تواند به بافت بینی، سینوس‏ها و مخاط تنفسی آسیب برساند. آسیب سلول‏ها در اثر تماسبا مواد شیمیایی آلاینده سیستم ایمنی بدن را در حالت دفاعی قرار می‏دهد. این موضوع می‏تواند بدن را در برابر بیماری‏های ویروسی و عفونی آسیب‏پذیر کند.

آزمایشات و مطالعات مختلف نشان داده است، افزایش آلاینده‌ها در هوا زمینه تغییرات در کروموزم‌ها را فراهم می‌کند که خود موجب کاهش شدید تحریک اسپرم، کاهش شدید درصد اسپرم طبیعی از نظر شکل و ساختمان می‌شود. این عامل خود دلیلی برای ناباروری در مردان است. از دیگر عوارض آلودگی هوا، می‌توان به عدم رشد طبیعی جنین در زمان بارداری وهمچنین بالا رفتن آمار سقط جنین به‌طور ناخواسته اشاره کرد.

عدم تحقق وعده‌های دولت

متخصصان زیست محیطی طی تحقیقات خود اعلام کرده‌اند در صورت تخصیص بودجه از جانب دولت برای افزایش ۵۰۰ هکتاری پوشش گیاهی در شهر اهواز و انجام پروژه کمربند سبز، بین چهار تا شش درجه ازگرمای هوا در اهواز کاسته خواهد شد، و آلودگی هوا نیز تا حد چشمگیری پایین خواهد آمد. دوسال و نیم گذشته است و هنوز بودجه‌ای برای حل این مشکل حاد ملی در نظر نگرفته‌اند.

بحران دیگری نیز وجود دارد که باعث اعتراض سازمان محیط زیست و حساسیت در میان مردم شده است: در فاصله جاده اهواز تا آبادان مقدار بسیار زیادی مزارع نیشکر وجود دارد که بعضی از آنها را بعداز برداشت آتش می‌زنند. همین مسئله موجب بروز آلودگی بسیار زیاد در محیط شده است.سوخت کم کیفیت و صنایع سنگین داخلی در این آلودگی نقش به‌سزایی ایفا می‌کند.

تا زمانی که دولت فکری برای حل این مشکل نکند که تبدیل به یک مرگ تدریجی برای اهوازی‌ها شده است، وضعیت هر روز حادتر و نگران‌کننده‌تر می‌شود. نکته جالب توجه در گزارش سازمان بهداشت بین‌المللی آن است که دو شهر کوچک از کانادا و آمریکا به ترتیب با دارا بودن سه وشش میکروگرم ذرات معلق کمتر از ۱۰ میکرومتر در یک متر مکعب از هوا جزو پاک‌ترین شهرهای جهان شناخته شده‌اند. همچنین در این گزارش واشنگتنبا دارا بودن ۱۸ میکروگرم‌، توکیو با ۲۳ و پاریس با ۳۸ میکروگرم ذرات معلق کمتر از ۱۰ میکرو متر در هر متر مکعب از هوا جزو شهرهای پاکیزه جهان طبقه‌بندی شده‌اند.

"آمريکا عامل اصلی آلودگی هوا در شهرهای ايران است"

Sat, 01 Oct 2011 07:41:50 +0000

مقامات ايران در ديدارهای خود با مسئولان کشورهای عربی به‌ويژه عراق از ورود ريزگردهای آلاينده به خاک اين کشور گله‌مند هستند.

خبرگزاری نيمه‌دولتی فارس در رابطه با گزارش اخير سازمان بهداشت جهانی در مورد آلودگی هوا در شهرهای جهان، آمريکا را عامل اصلی آلودگی هوا در شهرهای ايران دانست.

سازمان بهداشت جهانی در تازه‌ترين بررسی خود اعلام کرد که شهرهايی در ايران (اهواز و سنندج)، هند، پاکستان و پايتخت مغولستان در ميان آلوده‌ترين شهرهای جهان از نظر آلودگی هوا هستند.

اين سازمان جهانی در گزارش خود آورد که "شهر اهواز، مرکز استان خوزستان، با اختلاف چشمگير نسبت به ديگر شهرهای جهان در صدر آلوده‌ترين شهرها از نظر ذرات معلق در هوا کوچک‌تر از ۱۰ ميکرومتر است."

ميزان سالانه اين آلودگی در اهواز ۳۷۲ ميکروگرم در هر متر مکعب بوده است. صنايع سنگين و کيفيت پايين سوخت دو علت مهم آلودگی در اين شهر يک ميليون و ۳۰۰ هزار نفری اعلام شده است.

بر اساس اين گزارش، اولان باتور، پايتخت مغولستان با آلودگی ۲۷۹ ميکروگرم در هر متر مکعب در رده بعدی و سنندج با ۲۵۴ ميکروگرم در رده سوم قرار دارد.

در خردادماه سال جاری گرد و غبار در ۲۰ استان کشور گزارش شد و حتا تهران را تا مرز تعطيلی کشاند

خبرگزاری فارس در گزارش خود آورده است: "تمام آلاينده‌ها از عراق وارد ايران و به‌ويژه شهرهای جنوبی و جنوب غربی کشور می شوند."

فارس می‌افزايد: "ريشه اين زخم که طی هشت سال گذشته دهان باز کرده است به اعتقاد مسئولان، جنگ‌افروزی آمريکا در عراق است."

اين گزارش ادامه می‌دهد: "زمين‌های بی‌آب و علف و بيابان‌های عراق که کانون‌های ذرات معلق بودند و طی سال‌ها ديگر تثبيت شده بودند با حملات نظامی آمريکا، زير و رو شدند و دوباره برای ايجاد آلودگی، جان دوباره گرفتند."

گزارش فوق با تأکيد بر اين‌که "بهترين روش برای جلوگيری از پراکندگی ذرات معلق در عراق، مالچ‌پاشی زمين‌ها و هورهای خشک شده است"، می‌افزايد: "مالچ‌پاشی بيابان‌ها نيز که تا پبش از حشور آمريکايی‌ها انجام می‌شد با شروع جنگ به‌دست فراموشی سپرده شد که با وضعيت فعلی عراق که درگير حضور اشغالگران است، مالچ‌پاشی منابع آلاينده، اولويت صدم به‌شمار می‌رود."

مالچ ماده چسبناکی است که از ریشه گیاهی یا نفتی گرفته می‌شود و برای تثبیت خاک بیابان‌ها به‌کار می‌رود.

فارس عامل ديگر را نابودی کشاورزی عراق در سال‌های اخير و تهديد منابع آبی آن دانست و نوشت به همين دليل روزبه‌روز به ميزان زمين‌های باير و هورهای خشک شده در اين کشور اضافه شده و ميزان تهديد افزايش منابع آلاينده هوای ايران نيز بالا رفته است.

مشکل ذرات گرد و غبار در شهرهای ايران به شهرهای جنوبی و جنوب شرقی محدود نمی‌شود.

در خردادماه سال جاری گرد و غبار در ۲۰ استان کشور گزارش شد و حتا تهران را تا مرز تعطيلی کشاند.

دکتر یوسف رشیدی، مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران در گفت‌وگويی با تارنمای خبرآنلاين در خردادماه گذشته، سوخت و خودروهای فرسوده را عامل مؤثر در آلودگی هوا دانست.

همچنين در همين ماه، دکتر قوام نصیری، رئیس سابق مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه مشهد به خبرآنلاین گفت: "در سال‌های اخیر، سرطان‌های مغز استخوان در اطفال و سرطان‌های ریه در بزرگ‌سالان افزایش شدیدی داشته که ما یکی از علل آن را آلودگی هوا می‌دانیم."

وی افزود: "نقش ریزگردهای عربی در بروز سرطان شهروندان را مطالعه نکرده‌ایم، ولی به دلیل آلودگی هوای شهرها که ناشی از سوخت فسیلی است، سرطان‌های مغز استخوان و ریه در افراد افزایش یافته است."

اهواز آلوده‌ترین شهر جهان شناخته شد

Tue, 27 Sep 2011 08:53:58 +0000

سازمان بهداشت جهانی در تازه‌ترين بررسی خود اعلام کرده است که شهرهايی در ايران (اهواز و سنندج)، هند، پاکستان و پايتخت مغولستان در ميان آلوده‌ترين شهرهای جهان از نظر آلودگی هوا هستند.

به گزارش آسوشيتدپرس، سازمان بهداشت جهانی در گزارش خود آورده است که "شهر اهواز، مرکز استان خوزستان، با اختلاف چشمگير نسبت به ديگر شهرهای جهان در صدر آلوده‌ترين شهرها از نظر ذرات معلق در هوا کوچک‌تر از ۱۰ ميکرومتر است."

بررسی انجام شده مبتنی بر داده‌های گزارش شده توسط کشورها در چند سال اخير در رابطه با ذرات معلق کوچک‌تر از ۱۰ ميکرومتر در ۱۱۰۰ شهر است.

سازمان بهداشت جهانی توصيه کرده است که اين حد نهايی از ذرات ۲۰ ميکروگرم است که می‌تواند باعث ايجاد مشکلات تنفسی زياد در انسان شود. اين ذرات بيشتر دی‌اکسيد سولفور و دی‌اکسيد نيتروژن هستند که توسط نيروگاه‌ها و کارخانه‌ها ايجاد می‌شوند.

سازمان بهداشت جهانی: اغلب روند سريع صنعتی شدن و استفاده از سوخت‌های با کيفيت پايين برای ترابری و توليد برق عوامل اصلی آلودگی هستند

ميزان سالانه اين آلودگی در اهواز ۳۷۲ ميکروگرم در هر متر مکعب بوده است. صنايع سنگين و کيفيت پايين سوخت دو علت مهم آلودگی در اين شهر يک ميليون و ۳۰۰ هزار نفری هستند.

شهرهايی در پاکستان و هند مانند کتا و کانپور در کنار بوتسوانا هم دارای آلودگی‌های زيادی تشخيص داده شده‌اند.

سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد که دلايل اين آلودگی متفاوت است اما اغلب روند سريع صنعتی شدن و استفاده از سوخت‌های با کيفيت پايين برای ترابری و توليد برق عوامل اصلی آلودگی هستند. در حالی که ضعف سيستم‌های حمل و نقل عمومی منجر به انفجار استفاده از وسايل نقليه خصوصی شده است.

برخی از نمايندگان مجلس در ايران از توليد بنزين کم کيفيت پايين به‌عنوان يکی از عوامل اصلی آلودگی هوا در شهرهای ايران ياد کرده‌اند. طوفان‌های موسمی ريزگردها در جنوب ايران نيز يکی ديگر از عوامل آلودگی هوا در شهرهای آن نواحی شناخته می‌شود.