مذاکرات استانبول

مذاکرات استانبول، سیاست تهدید و وقت‌کشی

Thu, 05 Jul 2012 23:26:08 +0000

نعیمه دوستدار

نعیمه دوستدار − مذاکرات استانبول، میان ایران و گروه ۵+۱ پس از ۱۵ساعت گفت ‌و گو در سطح کارشناسی، سرانجام با این تصمیم به پایان رسید که ایران و کشورهای عضو گروه ۵+۱ مذاکرات را ادامه دهند. هرچند دیپلمات‌های ایرانی هنگام خروج از این جلسه درباره محتوای آن اظهار نظری نکردند، اما یکی از آنان به خبرنگاری گفته است که "ما لبخند می‌زنیم و این لبخند گویای همه چیز است."

روزنامه واشنگتن پست خبر داده نشست استانبول که از روز سه‌شنبه آغاز شده بود، اوایل روز چهارشنبه، به پایان رسید، آن هم با این توافق که هلگا اشمیت و علی باقری با هم مذاکره داشته باشند. هرچند تنها با برگزاری دیدار میان اشمیت و باقری است که می‌توان درباره آینده مذاکرات و امکان ادامه آن اظهارنظر کرد اما به نظر می‌رسد که حرکت در مسیر مذاکرات هسته‌ای ایران از همیشه کندتر شده است و هر بار تنها قدم‌های کوچکی برداشته می‌شود.

نشست کم‌ نتیجه

گفت و گو درباره مسائل فنی در سطح کارشناسی، بهانه تشکیل نشستی در استانبول ترکیه بود که حالا هر کدام از طرفین آن را به شکلی متفاوت تفسیر می‌کنند. مایا کوسیانیچ، سخنگوی کاترین اشتون، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفته است: "حالا انتخاب با ایران است. ما انتظار داریم ایران سرانجام تصمیم بگیرد که آیا می‌خواهد دیپلماسی اثربخش باشد یا خیر."

سخنگوی خانم اشتون درباره انتظار از ایران برای رسیدن به توافق درباره‌ اعتمادسازی سخن گفته و تاکید کرده که ایران باید به نگرانی‌های جامعه بین‌الملل پاسخ دهد.

شاید این نقل قول خبرگزاری ایسنا از روزنامه کریستین ساینس مانیتور از سخن یک مقام ایرانی در مذاکرات، به نظر جذاب برسد که گفته است: "گاهی فکر می‌کنم هیچ‌یک از طرف‌ها دیگری را درک نمی‌کند." اما این تنها دلیل بی‌حاصلی گفت ‌و گوهای اخیر ایران و ۵+۱ نیست؛ چون دست کم در مورد طرف ایرانی، به نظر می‌رسد که موضوع روشن شده است: ایران می‌خواهد تا جای ممکن روند مذاکرات کند و آهسته باشد تا برنامه‌های خود را پیش ببرد، چه ابن برنامه تلاش برای غنی‌سازی اورانیوم باشد، چه به دست آوردن زمان برای دور زدن تحریم‌ها و ایجاد مانع برای تصمیم‌های احتمالی غرب.

مذاکره‌کنندگان: هلگا اشمیت و علی باقری

به هر حال، دیپلماتی که درباره مذاکرات استانبول اظهار نظر کرده، درباره نتایج اعلام شده در مورد این گفت ‌وگوها هم اظهارنظری کرده که بیراه نیست: "فضا کاملا پیچیده است. هر دو طرف می‌خواهد نشان دهد که گفت‌وگوها نتایجی داشته است حتی اگر این فقط تعیین یک تاریخ یا مکان برای نشست بعدی کارشناسی باشد."

حضور سنگین ناوهای آمریکایی

این اتفاق‌ها اما تنها موضوع مهم و پر سر و صدا در فضای سیاسی ایران نیست. نیویورک تایمز گزارش داده که آمریکا تجهیرات نظامی قابل توجهی را به خلیج فارس انتقال داده تا نیروهای نظامی ایران را از هرگونه تلاش برای بستن تنگه هرمز باز دارد. ‌آمریکا همچنین تعداد جت‌‌های جنگنده‌ای را که توانایی قابل توجهی در نفوذ به ایران دارند، افزایش داده است. این استقرار، بخشی از برنامه بلند مدت آمریکا برای تقویت حضور نظامی‌اش در خلیج فارس است و احتمال به کارگیری گزینه نظامی را در مورد ایران، تایید می‌کند.

در حالی که آمریکا و متحدانش در حال اعمال تحریم‌های گسترده‌تر نفتی علیه ایران هستند تا این کشور را مجبور به تصمیم‌گیری در‌باره برنامه هسته‌ای‌اش کنند، ایران تلاش می‌کند تا با به تعویق انداختن مذاکرات، زمان را به سود خود تغییر دهد. از سوی دیگر حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس ممکن است سپاه پاسداران ایران را وادار به واکنشی جدی‌تر در مقابل این حضور کند.

نظر یک دیپلمات درباره مذاکرات استانبول:
"فضا کاملا پیچیده است. هر دو طرف می‌خواهد نشان دهد که گفت‌وگوها نتایجی داشته است حتی اگر این فقط تعیین یک تاریخ یا مکان برای نشست بعدی کارشناسی باشد."

اکنون یکی از مشخص‌ترین نشانه‌های این حضور اعزام ناوهای نظامی ویژه برای گشت‌زنی در تنگه هرمز است و پیام آن به رهبران ایران این است که هرگز فکر بستن این تنگه را نکنند. فرماندهان نظامی آمریکا چند بار درباره مین‌گذاری تنگه هرمز یا غرق کردن چند نفت‌کش در این مسیر هشدار داده‌اند و با ایران از در گفت و گو در‌آمده‌اند. در حال حاضر هم تعداد کشتی‌های مین‌روب آمریکا در منطقه به هشت شناور رسیده است.

طرحی برای تهدید

با وجود همه این بحران‌ها، نمایندگان مجلس ایران تلاش می‌کنند طرحی دوفوریتی را در مجلس به تصویب برسانند تا بر اساس آن تنگه هرمز بسته شود.

با آغاز ماه ژوئیه و اجرایی شدن تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه ایران و بیمه نفت‌کش‌های ایرانی، مجلس طرحی دوفوریتی تهیه کرده که با تصویب آن "از رفت‌وآمد تانکرهای نفتکش که به مقصد کشورهای تحریم کننده در حرکت باشند، جلوگیری خواهد شد."

بر اساس ماده واحده این طرح دولت جمهوری اسلامی ایران موظف می‌شود بر پایه حق حاکمیت خود، از عبور نفت‌کش‌هایی که نفت خود را به مقصد کشورهای طراح تحریم نفتی علیه ایران (اتحادیه اروپا، آمریکا و اسرائیل غاصب)، می‌برند، جلوگیری کند.

صد نفر از نمایندگان مجلس این طرح را امضا کرده‌اند، طرحی که تصویب و حتی پذیرش آن در هیئت رئیسه مجلس و پس از آن تاییدش در شورای نگهبان مورد تردید است. خبرهایی نیز در مورد مخالفت وزارت خارجه و هیئت رئیسه مجلس ایران در به رای گذاشتن طرح دو فوریتی کمیسیون امنیت ملی و جلوگیری از آن منتشر شده است.

این اقدام مجلس ایران هرچند هنوز تنها در حد تهدید است، اما وقتی در کنار مذاکرات مسکو قرار می‌گیرد، معنای خطرناکی پیدا می‌کند. به این ترتیب که چنین به نظر می‌رسد که در کنار تلاش‌های هیئت مذاکره کننده ایرانی برای کش دادن روند مذاکرات، مجلس ایران به دنبال روش‌های متفاوتی است.

با این که به اثبات رسیده که نمایندگان مجلس در جریان مذاکرات هسته‌ای نیستند و معمولا تصمیمات مربوط به این حوزه در جاهای دیگر گرفته می‌شود، و با این که به نظر می‌رسد این طرح تنها یک طرح شعاری و برای جلب توجه در میان افکار عمومی و اعلام قدرت در فضای داخلی است، مطرح شدن این تهدید می‌تواند فشار روی ایران را در حوره‌های مختلف بیشتر کند. فشار ۵+۱ بر ایران در روند مذاکرات هسته‌ای تنها یکی از فشارهای احتمالی است که با رفتار مخاصمت جوی ایران احتمال می‌رود.

فشار دیگر، احتمال ناامن شدن خلیج فارس است. هرچند ایران از مدت‌ها پیش تسلط خود را بر خلیج فارس از دست داده و در عمل امکان کنترل عبور و مرور نفت‌کش‌ها را در تنگه عمان ندارد، اما تهدید به ایجاد ناامنی می‌تواند برای کشورهای عربی منطقه در طرح ادعای قدیمی‌شان در زمینه جزایر سه‌گانه موقعیت مناسبی باشد و فضای گفت‌وگوهای هسته‌ای ایران را تغییر دهد.

در کنار این تهدید، سپاه پاسداران هم اقدام به برپایی یک مانور با عنوان "پیامبر اعظم ۷" کرده که در آن امیرعلی حاجی زاده، فرمانده نیروی هوایی سپاه، گفته است: "پیام رزمایش موشکی پیامبر اعظم۷ این است که در مقابل هرگونه تهدید احتمالی، پاسخ قاطع، محکم و کوبنده خواهیم داد. اگر چنین واقعه‌ای اتفاق بیفتد موشک‌های زمین به زمین سپاه همچون صاعقه‌ای بر سر دشمنان فرود خواهد آمد. با این جنگ روانی که کشورهای منطقه‌ای راه انداخته‌اند و بلوفی بیش نیست، پیام رزمایش ما ایستادگی در مقابل فشارها و زور گویی‌های آنهاست و اینکه در کنار ملت ایران مصمم هستیم".

از سوی دیگر، آمریکا همچنان می‌کوشد تا بر اساس سیاستی دو وجهی، به معنای حفظ روش مذاکره در کنار اعمال تحریم‌های شدید، گزینه نظامی را همچنان برای خود حفظ کند؛ آن هم در حالی که باراک اوباما در میانه کارزار انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا، همواره از سوی میت رامنی، رقیب خود به ضعف در برخورد با ایران متهم می‌شود و تمایل دارد مسئله ایران را بدون ایجاد بحرانی تازه حل کند.

داستان تهدید و مذاکره همزمان حالا یک رفتار عادی در سیاست هسته‌ای حکومت ایران است که با تکیه بر آن تلاش می‌کند در مقابل فشار خردکننده تحریم‌ها و تهدیدها، زمان بیشتری برای خود بخرد؛ سیاستی که گویا غرب هم هملن را در پیش گرفته است.

نشانه‌هایی برای شکست مذاکرات مسکو

Tue, 29 May 2012 22:19:29 +0000

اشکان پارسا

اشکان پارسا - اسامی شهرهایی که میزبان مذاکرات اتمی با ایران هستند یکی پس از دیگری عوض می‌شود اما هنوز خبری از توافق نیست. بعد از توقف قطار دیپلماسی در استانبول و بغداد اکنون نوبت مسکو است، شهری که دیپلمات‌های آن، خود یکی از طرفین گفتگو با ایران هستند.

انتخاب مسکو به عنوان میزبان دور آینده مذاکرات میان ایران و گروه ۱+۵ (اعضای دائم شورای امنیت به همراه آلمان) تنها توافق ملموسی است که از گفت‌وگوهای روز سوم خرداد در بغداد به‌دست آمد.

هیچ یک از طرفین درباره محتوای گفت‌وگوهای بغداد اطلاع دقیقی به رسانه‌ها نداده‌اند اما برایند اظهارنظر‌ها بیان‌گر آن است که گره‌های پرونده اتمی ایران کماکان به قوت خود باقی مانده و چیزی عوض نشده است.

دوران زودگذر آشتی‌جویی

زمانی که نمایندگان دیپلماسی ایران در مذاکرات ۲۵ فروردین در شهر استانبول از آمادگی خود برای حل و فصل نهایی اختلاف‌ها بر سر برنامه هسته‌ای خبر دادند، این فرضیه تقویت شد که تهران ممکن است در ازای دریافت تضمین‌هایی مبنی بر کاهش تحریم‌های جهانی حاضر به تعلیق غنی سازی- دست‌کم در مقیاس ۲۰ درصد- شود. شاید بر همین اساس هم بود که پایه مذاکرات بعدی ریخته شد و طرفین برای گردهم‌آیی روز سه خرداد در بغداد به نتیجه رسیدند.

لحن قدرت‌های غربی طرف گفت‌وگو با ایران هم تا حدی ملایم شد و این امر به اعتماد به دیپلماسی برای به نتیجه رساندن پرونده اتمی تعبیر و تفسیر شد.

در این سو مقام‌های ایرانی نیز در بازه‌ زمانی میان مذاکرات استانبول تا مذاکرات بغداد آهنگ آشتی‌جویانه‌تری به اظهارات خود دادند و بر اراده جدی برای به نتیجه رساندن گفت‌وگو‌ها تاکید کردند. دعوت از "یوکیا آمانو" مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای بازدید از ایران در روز اول خرداد- یعنی دو روز قبل از مذاکرات بغداد- نقطه اوج این روند آشتی‌جویانه بود، دیداری که با اظهارات حاکی از خوش‌بینی آمانو مبنی بر توافق تهران برای همکاری‌های گسترده‌تر با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همراه شد.

او هنگام ترک ایران گفت که محورهای توافق جمهوری اسلامی با آژانس به زودی اعلام خواهد شد. در اظهارات او اشاره‌ای به این محور‌ها نشد اما انتظار می‌رفت که موضوع بازدید ناظران آژانس از سایت نظامی پارچین و درخواست برای بازدید سرزده ناظران از سایت‌های اتمی ایران در راس مطالبات آژانس باشد.

شکل‌گیری چنین فضایی در آستانه مذاکرات بغداد به خوش‌بینی تحلیل‌گران درباره نتیجه‌بخش بودن گفت‌وگو‌ها اضافه کرد اما این خوش‌بینی دوام چندانی نداشت. مذاکرات بغداد هیچ نتیجه‌ای حاکی از نزدیک شدن به توافق هسته‌ای در پی نداشت. این مذاکرات در مقایسه با مذاکرات استانبول گامی به پس به حساب می‌آمد.

تغییر لحن پس از مذاکرات بغداد

نگاهی به اظهارات مقام‌های جمهوری اسلامی در فاصله‌ای کوتاه پس از مذاکرات بغداد نشان می‌دهد که لحن مقاومت‌جویانه در میان تصمیم‌گیران تهران بار دیگر تقویت شده است. یک نمونه گویا از توسل به این لحن را می‌توان در اظهارات "فریدون عباسی"، رییس سازمان انرژی اتمی ایران مشاهده کرد که روز یکشنبه -7خرداد- در یک کنفرانس خبری در تهران، علاوه بر این که درخواست آژانس برای بازدید از سایت نظامی پارچین را رد کرد نسبت به توقف غنی‌سازی در سطح ۲۰ درصد هم موضعی منفی گرفت و گفت که تهران حاضر به اجابت چنین درخواستی نیست.

او همچنین در این اظهارات از طرح‌های بعدی جمهوری اسلامی برای پیشرفت برنامه‌های هسته‌ای خبر داد و گفت: «قصد داریم دو نیروگاه دیگر راه‌اندازی کنیم و در سال آینده در بوشهر از نوع هزار مگاواتی شروع خواهیم کرد.»

حسین شریعتمداری در واکنشی صریح نسبت به مذاکرات بغداد از دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی خواست که مذاکرات با ۱+۵ را متوقف کنند

در همین حال زمزمه‌هایی حاکی از نارضایتی برخی چهره‌های حامی حکومت از ادامه یافتن گفت‌وگوهای اتمی دیده می‌شود که می‌تواند بر فضای گفتگوهای بعدی موثر باشد.

"حسین شریعتمداری"، مدیرمسوول روزنامه کیهان در واکنشی صریح نسبت به مذاکرات بغداد روز شنبه-۶ خرداد- از دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی خواست که مذاکرات با ۱+۵ را متوقف کنند. او طی سرمقاله‌ای نوشت: «قدرت‌های غربی بار دیگر درخواست‌های غیرقانونی و باج‌خواهانه پیشین را- این دفعه با ادبیاتی تقریبا متفاوت- مطرح کرده‌اند.»

اشاره او در واقع مربوط به خواست تعلیق غنی‌سازی اورانیوم در ایران بود که در صدر انتظارات غرب از جمهوری اسلامی قرار دارد. به نظر می‌رسد که این موضع‌گیری فرا‌تر از یک موضع رسانه‌ای باشد چنان‌که بازتاب آن را می‌توان در اظهار روز سه‌شنبه- ۹ خرداد "رامین مهمانپرست" سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز مشاهده کرد.

او در کنفرانس خبری هفتگی خود گفت: «رویکرد فشار و مذاکره رویکردی اشتباه است و پاسخ نمی‌دهد و تاکنون هم نداده‌است.»

وی بدون این که اشاره‌ای صریح به موضع تهران در قبال تعلیق غنی‌سازی اورانیوم داشته باشد، به موضوع تحریم‌ها پرداخت و گفت: «ما همیشه سعی کرده‌ایم از فشار‌ها به عنوان فرصت استفاده کنیم. اگر باز هم اشتباه کنند دیر‌تر به نتیجه مطلوب خواهند رسید و با تصورات اشتباه و فرض غلط وارد موضوعات می‌شوند. به همین دلیل به نتیجه نمی‌رسند.»

این لحن به طور آشکار متفاوت با لحنی است که ایرانی‌ها در آستانه مذاکرات بغداد با آن سخن می‌گفتند. لحن فعلی حاوی نوعی دلسردی نسبت به نتیجه یافتن مذاکرات ۲۹ و ۳۰ خرداد در مسکو است. پیشاپیش پیداست که اگر آن مذاکرات به نتیجه نرسد باید انتظار تشدید فشار‌ها علیه جمهوری اسلامی را داشت، فشارهایی که نبض اقتصاد ایران، یعنی صنایع بانکی و نفتی را بیش از گذشته هدف می‌گیرد.

درباره کارایی این تحریم‌ها برای تاثیرگذاری بر موضع مقام‌های تهران تردیدهای فراوانی وجود دارد. تاکنون تحریم‌ها نتوانسته موضع تهران را تغییر دهد. آیا فاصله کوتاه باقی مانده تا مذاکرات مسکو می‌تواند به این تغییر بیانجامد؟ جواب تقریبا روشن است.

مذاکرات بغداد؛ کلیدی بر درهای بسته‌ دیپلماسی

Wed, 23 May 2012 14:19:37 +0000

اشکان پارسا

اشکان پارسا - باند فرودگاه بغداد را لایه‌ای از غبار فراگرفته و برج دیدبانی نیز به دشواری می‌تواند پرواز هواپیما‌ها را هدایت کند. هواپیمای نمایندگان اعضای دایم شورای امنیت سازمان ملل به همراه آلمان در این اوضاع جوی نامساعد باید پا به بغداد بگذارند که آفتاب خرداد ماه‌اش همیشه سوزاننده و داغ است. اوضاع جوی بغداد در این روز‌ها بسیار شبیه جو سیاسی حاکم بر مذاکرات ایران و طرفین هسته ای‌اش است، جوی پر غبار و پر ابهام که در عین حال داغ و سوزان است. مذاکرات بغداد برای همه طرف‌ها تعیین کننده است. موفقیت آن به معنای کنار رفتن لایه‌های غبار و شکست آن به معنای رسیدن طوفانی کورکننده است.

توافق با آژانس؛ یک گام به پیش

نشانه‌های بیم و امید شانه به شانه هم حرکت می‌کنند. فضای ناامیدی مطلق که تا چند ماه پیش بر پرونده هسته‌ای ایران مستولی بود اکنون کمی تعدیل شده است. احتمال شکست بن‌بست تا حدی افزایش یافته است. ایران در روز دوشنبه (اول خرداد) میزبان "یوکیا آمانو" مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بود و مذاکرات فشرده دو طرف با اظهار امیدواری نسبت به دستیابی به توافقی مبنی بر همکاری بیشتر جمهوری اسلامی با این نهاد سازمان ملل همراه شد.

آمانو پیش از ترک تهران در یک کنفرانس مطبوعاتی، مذاکراتش در ایران را "تحولی بسیار مهم" توصیف کرد و گفت: «در این مرحله، می‌توانم بگویم که خیلی زود توافقنامه‌ای در این زمینه امضا خواهد شد اما هنوز نمی‌توانم زمان آن را دقیقا تعیین کنم.»

این توافق در فاصله دو روز مانده تا برگزاری مذاکرات بغداد معنایی جز آمادگی جمهوری اسلامی برای دستیابی به تفاهم نداشت. "باراک اوباما"، رییس جمهور ایالات متحده هم ضمن استقبال از این توافق با لحنی آشتی جویانه‌تر درباره پرونده اتمی ایران سخن گفت و اظهار داشت که به گفت‌وگوهای بغداد امیدوار است. هنوز مشخص نیست که توافق‌های صورت‌گرفته میان ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی چه محورهایی را شامل می‌شود اما دیپلمات‌های غربی به رسانه‌ها گفته‌اند که امکان بازدید ناظران آژانس از سایت نظامی پارچین یکی از درخواست‌های اولویت‌دار آژانس است.

کار‌شناسان اتمی با اشاره به وجود اتاق انفجار در سایت پارچین می‌گویند که این تاسیسات احتمالا برای تحقیقات نظامی ساخته شده است اما ایران این اتهام را رد می کند. درباره سایر درخواست‌های آژانس از ایران اطلاع خاصی در دست نیست اما احتمال می‌رود که موضوع پیوستن ایران به پروتکل الحاقی در زمره درخواست‌های کلیدی باشد. پروتکل الحاقی این امکان را برای بازرسان آژانس فراهم می‌کند که به طور سرزده از هر مکانی که مایل هستند بازدید کنند و نتیجه آن را به اطلاع مدیرکل آژآنس برسانند.

لغو تحریم‌ها در صدر انتظارات ایران

ایران تا همین اواخر هر گونه توافق برای دعوت از بازرسان آژانس به بازدید از سایت نظامی پارچین را رد می‌کرد. این مقاومت جمهوری اسلامی عامل اصلی تقویت شک و تردید‌ها نسبت به نیات برنامه هسته‌ای بود. هنوز هم البته مشخص نیست که اعلام آمادگی تهران به افزایش همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی یک تصمیم پایدار برای توافق در برنامه هسته‌ای است یا صرفا تاکتیکی برای گذراندن وقت است.

ایران در مذاکرات بغداد بیش از هر چیز خواهان لغو تحریم‌های اعمال شده توسط غرب و همچنین گرفتن تضمین‌های امنیتی مبنی بر عدم حمله نظامی به تاسیسات اتمی‌اش خواهد بود

تاکتیک‌های وقت کشی ایران تاکنون بار‌ها مذاکرات اتمی را ناکام گذاشته است اما تحریم‌هایی که به موازات شکست مذاکرات علیه ایران اعمال شده نیز تاثیرات عینی و عملی خود را بر پیکره سیاسی و اقتصادی جمهوری اسلامی نمایان کرده است.

تحریم‌های استراتژیک در حوزه انرژی و مبادلات بانکی طی ماه‌های اخیر با نگرانی‌های فراوانی از سوی مقام‌های تهران توام بوده است. برخی چهره‌های ارشد نظام در اظهارنظرهای اخیر خود مدام به این تاکید کرده‌اند که غرب باید به نشانه حسن نیت اقدام به رفع تحریم‌های اعمال شده کند.

"علاالدین بروجردی"، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس از جمله کسانی است که معتقد است قدرت‌های غربی در مرحله فعلی باید تحریم‌ها را لغو کنند. او روز دوشنبه ( اول خرداد) گفت که لغو تحریم‌ها از محورهای مذاکرات بغداد است.

بعید است که غرب این انتظار ایران را تا پیش از گرفتن تضمین‌های کلیدی برای یک توافق هسته‌ای برآورده کند اما همین نشانه‌های حداقلی از مصالحه نیز طیف وسیع مخالفان جمهوری اسلامی را نگران کرده است. آنها نگرانند که مبادا مصالحه بر سر برنامه هسته ای باعث کاهش فشارهای جهانی علیه تهران و چشم پوشی بر موارد متعدد نقض حقوق بشر و سرکوب شهروندان ایرانی شود. این نگرانی حالت معماگونه ای پیدا کرده است. غرب می گوید که گشایش در پرونده هسته‌ای به بی‌اعتنایی درباره پرونده حقوق بشر ایران منجر نخواهد شد ولی پذیرش این ادعا چندان ساده نیست به ویژه از این جهت که قدرت‌های غربی روابط مستحکمی با برخی رژیم‌های اقتدارگرای خاورمیانه دارند و در صورت رعایت مصالح استراتژیک، حاضر به اعمال فشار علیه این رژیم‌ها برای رعایت حقوق شهروندانشان نیستند.

غرب همچنان خواهان توقف غنی‌سازی

مذاکرات فروردین ماه در شهر استانبول ترکیه میان ایران و اعضای گروه ۱+۵ روح امید را به پرونده هسته‌ای ایران بازگرداند اما حتی هنوز هم مشخص نیست که آن روز بهاری و بارانی در سالن " لطفی کردار" چه گذشته است. روایت‌ها درباره آن دیدار به‌قدری متنوع و متعدد است که نمی‌توان به برآیندی جامع از آن رسید. تنها نکته قابل اتکا این است که طرفین در مذاکرات استانبول برای مذاکرات بعدی برنامه‌ریزی کردند و حاضر شدند که بحث را در بغداد ادامه دهند.

آمانو، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مذاکراتش در ایران را "تحولی بسیار مهم" توصیف کرد و گفت: «در این مرحله، می‌توانم بگویم که خیلی زود توافقنامه‌ای در این زمینه امضا خواهد شد.»

حالا زمان بغداد فرا رسیده است. اگر مبنا را درخواست‌های قبلی غرب از ایران قرار دهیم باید انتظار داشته باشیم که در مذاکرات پیش رو نیز مجموعه‌ای از درخواست‌ها شامل "توقف غنی‌سازی اورانیوم در ایران" و "امکان بازدید سرزده ناظران از تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی" روی میز قرار گیرد. در عوض ایران نیز بیش از هر چیز خواهان لغو تحریم‌های اعمال شده توسط غرب و همچنین گرفتن تضمین‌های امنیتی مبنی بر عدم حمله نظامی به تاسیسات اتمی‌اش خواهد بود. دستیابی به توافق درباره این محور‌ها ابدا ساده نیست و تجربه گفت‌وگوهای قبلی نیز نشان داده که دو طرف به سادگی حاضر به اعطای امتیاز نیستند.

تغییر شرایط به نفع تفاهم اتمی

اگر مذاکرات بغداد منجر به توافقی شود باید آن را مرهون تحولاتی دانست که هم در فضای سیاسی ایران و هم در سطح بین‌المللی رقم خورده است. در داخل ایران توان سیاسی "محمود احمدی‌نژاد" در حال افول است و او علاوه بر این که خود تا یک سال دیگر از سمت ریاست قوه مجریه کنار خواهد رفت از قدرت پیشین نیز در حلقه اصلی تصمیم‌گیران نظام سیاسی برخوردار نیست.

احمدی‌نژاد حتی به مانند سابق درباره بلندپروازی‌های هسته‌ای سخن‌سرایی نمی‌کند و دور از ذهن نیست که وی توسط آیت‌الله "علی خامنه‌ای"، رهبر جمهوری اسلامی از دادن شعارهای تند درباره برنامه اتمی منع شده باشد. مدیریت مذاکرات هسته‌ای نیز به "سعید جلیلی" دبیر شورای عالی امنیت ملی سپرده شده که توصیه‌های راهبردی را از رهبری کشور کسب می‌کند.

در میان تحولات بین‌المللی نیز انتخابات پیش روی ریاست جمهوری در ایالات متحده از جمله متغیرهایی است که بر مذاکرات اتمی ایران سایه افکنده است. "باراک اوباما" نیاز به آرامش در سیاست خارجی دارد و التهاب بیش از حد در پرونده هسته‌ای ایران می‌تواند برای او دردسرهای غیرقابل پیش‌بینی به همراه بیاورد. بنابراین کاملا طبیعی است که او به مذاکرات کنونی دل ببندد و خواهان به نتیجه رسیدن آن باشد. اوباما در عین حال باید دل اسراییلی‌ها را نیز به دست آورد، کاری بسیار دشوار که او تاکنون از انجامش ناتوان بوده است.

اسراییل نسبت به نتیجه‌بخش بودن مذاکرات کنونی به طور جدی ابراز تردید کرده و خواهان افزایش ابزارهای تنبیهی علیه ایران شده است. آن‌ها طی ماه‌های اخیر بار‌ها از احتمال دست زدن به اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی سخن گفته‌اند. این تهدیدهای پیاپی گرچه به دلیل امیدواری نسبت به نتیجه‌بخش بودن مذاکرات تا حدودی کمرنگ شده اما هنوز رنگ نباخته است.

مقام‌های تل آویو مترصد شنیدن جمله‌های حاکی از دلسردی و ناامیدی از بغداد هستند. آن‌ها شاید این بار در صورت شکست مذاکرات از سرزنش کردن آمریکا و متحدان اروپایی‌اش فرا‌تر روند و به اقدامی عملی علیه برنامه هسته‌ای ایران فکر کنند.

ايهود باراک: اسرائيل به مذاکرات هسته‌ای با ايران بدبين است

Fri, 20 Apr 2012 11:31:14 +0000

ايهود باراک، وزير دفاع اسرائيل با انتقاد از مذاکرات اخير قدرت‌های جهانی با ايران، طولانی شدن اين مذاکرات را فرصتی برای پيش‌برد برنامه‌های اتمی ايران دانست.

نشريه جروسالم پست گزارش داده ‌است، ايهود باراک که به‌منظور ديدار با مقامات نظامی عالی‌رتبه آمريکا به واشنگتن سفر کرده، روز پنج‌شنبه ۳۱ فروردين در گفت‌وگو با شبکه سی‌ان‌ان اظهار داشت: "ايران پنج هفته ديگر زمان خريد که به بهانه مذاکره با اعضای گروه ۱+۵ برنامه‌های اتمی خود را پيش ببرد."

دور بعدی مذاکرات ايران با گروه ۱+۵ که شامل کشورهای آمريکا، بريتانيا، فرانسه، روسيه، چين و آلمان می‌شود، روز سوم خرداد ماه (۲۳ مه) در بغداد برگزار می‌شود. اين مذاکرات پس از ۱۵ ماه وقفه روز ۲۶ فروردين (۱۴ آوريل) در استانبول از سر گرفته شد که طرف‌های مذاکره‌کننده آن را "مفيد و سازنده" خواندند.

باراک همچنين گفت: "آن‌قدر واقع‌گرا هستم که به انجام مذاکره با ايران چندان خوشبين نباشم. ايران سابقه فريب دادن جهان را دارد و گاهی اقداماتی نظير همين مذاکرات چنين فرصتی را در اختيار آنها می‌گذارد. بنابراين ما تا حدی نسبت به اين ماجرا بدبين هستيم."

ايهود باراک: ايران پنج هفته ديگر زمان خريد که به بهانه مذاکره با اعضای گروه ۱+۵ برنامه‌های اتمی خود را پيش ببرد

بر اساس اين گزارش، وزير دفاع اسرائيل به فلسفه "تقيه" در اسلام اشاره کرد که به مسلمانان اجازه می‌دهد برای اهداف مذهبی خود، غيرمسلمانان را فريب دهند.

او در ادامه اظهار داشت: "مشخص است که ايران قصد دستيابی به توانايی هسته‌ای را دارد و آنها آمادگی اين را دارند که در اين راه با همه جهان طرف شوند و جهانيان را فريب دهند."

باراک در پاسخ به پرسشی درباره تأثير تحريم‌ها عليه ايران گفت: "تحريم‌ها کاملأ مؤثر بوده‌، اما هنوز نتيجه مطلوب را نداده ‌است."

او افزود: "احتمالأ آيت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ايران هنوز دستور ساخت بمب هسته‌ای را نداده ‌است، اما چاره‌ای هم جز اين ندارد چرا که آنها می‌ترسند چنين کاری به حمله نظامی منجر شود."

وزير دفاع اسرائيل همچنين گفت، اگر ايران دست از غنی‌سازی اورانيوم در سطح ۲۰ درصد بردارد و اورانيوم ۲۰ درصد غنی‌شده خود را به يک کشور دوست منتقل کند و نيز تأسيسات قم را از کار بيندازد و شرايط سازمان بين‌المللی انرژی اتمی را نيز بپذيرد، آن وقت اسرائيل رضايت خواهد داد.

باراک در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حمله نظامی اسرائيل به تأسيسات ايران پيش از دور بعدی مذاکرات در بغداد، گفت: "همه گزينه‌ها روی ميز است. وقتی که ايران به سمت هسته‌ای‌شدن پيش می‌رود، معامله با اين کشور نتايج خيلی خطرناکی خواهد داشت. تجربه کره شمالی و پاکستان پيش روی ما قرار دارد."

ايران همواره ادعای تلاش برای دستيابی به سلاح هسته‌ای را رد کرده ‌است، اما اسرائيل و غرب برنامه‌های اتمی ايران را در اين راستا ارزيابی می‌کنند.

بر اين اساس ايران با تحريم‌های سنگينی روبه‌رو شده‌ است که نظام بانکی و صنعت نفت ايران را هدف قرار داده‌اند.

در ماه‌های اخير بحث حمله نظامی اسرائيل به تأسيسات هسته‌ای ايران نيز مطرح شده ‌است که ايران اعلام کرده در صورت حمله نظامی اسرائيل به اين تأسيسات، مقابله‌به‌مثل خواهد کرد.

مذاکرات هسته‌ای با ايران "متفاوت" و "سازنده" اعلام شد

Sat, 14 Apr 2012 16:15:01 +0000

پس از ۱۵ ماه مذاکرات هسته‌ای ايران با گروه ۵+۱ امروز در استانبول برگزار شد. سخنگوی مسئول سياست خارجی اتحاديه اروپا مذاکرات دور نخست را "سازنده" عنوان کرد.

به گزارش رويترز، امروز شنبه ۲۶ فروردين‌ماه (۱۴ آوريل)، دور نخست مذاکرات هسته‌ای ايران و گروه ۵+۱، شامل آمريکا، روسيه، بريتانيا، چين، فرانسه، آلمان و کاترين اشتون، مسئول سياست خارجی اتحاديه اروپا در سالن "لطفی کردار" استانبول به‌شکل رسمی آغاز شد.

مايکل مان (Michael Mann)، سخنگوی کاترين اشتون، شامگاه امروز در نخستين واکنش نسبت به اين مذاکرات گفت: "گفت‌وگوها در فضايی سازنده برگزار شد."

وی امروز صبح گفته بود: "طرح‌های پيشنهادی جالب و يا جديد ايران پيش‌شرط ادامه مذاکرات در گروه‌های کوچک‌تر هستند."

يک ديپلمات ديگر که نامش فاش نشد گفت مذاکرات اين بار از مذاکرات دور پيشين "کاملأ متفاوت بود." وی افزود: "به‌نظر می‌رسد سعيد جليلی نماينده ايران اين بار با هدف پيشبرد يک فرايند جدی به استانبول آمده است."

کاترين اشتون نيز پيش از آغاز مذاکرات اظهار اميدواری کرد که گفت‌وگوهای اين دور شروع يک روند پايدار باشد.

در محافل غربی گفته می‌شود اگر ايران از غنی‌سازی اورانيوم ۲۰ درصدی دست بکشد از شدت تحريم‌ها عليه اين کشور کاسته خواهد شد

رويترز به‌نقل از يک ديپلمات غربی نوشته است کشورهای غربی در مذاکرات امروز ابتدا مطالبات جديد خود را مطرح نخواهد کرد.

با اين‌ حال منابع خبری جهان گفته‌اند گرانيگاه اين مذاکرات درخواست کشورهای غربی برای توقف غنی‌سازی اورانيوم در اندازه‌های بالا از سوی ايران خواهد بود؛ امری که پيش از اين مقام‌های ايرانی آن را رد کرده‌اند.

بخش دوم دور نخست مذاکرات هسته‌ای امروز بعد از ظهر در استانبول از سر گرفته شد.

شب گذشته در يک ضيافت شام کاترين اشتون و سعيد جليلی، دبير شورای عالی امنيت ملی و رئيس گروه مذاکره‌کننده ايرانی در مذاکرات هسته‌ای به مدت سه ساعت ديدار داشتند.

يک ديپلمات ديگر در گفت‌وگو با رويترز فضای ضيافت شام را "دوستانه" عنوان کرد اما گفت بحث‌ها تنها بر روی مسائل هسته‌ای متمرکز نبود.

کاترين اشتون در بيانيه‌ای اعلام کرد: "ما برای يافتن راه حل‌هايی به‌منظور ايجاد اعتماد متقابل و اين‌که نشان دهيم ايران به دنبال دستيابی به سلاح هسته‌ای نيست در اين‌جا هستيم."

سعيد جليلی نيز اظهار اميدواری کرد که اين اعتماد به‌دست آيد.

اشتون و جليلی شامگاه امروز برای سومين بار در طول ۲۴ ساعت گذشته با يکديگر ديدار کردند.

در محافل غربی گفته می‌شود اگر ايران از غنی‌سازی اورانيوم ۲۰ درصدی دست بکشد از شدت تحريم‌ها عليه اين کشور کاسته خواهد شد.

روز گذشته کاخ سفيد به‌طور تلويحی از "مشوق‌های اقتصادی" سخن گفت که در صورت تلاش ايران برای برطرف کردن نگرانی‌های جامعه جهانی نسبت به برنامه‌های اتمی خود، شامل اين کشور خواهد شد.

بن رودز، معاون مشاور امنيت ملی آمريکا در امور ارتباطات استراتژيک، اظهار داشت: "اگر ايران واقعأ در اين راستا گام بردارد، ما نيز در برابر به اقداماتی فکر می‌کنيم که می‌تواند جبران عمل آنان باشد. اما دوباره تأکيد می‌کنم که ايران بايد در عمل اين مسأله را ثابت کند و نه با حرف."

کاخ سفيد پيش از اين اعلام کرده بود که به احتمال زياد مذاکرات استانبول آخرين راه ‌حل برای مسأله هسته‌ای ايران است.

با اين حال، آلکسی پوشکف، رئيس کميته امور خارجه پارلمان روسيه روز چهارشنبه اظهار داشت: "اين مذاکرات در حکم آخرين راه حل برای رسيدن به توافقی صلح‌آميز نخواهد بود."

پوشکف افزود: "ما معتقديم که اين مذاکرات بايد تا زمان رسيدن به نتيجه‌ای مطلوب ادامه پيدا کند."

تاکنون سه دور مذاکره بين ايران و گروه ۱+۵ در ژنو و يک دور نيز در استانبول برگزار شده است.

در تيرماه ۱۳۸۷، مهرماه ۱۳۸۸ و آذرماه ۱۳۸۹ سه دور در ژنو و در بهمن ۱۳۸۹ نيز يک دور در استانبول مذاکرات هسته‌ای برگزار شده است.

دور قبلی مذاکرات که در استانبول برگزار شد، بدون دست‌يابی به نقطه تفاهمی پايان يافت.

پيشنهاد "مشوق‌های اقتصادی" برای ايران در آستانه مذاکرات هسته‌ای

Sat, 14 Apr 2012 10:21:14 +0000

در آستانه مذاکرات هسته‌ای ايران و گروه ۱+۵ در استانبول، کاخ سفيد به‌طور تلويحی از "مشوق‌های اقتصادی" سخن گفت که در صورت تلاش ايران برای برطرف کردن نگرانی‌های جامعه جهانی نسبت به برنامه‌های اتمی خود، شامل اين کشور خواهد شد.

به گزارش ای‌بی‌سی نيوز، بن رودز، معاون مشاور امنيت ملی آمريکا در امور ارتباطات استراتژيک، اظهار داشت: "اگر ايران واقعأ در اين راستا گام بردارد، ما نيز در برابر به اقداماتی فکر می‌کنيم که می‌تواند جبران عمل آنان باشد. اما دوباره تأکيد می‌کنم که ايران بايد در عمل اين مسأله را ثابت کند و نه با حرف."

اين سخنان در حالی بيان می‌شود که ايران خود را برای مذاکره با هیأت‌های نمايندگی کشورهای آمريکا، بريتانيا، فرانسه، چين، روسيه و آلمان بر سر برنامه‌های هسته‌ای خود آماده می‌کند.

آمريکا و متحدان غربی خود ايران را متهم به تلاش برای دستيابی به سلاح‌های هسته‌ای می‌کنند، اما ايران همواره اين ادعا را رد کرده ‌است و بر صلح‌آميز بودن برنامه‌های هسته‌ای خود تأکيد می‌کند.

رودز با اشاره به مذاکرات گروه ۱+۵ با ايران گفت: "ما معتقديم که مذاکرات پيش روی، نشانه مثبتی است. به نظرم هيچ کس انتظار ندارد که در يک نشست همه اختلافات حل شود. چيزی که ما می‌خواهيم فضای مثبتی است که در آن حکومت ايران جديت و تعهد خود را در قبال اين مذاکرات و اهداف آن نشان دهد."

بن رودز، معاون مشاور امنيت ملی آمريکا: چيزی که ما می‌خواهيم فضای مثبتی است که در آن حکومت ايران جديت و تعهد خود را در قبال اين مذاکرات و اهداف آن نشان دهد

او همچنين اضافه کرد: "ما می‌خواهيم در جريان مذاکرات دغدغه‌های خودمان را نسبت به برنامه‌های هسته‌ای ايران با آن‌ها در ميان بگذاريم و تمايل داريم که آن‌ها متوجه ضرورت اين مذاکرات باشند، چون همان‌طور که رئيس جمهور [آمريکا] گفته ‌است زمان و امکان ديپلماسی وجود دارد، اما نامحدود نيست."

باراک اوباما، رئيس جمهور آمريکا پيش از اين گفته بود که او گزينه حمله نظامی عليه ايران را رد نمی‌کند.

اسرائيل نيز تأکيد کرده‌است که ايران هسته‌ای، تهديدی است برای موجوديت اسرائيل و از اين رو آن‌ها همه تلاش خود را می‌کنند که ايران نتواند در اين مسير گام بردارد.

گفته شده‌است که مذاکرات استانبول پيش‌زمينه‌ای برای مذاکرات بيشتر در آينده خواهد بود و دور بعدی اين مذاکرات در بغداد برگزار خواهد شد.

موضع روسيه در مذاکرات امروز

از سوی ديگر از استانبول، محل برگزاری مذاکرات ايران و گروه ۱+۵ خبر می‌رسد که روسيه خواهان مشوق‌هايی برای ايران شده ‌است.

خبرگزاری مهر به نقل از نشريه بلومبرگ نوشته ‌است که سرگئی ريابکف، معاون وزير امور خارجه روسيه به غرب و جامعه جهانی پيشنهاد داده ‌است که برای حل موضوع هسته‌ای ايران، ارائه مشوق‌های واقعی را در دستور کار خود قرار دهند.

ريابکف که در مذاکرات امروز نمايندگی روسيه را بر عهده دارد، گفت: "قدرت‌های غربی به جای اين‌که از ايران بخواهند تا فوراً غنی‌سازی اورانيوم خود را کنار بگذارد بايد به اين کشور مشوق‌های واقعی و جدی پيشنهاد کنند تا ايران احساس کند که اگر اين توافقات به نتيجه‌ای برسد اوضاع بهبود پيدا خواهد کرد."

او همچنين اظهار داشت: "در شرايط فعلی تعليق می‌تواند بسيار مفيد باشد، اما بر اين باورم که مهم‌ترين وظيفه و هدف گفت‌وگوهای استانبول اعتمادسازی خواهد بود که در حال حاضر کاملاً از بين رفته است."

روز گذشته نيز، سرگئی لاوروف وزير امور خارجه روسيه نسبت به از سرگيری مذاکرات ايران با گروه ۱+۵ اظهار خوشنودی کرد و گفت که مسکو نسبت به اين مذاکرات خوش‌بين است.

روسيه و چين از متحدان اصلی ايران محسوب می‌شوند و انتظار می‌رود که در اين اجلاس نيز به مواضع ايران نزديک شوند.

مذاکرات استانبول آغاز شد

Fri, 21 Jan 2011 11:48:57 +0000

مذاکرات ايران و گروه ۵+۱ در حالی امروز در استانبول آغاز شد که علی‌اصغر سلطانيه، نماينده ايران در آژانس بين‌المللی انرژی اتمی گفته است ايران به غنی‌سازی اورانيوم ادامه می‌دهد.

به گزارش رويترز، مذاکرات جمهوری اسلامی ايران و گروه ۵+۱ در هتل چراغان استانبول آغاز شد اما پيشرفت عمده‌ای از اين مذاکرات انتظار نمی‌رود.

کشورهای ۵+۱ که شامل آمريکا، آلمان، بريتانيا، فرانسه، روسيه و چين می‌شوند، اظهار اميدواری کرده‌اند که بتوانند جدول زمانی‌ای برای ادامه اين گفت‌وگوها تشکيل دهند.

مذاکرات استانبول در پی گفت‌وگوهای ماه گذشته در ژنو صورت می‌گيرد. اين مذاکرات بيش از يک سال متوقف مانده بود.

روز گذشته پس از ورود هیأت نمايندگی ايران به استانبول، اعضای اين هیأت مذاکراتی را با برخی از هیأت‌های ديگر، از جمله چين داشتند.

به نوشته رويترز، يک منبع نزديک به گروه مذاکره‌کننده گفته است: «هيچ کس انتظار پيشرفت بزرگی از اين مذاکرات ندارد. ايران بايد آمادگی خود را برای تعامل گسترده‌تر نشان دهد.»

کاترين اشتون، مسئول سياست خارجی اتحاديه اروپا که مسئوليت هیأت نمايندگی گروه ۵+۱ را بر عهده دارد همچون دور قبل با سعيد جليلی، نماينده ارشد هیأت جمهوری اسلامی ايران در باره برنامه هسته‌ای ايران مذاکره خواهند کرد.

به نظر برخی صاحب‌نظران غربی، حتی با وجود مشکلات فنی، ايران انباشت اورانيوم غنی‌شده را ادامه خواهد داد تا احتمالأ به سلاح هسته‌ای دست يابد.

محمود احمدی‌نژاد، رئيس جمهوری ايران، علی‌رغم اين که از «همکاری بر اساس عدالت و احترام متقابل» سخن می‌گويد اما در همين حال اعلام کرده است که اين کشور «هرگز از راه خود باز نخواهد گشت.»

همچنين روز گذشته، علی‌اصغر سلطانيه، نماينده ايران در آژانس بين‌المللی انرژی اتمی در يک نشست خبری در روسيه اعلام کرد که حتی اگر به تأسيسات هسته‌ای ايران حمله شود، اين کشور به غنی‌سازی اورانيوم ادامه خواهد داد.

سلطانيه گفت: «زمانی که ايران تزريق اورانيوم ۲۰ درصدی به راکتور تهران را آغاز کند هيچ دليلی برای تبادل سوخت وجود نخواهد داشت.»

کشورهای غربی ايران را متهم می‌کنند که به مصوبات سازمان ملل متحد مبنی بر توقف غنی‌سازی اورانيوم و گشودن تأسيسات هسته‌ای خود به روی نمايندگان آژانس بين‌المللی انرژی اتمی، پايبند نبوده است.

مايک همر، سخنگوی شورای امنيت ملی آمريکا و عضو هیأت مذاکره‌کننده اين کشور در استانبول توضيح داد که ايالات متحده به سياست فشار و ديپلماسی خود ادامه خواهد داد.

وی گفت: «نوبت ايران است که گام‌های مشخص و قانع‌کننده‌ای بردارد.»

ايران بر موافقت‌نامه مربوط به تبادل سوخت هسته‌ای که سال گذشته در تهران با برزيل و ترکيه به امضا رساند پای می‌فشارد.

بر اساس موافقت‌نامه تهران، ايران ۱۲۰۰ کيلوگرم اورانيوم کمتر غنی‌شده را تحت نظر آژانس بين‌المللی انرژی اتمی نزد ترکيه به امانت می‌گذارد و در صورت پذيرش اين توافق پس از يک سال ۱۲۰ کيلوگرم اورانيوم ۲۰ درصد غنی‌شده مورد نياز را دريافت می‌کند.

با ادامه فعاليت‌ای هسته‌ای ايران در ماه ژوئن ۲۰۱۰، چهارمين تحريم شورای امنيت سازمان ملل عليه ايران به مورد اجرا درآمد و به دنبال آن آمريکا و اروپا نيز تحريم‌های ديگری را نيز بر عليه ايران افزودند.

روز گذشته فيليپ کرولی، سخنگوی وزارت امور خارجه آمريکا، درباره مذاکرات استانبول گفت آمريکا در پی «فرايندی عملی» است تا به مسائل اصلی برنامه هسته‌ای ايران بپردازد.

واشنگتن همچنين از «تحريم‌های جديد» يک جانبه عليه ايران نيز سخن گفته است. به نظر مقامات اين کشور تحريم‌هايی که تاکنون عليه ايران اعمال شده، تأثيرات بسياری بر اقتصاد و برنامه هسته‌ای اين کشور گذاشته است.

از سوی ديگر روسيه اعلام کرد که اميدوار است با همکاری ايران تحريم‌های عليه اين کشور لغو گردند.

سرگئی لاوروف، وزير امور خارجه روسيه در يک نشست خبری در استانبول گفت لغو تحريم‌ها عليه ايران بايد در دستور کار مذاکرات استانبول قرار گيرد.

مذاکرات هسته‌ای استانبول تا فردا ادامه خواهد داشت.