مشروعیت

خشونت انقلاب در میانه مشروعیت و انحراف: سوریه و ضرورت یک تصحیح

politics — Wed, 24 Oct 2012 18:29:31 +0000

هدى زين

برگردان:

صدیقه رستمی

هدی زین - چنددستگی و تشتت اپوزیسیون سیاسی و نظامی سوریه در برابر رژیمی که یکپارچه در مواجهه با شکاف‌ها و ضربه‌های سهمگین ایستاده است، ایجاب می‌کند که هر سوری، اعم از فعال، رزمنده، چریک یا حتی ناظر خاموش، لحظه‌ای درنگ کرده و نگاهی دوباره به مسیر تغییر در سوریه بیاندازد. مسیری که مخاطراتش از تصورات و انتظارات ما فراتر رفته است. هر شهروند سوری که عوامل پیروزی و شکست این انقلاب را بازبینی نکند، می‌تواند مسئول مستقیم انباشت ویرانی، خشونت، رنج و خونریزی به‌شمار رود.

وقت و تلاش خود را با بحث از عناصر اپوزیسیون سیاسی سوریه، در داخل و خارج هدر نمی‌دهم. چرا که این باید در جایی دیگر به دقت مورد توجه قرار گیرد. ناتوانی مفتضحانه آنها، ناشی از شرایط عینی داخلی و خارجی و در عین حال نتیجه‌‌خودسری‌های مرتجعانه است. فقدان برنامه‌ها و ابزارهای سیاسی، آنها را به بلوک‌هایی تهی از محتوای انقلابی بدل کرده است. آنها توان تحلیل واقعیات و مسائل انقلاب‌را ندارند تا برای گسترش ظرفیت‌ و مراحل و راهکارهای آن طرح‌ریزی کنند. این ناتوانی از لفاظی رقت‌انگیز و سطحی این اپوزیسیون هویداست؛ خطابه‌هایی که از توصیف جنایات رژیم در رسانه‌ها قدمی فراتر نمی‌گذارد و در برابر مداخله‌ خارجی کرنش می‌کند. این فقر سیاسی و فکری تأثیراتی فاجعه‌بار بر روند انقلاب داشته است؛ تأثیراتی همچون افزایش گفتمان مذهبی ستیزه‌جویانه و نشاندن ترس در دل بخش‌های گسترده‌ای از جامعه که به نقش خود به‌عنوان ناظران این مبارزه چسبیده‌اند.

فقدان سازمان سیاسی و گفتمان سیاسی انقلابی، که انقلاب به هر دوی آنها نیاز داشته و دارد، دلیل عمده‌ انحراف‌ها و شکست‌های متعدد در جریان انقلاب بوده است. بنابراین، بهتر است گروه‌های اپوزیسیون‌سیاسی سوریه را به حال خود رها کنیم تا هر آنچه می‌خواهند انجام دهند.

اپوزیسیون سیاسی سوریه توان تحلیل واقعیات و مسائل انقلاب ‌را ندارد تا برای گسترش ظرفیت‌ و مراحل و راهکارهای آن طرح‌ریزی کند. این ناتوانی از لفاظی رقت‌انگیز و سطحی این اپوزیسیون هویداست؛ خطابه‌هایی که از توصیف جنایات رژیم در رسانه‌ها قدمی فراتر نمی‌گذارد و در برابر مداخله‌ خارجی کرنش می‌کند. این فقر سیاسی و فکری، تأثیراتی فاجعه‌بار بر روند انقلاب داشته است؛ تأثیراتی همچون افزایش گفتمان مذهبی ستیزه‌جویانه و نشاندن ترس در دل بخش‌های گسترده‌ای از جامعه که به نقش خود به‌عنوان ناظران این مبارزه چسبیده‌اند.

اما آیا حال و روز اپوزیسیون مسلح سوریه بهتر از حال و روز اپوزیسیون سیاسی است؟ آیا این اپوزیسیون یک نمونه انقلابی مسلح است یا مجموعه‌ای است از نیروهای رزمنده که هر یک اهداف خاص خود را دنبال می‌کنند؟ مشکلات آن چیست و عوامل موثر در پیروزی آن کدامند؟

انقلاب چیزی نیست جز قابله‌ی تولد جامعه‌ای نوین. اما منطق، قانون و شرط عمده‌ موفقیت یک انقلاب را نباید در مسالمت‌آمیز بودن یا قهرآمیز بودن آن یافت. بلکه توافق گسترده همگانی بر سر مجموعه‌ای از اهداف حداقلی و در کنار آن، از کار انداختن یا حداقل محدود کردن ابزارهای سرکوب رژیم‌های حاکم است که نقش عمده را در موفقیت انقلاب دارد. این کار باید چنان صورت گیرد که ابزارهای سرکوب با فشار همگانی مردم به نقطه‌ای برسند که موجبات انحلال خود را فراهم آورند. اگر در جریان زایش انقلاب، مسلح کردن مردم گزینه‌ای ناگزیر شود، آنگاه ‌باید خشونت را آنچنان که هگل گفته است پذیرا باشیم: مسیری موقت در طول حرکت انقلاب.

این امر مستلزم آن است که قواعد عمل مسلحانه را بدانیم و خود را به عوامل موفقیت آن مقید و متعهد سازیم. در غیر این‌صورت، عمل مسلحانه مقدمه‌ای بر سقوط همگان در جهنم ویرانی خواهد بود.

از این رو، مسلح کردن همگانی یا مسلح کردن اپوزیسیون، منوط به توانایی مصادره و از کار انداختن بازوی نظامی رژیم است. اگر شاخه‌ی مسلح اپوزیسیون راهبرد سنجیده‌ای برای دستیابی به این هدف اتخاذ نکند و در نتیجه در تحقق این معادله ناکام شود، آنگاه همه چیز ناگزیر به جنگی داخلی ختم می‌شود. در این حال، مردم هزینه‌ای بس گزاف خواهند پرداخت، حتی اگر «انقلاب پیروز شود».

بطور نمونه می‌توان از مبارزه‌ مسلحانه‌ دهقانان در تامبوف یا مبارزه‌ مسلحانه ملوانان نیروی دریایی روسیه در شهر کرونشتات در برابر حکومت شوروی در سال ۱۹۲۰ یاد کرد که چگونه هر دوی آنها، علیرغم هزینه‌ی سنگین انسانی، به شکست انجامیدند.

بنابراین، مصادره و انهدام ابزارهای سرکوب دستگاه قدرت شرط بایسته‌ی موفقیت انقلاب است، انقلابی که بر آن است تا جامعه‌‌ی جدید را بر مبنای روابط غیراستبدادی و عادلانه بنا نهد، نه آن که صرفا رژیم حاکم را سرنگون سازد.

این نکته ما را متوجه مسئولیت‌هایی می‌کند که بر عهده‌ی اپوزیسیون مسلح سوریه است. دیگر پذیرفتنی نیست که این اپوزیسیون به جای اتخاذ استراتژی، برنامه‌ریزی و ایجاد تشکیلات سازمانی، صرفا گروهی سلاح بر کف و درگیر نبرد با ارتش رژیم باشد. فراموش نباید کرد که هر کس مسئول عواقب و نتایج مواضعی است که در هنگامه انقلاب در عرصه‌های نظامی، سیاسی یا پارتیزانی می‌گیرد.

در این هنگامه گردان‌های مسلح کجا هستند؟ من ابا دارم که آنها را ارتش آزاد سوریه بخوانم زیرا رهبری و گفتمان واحدی ندارند. کجا هستند آنها که باید در برابر مردمی که صاحبان اصلی انقلاب هستند، ادای دین و وظیفه کنند؟

بیایید خود را از این پیش‌فرض خلاص کنیم که اپوزیسیون مسلح، اپوزیسیونی ملی با اهدافی مشخص و تعریف‌شده است. اگر چنین بود، ما شاهد حراج نطق‌های سیاسی در بازار رسانه‌ نبودیم و دکان‌های مختلف نیز به عرضه کسانی نمی‌پرداختند که رژیم را لعن و نفرین می‌کنند. اپوزیسیون ملی هم‌چنین با ایفای نقش خلافت و تحمیل گفتمان ستیزه‌جویی دینی به مردم، آن هم به صرف داشتن اسلحه، مغایرت دارد.

اپوزیسیون مسلح، وظایف مشخصی و روشنی دارد که نظامی هستند، نه سیاسی یا مذهبی. اهداف و آرزوهای مردم فقط از طریق یک اپوزیسیون سیاسی برآورده می‌شود که اعتبارش فراتر از قدرت اسلحه است. اگر اپوزیسیون مسلح نتواند از پس وظایف و مسئولیت‌های خود برآید ، بر عهده‌ی مردم و فعالان انقلابی است که آن را را به مسیر درست بیندازند یا اگر لازم شد، پس بزنند.

در نقد و انکار اپوزیسیون مسلح سوریه نباید هیچ ترس و تردیدی به دل راه داد چرا که هیچ شخص و گروهی فراتر از منافع انقلاب، مردم و اراده آنها نیست که شعار می‌دهند: «الثورة فوق الجمیع». آنها که نمی‌توانند نقد اپوزیسیون مسلح یا مقابله با مشکلاتش را بپذیرند از چند حال خارج نیستند: یا از ماهیت امور بی‌خبرند یا به سبب چیرگی توپ و تانک، همان ترسی به سراغ‌شان آمده که با وزش نسیم انقلاب دور شده بود. گروهی نیز هستند که نه پیروزی انقلاب، که انحراف آن را طلب می‌کنند.

بیایید خود را از این پیش‌فرض خلاص کنیم که اپوزیسیون مسلح، اپوزیسیونی ملی با اهدافی مشخص و تعریف‌شده است. اگر چنین بود، ما شاهد حراج نطق‌های سیاسی در بازار رسانه‌ نبودیم و دکان‌های مختلف نیز به عرضه کسانی نمی‌پرداختند که رژیم را لعن و نفرین می‌کنند. اپوزیسیون ملی هم‌چنین با ایفای نقش خلافت و تحمیل گفتمان ستیزه‌جویی دینی به مردم، آن هم به صرف داشتن اسلحه، مغایرت دارد.

پس بیایید تأملات زیر را با اپوزیسیون مسلح سوریه، رهبران متعدد آن و با خویش در میان بگذاریم. بیایید بکوشیم تا از نسبت نیروهای مبارز با حرکت ملی انقلابی سردرآوریم تا همگی بتوانیم دست در دست هم برای نجات کشور کاری کنیم.

۱) فرض بر این است که شاخه‌ مسلح انقلاب ‌باید تا سر حد ممکن انقلابی باشد. این سخن بدین معناست که شاخه‌ مسلح انقلاب باید نسبت به مادری که او را زاده است، یعنی حرکت ملی انقلابی، وفادار باشد و سخن از انگیزه‌ها و آرزوهای مادر خویش بگوید. این بدان معناست که اهداف اصلی انقلاب باید آزادی و رهایی از بندگی و ستم رژیم حاکم و شروع دورانی جدید از عدالت و آزادی و کرامت برای همه‌ فرزندان جامعه باشد.

۲) با قبول آنکه انقلاب سوریه، در بر گیرنده‌ گروه‌هایی گسترده از مردم، از طایفه‌ها و قومیت‌های گوناگون به شکل مدنی و مسالمت‌آمیز است، شاخه‌ مسلح، حتی اگر اکثریت آن از طایفه مشخصی آمده باشد، هیچ حقی در تولید گفتمانی انحصاری در خصوص عناصر مختلف جامعه‌ سوریه ندارد. این عناصر همان‌هایی هستند که تا امروز به درجات و شیوه‌های گوناگون درگیر مشارکت در عرصه مدنی بوده‌اند. یک اپوزیسیون ملی راستین، اعم از مسلح یا غیر آن، از حقوق و آزادی‌ همه‌ شهروندان با هر تعلق و صرف‌نظر از مشارکت یا عدم مشارکت‌شان در انقلاب دفاع می‌کند و با آنها با زبانی ملی سخن می‌گوید که ورای تعلقات دینی و قومی و سیاسی است. آن آزادی‌ را که این مردم برای آن می‌جنگند، نمی‌توان از ژرفای انسانی فراگیر آن جدا نمود. آن آزادی‌ که سرود ستایش‌اش از سوی کسانی سر داده می‌شود که که در طلب عدالت و کرامت و احقاق حقوق‌هستند، اگر همگان را در بر نگیرد به ضد خویش و به استبدادی جدید بدل خواهد شد.

۳) اپوزیسیون مسلح مشروعیت خود را از مقبولیت و پایگاه اجتماعی‌اش می‌گیرد. وگرنه، باری گران و ستمی نو بر دوش انقلاب و مردم می‌شود. اگر منبع قدرت این اپوزیسیون همان باشد که رژیم هم از آن برخوردار است؛ یعنی اسلحه، تعریف مشروعیت آن چیست؟ صداقت، شفافیت، صراحت و روراستی با مردم، برخی از مهم‌ترین معیارهای مشروعیت اپوزیسیون مسلح هستند. به جز اسرار نظامی که قاعدتاً می‌بایست از رژیم حاکم مخفی بماند، هر آنچه هست می‌باید صریح و صادقانه با مردم در میان گذاشته شود. بارها شاهد بوده‌ایم که اپوزیسیون سیاسی سوریه صریح یا صادق نبوده اما آیا اپوزیسیون مسلح سوریه از همتای سیاسی خود بهتر بوده است؟ آیا این اپوزیسیون ، اطلاعات، اخبار، تحلیل‌ها و مواضع خود را، صریح و صادقانه با مردمی که مدافعش هستند در میان گذاشته است؟

۴) مقاومت مسلحانه، امری ضروری در تاریخ انقلاب‌ها نبوده است. با این حال، همین مقاومت مسلحانه هم برای خود قوانین و اصولی دارد. یکی از صورت‌های مقاومت مسلحانه، شکل پارتیزانی یا اصطلاحاً جنگ چریکی است که اپوزیسیون مسلح سوریه آن را اتخاذ کرده است. این نوع نبرد، هنگامی رخ می‌دهد که میزان تسلیحات دو طرف جنگ، تناسبی با هم ندارد. این شکل از جنگ چریکی، متکی بر تاکتیک‌های ضربه و فرار در درون شهرها و روستاها است. اما وقتی پارتیزان‌ها رهبری متحدی در سطح ملی نداشته باشند که متکی بر گفتمان نظامی ملی و مبرا از تعلقات تفرقه‌براندازانه باشد، آنگاه شاهد این خواهیم بود که اپوزیسیون نظامی انقلابی، بدل به گروه‌های رزمنده‌ صرف می‌شود‌ که فقط به لطف قدرت تسلیحات خود سر پا هستند و هیچ هدفی به جز نابودی رژیم، با هر وسیله‌ی ممکن نمی‌شناسند. همین باعث می‌شود این رزمندگان به سمت عملیات‌ ویرانگر و مخرب بر ضد جامعه و دولت سوق داده شوند و بدین ترتیب مشروعیت مردمی لازم را از دست بدهند.

اپوزیسیون مسلح مشروعیت خود را از مقبولیت و پایگاه اجتماعی‌اش می‌گیرد. وگرنه، باری گران و ستمی نو بر دوش انقلاب و مردم می‌شود. اگر منبع قدرت این اپوزیسیون همان باشد که رژیم هم از آن برخوردار است؛ یعنی اسلحه، تعریف مشروعیت آن چیست؟ صداقت، شفافیت، صراحت و روراستی با مردم، برخی از مهم‌ترین معیارهای مشروعیت اپوزیسیون مسلح هستند. به جز اسرار نظامی که قاعدتاً می‌بایست از رژیم حاکم مخفی بماند، هر آنچه هست می‌باید صریح و صادقانه با مردم در میان گذاشته شود.

پس قواعد جنگ پارتیزانی یا چریکی چیست؟ آن‌چنان که کارل اشمیت می‌گوید، عملکرد پارتیزان‌ها شکلی از مقاومت مسلحانه با هدف بی‌ثبات کردن رژیم است؛ همانطور که در مورد اپوزیسیون مسلح سوریه هم شاهدیم. خطر ماجرا آنجاست که این اپوزیسیون، پس از برافتادن رژیم یا حتی پیش از آن، ادعای مشروعیت مجموعه‌ای از حقوق، قوانین و سیستم خاص خود را بکند. در این صورت، این شکل از مقاومت مسلحانه، کشور را در وضعیت دائما اضطراری قرار می‌دهد تا جایی‌که با آشوب و بی‌ثباتی تهدید شود. در سایه‌ جنگ پارتیزانی یا اصطلاحاً جنگ چریکی، کل نظام کشور (نظام نه به معنای سیاسی، بلکه به همان معنای مصطلح کلمه) فرو می‌پاشد و این همان چیزی است که ما امروزه در سوریه شاهدیم. یعنی در برابر خشونتی که رزمندگان مسلح اعمال می‌کنند، از قانون هیچ خبری نیست.

این امر واقعیت جدیدی را بر انقلاب تحمیل کرده است و آن این‌که رزمندگان مسلح در غیاب رهبری سیاسی، همان اصلی که اپوزیسیون مسلح ‌باید به آن گردن نهد، سرنوشت جنبش مردمی و مدنی و انقلابی را تا حد زیادی به انحصار خود درآورده‌اند. این بخشی از طبیعت و عواقب مقاومت مسلحانه است. شاهد این امر، عقب‌گرد‌ وسیع نقشی است که جنبش مدنی و مسالمت‌آمیز انقلابی در سوریه داشته است.

اپوزیسیون مسلح سوریه به‌عنوان بخشی از مردم تحت سلطه و در دفاع از مردمی که با خشونت و سبعیت رژیم روبرو بودند، با نام ارتش آزاد سوریه فعالیت خود را شروع کرد. بنیان و اساس این گروه، علیر‌غم مدافعان خارجی‌اش، بنیانی طبیعی و به‌قاعده بود. اما میلیتاریزه شدن نبرد بین ارتش اسد و ارتش‌های سازمان‌نیافته و بدون رهبر، اینک به نقطه نامعقولی رسیده است. اسلحه نقش خود را در دفاع از خود از دست داده و بدل به بنیان مبارزه‌ شده است. این امر، بر حسب طبیعت امور به یکی از دو مسیر زیر منتهی خواهد شد: اگر اپوزیسیون قدرت گیرد و ارتش رژیم ضعیف شود، همه چیز به نبردی سرنوشت‌ساز منتهی خواهد شد. در غیر این صورت، شاهد تداوم درازمدت جنگی خواهیم بود که شهرها و آدمیان را به نابودی می‌کشاند و سرانجام همه در آن هلاک خواهند شد.

اگر می‌خواهیم قدمی فراتر از از سیاست ناپخته اپوزیسیون سوریه برداریم و با واقعیت مبارزه مسلحانه با حس مسئولیت ملی، بلوغ سیاسی، تحلیل عقلانی و به دور از زبان پوپولیستی و احساساتی برخورد کنیم، باید عمیقاً به تحلیل واقعیت میلیتاریزه شدن انقلاب بنشینیم و بی‌هیچ هراس و تردید، برداشت خود را از احتمال موفقیت مبارزه‌ مسلحانه، وفاداری آن به انقلاب یا انحراف از آن به دست دهیم. اگر چنین نکنیم، ما هیچ نیستیم جز مشتی کارگزار سیاسی که فقط به اقدامات عوام‌پسندانه و دستاوردهای فرصت‌طلبانه بها می‌دهد.

استراتژی و تاکتیک‌های نبرد مسلحانه‌ اپوزیسیون سوریه جای هیچ خوش‌بینی باقی نمی‌گذارد. اینک ارتش رژیم و دم و دستگاه سرکوبگرش، با وجود تحمل ضربه‌های سهمگین همچنان در سطح بالایی از انسجام و پیوستگی عمل می‌کند. اکنون رژیم سرگرم تحمیل تسلط خود بر اپوزیسیون است و این کار را با مجازات دسته‌جمعی ساکنان مناطقی انجام می‌دهد که گردان‌های مسلح در آن حضور دارند. رژیم می‌کوشد به این وسیله، انسانیت شهروندان سوری را در هم بشکند و گذران زندگی را با تهدید روبرو سازد. به موازات این تلاش‌، شاهد آنیم که اپوزیسیون مسلح، دست به کار ارتقای استراتژی، گفتمان نظامی و تاکتیک‌های جنگی خود نشده است.

این اپوزیسیون حتی قادر نبوده که رهبری نظامی، پلان کلی، ساختار فرماندهی یا اجرای عملیات‌ نظامی را زیر چتر واحدی گرد آورد. این گروه حتی این فرصت را به افرادی با صلاحیت و دانش نظامی نداده که پیش آیند و گفتمان نظامی جدیدی را جایگزین آن گفتمان سیاسی فرقه‌گرایانه و مذهبی‌ کنند. گفتمانی که اکنون کلام و زبان بسیاری از رزمندگان را به تسخیر خود در آورده است. اینان حتی در جلب افکار عمومی نیز ناکام مانده‌اند که چهره‌ای از خود به مردم ارائه دهند که حقیقتا شایسته عنوان ارتش آزادیبخش باشد. نظم و تعهد به ارزش‌ها و اهداف انقلاب متضمن پرهیز از غارت و آدم‌ربایی و انتقامی است که ما تا امروز شاهد آن از سوی بخشی از کسانی بوده‌ایم که سلاح به دست گرفته‌اند.

اپوزیسیون مسلح باید چه‌گو‌ارا را به خاطر داشته باشد که گفت جنگ چریکی، قدرت و مشروعیت خود را از گستره‌ وسیع مردمی می‌گیرد و باید همواره در خط مقدم دفاع از همین مردم باشد. وقتی این جنگ تنها متکی بر بخشی از مردم باشد یا به مرجعیت دینی آغشته باشد که تمامی مردم را در بر نگیرد، آنگاه مشروعیتش زایل می‌شود. گفتمان انتقام و فرقه‌گرایی از مهمترین نشانه‌های آشکار انحراف انقلاب سوریه است و بر ما است که قاطعانه و آگاهانه به مقابله با آن برآییم.

اپوزیسیون مسلح یا همان چیزی که به نام ارتش آزاد معروف است، چه مشروعیتی دارد وقتی در قبال اسیران ارتشی و امنیتی رژیم، دست به کشتار فرقه‌گرایانه، شکنجه، تحقیر و اعدام می‌زند؟ این همان چیزی است که وقتی رژیم جنایتکار مرتکب می‌شد، ما نام سبعیت و وحشیگری بر آن می‌گذاشتیم. این گروه چه مشروعیتی دارد وقتی از جنگ سنی و شیعه یا همان علوی‌ها سخن می‌راند؟ چنین سخنانی، هم مطلوب آنهاست که خود را دوستان سوریه می‌خوانند و هم مطلوب دوستان رژیم.

چه فرقی است میان گفتمان اپوزیسیون و گفتمان رژیم، وقتی یکی حرف سنی‌ها، شیعیان و علویان را می‌زند و آن دیگری سخن از سلفی‌ها، اسلام‌گرایان و تروریست‌ها می‌‌گوید؟ هر دوی این گفتمان‌ها، فروتر از سطح ملی عمل می‌کنند که همه را بر مبنای حقوق بشر به دیده برابر می‌نگرد. هر دوی این گفتمان‌ها، به گونه‌ای غیرمستقیم، دعوت به جنگ داخلی تفرقه‌براندازانه و درازمدت می‌کنند‌؛ همان نوع جنگی که در عراق هم شاهدش بودیم.

بین حمله به اهداف نظامی مشخصی از رژیم که به کار تضعیف ساز و برگ سرکوب می‌آید، با حمله از سر انتقام و بی‌خردی به نهادهای دولتی فرقی عمده در میان است. حمله به نهادهای دولتی و بنیان‌های آن، معنایی جز مشارکت و مساعدت در ایجاد و افزایش عوامل فقر، آشوب و فقدان امنیت برای سال‌های متمادی پس از برافتادن رژیم ندارد. این کار فقط به نفع دولت‌هایی است که کمپانی‌های‌شان مترصدند قراردادهایی با سوریه پس از سرنگونی اسد ببندند و سود خود را روی استخوان‌های شهیدان ما و ناآگاهی اپوزیسیون سوریه انباشت کنند. اگر اپوزیسیون مسلح، میان به زیر کشیدن رژیم و ویران کردن نهاد دولت و مؤسسات آن، تمایز و تفکیکی قائل نیست، پس بیایید با جهان وداع بگوییم و برای انقلاب از دست رفته‌ی خود فاتحه بخوانیم.

مردم چگونه می‌توانند اپوزیسیون مسلح را بازوی نظامی انقلابی بدانند که یکی از اصولش، شعار «واحد واحد واحد - الشعب السوری واحد» بود و جان فرزندان خویش را داد تا دولتی مدنی بسازد، نه عمارتی مذهبی یا دولتی به سبک اخوان‌المسلمین؟ دیدگاهی که گفتمان مذهبی ستیزه‌جویانه یا گفتمان سلفی را به صفوف رزمندگان رخنه می‌دهد، امری بیگانه با گفتمان مذهبی متعدل جامعه سوریه است. در این دیدگاه، دشمن دیگر نه رژیم مستبد و فرقه‌گرای حاکم بر سوریه، بلکه علویان، شیعیان یا دیگر گروه‌های مردم است.

بین حمله به اهداف نظامی مشخصی از رژیم که به کار تضعیف ساز و برگ سرکوب می‌آید، با حمله از سر انتقام و بی‌خردی به نهادهای دولتی تفاوتی عمده وجود دارد. حمله به نهادهای دولتی و بنیان‌های آن، معنایی جز مشارکت و مساعدت در ایجاد و افزایش عوامل فقر، آشوب و فقدان امنیت برای سال‌های متمادی پس از برافتادن رژیم ندارد. این کار فقط به نفع دولت‌هایی است که کمپانی‌های‌شان مترصدند قراردادهایی با سوریه پس از سرنگونی اسد ببندند و سود خود را روی استخوان‌های شهیدان ما و ناآگاهی اپوزیسیون سوریه انباشت کنند. اگر اپوزیسیون مسلح، میان به زیر کشیدن رژیم و ویران کردن نهاد دولت و مؤسسات آن، تمایز و تفکیکی قائل نیست، پس بیایید با جهان وداع بگوییم و برای انقلاب از دست رفته‌ی خود فاتحه بخوانیم.

آن‌چه امروز در سوریه می‌گذرد جنگی خانمان‌برانداز است. منشاء چنین جنگی تنها رژیم اسد نیست که برای بقای خود همه چیز را به آتش می‌کشد، بلکه در کنار آن، اپوزیسیون مسلحی است که می‌خواهد رژیم را ساقط کند، اما بی‌آنکه بداند دست به‌کار ساقط کردن جامعه شده است. قطعاً میان خشونت و جنایت و خونریزی رژیم و خشونت اپوزیسیون مسلح، موازنه‌ای در کار نیست. اما امروز هر دو سوی ماجرا، یعنی حاکم و محکوم، ظالم و مظلوم، دست به کار ویران کردن اساس و بنیان دولت شده‌اند و وحدت ملی کشور را با تهدید روبرو می‌کنند.

فرق ماجرا این است که رژیم با قصد وغرض چنین می‌کند و اپوزیسیون سیاسی مسلح، ناخواسته و از سر بی‌خبری از قواعد مقاومت مسلحانه. با این همه، نتیجه چیزی جز نابودی جامعه و بخشی از نهادهای دولتی نیست که مایملک این مردمند.

پس بیایید همه‌ی ما، خاموشان و فعالان و سیاست‌پیشگان و سربازان سوری، دست به کار اندیشه و عمل شویم تا مسیر انقلاب را در سطوح سیاسی، نظامی و مدنی به طریق صلاح آوریم و ملی‌گرایی و شهروندی را برای همگان، ورای تعلقات مذهبی و به دور از شرط‌‌‌بندی‌های خارجی، مستحکم کنیم تا بدین طریق، انقلاب و کشور را نجات دهیم.

آنچه از ما انتظار می‌رود این است که در برابر رژیمی خائن که در اندیشه و عمل خویش برای نابودی شهروندان و جامعه‌ی سوریه از هیچ اقدامی فروگذار نکرده، در باب هر کنش سیاسی و نظامی خویش بیاندیشیم، بیاندیشیم و باز بیاندیشیم.

منبع:

سایت جدلیه (ترجمه از متن انگلیسی، با مقایسه با اصل عربی نوشته)

سرکوب، برآمد بحران مشروعیت

politics — Fri, 28 Sep 2012 22:06:13 +0000

گفت‌وگوی ایرج ادیب‌زاده با مرتضی کاظمیان، روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر

ایرج ادیب‌زاده − محمود احمدی‌نژاد که باید کمتر از یکسال دیگر پس از دو دوره پست ریاست جمهوری را ترک کند، در آخرین سخنرانی‌اش در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک (۲۶ سپتامبر، ۵ مهرماه ۱۳۹۱) باز به مسائلی پرداخت که در راستای تصوراتش درباره اصلاح مدیریت جهان قرار داشت.

تدبیر امور در تهران چنان بود که همزمان با این سخنرانی یکی از مدیران دستگاه احمدی‌نژاد دستگیر شود: علی‌اکبر جوانفکر مشاور مطبوعاتی رئیس جمهور. جوانفکر مدیرعامل ایرنا، خبرگزاری دولتی، و مدیرعامل مؤسسه‌ "ایران" بود.

در همین روز روزنامه‌ شرق توقیف شد و حکم بازداشت مدیرعامل روزنامه مهدی رحمانیان صادر گردید، با فاصله‌ی کمی از بازداشت فائزه و مهدی هاشمی رفسنجانی فرزندان رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام.

آیا این رویدادها با هم ارتباط دارند؟

به انتخابات ۹ ماه دیگر ریاست جمهوری در ایران مربوط می‌شوند؟

آیا نشانه‌ رادیکال‌تر شدن اوضاع سیاسی در ایران هستند؟

مرتضی کاظمیان روزنامه‌نگار تبعیدی در پاریس و عضو پیشین شورای مرکزی انجمن دفاع از مطبوعات و تحلیلگر سیاسی مسائل ایران، می‌گوید که سررشته امور در دست بیت رهبری است و تشدید سرکوب‌گری دستگاه به بحران مشروعیت آن برمی‌گردد. به نظر کاظمیان «مهم‌ترین مشکلی که نظام جمهوری اسلامی، با آن دست به گریبان است، بحران مشروعیت است. این بحران مشروعیت به طور مشخص از انتخابات ۲۲ خرداد ۸۸ به حداکثر خودش رسید، شکاف میان ملت‌ـ دولت در ایران بیش از پیش افزایش پیدا کرد. این عدم اعتمادی که وجود دارد در جامعه‌ی مدنی به حاکمیت، باعث شده که حاکمان احساس بی‌پشتوانگی کنند و این عدم مشروعیت دموکراتیک را تلاش می‌کنند با سرکوب و خشونت علیه جامعه مدنی و علیه شهروندان، جبران کنند.»

● گفت‌وگو با مرتضی کاظمیان

تحلیل شما از این اوضاع و احوال چیست؟

مرتضی کاظمیان: شما به زنجیره‌ای از رویدادها اشاره کردید که برخی از آن‌ها طبیعتاً مرتبط است با دیگری. یعنی به طور مشخص: بازداشت خانم فائزه هاشمی، که به عقیده‌ی من به نوعی تهدید برادر ایشان مهدی هاشمی بود که به ایران برنگردد؛ زیرا توصیه شده بود از سوی مقامات اطلاعاتی و قضایی، چنانچه خواهر ایشان خانم فاطمه هاشمی گفته است که مهدی هاشمی به ایران برنگردد. اما وی عزم آمدن کرد، و خانم فائزه هاشمی هم بازداشت شد.

دستگاه قضایی برای این که انصاف خودش را به تعبیری نشان دهد، حکم سعید تاجیک را هم، که کسی است که حدوداً یک سال پیش به فائزه توهین کرده بود و باهتاکی و حرف‌های ناپسند وی را خطاب قرار داده بود، به اجرا گذاشت. در حالی که هیچ نسبتی میان دو حکم وجود نداشت. حکم خانم فائزه هاشمی یک حکم سیاسی بود، به خاطر تبلیغ علیه نظام. حکمی که متوجه همه‌ی فعالان جنبش سبز بوده در حوادث بعد از انتخابات ۸۸، و حکم سعید تاجیک به خاطر فحاشی و ادا کردن حرف‌های زشت و در واقع یک حکم اجتماعی بود.

مرتضی کاظمیان:
«متأسفانه بدون تردید در ایران نزاع باندهای قدرت همیشه مطرح بوده در یک دولت رانتی در ایران قابل صرف نظر کردن نیست. در آن همه چیز برمی‌گردد به آن نزاع باندهای قدرت. با این که موضوع انتخابات آتی ریاست جمهوری مطرح است، اما من همچنان این سرکوب‌ها و این برخوردهای قضایی را ازآن موضوع تفکیک می‌کنم. برخورد با مهدی و فائزه هاشمی یک جنس دارد، و برخورد به آقای جوانفکر یک جنس دیگر. در نهایت آن چیزی که مهم است این است که آن مرکز ثقل قدرت در ایران، که همان طور که اشاره کردم برمی‌گردد به بیت رهبر جمهوری اسلامی و جریان امنیتی‌ـ نظامی‌ـ رانتی همسوی ایشان، تلاش می‌کند اداره‌ی تمام امور در کشور را در اختیار داشته باشد و به تمام جریان‌های غیرخودی یا غیرهمسو اجازه‌ی تحرک ندهد.
طبیعتاً فرزندان آقای هاشمی رفسنجانی در موقعیتی نبودند که بدون نظر مثبت و مساعد آیت‌الله خامنه‌ای بازداشت شوند. این نشان می‌دهد که تا چه اندازه بازگشت مهدی هاشمی به ایران اهمیت داشته و تلاش می‌شود که خانواده هاشمی هیچ گونه ظهور و بروز مجددی پیدا نکنند. در نقطه‌ی دیگر برخورد با آقای جوانفکر به این خاطر است که احیاناً آقای احمدی‌نژاد و به نوعی جریان احمدی‌نژاد‌ـ مشایی به این فکر نباشد که می‌تواند برای انتخابات ریاست جمهوری آتی حضور معنی‌داری داشته باشد. یعنی بازهم آن‌ها دارند تهدید می‌شوند که کنترل کنند خودشان را و سازی جز آنچه رهبر جمهوری اسلامی می‌طلبد ننوازند.»

البته مستقل از این‌ها در مورد حکمی که برای آقای جوانفکر اجراء شده باز به همین ترتیب بوده. به‌هرحال روزنامه‌ای توقیف شده، فقط به خاطر انتشار یک کاریکاتور و جالب است که حکم توقیف را در ابتدا وزیر ارشاد صادر می‌کند. یعنی کسی که باید مراقب و وکیل رسانه‌ها و اصحاب فرهنگ و قلم در ایران باشد، خودش در جایگاه دادستان مدعی‌العموم قرار می‌گیرد و حکم می‌دهد به مرگ یک روزنامه و طبیعتاً روزنامه‌نگاران و کارکنان شاغل در آن روزنامه و مدیر مسئولش بازداشت می‌شود، کاریکاتوریست آقای هادی حیدری احضار می‌شود به دادسرا، و همزمان حکم جوانفکر هم، که یکی از چهره‌‌های شاخص رسانه‌ای همراه احمدی‌نژاد است، اجرا می‌شود.

در واقع همه این‌ها دارد از مرکز ثقل قدرت در قوه قضاییه صورت می‌گیرد که به نوعی می‌خواهد بگوید عدالت و انصاف وجود دارد در دستگاه قضایی و همه چیز قانونی پیش می‌رود. اما به باور من همزمان پروژه‌های خودش را پیش می‌برد. یعنی پروژه‌ای که به طور مشخص از طرف بیت رهبر جمهوری اسلامی آیت‌الله خامنه‌ای، جریان امنیتی‌ـ نظامی‌ـ رانتی همراه ایشان تعریف شده مبنی بر تلاش برای انسداد سیاسی در ایران، سرکوب رسانه‌های مستقل و البته به حاشیه راندن بیش از پیش آقای احمدی‌نژاد که اکنون در سازمان ملل است و البته این یک ضربه‌‌ی حیثیتی‌ست برای کسی که در مقام رئیس قوه مجریه دارد در سازمان ملل صحبت می‌کند و همزمان اعلام می‌شود که مثلاً مدیر خبرگزاری دولت بازداشت شده به خاطر اتهامی تبلیغ علیه نظام خوانده شده است.

آیا شما این فشارها بر خانواده رفسنجانی و بازداشت فرد نزدیک به احمدی‌نژاد یعنی علی‌اکبر جوانفکر را به خاطر رادیکال‌تر شدن وضعیت سیاسی ایران می‌بینید و نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری، یا مسئله‌ای دیگر؟

متأسفانه بدون تردید در ایران نزاع باندهای قدرت همیشه مطرح بوده در یک دولت رانتی در ایران قابل صرف نظر کردن نیست. در آن همه چیز برمی‌گردد به آن نزاع باندهای قدرت. با این که موضوع انتخابات آتی ریاست جمهوری مطرح است، اما من همچنان این سرکوب‌ها و این برخوردهای قضایی را ازآن موضوع تفکیک می‌کنم. برخورد با مهدی و فائزه هاشمی یک جنس دارد، و برخورد به آقای جوانفکر یک جنس دیگر. در نهایت آن چیزی که مهم است این است که آن مرکز ثقل قدرت در ایران، که همان طور که اشاره کردم برمی‌گردد به بیت رهبر جمهوری اسلامی و جریان امنیتی‌ـ نظامی‌ـ رانتی همسوی ایشان، تلاش می‌کند اداره‌ی تمام امور در کشور را در اختیار داشته باشد و به تمام جریان‌های غیرخودی یا غیرهمسو اجازه‌ی تحرک ندهد.

طبیعتاً فرزندان آقای هاشمی رفسنجانی در موقعیتی نبودند که بدون نظر مثبت و مساعد آیت‌الله خامنه‌ای بازداشت شوند. این نشان می‌دهد که تا چه اندازه بازگشت مهدی هاشمی به ایران اهمیت داشته و تلاش می‌شود که خانواده هاشمی هیچ گونه ظهور و بروز مجددی پیدا نکنند. در نقطه‌ی دیگر برخورد با آقای جوانفکر به این خاطر است که احیاناً آقای احمدی‌نژاد و به نوعی جریان احمدی‌نژاد‌ـ مشایی به این فکر نباشد که می‌تواند برای انتخابات ریاست جمهوری آتی حضور معنی‌داری داشته باشد. یعنی بازهم آن‌ها دارند تهدید می‌شوند که کنترل کنند خودشان را و سازی جز آنچه رهبر جمهوری اسلامی می‌طلبد ننوازند.

شما این جنگ قدرت را چه طور می‌بینید، درحالی که خود رژیم در منگنه‌ی مشکلات تحریم‌ها و تهدیدهای حمله‌ی نظامی قرار دارد؟ چشم انداز سیاسی ایران چگونه است؟

به گمان من مهم‌ترین مشکلی که نظام جمهوری اسلامی، با آن دست به گریبان است، بحران مشروعیت است. این بحران مشروعیت به طور مشخص از انتخابات ۲۲ خرداد ۸۸ به حداکثر خودش رسید، شکاف میان ملت‌ـ دولت در ایران بیش از پیش افزایش پیدا کرد. این عدم اعتمادی که وجود دارد در جامعه‌ی مدنی به حاکمیت، باعث شده که حاکمان احساس بی‌پشتوانگی کنند و این عدم مشروعیت دموکراتیک را تلاش می‌کنند با سرکوب و خشونت علیه جامعه مدنی و علیه شهروندان، جبران کنند. طبیعتاً در شرایطی که جمهوری اسلامی با بحران‌های جدی بین‌المللی، منطقه‌ای و همین طور بحران اقتصادی دست به گریبان است، تمایلی ندارد که شکاف‌های داخل حاکمیت، بحران‌های داخل ساخت قدرت سیاسی یا بحران‌های اجتماعی مشکل جدیدی را ایجاد کند.

به همین دلیل هست که باز با خشونت و سرکوب رقبا و هر آلترناتیو ممکنی را هدف قرار می‌دهد. چنانکه مثلاً فائزه هاشمی حکمش اجرا می‌شود یا روزنامه شرق توقیف می‌شود یا در مواردی مثل آقای جوانفکر کسانی که در داخل حاکمیت حضور دارند اما می‌توانند مشکل‌ساز شوند مثل جریان احمدی‌نژادـ مشایی، این‌ها هم مورد تهدید قرار می‌گیرند.

در مجموع با وضعی که وجود دارد، با اداره‌ی امور بر مبنای سرکوب و خشونت، متأسفانه چشم‌انداز و دورنمای امیدبخشی در ایران وجود ندارد. یعنی خیلی نگران‌ کننده است و صرفن ظر از تهدیدهای خارجی، این که حاکمان در ایران گشایش سیاسی ایجاد نمی‌کنند، به روندهای دموکراتیک روی نمی‌آورند، این‌ها باعث نگرانی بیش از پیش می‌شود. زیرا سرنخ همه چیز را تلاش می‌کنند یا وصل کنند به عامل خارجی و به دشمن، چنانکه در همین مورد کاریکاتور دوباره تلاش شد این ارتباط داده شود به آن سوی مرزها، و یا این که تلاش شود به مانع‌تراشی و مشکلاتی که باندهای رقیب ایجاد می‌کنند. مثلاً نرخ افسارگسیخته‌ی ارز در ایران ارجاع داده نمی‌شود به بی‌کفایتی و ناکارآمدی حاکمان. یا حتی به تحریم‌هایی که باز مسبب اصلی‌اش خود حاکمیت اقتدارگرا در ایران است که دارد ماجراجویی هسته‌ای می‌کند و پروژه‌هایی را در پیش گرفته که فاقد حمایت مردمی‌ست. بلکه تلاش می‌کنند نرخ ارز را با سرکوب، با تهدید بخشی از صرافان کنترل کنند و فراموش می‌شود که تمامیت بودجه از نفت است، دولت رانتی در ایران حاکم است، سپاه پاسداران اقتصاد کشور را قبضه کرده در واقع ریشه‌ی مشکلات برمی‌گردد به همین حاکمیت اقتدارگرا و غیردموکراتیکی که پول نفت را در اختیار دارد و مایل نیست آن را در روندهایی دموکراتیک با مردم خودش تقسیم کند.

من شخصاً به‌عنوان یک ناظر فقط نگران منافع ملی هستم و وضعیتی که به‌خصوص اقشار فرودست و طبقه‌ی متوسط در ایران که با بحران‌های اقتصادی و ناامنی پیوسته دست به گریبان‌اند.

انتخابات و دراویش گنابادی

Babak M — Mon, 12 Sep 2011 17:28:57 +0000

محسن کاکارش

محسن کاکارش- پس از درگیری نیروهای بسیج و دراویش گنابادی در روز ۱۳شهریورماه در شهرستان «کوار» در ۴۵ کیلومتری شهر شیراز که منجر به کشته شدن یکی از دراویش و زخمی شدن چندتن دیگر شد، سه تن از وکلای آن‌ها نیز در تهران و استان فارس بازداشت شدند.

دکتر مصطفی آزمایش، نماینده و سخنگوی دراویش نعمت‌اللهی گنابادی در گفت‌وگو با «زمانه» می‌گوید: «به تازگی نیروهای امنیتی بدون اطلاع قبلی به منازل و محل کار دراویش مراجعه و سپس آن‌ها را بازداشت می‌کنند و آمار دقیقی از شمار بازداشت‌شدگان در دست نیست.»

پیشینه دراویش گنابادی به شاه نعمت‌الله ولی، عارف قرن نهم هجری قمری برمی‌گردد. آرامگاه او در شهر ماهان در نزدیکی کرمان قرار دارد. پیروان شاه نعمت‌الله ولی در سده‌های گذشته به سه شاخه ذوالریاستینی (منورعلیشاهی)، گنابادی (سلطانعلی شاهی) و صفایی (صفی علیشاهی) تقسیم شده‌اند.

دراویش گنابادی در جریان انتخابات بحث‌برانگیز ریاست جمهوری ایران در سال ۱۳۸۸، از مهدی کروبی حمایت کردند. برخی از نیروهای بسیج در شعارهایی که علیه دراویش در شهر کوار سردادند، آن‌ها را «دراویش آمریکایی» خطاب کردند.

زمانه، در گفت‌وگویی کوتاه، این پرسش‌ها را با دکتر مصطفی آزمایش در میان گذاشته است: آیا حمایت دراویش از مهدی کروبی به معنی سیاسی بودن این اقلیت است؟ آنان رابطه دین و سیاست را چگونه می‌بینند؟ چرا به این دراویش صفت «آمریکایی» داده می‌شود؟

مصطفی آزمایش: با نگاهی به گذشته، می‌بینیم به مرور شمار بیشتری از دراویش تهران و استان فارس را به‌طور احضار نشده و با حمله به منازل یا دفتر کارشان بازداشت و به نقطه نامعلومی منتقل می‌کنند. بعد از مدتی این افراد از زندان عادل‌آباد شیراز یا از بند ۲۰۹ اوین سر در می‌آورند. در آخرین اطلاعاتی که داریم، آنان دست گذاشته‌اند روی دستگیری وکلای دراویش که خودشان هم درویش هستند.

در استان فارس هم این وضعیت ادامه دارد. در این استان سه تا از وکلا به نام‌های امید بهروزی، افشین کرم‌پور و امیر اسلامی را دستگیر و به تهران منتقل کرده‌اند. جرم آن‌ها فقط این است که وکیل دراویش هستند. یکی از دراویش به نام ابراهیم فضلی را که در کوار شیراز گلوله خورده بود در بیمارستان رجایی شیراز بستری و به تخت بسته بودند و بعد از این‌که جراحتش کمی بهتر شد، در دوران نقاهت ایشان را به‌‌همان وضع با خودشان بردند و به زندان منتقل کردند. ما هیچ اطلاعی از وی نداریم. در تهران اما مدیران سایت «مجذوبان نور» را بازداشت کرده‌اند. شمار دقیق بازداشتی‌ها را اما نمی‌دانیم. به خاطر این‌که بسیاری از آنان را با رجوع به منازل و دفتر کارشان بازداشت کرده‌اند و هنوز گزارش‌های آن به دست ما نرسیده است. دستگیری‌ها اما خیلی وسیع است.

شما در یکی از مصاحبه‌های‌تان به انتخابات پیش رو و افزایش فشار بر دراویش اشاره کرده‌اید. چه رابطه‌ای بین این دو موضوع وجود دارد؟

دراویش به‌طور مشخص از آقای کروبی همیشه حمایت می‌کردند و الان هم دوره مقدماتی برای انتخابات است. حکومت آقای کروبی را زیر فشار بسیار زیادی قرار داده‌ است برای این‌که ایشان در مواضع خودشان تجدید نظر کنند. حتی وی را از منزلی که در آن بودند به یک خانه انفرادی منتقل کرده‌اند. از طرفی دیگر خود دراویش را زیر فشار قرار داده‌اند. مدیران پایگاه خبری درویشان را زیر فشار قرار داده‌اند که احتمالاً، حرکتی از جانب دراویش به عنوان همبستگی با آقای کروبی صورت نگیرد. مراجع دیگری هم هستند که با دراویش گنابادی به نوعی همبستگی دارند. مثلا آقای دستغیب شیرازی چندی پیش فتوا داده بودند که همه دراویش، مسلمان شیعه و مثل سایر هموطنان ما هستند و هیچکس حق دخالت در عقایدشان را ندارد و نمی‌تواند آن‌ها را تحت فشار قرار بدهد. دراویش هیچ کار خاصی نکرده بودند که به واسطه آن مورد حمله قرار بگیرند.

آیا دراویش گنابادی خواسته‌های سیاسی‌ هم دارند؟ آن‌ها رابطه بین دین و سیاست را چگونه می‌بینند؟

نخیر. آن‌ها به‌طور کلی خواهان جدایی دین از دخالت در حکومت هستند. اصولاً ویژگی دراویش این است که سکولار هستند. در ماجرای انتخابات ریاست جمهوری هم که به آقای کروبی رای داده بودند، همه می‌دانند که آقای کروبی درویش نیستند و درویش‌ها با رای دادن به آقای کروبی خواهان ایجاد حکومت درویشان در ایران نبودند. آن‌ها خواهان احیای ارزش‌های انسان‌گرایانه در طرح‌ها و برنامه‌های ارائه شده از سوی آقای کروبی بودند.

از جانب دیگر خود آقای کروبی هم قبل از افتادن به حبس، اظهار کرده بودند که به حکومت دینی باوری ندارند و معتقدند نظام حاکم بر ایران نه جمهوری و نه اسلامی است و برای تعیین نظام هم راهی جز رفراندوم وجود ندارد. این نظر آقای کروبی بود و دراویش هم همین نظر را مورد تائید قرار می‌دهند.

چرا در رویداد شهرستان کوار برخی از نیروهای بسیج دراویش را آمریکایی خطاب کردند؟

در مورد اتهام آمریکایی بودن دراویش باید بگویم که این موضوع تازه‌ای نیست و پیش از این هم مطرح شده است. متاسفانه از بدو انقلاب آقایان حاکم که قدرت را یک‌جا می‌خواستند قبضه کنند، میان افراد را با صفت آمریکایی و مسلمان انقلابی مرزبندی کردند. بر همین اساس مرحوم مهندس بازرگان، نخست وزیر دولت موقت که گفته می‌شد نخست وزیر امام زمان هستند، به فاصله کوتاهی شدند آمریکایی و اسلام‌شان هم اسلام آمریکایی شد. آقای مهندس بازرگان به نهضت آزادی تعلق داشتند و یکی از بنیانگذاران آن بودند. حکومت اسلامی به‌طور کلی اعضای نهضت آزادی را متهم به داشتن اسلام آمریکایی می‌کند. از سوی دیگر چون قطب سلسله دراویش نعمت‌الله گنابادی، جناب دکتر نورعلی تابنده تا پیش از تصدی امر قطبیت، از اعضای فعال نهضت آزادی بودند به همان دلیل که همیشه اتهام اسلام آمریکایی روی پیشانی اعضای نهضت آزادی زده می‌شد، ایشان هم به آن صفت متهم شدند. دکترنورعلی تابنده به خاطر نوشتن نامه‌ای در دوران ریاست جمهوری آقای رفسنجانی، به مدت هشت‌ماه و نیم در زندان‌های جمهوری اسلامی بودند. حکومت بعد از این‌که ایشان عهده‌دار مقام قطبیت سلسله گنابادی شد،‌‌صفت اسلام آمریکایی را برای ایشان به درویش آمریکایی تغییر و به مرور آن را به کل دراویش این سلسله تسری دادند. این را خودشان اختراع کردند. از طرف دیگر هم آقای اوباما در سخنرانی عید خودشان، سرکوب دگراندیشان مذهبی در ایران ازجمله صوفیان مسلمان، هموطنان بهایی و پیروان دیگر مذاهب و ادیان را محکوم کردند. حکومت همین را دلیل دیگری قرار داد تا شعار درویش آمریکایی را علیه دراویش گنابادی سر بدهد.

دراویش گنابادی چه تهدیدی برای حاکیمت به حساب می‌آیند که شاهد چنین برخوردهایی با آن‌ها هستیم؟

ما به‌طور دقیق و صحیح آماری از دراویش نداریم و آماری در این زمینه تهیه نشده است. به‌طور تقریبی تخمین زده می‌شود که مجموعه هموطنان ما که گرایش به عرفان و تصوف دارند- اعم از قادری، اهل حق، نقش‌بندی، خاکساری، نعمت‌الهی، گنابادی، قلندری و ...- گسترش بسیار زیادی در سراسر استان‌های ایران دارند. بخصوص در استان‌های مرزی (دراویش اهل تسنن) و در مناطق مرکزی (دراویش نعمت‌الهی و دراویش ذهبی شیعه) گستره خیلی وسیعی دارند و یک نیروی اجتماعی تلقی می‌شوند. از جانب دیگر به ایدئولوژی رسمی حکومتی یعنی اصل ولایت فقیه به عنوان یکی از اصول اسلام حکومتی اعتقادی ندارند.

متاسفانه همین مسئله اسباب سرکوب دراویش و پایمال کردن حقوق آن‌ها شده است. دراویش خواهان برپایی حکومت درویشی نیستند، اما بحث مشروعیت برای نظریه ولایت فقیه دارای اهمیت بسیار است و خیلی‌ها در ایران این نظریه را قبول ندارند و به‌طور کلی هم دراویش معتقد به حکومت سکولار و جدایی دین از دولت هستند.

همین مسئله باعث می‌شود آن‌ها سیستماتیک مورد سرکوب قرار بگیرند. آن‌ها برنامه‌ای گذاشتند به نام «نسیم مشاوره معنوی در مبارزه با عرفان‌های نوظهور» که مقصودشان همین تصوف بومی است که بیش از هزار و چند سال است که در ایران وجود دارد و می‌خواهند آن را ریشه‌کن کنند.