مصطفی آزمایش

دراویش قربانیان نقض حقوق بشر در ایران

Babak M — Wed, 21 Sep 2011 16:39:13 +0000

سراج‌الدین میردامادی

پس از درگیری میان دراویش شهرستان کوار در استان فارس و نیروهای شبه‌نظامی بسیج، و در پی آن دستگیری گسترده دراویش این شهرستان و مجروح شدن جمعی از شهروندان و کشته شدن یک تن، مصطفی آزمايش سخنگوی دراويش نعمت‌اللهی گنابادی در اروپا از سازمان‌های بين‌المللی مدافع حقوق بشر خواست که به وضعيت وخيم دراویش در ايران رسيدگی کنند.

در گفت‌وگویی کوتاه با مصطفی آزمایش از او پرسیده‌ام: درخواست شما از مجامع بین‌المللی حقوق بشر برای رسیدگی به وضعیت دراویش در روزهای اخیر دقیقاً چه بوده است و آخرین وضعیت دراویش شهر کوار چیست و چندنفر هنوز در بازداشت هستند؟

مصطفی آزمایش: وضعیت دراویش الان بسیار ناهنجار و غیر انسانی‌ است و فقط اختصاص به دراویش کوار ندارد. به‌طور کلی گزارشی که ما به مجامع بین‌المللی، به شخصیت‌های بین‌المللی در ارتباط با حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو و سازمان عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر داده‌ایم، عبارت است از وضعیتی که الان در این لحظه دراویش با آن دست به گریبان هستند و آن عبارت است از این که به دنبال حمله‌ برنامه‌ریزی‌ شده‌ای که در شهرستان کوار صورت گرفت، با دخالت قوای نظامی و انتظامی و تیراندازی و پرتاب گاز اشک‌آور، حداقل شش نفر مجروح شدند.

از آن شش نفر یک‌نفر به نام آقای وحید بنانی، جوان ۲۴ ساله اهل سروستان، متاسفانه در اثر پارگی کامل سرخرگ ران پا به شهادت رسید. سه نفر دیگر که جراحت‌شان بسیار عمیق بود، در بیمارستان رجایی شیراز بستری شدند که پس از بهبودی نسبی، در نهایت آن‌ها را که با دستبند به تخت بسته بودند، با خود بردند به زندان عادل‌آباد شیراز و بعد استنکاف می‌کردند از این که پیکر آن شهید، وحید بنانی را به خانواده‌اش برگردانند. آن‌ها خانواده وی را تحت فشار قرار داده بودند که بگویند: او درویش نبوده و بسیجی بوده است. حتیسبیل این درویش را تراشیده بودند که بگویند او بسیجی بوده است. در رابطه با این مطالبی هم که در سایت‌های وابسته به خودشان مثل "ندای انقلاب"، "رجانیوز"، "فارس نیوز" و "جوان آنلاین" نوشتند، راجع به این که آیا او بسیجی بوده یا درویش بوده تشکیک کردند، ولی در این که به او گلوله جنگی خورده، تشکیک نکردند.

از طرف دیگر همزمان با ضربه‌ای که به دراویش به‌طور وسیع در کوار و در سروستان وارد کردند، دست به یک دستگیری گسترده در این دو شهرستان زدند. ابتدا گفتند وکلای دراویش، برای رسیدگی به وضعیت کسانی که دستگیر شده‌اند، به آنجا بیایند. وقتی وکلا به آنجا رفتند، خود وکلا را نیز بازداشت کردند. ازجمله آقای افشین کرم‌پور، امید بهروزی و امیر اسلامی را در همان ناحیه، وقتی آن‌ها به بخش دادگستری شهرستان کوار برای رسیدگی به امور دستگیرشدگان رجوع کردند، بازداشت کردند و به بازداشتگاه اداره اطلاعات و بعد به زندان عادل‌آباد و در نهایت به زندان اوین تهران بند ۲۰۹ فرستادند.

مصطفی آزمایش

در تهران نیز همزمان همین اتفاق‌ها در روز جمعه ۱۱ شهریور افتاد. روز ۱۳ شهریور نیز ساعت یک نیمه شب به دفتر "مجذوبان نور"، پایگاه خبری دراویش در داخل کشور یورش بردند و تمام کسانی را که آنجا بودند دستگیر کردند. سپس به منزل آقایان نصرت طبسی و علی معظمی رفتند و آن‌ها را در منازل‌شان ساعت پنج صبح دستگیر کردند.

در سفری که به ژنو داشتید، آیا توانستند مقامات شورای حقوق بشر سازمان ملل یا فرستاده ویژه حقوق بشر، آقای احمد شهید را را ملاقات کنید؟ در این سفر چه تقاضایی از مقامات عالی سازمان ملل داشتید؟

ما در ملاقاتی که با مقامات مختلف داشتیم (که بازهم این ملاقات‌ها ادامه دارد و سفرها و ملاقات‌های دیگری هم در پیش است)، گزارش جامع و دقیقی به‌ آن‌ها ارائه دادیم. ما این مطلعان و مقامات را با شاهدان عینی در ارتباط قرار می‌دهیم. یعنی کسانی که در داخل کشور شاهد این اتفاق‌ها بوده‌اند و حاضر به دادن شهادت هستند؛ کسانی که اکنون در گوشه و کنار ایران مخفی و تحت تعقیب و در خطر دستگیری‌اند. چون آن‌چه برای مقامات سازمان ملل و به‌طور کلی مجامع حامی حقوق بشر در جهان اهمیت دارد، برقرارشدن ارتباط با شاهدان عینی است و نظر به این که دولت جمهوری اسلامی تاکنون مانع شده است که گزارشگر ویژه سازمان ملل آقای دکتر احمد شهید به ایران برود، به همین دلیل مهم این است که ایشان در جای خودشان، در ژنو، بتوانند با شاهدان عینی از طریق تلفن یا به هر ترتیب دیگری در ارتباط قرار گیرند. از این ملاقات‌هایی که ما داشتیم، من می‌توانم برخی‌شان را بیان کنم، اما چون برخی‌شان هنوز ادامه دارد، به موقعش انشاالله بیان خواهد شد.

آیا دراویش در شهرهای دیگر ایران نیز مشکلاتی دارند؟ آیا درگیری‌هایی با حکومت وجود دارد؟ آیا برای انجام فرایض دینی‌شان آزادی یا مشکلاتی دارند؟

به‌طور کلی به دنبال موضع‌گیری شخص رهبر نظام که در سفر به قم گفته بود ما علیه فرقه‌های ضاله و بهاییت و وهابیت و مسیحیت خانگی مبارزه‌ قاطع می‌کنیم و آن‌ها را از میان می‌بریم، برنامه‌ای بسیار گسترده و سازماندهی شده در سراسر کشور به راه افتاده است که از طریق صدا و سیما تغذیه می‌شود. یعنی در صدا و سیما برنامه‌ای درست کرده‌اند که از شبکه سه به‌طور مفصل و به‌طور مرتب پخش می‌شود، به نام "آرماگدون چهار". در این برنامه گروه‌های شیطان‌پرست را معرفی می‌کنند که در زمره این گروه‌های شیطان‌پرست همین سلسله نعمت‌اللهی گناآبادی را نیز قرار داده‌اند و عکس بزرگان‌شان را به‌طور مرتب نشان می‌دهند و آن‌ها را به محافل مرموز بین‌المللی مربوط می‌کنند و اتهاماتی از این قبیل به آن‌ها می‌زنند.

علاوه براین جریانی نیز به راه انداخته‌اند به نام "نسیم مشاوره معنوی" که در خلال آن در مبارزه با به اصطلاح خودشان "عرفان نوظهور"، طلاب جوانی که ذهن‌شان را برای تبلیغ آماده کرده‌اند، در متروها میز می‌گذارند و با مردم و عابرین گفت‌وگو می‌کنند تا مثلاً آن‌ها را مغزشویی کنند علیه تصوف و عرفان اسلامی، به عنوان این که این‌ها "عرفان نوظهور" است. علاوه براین در بعضی جاها ملاهایی هستند مثل همین شهبازی که به کوار فرستاده بودند. این‌ها طلبه‌ـ بسیجی‌اند و نیروهای بسیج را جمع و سازماندهی می‌کنند تا به مجالس هفتگی دراویش حمله کنند.

در کوار بعد از این که این درگیری به‌وجود آمد، در برابر آن دو منزلی که شب‌های جمعه و شب‌های دوشنبه دراویش جمع می‌شدند، دوربین مداربسته گذاشتند و تمام کسانی را که به آن مجالس می‌رفتند شناسایی و بعد آن‌ها را به اداره اطلاعات احضار کردند. همچنین صاحب خانه‌هایی که این مجالس هر هفته در آن‌ها تشکیل می‌شود را نیز بازداشت کرده‌اند و الان آن‌ها هم زندانی هستند. این فشارها به‌طور مرتب در شهرهای دیگر هم وارد می‌شود. در کیش، در اصفهان، در شیراز، در سروستان و در جاهای مختلف.

دیروز در تهران می‌خواستند برای این شهید آقای وحید بنانی مجلس هفت بگیرند، اما اداره اطلاعات به آن مسجدی که قرار بود این مراسم در آن برگزار شود، اجازه نداد که در مسجد را در آن ساعت باز کنند و دراویشی که رفته بودند، پشت در مانده بودند و به این دلیل آقای دکتر نورعلی تابنده، قطب جلیل‌القدر سلسله‌ی گنابادی بیانیه‌ای در این زمینه صادر کردند و از این مسئله اظهار تأسف کردند. به همین دلیل این فشار در سراسر ایران وجود دارد و بسیار شدت پیدا کرده است.

انتخابات و دراویش گنابادی

Babak M — Mon, 12 Sep 2011 17:28:57 +0000

محسن کاکارش

محسن کاکارش- پس از درگیری نیروهای بسیج و دراویش گنابادی در روز ۱۳شهریورماه در شهرستان «کوار» در ۴۵ کیلومتری شهر شیراز که منجر به کشته شدن یکی از دراویش و زخمی شدن چندتن دیگر شد، سه تن از وکلای آن‌ها نیز در تهران و استان فارس بازداشت شدند.

دکتر مصطفی آزمایش، نماینده و سخنگوی دراویش نعمت‌اللهی گنابادی در گفت‌وگو با «زمانه» می‌گوید: «به تازگی نیروهای امنیتی بدون اطلاع قبلی به منازل و محل کار دراویش مراجعه و سپس آن‌ها را بازداشت می‌کنند و آمار دقیقی از شمار بازداشت‌شدگان در دست نیست.»

پیشینه دراویش گنابادی به شاه نعمت‌الله ولی، عارف قرن نهم هجری قمری برمی‌گردد. آرامگاه او در شهر ماهان در نزدیکی کرمان قرار دارد. پیروان شاه نعمت‌الله ولی در سده‌های گذشته به سه شاخه ذوالریاستینی (منورعلیشاهی)، گنابادی (سلطانعلی شاهی) و صفایی (صفی علیشاهی) تقسیم شده‌اند.

دراویش گنابادی در جریان انتخابات بحث‌برانگیز ریاست جمهوری ایران در سال ۱۳۸۸، از مهدی کروبی حمایت کردند. برخی از نیروهای بسیج در شعارهایی که علیه دراویش در شهر کوار سردادند، آن‌ها را «دراویش آمریکایی» خطاب کردند.

زمانه، در گفت‌وگویی کوتاه، این پرسش‌ها را با دکتر مصطفی آزمایش در میان گذاشته است: آیا حمایت دراویش از مهدی کروبی به معنی سیاسی بودن این اقلیت است؟ آنان رابطه دین و سیاست را چگونه می‌بینند؟ چرا به این دراویش صفت «آمریکایی» داده می‌شود؟

مصطفی آزمایش: با نگاهی به گذشته، می‌بینیم به مرور شمار بیشتری از دراویش تهران و استان فارس را به‌طور احضار نشده و با حمله به منازل یا دفتر کارشان بازداشت و به نقطه نامعلومی منتقل می‌کنند. بعد از مدتی این افراد از زندان عادل‌آباد شیراز یا از بند ۲۰۹ اوین سر در می‌آورند. در آخرین اطلاعاتی که داریم، آنان دست گذاشته‌اند روی دستگیری وکلای دراویش که خودشان هم درویش هستند.

در استان فارس هم این وضعیت ادامه دارد. در این استان سه تا از وکلا به نام‌های امید بهروزی، افشین کرم‌پور و امیر اسلامی را دستگیر و به تهران منتقل کرده‌اند. جرم آن‌ها فقط این است که وکیل دراویش هستند. یکی از دراویش به نام ابراهیم فضلی را که در کوار شیراز گلوله خورده بود در بیمارستان رجایی شیراز بستری و به تخت بسته بودند و بعد از این‌که جراحتش کمی بهتر شد، در دوران نقاهت ایشان را به‌‌همان وضع با خودشان بردند و به زندان منتقل کردند. ما هیچ اطلاعی از وی نداریم. در تهران اما مدیران سایت «مجذوبان نور» را بازداشت کرده‌اند. شمار دقیق بازداشتی‌ها را اما نمی‌دانیم. به خاطر این‌که بسیاری از آنان را با رجوع به منازل و دفتر کارشان بازداشت کرده‌اند و هنوز گزارش‌های آن به دست ما نرسیده است. دستگیری‌ها اما خیلی وسیع است.

شما در یکی از مصاحبه‌های‌تان به انتخابات پیش رو و افزایش فشار بر دراویش اشاره کرده‌اید. چه رابطه‌ای بین این دو موضوع وجود دارد؟

دراویش به‌طور مشخص از آقای کروبی همیشه حمایت می‌کردند و الان هم دوره مقدماتی برای انتخابات است. حکومت آقای کروبی را زیر فشار بسیار زیادی قرار داده‌ است برای این‌که ایشان در مواضع خودشان تجدید نظر کنند. حتی وی را از منزلی که در آن بودند به یک خانه انفرادی منتقل کرده‌اند. از طرفی دیگر خود دراویش را زیر فشار قرار داده‌اند. مدیران پایگاه خبری درویشان را زیر فشار قرار داده‌اند که احتمالاً، حرکتی از جانب دراویش به عنوان همبستگی با آقای کروبی صورت نگیرد. مراجع دیگری هم هستند که با دراویش گنابادی به نوعی همبستگی دارند. مثلا آقای دستغیب شیرازی چندی پیش فتوا داده بودند که همه دراویش، مسلمان شیعه و مثل سایر هموطنان ما هستند و هیچکس حق دخالت در عقایدشان را ندارد و نمی‌تواند آن‌ها را تحت فشار قرار بدهد. دراویش هیچ کار خاصی نکرده بودند که به واسطه آن مورد حمله قرار بگیرند.

آیا دراویش گنابادی خواسته‌های سیاسی‌ هم دارند؟ آن‌ها رابطه بین دین و سیاست را چگونه می‌بینند؟

نخیر. آن‌ها به‌طور کلی خواهان جدایی دین از دخالت در حکومت هستند. اصولاً ویژگی دراویش این است که سکولار هستند. در ماجرای انتخابات ریاست جمهوری هم که به آقای کروبی رای داده بودند، همه می‌دانند که آقای کروبی درویش نیستند و درویش‌ها با رای دادن به آقای کروبی خواهان ایجاد حکومت درویشان در ایران نبودند. آن‌ها خواهان احیای ارزش‌های انسان‌گرایانه در طرح‌ها و برنامه‌های ارائه شده از سوی آقای کروبی بودند.

از جانب دیگر خود آقای کروبی هم قبل از افتادن به حبس، اظهار کرده بودند که به حکومت دینی باوری ندارند و معتقدند نظام حاکم بر ایران نه جمهوری و نه اسلامی است و برای تعیین نظام هم راهی جز رفراندوم وجود ندارد. این نظر آقای کروبی بود و دراویش هم همین نظر را مورد تائید قرار می‌دهند.

چرا در رویداد شهرستان کوار برخی از نیروهای بسیج دراویش را آمریکایی خطاب کردند؟

در مورد اتهام آمریکایی بودن دراویش باید بگویم که این موضوع تازه‌ای نیست و پیش از این هم مطرح شده است. متاسفانه از بدو انقلاب آقایان حاکم که قدرت را یک‌جا می‌خواستند قبضه کنند، میان افراد را با صفت آمریکایی و مسلمان انقلابی مرزبندی کردند. بر همین اساس مرحوم مهندس بازرگان، نخست وزیر دولت موقت که گفته می‌شد نخست وزیر امام زمان هستند، به فاصله کوتاهی شدند آمریکایی و اسلام‌شان هم اسلام آمریکایی شد. آقای مهندس بازرگان به نهضت آزادی تعلق داشتند و یکی از بنیانگذاران آن بودند. حکومت اسلامی به‌طور کلی اعضای نهضت آزادی را متهم به داشتن اسلام آمریکایی می‌کند. از سوی دیگر چون قطب سلسله دراویش نعمت‌الله گنابادی، جناب دکتر نورعلی تابنده تا پیش از تصدی امر قطبیت، از اعضای فعال نهضت آزادی بودند به همان دلیل که همیشه اتهام اسلام آمریکایی روی پیشانی اعضای نهضت آزادی زده می‌شد، ایشان هم به آن صفت متهم شدند. دکترنورعلی تابنده به خاطر نوشتن نامه‌ای در دوران ریاست جمهوری آقای رفسنجانی، به مدت هشت‌ماه و نیم در زندان‌های جمهوری اسلامی بودند. حکومت بعد از این‌که ایشان عهده‌دار مقام قطبیت سلسله گنابادی شد،‌‌صفت اسلام آمریکایی را برای ایشان به درویش آمریکایی تغییر و به مرور آن را به کل دراویش این سلسله تسری دادند. این را خودشان اختراع کردند. از طرف دیگر هم آقای اوباما در سخنرانی عید خودشان، سرکوب دگراندیشان مذهبی در ایران ازجمله صوفیان مسلمان، هموطنان بهایی و پیروان دیگر مذاهب و ادیان را محکوم کردند. حکومت همین را دلیل دیگری قرار داد تا شعار درویش آمریکایی را علیه دراویش گنابادی سر بدهد.

دراویش گنابادی چه تهدیدی برای حاکیمت به حساب می‌آیند که شاهد چنین برخوردهایی با آن‌ها هستیم؟

ما به‌طور دقیق و صحیح آماری از دراویش نداریم و آماری در این زمینه تهیه نشده است. به‌طور تقریبی تخمین زده می‌شود که مجموعه هموطنان ما که گرایش به عرفان و تصوف دارند- اعم از قادری، اهل حق، نقش‌بندی، خاکساری، نعمت‌الهی، گنابادی، قلندری و ...- گسترش بسیار زیادی در سراسر استان‌های ایران دارند. بخصوص در استان‌های مرزی (دراویش اهل تسنن) و در مناطق مرکزی (دراویش نعمت‌الهی و دراویش ذهبی شیعه) گستره خیلی وسیعی دارند و یک نیروی اجتماعی تلقی می‌شوند. از جانب دیگر به ایدئولوژی رسمی حکومتی یعنی اصل ولایت فقیه به عنوان یکی از اصول اسلام حکومتی اعتقادی ندارند.

متاسفانه همین مسئله اسباب سرکوب دراویش و پایمال کردن حقوق آن‌ها شده است. دراویش خواهان برپایی حکومت درویشی نیستند، اما بحث مشروعیت برای نظریه ولایت فقیه دارای اهمیت بسیار است و خیلی‌ها در ایران این نظریه را قبول ندارند و به‌طور کلی هم دراویش معتقد به حکومت سکولار و جدایی دین از دولت هستند.

همین مسئله باعث می‌شود آن‌ها سیستماتیک مورد سرکوب قرار بگیرند. آن‌ها برنامه‌ای گذاشتند به نام «نسیم مشاوره معنوی در مبارزه با عرفان‌های نوظهور» که مقصودشان همین تصوف بومی است که بیش از هزار و چند سال است که در ایران وجود دارد و می‌خواهند آن را ریشه‌کن کنند.

يکی از دراويش گنابادی «بر اثر اصابت گلوله» در بيمارستان جان داد

zamaanehnews — Wed, 07 Sep 2011 06:25:05 +0000

وحيد بنايی، يکی از دراويش گنابادی شهرستان کوار استان فارس در جنوب ایران که روز يکشنبه ۱۳ شهريور ۱۳۹۰ مورد اصابت گلوله قرار گرفته بود، روز سه‌شنبه ۱۵ شهريور در بيمارستان نمازی شيراز جان سپرد.

کوار در ۴۵ کيلومتری شيراز قرار دارد.
به گزارش منابع حقوق بشری، وحيد بنايی در ايست بازرسی شهرستان کوار مورد اصابت گلوله قرار گرفته بود.
تارنمای جنبش راه سبز (جرس) نيز خبر داده مأموران امنيتی به خانواده بنايی گفته‌اند: «در صورت حرکت دراويش از ساير شهرستان‌ها برای مراسم تشييع جنازه، راه‌های ورودی به شهر سروستان را مسدود کرده و با آن‌ها برخورد می‌نمايند و جنازه وی را نيز در مکان نامعلومی دفن می‌کنند.»
خانه حقوق بشر ايران نيز اعلام کرده حال سه درويش که در جريان درگيری‌ها در کوار زخمی شده‌اند، «وخيم» گزارش شده است.

مصطفی آزمايش، سخنگوی دراويش نعمت‌اللهی گنابادی در خارج از ايران، فضای کنونی شهرستان کوار را «کاملاً امنيتی و شبه حکومت نظامی» توصيف کرده است

درگيری‌ها در کوار ظهر روز جمعه ۱۱ شهريور ۱۳۹۰ آغاز شد و تا ساعاتی ادامه داشت. در اين درگيری‌ها، نيروهای بسيجی و دراويش گنابادی با يکديگر به زد و خورد پرداختند و شماری از دو طرف نيز زخمی شدند.
مجذوبان نور به نقل يکی از دراويش که نامش فاش نشده، گزارش داده: «بانی اين حرکت غيرقانونی، تندروی‌های يک طلبه جوان بود که با پخش اعلاميه و سی‌دی به تهييج و ترغيب نيروهای بسيج برای درگيری با دراويش پرداخته و با تظاهرات و شعارهای موهنی همچون مرگ بر درويش آمريکايی به آتش اين اقدام دامن زد.»
ظاهراً اين سی‌دی‌ها عليه دراويش گنابادی بوده است.
اما رسانه‌های محافظه‌کاران می‌گويند دراويش «آغازگر» درگيری‌ها بوده‌اند. به گفته آن‌ها دراويش با استفاده از «اسلحه‌های شکاری» بر شدت اين درگيری‌ها افزوده‌اند.
مصطفی آزمايش، سخنگوی دراويش نعمت‌اللهی گنابادی در خارج از ايران به کمپين بين‌المللی حقوق بشر در ايران گفته در جريان اين درگيری‌ها دست کم ۶۰ نفر بازداشت شده‌اند.
وی افزوده ۱۵ نفر از دست‌اندرکاران سايت‌های خبر دراويش نيز در تهران بازداشت شده‌اند.
آزمايش درباره هويت بسيجانی که با دراويش درگير شده‌اند، گفته: «این‌ها يک عده طلبه‌های بسيجی هستند که به‌عنوان مبلغ توسط حوزه علميه قم زير نظارت کميسيون مبارزه با عرفان‌های نوظهور و کاذب آموزش داده می‌شوند.»
وی فضای کنونی شهرستان کوار را «کاملاً امنيتی و شبه حکومت نظامی» توصيف کرده و افزوده: «در آنجا در محل تجمع دراويش يعنی همان حسينيه‌شان، دوربين‌های مدار بسته قرارداده‌اند تا کسانی از دراويش که در آنجا تردد می‌کنند، شناسايی و سپس بازداشت شوند.»
چند سالی است که دراويش گنابادی از سوی جمهوری اسلامی «تحت فشار و محدوديت» قرار دارند و تعداد زيادی از آن‌ها نيز به حبس محکوم شده‌اند.
نور علی تابنده، قطب دراويش نعمت‌اللهی گنابادی است که طرفدارانش از او به نام «مجذوب‌علی شاه» ياد می‌کنند. وی در سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۵۹ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان حج و زيارت و دادگستری مشغول به کار بوده است.
رسانه‌های ايران چند سالی است که بنا به دستور شورای عالی امنيت ملی اين کشور از پوشش دادن اخبار دراويش گنابادی منع شده‌اند.
با اين حال مهدی کروبی از رهبران مخالف دولت و آيت‌الله حسين‌علی منتظری از مراجع تقليد که سال ٨٨ درگذشت، بارها از تخريب حسينيه‌های دراويش و «آزار و اذيت» آن‌ها انتقاد کردند.
پيشينه دراويش گنابادی به شاه نعمت‌الله ولی، عارف قرن نهم هجری قمری که هم‌اکنون آرامگاهش در شهر ماهان در نزديکی کرمان است، بر می‌گردد.