مطبوعات ایران

زنگ خطر ؛ همیشه برای روزنامه های منتقد

Tue, 06 Sep 2011 22:59:10 +0000

بهروز صمدبیگی

با انتشار مجدد روزنامه اعتماد، تداوم انتشار شرق و روزگار و نشریاتی مانند مهرنامه و شهروند امروز پیش‌بینی می‌شد که در آستانه انتخابات مجلس نهم، فضای بازتری در انتظار مطبوعات ایران باشد و محدودیت‌های فراوان به‌جا مانده از دوران حضور محمدعلی رامین در سمت معاونت مطبوعاتی کمرنگ‌تر شود. اما توقیف روزنامه روزگار و هفته‌نامه شهروند امروز در ادامه روندی است که سخنگوی انجمن دفاع از آزادی مطبوعات آن را «استراتژی دولت احمدی‌نژاد» معرفی می‌کند.

توقیف دو نشریه در یک روز و از سوی دو مرجع متفاوت، اطلاعیه سازمان گزارشگران بدون مرز را به دنبال داشت که منتقد بود: «عليرغم ژست‌های ظاهری گشايش فضا از سوی رژيم اما سرکوب رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران ادامه دارد.»

اين انجمن بين‌المللی مدافع آزادی رسانه‌ها و حقوق بشر یادآوری کرده است: «عليرغم اعلام عفو ده‌ها زندانی سياسی از سوی رهبر جمهوری اسلامی به مناسبت عيد فطر، اما ايران همچنان با ۲۵ روزنامه‌نگار و ١٧ وب‌نگار زندانی يکی از بزرگترين زندان‌های جهان برای حرفه‌کاران رسانه‌هاست.»
پیش از این نیز رضا معینی، پژوهشگر بخش ایران در گزارشگران بدون مرز اعلام کرده بود: «در دوره نهم ریاست جمهوری اصطلاحی که ما به کار برده بودیم دولت صد در صد بود. این دولت صد روزنامه را توقیف کرده بود و صد روزنامه نگار را در طی چهار سال دستگیر کرده بود.» به گفته او تنها در یک سال اول پس از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری سال 88، بیش از ۲۰ نشریه توقیف و بیش از ۱۷۰ روزنامه‌نگار دستگیر شده و تحت پیگرد قانونی قرار دارند.

هیات نظارت، نهاد اجرایی، نه قضایی
به این ترتیب توقیف روزنامه روزگار و هفته‌نامه شهروند امروز نه تنها بی‌سابقه نبوده بلکه در ادامه روندی است که سخنگوی انجمن دفاع از آزادی مطبوعات آن را «استراتژی دولت احمدی‌نژاد» معرفی می‌کند.
به اعتقاد ماشاالله شمس‌الواعظين قانون بر مطبوعات ایران حکومت نمی‌کند بلکه « گرایش‌ها و سیاست‌های دولت‌ها حاکم است.»

بخشنامه‌های پر‌شمار صادر شده از سوی معاونت مطبوعاتی و یا احکام مراجع امنیتی که از جمله باعث منع انتشار اخبار و تصاویر میرحسین موسوی، مهدی کروبی و سید محمد خاتمی شده است؛ از جمله محدودیت‌هایی است که در دو سال اخیر ، بر محدودیتهایی که پیش از این بر مطبوعات وجود داشت، اضافه شد

او می‌گوید: «هم اکنون وزارت ارشاد برای مطبوعات سیاستگذاری می‌کند و در واقع دولت می‌گوید چه ننویسید و آرام آرام خواهند گفت که چه بنویسید. و این سیاست نگران‌کننده است و دارد به عرف تبدیل می شود و هیات نظارت بر مطبوعات که یک نهاد اجرایی است و نه قضایی، از حیطه وظایف خودش خارج شده.»

شرایط نابرابر منتقدان و حامیان
با انتشار مجدد روزنامه اعتماد، تداوم انتشار شرق و روزگار و نشریاتی مانند مهرنامه و شهروند امروز پیش‌بینی می‌شد که در آستانه انتخابات مجلس نهم، فضای بازتری در انتظار مطبوعات ایران باشد و محدودیت‌های فراوان به‌جا مانده از دوران حضور محمدعلی رامین در سمت معاونت مطبوعاتی کمرنگ‌تر شود.

با این‌حال تنها در یک روز هيات نظارت بر مطبوعات و دادستان عمومی و انقلاب تهران حکم به توقف انتشار دو نشریه داده‌اند. گمانه‌زنی درباره دلایل این احکام ادامه دارد اما این دو آشکارا موضعی ملایم‌تر و معتدل‌تر نسبت به نشریات منتقد در سال‌های گذشته داشته‌اند.

بخشنامه‌های پر‌شمار صادر شده از سوی معاونت مطبوعاتی و یا احکام مراجع امنیتی که از جمله باعث منع انتشار اخبار و تصاویر میرحسین موسوی، مهدی کروبی و سید محمد خاتمی شده است؛ از جمله محدودیت‌هایی است که در دو سال اخیر ، بر محدودیتهایی که پیش از این بر مطبوعات وجود داشت، اضافه شد.

با این حال نشریات موافق و حامی حاکمیت با این محدویت‌ها بیگانه‌اند و کمتر پیش آمده تا حکم توقیف نصیب آن‌ها نیز بشود. به طور مثال هفته نامه 9 دی از معدود نشریات اصولگرا بود که از سوی هیات نظارت بر مطبوعات توقیف شد اما یک روز پس از توقیف روزگار و شهروند امروز، دادگاه حکم به انتشار مجدد این هفته‌نامه تندرو داد که از مصادیق توقیفش، درج کاریکاتور خاتمی بود. این تعبیر منحصر به فردی است که از «آزادی بیان» در فضای مطبوعاتی ایران می شود.

در بر همان پاشنه می‌چرخد
توقیف و تحدید مطبوعات در نیمه دوم سال 1388 روندی صعودی داشت و روزنامه‌نگاران بسیاری نیز در زندان به‌سر می‌بردند و یا تحت پیگرد قرار داشتند. با این که معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد نقشی پررنگی در این ماجرا داشت اما دولت از خود سلب مسوولیت‌ می‌کرد.

تا جایی که محمود احمدی‌نژاد به عنوان رییس دولت پس از چندین مورد برخورد و اولتیماتوم به روزنامه آفتاب یزد برای تغییر سردبیرش – مجتبی واحدی - منتقد قوه قضائیه شد و گفت: " برخوردهای قضایی بدون حضور هیئت منصفه تعقیب و به زندان افکندن را قبول ندارم. کسی که در کار فکری است، باید فراغ بال داشته باشد. حال ممکن است چهار نفر سوء استفاده کنند یا قدر این فضای آزاد را ندانند و اشتباه کنند ولی نباید طوری عمل کنیم که کسی جرات نکند یک نقد را در این کشور منتشر کند. این درست نیست که تا مقاله ای بر ضد شخصی نوشته شد، آن رسانه تعطیل و نویسنده آن زندانی شود. با این فضا کسی دیگر نمی تواند دست به قلم ببرد. کار مطبوعاتی و کار فکری کند."

وزیر ارشاد اما توقیف‌ها را هم "کم و طبیعی" می‌دانست و هم آن را بی‌ربط به دولت توصیف می‌کرد. با‌این‌حال تغییر رویه آنقدر مشهود بود که نمایندگان فراکسیون اقلیت مجلس نسبت به آن تذکر دادند و احمد توکلی نماینده اصولگرای مجلس در نامه‌ای به رییس دولت نوشت: " طی ماه گذشته هیات نظارت بر مطبوعات به 21 روزنامه و یک هفته نامه تذکر داده و آنها را تهدید به برخورد کرده است که در اکثریت قریب به اتفاق موارد استنادات بسیار سست و به طرز باورنکردنی ناچسب است.مسوولیت این تنگ‌نظری‌ها و محدودیت‌های غیرقانونی برای مطبوعاتی که نسبت به شما و دولت‌تان انتقاد می‌کنند، با جنابعالی است. اگر به این مسئولیت به خوبی عمل بفرمایید، آنگاه انتقاد شما به قوه قضاییه حمل بر آزادی‌خواهی خواهد شد. "
مسوول توقیف مطبوعات کیست؟
چند ماه بعد و با آغاز سال 90، اگرچه رامین دیگر بر مصدر امور مطبوعات نبود اما باز روزنامه بهار با حکم توقیف مواجه شد تا مصطفي کواکبيان، نماینده مجلس بگوید: "در مورد توقيف مطبوعات، اعضاي هيات نظارت بر مطبوعات صرفا بر رعايت قانون تاکيد مي کنند. وزير ارشاد هم مي گويد ما فقط يک راي داريم و رييس جمهور هم که مخالف بگير و ببند است. با توجه به اين سخنان، ما مانده ايم که بايد از چه کسي در مورد توقيف مطبوعات سوال کرد. چرا هر روزنامه اي بسته مي شود فقط منتقد دولت است. آيا روزنامه هاي طرفدار دولت معصوم زادگاني هستند که هيچ اشتباهي نمي کنند يا اينکه تخلفي وجود دارد؟ در بعضي از روزنامه هاي طرفدار دولت، فحش هايي داده مي شود که بدتر از الفاظ چاله ميداني است. اما برخوردي با آنها نمي شود که جاي سوال دارد."

هنوز سال 90 به نیمه نرسیده و چند روزی از سالگرد پلمب انجمن صنفی روزنامه‎‌نگاران ایران نگذشته که بار دیگر چندین روزنامه‌نگار بیکار شده و در پیش گرفته شدن رویه پیشین، زنگ خطر را برای معدود رسانه‌های چاپی منتقد دولت به صدا درآورده است.

ادامه تصویر نگران‌کننده‌ای که رجب‌علی مزروعی، رییس انجمن صنفی پلمپ شده روزنامه‎‌نگاران ایران در روز خبرنگار ارائه داد: «توقیف پی در پی مطبوعات آزاد و مستقل و به بند و زنجیر کشیدن ده‌ها روزنامه‌نگار دراین مدت کمترین تردیدی دراین باره که ایران بزرگترین زندان روزنامه‌نگاران شده است و مقامات حاکم زندانبان آنان، برجای نمی‌گذارد . تنها در دو سال گذشته و در پی کودتای انتخاباتی بیش از 130تن از روزنامه نگاران بازداشت و زندانی و به مجازات‌های حیرت‌انگیز سال‌ها حبس و محرومیت از فعالیت‌های مطبوعاتی محکوم شده‌اند و غالب اینان ماه‌ها سلول انفرادی را تحمل و هنوز در بدترین شرایط در زندان به سر می‌برند...»

او شرایط کلی حاکم بر مطبوعات را چنین توصیف می کند: « علاوه کنید براین وضعیت توقیف و تعطیلی بیش از ده روزنامه مستقل و آزاد اصلاح‌طلب را که موجبات بیکاری بسیاری از روزنامه‌نگاران را فراهم آورده و برناامنی شغلی و عدم استقلال حرفه‌ای اهل رسانه دامن زده است و دراین مسیر پلمپ و تعطیلی دفتر انجمن صنفی روزنامه نگاران جای کوچکترین فریاد و حمایتی رااز اینهمه روزنامه نگار آسیب دیده و بیکار باقی نگذاشته است . و مجموعه این شرایط مهاجرت بسیاری از روزنامه نگاران را برای حفظ جان و شغلشان از کشور دامن زده و آنها را آواره دیار غربت کرده است.»

سرمقاله ها بر پیشخوان

Babak M — Sun, 04 Sep 2011 13:16:58 +0000

بهروز صمدبیگی

هفته ی گذشته، مطبوعات ایران با شنبه‌ای تحت تاثیر راهپیمایی روز قدس آغاز شد و در روز سه‌شنبه با منتهی شدن به تعطیلات عیدفطر خیلی زود تمام شد. این هفته کوتاهِ کاری، با تیتر یک روزنامه روزگار در روز شنبه هم بی‌مناسبت نبود که از قول آیت‌الله مهدوی کنی در واکنش به افزایش تعطیلات نوشته بود: "از دنیا عقبیم باید بیشتر کار کنیم".

به سرمقاله‌ها و یادداشت‌های صفحه اول روزنامه‌هانگاهی بیندازیم.

روزنامه‌نگاری منتقدانه

جز حسین شریعتمداری که سرمقاله‌های کیهان به اعتبار نام او خوانندگان ثابت در همه طیف‌ها دارد و از جمله موثرترین متون مطبوعاتی ایران –بنا به دلایل متنی و فرامتنی- است، کمتر روزنامه‌ای است که از زبان سردبیر و یا امضای سردبیر به شرح و تفسیر وقایع بپردازد و سخت‌گیری‌های چند سال اخیر مزید بر علت شده تا سرمقاله‎‌های روزنامه‌ها بیشتر در اختیار چهره‌هایی از سایر اصناف قرار بگیرد تا حرفِ روزنامه‌نگار از زبانِ آن‌ها منتشر شود. اما روز شنبه، سیدعلی میرفتاح سردبیر روزنامه روزگار در سرمقاله‌ای بلند چنین نوشت: " كه هستيم؟ روزي نيست كه موقع نوشتن يا تهيه، تدارك روزنامه از خودم نپرسم «ما كه هستيم؟» يا «چه مي‌كنيم؟» و «چه وظيفه‌اي بر عهده داريم؟»... تقريباً كار و بار همه معلوم است. " و کوشید تا انتهای مطلب پاسخی برای این سوال پیدا کند. او معتقد است: " كساني كه از سياست به روزنامه‌نگاري وارد مي‌شوند، روزنامه را به عرصه رقابت و بازي سياسي تبديل مي‌كنند. همچنان كه رقبا، از هم گاف مي‌گيرند و اسرار پشت پرده هم را برملا مي‌كنند، سياسيون خبرنگار شده هم روزنامه را به دايره‌اي تبديل مي‌كنند كه انباشته از اخبار محرمانه و گاف‌هاي سرپوش گذاشته است. اينوري‌ها، گاف آن‌وري‌ها را مي‌گيرند و آن‌وري‌ها اخبار ويژه اينوري‌ها را لو مي‌دهند. شايد امروز هم ما داريم چوب همان روزنامه‌هايي را مي‌خوريم كه كارشان مديريت دعواي سياسي بود. اما حقيقت آن است كه ماهيت كار ما دخلي به آنها ندارد و ما كاري به دعواي سياسي نداريم." سردبیر روزگار به مشکلات روزنامه‌نگاران در رسانه‌های منتقد اشاره می‌کند و می‌گوید: " من ساده‌لوحانه فكر كردم اگر صفحات روزنامه را با نقل‌قول پر كنيم بار حقوقي‌اش كمتر مي‌شود و كسي به حساب روزگار نمي‌گذارد كه وضع فرهنگي و سياسي و اقتصادي بد است. من می‌‌گفتم «زشتی خط، زشتی نقاش نيست». و كسی زشتی اخبار را حمل بر زشتی روزگار نمی‌كند. در بی عقلی‌ام فكر می‌كردم اگر اول خبر بنويسم ايرنا و ايلنا و فارس و خبر و صراط و الف و آفتاب، تا حدی از روزنامه سلب مسووليت كرده‌ام و حرفم را از دهان غير زده‌ام، اما ظاهراً زهی خيال باطل. ما نه‌تنها مسوول نقل‌قول از همه سايت‌ها و خبرگزاری‌ها هستيم، بلكه در برابر گروه با‌فراستی كه نيت‌خوانی می‌كنند، دست‌مان رو شده و فهميده‌اند كه ما با غرض و مرض از اين طرف و آن طرف نقل قول می‌آوريم. يعني يك حرف در سايت فارس يك معنا دارد و به همان شكل در روزگار يك معنای ديگر. اگر آقاي- فی‌المثل- شجونی توی خبر بگويد «دعوا سر لحاف ملاست» يك معنا دارد و اگر روزگار همين را نقل كند جسارت كرده و بی‌ادبی كرده و به شيفتگان خدمت توهين كرده." و در این بین نقدی هم به روزنامه‌نگاران جلای وطن کرده دارد: " مهاجرت كردن كار بدی نيست و به كسانی كه توي صف مهاجرت به اروپا و امريكا و استراليا ايستاده‌اند خرده نمی‌گيريم اما آيا سخت نيست كه بنشينيم و نظاره كنيم كه چطور دوستان‌مان سختی غربت را به آغوش مام وطن ترجيح می‌دهند؟ اينهايی كه رفته‌اند نه ضد‌انقلاب بوده‌اند و نه جرمی مرتكب شده بودند كه از ترس آلاخون والاخون لس‌آنجلس و پاريس و لندن بشوند. اينها- خيلی‌هايشان- نتوانستند بعضی جفاها و ناملايمتی‌ها را تحمل كنند و تاب بياورند. زدند زير ملك پدری و رفتند تا در جاي ديگر شهروند درجه چند بشوند. اين را از آن جهت گفتم كه يادم هست يكی از مسوولان دولتی مرتبط با مطبوعات موقع بازديد از روزنامه‌ای، خطاب به يك روزنامه‌نگار منتقد گفت «شما هم به زودی به بی‌بی‌سی و وی‌اُای می‌رويد و ما هم روی امواج‌تان پارازيت مي‌اندازيم و...» متاسفانه خيلی از مسوولان مثل اين بزرگوار فكر می‌كنند كه روزنامه‌ها كارخانه توليد ضدانقلاب براي راديو امريكا و فردا و... هستند. اگر در بين اخبارگوها و رپورترهای اين شبكه‌ها، چهره‌های آشنای مطبوعات را می‌بينيد، دليل نمی‌شود كه فكر كنيد اين مصرع تقدير محتوم روزنامه‌نگاران منتقد است."

هفت سال شعارمحوری

سرمقاله روزنامه ابتکار در روز یکشنبه هفته گذشته، انتقادی صریح از سیاست‌های انتخاباتی اصولگرایان است. غلامرضا كمالي پناه با طرح این موضوع که " اصولگرايان براي دستيابی به قدرت و شکست اصلاح‌طلبان، از سال ۷۶ به‌صورت ويژه چند شعار عامه‌پسند را در بوق کردند و از همه ابزارهاي رسانه‌ای و تبليغاتی که در اختيار داشتند، برای نشان دادن بی‌توجهی جناح رقيب و بي‌اعتمادی و بی‌عرضگی آن‌ها هرچه در حد توان داشتند در اذهان جامعه کاشتند." اصولگرایان را به شعارمحوری و پوپولیسم متهم می‌کند. او می‌نویسد: " تقريباً هفت سالی است که هيچ مانعی بر سر راه تاخت‌وتاز اين جناح وجود ندارد. هيچ ارگان و قدرتی که بتواند بحران‌ساز باشد و چوب لای چرخ اين جناح بگذارد هم نبوده است. اکنون سؤال اساسی اين است که کدام‌يک از اين وعده‌ها و شعارها تحقق پيدا کرده است؟" و در نهایت خواستار آن می‌شود که " بزرگان اصولگرا کبک‌وار سر در برف نکنند و حقايق و واقعيت‌ها را ناديده نگيرند. رسماً از مردم به خاطر بي‌ثمر بودن شعارهايشان عذرخواهی کنند. ديگر نمی‌توانند با اين شعارها رأی بگيرند؛ زيرا همه فهميده‌اند در اين کشکول به‌اصطلاح عوام شعارهای کشکی است."

در آرزوی صدر

روز دوشنبه سرمقاله روزنامه شرق به امضای "مهدی فیروزان" به یکی از موضوعات مورد علاقه روزنامه‌های اصلاح‌طلب در روزهای گذشته اختصاص داشت: "امام موسی صدر".

نویسنده همچون سایر مطالب منتشر شده در این زمینه، سخت مشتاق حضور و فعالیت دوباره این روحانی بلندپایه جهان تشیع است و می‌نویسد: " بازگشت امام موسی صدر به قلمرو تحولات منطقه خاورميانه آن هم پس از ۳۳سال اسارت در زندان‌های قذافی، از دو ديدگاه مهم قابل بررسی است. نخست آنكه نشانه‌ بلوغ فكری و اجتماعی مردم ليبی است. مردمی كه طی چهار دهه حكومت كودتايی سرهنگ قذافی از هويت انسانی خود تا حدود بسيار زيادی دور شده بودند و همچون بيابان‌های كويری از جريان زلال معرفت محروم بودند... ديدگاه دوم شرايط و تحولات منطقه بزرگ اسلامی و عربی است كه پيش از پيش به ديدگاه‌هايی چون امام موسي صدر نيازمند است. مراجعه به منظومه فكري و مجموعه اقدامات عالی امام موسی صدر طی سال‌‌هاي ۱۳۳۸تا ۱۳۵۷يعنی دوران رهبری ایشان بر طايفه شيعه، نشانگر این امر است كه ایشان نه تنها زمان‌شناس بودند كه آينده را نیز به خوبي می‌ديده‌اند." به نظر می‌رسد تا انتشار خبری قطعی درباره صدر، رسانه‌های اصلاح‌طلب در پیگیری این موضوع، تحقق مطالبات منتقدانه خود را در شمایل روحانی نوگرای سال‌ها پیش بجویند.

تعطیلی و مجلس

سرمقاله روز دوشنبه "جهان‌صنعت" را " مهرداد میهن‌دوست" نوشته است که به تفسر کوتاه آمدن مجلس دربرابر دولت در مضوع افزایش تعطیلی‌ها پرداخته است: " نمایندگان مجلس یقین داشتند اگر این بار هم به درخواست دولت که رسمی هم هست جواب رد بدهند، آب از آب تکان نمی‌خورد و دولت باز هم با استفاده از قانون نانوشته بین‌التعطیلین به صلاحدید خود پنجشنبه این هفته را تعطیل می‌کند.اگر این اتفاق رخ می‌داد باز هم بهارستان‌نشینان باید فریاد سر می‌دادند که دولت تخلف کرده و نهایتا یک مورد دیگر به سیاهه تخلفات اضافه می‌شد و لاریجانی هم در نامه‌ای رییس دولت را از این عمل خلاف قانون آگاه می‌کرد و آنچه در نهایت برون داد این روند می‌شد دست کوتاه نمایندگان بود برای هدایت دولت به سمت قانون." و بعد بر اهمیت غیبت ۸۴نماینده مجلس در روز رای‌گیری این تصمیم تاکید کرده است.

منتقدان و مداحان

شریعتمداری روز سه‌شنبه در یادداشت روز کیهان، به موضوع انتقادات رهبر در دیدار با اعضای هیات دولت پرداخته و به موازات آن اصلاح‌طلبان و حلقه اطرافیان احمدی‌نژاد را نواخته است. در این مطلب ضمن ادعای "وطن فروشی و خيانت بسياری از مدعيان اصلاحات" می‌خوانیم: " برخی از دوستان به هر علت از جمله قبيله گرايی كور و يا اختلاف سليقه ها و دلخوري های آنچنانی- بعضاً به جا- از دولت، تنها روی نقاط ضعف و بزرگ نمايی آنها تاكيد می كنند و نقاط قوت را نمی بينند و يا خدای نخواسته نمی خواهند ببينند... برخی ديگر به علت شيفتگی غيرقابل توجيه و يا برخوداری از رانت های بادآورده و مسئوليت های بيرون از شايستگی، هيچ نقطه ضعفی نمي بينند و يا مي بينند و لب فرو مي بندند. آنها كوچكترين انتقادها را با بدترين شكل ممكن به خيال خود پاسخ مي گويند. اين عده مانع از مطرح شدن ضعف ها و در نتيجه، اصلاح آن می شوند... دولت محترم نيز متاسفانه تاب چندانی برای شنيدن نقاط ضعف ندارد و حال آن كه بيان منصفانه و دلسوزانه نقاط ضعف در كنار خدمات فراوان و بعضا بی نظير دولت نهم، نه فقط از نگاه شايسته به دولت نمی كاهد بلكه انصاف در ارزيابی را نيز بر ساير خدمات می افزايد."

کارون و خطر خشکی

در روزهایی که معضلات زیست‌محیطی و در صدر آن‌ها مرگ پیش‌بینی شده دریاچه ارومیه خبرساز است؛ " طرح انتقال آب سر شاخه‌های كارون به فلات مركزی" دستمایه بهروز بهزادی برای نوشتن سرمقاله روز چهارشنبه اعتماد شد. او طرح‌های توسعه را در صورتی که به میراث فرهنگی و محیط زیست ایران آسیب برسانند، قابل توجیه نمی‌داند و نسبت به ادامه تخریب‌ها هشدار می‌دهد. سردبیر اهل اهواز این روزنامه می‌نویسد: " کارون، رود پرغرور جلگه خوزستان نيز به زودی از آواز صيادان و قايقرانان بی‌نصيب می شود و ديگر آن صحنه‌های زيبايی که گاوميش‌ها هنگام شنا در ساحل و نقاط کم‌عمق رودخانه می‌آفريدند باید به تاريخ بپيوندد و از کارون زيبا که شاعران برای آن شعر می‌سرودند، رودی کوچک باقی نماند." مطلبی بیشتر احساسی که کمتر به ابعاد کارشناسی و فنی موضوع می‌پردازد.