رهبر

رهبر و مسئولیت آن در قبال وضعیت فعلی

Tue, 17 Jul 2012 13:01:49 +0000

گفت‌وگوی ایرج ادیب زاده با حسن منصور، استاد اقتصاد دانشکده‌ی عالی آمریکایی اقتصاد در پاریس

ایرج ادیب زاده − وزیر اطلاعات ایران می‌گوید: دشمن می‌خواهد گرانی و مشکلات کنونی را به گردن رهبر بیندازد. حیدر مصلحی که روز یکشنبه ۲۵ تیرماه ۱۳۹۱ (۱۵ ژوئیه) در قم سخن می‌راند، با اعتراف به بالا رفتن قیمت کالاها و مشکلاتی که وی آنها را جزئی توصیف کرد گفت: دشمن نقشه دارد که همه مشکلات از قبیل گرانی و معضلات جزیی را به گردن رهبر انقلاب بیندازد؛ آنها به دنبال تقدس‌زدایی از رهبر جمهوری اسلامی ایران هستند.

از سوی دیگر هاشمی رفسنجانی گفته است: تشکیل شورای فقهی برای مسائل عمده‌ی مدیریتی کشور یکی از ضروریات زمانه است.

● گفت‌وگو با حسن منصور

برای بررسی بیشتر این گفته‌ها از آقای دکتر حسن منصور استاد اقتصاد در دانشکده‌ی عالی آمریکایی اقتصاد در پاریس می‌پرسم:

دلایل بالا رفتن هر روزه‌ی قیمت‌ کلاهای اساسی مردم در ایران چیست و آیا ارتباطی به تحریم‌های بین‌المللی دارد یا ارتباط به ساختار کنونی حکومت و اقتصاد ایران؟

حسن منصور: قدر مسلم بالا رفتن سطح قیمت‌ها در ایران به امر تحریم‌ها ارتباطی ندارد. تحریم می‌تواند تشدیدش کند، ولی عوامل گرانی در داخل اقتصاد ایران در ساختار اقتصاد ایران است. از یکسو تولید داخلی کم می‌شود، به خاطر ورشکستگی‌های پیاپی. در نتیجه کالا و خدماتی که عرضه می‌شود کم است. از سوی دیگر دولت فقط متوسل شده است به چاپ پول و ایجاد پول اعتباری. آن چیزی که خودشان افزایش نقدینگی می‌گویند. در نتیجه مقدار پول در گردش و موجود خیلی به تناسب بیشتر از مقدار کالاها و خدماتی‌ست که در ایران وجود دارد. این علت اساسی بالا رفتن قیمت‌هاست.

حسن منصور
«این کار خود رهبر است که تمام جزییات امور سیاسی را در اختیار خود گرفته و به هیچ کس اجازه نمی‌دهد که بدون موافقت ایشان آب بخورد. در نتیجه این بسیار طبیعی‌ست که هر چیزی در کشور رخ دهد، به حساب رهبر گذاشته شود.»

دوم اینکه توزیع در ایران که بیشتر از طریق واردات انجام می‌گیرد، در دست بیشتر مافیاهای وابسته به دولت است. در نتیجه آنها هم کالاها را گران عرضه می‌کنند. ولی تحریم‌ها هنوز آثاری که باید روی گرانی بگذارند، می‌رود که بتدریج آشکارتر شود. آن وقتی که درآمد ارزی دولت کمتر شود و از وارد کردن کالاها ناتوان بماند. تاکنون دولت با دست باز توانسته آنچه می‌خواهد وارد کند، حتی به قیمت ورشکسته کردن صنایع داخلی. تولید کنندگان داخلی به قیمت ارزان کالاهای مشابه‌ای که تولید کننده‌ ایرانی تولید می‌کند، از خارج وارد می‌کنند. عمدتاً از چین و جاهای دیگر. در نتیجه هنوز این کمبودها مشخص نشده است. در نتیجه علت اساسی گرانی کمبود تولید داخلی و فزونی مقدار پول در گردش است.

با توجه به تحریم‌های گسترده‌ بین‌المللی نفتی و بیمه‌ای، صادرات نفت ایران در یکسال اخیر به‌ویژه کمبود چشمگیری پیدا کرده است. ارقام کمبود ارزی از این طریق هم متفاوت است. صادرات نفت ایران در حال حاضر به نظر شما در چه میزانی‌ست و کاهش درآمد ایران چه قدر خواهد شد؟

صادرات نفت ایران الان باید در حدود یک میلیون بشکه در روز باشد که البته می‌رود که کاهش پیدا کند. کاهش درآمد سالانه از این رهگذر با قیمت‌های جاری حدود ۴۰ـ ۳۰ میلیارد دلار از درآمد ایران افت خواهد کرد. وقتی این تحریم‌ها که امروز دور جدیدش شروع شده است، تحریم نفتی، تحریم بیمه‌ای، تحریم بانکی، این می‌رود که دست جمهوری اسلامی را از نظر کسب درآمد ببندد، علی‌رغم تمام کوشش‌هایی که جمهوری اسلامی می‌کند برای این که بتواند دور بزند تحریم‌ها را از طریق عوض کردن تانکرها، عوض کردن اسم تانکرها، از طریق این که خودش بیمه دولتی را به جای آن بیمه‌ها عرضه کند و تمامی این‌ها. ولی باز هر کاری هم که انجام دهد، توان دور زدن کامل قطعاً وجود ندارد و در نتیجه ایران در چند ماه آینده صادرات نفتی‌اش زیر یک میلیون خواهد افتاد.

«قدر مسلم بالا رفتن سطح قیمت‌ها در ایران به امر تحریم‌ها ارتباطی ندارد. تحریم می‌تواند تشدیدش کند، ولی عوامل گرانی در داخل اقتصاد ایران در ساختار اقتصاد ایران است. از یکسو تولید داخلی کم می‌شود، به خاطر ورشکستگی‌های پیاپی. در نتیجه کالا و خدماتی که عرضه می‌شود کم است. از سوی دیگر دولت فقط متوسل شده است به چاپ پول و ایجاد پول اعتباری. آن چیزی که خودشان افزایش نقدینگی می‌گویند. در نتیجه مقدار پول در گردش و موجود خیلی به تناسب بیشتر از مقدار کالاها و خدماتی‌ست که در ایران وجود دارد. این علت اساسی بالا رفتن قیمت‌هاست.»

جدی‌ترین تحریم‌های کنونی در حال حاضر: تحریم نفتی‌ست؟ تحریم بین‌المللی‌ بیمه‌هاست؟ یا تحریم بانک مرکزی ایران؟

به نظر من جدی‌ترین تحریم‌ها، تحریم بانک مرکزی‌ و نظام پولی ایران است. ولی برای کشوری که صادرات و وارداتش وابسته به نفت است، در اینجا قطعاً مسئله‌ی بیمه بسیار مهم است. بیمه‌ها یک سازمان بسیار بغرنج و جاافتاده‌ای در جهان دارند. بیش از۹۵درصد شرکت‌های بیمه در لندن زیر چتر انجمن بیمه‌داران تانکرها هستند و اگر بیمه‌کننده عضو آنها نباشد، در بسیاری از بندرگاهها قابل قبول نیست. در نتیجه بیمه‌ای که دولت ایران می‌کند، همه جا از اعتبار برخوردار نمی‌تواند باشد. از سوی دیگر بیمه‌ کردن کار بسیار ریسک‌‌دار و پرهزینه‌ای‌ است. به‌ویژه اگر تصادفی رخ دهد و آبهای بین‌المللی آلوده شود که در این صورت ترمیم هزینه‌ی آن از امکانات دولت ایران بیرون خواهد بود. به این ترتیب دولت تن به ریسک بسیار بزرگی می‌دهد که می‌خواهد جای این شرکت‌های بیمه را بگیرد که البته فقط در حواشی می‌تواند این کار را انجام دهد.

برمی‌گردیم به گفته‌های وزیر اطلاعات حکومت اسلامی که گفته است دشمن می‌خواهد گناه همه‌ی این مشکلات و بحران‌ها را به گردن رهبر بیندازد. بعدهم هاشمی رفسنجانی شورای فقهی را پیشنهاد کرده است. به نظر شما شورای فقهی یا فقها چه کاری می‌توانند برای حل مشکلات کنونی ایران ارائه دهند؟

ملاحظه بفرمایید من به‌عنوان اقتصاددان فقط می‌توانم بگویم که در درجه‌ی اول ما هیچ نفعی در این قضیه نداریم که تقصیرها سر رهبر خراب شود یا متوجه چه کسی باشد. مسئله این است که این کار خود رهبر است که تمام جزییات امور سیاسی را در اختیار خود گرفته و به هیچ کس اجازه نمی‌دهد که بدون موافقت ایشان آب بخورد. در نتیجه این بسیار طبیعی‌ست که هر چیزی در کشور رخ دهد، به حساب رهبر گذاشته شود.

«جدی‌ترین تحریم‌ها، تحریم بانک مرکزی‌ و نظام پولی ایران است. ولی برای کشوری که صادرات و وارداتش وابسته به نفت است، در اینجا قطعاً مسئله‌ی بیمه بسیار مهم است. بیمه‌ها یک سازمان بسیار بغرنج و جاافتاده‌ای در جهان دارند. بیش از۹۵درصد شرکت‌های بیمه در لندن زیر چتر انجمن بیمه‌داران تانکرها هستند و اگر بیمه‌کننده عضو آنها نباشد، در بسیاری از بندرگاهها قابل قبول نیست. در نتیجه بیمه‌ای که دولت ایران می‌کند، همه جا از اعتبار برخوردار نمی‌تواند باشد. از سوی دیگر بیمه‌ کردن کار بسیار ریسک‌‌دار و پرهزینه‌ای‌ است. به‌ویژه اگر تصادفی رخ دهد و آبهای بین‌المللی آلوده شود که در این صورت ترمیم هزینه‌ی آن از امکانات دولت ایران بیرون خواهد بود. به این ترتیب دولت تن به ریسک بسیار بزرگی می‌دهد که می‌خواهد جای این شرکت‌های بیمه را بگیرد که البته فقط در حواشی می‌تواند این کار را انجام دهد.»

ولی این که شورای فقهی تشکیل شود. مگر تاکنون ما شورای فقهی نداشته‌ایم؟ مگر شورای فقهی چهار چنگ‌اش را نینداخته است روی بانک مرکزی؟ مگر شورای فقهی تاکنون مسبب اصلی ویرانی اقتصاد ایران نیست؟ مگر فقها از اقتصاد چه می‌فهمند؟ به این ترتیب این‌ها وقتی در گیرودار مخمصه قرار می‌گیرند، دوباره پناه می‌برند به آن چیزی که خودش زاینده‌ بیماری بوده. فقها از درک اقتصاد کنونی به طور کلی ناتوان است و شما هیچ فقیهی را نمی‌توانید نشان دهید که اندکی اقتصاد بفهمد. ولو این که آقایان با سخاوت تمام فقها را در کرسی‌های استادی دانشگاه هم نشانده‌اند، ولی مضمونی که این‌ها از اقتصاد فهمیده‌اند، قریب به صفر است.

آقای دکتر منصور پرسش کلیدی این است که جمهوری اسلامی با کنارآمدن احتمالی با آنچه جهان می‌خواهد، یعنی چشم‌پوشی از غنی‌سازی در مورد مسئله‌ی هسته‌ای و به نوعی نوشیدن جام زهر، آیا می‌تواند مشکلات کنونی ایران را هم بر طرف کند؟

ببینید مسئله‌ی هسته‌ای دوباره از دیدگاه مقامات بین‌المللی، از دیدگاه کشورهای غربی مسئله است. برای ملت ایران عمده مسئله‌ی نداشتن حقوق انسانی‌ست و روی این قضیه روز به روز آگاه‌تر و مصمم‌تر می‌شود که کسانی را که حقوق انسانی را از او سلب کرده‌اند، این‌ها را برکنار کند. به این ترتیب این‌ها اگر با احتیاط برخورد می‌کردند، روی مسئله‌ی هسته‌ای با غرب کنار می‌آمدند. ولی تاکنون این کار را نکرده‌اند و عملاً تاکتیک‌هایی را که جلو آورده‌اند در همین آخرین راند مذاکرات‌شان نیز تاکتیک‌های کهنه و ورشکسته‌ای بوده که به نتیجه نتوانسته است برسد. به این ترتیب بقیه قضایا فقط این است که با حدس و گمان ببینیم چه کار خواهند کرد. ولی هر دولتی با تمام خشونت‌های به‌کار گرفته، کشورهای استبدادی، وقتی در مخمصه قرار می‌گیرند، معمولاً تخفیف‌های چه بسا خانمان بر باد ده را می‌پذیرند.

شخصیت‌سازی برای دیکتاتورها

Fri, 24 Feb 2012 13:00:12 +0000

حمید مافی

۲۲خرداد ۱۳۸۸ یک نقطه عطف در تاریخ ۳۳ ساله جمهوری اسلامی به شمار می‌آید. چرا که پیش از این اگر چه حکومت مخالفان بسیاری داشت اما شمار کسانی که به صورت مستقیم رهبر جمهوری اسلامی را هدف نقد قرار دهند کم شمار بود. پیش از این بسیاری از منتقدان و مخالفان رهبر جمهوری اسلامی در داخل کشور به حبس و حصرهای طولانی مدت محکوم شدند.

آیت الله منتظری از جمله منتقدان رهبر جمهوری اسلامی بود که چندین سال حصر غیرقانونی را به خاطر انتقاد علنی از آقای خامنه‌ای تحمل کرد. احمد زیدآبادی روزنامه نگار ایرانی هم تنها به خاطر نامه نوشتن به رهبر جمهوری اسلامی بدون ذکر عنوان مقام معظم، سه سال حبس را تحمل کرد.

شخصیت سازی برای رهبر

آقای خامنه‌ای از زمان قرار گرفتن در مسند عالی‌ترین مقام جمهوری اسلامی با بحران مشروعیت و محبوبیت در میان مراجع تقلید و بزرگان حوزه‌های علمیه و مردم روبه‌رو بوده و هیچ‌گاه نتوانسته است جایگاه و نقش کاریزماتیک آیت‌الله خمینی را به دست آورد، اما گروهی از نزدیکان او در تلاش هستند تا این ضعف بزرگ را با بزرگ‌نمایی در شخصیت او جبران کنند.

هاشمی رفسنجانی که خود نقشی غیرقابل انکار در انتصاب آقای خامنه‌ای به رهبری جمهوری اسلامی دارد، در سال‌های گذشته، او را شخصیتی ساده‌زیست توصیف کرده بود که زندگی روزمره‌اش با قرض گرفتن می‌گذرد.

حال دو دهه پس از رهبر شدن خامنه‌ای، هاشمی در شمار حذف شدگان قرار گرفته و گروهی دیگر از روحانیون و شخصیت‌های سیاسی و نظامی عهده‌دار شخصیت‌سازی برای رهبر جمهوری اسلامی شده‌اند.

این کیش شخصیت و بزرگ‌ کردن رهبر جمهوری اسلامی از روزهای بعد از انتخابات سال ۱۳۸۸ فزونی گرفته است. در نخستین ماه‌های بعد از انتخابات فیلمی در فضای مجازی منتشر شد که در آن علی سعیدی امام جمعه قم، مدعی شد: رهبر جمهوری اسلامی به هنگام تولد خود ذکر یا علی گفته است.

تعریف و تمجید‌ها از آیت‌الله خامنه‌ای بعد از انتخابات سال ۱۳۸۸ شدت بیشتری گرفت و بسیاری از روحانیون و فرماندهان نظامی ویژگی‌هایی در رهبر جمهوری اسلامی کشف کردند

تعریف و تمجید‌ها از آیت‌الله خامنه‌ای بعد از این شدت بیشتری گرفت و بسیاری از روحانیون و فرماندهان نظامی هر یک ویژگی‌هایی در رهبر جمهوری اسلامی کشف کردند. “قدرت پیش بینی فوق العاده”، “ساده زیستی”، “پاک‌دستی” و “توانایی‌های خارق‌العاده و فوق بشری” از جمله ویژگی‌هایی است که از سوی حامیان آقای خامنه‌ای عنوان شده است.

در تازه‌ترین مورد این شخصیت‌سازی‌ها، سردار جعفری فرمانده سپاه پاسداران جمهوری اسلامی، گفته است: “بر اساس نظر سنجی که سپاه انجام داده است، ۸۰ درصد مردم طرفدار اصول انقلاب و نظام و رهبری هستند.”

به گزارش خبرگزاری شبستان که به مرکز امور فرهنگی مساجد ایران وابسته است، سردار جعفری هیچ‌گونه اطلاعاتی از جزئیات این نظرسنجی ارائه نداده و مدعی شده است: “رابطه عاطفی و قلبی که بین رهبری و مردم در نظام اسلامی وجود دارد در حال حاضر و به‌خصوص بعد از فتنه ۸۸ در سطح بالایی قرار دارد.”

افول روحانیت در ایران

این اظهارات در شرایطی بیان می‌شود که فضای سیاسی ایران در دو سال گذشته شاهد انتقادهای تندی نسبت به آقای خامنه‌ای است. به گونه‌ای که برخی از انقلابیون و شخصیت‌های درون نظام نیز به جمع منتقدان رهبر جمهوری اسلامی پیوسته و تلویحی از او خواسته‌اند که از شهروندان عذرخواهی کند.

با این حال به دلیل محدودیت‌های موجود در ایران، در سال‌های گذشته هیچ گونه نظر سنجی غیردولتی در ایران صورت نگرفته تا جایگاه روحانیت و به ویژه رهبر جمهوری اسلامی در افکار عمومی را نشان دهد.

آخرین نظرسنجی صورت گرفته که به سفارش سازمان ملی جوانان صورت گرفت و به بازداشت مدیران موسسه آینده انجامید، حکایت از کاهش شدید اعتماد مردم و به ویژه جوانان ایران به روحانیت داشت

آخرین نظرسنجی صورت گرفته که به سفارش سازمان ملی جوانان صورت گرفت و به بازداشت مدیران موسسه آینده انجامید، حکایت از کاهش شدید اعتماد مردم و به ویژه جوانان ایران به روحانیت داشت.

بر اساس یافته‌های این پژوهش، سه چهارم جوانان براین نظر بوده‌اند که روحانیان نتوانسته‌اند منزلت گذشته خود را حفظ کنند.حدود ۶۰درصد جوانان معتقدند که روحانیان برای جوانان حرف جدیدی ندارند.

سنجش نگرش‌ها و ارزش‌های ایرانیان (که در سال ۸۱ انجام شده است) نشان می‌دهد که حدود ۴۰ درصد از جامعه پاسخگویان از هیچ مرجعی تقلید نمی‌کنند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که هرچه سطح سواد افراد افزایش یافته، میزان اعتماد آنان به روحانیت کاهش یافته است.

در این پژوهش از میزان اعتماد اجتماعی نسبت به ۱۸ صنف و قشراجتماعی پرسش شده است و روحانیون رتبهٔ یازدهم را کسب کرده‌اند.

آیا دیکتاتور‌ها بیمارند؟

دیکتاتور‌ها از شخصیت و رفتارهای یکسان برخوردارند. نتایج پژوهش‌های روانی بر روی هیتلر، کیم جونگ ایل و صدام حسین نشان می‌دهد که شاخص‌های اختلال شخصیت در هر سه حاکم مستبد مشابه بوده است. بر اساس یافته‌های کولیج ترکیب شش اختلال شخصیتی، پارانویا، جامعه‌ستیزی، آزارگری، خود شیفتگی، اسکیزوفرنی و اسکیزوفرنی گونه، شخصیت حاکمان مستبد را نشان می‌دهد.

نتایج پژوهش‌های روانی بر روی هیتلر، کیم جونگ ایل و صدام حسین نشان می‌دهد که شاخص‌های اختلال شخصیت در هر سه حاکم مستبد مشابه بوده است

همچنین پژوهش‌های اشتروس در روان‌شناسی دیکتاتور‌ها نشان می‌دهد که حاکمان مستبد به پیروانی نیاز دارند که از آن‌ها تعریف کنند. این افراد دارای شخصیت وابسته هستند و از اعتماد به نفس پایینی برخوردارند.

از هرگونه تغییری در اطراف خود می‌هراسند، نسبت به اطرافیان خود بدبین هستند و از طرز فکر روان‌پریشانه برخوردار بوده و اختلال شخصیت ظاهرسازی دارند.

آیا با این یافته‌های علمی و رفتارهای رهبر جمهوری اسلامی ایران و نزدیکان به او، می‌توان شخصیت آقای خامنه‌ای را مورد بررسی قرار داد و نشانه‌هایی از بیماری مشترک همه دیکتاتورها در او یافت؟

یک متخصص روان‌شناسی اجتماعی در گفت‌و‌گو با رادیو زمانه می‌گوید: حاکمان مستبد دچار بیماری اختلال شخصیت نیستند چرا که بیمار باید از درد ناشی از اختلال شخصیت رنج ببرد اما دیکتاتور‌ها چنین وضعیتی ندارد و این دیگران هستند که از رفتار‌های دیکتاتور آزار و آسیب می‌بینند.

او که ترجیح می‌دهد نامش در این گزارش عنوان نشود، ادامه می‌دهد: حاکمان مستبد دارای صفت شخصیتی اقتدارگرایانه هستند. این پژوهشگر که در سال‌های گذشته بر روی صفات شخصیتی افراد اقتدار گرا مطالعات بسیاری انجام داده است، می‌گوید: آدم‌های اقتدارطلب بسیار انحصارطلب و یا به اصطلاح سیاسی راست افراطی هستند. احساس امنیت ندارند و در شرایط پرتنش مدیریت بسیار ضعیفی دارند.

پژوهش‌های اشتروس در روان‌شناسی دیکتاتور‌ها نشان می‌دهد که حاکمان مستبد به پیروانی نیاز دارند که از آن‌ها تعریف کنند. این افراد دارای شخصیت وابسته هستند و از اعتماد به نفس پایینی برخوردارند. از هرگونه تغییری در اطراف خود می‌هراسند

به گفته او؛ اقتدارگرایان، پرخاشگرند، تحقیر می‌کنند، انعطاف ندارند، از تغییر نفرت دارند و در شرایط مبهم کم طاقت هستند و وضعیت پر ابهام آن‌ها را آزار می‌دهد و تنها در شرایطی که زمام امور را در دست دارند احساس امنیت می‌کنند.

او می‌گوید: اقتدارگرایان، روابط عاطفی بسیار سطحی و ذهن بسیار جزمی دارند و عقایدشان را تغییر نمی‌دهند. افراطی و بسیار خودمحور هستند و خودشان را محور و مرجع می‌دانند. در نتیجه تصور می‌کنند، تفکرشان از بقیه بهتر، رفتارشان از بقیه صحیح‌تر، و اهمیتشان در نظر خودشان از بقیه بیشتر است.

جامعه دیکتاتور پرور

استبداد و اقتدارگرایی حاکمان در ایران ریشه تاریخی دارد. هر‌گاه گروهی از سیاستمداران تلاش کرده‌اند تا راهی برای گذار به جامعه آزاد و دموکراتیک بیابند، حاکمان اقتدارگرا، از همه توان خود برای سرکوب این میل به دموکراسی بهره گرفته‌اند تا ایرانیان تجربه‌های ناکام متعددی را انباشت کنند. حال یک بار دیگر جامعه ایرانی با تجربه‌ای سرکوب شده برای گذار آرام به دموکراسی روبه‌رو است و حکومت اقتدارگرا راه را بر تحول‌خواهان بسته است.

این پژوهشگر در باره عوامل رشد اقتدارگرایی در ایران می‌گوید: "اقتدارگرایی با بنیان سنت‌گرایی و توزیع نامتوازن قدرت در خانواده ارتباط مستقیم دارد. هنگامی که فرهنگ جامعه مردسالار است و در خانواده تنها پدر منبع درآمد اقتصادی است، یک خانواده اقتدارگرا شکل می‌گیرد و این وضعیت مداوم در حال تکرار و تکثر است. "

به گفته او، وضعیت رفاه اجتماعی و سبک فرزندپروری خانواده‌ها رابطه مستقیمی با بازتولید شخصیت‌های اقتدارگرا در جامعه دارد. هر چه که یک خانواده در تربیت فرزندانش آزادی‌های فردی و اجتماعی را محترم‌تر بشمارد، اقتدارگرایی هم امکان رشد کمتری می‌یابد.

او می‌گوید: یافته‌های پژوهشی نشان می‌دهد که در طبقات اقتصادی ضعیف و گروه‌هایی که سطح سواد و آموزش در آن‌ها پائین‌تر است، باز تولید صفت شخصیتی اقتدارگرایی بیشتر به چشم می‌خورد.

قدرت پیش بینی فوق العاده، ساده زیستی، پاک‌دستی و توانایی‌های خارق‌العاده و فوق بشری، ز جمله ویژگی‌هایی است که از سوی حامیان آقای خامنه‌ای عنوان شده است

به گفته او زیست در شرایط آنومی یا آشفتگی‌های اجتماعی به توسعه صفت شخصیتی اقتدارگرایی کمک می‌کند.

در چنین شرایطی مردم نسبت به ارزش‌های سنتی جامعه بی‌اعتقاد می‌شوند و ارزش‌های جدید هم نمی‌توانند همگانی و گسترده شوند برای همین جامعه دچار یک سرگشتگی می‌شود. در چنین شرایطی اقتدارگرایی امکان بروز و رشد پیدا می‌کند.

و می‌افزاید که در چنین شرایط اجتماعی مردم به قوانین اجتماعی پایبند نیستند، به خواسته‌های دیگران احترام نمی‌گذارند، بر خواست‌های فردی خود پافشاری می‌کنند و بنیان خودخواهی را پایه‌گذاری می‌کنند.

همین خودخواهی‌های فردی زمینه رشد و توسعه اقتدارگرایی در جامعه را فراهم می‌آورد. اقتدارگرایان در چنین شرایطی ارزش‌های فردی خود در جامعه را بسط می‌دهند و برای غلبه بر ناهنجاری‌ها و بی‌ارزشی‌های موجود در جامعه، ارزش‌های فردی خود را مسلط می‌کنند و زمینه توسعه حکومت اقتدار‌گرا را فراهم می‌کنند.

این پژوهشگر روان‌شناسی اجتماعی در پایان می‌گوید: آنچه که بیشتر نگران کننده است، حرکت شهروندان ایران به سمت تبدیل شدن به دیکتاتورهای کوچک است و ما مشاهده می‌کنیم که اقتدارگرایی صفت شخصیتی بسیاری از شهروندان ایرانی شده است.

رهبر در مرکز ثقل بحران هسته‌ای

Wed, 08 Feb 2012 03:25:52 +0000

مهدی تاجیک

سفر ۷۲ ساعته بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی به تهران که از روز یکشنبه ۸ بهمن تا چهارشنبه ۱۲ بهمن جریان داشت، بدون هیچ نتیجه مشخصی پایان یافت. هنوز معلوم نیست که مذاکرات و گفت‌وگوهای بعدی چه زمان و درباره چه موضوع‌هایی صورت خواهد گرفت.

بازرسان آژانس در سفر اخیر خود، به هیچ از یک از تاسیسات اتمی سرنزدند. آن‌ها آمده بودند تا در گفت‌وگوی رودر رو نسبت به نیت ایران برای مذاکرات آینده آگاه شوند.

مقام‌های جمهوری اسلامی در پایان سفر به ماموران آژانس اطلاع دادند که در صورت تمایل می‌توانند ماموریت خود را تمدید کنند اما آن‌ها رغبتی به این کار نشان ندادند. همین امر نشانه‌ای از شکست و بی‌نتیجه بودن گفت‌وگوهای تهران تفسیر شده است.

نشانه گیری در سیبل تحریمها

سفر بازرسان انرژی اتمی به ایران اگرچه دستاورد قابل ذکری به همراه نداشت اما این نتیجه را داشت که نشان داد مقام‌های ایران کماکان خود را نیازمند همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی می‌بینند.

همکاری آنان به ویژه از این جهت اهمیت دارد که تهران پس از آخرین گزارش آژانس درباره برنامه هسته‌ای جممهوری اسلامی بار‌ها بر کاهش روابط با این نهاد بین المللی تاکید کرده بود. در آخرین گزازش آژانس بین المللی انرژی اتمی در آبان ماه، برای نخستین بار اسناد و اطلاعاتی افشا شده بود که نشان از انحراف برنامه‌های هسته‌ای ایران به سمت ساخت سلاح اتمی داشت.

سفر بازرسان انرژی اتمی به ایران اگرچه دستاورد قابل ذکری به همراه نداشت اما این نتیجه را داشت که نشان داد مقام‌های ایران کماکان خود را نیازمند همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی می‌بینند

ایران همان زمان این اسناد را رد کرد و نادرست خواند، اما قدرت‌های غرب متعاقب انتشار این اسناد، تاوانی سخت برای تهران درنظر گرفتند.

موج بی‌سابقه تحریم‌ها در سه ماه گذشته یعنی تحریم بانک مرکزی توسط ایالات متحده و کشورهای غربی، تصویب تحریم خرید نفت ایران توسط کشورهای اروپایی و تحریم مجموعه‌ای از شرکت‌ها و بانک‌ها که در ارتباط مالی و بازرگانی با جمهوری اسلامی قرار دارند، نشان دهنده سطح بی‌سابقه تنش میان تهران و جامعه جهانی است.

قدرت‌های غربی انتظار دارند که با شدت دادن به تحریم‌ها سرانجام ایران را وادار به عقب نشینی در برنامه هسته‌ای و کنار گذاشتن بخش‌های حساس آن به ویژه غنی سازی اورانیوم کنند.

"باراک اوباما" رییس جمهوری ایالات متحده که اکنون از سوی رقیبان جمهوری خواهش به بی‌عملی و کم‌کاری در قبال برنامه هسته‌ای ایران متهم است روز چهارشنبه (۵ بهمن) در نطق سالیانه‌اش برای نمایندگان کنگره، تحریم‌های وضع شده علیه جمهوری اسلامی را موثر دانست و گفت: "این اقدامات چنان کارآمد بوده است که حتی مقامهای ایرانی هم تایید کرده‌اند که اقتصادشان به هم ریخته است."

در انتظار نتیجه

قدرت‌های غربی چشم انتظار این هستند که سیر صعودی تحریم‌ها سرانجام پایه‌های اقتصادی ایران را یکی یکی فروبریزد و تنگناهای اقتصادی ناشی از آن به عقب‌نشینی تهران در برنامه هسته‌ای بیانجامد.

"گیدو وستروله"، وزیر امور خارجه آلمان که کشورش از طرفین ایران در برنامه هسته‌ای است، هفته گذشته در اظهاراتی که روزنامه آلمانی "اشپیگل" آن را نقل کرد، با اشاره به اعمال تحریم‌های بی‌سابقه علیه جمهوری اسلامی گفت که "بدین ترتیب منابع مالی برنامه اتمی ایران خشک خواهد شد."

این اظهارات به خوبی بیانگر خوشبینی قدرت‌های غربی از اثرگذاری تحریم‌های تازه بر نظام تصمیم گیری ایران است. با این وجود این سوال کلیدی کماکان به قوت خود باقی است که آیا تحریم‌ها تهران را به عقب نشینی وادار می‌کند یا اراده مقام‌های ایرانی برای پیشروی در برنامه هسته‌ای را افزایش می‌دهد؟ رفتارهای متناقض‌نمای مسوولان جمهوری اسلامی مانع رسیدن به نتیجه‌ای مشخص در این باره شده است.

اراده به مقاومت

بانک مرکزی ایران طی دو ماه گذشته در مرکز ثقل تحریم‌های بین المللی قرار گرفته است و تاثیر تحریم این بانک بر بازار مبادلات ارز و سکه طی هفته‌های اخیر به خوبی نمایان بوده است.

اظهار نظر رهبر ایران مبنی بر این‌که ایران تهدیدهایی دارد که به وقت خود آن‌ها را اجرا کرد، به منزله ریختن آب پاکی روی دست کسانی است که در شرایط کنونی از ایده مذاکره با تهران در برنامه هسته‌ای دفاع می‌کنند

تدابیر مقام‌های ارشد بانکی برای مهار بازار نیز نتیجه‌ای به همراه نداشته و آن‌ها برخلاف وعده‌های مکرر برای بازگرداندن ثبات بازار به هیچ نتیجه امیدبخشی نرسیده‌اند. "محمود بهمنی" مدیرکل بانک مرکزی در ۲۰ آذرماه گذشته یعنی تنها ۴ روز قبل از تصویب طرح تحریم بانک مرکزی در کنگره آمریکا گفت که این تحریم‌ها، ایران را در شرایط شعب ابی طالب قرار می‌دهد.

این مهم‌ترین و صریح‌ترین اعتراف یک مقام ارشد ایرانی به تاثیرگذاری تحریم‌ها در اقتصاد بود. با این حال "آیت الله خامنه‌ای" رهبر جمهوری اسلامی که همواره از بی‌تاثیر بودن تحریم‌ها بر اقتصاد سخن می‌گوید، در سخنان روز دوشنبه (19 دی ماه) تاثیر تحریم بانک مرکزی بر اقتصاد را هم رد کرد و گفت که ایران در شرایط "شعب ابو طالب" قرار ندارد بلکه شرایط کنونی ایران مانند شرایط مسلمانان در زمان جنگ‌های "بدر و خیبر" است.

جنگ‌های بدر و خیبر دو جنگی بودند که مسلمانان در آن بر غیرمسلمانان پیروز شدند. این سخنان به معنای آن است که از دید رهبر جمهوری اسلامی دلیلی برای عقب‌نشینی در برنامه هسته‌ای وجود ندارد و ایران از دست بالا برای مقابله با تحریم‌های غرب برخوردار است.

اظهارات تازه او در خطبه‌های روز جمعه (۱۴ بهمن) هم تاکیدی دیگر بر دیدگاه رهبر ایران پیرامون حفظ موقعیت در برنامه هسته‌ای بود. او در این اظهارات با اشاره به بی‌اثر بودن تحریم‌ها گفت که تهران از برنامه‌های هسته‌ای خود عقب نشینی نخواهد کرد.

رهبر ایران همچنین پیامی صریح برای مخالفان برنامه‌های هسته‌ای ایران مخابره کرد و گفت ایران تهدیدهایی دارد که به وقت خود آن‌ها را اجرا کرد. چنین اظهار نظری به منزله ریختن آب پاکی روی دست کسانی است که در شرایط کنونی از ایده مذاکره با تهران برای دستیابی به نتایجی پایدار در برنامه هسته‌ای دفاع می‌کنند.

مسوولیت تصمیم گیری

تجربه چندین دوره مذاکره ناکام میان قدرت‌های غربی با نمایندگان ایران برای حل و فصل اختلاف‌ها درباره برنامه هسته‌ای ظاهرا آن‌ها را متقاعد کرده که تصمیم گیر اصلی درباره این برنامه کسی جز آیت الله خامنه‌ای نیست. سفر اخیر بازرسان آژانس به تهران نیز احتمالا مبتنی بر همین برداشت صورت گرفته تا در گفت‌وگو با مقام‌های ارشد ایران، نظر واقعی آنان را درباره مذاکرات بشنوند.

نمایندگان ایران در نشست‌های قبلی بدون پرداختن به مباحث مورد طرفین گفت‌وگو بر بحث‌های شعارگونه در زمینه عدالت جهانی، مدیریت اقتصاد بین‌المللی، حقوق مردم فلسطین، و حق ایران برای ادامه برنامه اتمی صلح‌آمیز اتمی تاکید می‌کردند. دیپلماتهای غربی به رسانه‌ها گفته‌اند که هدف از سفر اخیر بازرسان آژانس به ایران، پیشگیری از تکرار مذاکرات بی‌حاصل بوده است.

قدرت‌های غربی می‌گویند که ایران هرازگاهی با خوشامدگویی به مذاکرات هسته‌ای در صدد خرید زمان برمی آید اما نباید اجازه داد که این فرصت باری دیگر در اختیار آنان قرار گیرد

قدرت‌های غربی می‌گویند که ایران هرازگاهی با خوشامدگویی به مذاکرات هسته‌ای در صدد خرید زمان برمی آید اما نباید اجازه داد که این فرصت باری دیگر در اختیار آنان قرار گیرد.

با این وجود موضع کاملا روشن آیت الله خامنه‌ای مبنی بر استمرار برنامه هسته‌ای در خطبه‌های نمازجمعه هفته گذشته بار دیگر مرکز ثقل تصمیم گیری‌های سیاسی جمهوری اسلامی را به طرفین گفتگوی هسته‌ای گوشزد کرد.

اتفاق غیرقابل پیش بینی

ایالات متحده و سایر قدرت‌های غربی کماکان می‌گویند که باید با افزایش فشار‌ها ایران را به عقب‌نشینی واداشت و نظر رهبران ایران را تغییر داد اما در این میان متغیرهای غیرقابل پیش بینی وجود دارد که ممکن است کل معادلات موجود را بهم بزند. گزارشهای متعددی در هفته‌های اخیر به رسانه‌ها درز کرده که نشان از آمادگی و برنامه ریزی اسراییل برای حمله به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی دارد.

"موشه یعلون"، معاون نخست وزیر اسراییل روز جمعه (۱۴ بهمن) گفته بود که کشورش توان حمله به تمام مراکز هسته‌ای ایران را دارد. رونن برگمان، نویسنده آمریکایی، نیز در مقاله مفصل روز یک‌شنبه (9 بهمن) در مجله ضمیمه "نیویورک تایمز" حمله اسراییل علیه ایران را طی سال ۲۰۱۲ میلادی غیرقابل اجتناب معرفی کرده بود.

این تحلیل‌ها، طرفداران مذاکره و گفتگو در برنامه هسته‌ای ایران را مضطرب و ناخوشنود خواهد کرد اما ظاهرا کلید بازگشت به مذاکرات و کاستن از بحران در دست کسی جز آقای خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی نیست.

رهبری که خود در حلقه محاصره گروهی از مشاوران امنیتی- سیاسی قرار دارد که مصالحه بر سر برنامه هسته‌ای را به معنای عقب‌نشینی از سایر خاکریزهای نظام جمهوری اسلامی و ارسال پیامی حاکی از تسلیم به مخالفان می‌دانند.

انگیزه های اصلی تغییر مدل نظام سیاسی - گفتگو با رضا علیجانی

Sat, 22 Oct 2011 14:06:57 +0000

اشکان پارسا

رهبر جمهوری اسلامی در جریان سفر اخیر خود به کرمانشاه اظهاراتی را در رابطه با احتمال تغییر مدل نظام سیاسی جمهوری اسلامی از ریاستی به پارلمانی بیان داشت. او تاکید کرد که منعی برای این تغییر در آینده دور وجود نخواهد داشت.

طی روزهای گذشته تفسیرهای متفاوتی از این اظهارات شده است.

برخی معتقدند که سخنان آیت الله "علی خامنه ای" را باید ناشی از گسترش شکاف میان وی و دولت "محمود احمدی نژاد" دانست. شکافی که نگرانی هوادران رهبر ایران را نسبت به نفوذ سیاسی اطرافیان احمدی نژاد در دور آینده ریاست جمهوری برانگیخته است. برخی دیگر از تحلیلگران هدف از تغییر احتمالی در مدل حکومتی جمهوری اسلامی را ناشی از تصلب در ساخت قدرت ارزیابی می کنند و آن را نمادی از میل به خودکامگی روزافزون در جمهوری اسلامی می بینند.

"رضا علیجانی" روزنامه نگار و فعال سیاسی ملی-مذهبی از جمله تحلیلگرانی است که اظهارات آقای خامنه ای درباره تغییر مدل حکومتی به پارلمانی را نگران کننده می‌داند. او در گفتگو با "رادیو زمانه" تاکید می‌کند که طرح مدنظر رهبر جمهوری اسلامی برآمده از هراس حکومت نسبت به جامعه متحول شده ایران است و در نهایت خواسته های طیف نظامی- امنیتی را تامین خواهد کرد.

متن کامل گفتگو را در زیر بخوانید

آقای علیجانی! اظهارات اخیر رهبر جمهوری اسلامی درباره احتمال تغییر ساخت سیاسی ایران از مدل ریاستی به پارلمانی تحلیل های متفاوتی را به همراه داشته است. اصولا تا چه حدی این اظهارات را باید جدی گرفت؟

آقای خامنه ای در اظهاراتشان اعلام کردند که تغییر نظام سیاسی از ریاستی به پارلمانی در آینده دور امکان تحقق دارد. یعنی منظورشان احتمالا دور آینده ریاست جمهوری نیست ولی به نظر می‌رسد که زمینه چینی و فرهنگ سازی چنین تغییری آغاز شده است. در واقع از حاکمیت با رفتاری که در پیش گرفته است هر چیزی برمی‌آید. آنها سعی کرده اند که جامعه مدنی را مهار کنند.

من فکر نمی‌کنم که علت تصمیم به تغییر فرم نظام سیاسی، ارتباطی به مشکلات جاری میان آقای احمدی نژاد و آقای خامنه ای داشته باشد. مساله اصلی حضور قدرتمند طبقه متوسطی است که در انتخابات پیشین ریاست جمهوری در قالب جنبش سبز متجلی شد و نظام را به چالش کشید. رهبر جمهوری اسلامی در واقع به دنبال حل این مشکل است.

هر چند که این مهار در سطح باقی مانده است. ظاهر جامعه کنترل شده ولی باطن جامعه پر از بحران است. مسوولان نظام هم بارها اذعان کردند که اعتراض ها آتش زیر خاکستر است. ما می‌بینیم که کوچکترین صدای اعتراض در دانشگاه ها و حوزه های مدنی و حتی زیست محیطی سرکوب می‌شود. در فضای بین المللی نیز شاهدیم که جمهوری اسلامی هیچ تلاشی برای برخورد عقلانی در مناسبات جهانی از خود نشان نمی‌دهد. بنابراین تغییر در ساخت سیاسی در چنین فضایی غیرمنتظره نخواهد بود هر چند که در بیان رهبر جمهوری اسلامی این امر به آینده محول شده باشد.

به نظرتان این طرح ارتباطی به اختلاف ماه های اخیر میان اقای احمدی نژاد و رهبر جمهوری اسلامی دارد؟

من فکر نمی‌کنم که علت تصمیم به تغییر فرم نظام سیاسی، ارتباطی به مشکلات جاری میان آقای احمدی نژاد و آقای خامنه ای داشته باشد. این مشکل را می‌شد با نظارت استصوابی شدیدتر و کنترل بیشتر نامزدهای انتخاباتی دوره های آینده ریاست جمهوری مرتفع کرد. مساله اصلی هرم قدرت در جمهوری اسلامی، حضور قدرتمند جامعه متحول شده و طبقه متوسطی است که در انتخابات پیشین ریاست جمهوری در قالب جنبش سبز متجلی شد و نظام را به چالش کشید. رهبر جمهوری اسلامی در واقع به دنبال حل این مشکل است.

اگر فرضیه جنابعالی را مبنا قرار دهیم، تغییر نظام از مدل ریاستی به پارلمانی چطور می‌تواند بحران را مرتفع کند؟

انتخابات مجلس به صورت شکسته، خرد شده و توزیع شده در سراسر کشور انجام می شود در حالی که انتخابات ریاست جمهوری فراهم کننده فضا و بستر پر طراوت فکری و سیاسی است. از نظر من اکنون ساخت قدرت در ایران وارد سومین مرحله از انسداد سیاسی شده است.

نخستینن مرحله مربوط به تغییر در پیش نویس قانون اساسی و وارد شدن بحث ولایت فقیه در این قانون بود. مرحله دوم مربوط به سال آخر حیات آیت الله خمینی بود که قانون اساسی اصلاح شد و اصل ولایت مطلقه فقیه در آن گنجانده شد. به نظرم اکنون نیز تصمیم گرفته شده تا برای سومین بار تغییراتی در قانون اعمال شود و با حذف پست ریاست جمهوری، مقام اجرایی از طریق مجلس انتخاب شود.

در هفته های اخیر بحث هایی مطرح بوده مبنی بر این که در یک نظام پارلمانی امکان نظارت نمایندگان بر مقام های اجرایی بیشتر است و از همین رو پیشنهاد تغییر مدل سیاسی در جمهوری اسلامی به عنوان گامی رو به جلو تلقی می‌شود. شما به چه تفسیری این اقدام را در راستای انسداد سیاسی بیشتر می‌بینید؟

در اینجا بحث های حقوقی بحث های بی فایده و انحرافی است و از‌اساس نباید وارد این بحث ها شد که نظام ریاستی چه ویژگی هایی دارد و نظام پارلمانی دارای چه مشخصه هایی است و کدام بر دیگری رجحان دارد. این شاخصه ها در جامعه ای که نهادهای سیاسی معنای متداول خود را دارد، یافت می‌شود. در جامعه ما به دلیل نظارت استصوابی، انتخابات مجلس به صورت دو مرحله ای برگزار می‌شود.

ما اساسا پارلمان مستقلی نداریم و اگر یک پارلمان مهندسی شده بخواهد نخست وزیری انتخاب کند این به معنای اعمال سلطه مستقیم بر او از جانب راس هرم قدرت است.

در ثانی با تصویب قانون نظارت بر امور نمایندگان از این به بعد، چینش اعضای پارلمان به صورت مهندسی شده تر انجام خواهد شد. بنابراین ما اساسا پارلمان مستقلی نداریم و اگر یک پارلمان مهندسی شده بخواهد نخست وزیری انتخاب کند این به معنای اعمال سلطه مستقیم بر او از جانب راس هرم قدرت است. یعنی جایی که اعضای پارلمان را هم دست چین کرده است. در این مدل صندوق رای، صحنه خیابان و در نهایت جامعه از فرآیند سیاسی حذف می شود. این طرحی برای هموارترسازی جاده دیکتاتوری و حکومت مطلقه از یک حکومت پرهزینه به یک حکومت کم هزینه است.

با توجه به این که در حال حاضر هم نهادهای قدرت به طور مطلق در دست جریان های محافظه کار است تغییر مدل از نظام ریاستی به پارلمانی قرار است منافع کدام طیف را تامین کند؟

اگر ما اجزای پازل یعنی نظارت استصوابی، طرح اخیر مجلس مبنی بر نظارت بر امور نمایندگان و اظهارات مبنی بر تغییر شکل نظام از ریاستی به پارلمانی را کنار هم بگذاریم به این نتیجه می رسیم که جمهوریت نظام دارد از دست می رود و کودتای سیاسی سال 1388 در حال تکمیل شدن با یک کودتای حقوقی است و حکومت نظامی-امنیتی ها بیمه شود. پس از چنین تغییری ظاهر و باطن حکومت ایران یکی می شود. البته در گذشته هم باطن نظام همین بود. منتها در سال 1388 که کودتای سیاسی اتفاق افتاد تحمیل اراده از بالا در زرورق انتخابات پیچیده شد.این زررقی پرهزینه برای نظام سیاسی بود. حکومت حالا به قیمت بی آبرویی و تغییر قانون اساسی می خواهد به گفتمان قبل از جمهوری اسلامی برگردد.

اگر ما اجزای پازل یعنی نظارت استصوابی، طرح اخیر مجلس مبنی بر نظارت بر امور نمایندگان و اظهارات مبنی بر تغییر شکل نظام از ریاستی به پارلمانی را کنار هم بگذاریم به این نتیجه می رسیم که جمهوریت نظام دارد از دست می رود و کودتای سیاسی سال 1388 در حال تکمیل شدن با یک کودتای حقوقی است و حکومت نظامی-امنیتی ها بیمه شود.

نیروهای سیاسی در مجلس را و سپس نخست وزیر را دست چین کند و یک حکومت اقتدارگرای تمام عیار را بر ایران مسلط سازد. این در حالی است جامعه ایران طی دهه های اخیر از یک جامعه با غلبه وجه سنتی به یک جامعه با غلبه وجه مدرن تبدیل شده است اما وجه سنتی با اتکا به درآمد سرشار نفت می خواهد به زور بر اکثریت متحول شده حکومت کند.

فکر می کنید تلاش برای تغییر نظام از مدل ریاستی به مدل پارلمانی چه واکنشی را در گروه های سیاسی و فعالان مخالف وضع موجود برانگیزد؟

روشنفکران و فعالان جامعه مدنی باید در وهله اول روشنگری کنند.باید گفته شود که نقشه خطرناکی برای اینده ایران کشیده شده است. حتی جریان راست سنتی هم باید این را بفهمند که تغییر نظام به پارلمانی خوابی است که نظامیان- امنیتی ها دیدند و اگر این خواب تعبیر شود جریان های سیاسی محافظه کار هم در حاشیه قدرت خواهند ماند.

قشه خطرناکی برای اینده ایران کشیده شده است. حتی جریان راست سنتی هم باید این را بفهمند که تغییر نظام به پارلمانی خوابی است که نظامیان- امنیتی ها دیدند و اگر این خواب تعبیر شود جریان های سیاسی محافظه کار هم در حاشیه قدرت خواهند ماند

مساله بعدی همگرایی نیروهای سیاسی مختلف به دور از علائق فکری و مذهبی برای واکنش به این طرح است. تحقق آن به منزله تهدیدی بزرگ علیه جامعه است. به هر حال در سازوکار سیاسی کنونی به حاکمیت تحمیل شده که هر 4 سال هنگام انتخابات ریاست جمهوری مقداری فضای اجتماعی اعم از دانشگاه ها، مطبوعات را باز کند اما با اجرای این طرح چنین فرصت بزرگی از جامعه گرفته خواهد شد. بایستی یک صدای بلند وجدان جامعه را بیدار کند و امیدوارم که این خواب هیچ وقت تعبیر نشود و به واقعیت نپیوندد.

نبض سیاست؛ از اخم رهبر تا اشک ارومیه

Fri, 02 Sep 2011 19:05:04 +0000

اشکان پارسا

این هفته نبض سیاست کی و کجا به صدا درآمده است؟ چه کسانی خواسته یا ناخواسته فضای سیاسی ایران را تحت تاثیر قرار داده اند؟ پشت رویدادهای داغ سیاسی از شنبه تا چهارشنبه چه بوده است؟ این سوالهایی است که "رادیو زمانه" در " نبض سیاست" به آن می پردازد.

نبض سیاست در این هفته به سراغ سه رویداد رفته است. انتقادهای آیت الله علی خامنه ای" رهبر جمهوری اسلامی از دولت "محمود احمدی نژاد" که می توان آن را نشانه عدم حمایت رهبری از کاندیداهای هوادار دولت در انتخابات پیش روی مجلس شورای اسلامی تلقی کرد،پیام "مهدی کروبی" از حصر مبنی بر ایستادگی بر مواضع خود پس از گزارشهای ضد و نقیض درباره تلاش ماموران جهت اعتراف گیری و در نهایت اعتراضهای مردم مناطق ترک نشین به حکومت که از خشک شدن دریاچه ارومیه خشمگین هستند.

نوبت احمدی نژاد
آیت الله علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی آرام آرام در حال روشن کردن موضع خود نسبت به انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی است. او دوشنبه هفته گذشته در دیداری با اعضای هیات دولت لحنی انتقادی نسبت به عملکرد "محمود احمدی نژاد" رییس دولت دهم در پیش گرفت. این انتقادها می تواند نشانه پایان حمایت های رهبری از دولت باشد.

او هم از وضع اقتصادی انتقاد کرد و هم نسبت به سیاست های دولت در ترویج مکتب ایرانی به جای مکتب اسلام هشدار داد. انتظار می رود که در خلاء پشتیانی آیت الله خامنه ای، راه ورود هوادران احمدی نژاد به مجلس نهم با دستندازهای فراوان روبرو شود.
تنش میان رهبر جمهوری اسلامی و رییس دولت اردیبهشت ماه گذشته در جریان اختلاف برای سر عزل "حیدر مصلحی" وزیر اطلاعات علنی شد. از آن زمان تاکنون رسانه های هوادار رهبر جمهور اسلامی به شکل بی سابقه ای از احمدی نژاد و تیم او به ویژه "اسفندیار رحیم مشایی" رییس دفترش انتقاد می کنند. رسانه های حامی رهبری مدعی اند که مشایی قصد جانشینی احمدی نژاد در دور آینده ریاست جمهوری را دارد و از این رو تسخیر مجلس با نیروهای هوادار دولت را در سر می پروراند.

آیت الله خامنه ای در نماز عید فطر هشدار داد که انتخابات مجلس نهم نباید به چالشی برای امنیت کشور تبدیل شود. این هشدار را نیز می توان متوجه دولت احمدی نژاد دانست که درگیر تنشی شدید با گروه های عمده محافظه کاران موسوم به راست سنتی است

محافظه کاران منتقد مشایی همچنین مدعی اند که او اندیشه هایی آخر الزمانی در سر دارد و هدفش برانداختن روحانیون حاکم است. در چنین شرایطی انتقادهای آیت الله خامنه ای از دولت به معنای تلاش او برای محدود کردن هر چه بیشتر تیم دولت تفسیر می شود. رهبر جمهوری اسلامی روز چهارشنبه در نماز عید فطر هم هشدار داد که انتخابات مجلس نهم نباید به چالشی برای امنیت کشور تبدیل شود. این هشدار را نیز می توان متوجه دولت احمدی نژاد دانست که درگیر تنشی شدید با گروه های عمده محافظه کاران موسوم به راست سنتی است.
محافظه کاران سنتی با محوریت "محمدرضا مهدوی کنی" رییس جامعه روحانیت مبارز و رییس مجلس خبرگان رهبری قصد ارایه لیستی واحد برای انتخابات آینده مجلس را دارند اما هواداران دولت تاکنون زیربار این سازوکار انتخاباتی نرفته اند. اقای خامنه ای در سخنرانی عید فطر ضمن درخواست از مسوولان نظام برای "دور ريختن کدورت ها، بد دلی ها و بدجنسی ها" گفته " حرف هايی در باره انتخابات داريم که در زمان خود مطرح خواهيم کرد. چنین موضعی نیز می تواند هشدار ضمنی برای دولت احمدی نژاد باشد.

معمای کروبی
کروبی که از حدود 200 روز پیش در شرایط حصر خانگی بسر می برد در دیدار چهارشنبه گذشته با اعضای خانواده اش به شایعات درباره انجام اعتراف پایان داد. او در واکنش به این شایعات گفته است : « بر مواضع و عقاید فکری خود استوار ایستاده ام و ذره ای از مواضع خود کوتاه نخواهم آمد.»

کروبی : حکومت با روحیات من به خوبی آشنا شده اند و مواضع مرا می دانند و به خود اجازه نمی دهند که مرا راهنمایی و ارشاد کنند، چه برسد به اینکه بخواهند وارد فازهایی در خصوص نوشتن توبه نامه و ندامت نامه با من بشوند

مهدی کروبی و میرحسین موسوی به همراه همسرانشان زهرا رهنورد و فاطمه کروبی از شامگاه 25 بهمن ماه سال گذشته در حصر خانگی قرار گرفتند. همسر مهدی کروبی یک ماه و نیم پیش برای انجام معالجات پزشکی از حصر خارج شد اما در عین حال ماموران برای بیشتر کردن فشارها بر مهدی کروبی او را به آپارتمان یک خوابه و کوچکی منتقل کرده اند. هفته گذشته پایگاه خبری محرمانه آنلاین وابسته به اسفندیار رحیم مشایی مدعی شده بود که مهدی کروبی به " گناهان خود اعتراف" کرده است.
اخبار مربوط به نهادهای امنیتی معمولا در رسانه هایی نظیر خبرگزاری فارس، پایگاه خبری جوان آنلاین و روزنامه کیهان منتشر می شود اما شایعه اعتراف های کروبی در این رسانه ها بازتابی نداشت. اما کمپین بین المللی حقوق بشر روز یکشنبه با انتشار بیانیه ای از فشارهای روانی بر کروبی جهت انجام اعتراف های تلویزیونی خبر داد. استناد بیانیه به منبع موثقی بود که از وی نامی برده نشده بود.
پیام تازه کروبی از حصر خانگی را می توان تایید کننده دیدگاه مشاور وی دانست. کروبی در پیام خود گفته: « حکومت و نیروهای اطلاعاتی طی مدت هفت ماه اخیر با روحیات من به خوبی آشنا شده اند و مواضع مرا می دانند و فهمیده اند که من چگونه فکر می کنم، لذا به خود اجازه نمی دهند که مرا راهنمایی و ارشاد کنند، چه برسد به اینکه بخواهند وارد چنین فازهایی در خصوص نوشتن توبه نامه و ندامت نامه با من بشوند.»

شورش برای اعتراض به خشکی دریاچه شور
دریاچه ارومیه در حال خشک شدن است و برای بسیاری از شهروندان مناطق ترک نشین چنین اتفاقی معنایی جز فاجعه ندارد. آنها یکشنبه هفته گذشته به خیابان آمدند تا نسبت به بی اعتنایی دولت برای حل مشکل آب دریاچه دست به اعتراض بزنند. محل اصلی تجمع ها در شهر ارومیه بود.
شاهدان عینی جمعیتی بین 4 هزار نفر تا 10 هزار نفر را در این تجمع گزارش کرده اند. تصاویری که شهروندان با دوربین تلفن های همراه خود از تجمع روی اینترنت قرار داده اند از ضرب و شتم و سرکوب شدید معترضان توسط نیروهای امنیتی حکایت می کرد. گزارشهای منابع محلی نیز تایید کننده حضور گسترده نیروهای ضد شورش از صبح روز دوشنبه به قصد مقابله با اعتراض ها بود.

از میزان بازداشت ها و سرکوب ها اطلاع دقیقی در دست نیست اما جمعیت دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران (آداپ) مدعی کشته شدن سه شهروند در جریان اعتراض ها به دریاچه ارومیه طی روزهای گذشته شده است

از میزان بازداشت ها و سرکوب ها اطلاع دقیقی در دست نیست اما جمعیت دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران (آداپ) مدعی کشته شدن سه شهروند در جریان اعتراض ها به دریاچه ارومیه طی روزهای گذشته شده است. در پی افزایش نگرانی ها نسبت به خشک شدن دریاچه ارومیه کمپین های متعددی نیز در اعلام همبستگی با مردم مناطق ترک نشین تشکیل شده است. بسیاری از کاربران شبکه اجتماعی فیس بوک برای نشان دادن حمایت خود، عکس پروفایلهایشان را به عکس دریاچه ارومیه تغییر داده اند.
کمپین های مجازی عمدتا حاوی تاکید بر ملی بودن مساله دریاچه ارومیه به عنوان یکی از مهم ترین سرمایه های طبیعی ایران است. اهمیت تاکید بر ملی بودن بحران دریاچه ارومیه بیشتر از آنجا ناشی می شود که گروه های قوم گرا خشک شدن این دریاچه را به عنوان تلاشی از سوی فارسها علیه شهروندان ترک تفسیر می کنند. آنها مدعی اند که حکومت به نمایندگی از فارسها به شکل عامدانه اقدام به خشکاندن دریاچه ارومیه کرده است.
این ادعا از سوی فعالان مدنی و حتی کارشناسان منابع طبیعی رد شده است. در شبکه های مجازی دعوت هایی برای همراهی مردم سایر استان ها با اعتراض مردم مناطق ترک نشین طی روزهای آینده به چشم می خورد. گروهی از فعالان مدنی آذربایجان نیز فراخوانی برای اعتراض ها در روز 12 شهریور داده اند. فراخوانی که در آن از " آزادی‌خواهان سراسر ایران" دعوت شده با برگزاری تجمعاتی ... مردم شهرهای تبریز و ارومیه را تنها نگذارند." انتظار می رود که بر تبلیغات جهت شرکت در این تجمع افزوده شود اما در عین حال قابل پیش بینی است که چنین تجمعی بار دیگر با ضرب و شتم و سرکوبهای امنیتی روبرو شود.

تغییر موضع رهبر در برابر احمدی‌نژاد

Thu, 01 Sep 2011 21:22:05 +0000

بهروز صمدبیگی

دیدار امسال هیات دولت با رهبر جمهوری اسلامی ایران فضایی متفاوت با دو دیدار قبلی‌شان در آغاز دوره دوم ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد داشت. دو دیدار نخست پس از برگزاری انتخابات جنجالی ریاست‌جمهوری در سال ۱۳۸۸ به تایید و تشویق کابینه اختصاص داشت و امسال با علنی شدن اختلافات میان اصولگرایان، حاوی انتقادهای تندی به دولت بود.

تمجید و تعریف

پس از واقعه انفجار دفتر نخست‌وزیری و نامگذاری هفته اول شهریور ماه به نام هفته دولت، سنت دیدار اعضای کابینه با رهبر جمهوری اسلامی بنا نهاده شده است. در نخستین دیدار پس از استقرار دولت دهم و درحالی که اعتراضات دو کاندیدای حاضر در انتخابات ریاست‌جمهوری و طرفدارانشان در حال پیگیری بود، آیت‌الله خامنه‌ای از رکورد آرای احمدی نژاد در میان روسای جمهوری ایران سخن به میان آورد و گفت: «بحمداللَّه دولت تثبيت شد و استقرار پيدا كرد... ملت بزرگ ما، با حضور هشتاد و پنج درصدى در صحنه، بيعت دوباره‌‌‌‌‌‌اى با انقلاب كردند، بعد هم رئيس جمهورى را انتخاب كردند با قريب بيست و پنج ميليون رأى، كه اين هم يك نصاب جديدى براى دولت و براى رؤساى جمهور ما بود... اين حضور هشتاد و پنج درصدى، پتك جمهوريت بود بر سر دشمنانى كه دائم عليه انقلاب هِى حرف زدند، عليه اسلام حرف زدند، در پايه‌‌‌‌‌‌هاى جمهوريت نظام به خيال خودشان خدشه كردند.»

در نخستین دیدار پس از استقرار دولت دهم و درحالی که اعتراضات دو کاندیدای حاضر در انتخابات ریاست‌جمهوری و طرفدارانشان در حال پیگیری بود، آیت‌الله خامنه‌ای از رکورد آرای احمدی نژاد در میان روسای جمهوری ایران سخن به میان آورد

پس از آن، جلسه عموما به تعریف و تمجید از احمدی‌نژاد و همکارانش گذشت و تنها از رییس دولت خواسته شد که «شاکر باشید و مغرور نشوید». در عین حال که عبارتهایی تحسین آمیز و حمایتگر فراوان شنیده می شد. عبارتهایی مانند «آقاى رئيس جمهور ما هم كه بحمداللَّه پرانرژى و خستگى‌‌‌‌‌‌نشناس حقاً؛ پابه‌‌‌‌‌‌پاى ايشان دويدن هم خيلى سخت است، خدا كمكتان كند بتوانيد پابه‌‌‌‌‌‌پاى ايشان بدويد و برسيد به مقاصدتان؛ واقعا كار دشوارى است. ايشان خيلى زياد زحمت مي‌كشند، زياد تلاش مي‌كنند، بحمداللَّه پرانرژى هم هستند؛ خدا را شكر. به ظاهر ايشان هم اين همه نمى‌‌‌‌‌‌آيد... من هيچ شبانه‌‌‌‌‌‌روزى نيست كه به آقاى رئيس جمهور و بعضى ديگر از مسئولين دعا نكنم.»

دیدار هفته دولت سال ۱۳۸۹ هم در ماه رمضان و متقارن با اوج‌گیری انتقادات اقتصادی نسبت به سیاست‌های دولت بود. اعتراضات جریانی که خود را جنبش سبز می‌نامید و از سوی حکومت "فتنه" خوانده می‌شد نیز همچنان ادامه داشت اما هنوز کار به حصر رهبران جنبش اعتراضی نرسیده بود. آیت‌الله خامنه‌ای از آن سال چنین تعبیری داشت: «اين سالى كه بر دولت دهم گذشت، سال خيلى سختى بود... اين سال، هم از لحاظ سياسى و امنيتى سال دشوارى بود، هم از لحاظ تأثير جريانهاى بيگانه بر برخى از بخشهاى كشور، مثل اقتصاد و فرهنگ و غيره. كسانى كه فتنه‌ى سال ۸۸ را شروع كردند - حالا يا خودشان طراحى كرده بودند، يا ديگران طراحى كرده بودند؛ نمی‌خواهيم نسبتى بدهيم، ولى به هر حال اين فتنه طراحى شده بود - به كار كشور ضربه‌ى سختى زدند. اگر اين فتنه نبود، بلاشك كارهاى گوناگون كشور بهتر پيش می‌رفت.» رهبر از طرح تحول اقتصادی و شیوه‌های اجرایی دولت برای انجام آن دفاع کرد و خواستار توجه به "سند چشم‌انداز"، "برنامه‌های پنج‌ساله" و " اصل ۴۴" در جهت‌گیری‌های دولت شد اما هنوز از انتقادی جدی و روشن خبری نیست.

انتقاد و بازخواست
دیدار ششم شهریور ۱۳۹۰ اما با طرح یک انتقاد شروع شد: «در ملاقات‌هاى متعددى كه من با نخبگان و زبدگان كشور - دانشگاهى، حوزوى - در سطوح مختلف دارم، مكرر از شما مسئولان محترم گله ميكنند كه اينها در بين ما نمى‌آيند و با ما در اين زمينه‌ها صحبت نمی‌كنند. اين اشكال بر شما وارد است.»
این انتقاد در چند محور دیگر ادامه پیدا کرد. از جمله آیت‌الله خامنه‌ای گفت: « يكى از ضعف‌ها اين است كه ما در كارها اولويت‌ها را نبينيم... يك مجموعه‌ى كارى درست كنيد، بنشينند واقعاً طرحهاى نيمه‌تمام را - حالا يك رقمى هم ذكر كردند كه فلان تعداد طرحهاى نيمه‌تمام داريم - اولويت‌بندى كنند؛ كدامهايش اولويت‌دار هستند، كدامهايش وعده‌ى بيشترى داده شده يا توقع بيشترى از سوى مردم وجود دارد؛ اينها را مشخص كنيد، به آنها بپردازيد. اين را مقدم كنيد بر طرحهاى جديد. چقدر خوب است كه همه‌ى وعده‌هائى كه دولت به مردم داده، عمل بشود. اگر چنانچه وعده‌اى به مردم داده بشود و عمل نشود، اين مشكلات درست خواهد كرد؛ نه فقط نسبت به دولت، بلكه به نظام.»
و در مخالفت با بخشی از گزارش کار احمدی‌نژاد عنوان کرد: « آقاى رئيس جمهور اشاره كردند كه به ما می‌گويند شما سطح توقعات مردم را بالا برديد. اين بالا بردن سطح توقعات، ناشى از اين نيست كه شما نواقص خودتان را گفته‌ايد، مردم توقعاتشان بالا رفته؛ نه، توقعات با دادن وعده‌ها بالا می‌رود. اگر ما بتوانيم به اين وعده‌ها عمل كنيم، توقعات مردم تبديل می‌شود به ايمان و اعتقاد مردم.»

خطاب رهبر به احمدی نژاد: بالا بردن سطح توقعات، ناشى از اين نيست كه شما نواقص خودتان را گفته‌ايد، مردم توقعاتشان بالا رفته؛ نه، توقعات با دادن وعده‌ها بالا می‌رود

در این جلسه به صراحت از این که «رشد نسبت واردات به صادرات غير نفتى ما كاهش پيدا كرده» انتقاد شد و دولت تذکر گرفت: « با اين همه كارى كه دولت دارد، سعى كنيد دچار حاشيه‌سازى‌هاى مسئله‌دار نشويد... واقعا شايسته و سزاوار نيست كه حواشى‌اى به وجود بيايد؛ حالا چه حواشى‌اى كه خود شما گاهى اوقات بى‌توجه به وجود مى‌آوريد، چه آنهائى كه ديگران به وجود مى‌آورند و شما هم تسليم آنها می‌شويد؛ از اين حواشى بايد پرهيز كرد.»
حتی رهبر از موضع سال ۸۸ به موضعی متفاوت در سال ۹۰ رسید. درحالی که او در سال ۸۸ انتقادها را به نرمی در جهت اصلاح دولت به کار می برد، دو سال بعد، به موضعی درست مقابل این نظر رسید.
سال ۸۸ وی گفت: « انتقادهایى كه می‌شود، همه يك جور نيست. بعضى‌‌‌‌‌‌ها به قصد اصلاح نيست، بلكه به قصد تخريب است؛ داريم مى‌‌‌‌‌‌بينيم ديگر؛ هم از مجموعه مطبوعات خودمان، هم پشتوانه‌‌‌‌‌‌ى آنها. ده‌‌‌‌‌‌ها راديو و تلويزيون بيگانه و رسانه‌‌‌‌‌‌ى عمومى و بين‌‌‌‌‌‌المللى در اختيار حرفها و افكارى هست كه بنايش بر تخريب است؛ يعنى هيچ بناى اصلاح ندارند.»
این موضعگیری در سال ۹۰ بدین گونه تغییر کرد: « اينجور نباشد كه شما بگویيد چون به دولت حمله می‌كنند، چون انتقاد مغرضانه می‌كنند، پس ما هم بايستى اينجورى برخورد كنيم؛ نه، تبيين كنيد. بله، تبيين كار لازمى است. راه تبيين هم همين است كه در جلسات عمومى با مردم، بيان كنيد، روشن كنيد؛ سؤالات را مطرح كنند، شما جواب بدهيد، اينها تبيين می‌شود؛ در رسانه‌ها هم پخش شود.»

ورق برگشت

سال ۱۳۹۰برای کابینه احمدی‌نژاد پرالتهاب آغاز شد. از همان روزهای نخست او مجبور شد اسفندیار رحیم مشایی را از سرپرستی نهاد ریاست جمهوری برکنار کند و چند روز بعد با وجود قهر از جلسات هیات دولت، مجبور به پذیرش دستور رهبری و ابقای وزیر اطلاعات در کابینه شد. بازداشت چند تن از نزدیکان مشایی نیز تنها هشدار احمدی‌نژاد را در پی داشت که تاکید می‌کرد کابینه‌اش خط قرمز است.

در هفته دولت همزمان با حضور مشایی در کنار اعضای دولت و در کنار انتقادات اوج گرفته اصولگرایان منتقد دولت از وی، رهبری نیز زبان به انتقاد صریح باز کرده است

با این همه مشایی بیش از ۱۰۰ روز در جلسات هیات دولت و سفرها و مراسم رسمی غایب بود و حمید بقایی، معاون اجرایی نهاد ریاست‌جمهوری تا آستانه بازداشت پیش رفت. حالا اما در هفته دولت همزمان مشایی در کنار اعضای دولت حضور پیدا می‌کند و هم در کنار انتقادات اوج گرفته اصولگرایان منتقد دولت، رهبری نیز زبان به انتقاد صریح باز کرده است.

سه ماه پس از این که امام جمعه کاشان ادعا کرد که علی خامنه‌ای دستور بازداشت اعضای تیم احمدی‌نژاد را صادر کرده، تاکنون وی به درخواست فرمانده سپاه مبنی بر بازداشت رحیم‌مشایی پاسخ مثبت نداده است. باید منتظر آینده روابط رییس‌جمهور و رهبری بود که به‌طور ویژه‌ای از حمایت یکدیگر برخوردار بوده‌اند. یکی بلافاصله پس از انتخابات گفته بود: «نظر آقاى رئيس جمهور به نظر بنده نزديكتر است.» و دیگری می‌گوید: « رابطه رهبر انقلاب و من، پدر و فرزندی است.»

آیت‌الله خامنه‌ای: دولت با «رویکرد مخاصمه» به نتیجه نمی‌رسد

Maryam — Mon, 29 Aug 2011 11:22:13 +0000

آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران می‌گوید که دولت باید در برابر انتقادهایی که در رسانه‌ها یا مراکز قانونی مطرح می‌شود، «برخورد صحيح» داشته باشد و «رویکرد مخاصمه و حمله متقابل» در برابر انتقادها، به نتيجه‌اي نمي‌رسد.

به گزارش خبرگزاری کار ایران (ایلنا)، وی عصر روز گذشته، یکشنبه در دیدار با رييس‌جمهور و اعضاي هيأت دولت، به آنها توصیه کرد تا جایی که ممکن است «کوتاه بيايند» و تلاش کنند که مسائل را با «ارتباطات دوستانه» حل کنند.

روابط مجلس و دولت ايران در دو سال اخير به شدت دچار تنش شده است. نمايندگان مجلس، دولت را به «قانون‌گريزی» متهم می‌کنند در مقابل نيز دولت، نمايندگان مجلس را به «کارشکنی» متهم می‌کند. حميدرضا ترقی، عضو ارشد موتلفه از گروه‌های اصولگرا تیر ماه جاری از تشکیل هيأتی را برای پيگيری «قانون‌شکنی‌های دولت» از سوی آيت‌الله علی خامنه‌ای خبر داده بود.

آیت‌الله خامنه‌ای از دولت خواست که به جای «تاکید» بر ایران قبل از اسلام، به ایران بعد از اسلام توجه کند

آیت‌الله خامنه‌ای که به مناسبت هفته دولت در جمع اعضای کابینه سخن می‌گفت، افزود: «شايسته نيست که دولت خود را درگير حاشيه‌ها کند که البته برخي اوقات، دولت با کم‌توجهي زمينه‌ساز اين حاشيه‌ها مي شود و برخي اوقات هم حاشيه هايي است که ديگران بوجود مي آورند. »

انتقاد اصول‌گرایان از دولت در ماه‌های اخیر بالا گرفته و در رسانه‌های اصول‌گرایان مخالف دولت از اطرافیان رئیس‌جمهور با عنوان «جریان انحرافی» یاد می‌شود.از سوی دیگر محمود احمدی‌نژاد و آيت‌الله خامنه‌ای نیز در ماه‌های گذشته بر سر برخی انتصاب‌های دولتی اختلاف داشته‌اند.

رهبر جمهوری اسلامی ایران همچنین با انتقاد از مسائلی که تحت عنوان «علاقه به ایران و ایرانی‌گری» مطرح می‌شود، از دولت خواست که به جای «تاکید» بر ایران قبل از اسلام، به ایران بعد از اسلام توجه کند.

سخنان برخی از اعضای دولت و به‌ویژه اسفندیار رحیم مشایی، رئیس دفتر محمود احمدی‌نژاد درباره «مکتب ايرانی» انتقادهای تندی را از سوی برخی از مراجع تقليد شيعه و چهرهای ‌اصولگرا به دنبال داشته است.

آیت‌الله خامنه‌ای در ادامه به دولت توصیه کرد که در موضوعات فرهنگی از «حاشیه‌سازی» پرهیز کند و « بدون رودربايستي و با قاطعيت، جهت گيريهاي انقلابي و اسلامي» را درنظر داشته باشد.

وی همچنین یکی از «اشکالات» دولت را «حضور کم رنگ در ميان نخبگان دانشگاهي و حوزوي» عنوان کرد و از دولت خواست که در بخش‌های مختلف و به ویژه مسائل اقتصادی از دیدگاه‌های «نخبگان» استفاده کند.