موسیقی جهان

«تریو‌جبران»، عودنوازان فلسطینی

Sat, 11 Aug 2012 22:03:49 +0000

گفت‌و‌گو با عدنان جبران، عودنواز فلسطینی

شهزاده سمرقندی

شهزاده سمرقندی - اگر شنونده برنامه‌های رادیو زمانه هستید، حتماً در آغاز برنامه‌های ما نوای عود را شنیده‌اید؛ همان موسیقی که زیر صدای مجری هنگام اعلام برنامه‌ها شنیده می‌شود. امروز می‌خواهم این موسیقی و نوازنده‌اش را به شما معرفی کنم. این موسیقی پرشور کار گروه «تیو جبران»، برادران عودنواز فلسطینی است.

عودنوازان این گروه با اینکه‌ زاده شهر الناصره (Nazareth) در فلسطین‌اند، اما مدتی‌ست که در فرانسه به‌سر می‌برند و به یکی از گروه‌های معروف در فرانسه تبدل شده‌اند.

گروه «تریو جبران» (La Trio Joubran) متشکل از سه برادر فلسطینی‌ست که حدود ۱۰ سال است در دنیای موسیقی سنتی به شهرت رسیده‌اند.

با عدنان جبران، یکی از این سه برادر گفت‌وگویی داشتم.

عدنان جبران

عدنان جبران در گفت‌و‌گو با رادیو زمانه به دلایل اقبال‌شان در نزد شنوندگان موسیقی سنتی عرب اشاره کرد و گفت: «کاری که ما می‌کنیم نو است. در موسیقی عربی عود همیشه همراه با متن و غزل بوده ولی ما آن را بدون ترانه و به‌تنهایی اجرا می‌کنیم. این کار در موسیقی فلسطین کمتر انجام شده و به همین خاطر هم فکر می‌کنیم با این‌کار روش تازه‌ای ابداع کرده‌ایم و احساس می‌کنم که موفق هم شدیم.»

او به منیر بشیر، استاد عودنواز عراقی اشاره می‌کند که ۳۰ سال پیش به مدت یک ساعت تنها عودنوازی کرد و این نخستین تلاش در این راه بود که صدای عود به تنهایی شنیده شود.

یکی از تلاش‌های مهم گروه «تریو جبران» این است که آن‌‌ها خود را گروه موسیقی سنتی نمی‌دانند. با اینکه عود یک اسباب موسیقی قدیمی و سنتی است اما آن‌ها تلاش می‌کنند که به آن رنگ و سبک امروزی دهند و عود به عنوان یک ساز بین جوانان فلسطینی هم طرفدار بیشتری پیدا کند و نسل جوان همسن آن‌ها نیز بتوانند با آن رابطه برقرار کنند.

گفت‌و‌گو با عدنان جبران را می‌توانید از طریق فایل صوتی بشنوید:

ویدئو:«تریو‌جبران»، عودنوازان فلسطینی

ترانه‌های اعتراضی در روسیه

Fri, 03 Aug 2012 19:34:52 +0000

«انقلاب روح» و موجی از ترانه‌های اعتراضی در روسیه

شهزاده سمرقندی

شهزاده سمرقندی – با شروع تبلیغات انتخاباتی اخیر در روسیه موضوع اعتراض‌های سیاسی دوباره اوج گرفته است. اما این‌بار موج اعتراض‌های سیاسی در بین خوانندگان این کشور استوار‌تر بود.

گروه موسیقی راک اند رول «د-د-ت» که تکخوان آن یوری شفچوک است در شروع یکی از کنسرت‌هایش در میدان بازی‌های المپیک در شهر مسکو حدود پنج دقیقه علیه دولت فاسد و موسیقی پوسیده به‌ویژه راک سخنرانی کرد.

پس از سخنرانی شفچکوف که با عنوان «یادآوری انقلاب روح» در رسانه‌ها بازتاب یافت، خوانندگان دیگر روس نیز تشویق شدند به این موج بپیوندند و با آن همراهی کنند.

یوری شفچوک در کنسرت میدان بازی‌های المپیک گفت دولت کنونی غیر انسانی و فاسد است و به مردم خود احترام نمی‌گذارد و فقر و تنگدستی در بین مردم رو به افزایش است. وی از دوران شکوفایی موسیقی راک اند رول یاد کرد و از روح پرشور و معترض خوانندگان دهه ۱۹۷۰ که هیچ ترسی در دل نداشتند و حرف دلشان را با همه بی‌هیچ واهمه‌ای در میان می‌گذاشند.

یوری شفچوک از دولت پلیسی روسیه گفت که چه‌طور روح هنری روسیه را تحت کنترل گرفته است. وی از «انقلاب روح» سخن گفت که اکنون از بین رفته و مردم عادت کرده‌اند که به دنیا بیایند و بزرگ شوند و غذا بخورند و مست شوند و همخوابگی داشته باشند و بمیرند.

گفتنی‌ست که شفچوک بیشترین ترانه‌های خود را بر اساس اشعار شاعران دوران موسوم به «نقره‌ای» (۱) روسیه سروده و همینطور ترانه‌های بسیاری از خواننده‌های معترض دوران شوروی را نیز بازخوانی کرده است؛ خواننده‌هایی مثل ولادیمیر ویسوتسکی، بولت اکودژوه، الکساندر گالیچ و دیگران.

توهین به مقدسات به شیوه روسی

اما این بحث همین‌جا در کنسرت یوری شفچوک باقی نماند و خوانندگان دیگری نیز در اغاز کنسرت‌هایی که برگزار می‌کردند سخنرانی‌هایی در اعتراض به وضع موجود انجام دادند. خوانندگان سن‌و‌سال‌دار که از نظر فرهنگی در اتحاد جماهیر شوروی ریشه داشتند، اگر سخنی به اعتراض می‌گفتند، دولت که با آن‌ها تجربه‌های مشترکی داشت، آن‌ها را تا حدی درک می‌کرد و اینطور وانمود می‌کرد که اعتراض آن‌ها نه به دوران امروز بلکه به دوران پیشین ربط دارد. ولی وقتی نوبت به خوانندگان جوان رسید، تحمل دولت هم ناگهان سر آمد.

خوانندگان «پوسی ریوت» پشت میله‌های قفس آن‌ها در دادگاه

برای مثال گروه موسیقی پانک «پوسی ریوت» که متشکل از سه زن جوان فیمینیست است حالا در بازداشت به سر می‌برند و خوانندگان معروف جهان در حمایت از آن‌ها با این گفتمان اعتراضی همراهی می‌کنند. گروه «پوسی ریوت» از ماه مارس تا به حال به اتهام توهین به مقدسات و توهین به ولادیمیر پوتین در بازداشت به سر می‌برد.

این گروه در ادامه گردهمایی‌هایی که علیه پوتین در انتخابات اخیر روسیه برگزار شد، ترانه‌ای ضد پوتین نوشتند که متن آن به سبک سرود‌های مذهبی نوشته شده و سبک موسیقی آن نیز به موسیقی‌های مذهبی رایج در روسیه شباهت دارد. این ترانه به خودی خود هیچ مشکلی نداشت تا زمانی که این گروه در یکی از کلیسا‌های مسکو با چهره‌های پوشیده با ماسک این ترانه را اجرا کردند.

یکی از اصلی‌ترین پیام‌های این ترانه این است که می‌گوید: مادر خدای مهربان! شر پوتین را از سر ما کم کن.

این ترانه که ویدیوی آن در یوتیوب دست به دست می‌گردد بین مذهبیان جنجال بسیاری به پا کرده است. رادیوی پرطرفدار ۱۰۷ ثانیه هم یک نظرسنجی یک ساعته برگزار کرده و از مردم پرسان شده که آیا معذرت‌خواهی این گروه را می‌پذیرند و یا این رفتار آن‌ها قابل بخشش نیست؟

چند روز پیش نیز دادگستری شهر مسکو اعلام کرده بود که مشروح دادگاه این گروه را از طریق اینترنت به طور زنده پخش خواهد کرد تا برای دیگران درس شود و بدانند که این‌گونه توهین کردن‌ها به مقدسات بی‌مجازات نخواهد ماند. اما وکیل این گروه اظهار داشت که پخش جلسه دادگاه تنها در دادگاه تروریست‌ها معمول است و از این نظر چنین تصمیمی «مشکوک» است.

بسیاری از طرفداران این گروه معتقد‌ند که این ترانه اعتراضی «پوسی ریوت» توهین به مقدسات نیست بلکه اعتراض به حکومت پوتین است و باید این گروه بدون هیچ‌گونه مجازاتی آزاد شوند.

«موج آزادی در هواست»

با این همه سر و صداهای گسترده در سراسر روسیه، گروه پوسی ریوت در اولین جلسات دادگاه‌هاشان گفته بود‌ند که به هیچوجه قصد توهین به کلیسا و مکان مقدس نداشته‌اند و از افراد مذهبی روسیه و از آن‌هایی که اجرای این ترانه احساسات مذهبی‌شان را جریحه‌دار کرده عذرخواهی کرده‌اند. اما افراد مذهبی می‌گویند که این‌گونه معذرت‌خواهی‌ها قابل قبول نیست و اصلاً این گروه نه معذرت‌خواهی کرده‌اند و نه از کرده خود پشیمان‌اند. آن‌ها می‌گویند که چگونه می‌شود اسم این را عذرخواهی نامید که اعضای این گروه کلمه معذرت را حتی به زبان نیاورده‌اند و تنها توجیه رفتار خود کرده‌اند و گفته‌اند که قصد نداشته‌اند حرکت برخورنده‌ای انجام دهند.

حمایت مردمی از «پوسی ریوت»

اما مارک فیگین، یکی از وکیل مدافعان این گروه موسیقی پانک از دادگستری خواسته که در این دادگاه باید شخص پوتین و رهبر روحانی روسیه نیز حضور داشته باشند، چون رفتار این گروه اگر هم توهین‌آمیز بوده، باید به این دو نفر مربوط باشد نه به افراد دیگری. اما درخواست مارک فیگین تا به حال بی‌جواب مانده است.

البته بسیاری از مذهبیان هم معتقدند که این گروه کوچک با این رفتار تنها در پی به‌دست آوردن شهرت جهانی هستند و باید این قضیه همین‌جا تمام شود و آن‌ها هم باید آزاد گردند.

دادگاه اعلام کرده که اگر سه نماینده این گروه: نادژدا تواکونیکووا، کاترینا ساموتسویچ و ماریا آلخینا مجرم دانسته شوند به پنج ماه زندان محکوم خواهند شد. اما بسیاری از مدافعان حقوق بشر در داخل کشور می‌گویند که مشکل اصلی در متن ترانه‌هاست که در آن گفته می‌شود: «رهبر روحانی سازمان کا گ ب ‌است و معترضان همجسنگرا به سیبری تبعید شده‌اند و اما روح آزادی در آسمان ماست. مادر خدای مهربان، شر پوتین را از سر ما کم کن!»

تا به حال خواننده‌های نامی مثل استینگ بریتانیایی و آنتونی کیدیس، خواننده آمریکایی از این گروه پشتیبانی کرده‌اند. باید گفت این اولین بار نیست که این گروه ترانه‌های جنجال‌برانگیز اجرا می‌کند.

اشاره:
● دوران نقره‌ای در روسیه: آخرین سال امپراطوری روسیه هم‌زمان بود با ظهور اندیشمندانی مانند سلاویوف و برجیایف و شاعران بزرگی مانند مایاکوفسکی و آنا آخماتوا و نویسندگانی مانند ماکسیم گورکی و آنتوان چخوف. تآتر و اپرا در روسیه رونق گرفته بود و نخستین فیلم‌های سینمایی در این کشور ساخته و به نمایش گذاشته می‌شد. از این دوره شکوفایی فرهنگی در تاریخ روسیه به عنوان «دوران نقره‌ای» یاد می‌کنند.

ایمیل گزارشگر:
shahzoda@radiozamaneh.com

در همین زمینه:
شهزاده سمرقندی در رادیو زمانه

ویدئو: اجرای گروه «پوسی ریوت» در کلیسا

صوفی مقدس و ولگرد آمریکایی در ایران

Wed, 01 Feb 2012 09:00:19 +0000

شهزاده سمرقندی

شهزاده سمرقندی - در برنامه یوتیو‌ب‌گردی امروز نگاهی داریم به گفت‌وگوی ویدیویی لاید میلر، نوازنده موسیقی جاز که روان فارسی حرف می‌زند و از تجربه‌ها و دیده‌ها و شنیده‌هایش در سفری دور و دراز به خاورمیانه حکایت‌ها تعریف می‌کند.

در ویدیویی که در یوتیوب منتشر شده با مردی آشنا می‌شویم که با لهجه شیرینی به روانی فارسی حرف می‌زند و گاهی هم از جملات ترکی استفاده می‌کند. او در ابتدا ماجرای تصادفش با یک گاو را تعریف می‌کند و اینکه چطور دو ساعت منتظر شد تا صاحب گاو که لباس ژنده‌ای هم به تن دارد سر برسد و با صد تومن غرامت که تمام دار و ندار لاید میلر بوده، این ماجرا به خیر و خوشی تمام شود.

لینک: [گفت‌و گو با لاید میلر، جهانگرد آمریکایی]

ویدیو این گفت‌وگو حالا بعد از سال‌ها دوباه دست به دست فارسی‌زبانان می‌گردد.

اما دکتر لاید میلر کی هست؟ این سؤالی‌ست که به ذهن بسیاری از ما رسیده و شاید فرصتی نداشتیم تحقیق کنیم و پاسخی برایش پیدا کنیم.

میلر در سال ۱۹۵۷ با خانواده‌اش به ایران سفر می‌کند. شاه ایران به مادر لاید میلر به خاطر پرفروش شدن کتابش مدال افتخاری اهدا می‌کند و همین‌طور به پدر او اجازه تأسیس مدرسه تجارتی می‌دهد.

لاید میلر حدود هفت سال از زندگی‌اش را در کشور‌های افغانستان، لبنان، ترکیه و ایران گذرانده است. از این مدت، بیشتر در ایران بوده و در سال‌های دهه ۷۰ میلادی به یکی از محبوب‌ترین چهره‌های تلویزیونی تبدیل می‌شود. او همچنین برای مخاطبان انگلیسی‌زبان معرف موسیقی و فرهنگ ایرانی است.

میلر با اینکه شهرت زیادی بین سیاستمداران و مقامات دولتی کشورهای خاورمیانه داشت، اما ترجیح می‌داد به روستاهای دوردست سفر کند و با مردم عادی دیدار داشته باشد.

در این گفت‌وگوی ویدیویی که موضوع برنامه رادیویی امروز ماست، میلر خاطراتش را از سیر و سیاحت در بین مردم ترک‌زبان ایران تعریف می‌کند. او علاوه بر فارسی، ترکی را نیز به خوبی حرف می‌زند و هم می‌تواند جملات ترکی را به فارسی ترجمه کند.

اما یکی از مهم‌ترین کارهایی که میلر هم در ایران و هم در افغانستان انجام می‌داد، معرفی سازهای موسیقی ملی ایرانی و تطبیق آن‌ها با موسیقی‌های جدیدی مثل جاز بود.

در این برنامه میلر نه تنها خاطراتش را تعریف می‌کند، بلکه از ساز "عود" صحبت می‌کند و "عود" می‌نوازد." میلر از این ساز کهن شرقی به عنوان "عود بلوز" یاد می‌کند.

در شبکه یوتیوب علاوه بر این چندین فایل ویدیو کنسرت و برنامه فرهنگی و موسیقی از لاید میلر موجود است و در دسترس همگان هم قرار دارد. در ویدیو‌یی که برای گزارش امروز انتخاب کردم، میلر نوازنده نامی افغان احمد والی را معرفی می‌کند و در واقع با او هم‌نوازی می‌کند.

لاید میلر در کتاب "صوفی مقدس و ولگرد" از تجربه‌هایش در خاورمیانه و همچنین سفرهایش به اروپا و کنسرت‌های متعددی که برگزار کرده شرح مفصلی به دست داده است.

آن‌ها که مایل‌اند با این چهره فرهنگی و فراملی بیشتر آشنا شوند می‌توانند به سایت " StinkInc " مراجعه کنند.

لینک: StinkInc

ایمیل گزارشگر
shahzoda@radiozamaneh.com

در همین زمینه:
::برنامه‌های رادیویی شهزاده سمرقندی در رادیو زمانه::

اسما، معروف‌ترین خواننده کولی جهان

Thu, 03 Nov 2011 05:31:35 +0000

اسما، مادر ترزای مقدونیه یا معروف‌ترین خواننده کولی جهان

سارا روشن

سارا روشن - اسما، مادر ترازای مقدونیه و یا معروف‌ترین خواننده کولی دنیا، زنی ۶۸ ساله است که در ۱۴ سالگی با یک چمدان کوچک که در آن یک دست لباس بود و یک "چوچک" ( آلت موسیقی محلی کولی‌ها)، برای اجرای موسیقی خانه را ترک کرد.

اسما ردزپووا (Esma Redzepova)، خواننده، ترانه‌سرا و انسان‌گرای مقدونی، مطرح‌ترین خواننده کولی دنیاست.

این خواننده جذاب هنوز با لباس‌هایی رنگارنگ، لبخندی شیرین و دلنشین روی صحنه می‌رود و شانه‌های تپلش را با ظرافتی زیبا بالا و پایین می‌اندازد و با تمام وجود با صدای بی‌نظیرش می‌خواند.
اسما علاوه بر این که یک خواننده مطرح است، یک زن مردم‌دوست و انسان‌دوست هم هست. او با پایه‌گذاری مرکز خیریه‌ای به نام خودش، به بسیاری خانواده‌های نیازمند کمک کرده است و شرایط تحصیل بسیاری از کودکان خانواده‌های کولی را ایجاد کرده است.

او در سال ۲۰۰۳ کاندیدای دریافت جایزه صلح نوبل بود که البته ما ایرانی‌ها خوب می‌دانیم که این جایزه در آن سال به شیرین عبادی، حقوق‌دان ایرانی تعلق گرفت.
اسما ردزیپووا، در آگوست سال ۱۹۴۳ در شهر اسکوپیا، در یوگوسلاوی سابق، مقدونیه کنونی در یک خانواده کولی به دنیا آمد.

پدرش کارهای زیادی می‌کرد؛ دربانی، خوانندگی، نوازندگی، معرکه‌گیری و...
مادر و پدر اسما بسیار تلاش کردند که هر شش فرزندشان دوره ابتدایی را به پایان برسانند. برادر اسما او را در سن ۹ سالگی با بنیاد موزیسین‌های کولی محله‌شان آشنا کرد. مادر اسما با دیدن استعداد و توانایی او، دخترش را به ادامه یادگیری موسیقی تشویق کرد و‌‌ همان شد که اسما وارد دنیای موسیقی شد.

اسما ردزپووا (Esma Redzepova)، خواننده، ترانه‌سرا و انسان‌گرای مقدونی

در سال ۱۹۵۷، اسما در ۱۴ سالگی از طرف رادیو محلی شهر اسکوپیا دعوت شد برای شرکت در مسابقه استعداد بر‌تر مدارس. این اجرای او در رادیو در فعالیت حرفه‌ایش نقطه عطفی بود. این اجرا نه تنها او را نفر اول ۵۷ مدرسه شرکت‌کننده در مسابقه و برنده ۹۰۰۰ دینار کرد، بلکه توجه رهبر گروه موزیک ملی را هم به خودش جلب کرد.

رهبر این گروه استفو تویوسیوسکی (Stevo Teodosievski،) بود که بعد‌ها با اسما ازدواج کرد. اسما همسرش را همیشه بزرگ‌ترین معلم خود می‌داند.

اسما هیچ‌وقت بچه‌دار نشد ولی پنج کودک را به عنوان فرزندانش در خانه خودش بزرگ کرد و ۴۷ نفر دیگر با افتخار اسما را مادر و پدر خود می‌دانند، این‌ها بیشتر کسانی هستند که با حمایت اسما موزیک فراگرفتند و در گروه او موسیقی نواخته‌اند و با او برای اجرای موسیقی به سراسر دنیا سفر کرده‌اند.
اسما ردزپووا، در طول فعالیت‌های هنریش بیش از ۹۰۰۰ کنسرت در ۳۰ کشور دنیا برگزار کرده است و بیش از ۵۰۰ کار هنری خلق کرده است یا در خلق آن شرکت کرده است از جمله ۱۰۸ ترانه، ۲۰ آلبوم و شش فیلم.

اسما و گروهش در سال ۲۰۰۷ در فیلم مستند کاروان کولی‌ها جیپسی کاروان با چهار گروه کولی دیگر از کشورهای رومانی، صربستان، اسپانیا و هند برای یک تور چند ماهه به ایالت متحده آمریکا رفتند. کارگردان این فیلم یاسمین دلال (Jasmine Dellal)، با کنار هم گذاشتن کولی‌ها از کشورهای مختلف نه تنها تلاش کرد شباهت‌ها و تفاوت‌های موسیقی آن‌ها را به زیبایی نشان بدهد، بلکه به دنبال کشف ریشه کولی‌ها نیز بود. این فیلم در سراسر دنیا بسیار مورد توجه گرفت و به زنده شدن موزیک کولی‌ها و توجه به حقوق انسانی آن‌ها کمک بسیاری کرد.

معروف‌ترین ترانه اسما چای سوکارایه است که در سال ۲۰۰۶ در فیلم "برات" ساخته ساشا بارون کوهن (Sacha Baron Cohen) هم استفاده شد. این فیلم بازگشت یک قزاق به روستای محل تولدش را نشان می‌دهد که البته فرهنگ و آداب آن منطقه را به تمسخر گرفته است. اسما بار‌ها اعلام کرده بود که از ترانه‌اش بدون اجازه او در این فیلم استفاده شده است. او همراه با یک موزیسین دیگر از شرکت تهیه‌کننده فیلم شکایت کرد و ۸۰۰ هزار یورو خسارت گرفت.

با همین ترانه برنامه امروز را به پایان می‌رسانیم.

در همین زمینه:

::اسما ردزپووا در یوتیوب::

::ساشا بارون کوهن در ویکی پدیا::

::میان پرده موسیقی در رادیو زمانه::

::برنامه های رادیویی سارا روشن در رادیو زمانه::

Esma Redzepova - So maki sum se rodila

"فرانتس لیست" و عشق‌های پرشور

Sun, 23 Oct 2011 08:55:47 +0000

دویستمین زادروز فرانتس لیست (Franz Liszt )، پیانیست و آهنگساز مجار

محمود خوشنام

محمود خوشنام - برخی از آهنگسازان کلاسیک، زبان و بیانشان همانی بوده که زمانه از آن‌ها می‌طلبیده است. یعنی می‌توان موسیقیشان را آئینه تمام‌نمای گرایش‌های فرهنگی و اجتماعی در روزگار آن‌ها به شمار آورد.

فرانتس لیست (Franz Liszt ) پیانیست و آهنگساز مجار که اینک ۲۰۰ سال از تولد او می‌گذرد، یکی از آن‌هاست. زبانش زبان روزگار اوست، روزگار عشق‌های تند و احساسات پر شور، روزگار شیرین رومانتیک‌ها.

فرانتس لیست ۲۰۰ سال پیش، در بیست و دوم اکتبر سال ۱۸۱۱ در روستای "ریدینگ"، نزدیک بوداپست به دنیا آمد. از‌‌ همان کودکی او را نابغه به حساب می‌آوردند. شش - هفت ساله بود که مقدمات موسیقی را از پدرش که مباشر شاهزاده "استر هازی" معروف بود، فرا گرفت و به یاری او وارد دم و دستگاه درباری شد.

۹ساله بود که نخستین کنسرت خود را در حضور اشراف مجار برگزار کرد و چنان آنان را حیرت‌زده ساخت که به هزینه خود، او را برای ادامه تحصیل به وین فرستادند. در‌‌ همان وین بود که فرانتس خردسال آهنگسازی را نیز فراگرفت. ۱۱ ساله بود که به پاریس فرستاده شد تا باز در کنسرواتوار آنجا درس بخواند. جلوه نبوغ‌آمیز او در پاریس نیز همه را به شگفتی واداشت. ۱۳ساله که شد به لندن دعوت شد تا در حضور پادشاه انگلستان پیانو بنوازد. در ۱۹سالگی با "پاگانینی" آشنا شد و این‌بار او بود که از مهارت‌های نوازنده‌ای دیگر شگفت‌زده می‌شد. در سال‌های بعد آشنایی با هنرمندان دیگر، همه از برجستگان رومانتیسم پیش آمد: ویکتور هوگو، لامارتین، برلییوز، دولا کروا و ژرژ ساند.

عشق آتشین لیست عمدتاً نثار دو "کنتس" زیبا شد که مثل همه عشق‌های آتشین دیگر زود به سردی گرائید. "کوزیما لیست" که بعد‌ها به ازدواج "واگنر" درآمد، حاصل یکیاز این عشق‌هاست. درون پرشور، حتی او را در نیمه دوم عمر به ازدواج کلیسا درآورد و همه نیروی خود را وقف آفرینش مذهبی کرد. فرانتس لیست همیشه در سفر بود، رم، وایمار و بوداپست، از قرارگاه‌های اصلی او به شمار می‌رفت. بیش از همه به واگنر، برلییوز و شوپن علاقه داشت و هر طور که می‌توانست به آن‌ها در اجرای آثارشان کمک می‌کرد.

فرانتس لیست و عشق‌های آتشین او چنان‌که از این تصویر پیداست، زبانزد خاص و عام بود.

زندگی هنری لیست را می‌توان به سه دوره تقسیم کرد. در دوره نخست، از خردسالی تا ۳۰ سالگی، به کار نوازندگی پرداخته، از آن پس تا ۵۰ سالگی، به سراغ آهنگسازی رفته و از ۵۰ سالگی تا پایان عمر نیروی خود را صرف آفرینش موسیقی مذهبی کرده است. لیست علاوه بر آفرینش، تنظیم‌کننده زبردست آثار دیگران بوده و بسیاری از آثار پاگانینی، واگنر، چایکوفسکی را برای پیانو تنظیم کرده است.
او در میان نوازندگان به ویژه مجذوب و مفتون پاگانینی شده بود و دلش می‌خواست مهارت‌های بی‌بدیل او را، در ویولن، در کار پیانوی خود به کار گیرد. و حقا چنین نیز کرد. او را با خیال راحت می‌توان پاگانینی پیانو نامید.

آثار مهمی که از او بر جای مانده عبارت است از دو سنفونی، ۱۲ منظومه سنفونیک، دو اوراتوریو، دو مس کلیسائی، دو کنسرتو پیانو، ۱۱ راپسودی مجار و یک راپسودی اسپانیایی و تعداد بی‌شماری قطعات ریز و درشت دیگر. در این میان راپسودی‌های مجار او شهرت فراگیر جهانی یافته است. او در این قطعات موسیقی بومی و نغمه‌های کولی‌های مجار را دستمایه آفرینش قرار داده است.
راپسودی و منظومه سنفونیک را تاریخ‌نگاران از ابداعات لیست می‌دانند. یا دست‌کم می‌توان شکل توسعه‌یافته این دو فرم را از آن او دانست.

دو سنفونی بزرگ لیست نیز ارزش‌های ویژه خود را دارد. سنفونی فاوست و سنفونی دانته که در بیان شخصیت شاعر بزرگ ایتالیائی، دانته آفریده شده است.

شهرداری بوداپست در سال ۱۸۷۳ به مناسبت پنجاهمین سالگرد نخستین کنسرت لیست در آن شهر جشن بزرگی برپا کرد و همزمان لیست را به عنوان رئیس آکادمی موسیقی که تازه بنیاد شده بود، برگزید. بماند که لیست، مقام سرپرستی را به زودی به کناری نهاد و تنها به تدریس پیانو در آکادمی پرداخت.

فرانتس لیست سرانجام در سی و یکم ماه ژوئیه سال ۱۸۸۶، برای شرکت در مراسم یادبود واگنر به شهر بایروت در آلمان رفت و دیگر نتوانست بازگردد. او در هفتاد و شش سالگی در‌‌ همان شهر درگذشت.

رؤیای عاشقانه، اثر ماندگاری از فرانتس لیست

هم‌نوایی انسان‌ها برای نجات طبیعت

Thu, 20 Oct 2011 08:08:55 +0000

معرفی گروه "نواختن برای طبیعت" در ترکیه در برنامه میان‌پرده موسیقی

سارا روشن

سارا روشن - در طبیعت، طبیعی نیست که پس از نابود کردن خودش، به خاطر این نابودی متأسف باشد و یا تلاش کند که خودش را ترمیم کند.ما انسان ها، موجودات خودخواه، به خاطر خودمان هم که شده باید مراقب طبیعت باشیم.

این پیام گروه "نواختن برای طبیعت" است. این گروه متشکل از نوازند‌گان و موسیقی‌دانان مختلف ترکیه است که برای نجات طبیعت و برای مردم، ترانه‌های معروف و قدیمی ترکیه را با سبک‌های موسیقی مختلف برای سازها و خوانندگان گوناگون تنظیم می‌کنند و از نوازنده‌ها و خوانندگان سراسر ترکیه دعوت می‌کنند که این ترانه‌ها را در خیابان و یا در طبیعت اجرا کنند. این پروژه چنان در ترکیه محبوبیت پیدا کرده است که بعد از انتشار هر ترانه توسط این گروه، آن ترانه در سراسر ترکیه دست به دست می‌گردد و افراد با سلیقه‌های مختلف به آن گوش می‌دهند.

عاشقی دیوانه در استانبول

اولین ترانه ای که از این گروه معرفی شد، ترانه " عاشق مانند یک دیوانه" (DIVANE ASIK GIBI (LYRICS) ) است که هر ترک ترکیه آن را می شناسد. (+لینک)

[ترانه عاشق مانند یک دیوانه]

این ترانه داستان پسری است که عاشقی دختری می‌شود و پدرش را برای خواستگاری پیش پدر دختر می‌فرستد و به او ابراز عشق می‌کند.

می گوید:
من مثل یک دیوانه عاشق می‌مانم که در خیابان‌ها پرسه می‌زند
ای دختر فقط به خاطر تو، ای عزیز فقط به خاطر توست که در استانبول مانده‌م.

ای شال قرمزم، ای شال سبزم
بیا دور دنیا را بگردیم
تو باران باش و من ابر
و بیا در شهر مچکا با هم باشیم

[این ترانه را در یوتیوب می‌توانید بشنوید]

خیابان‌گردی‌های مردی که پی یک خانه می‌گردد در ترانه "جاده دراز و پرپیچ و خم"

این گروه با حمایت سازمان حمایت از محیط زیست، "آگالار" یا درخت‌ها شروع به کار کرده. این سازمان به دنبال پیدا کردن راهی برای گسترش آگاهی درباره محیط زیست و ضرورت نگهداری از طبیعت افتاد و برای این منظور از موسیقی که به یک معنا زبان مشترک همه انسان‌هاست استفاده می‌کند. موسیقی و طبیعت در ارتباط با هم قرار دارند و انسان‌ها را به هم نزدیک می‌کنند.

یک جاده دراز و پرپیچ و خم

دومین ترانه این گروه با نام "جاده دراز و پر پیچ و خم" درباره خیابان‌گردی‌ها و شبگردی‌های کسی‌ست که به دنبال جایی می‌گردد که آن را بتواند خانه بنامد.
[ترانه جاده دراز و پر پیچ و خم]

در هر ترانه‌ای که گروه "نواختن برای طبیعت" اجرا کرده است، بیش از ۴۵ نوازنده و خواننده همکاری کردند و هر کدام از آن‌ها از شهر و دهی دیگر با سلیقه‌ها و سبک‌ها و افکار و عقاید مختلف هستند.

این ترانه ها با سبک‌های مختلفی مثل موسیقی سنتی، پاپف راک، جاز، بلوزف راک و حتی تأثیرات محلی، ترکی، ایرانی، ترکمنی، آذری، بالکن هم اجرا می‌شوند.

یک ترانه با افکار مختلف و سبک‌های مختلف. این هم از اهداف گروه "نواختن برای طبیعت" است. آن‌ها می‌خواهند همکاری و همدلی انسان‌ها را برای نجات طبیعت برانگیزند.
سومین ترانه این گروه، با نام "من در دشت‌های گسی پرسه می‌زنم" هم درباره کسی است که عشقش را گم‌ کرده و الان در بدر به دنبال او می‌گردد.
[من در دشت‌های گسی پرسه می‌زنم را در یوتیوب می‌توانید بشنوید]

این برنامه را از طریق فایل صوتی بشنوید

در همین زمینه:

::میان پرده موسیقی در رادیو زمانه::

خانه موسیقی راک در کابل

Fri, 26 Aug 2011 07:51:06 +0000

معرفی گروه موسیقی چند ملیتی «شهر سفید» در کابل، پایتخت افغانستان

شهزاده سمرقندی

شهزاده سمرقندی – «شهر سفید» نام یک گروه موسیقی راک است. این گروه از سه هنرمند تشکیل شده که همراه با موسیقی‌شان فعالیت‌های بشردوستانه هم دارند. آن‌ها می‌خواستند هم‌زنان با کار موسیقی در کشوری به‌سر ببرند که ارزش واقعی هنرشان درک شود. برای همین افغانستان را برای اقامت انتخاب کردند.

با این‌حال «شهر سفید» یک گروه موسیقی چند ملیتی‌ست. تراویس بییرد، گیتارنواز این گروه استرالیایی‌ست. آندریس ستیفانسان، سوئدی و روس آوین، خواننده این گروه از انگلستان است. این سه جوان وقتی در افغانستان مشغول کارهای بشردوستانه بودند به این اندیشیدند که چرا به کشوری که اسلحه و کامپو‌تر و دستگاه‌های پزشکی وارد می‌کند، گیتار و طبل و دیگر سازهای موسیقی را وارد نکنند؟

چنین بود که آن‌ها در این زمینه پیشقدم شدند و از نخستین هنرمندانی بودند که گیتار و طبل خود را زیر بغل کردند و سوی کابل شدند. حالا این گروه «شهر سفید» نام دارد و سبک اجرای آن‌ها موسیقی «پروگرسیو پانک راک» است. این گروه سال ۲۰۰۷ اسم خودرا از «طلی‌بند» به «شهر سفید» تغییر دادند و از آن موقع تا به حال در حال ترویج صلح در منطقه خاورمیانه و آسیای میانه هستند. آن‌ها برای مثال یک بار در افغانستان مسابقه دوچرخه‌سواری برگزار کرده‌اند و در هر حال، هدف‌شان از فعالیت‌های بشردوستانه این است که با تمهیدها و ابتکارهایی دل مردم جنگ‌زده و داغدیده را به زندگی گرم کنند.
گروه «شهر سفید» زمانی معروف شدند که از مرز‌های افغانستان فرا‌تر رفتند و برای اجراهایی به استان همسایه افغانستان سفر کردند. از آن زمان تاکنون آن‌ها در کشورهای گوناگون کنسرت‌هایی برگزار کرده‌اند و به هر جا که می‌روند، از سفرشان و ماجراهایی که در سفر بر آن‌ها می‌گذرد، فیلم می‌گیرند با این قصد که روزی بتوانند یک فیلم مستند هم بسازند.

روت آوین، خواننده گروه «شهر سفید». از کابل تا مزارشریف با دوچرخه.

برای مثال در ویدیو‌یی که از این گروه در سایت‌های یوتیوب و ویمیو پیدا کردم، پروه را نشان می‌داد که وقتی به در استودیو دولتی شهر تاشکند می‌رسند فیلم برداشته‌اند و از دستگاه موسیقی آن در تعجب افتاده‌اند. چون انتظارش را نداشته‌اند که در تاشکند این همه امکانات موسیقی یافت شود. ویدیوهای دیگری هم از این گروه در یوتیوب و ویمیو منتشر شده که لینک یکی از آن‌ها را در پایان همین مطلب می‌بینید.

در یکی از ویدیو‌ها روت آوین، خواننده این گروه با اینکه انگلیسی‌زبان است روسری به سر دارد.
روت می‌گوید در یکی از مسابقه‌های دوچرخه‌سواری که برگزار کرده‌اند «از کابل تا مزار شریف با دوچرخه» بوده که همه شرکت‌کنندگان این راه را سلامت رفته و برگشته‌اند.

با وجود اتفاقات سرگرم‌کننده‌ و زندگی پرماجرایی که این گروه در افغانستان دارند، روزگار آن‌ها در کابل خالی از ترس و نگرانی نیست. اما تراویس، گیتار نواز استرالیایی این گروه به «فریی‌میوز دات کام»، سارمان مدافع هنر‌های سانسور‌شده می گوید: «بهترین مرگ برایش آن است که هنگام نواختن موسیقی رخ دهد.»

در همین زمینه:

:: سفر گروه «شهر سفید» با عنوان: Big in stans ::

کوچ خاص، گروه «شهر سفید» در افغانستان