ارتش سوریه

سرایت قیام سوریه به لبنان

Tue, 10 Jul 2012 14:08:21 +0000

اکبر فلاح‌زاده

اکبر فلاح‌زاده - ارتش سوریه چندین روستا در شمال لبنان را زیر گلوله گرفت و سه کشته و شمار زیادی مجروح بر جای گذاشت.

به گزارش خبرگزاری رویترز، چندین دهکده در شمال لبنان زیر آتشباری ارتش سوریه قرار گرفته که به شهادت ساکنان محلی، سه کشته و شمار زیادی مجروح بر جای گذاشته است. صبح روز شنبه )هفتم ژوئیه (۲۰۱۲ گلوله‌های خمپاره به خانه‌های روستایی در پنج تا بیست کیلومتری مرز لبنان با سوریه اصابت کرد. قبل از اصابت این خمپاره‌ها شورشیان سوری از مرز عبور کرده بودند تا در خاک لبنان پناه بگیرند. براساس گزارش‌های موجود، آتشباری تا ظهر شنبه ادامه داشت.

میشل سلیمان، رئیس‌جمهور لبنان، دستور رسیدگی به حوادث مرزی را صادر و اعلام کرده که حفاظت از شهروندان از "اولین درجه اهمیت" برخوردار است. عده‌ای از ساکنان روستاهای مورد اصابت خمپاره از ترس خانه و زندگی خود را رها کرده و به نواحی دیگر رفته‌اند.

ارتش لبنان در پی ماجرای روز شنبه به حال آماده باش درآمده است. به گفته فرماندهی ارتش لبنان به ویژه در ناحیه مرزی "وادی خالد"، واحدهای ارتش به بالاترین درجه آماده‌باش درآمده‌اند. به گزارش این فرماندهی، تدابیر لازم اندیشیده شده است تا علیه هرگونه تجاوز مرزی اقدام شود.

میشل سلیمان، رئیس‌جمهور لبنان، دستور رسیدگی به حوادث مرزی را صادر و اعلام کرده که حفاظت از شهروندان از "اولین درجه اهمیت" برخوردار است. عده‌ای از ساکنان روستاهای مورد اصابت خمپاره از ترس خانه و زندگی خود را رها کرده و به نواحی دیگر رفته‌اند.

اخیرا نگرانی‌ها از اینکه درگیری بین رهبری سوریه و مخالفان بشار اسد به لبنان هم سرایت کند، افزایش یافته است. وزیر خارجه آلمان در دیدار با رئیس‌جمهور لبنان در ماه گذشته از اینکه درگیری‌ها از سوریه به لبنان سرایت کند، اظهار نگرانی عمیق کرد.

لبنان هم‌مرز سوریه است و به نوشته اولریکه پوتس (Ulrike Putz) در اشپیگل، در مدت زمان دوساعت می‌شود با ماشین از دمشق به طرابلس رفت و چون بسترهای تاریخی اختلاف‌های قومی و سیاسی آماده است، درگیری‌ها نیز به همین سرعت بین دو کشور قابل انتقال می‌شود. طرابلس چون به مرز سوریه نزدیک است، در عمل به محل پناهگیری یا درمان سربازان مجروح "ارتش آزاد سوریه" تبدیل شده است.

در ابتدای ماه ژوئن برخوردی بین موافقان و مخالفان اسد در شهر بندری طرابلس روی داد. در لبنان خیلی از سنی‌ها با قیام علیه حاکم سوریه که از علوی‌هاست، همدردی می‌کنند. علوی‌ها تقریبا ده درصد و سنی‌ها ۷۵ درصد جمعیت سوریه را تشکیل می‌دهند. ۱۵درصد بقیه به مسیحیان و دروزی‌ها و سایر فرقه‌های موجود اختصاص دارد.

کودک لبنانی که پس از حمله روز هفتم ژوئیه سوریه به مرزهای شمالی لبنان زخمی شده است (عکس: خبرگزاری فرانسه).

جنگ بین سنی‌ها و علوی‌ها سابقه‌ای طولانی دارد: بعد از به قدرت رسیدن حافظ اسد در پی کودتای سال ۱۹۷۰، اقلیت علوی تمامی موقعیت‌ها و مقام‌های مهم و حساس این کشور به ویژه در ارتش و اقتصاد را در انحصار خود درآورد. از این رو رقابت بین علوی‌ها و سایر گروه‌ها نه فقط پایه دینی که علل سیاسی و اقتصادی هم دارد.

این بار اول نیست که منطقه مرزی بین سوریه و لبنان متشنج می‌شود. به نوشته سایت "آفتاب" چندی پیش به دنبال تبدیل روستای "عرسال" واقع در شمال شرقی لبنان و در فاصله نزدیک با مرز سوریه به جبهه پشتیبانی شورشیان مخالف دولت سوریه، ارتش لبنان تصمیم گرفت که در منطقه" خربه داوود"در اطراف این روستا مستقر شود. بر اساس گزارش‌های موجود، شهردار این روستا نیز ضمن کمک به آوارگان غیر نظامی سوری در این منطقه و تأمین مواد غدایی و بهداشتی برای آنها، علیه دولت سوریه اقدام می‌کند.

کابوس ارتش سوریه در طرابلس

طی ماه‌های گذشته در طرابلس و بیروت درگیری‌های پراکنده، اما متعددی بین طرفداران و مخالفان اسد روی داده است و در یکی از شدیدترین این درگیری‌ها چهارده نفر کشته شدند.

ماه گذشته به نوشته روزنامه "الاخبار"، به دنبال بروز درگیری بین ارتش سوریه و شورشیان مخالف چند تن از ساکنان روستایی در منطقه خربه داوود کشته شدند. همان زمان میشل سلیمان، رئیس‌جمهور لبنان در مصاحبه‌ای مطبوعاتی با تاکید بر اینکه" شاهد دخالت‌های آشکار بیگانگان در امور داخلی سوریه هستیم" گفت: "آتش در نزدیکی خانه ماست. سوریه در وضع سختی قرار گرفته است و خدا به همه ما رحم کند."

علوی‌های لبنان سقوط اسد را قابل تصور نمی‌دانند. با این حال به نوشته "اشپیگل"، نگرانی ازاوضاع بعد از اسد را می‌شود در چهره‌هایشان خواند .سوریه تا سال ۲۰۰۵ سال‌های سال لبنان را در اشغال نظامی خود داشته و هنوز هم که هنوز است خیلی‌ها می‌ترسند از اینکه صبح، چشم باز کنند و ببینند ارتش سوریه در طرابلس است.

لبنان برای دور ماندن از درگیری‌ها بسیار محتاطانه رفتار می‌کند. این کشور خود را از اقدامات بین‌المللی بر له یا علیه حکومت سوریه دور نگه می‌دارد و سعی می‌کند به طور رسمی جانب هیچ طرفی را نگیرد. به گفته رئیس‌جمهوری لبنان،" لبنان دوست همه گروه‌های سوری است و در کنار گروهی علیه گروه دیگر قرار نمی‌گیرد".

با این حال لبنان انبار باروت است و به نوشته روزنامه "استاندارد" اتریش، عده ای از جوانان سنی لبنانی به "ارتش آزاد سوریه" پیوسته‌اند تا با رژیم اسد بجنگند.

براساس مقاله اولریکه پوتس در "اشپیگل"، در ناحیه کوهستانی موسوم به "جبل محسن" که مشرف بر طرابلس است پنجاه هزار علوی زندگی می‌کنند، اما در خود شهر طرابلس یک میلیون سنی هستند که چشم ندارند علوی‌ها را ببینند و اکثراً با حکومت اسد مخالفند.

در جریان جنگ داخلی لبنان درگیری‌های بسیار شدید و خونینی بین این دو گروه دینی روی داد که بازماندگان خاطره‌اش را نسل را به نسل منتقل و سلاح‌های‌شان را برای روز انتقام تیز می‌کنند. یکی از سنی‌های مخالف اسد به اشپیگل می‌گوید، علوی‌های لبنان مورد حمایت اسد هستند. کافی است اسد سرنگون شود تا وقت انتقام ما از آنها که از بالای کوه به ما شلیک می‌کردند، برسد. علوی‌های لبنان اما سقوط اسد را قابل تصور نمی‌دانند. با این حال به نوشته "اشپیگل"، نگرانی ازاوضاع بعد از اسد را می‌شود در چهره‌هایشان خواند.

سوریه تا سال ۲۰۰۵ سال‌های سال لبنان را در اشغال نظامی خود داشته و هنوز هم که هنوز است خیلی‌ها می‌ترسند از اینکه صبح، چشم باز کنند و ببینند ارتش سوریه در طرابلس است.

کشتار در شهر حما

Babak M — Wed, 03 Aug 2011 14:30:03 +0000

درگیری ارتش با مردم در سوریه گفت‌وگو با رضا تقی‌زاده، تحلیلگر سیاسی

ایرج ادیب‌زاده

به گفته فعالان حقوق بشر، حمله مرگبار ارتش و نیروهای امنیتی سوریه علیه تظاهرکنندگان در شهر حما در روز یکشنبه ۳۱ ژوییه، بین ۸۰ تا ۱۵۰ کشته برجای گذاشته است.

ارتش سوریه با تانک و دیگر تسلیحات سنگین، ابتدا شهر حما را محاصره کرد و سپس به داخل شهر و تظاهرکنندگان یورش برد و ده‏ها کشته بر جای گذاشت.

تا به امروز واکنش‏های جهانی نسبت به حمله ارتش سوریه به تظاهرکنندگان بسیار گسترده بوده است.
ویلیام هگ، وزیر امور خارجه انگلستان گفته از گزارش‏های مبنی بر حمله نیروهای امنیتی سوریه به شهر حما، شوکه شده و افزوده است: «اگر بشار اسد فکر می‏کند سرکوب مردم به بحران‏های کنونی پایان می‏دهد، در اشتباه است.»

بارک اوباما، رئیس جمهور آمریکا از خشونت رژیم بشار اسد علیه مردم، ابراز انزجار کرده و وعده داده است که فشار بر دولت او را افزایش خواهد داد.

دبیر کل سازمان ملل، اتحادیه اروپا و سازمان‏های دیگر، اقدام‏های خشونت‏آمیز و مرگبار دولت بشار اسد را محکوم کرده‏اند.

در گفت‌وگو با رضا تقی‏زاده، استاد دانشگاه گلاسکو و تحلیل‏گر سیاسی، درباره رویدادهای روز یکشنبه سوریه پرسیده‌ام که واکنش‏های بسیاری را برانگیخته است.

رضا تقی‏زاده: این واکنش‏ها بیشتر در غرب دیده و شنیده شده است. کشورهای جهان سوم یا کشورهای خارج از بلوک غرب و غیر عضو ناتو یا در پیوند با مسائل سوریه برخوردی خنثی‏ در پیش گرفته‏اند یا نسبت به این رویدادها بی‏تفاوتی نشان داده‌اند؛ ازجمله برزیل، هند، روسیه و چین که حتی به‌طور رسمی اعلام کرده‏اند در مقابل هر قطعنامه‏ای علیه سوریه یا حکومت کنونی دمشق خواهند ایستاد.

سوابق مداخله ناتو در لیبی، شاید این کشورها را بیشتر تشویق کند که برای حفظ وضع موجود، وزن بیشتری در روابط بین‏الملل از خودشان نشان بدهند. درحال حاضر می‏بینیم که تأثیرگذاری آن‏ها موجب مقداری کندی در داشتن واکنش هماهنگ جهانی برای محکوم کردن سوریه شده است؛ ولی حتی بدون فشارهای خارجی هم، ادامه وضع موجود در درازمدت، برای حکومت سوریه به‏نظر امکان‏پذیر نمی‏رسد. اگر آن‏طور که کشورهای برزیل، چین و هند وعده داده‏اند، گروهی را برای آشنا شدن با مسائل سوریه، به این کشور اعزام کنند، شاید این گام اول برای نزدیک‏تر کردن جامعه جهانی و اعمال فشارها از خارج باشد.
با این وجود، ایستادگی مردم سوریه ادامه پیدا خواهد کرد و به نظر نمی‏رسد حکومت سوریه یک راه حل سیاسی یا حتی نظامی، برای ساکت کردن مردم در اختیار داشته باشد.

سازمان‏های بین‏المللی اعلام کرده‏اند که از آغاز ناآرامی‏ها در سوریه، بیش از سه هزار نفر کشته و شمار بسیاری ناپدید شده‏اند. فکر می‏کنید راه برگشتی برای رژیم بشار اسد وجود دارد؟

در سال ۱۹۸۲، پدر آقای بشار اسد، یعنی حافظ اسد، در همین شهر حما که دیروز نزدیک به ۱۶۰ کشته داد، با مردم برخوردی مشابه رویداد اخیر داشت و با استفاده از نیروی نظامی، ده‏ها هزار نفر را از میان برد. امروز می‏بینیم نزدیک به ۳۰ سال بعد از آن رویداد، مردم حما قوی‏ترین ایستادگی را در مقابل رژیم پسر او، از خودشان نشان می‏دهند.

به‏نظر نمی‏رسد راه حلی برای این کار وجود داشته باشد. همه ایستادگی‏های مردمی برای هدف‏هایی شبیه هدف‏های مردم سوریه، در نهایت به نتیجه می‏رسد.

مشکل کنونی سوریه، شاید رخنه نکردن کامل این ایستادگی به شهر دمشق است. شاید مردم دمشق، تا به حال با دودستگی خود، به کندتر شدن این روند، تاحدودی کمک‏ کرده‏اند، ولی انتظار می‏رود به‌تدریج، همان‏طور که در حاشیه‏های شهر دمشق و گاهی در داخل شهر ناآرامی‏هایی دیده شده است، این بحران با افزایش تلفات در شهرهای شمالی و غربی، بیشتر شود و رخنه و دودسته‌گی در صفوف ارتش هم نفوذ کند.

برای برخورد با نارضایتی مردم، استفاده از تانک ارتش ملی یک کشور، وسیله‏ای نامناسب است و کارآمد نخواهد بود. به تدریج نیروهای نظامی در داخل شهرها احساس خستگی و فرسایش خواهند کرد.

بین سنی‏ها، کشتن سنی به دست سربازان سنی و توسط تانک‏ها و وسایل و ابزارهای زرهی در درازمدت امکان‏پذیر نیست. بی‏تردید گروه علوی و شیعیان منسوب به حکومت فعلی، به‌تدریج، هم در شهرها و هم در صفوف نظامیان، در مقابل این دوگانگی قرار خواهند گرفت.

بشار اسد در شصت و ششمین سالروز تأسیس ارتش این کشور، اعلام کرد: «سوریه با تمام توان در برابر توطئه‏های خارجی خواهد ایستاد.» به نظر شما، آیا مردم سوریه تحت تأثیر توطئه‏های خارجی هستند که تاکنون به مقاومت خود ادامه داده‏اند و کشته‏های آن‏ها از مرز سه‏هزار نفر گذشته است؟

مردم سوریه از رفتاری که جامعه جهانی با آن‏ها داشته ناراضی و عصبانی هستند! کشورهای خارجی نه تنها به مردم سوریه کمک نکرده‌اند که با سکوت نسبی، حتی در کنار حکومت اسد و وضع موجود در آن کشور ایستاده‏اند.

حال بعضی از کشورها مانند روسیه، چین، هند و برزیل، به‏طور مستقیم از وضع موجود حاکمیت در سوریه حمایت کرده‏اند. برخی دیگر نیز در واقع با عدم مداخله یا اعلام عدم توانایی، از سوریه به نوعی حمایت کرده‏اند. مانند بیانیه‏ای که امروز وزیر خارجه بریتانیا صادر کرد و مداخله نظامی در سوریه را دور از ذهن و خارج از قدرت ناتو، سازمان ملل و کشور خودش خواند.

بنابراین نه تنها زدن اتهام به کشورهای خارجی برای کمک به وضع بحرانی سوریه، حرف خنده‏داری است، بلکه عکس آن بیشتر صادق است. یعنی جامعه جهانی تا به‏حال بیشتر از وضع موجود حمایت کرده و فشار لازم را به سوریه وارد نکرده است.

بنابراین بهانه دولت سوریه، حداقل در داخل آن کشور، چیز بی‏رنگی است. تنها جایی که خارج از سوریه، می‏توان شاهد چیزی شبیه این برخورد بود، جمهوری اسلامی ایران و تا حدودی مناطق شیعه‏نشین لبنان است.

در پیوند با اشاره شما به جمهوری اسلامی و لبنان، می‏بینیم که جمهوری اسلامی و رسانه‏های دولتی که مبارزات مردم یمن و لیبی را پوشش می‏دهند، در مورد سوریه سکوت کرده‏اند. فکر می‏کنید این سکوت به‏خاطر هم‏پیمانی و همکاری با رژیم بشار اسد باشد؟

بی‏تردید! جمهوری اسلامی قوی‏ترین حامی و هم‏پیمانی که در منطقه دارد، رژیم بشار اسد در سوریه است. در صورت سقوط رژیم بشار اسد و علوی‏ها در دمشق، وضعیت منطقه‏ای جمهوری اسلامی هم دچار تغییرات اساسی خواهد شد. این شاید یکی از نکاتی است که حالا اسراییل به عنوان نکته مثبت به آن فکر می‏کند و کمتر به حفظ وضع موجود در سوریه علاقه‏مند است.

برخورد جمهوری اسلامی با اوضاع سوریه، درست در نقطه تقابل نوع برخورد او با بحرین است. اگر ایران امکانش را داشت، مداخله حضوری در سوریه را نسبت به اندازه‏های موجود افزایش می‏داد و همان عملی را در سوریه انجام ‏می‏داد که عربستان سعودی را به خاطر انجام آن در بحرین مورد انتقاد شدید قرار داده بود؛ حتی به قیمت تخریب روابط تهران و ریاض.

یعنی در حالی‏که ایران عربستان سعودی را به خاطر مداخله در بحرین محکوم می‏کند، آماده است و تا به‏حال مطابق اظهارات مقامات سیاسی کشورهای مختلف، مداخلات عملی‏‏ در سوریه هم انجام داده است.

رسانه‏های جمهوری اسلامی هم مرتب از پیشرفت گفت‏وگو بین رژیم بشار اسد و مردم و اصلاحاتی که آقای اسد قرار است در آن کشور به مرحله اجرا بگذارد، با دید مثبت صحبت و آن را بزرگ می‏کنند. حال آن‏که در شرایط بحرانی کنونی، آن چیزی که اصلاً قابل تاکید و اجرا نیست، اصلاحاتی است که جمهوری اسلامی مدافع آن است یا آقای بشار اسد آن را بشارت می‏دهد.

حتی در آخرین بیانیه، بشار اسد به جای حمایت از حقوق مردم و یا دادن نوید اصلاحات، به تشکر از کشتار ارتش و اقدام مؤثر آن‏ها برای «خنثی کردن توطئه‏های خارجی» پرداخت و این عمل را تشویق کرد. بنابراین موضع جمهوری اسلامی از این لحاظ هم قابل توجیه نیست.

ولی به‏هرحال، همان‏طور که گفتم، علت حمایت جمهوری اسلامی از حکومت اسد و داشتن رفتار مخالف با آن‏چه در مقابل بحرین پیش گرفته و پیشتر در مقابل لیبی، مصر و تونس در پیش گرفته بود، منافع جمهوری اسلامی و نظام حاکم بر ایران در پیوند با همکاری با دولت اسد و رژیم دمشق است.