زمانه

علی دهقان، روزنامه‌نگار بازداشت شد

news-zamaneh — Wed, 30 Jan 2013 16:26:44 +0000

علی دهقان، روزنامه‌نگار و دبیر سرویس اقتصادی روزنامه بهار با حکم قضایی بازداشت و به زندان منتقل شد.

تارنمای بولتن‌نیوز، وابسته به نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی امروز چهارشنبه ۱۱ بهمن ماه، علی دهقان، روزنامه‌نگار و دبیر سرویس اقتصادی روزنامه بهار را "عنصر رسانه‌ای نزدیک به برخی محافل جریان فتنه" معرفی کرد و نوشت وی با حکم قضایی بازداشت و روانه بازداشتگاه شد.

دهقان سابقه همکاری با روزنامه‌های اصلاح‌طلب از جمله شرق، بهار، اعتماد و وقایع اتفاقیه و همچنین خبرگزاری کار ایران (ایلنا) را در کارنامه فعالیت خود دارد.

علی دهقان که پیش از این سابقه بازداشت نداشته در حوزه مسائل اقتصادی و سیاسی فعالیت داشته است.

از شامگاه شنبه هفتم بهمن تاکنون شماری از روزنامه‌نگاران در ایران از جمله سلیمان محمدی، میلاد فدایی اصل، جواد دلیری، ساسان آقایی، نسرین تخیری، پوریا عالمی، پژمان موسوی، امیلی امرایی، مطهره شفیعی، نرگس جودکی، اکبر منتجبی، صبا آذرپیک، کیوان مهرگان و حسین یاغچی بازداشت شده‌اند.

علی دهقان پیش از این سابقه بازداشت نداشته و در حوزه مسائل اقتصادی و سیاسی فعالیت داشته است

تاکنون به جز آزادی مطهره شفیعی، خبر تأییدشده‌ای درباره آزادی سایر روزنامه‌نگاران منتشر نشده است.

نزدیک به ۲۰۰ تن از روزنامه‌نگاران داخل و خارج ایران امروز با انتشار بیانیه‌ای از مسئولان قضایی ایران خواستند که روزنامه‌نگاران بازداشت‌شده را به سرعت آزاد کنند.

سازمان گزارشگران بدون مرز نیز در آخرین اطلاعیه خود درباره بازداشت‌های اخیر اتهام‌زنی به خبرنگاران را شیوه‌ای تکراری در جمهوری اسلامی دانست و گفت: "اتهام «همکاری با گروه‌های ضد انقلاب» از سوی مقامات قضایی و امنیتی به روزنامه‌نگاران بازداشت شده، اتهام تازه‌ای نیست. جمهوری اسلامی همواره از این اتهام برای به سکوت وادار کردن روزنامه‌نگاران و روشن‌فکران استفاده کرده است."

بنابر خبرهایی که به دست گزارشگران بدون مرز رسیده، دستگیرشدگان در سلول‌های انفرادی بند ٢٠٩ زندان اوین به‌سر می‌برند.

دستگیری روزنامه‌نگاران ایرانی بازتاب جهانی وسیعی داشته است. در همه رسانه‌های مهم کشورهای مختلف در این مورد خبرهایی منتشر شده است. سازمان‌های مدافع حقوق بشر، عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر نیز در این‌باره اطلاعیه صادر کرده‌اند.

عفو بین‌الملل خواهان آزادی همه دستگیرشدگان شده است. دیده‌بان حقوق بشر نیز ضمن تأکید بر این خواست، از قوه قضائیه ایران و دیگر نهادهای مسئول در این کشور خواسته است تا از حقوق روزنامه‌نگاران در این کشور، به‌ویژه در ماه‌های پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری حفاظت شود.

"اتهام‌زنی به روزنامه‌نگاران شیوه‌ای کهنه است"

news-zamaneh — Wed, 30 Jan 2013 10:49:54 +0000

"زمانه" همکاری با روزنامه‌نگاران بازداشت‌شده در ايران را تکذيب کرد و سازمان گزارشگران بدون مرز در آخرين اطلاعيه خود اتهام‌زنی به روزنامه‌نگاران را شيوه‌ای تکراری در جمهوری اسلامی دانست.

محمدرضا نيکفر، سردبير "زمانه" امروز چهارشنبه ۱۱ بهمن‌ماه در رابطه با دستگيری اخير گروهی از روزنامه‌نگاران در ايران و اتهاماتی که عليه آنان عنوان می‌شود، گفت: "ما از تماس با خبرنگاران و نويسندگان در داخل بسيار خرسنديم و اين تماس را امری عادی می‌دانيم که رژيمی غيرعادی بر مبنای آن پروند‌ه‌سازی می‌کند."

محمدرضا نيکفر افزود: "مشکل به وحشت‌ رژيم از اطلاع‌رسانی برمی‌گردد و آشکارا هر چه که می‌گذرد بر اين وحشت افزوده می‌شود. از دست خبرنگاران برای حل اين مشکل روانی کاری ساخته نيست. وظيفه آنان اطلاع‌رسانی است و موظف هستند که به اين کارشان ادامه دهند."

سردبير زمانه تأکيد کرد: "ما متأسفانه افتخار آشنايی با دستگيرشدگان را نداشته‌ايم. به همه آنان از اين‌جا درود می‌فرستيم و وظيفه خود می‌دانيم که پيگيرانه در مورد آنان و فشار بر ديگر روزنامه‌نگاران در ايران اطلاع‌رسانی کنيم."

محمدرضا نيکفر، سردبير "زمانه": مشکل به وحشت‌ رژيم از اطلاع‌رسانی برمی‌گردد و آشکارا هر چه که می‌گذرد بر اين وحشت افزوده می‌شود. از دست خبرنگاران برای حل اين مشکل روانی کاری ساخته نيست. وظيفه آنان اطلاع‌رسانی است و موظف هستند که به اين کارشان ادامه دهند

روزنامه کيهان، که به سرپرستی حسين شريعتمداری نماينده ولی فقيه هدايت می‌شود و ارگان پرونده‌سازی عليه همه منتقدان است، در شماره امروز خود (چهارشنبه، ۱۱ بهمن) نوشته است: "همکاری با جريان‌های فمنيستی موسوم به جنبش زنان، ايجاد اختلاف ميان اقوام ايرانی، سياه‌نمايی، یأس‌آفرينی، القای بی‌اعتمادی، حمايت از بازداشتی‌های جريان فتنه و همکاری با رسانه‌های خارجی ضدانقلاب چون بی‌بی‌سی و راديو زمانه، از جمله مواردی است که در پرونده اقدامات رسانه‌ای بازداشت‌شده‌ها ديده می‌شود."

از شامگاه شنبه هفتم بهمن تاکنون شماری از روزنامه‌نگاران در ايران از جمله سليمان محمدی، ميلاد فدايی اصل، جواد دليری، ساسان آقايی، نسرين تخيری، پوريا عالمی، پژمان موسوی، اميلی امرايی، مطهره شفيعی، نرگس جودکی، اکبر منتجبی، صبا آذرپيک، کيوان مهرگان و حسين ياغچی بازداشت شده‌اند.

تاکنون به جز آزادی مطهره شفيعی، خبر تاييدشده‌ای درباره آزادی ساير روزنامه‌نگاران منتشر نشده است.

بازتاب جهانی دستگيری روزنامه‌نگاران ايرانی

سازمان گزارشگران بدون مرز در آخرين اطلاعيه خود درباره بازداشت‌های اخير می‌نويسد که اتهام‌زنی به خبرنگاران شيوه‌ای تکراری در جمهوری اسلامی است: "اتهام «همکاری با گروه‌های ضد انقلاب» از سوی مقامات قضايی و امنيتی به روزنامه‌نگاران بازداشت شده، اتهام تازه‌ای نيست. جمهوری اسلامی همواره از اين اتهام برای به سکوت وادار کردن روزنامه‌نگاران و روشن‌فکران استفاده کرده است."

بنابر خبرهايی که به دست گزارشگران بدون مرز رسيده، دستگيرشدگان در سلول‌های انفرادی بند ٢٠٩ زندان اوين به سر می‌برند.

دستگيری روزنامه‌نگاران ايرانی بازتاب جهانی وسيعی داشته است. در همه رسانه‌های مهم کشورهای مختلف در اين مورد خبرهايی منتشر شده است. سازمان‌های مدافع حقوق بشر، عفو بين‌الملل و ديده‌بان حقوق بشر نيز در اين‌باره اطلاعيه صادر کرده‌اند.

عفو بين‌الملل خواهان آزادی همه دستگيرشدگان شده است. ديده‌بان حقوق بشر نيز ضمن تأکيد بر اين خواست، از قوه قضائيه ايران و ديگر نهادهای مسئول در اين کشور خواسته است تا از حقوق روزنامه‌نگاران در اين کشور، به‌ويژه در ماه‌های پيش از برگزاری انتخابات رياست جمهوری حفاظت شود.

آشکارسازی برای والدین

arezoo — Sat, 26 Nov 2011 19:26:02 +0000

ترس‌ها و نگرانی‌ها

بهروز روستا

بهروز روستا – رابطه‌ای که ما با مادر و پدرمان داریم در هر مرحله از زندگی دستخوش تغییراتی می‌شود. وقتی کودک هستیم، احساسی که ما از خودمان داریم بسیار شبیه احساسی است که والدین ما به ما دارند؛ یعنی سعی می‌کنیم رضایت آن‌ها را به دست بیاوریم و بچه‌ خوبی باشیمY اما وقتی بزرگ‌تر می‌شویم، دیدگاه آن‌ها برای ما کمتر اهمیت پیدا می‌کند و می‌خواهیم بدانیم آیا آن‌ها ما را همانطور که هستیم می‌پذیرند یا نه.

خوشبختانه والدینی وجود دارند که بچه‌ همجنسگرای‌شان را می‌پذیرند و او را همانطور که هست دوست دارند. اما از طرف دیگر، والدینی هم هستند که به خاطر نداشتن آگاهی یا داشتنِ انتظارات سفت و سخت، طول می‌کشد تا با هویت تازه‌ فرزندشان کنار بیایند.

همجنسگرایان معمولاً قبل از آشکارسازی برای والدین، ترس‌ها و نگرانی‌هایی دارند. فرد همجنسگرا می‌خواهد بداند:

والدین‌اش چه واکنشی نشان خواهند داد؟ خشمگین می‌شوند یا گریه می‌کنند؟

آیا دیگر دوست‌اش نخواهند داشت؟

آیا فکر خواهند کرد که وی ناهنجار و غیر طبیعی است؟ مثلاً فکر کنند که بیمار است؟ یا دمدمی‌مزاج است، یا حتی احمق؟

آشکارسازی فرصتی است برای عمیق‌ترکردن و معنی‌دارکردن رابطه‌ ما با والدین‌مان. برای همین است که باید زمانی آشکارسازی کرد که همگی آماده‌ پذیریش این مسئله باشند، تا نتیجه‌ آشکارسازی مثبت باشد و موجب تحکیم رابطه‌ها شود.

۱ - آیا فکر خواهند کرد که سردرگم است؟ مثلاً فکر کنند که چون سن‌اش پایین است نمی‌فهمد، یا کسی مغزش را شسته یا راهنمایی بدی کرده است؟

۲ - آیا او را از خانه می‌اندازند بیرون؟

۳ - آیا حمایت مالی‌شان را قطع می‌کنند؟ حمایت‌هایی مثل شهریه دانشگاه و لباس و سرپناه و غذا.

۴ - آیا زندگی بعد از آشکارسازی غیر قابل تحمل می‌شود؟

فرزند همجنسگرایی که بزرگسال و جوان است، نگران آن است:

۱ - آیا رابطه‌اش با والدین‌اش قطع خواهد شد؟ یعنی دیگر با وی حرف نخواهند زد و نمی‌خواهند که او را ببینند؟

۲ - چطور باید با والدین‌اش برخورد کند؟

۳ - چه قضاوتی درباره وی خواهند داشت؟

۴ - به دیگر اعضای خانواده چه خواهند گفت؟ به برادرها، خواهرها، مادربزرگ‌ و پدربزرگ.

۵ - آیا خودشان را سرزنش می‌کنند که ای کاش فرزندشان را بهتر تربیت می‌کردند؟

جوانان همجنسگرا معمولاً صبر می‌کنند تا مستقل شوند و امکان بیشتری برای آشکارسازی به والدین‌شان داشته باشند. بعضی‌ها هم چون از والدین پیرشان سرپرستی می‌کنند شاید آشکارسازی نکنند. ترسِ ازدست‌دادن رابطه و ترس از آسیب‌رساندن به عزیزان، می‌تواند میان ما و والدین‌مان جداییِ عاطفی بیاندازد.

آشکارسازی اما فرصتی است برای عمیق‌ترکردن و معنی‌دارکردن رابطه‌ ما با والدین‌مان. برای همین است که باید زمانی آشکارسازی کرد که همگی آماده‌ پذیریش این مسئله باشند، تا نتیجه‌ آشکارسازی مثبت باشد و موجب تحکیم رابطه‌ها شود.

والدین هم باید آشکارسازی کنند

والدین به‌سختی می‌توانند هویت تازه‌ی فرزندشان را بپذیرند اگر نفهمند که این هویت چیست. آن‌ها اول از همه نمی‌خواهند بپذیرند که فرزندشان همجنسگراست؛ شاید چون می‌ترسند که با این حقیقت روبه‌رو شوند.

والدین خودشان هم می‌توانند تجربه‌ آشکارسازی داشته باشند. این تجربه، هدف مهمی دارد: این تجربه آن‌ها را وادار می‌کند تا از نو به همه‌ چیزهای مربوط به این موقعیت فکر و فرصت پیدا کنند تا جواب‌ها را پیدا کنند.

ممکن است به نظر برسد که نگرش والدین‌مان اصلاً تغییر نکرده است و نگران شویم که آیا آن‌ها با گرایش جنسی ما کنار خواهند آمد یا نه. به یاد داشته باشیم که آن‌ها هنوز به جواب نرسیده‌اند: آن‌ها در مرحله‌ی گذار هستند و تنها کسی که از وضعیت آن‌ها خبر دارد خودشان هستند.

ممکن است بعد از آشکارسازی ما دچار اندوه و غم بشوند. آن‌ها توقعات و انتظاراتی از ما داشته‌اند و وقتی فهمیده‌اند که آن برنامه‌ها همه نقش بر آب شده است دچار اندوه می‌شوند و می‌دانند که باید تصویر جدیدی از ما وارد ذهن‌شان کنند. این تصویر جدید می‌تواند در آینده موجب شادی واقعی ما شود.

روان‌شناس و مشاور نمی‌تواند ما را دگرجنسگرا کند. روان‌شناس اگر حرفه‌ای باشد و متعهد، می‌داند که چنین کاری بعید است. همجنسگرایی سال‌هاست که از فهرست بیماری‌ها و اختلال‌های روانی حذف شده است و نیاز به درمان ندارد.

اگر حالا و همین الان نمی‌توانند مسئله‌ گرایش جنسی ما را درک کنند، بالاخره زمانی خواهد رسید که درک کنند. به‌شان وقت بدهید تا مثل همه‌ی انسان‌ها و همه‌ والدین رشد کنند و درک‌شان بیشتر شود!

آشکارسازی والدین پنج مرحله دارد:

۱ - شوک‌شدن و تعجب‌کردن

۲ - انکارکردن

۳ - خشمگین‌شدن و احساس گناه‌کردن

۴ - تصمیم‌گرفتن

۵ - پذیرش

۱ - شوک‌شدن و تعجب‌کردن

طول و مدت شوک‌شدن والدین ممکن است چند دقیقه باشد و ممکن است چند هفته باشد. ممکن است فکر کنند که ما تغییر کرده‌ایم. خب این زمان می‌برد تا بفهمند که تغییر نکرده‌ایم و آن‌ها اشتباه می‌کردند.

در واقع آن‌ها باید ذهنیت خودشان را نسبت به ما تغییر بدهند. اگرچه ممکن است بعضی از والدین نگرش بدی داشته باشند و از این‌که احساسات‌شان دستخوش طوفان شده است نگران شوند.

۲ - انکارکردن

در مرحله‌ انکار، ممکن است والدین گریه کنند. هرچند سخت است که ببینیم والدین‌مان رنج می‌برند و گریه می‌کنند، اما اجازه دهیم که این احساسات‌شان را بروز دهند.

ممکن است به ما بگویند که دچار سوءتفاهم شده‌ایم و داریم اشتباه می‌کنیم. عصبانی نشوید، بعضی از والدین نیاز دارند که بفهمند آیا واقعاً ما مطمئن هستیم و اشتباه کرده‌ایم یا نه. آرام باشیم، اما تاکید کنیم که حس و امیال درونی‌مان را می‌شناسیم و به این مسئله اطمینان داریم.

ممکن است فکر کنند که باید این مسئله را با یک روان‌شناس در میان بگذارند. مشاوره‌ خانوادگی کمک بزرگی است، اما باید مطمئن باشیم که فرد مشاور دارای سوگیری و ذهنیت منفی نسبت به همجنسگرایی نباشد. مشاوره در هر حال کار خوبی است؛ چه در این زمینه، چه در همه‌ زمینه‌ها و مشکلات خانوادگی.

روان‌شناس و مشاور نمی‌تواند ما را دگرجنسگرا کند. روان‌شناس اگر حرفه‌ای باشد و متعهد، می‌داند که چنین کاری بعید است. همجنسگرایی سال‌هاست که از فهرست بیماری‌ها و اختلال‌های روانی حذف شده است و نیاز به درمان ندارد.

طبیعی است که والدین ما در درجه‌ اول نخواهند که در این زمینه با ما بحث کنند. والدین گاهی نیاز به زمان و هم‌چنین مکان دارند تا درباره‌ مشکلاتی که در روابط با فرزندان‌شان دارند فکر کنند. این‌که دوست نداشته باشند با ما در این زمینه حرف بزنند را حمل بر آن نکنیم که می‌خواهند فرار یا وانمود کنند که چنین وضعیتی اصلاً پیش نیامده است. آن‌ها خودشان به ما نشان خواهند داد که چه زمانی آماده هستند تا بحث را ادامه دهند.

پدر و مادر ما ممکن است نگرش یکسانی نسبت به همجنسگرایی نداشته باشند. اگر برای مثال پدرمان موافق است و مادرمان مخالف، سعی نکنیم که آنها را رو در روی یکدیگر بگذاریم‌ و باهم دشمن هم کنیم. کلید موفقیت، آموزش است؛ اگر می‌خواهیم والدین‌مان ما را بپذیرند، باید به آن‌ها خیلی چیزها را یاد بدهیم. سعی کنیم به آن‌ها احترام بگذاریم و برای پیشرفت به‌شان کمک کنیم.

در بخش بعدی، به مرحله‌های خشمگین‌شدن و احساس گناه‌کردن، تصمیم‌گرفتن، و پذیرش خواهیم پرداخت.

زلزله وان در رسانه‌ها و تنش بین ترک و کرد‌ در ترکیه

arezoo — Sat, 29 Oct 2011 18:09:33 +0000

فرشاد آریا

فرشاد آریا - "هر وقت دل‌شان بخواهد به آنها سنگ می‌زنند. یک‌جوری سربازها را در کوه‌ها می‌کشند، انگار دارند پرنده شکار می‌کنند، اما وقتی کمک نیاز دارند می‌گویند ارتش بیاید! پلیس بیاید! به نظر من آدم‌ها باید حد خودشان را بدانند."

این بخشی از حرف‌های مجری یک برنامه تلویزیونی است که مدت کوتاهی پس از وقوع زلزله در استان وان، از شبکه "ای.تی.وی" در ترکیه پخش شد. گفته‌های تندی از این قبیل در بخشی از رسانه‌ها در ترکیه جنجال برانگیز شده‌اند و مورد انتقاد گروهی دیگر از رسانه‌ها قرار گرفته‌اند. همچنین در روزهای اخیر موضوع جنجالی کرد و ترک و اعتراض‌ها و طعنه‌های تلخ به یکدیگر در فضای مجازی و خصوصاً در فیس‌بوک ادامه پیدا کرده است.

بروز رفتارهای ناشایست

سامان رسول‌پور، خبرنگار و آگاه به مسائل کرد‌ها در این زمینه به رادیو زمانه می‌گوید: "می‌شود گفت که رفتارهای نژادپرستانه و فاشیستی در برخی از رسانه‌های ترکیه نمود داشت و این مسئله همزمان با واکنش گسترده در بین فعالان کرد و در جامعه ترکیه هم انعکاس خیلی گسترده‌ای داشت. مشخصاً بعد از این اتفاق‌ها بود که احمد هاکان روزنامه‌نگار سر‌شناس ترک در روزنامه حریت یک یادداشت خیلی کوتاه و زیبایی را نوشت و تاکید کرد وقتی واکنش‌های بسیار غیر انسانی و وقیح را در شبکه‌های مجازی و فیس‌بوک مشاهده کرده، به حدی متاثر و متاسف شده که فوراً از این شبکه‌ها فرار کرده و اقدام به نوشتن یادداشتی کرده و هشدار داده است. شاهد این هم بودیم که بعد از این مسئله هم خوب برخی از جریان‌های سیاسی در ترکیه خیلی سریع جنبیدند و به شکل جدی هشدار دادند."

این هشدار‌ها و گفت‌و‌گو‌ها تنها در رسانه‌های ترکیه و در فضای جریان‌های سیاسی این کشور باقی نماند. اینترنت و فضای مجازی نیز عرصه‌ای شد برای اعتراض‌ها، گفت‌وگو‌ها و طعنه‌ها.

شیرین قهرمانی، پزشک ساکن هلند که سال‌های زیادی را در کشور ترکیه گذرانده و یکی از کاربران اینترنتی است که این بحث‌ها را در فضای مجازی ترک‌زبان دنبال کرده است به ما می‌گوید: "دو گروه بودند. یک گروهی که کشته شدن سربازان ترک در اتفاق‌های اخیر را به واکنش‌های نژادپرستانه تعبیر کرده بودند و برخوردهای واقعاً ناشایستی داشتند. گروه دیگر نیز از جوانان ترک و روشنفکربودند. کسانی که دوست داشتند جلوی این قضیه را بگیرند و به‌جای اینکه بخوان قضیه رو به حالت نژادپرستی مطرح کنند، می‌گفتند اگر گروهی از کردهای ترکیه جدایی‌طلبند یا فعالیت تروریستی می‌کنند، این شامل همه کردهایی نمی‌شود که در ترکیه زندگی می‌کنند. همه اینطور فکر نمی‌کنند و اگر اتفاقی افتاده مثل زلزله، این یک فاجعه انسانی است و همه باید در آن شرکت کنند. چون وان و شرق ترکیه هم جزئی از خاک ترکیه محسوب می‌شود. آن‌ها هم شهروندهای ترکیه هستند و ساکنان آن حقی مساوی با دیگر شهروندان ترکیه دارند."

تنش بین کرد و ترک در کشور ترکیه اتفاق تازه‌ای نیست. آن‌چه در حال حاضر این تنش را در رسانه‌ها و در فضای مجازی داغ‌تر کرده، حملات متقابل حزب کارگران کردستان "پی.ک.ک" و دولت ترکیه است که پیش از وقوع زلزله در استان وان، آغاز شده بود، اما ادامه آن از سوی دولت ترکیه پس از وقوع زلزله مورد انتقاد شدید کرد‌ها و فعالان حقوق بشر ترکیه قرار گرفت.

"انشاءالله این بلا بر سر مردم دیار بکر هم بیاد! صحبت‌های نفرت‌انگیزی ازاین قبیل که در تلویزیون و اینترنت در مورد زلزله وان منتشر شده، نگرانیاحزاب سیاسی را برانگیخته و سبب اتحاد این احزاب برای مقابله با آن شدهاست. این کمیسیون در اولین قدم خود تصمیم گرفته به این گروه از مردم درسانسانیت بدهد تا یاد بگیرند ارزش انسان‌ها را بر اساس زبان و دین‌شاننمی‌سنجند. در ضمن باید به هموطنانی که در این مدرسه انسانیت فارغ‌التحصیلمی‌شوند واکسن وجدان تزریق شود."

سخن یادشده در پاراگراف بالا بخشی از یک ویدئو است که طی روزهای گذشته در فضای مجازی پخش شد و بسیار بحث‌برانگیزبود. این طنز تلخ در انتقاد به برنامه‌هایی است که با لحن تند خود کرد‌ها را مورد سرزنش قرار می‌دهند. برنامه‌هایی از این دست در شبکه‌های تلویزیونی ترکیه، واکنش انتقادی برخی از جریان‌های سیاسی و همچنین واکنش فعالان حقوق بشری و روزنامه‌نگاران در فضای مجازی را می‌توان حرکتی نامید که برای جلوگیری از دودسته‌گی ملی در کشور به راه افتاده است.

تنش و لزوم اندیشه مسئولانه بر آن

سامان رسول‌زاده می‌گوید: "برخی از جریان‌های سیاسی در ترکیه خیلی سریع جنبیدند و به شکل جدی هشدار دادند و این مسئله را درک کردند که خودنمایی فاشیسم بسیار خطرناک است و می‌تواند عواقب بسیار مخوف و کشنده‌ای را در جامعه ترکیه به دنبال داشته باشد. همین مسئله نیازبه تجدید نظر، نیاز به مداخله فوری دولت همچنین تدابیر ویژه‌ای دارد که لازم است روشنفکران، دولت و جامعه ترکیه روی این مسئله بیاندیشند."

تنش بین کرد و ترک در کشور ترکیه اتفاق تازه‌ای نیست. آن‌چه در حال حاضر این تنش را در رسانه‌ها و در فضای مجازی داغ‌تر کرده، حملات متقابل حزب کارگران کردستان "پی.ک.ک" و دولت ترکیه است که پیش از وقوع زلزله در استان وان، آغاز شده بود، اما ادامه آن از سوی دولت ترکیه پس از وقوع زلزله مورد انتقاد شدید کرد‌ها و فعالان حقوق بشر ترکیه قرار گرفت.

آقای رسول‌زاده می‌گوید: "۲۴ ساعت پس از این اتفاق، در شرایطی که همه توقعات و انتظارات از دولت ترکیه این بود که در حجم خیلی گسترده‌ای به داد دل این مردم برسد و آن‌ها را از زیر آوار بیرون بیاورد و به افرادی که خانه و کاشانه‌شان را از دست دادند به شکل موقت یک سرپناهی بدهد و غذا و مواد خوراکی که به‌شدت کمیاب شده است را برای آنها تهیه کند، خبر رسید دولت تصمیم گرفته است که عملیات برون مرزی انجام بدهد. همه این مسائل را اگر کنار هم بگذاریم، می‌شود الان خیلی با صراحت و دقت بیشتری قضاوت کرد و به این نتیجه رسید که دولت ترکیه به شدت کم کاری کرده است."

خانم قهرمانی در این زمینه می‌افزاید: "الان دیگر رفته‌رفته اختلاف بین ارتش و کرد‌ها دارد بالا‌ می‌گیرد. من هر دو طرف را می‌توانم یک‌مقدار درک کنم. چون از یک‌طرف وقتی نگاه می‌کنی می‌بینی پ.ک.ک، هرچند که می‌فهمم حق دارند در آنچه می‌گویند، ولی در کوه‌ها آدم‌ها را می‌کشند؛ یا می‌روند تو دهات و آدم‌های بی‌گناه را می‌کشند؛ معلم‌ها را می‌کشند؛ بیمارستان‌ها را بمباران می‌کنند و به مردم خودشان هم آسیب می‌زنند. یعنی برخورد آن‌ها به هیچ‌وجه توجیه نمی‌شود با این کارهایی که نجام می‌دهند."

تنش‌ میان کرد و ترک در کشور ترکیه ریشه‌ای عمیق دارد. از سوی دیگر دو دستگی در مورد چگونگی برخورد با این مسئله در سطح جامعه نیز وجود دارد. بحث و گفتمانی که پس از وقوع زلزله در استان وان و خصوصاً در فضای مجازی، میان این دو گروه جریان پیدا کرده، اگرچه همیشه دوستانه نبوده است، ولی آیا می‌توان آن را آغازی برای حل مسالمت‌آمیز این خصومت‌ها در ترکیه دانست؟

آقای رسول‌زاده می‌گوید: "خیلی کم بودند تعداد کسانی که رفتار افراطی‌های ترک را تایید می‌کردند، اما نمی‌شود همان مقدار افرادی که این مسئله را توجیه می‌کردند، انکار کرد. آنها وجود دارند و تنها راهی که وجود دارد این است که در همین فضاهای مجازی با این افراد گفت‌وگو کرد. من فکر می‌کنم هیچ راه دیگری وجود ندارد، غیر از این‌که همه این افراد با تمامی تفاوت‌ها و نگرش‌های مختلفی که نسبت به این موضوع دارند، سعی کنند که خود انتقادی داشته باشند و به درک مشترکی برسند. من فکر می‌کنم این درک مشترک مشخصاً می‌تواند بر سر حقوق انسانی انسان‌ها و روایت حقوق بشر باشد و فکر می‌کنم که می‌شود فضاهای مجازی را به عنوان یک فرصت تعریف کرد و از این فرصت تعریف کرد، و از این فرصت برای آگاهی‌رسانی استفاده برد."

زمانه اقلیت‌ها

Babak M — Tue, 13 Sep 2011 15:05:44 +0000

محسن کاکارش

در راستای اهدافی که در یادداشت گام‌ها و چشم انداز‌ها در این صفحه توسط سردبیر "زمانه" توضیح داده شد، چند ماهی است که بخشی برای اقلیت‌ها در وب‌سایت این رسانه ایجاد شده است. اهمیت این بخش هم‌‌بسته با اهمیت این نکته است که در عصر کنونی رسیدن به دمکراسی بدون به رسمیت شناختن قانونی و عملی حقوق اقلیت‌های قومی، ملی و مذهبی... امکان پذیر نیست.

به باور کار‌شناسان مسائل اقلیت‌ها، سیر و تکامل جوامع مدرن نشان داده است که برخلاف پیش‌بینی‌‌هایی که ساده‌نگرانه در افق آینده همگنی مطلق را می‌دیدند، قومیت در دهه‌های اخیر نه تنها اهمیت خود را از دست نداده، بلکه حتی دامنه نفوذ و تاثیر آن افزایش هم یافته است. در گامی فرا‌تر گفته می‌شود، رابطه اقلیت‌های ملی‌ و دولت‌ها را دیگر نمی‌توان انحصاراً امور داخلی کشور‌ها محسوب نمود؛ این امر به طور فزاینده‌ای بخشی از امور بین‌المللی است‌ و رابطه تنگاتنگی با حقوق بشر دارد.

بر این اساس و بر اساس رابطه گسست ناپذیر همرسانش و دمکراسی است که ضرورت وجود رسانه‌ای مستقل برای بازتاب مطالبات، فرهنگ و تاریخ بخشی از جامعه که از سوی حاکمان «غیر خودی» خوانده شده‌اند، بیش از پیش حس شود، رسانه‌ای که در راستای همگرایی و جلوگیری و کاستن از دوقطبی و چندقطبی شدن، انزوا و طرد بخشی از جامعه گام بردارد.

در سالهای گذشته به دلیل تبعیض و نقض حقوق فردی و جمعی در مناطق گروه‌های اتنیکی، این مناطق همیشه به‌عنوان تکه‌های جغرافیایی معترض تلقی شده‌اند. این امر از جمله دلایلی است که اطلاع رسانی جامع و حرفه‌ای را در این بخش‌ها با مشکلاتی همراه کرده است.

"زمانه" با در نظرگرفتن این مشکلات و در ادامه فعالیت‌های خود به منظور توجه بیشتر به صدای کسانی که ناشنیده و در حاشیه می‌مانند، بخشی مربوط به گروه‌های اتنیکی ایران دایر کرده است. "زمانه" در این بخش بنا دارد – هم‌چنان که در چند گذشته هم سعی کرده است - بازتاب مسائل اجتماعی، سیاسی، فرهنگی... گروه‌های اتنیکی را تا حد ممکن در اولویت قرار دهد، بدون اینکه خود را درگیر حساسیت‌ها و اختلافات نظری در مورد مفاهیمی مانند «قوم»، «ملت»، «اقلیت» و «اکثریت» کند. این مفاهیم بیشتر در سده‌های اخیر شکل گرفته‌اند و هنوز در فرهنگ‌های سیاسی و جامعه‌شناسی تعاریفی متفاوت از آنان می‌توان یافت. ("زمانه" البته از تحقیقات علمی در این رابطه استقبال می‌کند و شایق است که این تحقیقات را پس از انتشار در بخش کتابخانه "زمانه" آرشیو کند تا به سادگی در دسترس علاقه‌مندان باشد.)

در ماه‌های گذشته به این مسائل پرداخته‌ایم:

− پوشش رویداد‌ها و بحران‌های مختلف مانند: تجمعات اعتراضی در اهواز و شهرهای آذربایجان، رویدادهای مرزی کردستان،

− پوشش اخبار و ارائه گزارشات خبری و تحلیلی از مسائل روز،

− گفت‌وگو با فعالان قومی و ملی ایران در رابطه با مسائل فرهنگی، سیاسی، اجتماعی

− و انتشار مطالب در مناسبت‌های مختلف مانند: روز جهانی زبان مادری و ۲۸ مرداد کردستان...

ما مایلیم دامنه کار خود را گسترش دهیم و بویژه بر آنیم که از حیطه خبرها و رویدادها فراتر رویم و به زمینه‌ها و مسائل عمقی‌تر بپردازیم.

ای-میل بخش اقلیت‌های "زمانه"
ethnics@radiozamaneh.com

بدون یاری همکاران پرتلاشمان و نظرات مخاطبان، کارها به ثمر نمی‌نشست. ما مایل به گسترش همکاری‌های هستیم و بر آنیم که از گزارشگران و نویسندگان بیشتری درخواست همکاری کنیم.

زمانه، زمانه دمکراسی است و به این اعتبار زمانه اقلیت‌هاست. "زمانه" هم می‌خواهد رسانه اقلیت‌ها باشد.

«زمانه» پنج‌ساله شد

Mon, 01 Aug 2011 21:35:08 +0000

فرید حائری‌نژاد

در چهاردهم مرداد هر سال، همزمان با سالگرد نهضت مشروطه، رادیو زمانه نیز سالگرد خود را جشن می‌گیرد. پنج سال پیش در چنین روزهایی، فرح کریمی که در آن زمان نماینده‌ی حزب سبزها در پارلمان هلند بود، به ایرانیان اطلاع داد که رادیو زمانه به‌ عنوان رسانه‌ای مستقل به جمع رسانه‌های پارسی‌زبان افزوده شده است. در واقع اگر کوشش‌های خانم کریمی نبود «زمانه» و همچنین چند پروژه‌ی رسانه‌ای دیگر، نمی‌توانست پای به عرصه وجود بگذارند. به باور من، جامعه‌ی رسانه‌ای ایران مدیون تلاش‌های فرح کریمی در عرصه‌ی اطلاع‌رسانی آزاد است.

اکنون به مناسبت پنجمین سالگرد شکل‌گرفتن «زمانه»، به کوتاهی به کارنامه‌ی سال‌هایی که پشت سر گذاشته‌ایم نگاهی می‌اندازم؛ این‌کار تنها با هدف شفاف‌سازی و آگاه کردن مخاطبان، و عموم هم‌میهنان و فارسی‌زبانان در کشورهای دیگر صورت می‌گیرد، به‌ویژه مخاطبانی که در این سال‌ها هرگز ما را تنها نگذاشتند.

تصور می‌کنم یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های فرهنگی ما این است که بتوانیم گذشته‌مان را واقع‌بینانه ارزیابی کنیم. بسیاری از زمامداران ما که در برشی از تاریخ نقشی را به عهده داشته‌اند، کوشیده‌اند گذشته را از دریچه‌ی چشم خود و بر پایه منافع شخصی‌ یا گروهیشان ارزیابی کنند. این موضوع زمانی بغرنج‌تر می‌شد که آن‌ها می‌کوشیدند دیگران را در پذیرش این ارزیابی سهیم کنند.

دولت‌ها در این میان، دست‌کم از انقلاب مشروطه به این‌سو تلاش کرده‌اند که تاریخ را به سود خود به شیوه‌ای هدفمند تحریف کنند. یکی از آخرین نمونه‌ها در این زمینه، کشتار هزاران زندانی سیاسی در دهه ۱۳۶۰ خورشیدی ا‌ست. پس از نزدیک به دو دهه هنوز هم هیچکس حاضر نیست مسئولیت این حرکت را به عهده گیرد و هر کس بر پایه‌ی مصلحت زمان، قرائتی از این جنایت تاریخی به دست می‌دهد.

ما در «زمانه» تلاش کرده‌ایم جایگاهی باشیم برای صداهایی که به ندرت موقعیتی برای شنیده‌شدن‌شان پیدا می‌کنند: از دگراندیشان سیاسی، اجتماعی و مذهبی گرفته تا فعالان حقوق‌ زنان، اقلیت‌های قومی-مذهبی، دگرباشان و ... همچنین هر فرصتی را به‌کار برده‌ایم تا روایتی از تاریخ رسمیت‌نیافته را از دریچه‌ی چشم انسان‌های درگیر بازتاب دهیم که آخرین نمونه‌اش، مجموعه نوشتارها و گفت‌و‌گوهای منیره برادران زیر عنوان «زندان‌نگاری‌های زندانیان سیاسی» در سال‌های دهه‌ی ۱۳۶۰ بود که در زمانه منتشر شد و به‌زودی به شکل کتابی مستقل در کتابخانه‌ی زمانه قرار خواهد گرفت.

«زمانه» در بستر دگرگونی‌های تاریخی

رسانه اگر پویا باشد، بسیاری از تنش‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی را بازتاب می‌دهد. چنین است که پیشینه‌ی رادیو زمانه هم از تاریخ و تحولات پنج سال گذشته در ایران جدا نیست. نخستین مدیر زمانه با توجه به بودجه مناسب و همچنین طرح‌هایی نو، بسیار موفق عمل کرد. به عقیده من به جرأت می‌توان نخستین سال فعالیت «زمانه» را سال شکوفایی و پویایی این رسانه خواند. «زمانه» در آن زمان توانست همکاری بسیاری از روزنامه‌نگاران شهروند و همچنین روشنفکران ایرانی را جلب کند و در کمترین مدت، به یک رسانه‌ی مطرح بدل شد. اما متأسفانه به دلیل زیرساخت‌های اداری و مالی، به‌تدریج رادیو زمانه در پایان سال دوم فعالیتش در آستانه‌ی بحران مالی و ادارى قابل تأملی قرار گرفت؛ چنان‌که تغییر نظام مدیریتی یک نیاز مبرم و حیاتی برای نجات «زمانه» بود. این امر که هنوز هم به‌دلیل برخی ملاحظات کمتر کسی به‌گونه‌ای جدی بدان پرداخته، به تنش‌ها و بحث‌هایی نه چندان سازنده دامن زد. پیش از آن‌که من سردبیری زمانه را به عهده بگیرم، این تنش‌ها و بحث‌ها متأسفانه از دایره‌ی همکاران «زمانه» بیرون رفته و در وبلاگ‌ها و سایت‌های شخصی انعکاس می‌یافت.

زیرساخت‌ها و دستاوردها

با توجه به مشکلات زمانه در دوران گذار بدیهی‌ست که یکی از دشوارترین چالش‌های ما مدیریت بحران‌هایی بود که به «زمانه» تحمیل می‌شد. همکاران ما در بخش رادیو که از نخستین روزهای پیدایش زمانه تا امروز همچنان مهم‌ترین و روزآمدترین گزارش‌ها را تهیه می‌کنند و به یک معنا «روح زمانه» را آن‌ها ساخته و پرداخته‌اند، بیشترین سهم را در نگه‌داری «زمانه» به‌عنوان یک رسانه در شرایط دشوار به عهده داشتند. در این میان جا دارد از پژمان اکبرزاده و مریم محمدی و سراج میردامادی و ایرج ادیب زاده یاد کنم که هر یک به سهم خود سنگی بر سنگ زمانه افزوده‌اند.

امکان فعالیت پویا و تأثیرگذار یک رسانه‌ی جدی و حرفه‌ای که در همان حال شهروندی هم هست، بدون وجود یک هسته‌ی حرفه‌ای اداره‌کننده امکان‌پذیر نیست. پس از پشت سر گذاشتن بحران‌ها، تلاش‌ ما در به وجود آوردن زیرساخت‌هایی که تضمین‌کننده‌ی فعالیت شهروندی در یک رسانه‌ی حرفه‌ای باشد، به‌تدریج به ثمر نشست.

علاوه بر رادیو ما به سایت «زمانه» پرداختیم. در مدتی نه چندان طولانی هر یک از این بخش‌ها در زمینه‌ی کار خودش به دستاوردهایی دست یافته است:

بخش «اندیشه‌زمانه» که زیر نظر دکتر محمدرضا نیکفر اداره می‌شود، در قلمرو فلسفه، اندیشه و نگرش‌های نو از بخش‌های معیار در حوزه خود به شمار می‌آید.

بخش «فرهنگ زمانه» زیر نظر حسین نوش‌آذر اداره می‌شود و در زمینه‌ی ادبیات معاصر ایران، بازتاب‌ دادن گفتمان‌های فرهنگی، شناساندن کتاب و گفت‌و‌گو با نویسندگان فعال است. این بخش از بخش‌های تأثیرگذار فرهنگی ماست.

در زمینه‌های اجتماعی، حقوق زنان و حقوق انسانی، و همچنین حقوق اقلیت‌های جنسی، مذهبی و قومی همکاران ما مریم حسین‌خواه، بهنام دارابی‌زاده و محسن کاکارش و ساقی قهرمان فعالیت‌های گسترده‌ای دارند. «زمانه» بی‌تردید نخستین رسانه‌ای‌ است که مسایل دگرباشان را به شکلی جدی بازتاب می‌دهد.

در بخش «خبر» نیز تلاش بر این بوده که علی‌رغم محدودیت فراوانی که از نظر تعداد همکاران داریم، مهم‌ترین رویدادهای روز - پا به پای رسانه‌های بزرگ - پوشش داده شود

بخش آموزش روزنامه‌نگاری آن‌لاین ما یکی از موفق‌ترین دوره‌های آموزشی خبرنگاری آنلاین ایرانی است. بسیاری از طریق این بخش به ما پیوسته‌اند، آموزش دیده‌اند، در تحریریه‌های «زمانه» آغاز به فعالیت کرده‌اند و گروهی از آنان بعد از مدت کوتاهی کار روزنامه‌نگاری را به‌گونه‌ای حرفه‌ای آغاز کرده اند و در رسانه‌های دیگر هم مقالات و گزارش‌هایی منتشر می‌کنند. در کمتر از یک سال نزدیک به دو هزار نفر دوره‌های آموزشی «زمانه» را گذرانده‌اند. خوشبختانه این بخش همچنان در حال گسترش است.

در کنار مخاطبانی که مستقیماً به «زمانه» رجوع می‌کنند، بسیاری از رسانه‌ها و وبلاگ‌ها، گزارش‌ها و مصاحبه‌های ما را بازنشر می‌‌کنند. گاه منبع ذکر می‌شود و گاهی نیز از آوردن منبع خودداری می‌شود.

رادیو زمانه در حال گسترش است. به‌زودی بخش تازه‌ای به «زمانه» افزوده خواهد شد. این بخش که از آن می‌توانیم به عنوان نوعی تریبون یاد کنیم، به نظرات و دیدگاه‌های شهروندان اختصاص خواهد داشت. همه‌ی شهروندان می‌توانند در این بخش عقاید خود را پیرامون مهم‌ترین چالش‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه‌ی امروز ایران آزادانه بیان کنند.

بخش تصویری رادیو زمانه به زودی فعال‌تر از پیش عمل خواهد کرد. همچنین «زمانه» فعالیت خود را در عرصه‌ی مستندسازی سینمایی آغاز خواهد کرد.

در هر حال ما همچنان به رغم کاهش چشمگیر بودجه، یکی از تولیدکننده‌های بزرگ در عرصه‌ی رسانه‌ای هستیم. اکنون می‌توان ادعا کرد که «زمانه» رسانه‌ای چند وجهی و رسانه‌ی‌ همه‌ی ایرانیان است؛ از آن شاعر یا نویسنده‌ی گمنام تا نام‌آشناترین اندیشمندان و صاحب‌نظران می‌توانند اطمینان داشته باشند که صدای آنان از «زمانه» به گوش همگان خواهد رسید.

ما با به‌وجود آوردن یک دستگاه ویراستاری که از کارآیی بسیار خوبی برخوردار است، موفق شده‌ایم قلم و فکر شهروندان ایرانی را در یک چارچوب حرفه‌ای عرضه کنیم. با این‌حال هنوز به مقصد نرسیده‌ایم و فقط در آغاز راه قرار داریم.

ما، شما و چالش‌های پیش روی

نگفته پیداست که در شرایطی که وارث سوءتدبیرها بوده‌ایم، کار ما خالی از ایراد نیست. در این مدت انتقادهای زیادی به دست‌مان رسیده. در عمل سعی کرده‌ایم پاره‌ای از ایرادها را برطرف کنیم، و با این‌حال می‌دانیم که هنوز ایرادهایی وجود دارد. در اندیشه‌ایم که این نواقص را هم از میان برداریم و به بازدهی و کارآیی سایت «زمانه» بیفزاییم. اگر پیشنهادی دارید، از ما مضایقه نکنید. زمانه به‌راستی که از آن شما است.

به مناسبت پنجمین سال تأسیس رادیو زمانه این مسائل و مشکلات را با شما در میان گذاشتم با این امید که از همکاری شما بهره‌مند شوم. همه‌ی هدف من و همکارانم این است که هر شهروند ایرانی و فارسی‌زبان «زمانه» را از آن خود بداند.

همان‌گونه که دو سال پیش، در آغاز همکاری‌ام با «زمانه» به عنوان سردبیر، اشاره کردم، یک‌بار دیگر باید تأکید کنم که «زمانه» در رقابت با دیگر رسانه‌ها نیست و معتقدم اساساً رسانه‌های فارسی‌زبان نباید خود را در رقابت با یکدیگر ببینند. هر یک از همکاران رسانه‌ای ما، در قلمرو خودش فعالیت دارد. «رسانه» اگر هدفش ایجاد آگاهی است، نباید برای اثبات خود، دیگری را نفی کند.

ما به انتقاد سازنده اعتقاد داریم و نه به تشویق‌های هیجانی و مقطعی برای بازارگرمی یا فضاسازی‌های کاذب. ما با حتم‌ها و جزم‌هایی که بر ضد انسانیت هستند، کاری نداریم و نمی‌خواهیم همیشه به همان «راه دیروز» برویم. بلکه به سهم خود تنها می‌خواهیم فضایی پدید آوریم که اندیشه و صدای همه در آن بازتاب یابد.

تلاش همکارانم در نخستین سال تأسیس «زمانه» در سال ۲۰۰۶ را تحسین می‌کنم و همچنین از همه‌ی‌ نویسندگان و روزنامه‌نگارانی که با قلم و اندیشه‌شان «زمانه» را ساختند صمیمانه سپاسگزاری می‌کنم. «زمانه» تنها به نام‌هایی که روزانه در بالای مطالب و برنامه‌ها می‌بینید محدود نیست. بسیاری از همکاران ما که نام آن‌ها را هر روز بر پیشانی «زمانه» نمی‌بینیم، هر یک بخشی از زندگی‌شان را وقف «زمانه» کرده‌اند.

از زحمات این دوستان نیز سپاسگزارم.

فرید حائری‌نژاد
سردبیر رادیو زمانه
آمستردام، اوت ۲۰۱۱