مقتدی صدر

جنگ عراقی‌های شیعه و سنی در میدان سوریه

politics — Mon, 22 Oct 2012 14:45:21 +0000

فرهمند علیپور

فرهمند علیپور - در حالی که طی ماه‌های گذشته گزارش‌هایی مبنی بر حضور گسترده جنگجویان سنی عراقی در صفوف مخالفان حکومت بشار اسد در سوریه منتشر شده است، اینک خبرگزاری رویترز در گزارشی از حضور رزمندگان شیعه عراقی نیز در صفوف حامیان اسد خبر داده است.

در این گزارش که روز پنج‌شنبه ۱۸ اکتبر منتشر شد، به نقل از سیاستمداران و نظامیان عراقی آمده است که به نظر نمی‌رسد جنگجویان ایرانی در سوریه حضور داشته باشند اما افسران و متخصصانی از حزب‌الله لبنان در کار آموزش حامیان حکومت اسد هستند.

برخی از مقامات عراقی از حضور تعداد زیادی از شبه نظامیان شیعه عراقی در صفوف حامیان اسد خبر داده‌ و گفته‌اند که درگیری‌های سوریه به سرعت در حال تبدیل به میدان یک جنگ نیابتی از سوی بشار اسد تحت حمایت حکومت شیعه ایران و کشورهای سنی خلیج فارس است.

بحران سوریه که اکنون ۱۹ ماه از آن می‌گذرد، در یک‌سال اخیر موجب جذب جنگجویان اسلام‌گرای سنی از سراسر منطقه و پیوستن آن‌ها به صفوف مبارزان سوری شده است. درطرف مقابل نیز مخالفان مسلح سوریه گروه شیعی حزب‌ا‌‌لله لبنان را متهم به حمایت از نیروهای اسد می‌کنند.

یکی از جنگجویان شیعی عراقی که اخیرا از سوریه بازگشته می‌گوید که ماموریت ما حفاظت از مرقد حضرت زینب و محلات شیعه‌نشین دمشق است، اما گاهی پیش می‌آمد که حملاتی به پایگاه‌های ارتش آزاد سوریه نیز داشته باشیم. در یکی از محلات شیعه‌نشین بغداد نیز اخیرا پوستری از یک «شهید» دیده شده است. همسایگان این «شهید» اما می‌گویند که وی در درگیری‌های سوریه جان باخته است.

منابع عراقی، وفاداری و نزدیکی برخی از شیعیان عراقی به آیت‌الله خامنه‌ای رهبر ایران را دلیل حضور رزمندگان شیعه عراقی در جنگ سوریه عنوان کرده‌اند.

در میان این افراد می‌توان به اعضای «سپاه المهدی» اشاره کرد، گروهی که زیر نظر مقتدی صدر، روحانی معروف شیعه شکل گرفت تا علیه اشغال عراق توسط سربازان امریکا مبارزه کند. برخی از اعضای این گروه شبه نظامی در جریان سرکوب آن توسط ارتش عراق در سال ۲۰۰۷ به سوریه پناه برده بودند.

یکی از جنگجویان شیعی عراقی که اخیرا از سوریه بازگشته می‌گوید که ماموریت ما حفاظت از مرقد حضرت زینب و محلات شیعه‌نشین دمشق است، اما گاهی پیش می‌آید که حملاتی به پایگاه‌های ارتش آزاد سوریه نیز داشته باشیم.

در یکی از محلات شیعه‌نشین بغداد نیز اخیرا پوستری از یک «شهید» دیده شده است. همسایگان این «شهید» اما می‌گویند که وی در درگیری‌های سوریه جان باخته است.

در ویدئویی منتشر شده توسط مخالفان مسلح اسد، فردی شکنجه‌دیده مشاهده می‌شود که به عضویت در سپاه مهدی اعتراف کرده و می‌گوید که برای حمایت از حکومت بشار اسد به سوریه آمده است.

با این همه، سپاه مهدی، اصحاب‌الحق و سازمان بدر که از جمله گروه‌های شبه نظامی شیعی عراقی هستند، در گفت‌وگو با رویترز اعزام جنگ‌جویان شیعی عراقی به سوریه را تکذیب می‌کنند. آنها می‌گویند که بحران سوریه امری داخلی است و تاکید می‌ورزند که نمی‌خواهند وارد مسائل داخلی کشور همسایه خود شوند.

یکی از اعضای بلندپایه سازمان بدر که نمی‌خواهد نامش افشا شود می‌گوید: «ما به هیچ وجه فردی را برای مبارزه به سوریه نفرستاده‌ایم. اما شاید بعضی‌ها جنگیدن در سوریه را امری مشروع بدانند.»

روزنامه تلگراف چاپ لندن نیز در گزارشی که اسفند ماه گذشته منتشر کرد از حضور گسترده مبارزان سنی عراقی در میان جنگ‌جویان سوری خبر داده و به نقل از شیخ یکی از قبایل سنی در استان انبار - استان سنی‌نشین و هم مرز با سوریه - نوشت که وی صد‌ها تن از مردان قبیله‌ خود را به همراه ده‌ها هزار دلار اسلحه و دیگر کمک‌ها برای مبارزه با حکومت اسد به سوریه فرستاده است.

شیخ یکی از قبایل سنی در استان انبار به روزنامه تلگراف گفته که صد‌ها تن از مردان قبیله‌ خود را به همراه ده‌ها هزار دلار اسلحه و دیگر کمک‌ها برای مبارزه با حکومت اسد به سوریه فرستاده است. در استان دیاله نیز گروه‌هایی تشکیل شده که کارشان استخدام جنگجو و اعزام آن‌ها به سوریه است. خانواده‌های این افراد در صورت کشته شدن آنها در جریان نبرد با ارتش سوریه، مراسم خاکسپاری‌ را از ترس نیروهای امنیتی به‌طور پنهانی برگزار کرده و دلیل مرگ فرزندشان را تصادف خودرو در اردن یا جای دیگر عنوان می‌کنند.

در استان دیاله نیز گروه‌هایی تشکیل شده که کارشان استخدام جنگجو و اعزام آن‌ها به سوریه است. خانواده‌های این افراد در صورت کشته شدن آنها در جریان نبرد با ارتش سوریه، مراسم خاکسپاری‌ را از ترس نیروهای امنیتی به‌طور پنهانی برگزار کرده و دلیل مرگ فرزندشان را تصادف خودرو در اردن یا جای دیگر عنوان می‌کنند.

دولت شیعی عراق که روابط خوبی با تهران دارد و نگران سرایت درگیری‌های فرقه‌ای سوریه به داخل مرزهای خود است، چندی پیش دستور داد تا مناطق مرزی این کشور با سوریه بیش از پیش کنترل شوند و هیچ فرد بالغی اجازه عبور از مرز و ورود به خاک سوریه را پیدا نکند.

دولت عراق اما قادر به اعمال قدرت در مرزهای شمالی‌ خود با سوریه نیست. کنترل این مناطق کردنشین عملا در دست نیروهای اقلیم کردستان است و کردهای این سوی مرز با کردهای سوریه به آسانی در تماس هستند و به آنها کمک می‌کنند.

ریتا ۲۹ ساله که سال‌ها پیش به خاطر هرج و مرج عراق به سوریه پناهنده شده بود و اکنون دوباره به بغداد بازگشته به نیویورک تایمز می‌گوید: «ارتش آزاد سوریه خانه‌های شیعیان را ویران می‌کند و دست به آدم‌ربایی به خصوص در بین شیعیان و عراقی‌ها می‌زند».

در مرکز سوریه جنگجویان سنی به شیعیان حمله می‌کنند و سنی‌ها نیز توسط دولت مورد حمله قرار می‌گیرند. هیچ‌کس احساس امنیت نمی‌کند و قادر به اعتماد به دیگری نیست. این آن چیزی بود که چند سال پیش در عراق رخ داد:«همه از یکدیگر هراس داشتند.»

طرح سلب اعتماد از نوری مالکی؛ دولت عراق در بحران فرو می‌رود

Mon, 04 Jun 2012 19:47:21 +0000

سیامک حیدری

سیامک حیدری - پس از سرنگونی صدام حسین، دولتهایی که در عراق بر سر کار آمده‌اند همواره با کشمکش احزاب و اقوام مختلف روبه‌رو بوده‌اند. تحت تاثیر این نزاع و اختلافات، دولت‌ها به طور مداوم گریبان‌گیر اختلافات قومی، مذهبی و طایفی بوده‌اند.

اکنون نیز بحران سیاسی ماههاست که دولت نوری مالکی را فلج کرده است. طی چند روز گذشته لحن مخالفان نسبت به همدیگر به طرز قابل توجهی زمخت‌تر شده و در نهایت طرح سلب اعتماد از دولت نوری المالکی از سوی احزاب مخالف، بحران عراق را تشدید کرده است. سه حزب عمده سعی دارند رئیس جمهور عراق را متقاعد کنند که پروسه برکناری دولت را به جریان بیندازد.

طی هفته‌های اخیر تنش لفظی میان ائتلاف دولت قانون از یک طرف و سه حزب عمده اپوزیسیون اعم از العراقیه، لیست متحد کردستان و جریان مقتدی صدر به اوج خود رسیده است تا جایی که از نوری مالکی به عنوان دیکتاتور جدید عراق نام برده می‌شود. کار تا جایی پیش رفته است که مسعود بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق تهدید کرد در صورتی که اختلافات با دولت مرکزی به سرانجام نرسد، ماندن و یا جدا شدن از عراق را در کردستان به رفراندوم می‌گذارد.

اختلافات اقلیم کردستان با دولت مرکزی بر سر مسایلی عمده‌ای همچون بودجه نیروی نظامی پیشمرگ، چگونگی استخراج و توزیع درآمدهای نفتی از حوزه‌های نفتی کردستان و شهر نفت‌خیز کرکوک همچنان حل نشده با‌قی مانده است.

روز یک‌شنبه، ٣ ژوئن ٢٠١٢، سخنگوی حزب العراقیه، آقای میسون دملوجی، اعلام کرد که نام و امضای اعضای لیست العراقیه را که خواهان سلب اعتماد از دولت نوری مالکی هستند به مسعود بارزانی تحویل داده است تا از طریق وی به رئیس جمهور تسلیم داده شود.

تنش لفظی میان ائتلاف دولت قانون از یک طرف و سه حزب عمده اپوزیسیون اعم از العراقیه، لیست متحد کردستان و جریان مقتدی صدر به اوج خود رسیده است

منابع غیررسمی فاش ساختند که لیست العراقیه با ٧٩ امضا، حزب وابسته به مقتدی صدر با ٤٠ امضا و لیست متحد کردستانی با ٥٧ رای و چند نماینده مستقل در صدد هستند از دولت نوری المالکی سلب اعتماد کنند. سه جریان نامبرده طی جلسه‌ای که در ماه آوریل در شهر "اربیل"، پایتخت اقلیم کردستان برگزار شد از ائتلاف دولت قانون خواستند که حداقل جاشینی را برای نوری المالکی در نظر بگیرند، درخواستی که به نظر میرسد تاکنون بیجواب مانده است.

لازم به ذکر است که سه حزب فوق برای فشار بر مالکی و همچنین برون رفت از بحران سیاسی در عراق چند هفته است که به طور مرتب با همدیگر مشغول مشورت و رایزنی هستند.

در رابطه با بحران جدید در عراق پروفسور احسان الشمری، استاد علوم سیاسی دانشگاه بغداد به تلویزیون فرانسه گفت: «کشور در تمامی سطوح فلج شده است. به وضوح بن‌بست سیاسی را هم در پارلمان و هم در دولت میتوان مشاهده کرد. مردم ناامید شده‌اند و نگران عواقب امنیتی هستند.»

از دیگر سو، عبدالسلام المالکی، عضو ائتلاف دولت قانون در مورد تعداد امضاهایی که برای سلب اعتماد از دولت آماده شده است ابراز تردید کرد. وی اعداد فاش شده را زیاده‌خواهانه، دروغ‌پردازی و غیرواقعی خواند.

او گفت: «اکثریت پارلمانتارهای عراقی هم‌اکنون در خارج از عراق به سر میبرند و آن‌هایی هم که در داخل کشور هستند به جمع‌بندی مشخصی (در این رابطه) نرسیده‌اند.»

یکی دیگر از نمایندگان مجلس عراق وابسته به دولت قانون به نام صادق لبان گفت: «افکار عمومی عراق بارزانی، علاوی و نجیفی را به خاطر بحرانی که برای عراق درست کرده‌اند و همچنین اثرات سو آن بحران بر ارکان کشور به سزای اعمالشان خواهند رساند.»

لانه محمد علی، عضو پارلمان عراق از لیست متحد کردستانی در زمینه برکناری مالکی به سایت PUK media گفت: «دو راه برای سلب اعتماد از نخست وزیر وجود کند که این نامه باید به امضای ١٦٣ تن از نمایندگان مجلس برسد. راه دوم این است که تعدادی از نمایندگان مجلس که نباید از ۲۵ نفر کمتر باشند درخواست استیضاح نخست وزیر را به رئیس مجلس ارایه کنند.»

اما نخست وزیر هم که موقعیت خود را در خطر می‌بیند بی‌کار ننشسته است. سایت "قرائت" از زبان یکی از سران حزب دعوه فاش ساخت که نوری المالکی به منظور مقابله با اقدامات احتمالی احزاب مخالف به طور مخفی با سران بالای نظامی و امنیتی تشکیل جلسه داده است.

بر اساس گفته‌های این منبع، مالکی در نظر دارد در صورت عملیاتی شدن طرح استیضاح و برکناری خود، در کشور حالت فوقالعاده برقرار کند و به این ترتیب وی میتواند تمامی دستگاههای نظارتی و قانونی را از کار انداخته و خود راسا تمام امور را در دست بگیرد

از هنگام خروج نیروهای ایالات متحده آمریکا از عراق آشکارا کشمکش و تنشهای لفظی میان نیروهای دخیل در صحنه سیاسی عراق فزونی گرفته است، گروههایی که منافع مختلف و گاه متضادی را در صحنه سیاسی آن کشور جستجو میکنند. کردهای آن کشور به همراه احزاب سنی و همچنین بخشی از جریانات شیعی مانند مقتدی صدر، نوری المالکی را به گسترش فساد اداری و در انحصار گرفتن نیروهای نظامی- امنیتی و قدرت و ثروت عراق متهم میکنند.

در حالی که عاصم جهاد، سخنگوی وزارت نفت عراق اعلام کرده است که درآمد عراق حاصل از فروش نفت تنها در پنج ماه گذشته ٣٩ میلیارد دلار برآورد شده است، اپوزیسیون، دولت را در تامین رفاه و آسایش برای شهروندان و ایجاد فرصتهای شغلی ناکارآمد نشان میهند.

روزنامه الحیات چاپ لندن نوشته است که ایران در هفته اخیر بر احزاب شیعه عراقی فشار آورده است تا از ماندن مالکی در قدرت پشتیبانی کنند

البته برکناری و سلب اعتماد از نوری مالکی تنها ابتدای یک راه پر پیچ و خم- و احیانا پرهزینه دیگر- برای مردم، احزاب و جریانهای مختلف عراقی خواهد بود. سوالهای بسیاری در فردای سقوط دولت آقای مالکی بیجواب خواهند ماند. مهمترین نگرانی در مورد تعیین جانشین نخست وزیر فعلی و مدت زمانی است تا ائتلاف‌ها و احزاب شیعه، سنی و کرد در مورد یک شخصیت دیگر به توافق برسند، امری که آسان به نظر نمیرسد. آخرین انتخابات ریاست جمهوری عراق را به یاد بیاوریم. با وجود این که ایاد علاوی در انتخابات به پیروزی رسید، ولی ماههای متوالی آن کشور بدون داشتن دولت اداره میشد و در نهایت با دخالت نیروهای منطقه‌ای و خارجی نوری مالکی به نخست وزیری رسید.

در حال حاضر نقش کشورهای منطقه‌ای و خارجی در عراق برجسته است. گاه نقش آنان از نقش مردم ان کشور پررنگتر است. به عنوان نمونه، در رابطه با برکناری مالکی، روزنامه الحیات چاپ لندن نوشته است که ایران در هفته اخیر بر احزاب شیعه عراقی فشار آورده است تا از ماندن مالکی در قدرت پشتیبانی کنند. به گفته همان روزنامه، ایران به باقر جبر زبیدی، از سران انجمن اعلای اسلامی که هماکنون در ایران به سر میبرد گفته است که ایران برکناری مالکی را تحمل نخواهد کرد. پس از آن انجمن اعلای اسلامی از فشار بر مالکی دست برداشت.

در سوی دیگر میدان، ترکیه و کشورهای عربی قرار دارند که از سنیها و اقلیت ترکمن در آن کشور پشتیبانی میکنند. دولت عدالت و توسعه ترکیه با پشتیبانی و همکاری کشورهای عرب، میرود که به بازیگر اصلی منطقه بدل شود. ترکیه و عربستان اجازه نخواهند داد که سر سنیهای عراق بیکلاه بماند. خصوصا که آن کشور در دو سال گذشته با فاصله گرفتن از اسرائیل دل کشورهای عربی و افکار عمومی جهان عرب را به دست آورده است. علاوه بر آن، آمریکا و غرب هم در عراق منافع خاص خود را دنبال میکنند.

اتحاد میان گروههای عراقی بسیار شکننده است. آنان تنها زمانی با دیگری اتحاد میبندند که درصدد شکست و به زیر کشاندن حریف برآیند. از آن مهم‌تر گروه‌های قومی و مذهبی به هیچ وجه به همدیگر اعتماد ندارند. پیمان و اتحاد آنها به ندرت چند ماه دوام میآورد.

در سایه چنین فضایی نه تنها آینده روشنی برای عراق پس از مالکی در انتظار عراقیها نخواهد بود بلکه سایه جنگ داخلی ، آتیه آن کشور را تهدید میکند.

آمريکا: حمله‌های نيروهای مورد حمايت ايران در عراق کاهش يافته است

Mon, 01 Aug 2011 16:13:06 +0000

آمريکا اعلام کرد که حملات نيروهای مورد پشتيبانی ايران در عراق عليه سربازان آمريکايی به شدت کاهش يافته است.

به گزارش رويترز، درياسالار مايک مولن، رئيس ستاد مشترک ارتش آمريکا، امروز، دوشنبه دهم مردادماه در موصل عراق اعلام کرد که تعداد حمله‌ها به نيروهای آمريکايی توسط شبه‌نظاميان مورد پشتيبانی ايران در خاک عراق به شدت کاهش يافته است.

درياسالار مولن دليل اين کاهش را عمليات‌ آمريکا و عراق و تعهد سياسی بغداد عنوان کرد.

مايک مولن که بايد از ۹ مهرماه سال جاری (يکم اکتبر ۲۰۱۱) سمت خود را ترک کند؛ درباره اقدامات لازم در رابطه با موج حمله‌های ماه ژوئن به نيروهای آمريکايی در عراق اشاره‌ای نکرد.

در ماه ژوئن ۱۴ سرباز آمريکايی کشته شدند که مرگبارترين ماه برای نيروهای آمريکايی از سال ۲۰۰۸ ميلادی تاکنون بوده است

مقامات عراقی عاملان اين حملات را بيشتر نيروهای القاعده می‌دانند در حالی‌که آمريکا گروه‌های شيعه نزديک به ايران را مسئول اين حمله‌ها می‌دانند.

بر پايه آمار وزارتخانه‌های بهداشت، دفاع و همچنين وزارت کشور عراق در ماه ژوئن ۲۷۱ عراقی، از جمله ۱۵۵ غيرنظامی، ۷۷ پليس و ۳۹ سرباز کشته شدند که بيشتر اين عمليات تروريستی با کارگذاری بمب در خودروها صورت گرفت.

همچنين در اين ماه ۱۴ سرباز آمريکايی کشته شدند که مرگبارترين ماه برای نيروهای آمريکايی از سال ۲۰۰۸ ميلادی تاکنون بوده است.

بيشتر اين سربازان آمريکايی بر اثر شليک خمپاره به پايگاه‌هايشان و همچنين انفجار بمب در کنار جاده‌ها که به گفته آمريکاييان توسط شيعيان صورت می‌گيرد، کشته شده‌اند.

درياسالار مولن پيش از آمدن به شهر موصل واقع در شمال عراق گفت به نظر می‌رسد تدابير آمريکا و عراق موجب کاهش اين حمله‌ها شده است اما با اين‌حال افزود: «بايد انتظار کشيد و ديد که چنين روندی ادامه خواهد يافت يا خير.»

لئون پانتا، وزير دفاع جديد آمريکا روز ۲۰ تيرماه سال جاری (۱۱ ژوئيه) در سفر خود به بغداد اعلام کرد که ايالات متحده در صورت لزوم از اقدامات يک‌جانبه در برابر تهديد نيروهای مسلح خود استفاده خواهد کرد.
درياسالار مولن امروز در مورد چنين اقداماتی صحبت نکرد.

از نظر پنتاگون گروه‌های شيعه‌ای چون «لشگر روز قيامت» به رهبری مقتدی صدر، از رهبران شيعه عراق و نزديک به ايران که در ماه نوامبر ۲۰۰۸ بنياد گذاشته شد و گروه‌های«کتائب حزب‌الله» و «عصائب اهل الحق» که از «ارتش مهدی» به رهبری مقتدی صدر جدا شدند و سپس با حمله‌ای نيروهای ائتلاف در سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۷ منحل شدند؛ از جمله گروه‌هايی بودند که ثبات عراق را برهم می‌زدند.