توییتر

توییتر، قدرت زنان عرب و سیاست نفی اسرائیل

society — Fri, 30 Nov 2012 22:36:46 +0000

نعیمه دوستدار - گوگل و توییتر اعلام کرد‌ه‌اند که سرویس «وویس توییت» را برای شهروندان سوریه فعال و از امروز (سی نوامبر) افتتاح می‌کنند تا آن‌ها بعد از قطع اینترنت در بسیاری از نقاط کشور، بتوانند اخبارشان را به جهان برسانند. با این سرویس ویژه، آن‌ها فقط با تلفن همراه و بدون اینترنت می‌توانند توییت کنند.

گفت‌وگویی که می‌خوانید، از سری نوشته‌های نشریه جدلیه [۱] برای انعکاس صداهای متفاوت از داخل خاورمیانه، شمال آفریقا و جنوب آسیا یا خارج از آن است که در آن به کارکرد توییتر به عنوان یک رسانه موثر در تحولات خاورمیانه پرداخته شده است.

بوتینا حامد کاظم، فعال رسانه‌ای و مدیر توسعه استراتژی کسب و کار در سازمان تولید رسانه‌ای دبی است که شش کانال ماهواره‌ای، سه روزنامه و یک ایستگاه رادیویی دارد. او قبل از پیوستن به DMI، مدیر کانال نور دبی بود.

به علاوه، او فیلمی به نام "نامه به فلسطین" ساخته که در سراسر فلسطین و در جشنواره بین‌المللی فیلم دبی به نمایش در آمده است. او همچنین در فعالیت‌های بشردوستانه فعالیت داشته و به دنبال کمک به ایجاد یک یتیم‌خانه در نپال با کمک یک موسسه خیریه مستقر در دبی، سفیر حسن نیت نامیده شده است. همچنین در سازمان‌های جوانان و ورزش، در زمینه مبارزه با مواد مخدر، ایجاد پناهگاه سیل در پاکستان و در ارسال کمک به غزه و... فعال بوده است. کاظم در کانادا تحصیل کرده و در @butheina توییت می‌کند.

جدلیه: فکر می کنید بهترین جنبه توییت کردن و توییتر چیست؟

بوتینا حامد کاظم: فوریت در تولید خبر، چه شما در حال تولید آن باشید چه گیرنده آن. به نظر من به هنگام بودن، تنوع و ارزش اطلاعات در توییتر با هیچ ابزار دیگری قابل مقایسه نیست. سادگی استفاده، ویژگی دیگری است که از فیس بوک و اینستاگرام [۲] در حوزه شبکه‌های اجتماعی چندان عقب نیست. این ویژگی‌ها فضایی را به وجود می‌آورد که نسبت به رسانه‌های دیگر تعداد بیشتری تولیدکننده و مصرف‌کننده داشته باشد.

به عنوان یکی از اولین استفاده‌کنندگان از این ابزار در سال ۲۰۰۹، درباره این رسانه و عملکرد ویژه‌ و امکاناتش برای در میان گذاشتن افکار و تبادل آرا خیلی خوشبین بودم. تا سال ۲۰۱۲، من هم مثل خیلی‌های دیگر خود را از جبرگرایی تکنولوژیک سرخورده دیدم و در استفاده از این رسانه که ابعاد تاریک استفاده از آن در منطقه روشن شده است محتاط‌‌تر شدم.

شما با چه محدودیت‌هایی در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی‌ در استفاده از توئیتر مواجه شدید؟

بوتینا حامد کاظم: یکی از داوطلبان در مرز به من گفت زمانی که با بچه‌هایت در نیمه شب فرار می کنی و از ترس گلوله‌ها اینور و آنور می‌روی، وقتی اعضای بدنت را از دست می‌دهی و باید جسدها را دفن کنی، برای توییت کردن و عکس گذاشتن زیاد وقت نداری. این به آن معنی نیست که مردم در این مناطق به اهمیت رسانه‌ها آگاه نیستند، اما ذات تباد‌ل های رسانه‌ای با اینکه تنها در شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر حضور داشته باشی تفاوت دارد. تنها در مناطقی که ما بازدید کردیم، با اینکه در همه اتاق‌های بیمارستان‌ها یک لپ تاپ وجود داشت، اطلاعات از طریق سی دی رام‌های قاچاق و از طریق بلوتوث موبایل‌های ابتدایی (تلفن‌های هوشمند وجود نداشت) و از طریق فلش مموری‌ها رد و بدل می‌شد و هدف آنها را هم تامین می‌کرد. (عکس: بوتینا حامد کاظم، منبع: جدلیه)

این واقعیت که با توییت کردن نمی توانی جان هیچکس را نجات بدهی، جدی‌ترین بخش آن است. مهم نیست که چقدر پشتکار داشته باشی. پیش از آن هرگز با بی فایدگی علامت @ مواجه نشده بودم.

بیش از همه، زمانی که تابستان به مرزهای‌هاتای وکیلیس ترکیه - سوریه سفر کردم به این نکته پی بردم. بیشتر مردم با جنگی مواجه شده بودند که حتی فرصت خواندن اخبار آن را از طریق توییتر نداشتند و در حالی که # هشتگ سوریه [۳]، هنوز در فهرست موضوعات مهم است، بیشتر اخبار آن از خارج از میدان جنگ می‌آید. آمار کشته شدگان آن به ۴۰ هزار نفر رسیده و فضای توییتر همچنان پر است از حمایت، اظهار نظر، مخالفت و مجموعه‌ای از نظرها در # سوریه.

یکی از داوطلبان در مرز به من گفت زمانی که با بچه‌هایت در نیمه شب فرار می کنی و از ترس گلوله‌ها اینور و آنور می‌روی، وقتی اعضای بدنت را از دست می‌دهی و باید جسدها را دفن کنی، برای توییت کردن و عکس گذاشتن زیاد وقت نداری. این به آن معنی نیست که مردم در این مناطق به اهمیت رسانه‌ها آگاه نیستند، اما ذات تباد‌ل های رسانه‌ای با اینکه تنها در شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر حضور داشته باشی تفاوت دارد. تنها در مناطقی که ما بازدید کردیم، با اینکه در همه اتاق‌های بیمارستان‌ها یک لپ تاپ وجود داشت، اطلاعات از طریق سی دی رام‌های قاچاق و از طریق بلوتوث موبایل‌های ابتدایی (تلفن‌های هوشمند وجود نداشت) و از طریق فلش مموری‌ها رد و بدل می‌شد و هدف آنها را هم تامین می‌کرد.

لازم نیست بگویم که هنوز مرزهای زیادی در منطقه منا وجود دارد که باید شکسته شوند؛ مثل سانسور، پهنای باند محدود، تاکتیک ارعاب، محدودیت‌های زبانی (با وجود تلاش‌های مرکز ترجمه توییتر) و نرخ سواد. این به آن معناست که استفاده از آن به قشری از جامعه محدود می‌شود که دسترسی‌های فنی لازم، سواد و درآمد کافی دارند و تکنولوژی، لزوماً همه جانبه و نشان‌دهنده واقعیت‌های روی زمین نیست.

در تجربه شما در استفاده از توییتر، آیا فکر می کنید که این ابزار می‌تواند به بسیج مردم یا پراکنده کردن آنها منجر شود؟ آیا می‌تواند باعث تشویق و بسیج آنها شود یا آنها را تبدیل به تماشاچی خواهد کرد؟

درستش را بگویم توییتر مثل دیگر رسانه‌ها یک شمشیر دولبه است. با وجود این که من شخصاً در استفاده از مزایای آن برای جمع‌آوری اطلاعات و جمع‌بندی آن در برخی از پروژه‌های خود موفق بوده‌ام، مثل پروژه مستند "نامه به فلسطین" (@Ltrs2Palestine) و اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی درباره نقشه سبز امارات در @GreenMapUAE و @NYUSJP و جمع کردن مواد لازم برای بلاگ هنری انتفاضه. من به دور از تعصب، مدافع بهره گرفتن از توییتر به عنوان وسیله‌ای برای سازماندهی و بسیج عمومی هستم.

پنهان شدن در پشت هشتگ می‌تواند شما را فراتر از این ببرد. قطعاً توهمی در مورد اثربخشی آن وجود دارد که می‌تواند خیلی ساده تجربه کاربر مشتاق را در استفاده از این ابزار برای بسیج عمومی در زمینه‌های سیاسی اجتماعی سر ببرد. یک موضوع پربیننده می‌تواند به سرخط اخبار یا میان اخبار اصلی برود. در سال‌های اخیر و در ضمن رشد این رسانه، مدارک کمی وجود دارد که ارتباط مستقیم میان تلاش‌های اجتماعی سیاسی و این رسانه را نشان دهد؛ به خصوص در زمینه استراتژی‌های اثربخش.

مزایای زیادی هم می‌توان برای توییتر برشمرد: مثل امکان نشر فوری اطلاعات (با ایجاد امکان چالش ذهنی)، بسیج گروه‌ها و رده‌های مشخص و امکان وویس باکسی که ارائه می‌کند و آن را تبدیل به یک ابزار مهم می‌کند که باید روی آن حساب کرد. اگر شما در رسانه‌های اجتماعی نفوذ کافی داشته باشید و دنبال‌کنندگان درستی باشید، صدای شما از طریق ۱۴۰ کاراکتر می‌تواند باعث افزایش آگاهی و ایجاد موج در رسانه‌ها شود. پیش از آنکه بتوانیم با تمام وجود به این ابزار به عنوان ابزاری برای گسترش آزادی و پیشرفت نگاه کنیم، تنها باید از چالش‌های پیش رویمان آگاه باشیم.

هرچند ما شاهد خیزشی در زمینه سیاست‌ورزی توییتری در میان تصمیم‌گیرندگان دولت‌ها و سایر نهادهایی هستیم که از توییتر در ارتباطات خود استفاده می کنند، اما در عمل ارتباطات موثر ناچیزی به وجود می‌آید و در نتیجه اثر چندانی درجهان واقعی سیاست ندارد. آخرین باری که کسی در توییتر سازمان ملل یا کاخ سفید یا صدها نمونه دیگر توییت کرده و جوابی گرفته چه کسی بوده است؟

توییتر به جای اینکه محلی برای گفت و گو باشد، هر روز بیش از گذشته نقش یک تابلوی اعلانات یا بلندگو را پیدا می‌کند و این مسئله از میزان شیفتگی نسبت به آن می‌کاهد. در حالی که استثناهایی در این زمینه وجود دارد، مثل توییتر شیخ زاید یا داهی خلفان (@ABZayed و @Dahi_Khalfan) در امارات که خودشان شخصاً پای حساب کاربری‌شان هستند و با کاربران در ارتباطند. هنوز چیزهای زیادی باید در این زمینه یاد گرفت و راهی طولانی را باید پیمود.

همچنین توییتر بر تداوم و افزایش قدرت گروه خاصی از خبررسانان بومی افزوده است. به خصوص در میان انگلیسی‌زبان‌ها به دلیل دسترسی به سازمان‌ها، افراد و روزنامه‌نگاران، به ابزاری متناسب برای همه مفسران و درباره همه موضوعات مرتبط با اعراب تبدیل شده است. این مسئله در سطوح مختلف مسئله‌ساز است؛ چون به عواقبی مانند تقلیل دادن نتایج، یا روزنامه‌نگاری زرد و در مواردی ارائه اطلاعات نادرست از وقایع خیابانی می‌شود.

نیمه تاریک توییتر این است که این رسانه می تواند باعث اشاعه شایعات شود. همچنین، این رسانه ظرفیت هراس‌افکنی دارد و می‌تواند باعث گسترش موارد افترا و تهمت در مسائل حماسی شود. همچنین ما مردمی داریم که تا حد مرگ توییت می‌کنند. آنها در مسیر تبعید و زندان نیز توییت می‌کنند. نمونه‌های این موضوع، حمزه الخشفری، احمد احمد عبدالحق و علا عبدالفتاح هستند. چه شما با کنشی که در مورد آنها صورت می گیرد یا خودشان انجام می‌دهند موافق باشید یا نه، واقعیت این است: محدودیت همیشه وجود دارد.

از سوی دیگر، مزایای زیادی هم می‌توان برای توییتر بر شمرد: مثل امکان نشر فوری اطلاعات (با ایجاد امکان چالش ذهنی)، بسیج گروه‌ها و رده‌های مشخص و امکان وویس باکسی[۴] که ارائه می‌کند و آن را تبدیل به یک ابزار مهم می‌کند که باید روی آن حساب کرد. اگر شما در رسانه‌های اجتماعی نفوذ کافی داشته باشید و دنبال‌کنندگان درستی باشید، صدای شما از طریق ۱۴۰ کاراکتر می‌تواند باعث افزایش آگاهی و ایجاد موج در رسانه‌ها شود. پیش از آنکه بتوانیم با تمام وجود به این ابزار به عنوان ابزاری برای گسترش آزادی و پیشرفت نگاه کنیم، تنها باید از چالش‌های پیش رویمان آگاه باشیم.

در یکی از پست‌های وبلاگ‌تان فهرستی از صد زن قدرتمند عرب ارائه کرده‌اید و در پاسخ به فهرست دیگری که توسط تجار عرب ارائه شده پرسیده‌اید: ما چگونه قدرت را تعریف می‌کنیم؟ به نظر شما چه چیزی یک زن عرب را قدرتمند می‌سازد؟ چه فاکتورهایی را در تعریف قدرت در نظر می‌گیرید؟

بیش از همه، زمانی که تابستان به مرزهای‌هاتای وکیلیس ترکیه- سوریه سفر کردم به این نکته پی بردم. بیشتر مردم با جنگی مواجه شده بودند که حتی فرصت خواندن اخبار آن را از طریق توییتر نداشتند. آمار کشته شدگان این جنگ به ۴۰ هزار نفر رسیده و فضای توییتر همچنان پر است از حمایت، اظهار نظر، مخالفت و مجموعه‌ای از نظرها در # سوریه. (عکس: بوتینا حامد کاظم در میان کودکان پناهنده سوری در مرز ترکیه، منبع: جدلیه)

آن فهرست یک نمونه است. آن فهرست در واقع تمرینی بود برای به چالش کشیدن تعاریف سنتی از قدرت تا آنجا که معیارها، تصمیم‌گیرندگان و روندی را که منتج به ارائه چنان فهرست‌هایی می‌شود به چالش بگیرد. من همچنین امیدوار بودم که این فهرست بتواند مردم را تشویق کند که فهرست‌های خودشان را تهیه کنند تا به این ترتیب، ما با گروهی از زنان آشنا شویم که رسانه‌های بزرگ لزوماً به آنها دسترسی ندارند. من دوست داشتم صدها فهرست ببینم که در آنها نام‌هایی وجود دارد که پیش از این هرگز نام‌شان را نشنیده‌ایم. تهیه کننده فهرست، افراد قدرتمند را از زاویه دید خود معرفی می‌کند و آن فرد می‌تواند معلمش، رئیسش، همسایه یا مادربزرگش باشد.

برخی از چالش‌هایی که من دوست داشتم به آنها اشاره کنم تنها به تعریف قدرت برنمی‌گشتند. بلکه به تعریف "عرب" هم مرتبط بودند. من متوجه شدم که در لیست مرجع، زنان برخی کشوهای عرب به دلایل خاصی در نظر گرفته نشده بودند؛ کشورهای مثل لیبی، عراق و جیبوتی. زنان عرب در خارج از جهان عرب نیز در فهرست نبودند و من می‌خواستم به این خطاها هم اشاره کنم. وجه دیگر تفاوت میان قدرت و قدرت مثبت است که احساس کردم در بیشتر فهرست‌ها در نظر گرفته نمی‌شود. فوکو درباره این موضوع زیاد بحث کرده است، اما من تنها می‌خواستم به این موضوع، با در نظر گرفتن زنانی از گروه‌های مختلف سنی، مشاغل مختلف، تفکرات گوناگون و جغرافیای گوناگون اشاره کنم. زنان قدرتمند عرب می‌توانند کسانی باشند که در ایجاد مباحثات و ایده‌های گوناگون نقش داشته‌اند؛ آنهایی که قدرت تصمیم‌گیری فردی داشته‌اند و آنهایی که به تصمیم‌گیرندگان دسترسی داشته‌اند. آنها در خلاقیت‌هایشان، در سهم‌شان در اشتغال و زندگی و در قدرتمند بودن‌شان از نظر جسمی، مشارکت‌شان در گفتمان روشنفکری یا حتی فرهنگ عمومی قدرتمندند، اما دوباره می‌گویم: تمام این‌ها یک نمونه است.

در برنامه گالف نیوز با نام "اتاق بی‌علاقگی" شما اهمیت بایکوت، نفی و تحریم را روی اسرائیل، در نشستی در دوبی توصیف کردید. به نظر شما چه چیزی این عنصر را اثربخش می کند؟

این نشست درواقع یک برنامه ماهواره‌ای بود که به شکل زنده در برنامه زنده‌ای در نیویورک پخش می‌شد. این برنامه که یک سازمان اسرائیلی شریک آن است،‌ بحث‌ها و حرف‌های خودش را داشت.

سیاست "بایکوت، نفی و تحریم"، به عنوان یک سازمان، حامی به کارگیری روش بایکوت نفی و تحریم علیه اسرائیل است تا زمانی که این کشور به قوانین بین‌المللی تن بدهد. این سازمان افراد را برای عمل اجتماعی تقویت می‌کند؛ بدون در نظر گرفتن این که شغل‌شان چیست یا کجا هستند. این سازمان در مورد هر فرد متعهد است و آنها را برای وارد عمل شدن تقویت می‌کند و منتظر اقدامات بین‌المللی یا دولتی در این زمینه نمی‌ماند. به عنوان یک جنبش مردمی با پیامی مشخص، این سازمان مطالبات افراد، موسسات و جنبش‌های دیگر را در سراسر جهان ساده می‌کند؛ مطالباتی درباره توقف خشونت در جهان و حقوق فلسطینیان. این سازمان به عنوان یک استراتژی کارنامه مشخصی دارد که اثربخشی آن را به عنوان وسیله‌ای برای مبارزه بدون خشونت نشان می‌دهد؛ نظیر آنچه در مورد توقف آپارتاید در آفریقای جنوبی اتفاق افتاد.

شما پیشنهاد کرده‌اید که رسانه‌های فلسطینی باید از هنجارهای مرسوم "از طریق ویندوزهای گشوده" فراتر بروند. آیا فکر می کنید این وجه رسانه‌های فلسطینی در نبرد فلسطینیان برای آزادی اثری دارد؟ اثر سیاسی رسانه‌های فلسطینی چیست؟

استفاده از این ویندوزها، البته فرصت‌ها و چالش‌های خود را دارد. فرصت نهفته در این زمینه این است که رسانه‌های فلسطینی جایگاه و صدایی در همه رسانه‌های موجود دارند. چه در رسانه‌های سنتی مانند روزنامه‌هایی که خارج از فلسطین هستند، مانند القدس العربیه، یا بخش اختصاصی فلسطین در السفیر، یا در برنامه‌های پاپ مثل موزیک ویدئوها یا اپراهای کوچک مانند رویای عرب یا در کاریکاتورهایی که هر روز در مطبوعات عربی منتشر می‌شوند. همچنین در برنامه‌های مخصوص شبکه‌های عربی یا حتی از طریق قدرت تصمیم‌گیری نخبگان رسانه‌ای فلسطینی (چه در سطح سردبیری و چه در عرصه عمل) که بسیاری از رسانه‌های پان- عرب را مدیریت می‌کنند.

رسانه‌های فلسطینی از راه ویندوز، جایگاه ویژه‌ای در ایجاد فضایی برای فلسطین و ارائه آن به شکلی غیر قابل جایگزین در قلب‌ها و ذهن‌های ناظران دارند؛ نه اینکه فقط روایتی ملی را در صحنه‌های داخلی بگویند. رسانه‌های فلطسطینی زمانی که تحت نظارت قرار می‌گیرند یا در فضای سازمان‌های غیر فلسطینی وارد می‌شوند، می‌توانند مورد سوء استفاده قرار بگیرند، محدود شوند یا در خدمت خواسته‌های میزبان خود قرار بگیرند. ما این موضوع را به خصوص در مورد شبکه‌های تلویزیون‌ دولتی پان عرب می‌بینیم.

منبع: جدلیه

پانویس:

۱- نشریه انستیتوی مطالعات عربی وابسته به دانشگاه جرج تاون امریکا

۲- شبکه اجتماعی‌ای است که کاربران عکس‌هایی که با استفاده از دوربین تلفن همراه خود می‌گیرند، با دیگر کاربران به اشتراک می‌گذارند.

۳- در شبکه‌های مجازی مانند توییتر و گوگل پلاس، وقتی عده‌ای از سراسر جهان بخواهند درباره موضوع خاصی صحبت کنند و پست بگذارند، کلیدی‌ترین کلمه‌ مربوط به آن موضوع را با علامت هشتگ همراه می‌کنند، مثلا می‌نو‌یسند: #سوریه. به این ترتیب تمام پست‌هایی را که به آن موضوع خاص مربوط می‌شود، در گوگل با علامت هشتگ "برچسب" زده می‌شوند و می شود آنها را جست‌و جو کرد و نوشته‌های مربوط به آن پست را در همه صفحات کاربران مختلف دنبال کرد.

۴- سرویس ویژه توییت با تلفن همراه و بدون اینترنت

نقش رسانه‌ها در جنبش اعتراضی مردم ایران

Sat, 09 Jun 2012 10:38:45 +0000

پانته‌آ بهرامی

پانته‌آ بهرامی - رسانه‌ها را می‌توان به دو گروه «رسانه‌های نوین اینترنتی» که شبکه‌های اجتماعی‌ای چون فیس‌بوک و توییتر زیرمجموعه آن هستند و «رسانه‌های سنتی» مثل روزنامه، رادیو و تلویزیون تقسیم کرد.

استفاده از شبکه‌های اجتماعی طی جنبش اعتراضی مردم ایران در سال ۱۳۸۸ خورشیدی بسیار نوین بود و کاربران این شبکه‌های اجتماعی عمدتاً محدود به طبقه متوسط ایران می‌شدند.

کورش عرفانی، جامعه‌شناس بر این باور است که کاربران و مخاطبان اینترنت با وجود محافظه‌کاری سنتی که در طبقه متوسط وجود دارد از یکسو و نو بودن و عدم شناخت از این وسیله از سوی دیگر باعث شدند که این وسیله به جای ابزار مبارزه، تبدیل به خود مبارزه شود.

او می‌گوید: «در جنبش سال ۸۸ شاهد شرکت طبقه متوسط و لایه‌های بالایی، میانی و تاحدی پایینی طبقه متوسط بودیم که به این شبکه‌ها دسترسی داشتند، لذا به طور خیلی جدی محتوا و روش‌های کاری آن‌ها هم در استفاده از این شبکه‌های اجتماعی تابع ماهیت اجتماعی آن‌ها بود. همانطور که دیدیم در ‌‌نهایت این‌ها نتوانستند از مرزهایی که در پیوند با ماهیت طبقاتی این کار بود فرا‌تر روند. ما شاهد یک نوع درجا زدن از لحاظ محتوایی در استفاده از این شبکه‌ها بودیم که سبب شد جنبش آن آشفتگی را که بر آن حاکم بود نتواند حل کند و لذا درجا بزند. در ‌‌نهایت رژیم موفق شد از این عدم پیشرفت جنبش و فعالانش استفاده کند و راه‌های مهار آن را پیدا کند و در دی‌ماه و بهمن‌ماه ۸۸ آن را به قول خودشان جمع و جور کند.

ابزار مبارزه یا صحنه مبارزه؟

براساس تجربه سال ۸۸ مبارزه در خیابان در خردادماه به اوج خود رسید و از تیر و مردادماه تبدیل به یک مبارزه اینترنتی شد. در واقع اینترنت که قرار بود نقش ابزار مبارزه را بازی کند، تبدیل شد به خود مبارزه و بدین ترتیب این اشتباه و توهم برای بسیاری از کاربران این وسیله اتفاق افتاد که فکر کردند به جای اینکه مسئله را در خیابان دنبال کنند، اگر بنشینند پشت کامپیوتر‌ها می‌توانند‌‌ همان تاثیرگذاری را داشته باشند. بنابراین شروع کردند یکسری از مطالب بسیار محدود را که ناشی از حضور محدود یکسری از کنشگران در خیابان‌ها بود، برای همدیگر ارسال کردن و بدین‌ترتیب یک نوع احساس کاذب مبارزه‌گری را در خودشان به وجود آوردند، در حالی که مبارزه قرار بود در خیابان‌ها تعیین و تکلیف آن رقم زده شود.

مبارزه در خیابان در خردادماه به اوج خود رسید و از تیر و مردادماه تبدیل به یک مبارزه اینترنتی شد. در واقع اینترنت که قرار بود نقش ابزار مبارزه را بازی کند، تبدیل شد به خود مبارزه و بدین ترتیب این اشتباه و توهم برای بسیاری از کاربران این وسیله اتفاق افتاد که فکر کردند به جای اینکه مسئله را در خیابان دنبال کنند، اگر بنشینند پشت کامپیوتر‌ها می‌توانند‌‌ همان تاثیرگذاری را داشته باشند.

در واقع در آن دوران یکنوع ذوق‌زدگی و کشف امکانات رسانه‌های نوین صورت می‌گرفت و هیچکس تجربه مشخصی برای به‌کارگیری این ابزار‌ها نداشت و لذا این اشتباه بزرگ تاریخی صورت گرفت که با وجود اهمیتی که این جنبش در دهه گذشته داشت، به سبب نوعی سردرگمی و تجربه‌گرایی این فرصت از دست رفت. امروز این شبکه‌ها تا حد زیادی تجربه شده‌اند. نه فقط با اتکا به آنچه در سال ۸۸ در ایران اتفاق افتاد، بلکه به خاطر وقایع پس از آن در خاورمیانه و شمال آفریقا. تجربه بهار عربی نشان داد اگر یک پیوند ارگانیک بین کنشگر در خیابان و کاربر پشت کامپیو‌تر وجود داشته باشد با ابتکار عمل‌های برنامه‌ریزی شده و سازماندهی شده می‌توان از این ابزار استفاده بهینه کرد تا بتوان با استفاده از شبکه‌های اجتماعی حرکت را در خیابان پیش برد.»

تجربه بهار عربی، استفاده از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی را به عنوان ابزار مبارزه و نه جایگزینی برای خود مبارزه تائید کرد. فیلم‌های مستند موجود از تجربه انقلاب مصر نشان می‌دهد که کنشگران اینترنتی از اقشار بسیار فقیر اطراف شهر قاهره خواستند که به آن‌ها در میدان تحریر بپیوندند. این حرکت نه توسط اینترنت، بلکه به طور حضور فیزیکی در مناطق فقیرنشین انجام گرفت و بدین‌ترتیب هماهنگی طبقه متوسط با اقشار فقیر و کم‌درآمد صورت گرفت. این تجربه در ایران به کلی نادیده گرفته شد. در تونس کاربران اینترنت صفحه اینترنتی سندیکای کارگران را که زیر چتر دولت بود، حک کردند و روز تظاهرات را در آن درج کردند و بدین ترتیب بخش بزرگی از طبقات زحمتکش را با خود همراه کردند.

رسانه‌های داخل و خارج

رسانه‌های سنتی را می‌توان به رسانه‌های داخل و خارج تقسیم‌بندی کرد. رسانه‌های داخلی که تحت انقیاد جمهوری اسلامی هستند، نمی‌توانستند نقش سازندهای در پیشبرد جنبش بازی کنند.

رسانه‌های سنتی خارج از کشور را نیز می‌توان به سه بخش رسانه‌های دولتی که از سوی دولت‌های غربی حمایت می‌شوند، رسانه‌های سازمانی و رسانه‌های خصوصی مثل تلویزیون‌های ماهوارهای تقسیم کرد.

کورش عرفانی می‌گوید: «رسانه‌های دولتی که از حمایت غرب برخوردارند به عقیده من نمی‌توانند نقش فعالی در جنبش اجتماعی بازی کنند. ممکن است در مقطعی نقش مثبتی را در یک حرکت برانداز ایفا کنند، اما این در صورتی است که استراتژی دولت‌های حاکم بر این رسانه‌ها با این حرکت هماهنگ باشد که رژیم حاکم بر ایران را پایین بکشند. مثل نقشی که رسانه‌ها در سال ۱۳۵۷ بعد از کنفرانس گوادلوپ بازی کردند و به طور جمعی و هماهنگ شده به پای تضعیف رژیم شاه و مشروعیت بخشیدن به خمینی آمدند به عنوان رهبری حرکتی که بعد انقلاب نامیده شد.

کورش عرفانی: در آن دوران یکنوع ذوق‌زدگی و کشف امکانات رسانه‌های نوین صورت می‌گرفت و هیچکس تجربه مشخصی برای به‌کارگیری این ابزار‌ها نداشت. لذا این اشتباه بزرگ تاریخی صورت گرفت که با وجود اهمیتی که این جنبش در دهه گذشته داشت، به سبب نوعی سردرگمی و تجربه‌گرایی این فرصت از دست رفت.

رسانه‌های سازمانی و گروهی تنها در صورتی می‌توانند از رسانه‌های سنتی به نفع جنبش استفاده کنند که در پیوند با آن نظر مثبت داشته باشند و ثانیاً اینکه بدانند چه کار با این پدیده‌ای کنند که به عنوان جنبش اعتراض از آن نام می‌بریم. یعنی اگر به نفع‌اش می‌خواهند کار کنند، آیا دارای استراتژی هستند؟ آیا استراتژی‌شان دارای تاکتیک هست؟

آن رسانه‌های سازمانی می‌توانند در این جنبش‌ها نقش ایفا کنند که به طور سیستماتیک روی پدیده‌ای به اسم مدیریت یا هدایت جنبش‌ها کار کرده‌اند. ما در سال ۸۸ تقریباً می‌توان گفت به جز یکی دو استثناء چنین رسانه‌ای نداشتیم و نمی‌توانستند تعیین تکلیف کنند که آیا بالاخره این جنبش اصلاح‌طلبان است، یا جنبش نخست‌وزیر امام یا جنبش مردم؟ این سردرگمی به نظر من باعث شد تا مدتی پیام‌های بسیار متضاد و متناقضی از این رسانه‌ها ارائه شود و زمانی که این‌ها بالاخره تعیین تکلیف کردند و خواستند به طور جدی از جنبش حمایت کنند، دیگر دیر شده بود و رژیم توانسته بود تهمیدات لازم برای جمع و جور کردن جنبش را پیدا کند.

بخش سوم که رسانه‌های خصوصی هستند، در اوج آشفتگی قرار داشتند. به خاطر اینکه به تبع اینکه منافع صاحب آن رسانه چگونه ایجاب می‌کند، محتوای کاری این رسانه‌ها به شدت تحت تأثیر قرار می‌گرفت. به خاطر این است که برخی‌شان سکوت می‌کنند، برخی‌شان علیه جنبش عمل می‌کنند.»

وظایف رسانه‌ها

کورش عرفانی، سه کارکرد اصلی برای رسانه‌ها قائل است: «خبررسانی»، «روشنگری» و «هدایتگری».

به عقیده این جامعه‌شناس، خبررسانی باید براساس روش‌های عملی روزنامه‌نگاری مثل عینی بودن و دقیق بودن صورت گیرد. در غیر این صورت مؤثر واقع نخواهد شد. روشنگری که به زمینه‌های خبری و چرایی رویداد‌ها می‌پردازد، اگر از سوی کسانی که آگاهی دارند انجام بگیرد و به کشف مستقل پدیده‌ها بیانجامد، تاثیرگذار خواهد بود. هدایت‌گری یا جهت‌دهی نیز قاعدتاً می‌بایستی از سوی کنشگران سیاسی حرفه‌ای دارای دانش صورت گیرد.

کورش عرفانی با تکیه بر این زمینه نظری وضعیت رسانه‌ها در مقطع ۸۸ را اینگونه تحلیل می‌کند: «شوربختانه هیچکدام از این سه کارکرد در آن دوران توسط رسانه‌ها به صورت حرفه‌ای، مستند، دقیق، روشمند و با کیفیت ارائه نشد. این را به صورت مطلق نمی‌گویم، ولی به صورت یک جریان عام بیان می‌کنم. در مورد خبررسانی، هیچ یک از رسانه‌ها پیش‌بینی مکانیسم‌هایی را نکرده بودند که بتوانند با استفاده از منابع مستقل متکی بر خود در داخل کشور خبر‌ها و اطلاعات لازم را بگیرند.

موضوع مهم خبررسانی در جنبش اعتراضی سال ۸۸ تا حد بسیار زیادی تابع شانس و تصادف بود. برای مثال در مورد اطلاع‌رسانی در پیوند با قتل ندا که در خیابان روی داد، اگر دو نفر که در محل حضور داشتند با تلفن‌های دستی‌شان این صحنه را فیلمبرداری نکرده بودند، ما تمام آن انعکاس جهانی و بار رسانه‌ای را که این صحنه توانست در دنیا ایجاد کند، از دست می‌دادیم. مشاهده می‌کنید چقدر ساده خبررسانی تحت تاثیر تصادف و شانس بود؟ این نشان می‌دهد که این رسانه‌ها تا چه حد در زمینه داشتن حداقلی از ساختار پیش‌بینی شده برای به دست آوردن تصاویر و اخبار لازم که بتواند به طور مستقل، دقیق و حرفه‌ای از داخل صورت بگیرد، دست بسته بودند.»

کارکرد رسانه‌ها

کورش عرفانی کارکرد رسانه‌ها را به سه بخش تقسیم می‌کند: نخست «رسانه‌های بازدارنده» که هدف‌شان توقف جنبش است. بسیاری از این رسانه‌ها به خاطر ماهیت و تجربه‌ای که دارند، بسیار ظریف عمل می‌کنند. دوم «رسانه‌هایی که به صورت خنثی عمل می‌کنند» و عملکردشان خودآگاه و ناخودآگاه در جهت تضعیف آتمسفر پوینده‌ای است که در جامعه وجود دارد و سوم «رسانه‌های پیش‌برنده جنبش» که در صورتی که بخواهند می‌توانند تأثیر مثبت بر این روند بگذارند.

موضوع مهم خبررسانی در جنبش اعتراضی سال ۸۸ تا حد بسیار زیادی تابع شانس و تصادف بود. برای مثال در مورد اطلاع‌رسانی در پیوند با قتل ندا که در خیابان روی داد، اگر دو نفر که در محل حضور داشتند با تلفن‌های دستی‌شان این صحنه را فیلمبرداری نکرده بودند، ما تمام آن انعکاس جهانی و بار رسانه‌ای را که این صحنه توانست در دنیا ایجاد کند، از دست می‌دادیم.

او در این زمینه چنین توضیح می‌دهد: «شاید بتوان گفت رسانه‌های دولتی غربی به دنبال حفظ منافعی هستند که معمولاً از سوی وزارت امور خارجه کشورشان به آنها دیکته می‌شود؛ هرچند حدی از استقلال کاری برای این رسانه‌ها قابل تصور است، اما در رابطه با موضوع حساسی مثل یک جنبش رادیکال تغییرآفرین در کشوری بسیار پراهمیت در منطقه‌ای مثل ایران، بسیار ساده‌لوحانه است که تصور کنیم صرف استقلال روزنامه‌نگاری است که حرف اول و آخر را در این زمینه می‌زند. لذا در صورتی که بخواهند و کیفیت لازم را داشته باشند، می‌توانند تأثیرگذار بر سرنوشت جنبش باشند.

در سال ۸۸ من فکر می‌کنم رسانه‌های بازدارنده به‌خصوص رسانه‌های دولتی غربی خیلی خوب عمل کردند و موفق شدند که ترمزهای خیلی سفت و سختی به شتاب اولیه جنبش بزنند. به ویژه با جمع‌آوری چهره‌های شناخته‌شده سیاست در ایران که گرایش‌های محافظه‌کارانه داشتند؛ گرایش‌هایی که در ‌‌نهایت سبب ایجاد سقفی برای جنبش شدند که می‌توانیم از آن به عنوان سقف محدود رادیکالیسم جنبش نام ببریم و به این واسطه جنبش موسوم به جنبش سبز موفق نشد از این سقف خودش را بالا‌تر بکشد و از این نظر می‌توان گفت رسانه‌های بازدارنده موفق عمل کردند.

رسانه‌های خنثی فراوان بودند. رادیو و تلویزیون‌های ماهوارهای که به طور مشخص به سیاست نپرداختند و برنامه‌های عادی خودشان را ادامه دادند، نقش غیر مستقیم یاری دهنده جریان بازدارندگی جنبش اعتراضی ایران را ایفا کردند. رسانه‌های پیش برنده تلاش خودشان را کردند، اما اشکال کارشان در نبود کیفیت بود. هیچکدام از این رسانه‌ها، حال چه سازمانی چه خصوصی، توانایی این را نداشتند که بتوانند برنامه حرکتی منسجم به کنشگران جنبش در داخل کشور ارائه دهند. ازجمله به این دلیل که آمادگی‌اش را نداشتند. افزون بر آن اغلب این رسانه‌ها رسانه‌های خصوصی بودند که نمی‌خواستند وارد مقوله هدایتگری شوند. به خاطر اینکه نمی‌خواستند آینده تجاری خودشان را به خطر بیندازند و آن رسانه‌هایی هم که به عنوان رسانه‌های سازمانی از آنها نام بردیم، به دلیل اینکه پیش‌بینی‌های لازم را نکرده بودند و روی مقوله‌ای به اسم هدایت‌گری کار نکرده بودند، نتوانستند در آن شرایطی که جنبش به پیش می‌رفت، تاکتیک‌ها و راهکارهایی را ارائه دهند که جنبش بتواند موانع را یکی پس از دیگری از سر راه خود بردارد.»

تفکیک بین گفتمان زبربنایی و سیاسی

کورش عرفانی دو مقوله را در رسانه‌ها از هم جدا می‌کند: نخست گفتمان برای دگرگونی‌های زیربنایی و بنیادی مثل برنامه‌های فرهنگی، اجتماعی، تعلیم و تربیت و غیره. دوم گفتمان برای تغییرات سیاسی یا تغییر ساختار حکومت. یعنی برنامه‌هایی که در جهت سازماندهی و آلترناتیوسازی عمل می‌کند: «عدم تفکیک این دو موضوع در رسانه‌ها مخاطبان را دچار سردرگمی و آشفتگی می‌کند و آن‌ها را به نیروهای غیر فعال تبدیل می‌کند. این جدایی‌سازی تکلیف مخاطبان را روشن می‌کند. رسانه‌های فارسی‌زبان هردو این‌ها را به صورت آمیخته دارند و به این دلیل خصلت تأثیرپذیری آن کاهش پیدا می‌کند.»

تجربه بهار عربی نشان داد اگر یک پیوند ارگانیک بین کنشگر در خیابان و کاربر پشت کامپیو‌تر وجود داشته باشد با ابتکار عمل‌های برنامه‌ریزی شده و سازماندهی شده می‌توان از این ابزار استفاده بهینه کرد تا بتوان با استفاده از شبکه‌های اجتماعی حرکت را در خیابان پیش برد.

این جامعه شناس به تجربه رسانه الجزیره در بهار عربی و تفکیک خبررسانی و روشنگری برای رسانه‌های سنتی و هدایت‌گری برای شبکه‌های اجتماعی می‌پردازد و ادامه می‌دهد: «در بهار عربی تجربه‌ای به دست آمد که وجود حتی یک رسانه، مثل مورد تلویزیون الجزیره تا چه اندازه تاثیرگذار است. وقتی شما یک رسانه معتبر دارید که کار حرفه‌ای می‌کند (البته حرفه‌ای به معنای نسبی کلمه است)، حداقلی از استانداردهای رسانه حرفه‌ای رعایت می‌شود. برای جنبش همین حداقل رعایت استاندارد‌ها کافی است. به جای اینکه برخلاف مورد رسانه‌های دولتی بازدارنده در سال ۸۸ به ضرر جنبش‌هایی مثل تونس، مصر و لیبی نقش ایفا کند، به نفع‌شان عمل می‌کند. در پشت تلویزیون الجزیره ما می‌بینیم که منافع دولت قطر وجود دارد. منافع برخی کشورهای بزرگ عربی وجود دارد، اما همین قدر که این رسانه می‌تواند برخوردی را داشته باشد که این برخورد تابع صددرصد منافع مالکانش نیست، به جنبش کمک می‌کند تا بتوانند از آن به عنوان یک ابزار مناسب جهت کارکرد‌های خبررسانی و روشنگری استفاده کند. آنچه تلویزیونی مثل الجزیره نمی‌تواند در آن نقشی داشته باشد، کارکرد جهت‌دهی و هدایت‌گری است که دیگر تا آن حد نمی‌تواند پیش برود. وقتی کنشگران جنبش بتوانند آن دو منظور اصلی یعنی خبررسانی و روشنگری را با حداقل استانداردهای حرفه‌ای ارائه کنند، فقط می‌ماند جهت‌دهی. اینجاست که من این موضوع را به شبکه‌های اجتماعی پیوند می‌دهم.

شبکه‌های اجتماعی می‌توانند نقش هدایت‌گری و جهت‌دهی و رسانه‌های سنتی نقش خبررسانی و روشنگری را ایفا کنند. این تفکیک وظایف رسانه‌ها، انرژی کنشگران را در مسیر بهینه می‌اندازد. چه با آن حجم وسیع خبر، مقالات و گزارش‌هایی با پیش زمینه‌های تاریخی، انرژی کنشگران سیاسی و اجتماعی را از هدف جهت‌گیری منحرف می‌سازد. بنابراین شاید این تقسیم کار باعث نوعی صرفه‌جویی انرژی در کنشگران شود. طبیعی است زمانی که جنبش به اوج خود برسد، این تداخل کار می‌تواند بازگردد که بسیار هم طبیعی است، ولی تا آن زمان می‌توان این بازیافت انرژی کنشگران و کاربران را اجرا کرد.»

در همین زمینه:

اقلیت‌ها و ظرف محدود جنبش سبز

خاستگاه اجتماعی جنبش سبز

جنبش کارگری و تردید نسبت به رهبران جنبش سبز

جنبش سبز و آرمان‌های جوان ایرانی

ایمیل گزارشگر:

pantea@radiozamaneh.com

وبگردی و فن‌آوری‌های نوین

arezoo — Sat, 30 Jul 2011 16:17:25 +0000

سارا روشن

سارا روشن—در وبگردی این هفته رفته‌ام سراغ نمودارهای اطلاعاتی یا اینفوگرافیک‌ها infographics.

هفته پیش تارنمای «ویژآل.آی وای»[۱] معرفی شد. این تارنما محل جمع‌آوری نمودارهای اطلاعاتی(infographics) است؛ مانند فضای اینترنتی یوتیوب (youtube) برای ویدیو یا فلیکر (flicker) برای عکس.

تارنمای «ویژآل.آی‌وای» برای این اهمیت دارد که پیش از این محلی متمرکز برای جمع‌آوری و نمایش نمودارهای اطلاعاتی نبوده است. نمودارهای اطلاعاتی در دنیای رسانه‌ای، تحقیقاتی و تجاری امروز، نقش بسیار مهمی را ایفا می کنند. تا بدان‌حد که سال ۲۰۱۰ را سال نمودارهای اطلاعاتی نامیدند.

نمودار اطلاعاتی چیست؟

اینفو‌گرافیک یا نمودار اطلاعاتی، یک تصویر ثابت یا متحرک از آمار و داده‌ها است؛ بهعنوان نمونه، نمودار آمار بازدید از وبلاگ شما که روی نقشه جهان نمایش داده شده است، نشان می‌دهد ۶۰درصدبازدید‌کنندگان وبلاگ شما از ایران می‌آیند، ۱۵درصداز آمریکا، هشت‌درصداز هند و ۱۳ درصدبقیه از پنج کشور دیگر. این اطلاعات برای شما توسط یک سیستم آمارگیری جمع‌آوری و دسته‌بندی و در نموداری به شکل نقشه جهان نمایش داده می‌شوند. حالا تصور کنید شما علاوه بر کشور بازدیدکننده، می‌خواهید جنسیت او، موضوع مقالاتی را که می‌خواند و مدت زمان بازدید او از وبلاگ‌تان را هم بدانید. جمع‌آوری این داده‌ها بسیار ساده است ولی تنظیم آن در یک نمودار بسیار پیچیده.

بسیاری از شرکت‌های بازاریابی با داده‌های بسیار بیشتر و پیچیده‌تر سرو‌کار دارند. به این منظور در سال‌های گذشته تخصصی به وجود آمده است برای طراحی نمودارهای اطلاعاتی. به این ترتیب این نمودارها هر روز می‌توانند داده‌های بیشتر و پیچیده‌تری را به سادگی به نمایش بگذارند.

تارنمای ویژآل.آی‌وای در سرعت بخشیدن این مسیر و عمومی کردن این داده‌ها و طرح‌ها می‌تواند نقش مهمی ایفا کند.

تارنمای جمع‌آوری نمودارهای اطلاعاتی

این تارنما فقط برای جمع‌آوری و نمایش نمودارهای اطلاعاتی نیست. شما می‌توانید از طرح‌های آماده این تارنما برای به نمایش گذاشتن داده‌های خودتان استفاده کنید. به عنوان مثال می‌توانید این سایت را به نام کاربری توییتر خودتان وصل کنید و رفتار خودتان و کسانی که مطالب شما را در توییتر دنبال می‌کنند بررسی کنید. من این کار را انجام دادم و از نمودار من که به شکل یک زن کت و شلوارپوش بود، معلوم شد که فعالیت من بسیار کم و محدود به موضوعات سیاسی است و بیشتر به نوشته‌های دیگران در ساعت‌های کاری لینک می‌دهم. موضوع اصلی توییت‌های من در مورد ایران است و بیشتر کسانی که مرا دنبال می‌کنند و یا من آن‌ها را دنبال می‌کنم به موضوع ایران علاقه‌مند هستند. خب! این اطلاعات جدیدی برای من نیست ولی نموداری که در این سیستم تنظیم شده بسیار جالب و مشخص است.

نمودارهای اطلاعاتی یا اینفوگرافیک‌ها کاربردهای بسیاری دارند. مثلا همین سایت توییتر که در سال گذشته در بسیاری از انقلاب‌ها و اعتراض‌های مردمی توجه زیادی را به خود جلب کرد، برای سالگرد پنج‌‌سالگی‌اش به جای یک کیک تولد یک اینفوگرافیک روی سایتش منتشر کرد که تاریخچه توییتر را بسیار ساده شرح می‌داد.

توییتر چگونه شروع شده و در چه اتفاق‌های دنیا تاثیرگذار بوده است. مهم‌ترین اتفاق ماه ژوئن ۲۰۰۹ انتخابات ایران و اعتراض‌های مردم معرفی شده است.

چه کسی بیشترین تاثیر را در تارنمای توییتر دارد؟

تارنمای توییتر هر روز به خصوص در دنیای رسانه و سیاست نقش مهم‌تری را ایفا می‌کند. هفته پیش یک شرکت کوچک، تارنمایی به نام تویت لول (twee level) منتشر کرد که در آن می‌توان تاثیرگذارترین کاربران توییتر را در مورد هر موضوع پیدا کرد. [۲] به‌عنوان مثال وقتی من در قسمت جست‌وجوگر این تارنما کلمه ایران را وارد کردم، در یک نمودار ساده نشان داده شد چه کاربرانی بیشترین توییت‌ها را در مورد ایران نوشته‌اند و چه کلماتی در توییت‌ها با ایران پیوند خورده است.

نمودارهای اطلاعاتی شناخته‌شده

یکی از شناخته‌شده‌ترین نمودارهای اطلاعاتی یا اینفوگرافیک‌هایی که در دنیای فن‌آوری جدید به عنوان نمونه از آن یاد می‌شود، ویدیویی است در مورد بحران اعتباری[۳] که نشان می‌دهد این بحران اعتباری به چه شکل شروع شده است و دلایل آن چیست (نگاه کنید به این کلیپ).

یک اینفو گرافیک دیگر که روز یکم جولای به مناسب روز اینفوگرافیک روی تارنماهای فن‌آوری جدید منتشر شد، نمودار گرافیکی ۶۰ ثانیه اینترنت است. در این نمودار آمده که در ۶۰ ثانیه ۱۶۸ میلیون ایمیل فرستاده می‌شود و بیش از ۱۳ هزار اپلیکشن برای آیفون دانلود می‌شود. یا این‌که در فیس‌بوک ۶۹۵هزار مطلب به اشتراک گذاشته می‌شود و در جست‌وجو گر گوگل ۶۹,۴۴۴۵کلمه جست‌وجو می‌شود.

یکی دیگر از معروف‌ترین نمودارهای گرافیکی دنیا، نموداری است که در سال ۱۸ توسط یک فرانسوی به نام
Charles Joseph Minard، طراحی شده و در آن تصرف‎‌های ناپلئون به تصویر کشیده شده است. متخصصان می‌گویند در این طرح که در یک صفحه A4 جا می‌شود اطلاعات یک کتاب ۲۰ صفحه‌ای به‌طور نوشته جا نمی‌شود.

یکی دیگر از تارنماهایی که می‌خواهم معرفی کنم، تارنمای گپ ماندر (Gap minder) است. [۴] در این تارنما داده‌های آماری زیادی جمع‌آوری شده است. این داده‌ها از کشورهای مختلف و سازمان‌های جهانی از جمله سازمان ملل، صلیب سرخ، عفو بین‌الملل، بانک جهانی و دیگر مراکز است.

همه این داده‌ها در یک انیمیشن یا پویا‌نمایی از سال ۱۸۰۰ تا امروز نمایش داده می‌شود. مثلاً در این نمودار نسبت درآمد مردم ایران را نسبت به سلامتی این کشور در مقایسه با همین معیارها در کشور هلند می‌بینید.

بسیاری از پژوهشگران از این آمار و نمودارها در تحقیقات خود استفاده می‌کنند.

این نمودارها البته فقط استفاده اطلاعاتی ندارند بلکه از بسیاری از آن‌ها برای کارهای هنری و سرگرمی هم استفاده می‌شود؛ به‌عنوان نمونه در تارنمای «ما احساس خوبی داریم» Wefeelfine اطلاعات وبلاگ‌های دنیا جمع‌آوری می‌شود و نشان می‌دهد وبلاگر کشورهای مختلف در یک روز چه احساسی دارند. [۵]

در دنیای امروز داده‌های موجود نه تنها در تحقیقات علمی و اجتماعی بلکه در دنیای بازاریابی و تبلیغات اینترنتی نقش بسیار مهمی دارند. در این میان با موج عمومی‌سازی اطلاعات، نقش نمودارهای اطلاعات بسیار مهم و کلیدی شده است.

پی‌نوشت‌ها:

۱- اینجا.

۲- اینجا.

۳- اینجا.

۴-اینجا.

۵-اینجا.