جداسازی

دانشجویان به تفکیک جنسیتی تن نمی‌دهند

Maryam — Wed, 19 Oct 2011 11:05:47 +0000

نعیمه دوستدار

نعیمه دوستدار- چهره دانشگاه تغییر کرده است. حرکتی که از مدت‌ها پیش وعده انجام آن داده می‌شد، حالا کم‌کم عملی شده است و از گوشه و کنار خبر می‌رسد که سنگرها یکی‌یکی فتح شده‌اند. قرار است تا چند وقت دیگر، دخترها و پسرها کاملاً از هم جدا شوند. خیلی جاها درهای ورود و خروج جدا شده است و خیلی جاهای دیگر مثل آزمایشگاه‌ها و سالن‌های مطالعه، دختران و پسران از هم تفکیک شده‌اند. در بعضی دانشگاه‌ها دیگر همه کلاس‌ها جدا برگزار می‌شوند. طرحی که با انقلاب فرهنگی کامل نشد، حالا با شکل و شمایل جدیدتر در حال اجراست. دانشجوها در چند دانشگاه تجمع کرده‌اند و اعتراض‌ها ادامه دارد، اما نقطه پایان جداکردن زنان و مردان از یکدیگر کجاست؟

هنوز سال تحصیلی جدید شروع نشده بود که خبر رسید در بعضی دانشگاه‌ها، دانشجوها هنگام ثبت نام متوجه تغییرهای جدی در برنامه‌های درسی شده‌اند. در برنامه‌های جدید، کلاس‌های دختران و پسران جدا از هم برگزار می‌شدند. مسئولان دانشگاه مشهد پیش از دیگر دانشگاه‌ها اعلام کردند که قرار شده بسیاری از کلاس‌های دروس پایه، تمام واحد‌های دانشگاهی و کارگاهی و همچنین بیشتر واحد‌های تخصصی این دانشگاه را تک‌جنسیتی کنند و برای دانشجویان پسر و دختر کلاس‌های جداگانه در این دانشگاه برگزار شود.

جدایی آغاز می‌شود

دانشگاه امیرکبیر و یزد هم کلاس‌ها را دخترانه و پسرانه کردند. کلاس‌های دوره کارشناسی ارشد در دانشگاه علامه طباطبایی مانند دوره‌های کارشناسی تفکیک جنسیتی شد. رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، ‌واحد ورامین – پیشوا، طرح تفکیک‌ جنسیتی را در ۶۴۷ کلاس این واحد دانشگاهی اجرا کرد. دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، کلاس‌های جداگانه درسی برای دانشجویان دختر و پسر تشکیل داد. دانشگاه‌های فنی- حرفه‌ای و علمی- کاربردی هم اعلام کردند کلاس‌های‌شان را بر اساس تفکیک جنسیتی برگزار می‌کنند.

جمهوری اسلامی ‌می‌کوشد با حربه قرار دادن باورهای دینی و به بهانه اسلامی ‌کردن دانشگاه‌ها، در عمل بخش قابل توجهی از جامعه را از عرصه‌های شغلی، تحصیلی و سیاسی حذف کند

روز سیزدهم ‌شهریورماه جاری، خبرگزاری کار ایران (ایلنا) گزارش داد که غلامرضا خواجه سروری، معاون وزیر علوم، در یك نشست مطبوعاتی، برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی سال تحصیلی جدید را اعلام کرده است. او خبر از تشکیل هفت کارگروه برای اسلامی‌ کردن دانشگاه‌ها داد و گفت که قرار است در هر استان یک پردیس دخترانه ساخته شود.

در برخی دانشگاه‌ها هم طرح تفکیک جنسیتی به شکل‌های دیگری اجرا شد. بعضی جاها بوفه‌ها را از هم جدا کردند، بعضی جاها اتوبوس‌های دختران و پسران از هم جدا شدند و ... این اتفاق ماجرای تازه‌ای نبود. از چندسال قبل، در بسیاری از دانشگاه‌ها تفکیک فضاهای عمومی ‌دختران و پسران مرسوم بوده و حتی دانشگاه علم و صنعت نام خود را در میان پیشتازان این عرصه ثبت کرده است. چند سالی بود که در برخی دانشکده‌های دانشگاه علم و صنعت مانند مهندسی شیمی، برق و چند دانشکده دیگر، دروس آزمایشگاهی، تمام کلاس‌های علوم پایه، درهای ورودی، سایت برخی دانشکده‌ها، سالن‌های مطالعه و حتی آسانسورها تفکیک جنسیتی شده بودند.

از سهمیه‌بندی تا جدایی کامل

این اما روی دیگر سکه‌ای است که با سهمیه‌بندی جنسیتی، زنان را در ورود به دانشگاه، انتخاب رشته و محل تحصیل محدود کرد. بر اساس گزارش‌ها و آمارهای رسمی‌ منتشر شده از سوی وزارت علوم و سازمان سنجش آموزش کشور، در طول چندین سال برگزاری مداوم کنکور، یعنی ۲۸‌سال، دانشجویان پسر از حیث پذیرش در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و حتی از لحاظ فارغ‌التحصیلی از این مراکز پیشتاز بودند، اما از سال تحصیلی ۷۷- ۷۶ این روند تغییر کرد. این بار دانشجویان دختر در ورود به دانشگاه جلو افتادند. تعداد دختران دانشجوی کشور از ۲۳‌درصد کل دانشجویان در سال ۵۷، به ۶۳درصد در سال ۸۵ رسید؛ یعنی طی ۲۷سال، حدود سه برابر افزایش یافت.

چنان که تا قبل از سال ۱۳۸۹، سهم دختران از کل جمعیت دانشجویی کشور بیش از ۶۰درصد دانشجویان ایران گزارش می‌شد، اما حالا بالاخره این ترکیب با تمام تلاش‌هایی که برای محدود کردن فرصت‌های دختران انجام شد به هم خورده است: از یک میلیون و ۵۴هزار و ۴۰۸نفر که در کنکور ۸۹-۹۰ پذیرفته شده‌اند، ۷/۴۸درصد را دختران و ۳/۵۱درصد را پسران تشکیل داده‌اند. اتفاقی که مسعود ‌هادیان دهکردی، رئیس موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی در گفت‌و‌گو با خبرگزاری مهر، آن را نشانه تمایل بیشتر پسران به تحصیل بیان می‌کند؛ نه نتیجه تلاش این چند سال برای محدود کردن دختران.

سفره ما را جدا پهن کنید

داستان تفکیک جنسیتی یک داستان قدیمی در فرهنگ ایرانی است. خیلی پیش از آن‌که گفتمان رسمی ‌و حکومتی بخواهد دست به تفکیک بزند، عرف و سنت مذهبی این تفکیک را انجام داده است. از گذشته، سفره‌های زنانه و مردانه جدا از هم پهن شده‌اند و زنان و مردان در آیین‌های اجتماعی و خانوادگی از هم جدا بوده‌اند. با پیروزی انقلاب اسلامی، گفتمان رسمی ‌این تفکیک را به عنوان خواست عمومی ‌جامعه ترویج کرد. فضاهای عمومی ‌با تابلوی "خواهران" و " برادران" از هم جدا شدند. چند سالی، جدا کردن فضای اتوبوس‌های شهری و بعدها مترو دغدغه بزرگ مسئولان شد و تاسیس بیمارستان، دانشگاه و حتی پارک‌های زنانه در دستور کار قرار گرفت.

در تمام این دوره‌ها، همواره دو نگاه به این مسئله وجود داشته است: نگاهی که این جداسازی را خواست زنان و جامعه و همسو با نیازهای آنان می‌داند و نگاهی که آن را بهانه‌ای برای محدود کردن حضور و مشارکت اجتماعی زنان می‌بیند. موافقان این نگاه معتقدند زنان با این نوع جداسازی‌ها نه تنها احساس آزادی و امنیت بیشتری می‌کنند بلکه زمینه برای حضور و مشارکت فعال‌تر آنها در اجتماع فراهم می‌شود. این گروه معتقدند خواست عمومی ‌زنان هم همین است؛ آن‌ها در فضاهای تفکیک شده راحت‌ترند.

طبیعی است که نمی‌توان گروهی از زنان را که چنین احساس و عقیده‌ای دارند نادیده گرفت. این دسته احساس می‌کنند حضور در محیط‌های زنانه به آن‌ها آزادی عمل بیشتری می‌دهد و می‌توانند بدون دغدغه نگاه و حضور ناامن مردانه، فعالیت کنند. این دسته از زنان در بوفه‌های جدا، اتوبوس‌های جدا و دانشگاه‌های جدا از مردان راحت‌ترند و این جدایی را در راستای اعتقادات دینی‌شان می‌دانند و از آن استقبال می‌کنند. به همین دلیل بود که بسیاری از طرح‌های مشابه گاه با استقبال عمومی در جامعه اجرا شدند و کمترین واکنش را برانگیختند. با تکیه بر همین نگاه است که مدیركل دفتر امور فرهنگی وزارت علوم، دکتر جلیل دارا، هجدهم مهر امسال در گفت وگو با پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت علوم گفت: "ایجاد دانشگاه دخترانه در هر استان به معنای احترام به جامعه بانوان دانشگاهی كشور و ایجاد فضایی مطابق خواسته‌های آن‌ها خواهد بود. تأسیس این دانشگاه‌ها از این باب كه دانشجویان دختر می‌توانند در كنار خانواده‌ خود باشند و در فضای فرهنگی متعلق به فرهنگ بومی خود زندگی كنند می‌تواند بسیاری از دغدغه‌های آنان را رفع كرده و از مشكلات احتمالی آن‌ها بکاهد."

با این نگاه شاید عجیب نباشد اگر این جداسازی‌ها حتی در محیط دانشگاه هم مورد استقبال عده‌ای از دختران واقع شود و مشارکتی در اعتراض علیه آن نداشته باشند. این چیزی است که زینب پیغمبرزاده، فعال دانشجویی و از معترضان سهمیه بندی جنسیتی در دانشگاه‌ها هم آن را تایید می‌کند و می‌گوید: "طبیعی است که تعدادی از دختران بخصوص دختران مذهبی علاقه داشته باشند در محیط‌های جداگانه درس بخوانند. آن‌ها به بودن در پشت پرده عادت کرده‌اند و دنبال فضایی می‌گردند که در آن راحت باشند."

اسلامی کردن یا حذف زنان؟

در مقابل، نگاه دیگری هم هست که این اقدامات را ناشی از نگاه ایدئولوژیک حکومت و در راستای حذف حضور و مشارکت اجتماعی زنان می‌داند. به اعتقاد مخالفان، تفکیک جنسیتی در واقع ناشی از هراس حکومت از قدرت گرفتن زنان و رشد اجتماعی- سیاسی آن‌هاست. بر اساس این نگاه رشد حضور زنان در محیط‌های علمی‌ آینده‌ای را نوید می‌دهد که در آن زنان در پست‌های کلیدی‌تر و حساس‌تری نقش خواهند داشت. با بالارفتن آگاهی‌های جنسیتی و اجتماعی، زنان دیگر تنها عضو پذیرنده و تاییدکننده جامعه نخواهند بود و این به معنای بالا رفتن مطالبات اجتماعی این دسته است.

بر اساس گفتمان حاکم بر نظریه تفکیک جنسیتی، مهم‌ترین هدف اجرای این طرح، اجرای کامل طرح حجاب و عفاف است و بر این اساس می‌کوشد عفاف را با اعمال فشار بیشتر روی زنان از طریق محدودیت در پوشش و کنترل رفتارهای آن‌ها ایجاد کند

به این معنا، جمهوری اسلامی ‌می‌کوشد با حربه باورهای دینی و به بهانه اسلامی ‌کردن دانشگاه‌ها، در عمل بخش قابل توجهی از جامعه را از عرصه‌های شغلی، تحصیلی و سیاسی حذف کند. این اتفاق در دانشگاه که یک نهاد مدرن است بیشتر ضرورت دارد.

زینب پیغمبرزاده معتقد است: "نیازی که پس از انقلاب اسلامی منجر به انقلاب فرهنگی شد، همچنان وجود دارد. حاکمیت ایدئولوژیک نیاز دارد که ارزش‌هایش را بازتولید کند و این امر به چالش مذهب و دانشگاه می‌انجامد. دانشگاه از معدود جاهایی است که دختران و پسران در آن با هم ارتباط برقرار می‌کنند و این در تضاد با ایدئولوژی است. بنابراین می‌کوشند هرچه بیشتر این محیط را در کنترل داشته باشند."

تفکیک جنسیتی می‌تواند عوارض دیگری هم داشته باشد. بر اساس گفتمان حاکم بر نظریه تفکیک جنسیتی، مهم‌ترین هدف اجرای این طرح، اجرای کامل طرح حجاب و عفاف است و بر این اساس می‌کوشد عفاف را با اعمال فشار بیشتر روی زنان از طریق محدودیت در پوشش و کنترل رفتارهای آن‌ها ایجاد کند و از این منظر نقشی برای ارزش‌های اخلاقی و کنترل رفتارهای نابهنجار قائل نیست و چاره را تنها در حذف زنان می‌بیند. به نظر خانم پیغمبرزاده، از بین رفتن فرصت ارتباط انسانی میان دختران و پسران باعث ناسالم شدن روابط انسانی می‌شود. خشونت، طلاق و از بین رفتن احترام زن از نتایج چنین تفکیک‌هایی است. در این نگاه، زنان به عنوان ابژه جنسی فروکاسته می‌شوند. آن‌ها موجوداتی هستند که باید انتخاب شوند؛ نه فاعلی که تصمیم می‌گیرد و ارتباط برقرار کند.

این جدال ادامه دارد

با این‌که تفکیک جنسیتی با آغاز سال تحصیلی واکنش‌هایی را در میان دانشجویان برانگیخته و در مواردی دانشجویان با پخش شب‌نامه و تجمع به این روند اعتراض کرده‌اند، به نظر می‌رسد این قصه سر دراز داشته باشد. به نظر می‌رسد جداسازی دختران و پسران به لحاظ فرهنگی در شهرهای کوچک و دانشگاه‌های کوچک به خاطر فرهنگ حاکم بر محیط راحت‌تر اتفاق می‌افتد.

از طرف دیگر، با افزایش اعمال فشار بر فعالان دانشجویی، محروم شدن و ستاره‌دار شدن، هزینه فعالیت‌های اعتراضی برای دانشجویان بالا رفته است. خانم پیغمبرزاده می‌گوید: "با اعمال سهمیه‌بندی، تعداد دخترها کم می‌شود. همچنین ورود دانشجویانی با سهمیه بسیج و ... ترکیب دانشگاه را تغییر می‌دهد. با این حال جامعه نسبت به این اتفاق‌ها بی‌تفاوت نیست. دخترها بیش از گذشته با حقوق‌شان آشنا هستند و پسرها هم بیشتر از قبل به برابری اعتقاد دارند. همچنین جنبش‌های صنفی در حمایت از دختران دانشجو واکنش نشان می‌دهند و حساسیت دارند. بی‌تردید، این چالش در دانشگاه‌های بزرگ ادامه پیدا خواهد کرد، هرچند شرایط کلی سیاسی هم در این جریان بی‌‌تاثیر نخواهد بود."

۳۰ سال است تلاش می‌شود زنان و مردان ارتباط کمتری با هم داشته باشند. در این ۳۰سال گرچه گاهی روند جدا کردن زنان و مردان شدت گرفته اما هیچ‌گاه با این جدیت دنبال نشده است. گرچه دولت ادعا می‌کند چندان علاقه‌ای به اجرای چنین طرح‌هایی ندارد و محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌ جمهور ایران، برای بررسی بیشتر این طرح نامه‌نگاری می‌کند، اما مجلس خبرگان رهبری در بیانیه پایانی دهمین اجلاس خود از مسئولان آموزش عالی ایران می‌خواهد طرح تفکیک جنسیتی را در دانشگاه‌ها اجرا کنند. این به آن معناست که جدال بر سر جداسازی زنان و مردان در جمهوری اسلامی همچنان ادامه خواهد داشت.

زیرنویس:

طرح از فیروزه مهاجر. منتشر شده در روزنامه فرهیختگان

در همین زمینه:

همنشینی ممنوع دختران و پسران دانشجو

۱۰ دانشگاه تک‌جنسيتی تا سال آينده راه‌اندازی می‌شود

Mon, 17 Oct 2011 12:50:27 +0000

مدير کل آموزش‌های آزاد و غيرانتفاعی وزارت علوم ايران از فعاليت رسمی پنج مؤسسه تک‌جنسيتی در کشور و راه‌اندازی ۱۰ مؤسسه تک‌جنسيتی ديگر در مراکز استان‌ها خبر داد.

غلام‌علی نادری، مدير کل آموزش‌های آزاد و غيرانتفاعی وزارت علوم در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر از چگونگی پيشرفت طرح ايجاد دانشگاه‌های تک‌جنسيتی در مرکز استان‌های ايران سخن گفت.

نادری گفت: "در حال حاضر، پنج مؤسسه تک‌جنسيتی فعال در کشور داريم که از اين تعداد دو مؤسسه رفاه و ابرار در تهران، مؤسسه‌ طلوع مهر در قم، مؤسسه رسام در کرج و مؤسسه فردوسی طوسی در مشهد فعال هستند."

دو مؤسسه تهران از سال گذشته مجوز گرفته‌اند و سه مؤسسه قم، مشهد و کرج از امسال دانشجو می‌پذيرند.

به گفته وی، مؤسسه طلوع مهر در قم برای دانشجويان پسر و چهار مؤسسه ديگر برای دانشجويان دختر در نظر گرفته شده‌اند.

وی همچنين افزود به‌زودی دريافت مجوز فعاليت برای دو مؤسسه تک‌جنسيتی دختران در تبريز و زاهدان، و يکی ديگر برای پسران در کرج مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

غلام‌علی نادری: از اروميه، شيراز، کرمانشاه، زنجان، ساری و استان‌های خوزستان و گلستان برای راه‌اندازی دانشگاه تک‌جنسيتی درخواست‌هايی دريافت شده است

مدير کل آموزش‌های آزاد و غيرانتفاعی وزارت علوم گفت درخواست‌هايی نيز از اروميه، شيراز، کرمانشاه، زنجان، ساری و استان‌های خوزستان و گلستان برای راه‌اندازی دانشگاه تک‌جنسيتی دريافت شده است.

غلام‌علی نادری افزود: "فعلاً اولويت راه‌اندازی اين مؤسسات برای مراکز استان‌ها است و وقتی مراکز تکميل شدند بر اساس سياست وزارت علوم ممکن است اين مؤسسات در ساير شهرستان‌های غير مراکز استان‌ها هم داير شوند."

پيش از اين محمدحسن شجاعی، مشاور وزير علوم گفته بود: "دانشگاه‌های تک‌جنسيتی از رشد علمی بيشتری برخوردارند و آرامش روانی دختران و پسران دانشجو در اين دانشگاه‌ها بهتر فراهم می‌شود."

برخی مراجه دينی همچون آيت‌الله ناصر مکارم شيرازی و آيت‌الله لطف‌الله صافی گلپايگانی نيز از راه‌اندازی دانشگاه‌های تک‌جنسيتی استقبال کرده‌اند.

غلامرضا خواجه سروی، معاون وزارت علوم ايران تيرماه امسال گفت جمع‌بندی سفرهای استانی نشان می‌دهد که در همه استان‌های ايران، خانواده‌ها خواهان ايجاد دانشگاه‌های تک‌جنسيتی هستند.

به گفته وی "اين‌که وزارت علوم به ايجاد دانشگاه‌های تک‌جنسيتی مجوز می‌دهد و موافق توسعه آن است، موردی است که خود خانواده‌ها و مردم می‌پسندند و وزارت علوم نيز بايد به خواسته مردم پاسخ دهد."

دانشگاه‌های صنعتی شريف و مازندران نيز از آغاز سال تحصيلی کلاس‌های تک‌جنسيتی برگزار می‌کنند.
محمود احمدی‌نژاد، رئيس‌جمهوری ايران، در نامه‌ای خطاب به وزارت علوم در تاريخ چهارشنبه ۱۵ تير ۱۳۹۰، با "سطحی و غيرعالمانه" ناميدن طرح تفکيک جنسيتی دانشگاه‌ها خواهان توقف آن شده بود و کامران دانشجو، وزير علوم ايران نيز پس از اين موضع‌گيری گفته بود ايجاد کلاس‌های تک‌جنسيتی در دانشگاه‌ها متوقف می‌شود.

اين در حالی بود که گروهی از مراجع دينی و مقام‌های اصول‌گرای حکومت ايران واکنش‌های تندی نسبت به سخنان احمدی‌نژاد نشان دادند.

کامران دانشجو خود اسفندماه سال گذشته از گسترش دانشگاه‌های تک‌جنسيتی در همه استان‌ها دفاع کرده بود.

دانشجو گفته بود: "اگر از دانشگاه تک‌جنسيتی بيش‌تر استقبال شد در آن صورت تعدادی از دانشگاه‌ها تبديل به دانشگاه تک‌جنسيتی می‌شود."

به گفته وزير علوم، "اختلاط در دانشگاه‌ها يعنی مناسبات با الگوی غربی، مورد پسند هيچ يک از آحاد ملت، خانواده‌ها و دانشجويان نيست."

وزارت علوم با پيشبرد طرح تفکيک جنسيتی در دانشگاه‌ها عملأ نشان داد که به اين گفته‌های قبلی وزير علوم پايبندتر است.

اسلامی کردن دانشگاه‌های ايران يکی از دغدغه‌های اصلی وزارت علوم ايران است که هم در تغييرات بنيادين در درس‌های علوم انسانی، هم در برکناری استادان دانشگاه‌ها و هم در جداسازی دختران و پسران در محيط دانشگاهی خود را نشان می‌دهد.

همنشینی ممنوع دختران و پسران دانشجو

Maryam — Thu, 25 Aug 2011 14:47:28 +0000

مهسا صارمی

مهسا صارمی-پس از پیروزی انقلاب ۵۷، با اسلامی شدن قوانین و اجباری شدن حجاب، شکل و پوشش دانشجویان در دانشگاه‌ها تغییر کرد، اما دختران و پسران ازهم جدا نشدند. اگرچه طرح جداسازی جنسیتی مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی بود، اما در زمان انقلاب فرهنگی قانونی برای جدا کردن پسرها و دخترها در دانشگاه‌ها تصویب نشد.

طرح جداسازی جنسیتی در دانشگاه‌های کشور که از زمان دولت نهم و دهم در اهداف دولت ومجلس قرار گرفته بود،از اوایل سال ۹۰ به‌طور جدی در وزارت علوم و در میان نمایندگان مجلس مطرحو رسانه‌ای شد. تا به امروز مسئولان برخی از دانشگاه‌های معتبر نیز اعلام کرده‌اند که دستورالعمل وزارت علوم را برای تفکیک دانشجویان دختر و پسر اجرا خواهند کرد و از اجرای این طرح از سال تحصیلی ۹۰-۹۱ در دانشگاه‌هایی نظیر دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه امیرکبیر، دانشگاه شهید چمران و چند دانشگاه دیگر خبر داده‌اند.

جریانی که در حال پیاده شدن است برنامه‌ای بدون دیدگاه مدیریتی است و صرفاً از روی علایق و سلایق شخصی عده‌ای پیاده شده است و می‌توان پیش‌بینی کرد که عده‌ای از مدیران برای گرفتن امتیاز مثبت از نیروهای تندروی مذهبی این کار را انجام می‌دهند

دکتر رضا روستا آزاد، رئیس دانشگاه صنعتی شریف در گفت وگو با خبرگزاری مهر در تیرماه ۹۰ از شوک وارد شده به دانشجویان هنگامی که از محیط دبیرستان به دانشگاه وارد می‌شوند، گفته و یادآور شده است که به منظورعادی‌سازی محیط دانشگاه، با توجه به میزان جمعیت دختران و پسران و فضای دانشگاه، دانشجویان سال اول از این پس در کلاس‌های جداگانه می‌نشینند.

دکتر علیرضا رهایی، رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر نیز با اشاره به طرح جداسازی جنسیتی در دانشگاه‌ها به خبرگزاری مهر گفته است:«چارچوبی که وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در این زمینه تعیین کرده است در دانشگاه‌ها مطرح و هماهنگی‌های آن نیز در دستور کار قرار دارد تا زمانی که این طرح در حد وسیع اجرایی می‌شود مشکلی وجود نداشته باشد.»

همچنین احمد اکبری، رئیس دانشگاه سیستان و بلوچستان، در گفت و گو با خبرگزاری مهر، در تیرماه سال جاری در پیوند با آخرین وضعیت اجرا شدن طرح جداسازی جنسیتی تاکید کرده است که «تفکیک جنسیتی» در «برخی کلاس‌ها» و در «برخی رشته‌های الهیات و کلاس‌های معارف» در حال اجراست.

آتش و پنبه را کنار هم می‌نشانند!

در پی اجرایی شدن طرح جداسازی جنسیتی و دخترانه و پسرانه کردن کلاس‌های دانشگاهی، برخی این طرح را توهین به دانشجویان خوانده‌اند. برخی نیز نظری مخالف با این گروه دارند و جداسازی جنسیتی در دانشگاه‌های کشور را در ادامه طرح«عفاف و حجاب» می‌دانند و بر اسلامی کردن دانشگاه‌ها اصرار دارند.

به گزارش خبرآلاین، سید احمد خاتمی چندی پیش در مراسم نیمه شعبان در میان نمازگزاران قم چنین عنوان کرد: «تفکیک جنسیتی با دین سازگارتر است یا این‌که دختران یک طرف بشنیند و پسران یک طرف، بنده با عقل خودم و با ۴۰ سال تحصیل در علوم دینی این را همراه با دین نمی‌بینم، مراجع بزرگوار ناراحتند.»

این عضو مجلس خبرگان رهبری، مختلط بودن کلاس‌های دانشجویان را اشاعه فرهنگ غربی دانسته است و می‌گوید:«ما از ابتدا، دبستان، راهنمایی و دبیرستان دخترانه و پسرانه داشتیم که این خوب است اما تا می‌رسند به دانشگاه پنبه و آتش را کنار هم می‌نشانند، شما چه فلسفه‌ای می‌توانید برای این موضوع پیدا کنید جز فرهنگ غرب تحلیل دیگری دارد. برخی‌می‌گویند اگر دختر و پسر را در کلاس هم جدا کنیم در بیرون با هم خواهند بود. این چه حرفی است که برخی می‌گویند؟ اگر کاری کنیم که حداقل یک ساعت معصیت نشود، بهتر نیست؟! ایده‌آل این است که به سمت دانشگاه‌های دخترانه و پسرانه برویم، ایده ارزشمندی است و شدنی نیز هست.»

طرفداران اجرای طرح جداسازی جنسیتی، «ضرورت اسلامی کردن دانشگاه‌ها»، «اجرای مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی» و «بهتر شدن بازده درس‌های دانشگاهی» را سه دلیل اصلی خود برای موافقت با این طرح می‌دانند.

مهسا امیدوار، دانشجوی زبان و ادبیات عرب دانشگاه تهران، درباره طرح جداسازی جنسیتی می‌گوید:«هر ماه که از دانشگاه تهران و از در دانشکده به سمت داخل می‌رویم تومارها و بیانیه‌هایی را می‌بینیم که مشخص نیست به کدام گروه و تشکل وابسته است، اما با امضاهای دانشجویان پوشیده شده است؛ به‌طوری که می‌خواهند نامه‌ها را عمومی جلوه دهند. این مسئله تأثر برخی دانشجویان را برمی‌انگیزد. بیانیه‌هایی ازجمله اعتراض به حجاب دانشجویان، اختلاط دانشجویان و اکنون در تایید طرح تفکیک جنسیتی. در حال حاضر می‌توان پرسید، به فرض اگر در کلاس‌های دانشگاه این طرح به اجرا برسد و با موفقیت نیز اجرا شود، آیا پیاده کردن این طرح در تمامی رابطه‌ها میان دانشجویان، در دفتر آموزش دانشکده، در حیاط دانشکده و در دفتر استاد واقعاً امکان‌پذیر است؟ این طرح تا چه حد عملی است و اصلاً تا چه حد قرار است پیش برود؟»

مهسا هم‌چنین در مورد تاثیر اجرای این طرح بر دانشجویان اضافه می‌کند:«جداسازی جنسیتی در دانشگاه توهین به دانشجو و جامعه دانشگاهی است. این طرح را علمایی مانند جوادی آملی، مکارم شیرازی و سبحانی تاکیدی بر موازین اسلامی می‌دانند اما به نظر من به شدت نگاه جنسی بین دانشجویان و انزجار جوانان و دانشجویان از دین اسلام دامن می‌زند.»

طرح جداسازی جنسیتی توهین به دانشجو است

سعدالله نصیری، عضو کمیسیون آموزش مجلس یکی از مخالفان این طرح است. به گزارش خبرآنلاین در بهمن ۸۹ او با بیان این‌که انجام جداسازی جنسیتی در دانشگاه ها امکان‌پذیر نیست، می‌گوید: «ما نمی‌توانیم این بحث‌ها را در شرایطی که مشکلاتی همچون کمبود اعضای هیئت علمی در دانشگاه‌ها و مشکلاتی از این قبیل داریم مطرح کنیم. با توجه به زیرساخت‌های دانشگاهی کشور و سطح بالای شعور و فرهنگ ایرانی ـ‌اسلامی در بین دانشجویان احساس می‌کنم که بحث‌هایی در این رابطه صحیح نیست و امکان‌پذیر هم نیست چرا که نگاه‌های برون‌گرای فرهنگی همچون همین طرح تفکیک جنسیتی بیشتر توهین به دانشگاهیان کشور است.»

به فرض اگر در کلاس‌های دانشگاه این طرح به اجرا برسد و با موفقیت نیز اجرا شود، آیا پیاده کردن این طرح در تمامی رابطه‌ها میان دانشجویان، در دفتر آموزش دانشکده، در حیاط دانشکده و در دفتر استاد واقعاً امکان‌پذیر است؟ این طرح تا چه حد عملی است و اصلاً تا چه حد قرار است پیش برود؟

وی همچنین می‌افزاید:«طرحی که در دهه ۶۰ توسط شورای عالی انقلاب به تصویب رسیده، با توجه به تغییرات با شتابی که در حوزه علم و دانش ظرف بیست و چند سال گذشته صورت گرفته نیازمند بازنگری است، زیرا تفکیک جنسیتی نگاهی یک بعدی در بحث اسلامی کردن دانشگاه‌ها است، اما لازم است که یک نگاه جامع و مکتبی را نسبت به اسلامی کردن دانشگا‌ه‌ها پیشه کنیم.»

مصطفی خسروی، روزنامه‌نگار و فعال دانشجویی نیز در گفت‌گو با زمانه می‌گوید: «ورود به دانشگاه یک مرحله جدید از زندگی جوانان در ایران است. ما در ایران در مقاطع تحصیلی مختلف، مانند راهنمایی و دبیرستان با فضاهایی تک جنسیتی روبه‌رو هستیم، اما در دانشگاه شخصیت این جوان در فضای اجتماعی‌تری قرار می‌گیرد و با افراد، استادان دانشگاه و هم‌کلاسی‌هایی با جنس‌های مختلف برخورد می‌کند که در این زمان محیط دانشگاه به نسبت محیط آموزشی تک‌جنستیتی که تا پیش از این جوان تجربه کرده، می‌تواند روش بهتر و شاداب زندگی کردن و برداشتن تبعیض‌هایی که در سال‌های تحصیل به شکل تک جنسیتی ناخودآگاه به این جوان تحمیل شده است، را به وی بیاموزد.»

او با اشاره به این‌که در حال حاضر سیستم آموزشی کشور سعی دارد جلوی روند همیشگی آموزش را بگیرد، می‌گوید:«همان‌طور که برای اداره‌ها، مساجد و خیابان‌ها برنامه‌هایی ریختند، برای دانشگاه‌ها نیز برنامه‌ریزی می‌کنند. ای کاش این برنامه‌ریزی‌ها مدیریت شده بودند، اما جریانی که در حال پیاده شدن است برنامه‌ای بدون دیدگاه مدیریتی است و صرفاً از روی علایق و سلایق شخصی عده‌ای پیاده شده است. حتی می‌توانم بگویم این علایق مذهبی هم نیستند و می‌توان پیش‌بینی کرد که عده‌ای از مدیران برای گرفتن امتیاز مثبت از نیروهای تندروی مذهبی این کار را انجام می‌دهند، اما در برخی از دانشگاه‌ها این تفکیک‌ها شدید‌تر و نه تنها فضای آموزش جدا شده بلکه در برخی رشته‌ها شروع به تک‌جنسیتی کردن دانشگاه‌ها کرده‌اند، به عنوان مثال در دانشگاه علم و صنعت که یکی از قطب‌های آموزشی صنعتی و مهندسی ایران است.»

طرح‌هایی مانند طرح جداسازی جنسیتی در دانشگاه‌های ایران، طرح‌هایی تبعیض‌آمیز علیه دانشجویان و زنان است که نه تنها باعث امنیت دانشجویان نمی‌شود و به پیشرفت علمی و فرهنگی در جامعه کمکی نمی‌کند، بلکه روند رشد فرهنگی را نیز به مخاطره می‌اندازد.برای درمان آسیب‌های اجتماعی باید به بررسی آسیب‌های موجود در سطح جامعه پرداخت. تفکیک و جداسازی جنسیتی در مکان‌های آموزشی نه تنها نتیجه‌ای مثبتدربرنخواهد داشت که به آسیب‌های اجتماعی موجود در کشور دامن خواهد زد

جداسازی جنسیتی دانشجویان در ۴۰ رشته دانشگاه‌های ایران

zamaanehnews — Sun, 07 Aug 2011 04:25:18 +0000

۲۰ دانشگاه ايران برای سال تحصيلی ۱۳۹۰ در ۴۰ رشته اقدام به پذيرش «تک‌جنسيتی» دانشجويان می‌کنند.

روزنامه شرق چاپ تهران در شماره يکشنبه ۱۶ مرداد ۱۳۹۰ خبر داده دانشگاه‌های تهران، اميرکبير، دانشگاه اصفهان، محقق اردبيلی، زابل، هنر شيراز، دانشگاه صنعت نفت تهران و سهند تبريز از جمله دانشگاه‌هايی هستند که برخی رشته‌ها را ویژه دختران يا ویژه پسران معرفی کرده‌اند.

رشته‌های علوم اجتماعی، تاريخ، ادبيات، مهندسی معادن، رشته‌های گروه آموزشی هنر و گروه آموزشی رياضی از جمله رشته‌هايی هستند که در آن‌ها جداسازی جنسيتی اعمال شده است.

طرح تفکيک جنسيتی در رشته‌های دانشگاهی در حالی رخ داده که تيرماه امسال محمود احمدی‌نژاد، رئيس‌جمهوری ايران طی نامه‌ای تفکيک جنسيتی در برخی رشته‌ها و دانشگاه‌ها را «اقدامی سطحی و غيرعالمانه» ناميد و خواهان «توقف فوری» آن شده بود.

کامران دانشجو، وزير علوم ايران پس از مخالفت احمدی‌نژاد با طرح تفکيک جنسيتی در برخی رشته‌ها اعلام کرد دستور رئيس‌جمهور را اجرا می‌کند اما اکنون طرح پذيرش تک‌جنسيتی در دانشگاه‌های ايران اجرا شده است.

ايجاد رشته‌های تک جنسيتی، راه‌اندازی کلاس‌های تک جنسيتی و تأسيس دانشگاه‌های تک‌جنسيتی از جمله بحث‌برانگيزترين برنامه‌های وزارت علوم ايران است.

طرح تفکيک جنسيتی در رشته‌های دانشگاهی در حالی رخ داده که تيرماه امسال محمود احمدی‌نژاد، رئيس‌جمهوری ايران طی نامه‌ای تفکيک جنسيتی در برخی رشته‌ها و دانشگاه‌ها را «اقدامی سطحی و غيرعالمانه» ناميد و خواهان «توقف فوری» آن شده بود

کامران دانشجو، تحصيل همزمان دختران و پسران در دانشگاه را «الگوی غربی» می‌داند که مورد «پسند» مردم، خانواده‌ها و دانشجويان «نيست.»

با اين حال وی آماری رسمی و علمی درخصوص مخالفت مردم و دانشجويان با تحصيل هم‌زمان پسران و دختران ارائه نکرده است.

علی مطهری، نماينده مجلس ايران نيز مخالفت احمدی‌نژاد با طرح تفکيک جنسيتی در دانشگاه‌ها را دليلی بر «ليبرال بودن دولت در حوزه فرهنگ» توصيف کرده است.

به گفته وی «اگر بناست اختلاط آزاد باشد بايد روابط جنسی هم مانند دنيای غرب آزاد باشد والا عوارض روحی و روانی در پی خواهد داشت.»

علاوه بر جداسازی جنسيتی در شماری از رشته‌ها و کلاس‌ها، وزارت علوم طرح توسعه دانشگاه‌های تک‌جنسيتی را نيز دنبال می‌کند.

غلام‌علی نادری، مديرکل دفتر آموزش‌های آزاد وزارت علوم ايران ۱۲ مرداد گفت: «مجوز قطعی برای سه دانشگاه غيرانتفاعی تک‌جنسيتی در قم (مؤسسه تک‌جنسيتی پسرانه با عنوان طلوع مهر)، استان البرز (مؤسسه تک‌جنسيتی دخترانه با عنوان رسام) و شهر مشهد (مؤسسه تک‌جنسيتی دخترانه با عنوان فردوسی مشهد)‌ صادر شده است.»

اين مقام وزارت علوم چندی پيش نيز از بررسی تقاضای راه‌اندازی هفت دانشگاه تک‌جنسيتی در ايران خبر داده بود.

پيش از اين نيز محمدحسن شجاعی، مشاور وزير علوم گفته بود: «دانشگاه‌های تک‌جنسيتی از رشد علمی بيشتری برخوردارند و آرامش روانی دختران و پسران دانشجو در اين دانشگاه‌ها بهتر فراهم می‌شود.»

به گفته وی آيت‌الله ناصر مکارم شيرازی و آيت‌الله لطف‌الله صافی گلپايگانی دو تن از مراجع تقليد از راه‌اندازی دانشگاه‌های تک‌جنسيتی استقبال کرده‌اند.

غلامرضا خواجه سروی، معاون وزارت علوم ايران نيز تيرماه امسال گفت جمع‌بندی سفرهای استانی نشان می‌دهد که در همه استان‌های ايران، خانواده‌ها خواهان ايجاد دانشگاه‌های تک‌جنسيتی هستند.

به گفته وی «اين‌که وزارت علوم به ايجاد دانشگاه‌های تک‌جنسيتی مجوز می‌دهد و موافق توسعه آن است، موردی است که خود خانواده‌ها و مردم می‌پسندند و وزارت علوم نيز بايد به خواسته مردم پاسخ دهد.»

کامران دانشجو اسفند سال گذشته از گسترش دانشگاه‌های تک‌جنسيتی در همه استان‌ها دفاع کرده بود.

وزیر علوم گفته بود: «اگر از دانشگاه تک‌جنسيتی بيش‌تر استقبال شد در آن صورت تعدادی از دانشگاه‌ها تبديل به دانشگاه تک‌جنسيتی می‌شود.»

تفکیک جنسیتی و جدال‌های سیاسی

Maryam — Sat, 30 Jul 2011 15:28:09 +0000

فریبا داوودی مهاجر

فریبا داوودی مهاجر- انقلاب که پیروز شد، در شماری از کلاس‌های درس برخی دانشگاه‌های اصفهان و تهران، پارچه‌ای میان دخترها و پسرها کشیده می‌شد و بعضی افراد تند مذهبی بر این جداسازی اصرار می‌کردند. خبر که به آیت‌الله خمینی رسید، وی مخالفت کرد. از آن زمان تا امروز اما مباحث مربوط به جداکردن دختران و پسران در اماکن مختلف به صورت دوره‌ای و سلیقه‌ای وجه‌المصالحه و حتی اهرم فشار گروه‌های مختلف سیاسی بوده است؛ اهرم فشاری که اگرچه روی مردم اعمال شده، اما نافرمانی از آن از سوی مردم نیز همچون نافرمانی از دولت و سیستم سیاسی جمهوری اسلامی تلقی شده است.

بحث جداسازی جنسیتی در دانشگاه‌های ایران به صورت ویژه از شهریور سال ۱۳۸۶ و با اعلام راه‌اندازی دانشگاه دخترانه قم به یک موضوع جدی تبدیل شد. این مسئله از همان ابتدا نه به عنوان اجرای یک دستور مذهبی،بلکه به‌عنوان روشی برای تشدید فشار بر فضاهای دانشگاهی، دانشجویی و امنیتی کردن دانشگاه‌ها مطرح شد.

دانشگاه از مهم‌ترین اماکنی بود که لازم بود چهره یک پادگان به‌خود بگیرد؛چراکه جمهوری اسلامی به دنبال دانشگاهی تحت امر و دانشجویانی گوش به فرمان بود. دانشجویانی که حتی اگر همدلی با فرمانده پادگان ندارند ولی اندیشه تمرد را به خود راه ندهند. از همین‌روجنسیتی کردن دانشگاه‌ها و انواع و اقسام بخشنامه‌های مربوط به حجاب و عفاف برای اثبات قدرت فرمانده و ضرورت اطاعت بی‌چون و چرای دانشجویان بود. در تصور مهندسان امنیتی نهادهای اطلاعاتی تمرین اطاعت‌پذیری به منزله درونی کردن فرهنگ اطاعت در دانشگاه‌ها و تسری آن در جامعه بود.

در همین زمینه صادق زیباکلام، استاد دانشگاه تهران پانزدهم تیرماه سال جاری در گفت‌وگو با پایگاه اطلاع‌رسانی رادیو ایران، شورای عالی انقلاب فرهنگی را مسئول قانونگذاری در کشور ندانست و به صراحت اعلام کرد این موضوع جنبه کاملاً سیاسی و تبلیغاتی دارد. پرویز مظاهری، دبیر انجمن روان‌پزشکی کشور نیز تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌ها را بی‌حرمتی به دانشجویان دانست و به این نکته اشاره کرد که جوان‌های ایرانی افرادی بالغ از نظر روحی و روانی هستند.

بدون شک بحث جنسیتی کردن دانشگاه‌ها و حتی کنترل حجاب نه امری مربوط به زنان و نه امری مربوط به دانشجویان، بلکه موضوعی کاملاً در پیوند با برنامه‌ریزی کلان سیاسی جمهوری اسلامی برای کنترل فضاهای عمومی است که دانشگاه در آن نقش ویژه دارد. تظاهر به اسلامی کردن دانشگاه در واقع ایجاد تقدس و مشروطیت برای تسهیل اجرای چنین طرحی است.به سخنان کامران دانشجو، وزیر علوم در آذرماه ۱۳۸۸ توجه کنید.وی گفته است سیاست تفکیک جنسیتیدر دانشگاه‌ها براساس «جهان‌بینی اسلامی» به اجرا گذاشته خواهد شد. ولی این طرح، آن‌چنان به لحاظ عقلی و امکانات اجرایی فاقد مشروعیت بوده که وی سپس به دلایل دیگری متوسل می‌شود و ادامه می‌دهد چنین سیاستی خواست «خانواده‌ها، مجلس، روحانیون، مراجع تقلید وعلاقه‌مندان به نظام» است.

صرف نظر از دلایل ذکر شده اصولاً طرح موضوعات مربوط به حجاب و عفاف راهی برای تحکیم بیشتر افراد در پست‌های سیاسی و بده و بستان‌های مربوط به آن نیز به شمار می‌رود. چنان‌چه وقتی محمود احمدی‌نژاد از سوی رهبر جمهوری اسلامی بیش از پیش مورد فشار قرار گرفت اعلام کرد که جداسازی جنسیتی اجرا نخواهد شد. کامران دانشجو نیز «اسلام» و خواست همه آن‌هایی را که مصرانه در پی این طرح بودند فراموش کرد. گویی از ابتدا فرد دیگری در این زمینه داد سخن داده بود.دیگر مدافعان این طرح نیز در پی محمود احمدی‌نژاد سکوت پیشه کردند.

نکته قابل بحث اما اینجاست که رئیس دولت دهم در این مسیر حتی اقدام به ظرفیت‌سازی دانشگاه‌های تک‌جنسیتی کرده بود.علی کریمی فیروز، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس به «خبرآن‌لاین» می‌گوید وزارت علوم به‌جز جداسازی دانشگاه‌ها،برنامه‌هایی هم برای تاسیس دانشگاه‌های تک‌جنسیتی دارد.به گفته او، مجلس ایران در این زمینه هرگونه حمایت بودجه‌ای و قانونی را که لازم باشد، فراهم خواهد کرد.

طرح موضوعات مربوط به حجاب راهی برای تحکیم بیشتر افراد در پست‌های سیاسی و بده و بستان‌های مربوط به آن نیز به شمار می‌رود، چنان‌چه وقتی احمدی‌نژاد از سوی رهبر جمهوری اسلامی مورد فشار قرار گرفت اعلام کرد که جداسازی جنسیتی اجرا نخواهد شد

پیش از این کامران دانشجو، وزیر علوم و تحقیقات در آذرماه سال ۱۳۸۸اعلام کرده بود دانشگاه‌های ویژه دختران به منظور «رفاه بعضی ازمتقاضیان» در قالب موسسات آموزشی غیر‌انتقاعی تاسیس می‌شود. پس از آن اعطای مجوز دانشگاه‌های تک‌جنسیتی در دستور کار دولت قرار گرفت و خردادماه سال گذشته، دفتر آموزش‌های آزاد وزارت علوم، تحقیقات وفناوری اعلام کرد سه موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی دخترانه (تک جنسیتی) در تهران مجوز اصلی تاسیس راگرفته‌‌اند.

شهریورماه همان سال شورای گسترش آموزش‌عالی کشور با راه‌اندازی دو موسسهآموزش عالی ویژه دختران به نام‌های «رفاه» و «ابرار»در تهران موافقت کرد. با اندکی توجه درمی‌یابیم تمامی فعالیت‌های دولت محمود احمدی‌نژاد در دوره‌های نهم و دهم پیرامون دانشگاه‌ها، کتاب‌های درسی، بیمارستان‌ها، پارک‌ها و حتی جداسازی اتاق کارمندان زن ومرد و حذف دبیران مرد از مدارس دخترانه برای کاهش فشار روی دولت و برای معامله روی میز قرار گرفته است.

دقیقاً دریافت همین موضوع از سوی ملت است که دستورالعمل‌هایی از این‌دست همواره با بی‌اعتمادی روبه‌رو می‌شود و حتی در صورت اجرا نمی تواند کارکردهای لازم پیش‌بینی شده از سوی مجریان را در پی داشته باشد و همواره به طرحی بر ضد دولت و حکومت تبدیل می‌شود.

تظاهر به تقدس‌گرایی از ابتدا در جمهوری اسلامی به عنوان یک روش برای پیشبرد اراده دولت به کار گرفته شده است. از همان فردای پیروزی انقلاب با همین روش گروه‌های اجتماعی و سیاسی را حذف کردند و اندیشه‌ها و انسان‌ها را به جوخه اعدام سپردند.

اظهار نظر اخیر محمود احمدی‌نژاد درباره انصراف از تفکیک جنسیتی بعد از اصرار فراوان بر اجرایی کردن این طرح به‌خوبی نشان‌دهنده سیاسی بودن بسیاری از دستورالعمل‌هایی است که به نام اسلام اجرا می‌شوند.