قدافی

نخستین انتخابات در لیبیِ پس از قذافی

Fri, 06 Jul 2012 21:09:04 +0000

فرهمندعلیپور

فرهمند علیپور – لیبیایی‌ها برای نخستین بار در نیم قرن اخیر شاهد برگزاری انتخابات پارلمانی در کشور خود هستند. این انتخابات گرچه قرار بود که پیش از این برگزار شود اما ناامنی گسترده و اختلافات موجود میان برخی مناطق لیبی موجب شد تا شورای انتقالی، تاریخ برگزاری این انتخابات را برای دو بار به تعویق بیندازد و سرانجام هفتم ژوئیه را برای برگزاری این انتخابات در نظر بگیرد.

در این انتخابات حدود ۴ هزار نامزد برای کسب ۲۰۰ کرسی پارلمان (کنگره ملی) به رقابت می‌پردازند. سهم احزاب در این رقابت ۸۰ کرسی خواهد بود و ۱۲۰ کرسی باقیمانده سهم نامزدهای مستقل خواهد بود. معمر قذافی که برای نزدیک به ۴۲ سال بر این کشور حکمرانی کرد، و به امپراطور صحرا ملقب شده بود (بیش از ۹۰ درصد سرزمین پهناور لیبی را صحرا تشکیل می‌دهد) هرگز اجازه تاسیس احزاب و برگزاری انتخابات را نداد و طبق قوانین دوران حکومت وی، مجازات تاسیس و یا شرکت در احزاب سیاسی حتی می‌توانست که حکم مرگ را در پی داشته باشد.

پس از خیزش‌های مردمی در کشورهای عربی موسوم به بهارعربی، مردم لیبی نیز علیه حکومت معمر قذافی دست به کار شدند و پس از چندماه درگیری‌های خونین نظامی میان مخالفان و وفاداران به حکومت قذافی و سرانجام مخالفین با حمایت اتحادیه عرب و مداخله نظامی ناتو، توانستند که به عمر حکومت قذافی پایان داده و خود را در آستانه پایه ریزی نظامی تازه بر اساس الگوهای دمکراتیک‌تر دیدند.

در طی یک سال اخیر ده‌ها حزب و تشکل سیاسی در لیبی شکل گرفته و اعلام حضور کرده‌اند که بسیاری از این احزاب در انتخابات امروز و برای اولین بار طعم رقابت و حضور در یک انتخابات را می‌چشند.

از مهم‌ترین این احزاب می‌توان به حزب «عدالت و سازندگی» شاخه اخوان المسلمین لیبی، حزب «وطن» نزدیک به گروهای سلفی، «ائتلاف نیروهای ملی»، «اصلاح و توسعه» حزبی که تشکیل شده از چهره‌های اخوان المسلمینی است و «جبهه ملی» یاد کرد، گروهی که دارای گرایشی لیبرال‌تر هستند.

انتخابات در حالی برگزار می‌شود که در روزهای اخیر برخی از رهبران قبائل شرق لیبی اعلام کرده بودند که این انتخابات را تحریم خواهند کرد. به چند مرکزی که برای برگزاری انتخابات اماده می‌شد حملاتی وارد شد. رهبران این قبائل معتقدند که سهم ین مناطق از کرسی‌ها پائین است اما شورای انتقالی لیبی اساس سهمیه بندی کرسی‌ها را میزان جمعیت مناطق عنوان کرده است.شورای انتقالی به مناطق شرقی کشور ۴۰ کرسی اختصاص داده است و به نواحی غربی ۱۰۰ کرسی را اختصاص دده است. بقیه ۴۰ کرسی نیز به مناطق پهناور جنوبی کشور شده شده است.

ماموریت‌ها، وظائف و چشم انداز پارلمان

مهم‌ترین ماموریت پارلمانی که توسط لیبیایی‌ها انتخاب می‌شود تدوین قانون اساسی جدید و معرفی دولت موقت خواهد بود. با تشکیل این پارلمان قدرت از شورای انتقالی لیبی به این پارلمان محول خواهد شد و در ظرف یک ماه پارلمان موظف به انتخاب و معرفی نخست وزیر تازه لیبی خواهد بود.

کمیسیونی در این پارلمان کار تدوین قانون اساسی را انجام خواهد داد و پس از آن پیش نویس قانون اساسی جدید در صحن عمومی پارلمان به بحث گذاشته خواهد شد و سرانجام این پیش نویس در معرض رفراندوم قرار خواهد گرفت تا نظام آینده لیبی بر اساس آن شکل گیرد.

انتظار می‌رود که در لیبی اخوان المسلمین بتواند در انتخابات پیش رو موفق‌تر از سایر احزاب ظاهر شود، اخوانی‌ها از سال ۲۰۰۵ که سیف السلام قذافی، فرزند معمر قذافی دست به یکسری اصلاحات سیاسی زد، فضای بهتری برای گسترش نفوذ خود در جامعه لیبی به دست آورد. بر همین اساس احتمال پیروزی اسلامگرا‌ها در این کشور پررنگ به چشم می‌آید. شورای انتقالی لیبی نیز چندماه پیش شریعت اسلام را منبع اصلی قانونگذاری در کشور اعلام کرده بود. موضوعی که خود به رونشی نشان از وزن و جایگاه گروههای اسلامگرا در این کشور دارد.

با توجه به اینکه مردم لیبی در مقام مقایسه با مردم تونس همسایه غربی این کشور، گرایش بیشتری به گروههای سیاسی اسلامگرا دارند و با یادآوری این موضوع که در انتخابات پارلمانی در تونس و مصر و اخیرا انتخابات ریاست جمهوری مصر و پیروزی‌های اخوان المسلمین در این انتخابات، به نظر می‌رسد که این جنبش اسلامگرا در لیبی نیز از شانس موفقیت بالایی برخوردار است.

در تونس، کشوری که شعله‌های بهارعربی از آنجا برافروخته شد، طرفداران راشد غنوشی که یک چهره شاخص اسلامگراست توانستند پارلمان و دولت را از آن خود کنند، در مراکش گرچه اعتراضات مردمی موجب برکناری حکومت نشد، اما شاه این کشور برای در امان ماندن حکومتش از بهار عربی، دست به اصلاحات گسترده‌ای زد و در انتخابات پارلمانی که صورت گرفت، اخوان المسلمین به پیروزی دست یافتند و بنکیران، از چهره‌های خاص اسلامگرا و از دوستان قدیمی و همفکران راشد غنوشی توانست پست نخست وزیری را در این کشور عهده دار شود.

در مصر نیز گرچه اخوان المسلمین پیروز هر دو انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری بودند اما نهاد پر قدرت نظامی حاکم بر این کشور، با طرح ابهام‌هایی در خصوص نامزد‌های مستقل راه یافته به پارلمان، نهاد پارلمان مصر را تنها چند هفته پس از شکل گیری‌اش و در آستانه برگزاری مرحله دوم انتخابات ریاست جمهوری منحل کرد.

اکنون باید منتظرماند و دید که انتخابات در پنجمین کشور شمال آفریقا چه نتیجه‌ای در پی خواهد داشت.

پیش‌روی نیروهای مخالف قذافی به سرت

Maryam — Sun, 25 Sep 2011 12:39:44 +0000

نیروهای دولت انتقالی روز گذشته، شنبه ۲۴ سپتامبر به سوی مرکز شهر سرت، یکی از آخرین پایگاه‌های نیروهای هوادار قذافی پیش‌روی کردند.

بر اساس گزارش‌های رسیده از لیبی، نیرهای دولت انتفالی در داخل شهر سرت هستند و به یک کیلومتری مرکز شهر رسیده‌اند.

سرت، زادگاه معمر قذافی رهبر سابق لیبی، در ۴۵۰ کیلومتری شرق طرابلس واقع شده است. هم اکنون طرفداران قذافی با تجمع در دو شهر بنی‌ولید و سرت به مقاومت در برابر نیروهای دولت انتفالی ادامه می‌دهند.

خبرگزاری فرانسه به نقل از عبدل ابراهیم، سخنگوی شورای نظامی مصراته، از کشته شدن هفت نفر از نیروهای دولت انتقالی و زخمی شدن ۱۴۵ نفر خبر داد.

گفته می‌شود که طرفداران قذافی با استفرار در مساجد، ساختمان‌های عمومی و منازل مردم، به نیروهای دولت انتقالی تیراندازی می‌کنند.

خبرگزاری فرانسه به نقل از عبدل ابراهیم، سخنگوی شورای نظامی مصراته، از کشته شدن هفت نفر از نیروهای دولت انتقالی و زخمی شدن ۱۴۵ نفر خبر داد

حمله هفته گذشته نیروهای دولت انتقالی لیبی به سرت در پی مقاومت حامیان قذافی شکست خورد. در حمله صبح شنبه به شهر سرت، هواپیماهای جنگی ناتو از مخالفان قذافی حمایت کردند.

درگیرهای اخیر در لیبی در حالی است که محمود جبریل، نخست‌وزیر شورای انتقالی لیبی روز شنبه، ۲۴ سپتامبر در مجمع عمومی سازمان ملل متحد گفت که یک «لیبی جدید» در حال شکل‌گیری است و مردم لیبی برای رسیدن به دموکراسی، برابری و همبستگی دوباره با جامعه جهانی متعهد شده است.

وی همچنین خواستار رفع توقیف دارایی‌های معمر قدافی از سوی جامعه جهانی شد تا این منابع مالی صرف بازسازی لیبی شود.

کمک‌های مخفیانه جمهوری اسلامی به قذافی

Babak M — Sun, 10 Jul 2011 13:33:01 +0000

سعید بیانی

روزنامه فرانسوی "لوموند" روز چهار شنبه پانزدهم تیرماه یاداشتی را به قلم ناتالی نویگارد در مورد دخالت‌های نظامی جمهوری اسلامی در لیبی منتشر کرده است . این مقاله در وب سایت روزنامه لوموند منتشر شده است. گزارش درباره آن:

بازی ایران در بحران لیبی و سوریه

نویسنده، مقاله را با این پرسش آغاز می‌کند: آیا مداخله نظامی غرب منجر به اتحاد پنهان بین ایران و حکومت معمر قذافی شده است؟ این مسئله‌ای است که در حال حاضر محافل اطلاعاتی غرب بعنوان چرخه پیشرفت می‌نامند. جمهوری اسلامی ، ازترس عواقب ناشی از عملیات اروپاییان و آمریکاییان در شمال آفریقا ، برنامه‌ای را برای تبدیل "طرابلس" و "برقه" به باتلاقی برای متحدان ناتو طرح‌ریزی کرده است. حداقل، این برنامه تا زمانی که نیروهای حمایت کننده قذافی بتوانند در برابر مخالفان مقاومت کنند ادامه خواهد یافت.

به گفته منابع آگاه غربی، ایران با استفاده از تحولات در جهان عرب ، نقش مهمی را در تضعیف موقعیت غرب در خاور میانه ایفا می‌کند و باعث انحراف توجه جامعه بین المللی از برنامه هسته‌ای خود شده است .

این منابع می‌گویند، رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه‌ای بخشنامه‌ای در اوایل ماه مه صادر کرده وبه بدنه نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، که لشکر ایدئولوژیک رژیم است، دستور داده است که با ارائه کمک‌های نظامی به سرهنگ قذافی او را در جنگ خود علیه "محور شر آمریکا/ فرانسه / بریتانیا" تقویت و پشتیبانی کنند.

منابع غربی می‌گویند، این برنامه شامل انتقال سلاحها، از جمله سلاح‌های زمین به زمین و زمین به هوا و همچنین نارنجک انداز استکه باید در برابر نیروهای مخالف حکومت لیبی ، مورد استفاده قرار گیرند. این انتقال توسط اعضای سپاه قدس مستقر در الجزایر و سودان انجام می‌شود. حدود یک صد تن از آنها از طریق ناحیه مرزی برقه نزدیک مرز مصر وارد لیبی شده اند.

مطابق این گزارش اطلاعاتی، حسین طائب، معاون اطلاعات سپاه، یک تیم کوچک از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران را تحت فرماندهی خود به لیبی فرستاد است. ماموریت آنها مشاوره دادن به رژیم لیبی برای نظارت بر سیستم‌های ارتباطات و اطلاعات است.

لوموند همچنین می‌نویسد، از جمله دیگر توصیه‌‌های مقامات نظامی و اطلاعاتی ایران به حکومت قذافی، پنهان کردن تجهیزات جنگی و جنگجویان در مکان‌های غیر نظامی است. هدف از این کار، تشدید حملات هوایی ناتو در مکانهای نظامی و بدنبال آن استفاده از جنگ تبلیغاتی برای تضعیف و ضعیف نشان دادن این حملات است.

استراتژی علی خامنه‌ای این است که تا زمانی که ممکن است تئاتر غرب برعلیه لیبی را ادامه دهند تا به هدف خود یعنی تقویت توانایی‌های برای پاسخ دادن به معترضان و سرکوب آنان در سوریه بعنوان متحد اصلی ایران در خاور میانه را، فراهم کنند.

این روزنامه فرانسوی می‌افزاید، مداخله نظامی ناتو در لیبی واکنش تند روسیه را به دنبال داشته است و باعث آن شده تا روسیه باهر گونه قطعنامه را بر علیه سوریه مخالفت کند. وزیر امور خارجه فرانسه، آلن ژوپه ، طی دیداری در سفر به مسکو در تاریخ اول ژوئیه، همتای روسی خود آقای لابروف را، در مورد مخالف در صدور قطعنامه مورد سرزنش قرار داد است.البته فرانسه، این موضوع را روشن ساخته است که هر گونه اقدام نظامی علیه حکومت سوریه باعث بی ثباتی در کل منطقه خواهد شد.

در ماه آوریل ایالات متحده، رژیم سوریه را متهم کرده است که به دنبال کمکهای ایران است تا سیاست خود در سرکوب اعتراضات در خیابان های، سوریه دنبال کند. حکومت ایران، متهم شده است تجهیزات سرکوب پلیسی و سانسور در مورد فن آوری اینترنت در اختیار حکومت اسد گذارده است..در ۲۴ژوئن ، اتحادیه اروپا این اتهام را تایید کرد و تصمیم گرفت سه مقام ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در لیست تحریم خود قرار دهد.

اتحادیه اروپا، محمد علی جعفری، فرمانده سپاه پاسداران جمهوری اسلامی، قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس و حسین طائب را بدلیل کمک به رژیم سوریه در سرکوب معترضان سوری متهم کرده است.

این روزنامه در بخشی دیگر می‌نویسد، مانور منطقه‌ای تهران ، در بحبوحه تحولات کشورهای عربی ، خصومت بین ایران شیعه و عربستان سعودی ، بعنوان یک قدرت سنی مذهب را افزایش داده اند. ترس از جاه طلبی‌های ایران منجر به آن شده تاعربستان سعودی برای تحکیم قدرت منطقه‌ای خود برای نبرد با شورش شیعیان در ماه مارس در بحرین دخالت کند.

در سوریه، ایران با حمایت از بشار اسد به دنبال منافع استراتژیک خود است. رژیم علوی بشار اسد، بعنوان پلی برای انتقال بسیاری از سلاحهای ایران به دیگر کشورهای خارجی مورد استفاده قرار می‌گیرد.(منظور از کشورهای خارجی حزب الله لبنان- حماس وجهاد اسلامی است.)

به گفته منابع غربی، کمکهای ایران به سرهنگ قذافی در لیبی ممکن است کمی متناقض به نظر می‌رسد. رهبران سیاسی و مذهبی ایران در ماه‌‌های اخیر، اظهارات متعددی را در حمایت از مخالفان حکومت لیبی بیان داشته اند و مداخله نظامی غرب را نوعی استعمار نو غرب معرفی کرده اند. از لحاظ تاریخی، روابط بین حکومت قذافی و رژیم ملاها همواره پر تنش بوده است. ایران همواره سرهنگ قذافی را مسئول ربودن و ناپدید شدن امام موسی صدر، روحانی کاریزماتیک شیعه لبنانی می‌داند که در اواخر سال ۱۹۷۰ در لیبی ناپدید شد.

در این زمینه منابع غربی توضیح می‌دهند که چرا انتخاب برای کمک به معمر قذافی در درون دولت ایران به تنش منجر شده است: محمود احمدی نژاد، رئیس جمهورایران با رهبر جمهوری اسلامی، که خواهان کمک به قذافی برای سرکوب شورشیان بود، مخالفت کرده است. بحث کمک به قدافی توسط علی خامنه‌ای و همراهان او ، با تاکید بر ماهیت مخفیانه این کمک به طرابلس انجام شده است.

نجات حکومت قدافی، حکومتی که ایران هیچگونه پیوند درونی با آن ندارد، باعث آن شده که ایران توانایهای خود را در به چالش کشیدن کشورهای غربی به نمایش گذارد. این همان کاری بود که در افغانستان جایی که توسط ایالات متحده آمریکا، ایران به تحویل و رساندن سلاح و مواد منفجره به طالبان متهم شده است.

منبع:

Le Monde