لوموند

لیبی، شریعت و مشکلات غرب

arezoo — Thu, 03 Nov 2011 14:08:41 +0000

ناتالی نوگایرد

برگردان:

سیامک حیدری

این خبر یک موج بزرگ به راە انداخت. ٢٣ اکتبر، روزی که "آزادی" کامل سرزمین لیبی اعلام شد و روزی که واشنگتن، لندن و پاریس، همگام با مرگ معمر قذافی، پایان یک دیکتاتوری- بیش از- چهل‌ساله را تبریک گفتند، رئیس شورای انتقالی لیبی، مصطفی عبدالجلیل، "تصویب قوانین شریعت را به مثابه قانون بنیادین" اعلام کرد.

اظهار نظر رئیس شورای انتقالی لیبی به اندازه کافی دیدگاه کسانی را تقویت کردە است که از همان ابتدا در مسئله تداخل نظامی در لیبی، چیزی غیر از باز شدن یک جعبه پاندورای تازه اسلامی در جهان مسلمان- عرب نمی‌دیدند و همچنین بر محاسبات نادرست رهبران غربی که در جست‌وجوی فتوحات جدیدی بودند تاکید می‌کردند. باید اذعان داشت که گفته‌های آقای عبدالجلیل همچون آب سردی به روی همه بود.

شرکای غربی آشکارا از وی تقاضا کردند گفته‌های خود را تصحیح کند. فردای آن روز وی سخنان خود را اینگونه اصلاح کرد: "ما مسلمانان میانه‌رویی هستیم." با این حال وی اضافه کرد: "شریعت که پایه در آیه‌های قرآنی دارد، چندهمسری را مجاز دانسته است."

شریعت همیشه با معیارهای بین‌المللی در تضاد نیست

شریعت، در قوانین چند کشور مورد استفادە قرار می‌گیرد: کشورهای سنی حاشیه خلیج، ایران و پاکستان. تفسیر شریعت متنوع و در تغییر است و همیشه با استانداردهای بنیادین بین‌المللی حقوق بشر در تضاد نیست. این تمام ابهام وضعیت لیبی است: آیا مداخله نظامی زیر لوای ارزش‌های دمکراتیک می‌تواند کارت سفیدی به بازیگران جدید صحنه لیبی بدهد که برای شکل دادن به تصورات سیاسی و به میل خود، دنبال احکام قرآنی با توجه به سنت‌های سختگیرانه محلی هستند؟

با علم به اینکه کشورهای غربی هرگز تاثیر زیادی روی عربستان سعودی و آن دسته از کشورهایی ندارند که تکیه‌گاە کنفرانس اسلامی هستند و آنها تفسیرات و قرائت خاص خود را از قوانین جهانی حقوق بشر دارند، چه مکانیسم‌های عینی و ملموسی می‌تواند در آیندە از چنین پیامدی جلوگیری کند؟

در واقع، مشکل غایی،تشخیص اهداف شرکت‌های نظامی در خاک کشورهای مسلمان است که از طرف سازمان ملل هم تائید شدە و به طرز چشمگیری به مشکلی عمدە تبدیل شدە است.

برخلاف بحث بر سر وزن حزب "نهضت" در تونس، مسئله‌ شریعت در لیبی مطرح است که قبل از التزام به کمترین تمرین انتخاباتی و در پی عملیات نظامی بین‌المللی و سرنگونی دیکتاتور روی داد. مداخله نظامی در لیبی، مسئولیت‌های مستقیم غرب را در رویدادهای آیندە لیبی به اثبات رساند. تونسی‌ها ولی به تنهایی خود را از شر دیکتاتور رها ساخته بودند.

اختلاط با یک جریان سنت گرایانه

افغانستان در سال ٢٠٠١ به دست نیروهای ائتلاف از دست طالبان و القاعدە آزاد شد. "رد پای" غربی و ظرفیت‌های آنان برای تاسیس یک دمکراسی پایدار بدون مشکل نبودە و در حال حاضر خیلی از اهداف خود دور است.

رئیس شورای انتقالی لیبی، مصطفی عبدالجلیل: "شریعت که پایه در آیه‌های قرآنی دارد، چندهمسری را مجاز دانسته است.

گزارش اخیر سازمان ملل را در مورد شکنجه در زندان‌های افغانستان به یاد بیاوریم. بازگشت سربازان بین‌المللی در سال ٢٠١٤ و احتمال مذاکرە با طالبان، موجب ترس فعالان حقوق بشر از نقض بیش از پیش حقوق زنان در این کشور شده است. فراتر از آن، ازسرگیری جنگ‌های داخلی موجب تقویت آن نیز می‌شود. قوانین شریعت در افغانستان مورد استفادە قرار می‌گیرند و به اجبار با قوانین سنت‌گرایانه جاری در کشور ادغام می‌شوند. به یاد داشته باشیم در سال ٢٠٠٩ فشار غربی‌ها یکی از قوانین اسلام را لغوکرد که براساس آن خشونت علیه زنان از طرف شوهران مجاز شمرده می‌شود.

بنابراین می‌توان نگرانی وزیر امور خارجه فرانسه، آقای آلن ژوپه را از اظهارات و پیشنهادهای اعلام شده آقای عبدالجلیل درک کرد. وی گفت فرانسه "مراقب" خواهد بود. او اضافه کرد: "ما خطوط قرمزی داریم: تناوب سیاسی، حقوق بشر، برابری جنسیتی و چندهمسری مفهومی نیست که ما از مقام و منزلت زن در نظر داریم."

حمایت غرب از شورای انتقالی لیبی می‌تواند همراە با تهدید باشد، همانطور که آقای ژوپه انجام داد. اهرم کمک‌های "مشروط" برای گذار عرب‌ها چنین است: هرچه قوانین دمکراتیک بیشتر رعایت شود، کمک‌های بیشتری تحقق خواهد یافت. اما آیا در لیبی که بیشترین ذخایر نفت را در میان کشورهای آفریقایی دارد این استدلال می‌تواند، مصداق داشته باشد؟

امروزە مهندسی سیاسی افغانستان وابسته است، زیرا قدرت کابل تا حدود زیادی بسته به حضور پررنگ نیروهای عظیم غربی است. یعنی کابل برای تداوم، به‌طور گستردە به آنان وابسته است. در لیبی به هیچ وجه چنین نیست و به همین دلیل، در آنجا همه نقشه‌ها می‌تواند از صفر شروع شود.

حمایت غرب از شورای انتقالی لیبی می‌تواند همراە با تهدید باشد، همانطور که آقای ژوپه انجام داد. اهرم کمک‌های "مشروط" برای گذار عرب‌ها چنین است: هرچه قوانین دمکراتیک بیشتر رعایت شود، کمک‌های بیشتری تحقق خواهد یافت. اما آیا در لیبی که بیشترین ذخایر نفت را در میان کشورهای آفریقایی دارد این استدلال می‌تواند، مصداق داشته باشد؟

مبارزه برای کسب قدرت در لیبی و شکاف‌های محلی

موقعیت لیبی دشوار است، زیرا غیر از نقش نیرومند آنها در پیروزی‌های نظامی، جنگ قدرت آشکاری بین طرفداران چند گروە لیبرالیسم و گروه‌های اسلامی وجود دارد. به نظر می‌رسد پیام آقای عبدالجلیل به منظور کنار آمدن با مردان فرماندە نظامی تریپولی، عبدالحکیم بلحاج صورت گرفته باشد که خصوصاً دارای گذشته جهادگرایی و ارتباط با القاعدە است. این جنگ‌سالار قدرتمند مطمئن است که او ورق را برگرداندە است، اما مناقشه قدرت در لیبی، در بستر شکاف‌های محلی و توزیع درآمدهای نفتی، در نوسان است. اینها دال بر تاخیر و تعلل در تشکیل دولت انتقالی خواهد بود.

یک فاکتور دیگر را باید به این پیچیدگی‌ها افزود: نقش قطر، تامین‌کنندە بزرگ حمایت‌های مالی و نظامی از نیروهای ضد قذافی. امارات متحدە عربی هم با کارت اسلامی در لیبی بازی می‌کند. وی بازوی سیاسی شورای انتقالی لیبی را به خاطر ادامه تامین اسلحه به مردان بلحاج سرزنش می‌کند. فرانسه از تحریکاتی که به وسیله حلقه‌های یک متحد، زمین‌گیر شدە، ناراحت است. قطر، همراە با امارات متحدە عربی شرکت و مداخله نظامی اعراب را ضروری دانستند. بدین‌ترتیب، امروزە آنها به طرز مناسبی سود سهام سیاسی خود- جمع‌آوری نفت- را برداشت می‌کنند. آن‌ها می‌خواستند روز چهارشنبه، ٢٦ اکتبر، با نشان دادن چندصد سرباز که شورشیان لیبی را در خاک آن کشور پشتیبانی کردە بودند، بلاواسطه‌ترین شیوە دخالت را نشان دهند. امیر قطر در ماە سپتامبر اعلام کردە بود: "در لیبی در خانه خودم هستم"، جایی که، خانه او، هنوز دور است که به نمونه ارزش‌های دمکراتیک درآید. پس از مداخله نظامی نیز لیبی به مراتب بیش از افغانستان به شرکای خارجی‌ای وابسته خواهند بود که کشورهای غربی انتخاب کردەاند.

منبع: لوموند فرانسه

کمک‌های مخفیانه جمهوری اسلامی به قذافی

Babak M — Sun, 10 Jul 2011 13:33:01 +0000

سعید بیانی

روزنامه فرانسوی "لوموند" روز چهار شنبه پانزدهم تیرماه یاداشتی را به قلم ناتالی نویگارد در مورد دخالت‌های نظامی جمهوری اسلامی در لیبی منتشر کرده است . این مقاله در وب سایت روزنامه لوموند منتشر شده است. گزارش درباره آن:

بازی ایران در بحران لیبی و سوریه

نویسنده، مقاله را با این پرسش آغاز می‌کند: آیا مداخله نظامی غرب منجر به اتحاد پنهان بین ایران و حکومت معمر قذافی شده است؟ این مسئله‌ای است که در حال حاضر محافل اطلاعاتی غرب بعنوان چرخه پیشرفت می‌نامند. جمهوری اسلامی ، ازترس عواقب ناشی از عملیات اروپاییان و آمریکاییان در شمال آفریقا ، برنامه‌ای را برای تبدیل "طرابلس" و "برقه" به باتلاقی برای متحدان ناتو طرح‌ریزی کرده است. حداقل، این برنامه تا زمانی که نیروهای حمایت کننده قذافی بتوانند در برابر مخالفان مقاومت کنند ادامه خواهد یافت.

به گفته منابع آگاه غربی، ایران با استفاده از تحولات در جهان عرب ، نقش مهمی را در تضعیف موقعیت غرب در خاور میانه ایفا می‌کند و باعث انحراف توجه جامعه بین المللی از برنامه هسته‌ای خود شده است .

این منابع می‌گویند، رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه‌ای بخشنامه‌ای در اوایل ماه مه صادر کرده وبه بدنه نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، که لشکر ایدئولوژیک رژیم است، دستور داده است که با ارائه کمک‌های نظامی به سرهنگ قذافی او را در جنگ خود علیه "محور شر آمریکا/ فرانسه / بریتانیا" تقویت و پشتیبانی کنند.

منابع غربی می‌گویند، این برنامه شامل انتقال سلاحها، از جمله سلاح‌های زمین به زمین و زمین به هوا و همچنین نارنجک انداز استکه باید در برابر نیروهای مخالف حکومت لیبی ، مورد استفاده قرار گیرند. این انتقال توسط اعضای سپاه قدس مستقر در الجزایر و سودان انجام می‌شود. حدود یک صد تن از آنها از طریق ناحیه مرزی برقه نزدیک مرز مصر وارد لیبی شده اند.

مطابق این گزارش اطلاعاتی، حسین طائب، معاون اطلاعات سپاه، یک تیم کوچک از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران را تحت فرماندهی خود به لیبی فرستاد است. ماموریت آنها مشاوره دادن به رژیم لیبی برای نظارت بر سیستم‌های ارتباطات و اطلاعات است.

لوموند همچنین می‌نویسد، از جمله دیگر توصیه‌‌های مقامات نظامی و اطلاعاتی ایران به حکومت قذافی، پنهان کردن تجهیزات جنگی و جنگجویان در مکان‌های غیر نظامی است. هدف از این کار، تشدید حملات هوایی ناتو در مکانهای نظامی و بدنبال آن استفاده از جنگ تبلیغاتی برای تضعیف و ضعیف نشان دادن این حملات است.

استراتژی علی خامنه‌ای این است که تا زمانی که ممکن است تئاتر غرب برعلیه لیبی را ادامه دهند تا به هدف خود یعنی تقویت توانایی‌های برای پاسخ دادن به معترضان و سرکوب آنان در سوریه بعنوان متحد اصلی ایران در خاور میانه را، فراهم کنند.

این روزنامه فرانسوی می‌افزاید، مداخله نظامی ناتو در لیبی واکنش تند روسیه را به دنبال داشته است و باعث آن شده تا روسیه باهر گونه قطعنامه را بر علیه سوریه مخالفت کند. وزیر امور خارجه فرانسه، آلن ژوپه ، طی دیداری در سفر به مسکو در تاریخ اول ژوئیه، همتای روسی خود آقای لابروف را، در مورد مخالف در صدور قطعنامه مورد سرزنش قرار داد است.البته فرانسه، این موضوع را روشن ساخته است که هر گونه اقدام نظامی علیه حکومت سوریه باعث بی ثباتی در کل منطقه خواهد شد.

در ماه آوریل ایالات متحده، رژیم سوریه را متهم کرده است که به دنبال کمکهای ایران است تا سیاست خود در سرکوب اعتراضات در خیابان های، سوریه دنبال کند. حکومت ایران، متهم شده است تجهیزات سرکوب پلیسی و سانسور در مورد فن آوری اینترنت در اختیار حکومت اسد گذارده است..در ۲۴ژوئن ، اتحادیه اروپا این اتهام را تایید کرد و تصمیم گرفت سه مقام ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در لیست تحریم خود قرار دهد.

اتحادیه اروپا، محمد علی جعفری، فرمانده سپاه پاسداران جمهوری اسلامی، قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس و حسین طائب را بدلیل کمک به رژیم سوریه در سرکوب معترضان سوری متهم کرده است.

این روزنامه در بخشی دیگر می‌نویسد، مانور منطقه‌ای تهران ، در بحبوحه تحولات کشورهای عربی ، خصومت بین ایران شیعه و عربستان سعودی ، بعنوان یک قدرت سنی مذهب را افزایش داده اند. ترس از جاه طلبی‌های ایران منجر به آن شده تاعربستان سعودی برای تحکیم قدرت منطقه‌ای خود برای نبرد با شورش شیعیان در ماه مارس در بحرین دخالت کند.

در سوریه، ایران با حمایت از بشار اسد به دنبال منافع استراتژیک خود است. رژیم علوی بشار اسد، بعنوان پلی برای انتقال بسیاری از سلاحهای ایران به دیگر کشورهای خارجی مورد استفاده قرار می‌گیرد.(منظور از کشورهای خارجی حزب الله لبنان- حماس وجهاد اسلامی است.)

به گفته منابع غربی، کمکهای ایران به سرهنگ قذافی در لیبی ممکن است کمی متناقض به نظر می‌رسد. رهبران سیاسی و مذهبی ایران در ماه‌‌های اخیر، اظهارات متعددی را در حمایت از مخالفان حکومت لیبی بیان داشته اند و مداخله نظامی غرب را نوعی استعمار نو غرب معرفی کرده اند. از لحاظ تاریخی، روابط بین حکومت قذافی و رژیم ملاها همواره پر تنش بوده است. ایران همواره سرهنگ قذافی را مسئول ربودن و ناپدید شدن امام موسی صدر، روحانی کاریزماتیک شیعه لبنانی می‌داند که در اواخر سال ۱۹۷۰ در لیبی ناپدید شد.

در این زمینه منابع غربی توضیح می‌دهند که چرا انتخاب برای کمک به معمر قذافی در درون دولت ایران به تنش منجر شده است: محمود احمدی نژاد، رئیس جمهورایران با رهبر جمهوری اسلامی، که خواهان کمک به قذافی برای سرکوب شورشیان بود، مخالفت کرده است. بحث کمک به قدافی توسط علی خامنه‌ای و همراهان او ، با تاکید بر ماهیت مخفیانه این کمک به طرابلس انجام شده است.

نجات حکومت قدافی، حکومتی که ایران هیچگونه پیوند درونی با آن ندارد، باعث آن شده که ایران توانایهای خود را در به چالش کشیدن کشورهای غربی به نمایش گذارد. این همان کاری بود که در افغانستان جایی که توسط ایالات متحده آمریکا، ایران به تحویل و رساندن سلاح و مواد منفجره به طالبان متهم شده است.

منبع:

Le Monde