فروغ. ن. تمیمی

زن‌ستیزی بنیادگرایان یهودی دراسراییل

Maryam — Thu, 05 Jan 2012 17:43:34 +0000

فروغ. ن. تمیمی

فروغ. ن. تمیمی- یکی ازویژگی‌های بنیادگرایی مذهبی چه در نوع سیاسی، رادیکال و خشونت‌محورآن و چه در فرم دنیا‌گریز، منفعل و غیر سیاسی‌اش دفاع سرسختانه آن از اخلاقیات پدرسالارانه و تبعیض جنسیتی است.

زن‌ستیزی بنیادگرایانه، خواهان حفظ و بازتولید تمام اشکال سلطه بر زنان و هم مخالف سرسخت برابری حقوقی میان دوجنس است، اما اغلب در ادبیات رسانه‌ای و سیاسی رایج در دنیای امروز تنها مسلمانان بنیادگرا، به‌عنوان پرچمداران تبعیض علیه زنان مطرح می‌شوند. خواننده غربی هر روز با ده‌ها گزارش ازمصائب زنان خاورمیانه و افغانستان بمباران می‌شود، اما چیزی درباره بنیادگرایان یهودی دراسراییل و اقدامات آن‌ها برای جداسازی جنسیتی و تبعیض علیه زنان نمی‌شنود.

درتصور خواننده غربی اسراییل تنها دموکراسی سکولار و واقعاً موجود در خاورمیانه است. جایی که به قول رولف باس، ژورنالیست هلندی، زنان و مردان شاد و سرحال درکنارهم و با شلوارهای کوتاه در کیبوتس‌ها فعال‌اند و زنان وهمجنسگرایان درآزادی زندگی می‌کنند، اما به عقیده او این تصورات درحال حاضر کم‌کم رنگ می‌بازند و این امکان هم هست که به‌تدریج محو شوند. رولف باس ازافزایش یهودیان متعصب و بنیادگرا درمحلات اورشلیم و شهرهای دیگراسراییل می‌نویسد.

او با اشاره‌ای کنایه‌آمیز می‌گوید که این یهودیان در زن‌ستیزی چیزی ازبرادران متعصب مسلمان در کشورهای مجاور کم ندارند. او می‌گوید کافی است برای اثبات این مسئله سری به محله‌های مذهبی‌نشین اورشلیم بزنید. روزگاری دراورشلیم رایج بود که زنان یهودی مذهبی کلاه‌گیس بر سر، داوطلبانه در بخش عقب اتوبوس‌ها و جدا از مردان می‌نشستند. این رسم اکنون در سراسراسراییل رایج شده است و به‌تدریج دارد به یک آیین ملی تبدیل می‌شود. باورکردنی نیست که در پنجاه خط اتوبوس‌رانی دراورشلیم زنان و مردان باید جدا از یکدیگر بنشینند.

اقدامات بنیادگرایان یهودی در زمینه تبعیض جنسیتی تنها به جدا کردن زنان و مردان دراتوبوس ختم نمی‌شود. آن‌ها درارتش اسراییل ازشرکت زنان در جشن‌ها جلوگیری می‌کنند. زنان ارتشی حق ندارند در مراسم آواز بخوانند یا برقصند. زنان از واحدهایی که سربازان مذهبی در آن خدمت می‌کنند، کنارگذاشته شده‌اند

مردان یهودی بنیادگرا اغلب با ریش بلند و انبوه، کلاه و ردای سیاه مشخص‌اند. اگر سری به شهر آنتورپه دربلژیک هم بزنید، اغلب این بنیادگرایان یهودی را می‌بینید که با همین سر و ظاهر جلب توجه می‌کنند. رولف باس موردی را شرح می‌دهد که یکی از همین مردان ریش‌دار پس از آنکه سوار اتوبوس شد و دید که تنها مسافر زن در قسمت جلوی اتوبوس نشسته است، با اعتراض خواهان جابه‌جایی او شد و وقتی با امنتاع و اعتراض آن زن روبه‌رو شد، از حرکت اتوبوس جلوگیری کرد. درچشم به‌هم زدنی گروهی ازمردان با کلاه‌های سیاه و ریش‌های بلند برای اعتراض به تنها مسافرزن اتوبوس جمع شدند و ماجرا تنها با مداخله پلیس خاتمه یافت.

اقدامات بنیادگرایان یهودی در زمینه تبعیض جنسیتی تنها به جدا کردن زنان و مردان دراتوبوس ختم نمی‌شود. آن‌ها درارتش اسراییل ازشرکت زنان در جشن‌ها جلوگیری می‌کنند. زنان ارتشی حق ندارند در مراسم آواز بخوانند یا برقصند. زنان از واحدهایی که سربازان مذهبی در آن خدمت می‌کنند، کنارگذاشته شده‌اند. استفاده از تصاویر زنانه در آگهی‌های تجاری ممنوع شده است. مردان متعصب یهودی با سیاست‌های ضد زن اغلب مورد انتقاد مقامات دولتی هم قرارمی گیرند، اما از سوی دیگر نمایندگان سیاسی آن‌ها درائتلاف با دولت نتانیاهو، نخست‌وزیر این کشورشرکت دارند و بنابراین می‌توانند از اهرم‌های قدرت برای اجرا و پیشبرد طرز فکرشان استفاده کنند.

در جهان‌بینی بنیادگرایانه حفظ ساختارپدرسالارانه درحوزه خصوصی و اجتماعی اهمیت ویژه‌ای دارد. مدل ایده‌آل، خانواده پدرسالار است که در آن پدران مسئولیت رهبری در حوزه اجتماعی یعنی تنظیم روابط، سیاست و اقتصاد را برعهده دارند و مادران مسئولیت‌های خانگی را تحت نظارت مردان برعهده دارند. در این مدل از هرگونه تحرک فردی و آزادی عمل زنانه در جهت استقلال فکری و رفتاری وی جلوگیری می‌شود. در بنیادگرایی یهودی تداوم این سنت امری مقدس و خدشه‌ناپذیراست. به گونه‌ای که در مراسم مذهبی یهودیان متعصب ساکن آمستردام که هربامداد درساعت شش صبح درکنیسه‌های قدیمی‌شان برگزار می‌شود، زنان یهودی آمستردامی هرگز اجازه حضور ندارند.

رولف باس در گزارش خود که در۲۰ دسامبردر روزنامه فولکس کرانت چاپ شده است، ازمحکومیت رئیس‌جمهور سابق اسراییل موسی کاتساف، به جرم تجاوز نیز می‌نویسد. این آقای رئیس‌جمهور که البته مردی غیر مذهبی و بدون ریش است، به جرم تجاوزبه زنی به هفت سال زندان محکوم شده است و به قول رولف باس هنوزمی‌توان به اسراییل امیدواربود، چرا که در کشورهای اسلامی منطقه برای این نوع جرایم معمولاً مردان به زندان نمی‌روند و به حبس طولانی محکوم نمی‌شوند.

دختران ناخواسته و پدران ابتر

Maryam — Fri, 23 Dec 2011 17:03:56 +0000

فروغ. ن. تمیمی

فروغ. ن. تمیمی- مادرم بالای سرم نشسته بود. من خودم را ولو کرده بودم. خسته ازکارروزانه وعق‌زدن. درپنجمین ماه حاملگی هنوزهم روزی چندبارتهوع داشتم. ناگهان مادرم با لحنی کنایه‌آمیز و هم به‌طور عمیقی نگران نه گذاشت ونه ورداشت وتوی گوشم گفت: "عزیزدل همش که داری چرت می‌زنی، به گمانم دختره‌ها." با شنیدن این‌ "ها"ی کشداربه خودم لرزیدم، ازترس پا شدم و نشستم و سرم را بالا گرفتم و گفتم: "دختر! نه نه حتماً پسره."

امروز با دیدن مریم کوچولو پس ازسال‌ها به یاد نرگس، دوستم و حرف‌های مادرش افتادم. نرگس آن موقع تازه ازدواج کرده بود. اتفاقاً پیش‌بینی مادرش درست ازآب درآمد و نوزاد دختربود. اما مریم، او تازه راه افتاده و با چند کلمه‌ای که یاد گرفته است دل همه را می‌برد. وقتی برای جلب توجه خواهرانش که درحال رفتن به مدرسه هستند، آواز دادا، ماما و بابا را سرمی‌دهد، آن دو او را بار‌ها می‌بوسند و تا ازپله‌ها پایین بروند صدباربا خواهرکوچولوی‌شان بای‌بای می‌کنند. مریم حالا سوگلی پدرش هم هست. بابای مریم برای هرقدمی که دخترک برمی‌دارد یا هرکلمه تازه‌ای که یاد می‌گیرد، قربان صدقه‌اش می‌رود. من هروقت آن‌ها را با هم می‌بینم یاد روزی می‌افتم که مریم به دنیا آمده بود. روزی تلخ برای پدری که با اشتیاق درانتظارنوزاد پسر بود، اما بچه بازهم دختر شد؛ سومین دختر!

یادم می‌آید این پدرآن روزبه سختی وبا صدایی که انگار از ته چاه بالا می‌آمد و با نگاهی که به زمین دوخته شده بود گفت که حال مادر و بچه خوب و نوزاد هم دختراست. من با توجه به‌شناختی که از او داشتم کاملا به حساسیت مسئله و ناراحتی‌اش واقف بودم، ولی با این حال نمی‌توانستم در قلبم برای مردی که تا این حد از دختردارشدن ناراحت و شرمسار است، احترامی قائل باشم. از دیدن او با آن حال زار عصبانی هم شدم. انگاریک نفرمرده بود.

آن روزمدام با خودم فکرمی‌کردم اگربعد‌ها مریم ازاحساسات پدرش هنگام تولدش بپرسد چه جوابی خواهد شنید؟ چیزی که اغلب بچه‌ها در هلند با علاقه از پدر و مادرشان می‌پرسند و با هیجان به آن گوش می‌دهند. آیا این پدر با دخترش روراست خواهد بود؟ یا حالا دیگر اصلاً فراموش کرده است که چقدرازتولد مریم ناراحت بود. آیا شیرین زبانی این بچه حالا درد پسرنداشتن را کمی تخفیف داده است.

برای جلوگیری از هرگونه سوء تفاهمی باید بگویم من قادربه درک احساسات پدر مریم بودم و می‌توانستم اندوه او را درک کنم. طبیعی است که او با داشتن دو دختر در آرزوی فرزند پسر باشد. اکثر والدین دوست دارند هم پسر و هم دختر داشته باشند و چرا که نه. در ضمن من چه توقعی می‌توانستم ازپدرمریم داشته باشم. او درفرهنگی بسته و مذهبی رشد کرده بود. در جامعه‌ای روستایی و فقیرکه داشتن پسر امتیاز و افتخار است و پدر چند دختر بودن مایه دردسر و سرشکستگی. برای او تنها داشتن دختر به معنای انقطاع نسل بود. چون در باورهای کهن و پدرسالارانه دختران نمی‌توانند تداوم و بقای زاد و رود باشند.

واقع‌بینی باهم ایجاب می‌کند که بگویم ترجیح دادن فرزند پسربه دختردر همه جای دنیا دیده می‌شود و درهمه فرهنگ‌ها تولد نوزاد پسراغلب با شادی بیشتری همراه است؛ به‌خصوص اگر پدر و مادری چند دخترهم داشته باشند یا به هرحال بسیاری ترجیح می‌دهند اولین فرزند آن‌ها پسرباشد. با یک بررسی سریع هم می‌توان دلایل فرهنگی، جامعه‌شناختی، روان‌شناختی و اقتصادی آن را هم برشمرد.

در دوران معاصرتکنولوژی هم به کمک این نوع آشکار خشونت و تبعیض جنسیتی آمده است و سالانه هزاران جنین دختر قبل از به دنیا آمدن سربه نیست می‌شوند. کافی است تنها نگاهی به گزارش‌ها و آمار‌ها مثلا در هندوستان بیاندازید.

حتی بسیاری از زنانی که در خانواده‌ای معتدل بزرگ شده‌اند و مثل برادران‌شان از امکانات خوب هم برخوردار بوده‌اند، در دوران حاملگی با بحران روحی و اخلاقی و ترس از دخترزایی دست به گریبانند.بحرانی که ریشه درتجربیات، دیده‌ها و شنیده‌های آنها دارد

درک احساس بدبیاری پدرمریم و افسردگی همسرش از به دنیا آوردن سومین دختر اما خاطرات دور دیگری را هم درمن زنده می‌کرد.یاد مردان و هم زنانی افتادم که نمی‌توانستی باورکنی روزی از داشتن نوزاد دختر واقعاً ناراحت شوند. بسیاری از آنان از بهترین امکانات اجتماعی در جامعه برخوردار بودند.افرادی تحصیل کرده با ظاهری امروزی و خلاصه کسانی که می‌توانستند در دنیای اطراف خود تاثیرگذار باشند یا درجامعه الگویی برای دیگران باشند. اما آن‌ها هم درست مثل پدر مریم فرزند پسر را به دخترترجیح می‌دادند.

شاید هم بگویید چه اشکالی دارد؟ چون دربهترین حالت هم یعنی زمانی که افراد عمیقاً به برابری جنسیتی معتقدند، حق دارند درحسرت چیزی باشند که ندارند. نکته دیگر آنکه مگر این آدم‌ها در خلاء زندگی می‌کنند؟ به هرحال ما از محیط زندگی خود متاثریم و در شرایطی که زنان از ابتدایی‌ترین حقوق خود در اجتماع محرومند، طبیعی است بسیاری ازوالدین خواهان داشتن فرزند پسر باشند.

بدون شک رابطه مستقیمی میان سطح آگاهی اجتماعی و درک انسان از مقوله جنسیت در واکنش نسبت به جنسیت نوزاد وجود دارد. از سوی دیگرارزش‌های فرهنگی درونی شده بسیار دیرپا و سخت جان‌ هستند. حتی در زمانی که اشخاص آگاهانه با جنبه‌های منفی یک هنجاراجتماعی برخورد می‌کنند. بنابراین باید ذهنیت را مدام بازبینی کرد وشست‌وشو داد و ناخودآگاه و هم خودآگاه خویش را ازارزش‌های تبعیض‌آلود زودود. این کار تنها با تمرین زیاد، سخت‌گیری فرد نسبت به خود، احساس مسئولیت و اعتقاد به ارزش‌های جهان‌شمول حقوق بشری ممکن است.

به همین خاطر حتی بسیاری از زنانی که در خانواده‌ای معتدل بزرگ شده‌اند و مثل برادران‌شان از امکانات خوب هم برخوردار بوده‌اند، در دوران حاملگی با بحران روحی و اخلاقی و ترس از دخترزایی دست به گریبانند.بحرانی که ریشه درتجربیات، دیده‌ها و شنیده‌های آنها دارد.

فرزانه دوستم که در دبیرستان درس می‌داد، تعریف می‌کرد که وقتی رقص ودست‌افشانی پدرش را بعد از تولد برادرش می‌بیند، ازمادرش می‌پرسد:"مامان وقتی من و پریسا هم به دنیا آمدیم بابا همین جورخوشحال بود؟" فرزانه قبلاً از مادربزرگش شنیده بود وقتی پدرش که او را خیلی دوست داشت خبرتولدش را می‌شنود تا چندروزگیج و منگ می‌شود. فرزانه اما این را به حساب بدجنسی مادربزرگ یعنی مادرشوهر مامادرش گذاشته بود. پاسخ مادرش اما سکوت بود. مادرفقط با محبت به او نگاه کرد و سرش را تکان داد.

وقتی فرزانه خودش بارداربود و پس ازنه ماه رنج، دختری سالم به دنیا آورد، باصدای بلند گریست وگفت: "من دخترنمی خواستم. با این همه بدبختی‌ای که تحمل کردم بچه باید پسر می‌شد."

بد نیست خاطره دیگری نیز برایتان تعریف کنم. سیمین، تازه خانم مهندس شده و با عشقی پرشورازدواج کرده بود. او باهوش، زیبا ومهربان بود. دردوران حاملگی تمام لباس‌های نوزاد را به رنگ سفید و آبی دوخته و بافته بود. مطمئن بود که بچه پسراست. دلایل کافی هم داشت. همه می‌گفتند خیلی خوشگل شده و ویارهم نداشت. ازهمه مهم‌تراحساس خودش بود که می‌دانست بچه حتماً پسرخواهد شد. تولد دخترش اما یک ضربه کاری بود که باعث روان پریشی‌اش شد. سیمین تا مدت‌ها ازبچه بدش می‌آمد. عذاب وجدان هم داشت، اما دوسال بعد با تولد یک پسر، دوباره به زندگی برگشت. ازخدا خواست که او را ببخشد و خیلی مذهبی شد. سیمین هردوبچه را با عشق بزرگ کرد، اما به گفته خودش هنوزهم ته دلش پسرش را کمی بیشتر از دخترش دوست دارد.

پدرمریم می‌داند که دخترانش در جامعه‌ای مانند هلند ازحقوق اجتماعی برابر برخوردارند و می‌توانند مانند مردان از همه امکانات فرهنگی، تحصیلی و شغلی موجود استفاده کنند. بنابراین او ترسی از تبعیض‌ها و آسیب‌های اجتماعی ندارد. او در ضمن می‌داند که همسرش از ترس زاییدن دختر دیگر حاضر به بچه‌دارشدن نیست. می‌خواستم به آن‌ها پیشنهاد کنم که پسری را به فرزندی قبول کنند تاهم از داشتن پسربچه‌ای درخانه خوشحال باشند و هم کودک یتیمی را صاحب خانواده کنند، اما البته این کار را نکردم. می‌دانستم آنها این پیشنهاد را توهین بزرگی خواهند دانست. پدرمریم چطور می‌توانست به پسری که خون او در رگ‌هایش نبود به چشم فرزندنش نگاه کند؟

کمپین‌های هلندی علیه خشونت خانگی و قتل‌های ناموسی

Maryam — Thu, 24 Nov 2011 13:10:52 +0000

فروغ. ن. تمیمی

فروغ. ن. تمیمی - خشونت روا شده بر زنان درروابط خویشاندی یکی ازاشکال رایج آزاررسانی جسمی و روحی به آنان دردنیا است. نوعی ازاعمال قدرت با هدف آسیب‌رسانی جسمی و روحی که درتعاریف جامعه‌شناختی به خشونت خانگی معروف است، اما مفهوم "خانگی" تنها اشاره مستقیم به مکان نداشته بلکه خواهان تاکید بر روابط خانوادگی به عنوان یکی از زمینه‌های آزار و اذیت زنان است.

بخش بزرگی از قربانیان خشونت در خانواده را زنان، کودکان و سالمندان تشکیل می‌دهند. معضلی که در تمام اقشار اجتماعی با تفاوت‌های فرهنگی و اقتصادی به نسبت‌های متفاوت وجود دارد.

درجوامع پیشرفته و دموکراتیک، مبارزه با سرکوب فرد در حوزه خصوصی زندگی او با جدیت پی‌گیری می‌شود. به همین خاطر خشونت خانگی نوعی تابو و برای پیشگیری ازآن برنامه‌های گسترده و درازمدت اجرا می‌شود. اطلاع‌رسانی به مردم، شناسایی موارد، مجازات افراد و حمایت از قربانیان معمولاً بخشی ازسیاست دولتی و هم جامعه مدنی در کشورهای غربی است. برای مثال درهلند بخش مهمی از لوایح و قوانین مربوط به ارتقای برابری جنسیتی و پیشرفت اجتماعی زنان با توجه به مسئله رفع تبعیض و هم خشونت در حوزه خصوصی و عمومی علیه آنان تنظیم شده است، اما بدون شک تنها وجود قوانین و امکانات اجتماعی برای پیشگیری از خشونت در حوزه خانواده نمی‌تواند کارآمد و موثر باشد. به همین دلیل کمپین‌های متعدد با شرکت شهروندان داوطلب برای آگاهی‌رسانی و پیشگیری از خشونت خانگی یکی از حوزه‌های فعالیت مدنی زنان است.

ازتحقیقات اخیر روشن می‌شود که پنجاه درصد مردم درهلند هرگزخشونت در روابط خویشاوندی را تجربه نکرده‌اند، اما در پنج سال گذشته ۹ درصد از مردم یک‌بار یا بیشتر درمعرض خشونت خانگی قرار گرفته‌اند. حداقل دویست‌هزار نفر در سال در این کشور شانزده میلیونی در معرض خشونت خانگی قرار دارند. ۱۴ درصد از انواع خشونت‌های روا شده بر زنان در هلند شامل آزار و اذیت خانگی است. در ۷۵ درصد از موارد خشونت فیزیکی گزارش شده است. زنان دراین کشور هم مانند سایرمناطق دنیا بیشتر از مردان در معرض خشونت در روابط خویشاوندی قراردارند. هشتاد و پنج درصد از قربانیان و اذیت خانگی درهلند زنان هستند و بیش ازهشتاد درصد ازمتهمان به اعمال خشونت هم مرد هستند که اکثریت آن‌ها از مهاجران غیر اروپایی بوده‌اند. یکی از انواع خشونت خانگی که در هلند بیشتر درمیان مهاجران ترک دیده می‌شود هم قتل‌های ناموسی است.

درمورد گزارش‌دهی و شکایت کردن از متهم که در بیشتر موارد شوهر، همسر سابق یا فردی ازهمان خانواده است، عواملی مانند ترس، شرم و احساس گناه اغلب موثر بوده و مانع ازگزارش به پلیس می‌شوند. بنابراین آمار موجود در ادار‌ه‌های پلیس برای آگاهی از میزان واقعی وقوع خشونت درفضای خصوصی کافی نیستند. تنها ۱۲ درصد از انواع خشونت‌های خانگی به پلیس گزارش می‌شود.

مبارزه با قتل‌های ناموسی در هلند از ده سال پیش با در پیش گرفتن یک سیاست همه‌جانبه با همکاری دستگاه‌های مسئول و نهاد‌های مردمی در میان مهاجران مسلمان اغلب ترک‌تبار آغاز شد. تمام گروه‌های مذهبی، جریان‌های سیاسی و نهاد‌های مردمی ترک‌تبار با این پروژه در سطح کشور همکاری کردند و فعالیت‌های وسیعی را در میان اقلیت‌های قومی مسلمان سامان دادند

سیاست رسمی وزارت کشور، دادگستری هلند و سازمان‌های مسئول دراین زمینه بر مبنای همکاری همه‌جانبه میان تمام دستگاه‌های مربوطه با نهاد‌های مردمی است. برای مبارزه با خشونت خانگی، همکاری گسترده میان پلیس، امداگران، سازمان‌های زنان، خانه‌های امن و افزون برآن کمپین‌های اطلاع‌رسانی در پیشگیری و حمایت از قربانیان و مجازات مجرمان در سال‌های اخیر بسیار موثر بوده‌اند. این سیاست در فاصله سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۸ با شعار هر مسئله خصوصی یک مسئله اجتماعی است، با به‌راه انداختن کمپین‌های متعدد به مقابله و آگاهی‌رسانی بر این معضل اجتماعی متمرکز شد.

از سال ۲۰۰۲ تمام شهرداری‌ها درهلند موظف به اجرای یک برنامه ملی و منسجم در این زمینه شدند و تمام گروه‌ها و پروژه‌های منفرد در ارتباط و همکاری با یکدیگر قرار گرفتند. افزایش تعداد خانه‌های امن برای قربانیان در طول سال‌های گذشته به‌ خصوص برای زنانی که درمعرض انتقام‌گیری ناموسی قرار دارند، درپیشگیری از وقوع جنایت بسیار مؤثر بوده‌اند. تشکیل گروه‌های داوطلب در بعضی از شهر‌ها در تیمی از افراد با تجربه برای مستقر شدن در محلات و کمک به قربانیان هم از ویژگی‌های این طرح است.

تدوین قوانین جدید مجازات، زندان و جریمه نقدی، محرومیت مجرمان پس از شکایت از آن‌ها از ورود به خانه، برقراری ارتباط با همسر و کودکان و رفتاردرمانی برای مجرمان از روش‌های دیگر پیشگیری از خشونت خانگی است. دوسوم مجرمان خود اغلب در کودکی و نوجوانی قربانی خشونت درخانه بوده‌اند.

تابو‌شکنی درباره قتل‌های ناموسی

آمار واقعی پیرامون میزان تهدید، خشونت و جنایت ناموسی در میان مسلمانان هلند وجود ندارد، اما با توجه به درصد زنان آسیب‌دیده می‌توان گفت که سالانه صد‌ها زن و دختر اغلب از مهاجران مسلمان ترک، افغانی، عراقی و غیره در معرض تهدید و خشونت ناموسی هستند.

مبارزه با قتل‌های ناموسی در هلند از ده سال پیش با در پیش گرفتن یک سیاست همه‌جانبه با همکاری دستگاه‌های مسئول و نهاد‌های مردمی در میان مهاجران مسلمان اغلب ترک‌تبار آغاز شد. تمام گروه‌های مذهبی، جریان‌های سیاسی و نهاد‌های مردمی ترک‌تبار با این پروژه در سطح کشور همکاری کردند و فعالیت‌های وسیعی را در میان اقلیت‌های قومی مسلمان سامان دادند. سازمان‌های مدنی ترک‌تبارها موظف به امضای پروتکل همکاری با نهاد‌های دولتی و فعالیت در زمینه آگاهی‌رسانی درمناطق زندگی خود شدند. هفت کمپین در این زمینه به اجرا درآمد. بیش از هفتادهزار نفر با روش‌های پیشگیری، همکاری با پلیس و خانه‌های امن برای زنان آشنا شدند. جلسات پرسش و پاسخ با حضور چندین هزارنفر در شهرهای مختلف برپاشد.

نقش کمپین‌های آگاهی‌رسانی و فعالیت رسانه‌ای در سطح ملی بسیار مؤثر بوده‌اند. افشاگری، مصاحبه و انتشار داستان‌های واقعی از زندگی زنانی که قربانی خشونت بوده‌اند از جمله فعالیت‌های انجام شده است.

دختران باهوش و تخمک‌های فریز شده

Babak M — Tue, 25 Oct 2011 15:16:01 +0000

فروغ. ن. تمیمی

فروغ. ن. تمیمی- نقش علم و تکنولوژی بر بدن انسان و طبیعت او، بر رفتار اجتماعی بشر و هم‌چنین آداب و رسومی که بدیهی فرض شده‌اند، روزبه‌روز بیشتر می‌شود.

یکی از موارد مشهور دراین زمینه علم پزشکی است. تاثیر دستاورد‌های این علم در پیشرفت اجتماعی و رهایی زنان انکارناپذیر است. یکی از مشهور‌ترین مثال‌ها دراین مورد قرص ضد بارداری است. قرصی که به زنان امکان داد تا به‌طور مستقل کنترل بارداری را دراختیار خود بگیرند و از حاملگی ناخواسته و تمام عواقب اجتماعی آن درامان باشند.

نقش تکنولوژی پزشکی در زمینه رفع ناهنجاری‌های دستگاه تناسلی زنانه وافزایش شانس مادر شدن هم دیگر این روز‌ها بر کسی پوشیده نیست: معجزاتی واقعاً زمینی و نه آسمانی. مانند زنانی که با استفاده از بانک نگهداری سلول اسپرم یا نطفه مرد، به‌طور مستقل تصمیم به بچه‌دار شدن می‌گیرند، یا جنین آنان در رحم زن دیگری رشد می‌کند و یا حاملگی در سنین خیلی بالا که اکنون با منجمد کردن تخمک زنانه و نگهداری آن در فریزرهای مخصوص امکان‌پذیر است.

بحث فریزر کردن نطفه ماده یا تخمک‌های زنانه درکشوهای پیشرفته یکی از مسائل مهم در زمینه دانش زنان و زایمان است. زنانی که به خاطر بیماری، نداشتن همسر، تحصیل یا شغل تمام‌وقت نمی‌توانند تا قبل از چهل سالگی مادر شوند، از این به بعد تخمک‌های خود را به فریزرهای پیشرفته در مراکز درمانی خواهند سپرد. به این ترتیب این شانس را خواهند داشت که درمیانسالی و حتی در پیری هم مادر شوند.

اولین روش منجمد کردن موفق اسپرم مردان ۵۵ سال پیش عملی شد و طولانی‌ترین زمان نگهداری نطفه مردانه که منجر به تولد نوزادی سالم شد ۲۱ سال پیش بود. اکنون سی‌سال است که روش لقاح مصنوعی درخارج از رحم زنانه انجام می‌شود، اما تا چندسال پیش منجمد کردن سلول‌های باروری زنانه یا اوول، امکان نداشت. یخ زدن تخمک‌های زنانه به دلیل اندازه بزرگ و میزان آب درون سلولی امکان نداشت، چون با ایجاد بلورهای یخ سلول متلاشی می‌شد، اما چندسال پیش دانشمندان ژاپنی موفق شدند با استفاده از یک تکنیک جدید تخمک‌های زنانه را منجمد و برای مدت طولانی در فریزر نگهداری کنند.

طرح به فریزر سپردن تخمک‌های زنانه از آپریل امسال در هلند قانونی شد و به اجرا درآمد. کاری که در عمل از سال ۲۰۰۶ در موارد خاص اجرا می‌شد. بخصوص برای زنانی که به علت ابتلا به سرطان احتمال نازایی آن‌ها درآینده پیش‌بینی می‌شد؛ چون به خاطر استفاده از شیمی‌درمانی ممکن بود تخمک‌های‌شان از بین برود و شانس بچه‌دار شدن در آینده را از دست بدهند. زنانی که سرطان دارند با استفاده از هورمون‌درمانی به جای یک تخمک در ماه می‌توانند تا چهل تخمک در ماه تولید کنند. با جدا کردن این سلول‌ها و فریزکردن‌شان بیماران شانس مادر شدن را از دست نخواهند داد. این تکنیک برای زنانی که در معرض یائسگی زودرس قرار دارند نیز خیلی موثر است.

اما حالا گروه دیگری از زنان جوان یا میانسال هم که بیمارنیستند اما به دلایل محتلف نمی‌خواهند فعلاً بچه‌دارشوند می‌توانند ازاین تکنیک استفاده کنند. درکشورهایی مانند هلند که اخیراً قانون "حق منجمد کردن تخمک‌های زنانه" را برای همه زنان به رسمیت شناخته، این موضوع به بحث‌های اجتماعی زیادی دامن زده است. در دنیای مدرن گروه زیادی اززنان درسنین به نسبت بالا به فکر بچه‌دارشدن می‌افتند. تحصیل، پیشرفت شغلی و اجتماعی و نداشتن همسر و همراه از دلایل مهم عقب افتادن بارداری این زنان است.

حالا آیا دختران جوانی که تا قبل از ۳۵ سالگی خیال مادرشدن و تشکیل خانواده ندارند و به پیشرفت فردی و شغلی اولویت می‌دهند، حق ندارند تخمک‌های خود را برای دوران میانسالی ذخیره کنند تا شانس داشتن بچه‌ای سالم را از دست ندهند؟ با این حساب آن‌ها تقربیا می‌توانند ده‌سال به دوران باروری خود اضافه کنند. با استفاده از این تکنیک حتی اگر زنی قادر به نگهداری جنین در زهدانش نباشد، می‌تواند با استفاده از رحم زن دیگری مادر شود.

اکنون به نظر می‌رسد که زنان این شانس را خواهند داشت که با خیال راحت‌تری تحصیل و کار کنند. این تکنیک درایتالیا که درصد بارداری درمیان زنان جوان به‌شدت کاهش یافته است و هم درایالات متحده یا ژاپن به شکل گسترده‌تری به کارگرفته شده است. گروهی از صاحب‌نظران معتقدند دردنیای مدرن زنان باید در فاصله سنی بیست تا سی‌وپنج سالگی به مهم‌ترین مسائل زندگی خود یعنی تحصیلات عالی، پیدا کردن شغل و تشکیل خانواده اقدام کنند. بنابراین طبیعی است که گروهی از آن‌ها نتوانند درتمام زمینه‌ها به خواسته‌های‌شان دست یابند. نداشتن همسر یکی از دلیل مهم برای زنان غربی در فریز کردن سلول‌ها و مادر شدن بعد از ۴۰ سالگی است. درحال حاضر بچه‌دار شدن پس از ۳۵ سالگی برای زنان ساکن غرب هنجاری عادی و پذیرفته شده است، اما یکی از پیامد‌های منفی مادرشدن بعد از۴۰ سالگی افزایش نامعقول تفاوت سنی میان مادر و فرزند است. خطر یتیم شدن در کودکی و مشکلات تربیتی ناشی از فاصله نسلی زیاد میان مادر و فرزند هم ازآن جمله‌اند.

افزایش سن رابطه مستقیمی با کیفیت تخمک‌های زنانه دارد. البته شرایط بدنی افراد هم در این زمینه موثرند، اما بهترین سن برای فریز کردن سلول‌های زنانه بین ۲۰ تا ۳۰ سالگی است. با این حساب دختر جوانی که حالا حالا‌ها خیال مادرشدن ندارد می‌تواند شانس داشتن یک نوزاد سالم را برای خود در۴۰ سالگی تضمین کند. با هورمون درمانی می‌توان در هر برداشت، ده تخمک جدا شده از تخمدان را منجمد کرد، اما درافراد مسن‌تر که همین تعداد سلول را داشته‌اند به علت پایین بودن کیفیت سلول‌ها امکان بارداری کاهش می‌یابد.

تا سال ۲۰۰۹ در تمام دنیا نهصد نوزاد با این روش به دنیا آمده‌اند و آزمایش‌های اولیه نشان می‌دهند که همه آن‌ها سالم و فاقد نقص جسمی بوده‌اند. درسال‌های اخیراین فریزکردن تخمک زنانه رایج و حتی چند شرکت تجارتی آمریکایی و انگلیسی به ایجاد بانک‌های ذخیره سلول ماده اقدام کرده‌اند.

اقتصاد هوشمندانه و رهایی زنان

Maryam — Mon, 10 Oct 2011 08:34:28 +0000

پیتر دوارد

برگردان:

فروغ. ن. تمیمی

پیتر دوارد- زنان به تنهایی مسئولیت کشت چهل و پنج درصد از تمام زمین‌های مزروعی در تمام دنیا را برعهده دارند، اما آن‌ها تنها مالک پانزده درصد از این مزارع هستند. زنان هشتاد درصد در‌آمد خود را صرف اداره خانواده می‌کنند. این رقم درمورد مردان تنها چهل درصد است.

تم اصلی در جلسه سالانه بانک جهانی در سپتامبر امسال که همزمان با اجلاس صندوق بین‌المللی پول در واشنگتن برگزار شد، نابرابری افتصادی میان دوجنس بود. توجه به این موضوع البته تحت تاثیر بررسی بحران مالی در دنیای غرب قرار می‌گیرد که درحال حاضر در مقر صندوق بین‌المللی پول مورد بحث است.

با مطالعه گزارش نشریه "توسعه جهانی" که با عنوان "برابری جنسیتی و پیشرفت" در سپتامبر منتشر شده، می‌توان گفت که در زمینه "آزادی و رهایی" جنسیتی پیشرفت‌های قابل توجهی به دست آمده و حتی در بعضی از حوزه‌ها زنان از مردان جلو افتاده‌اند. مثلاً طول عمر زنان نه فقط در دنیای غرب بلکه در دنیای توسعه نیافته نیز افزایش یافته و اکنون به‌طور متوسط زنان هفتاد و یک سال عمر می‌کنند و متوسط طول عمر مردان در دنیا شصت و هفت سال است.

سرعت روند پیشرفت اجتماعی هم افزایش یافته است. مثل کاهش تعداد فرزندان در هند در سی و پنج سال اخیر که در ایران حتی در کمتر از بیست سال به وقوع پیوسته است. درمقایسه با زنان غرب که صدسال طول کشید تا شمار متوسط فرزندان‌شان از شش به سه فرزند کاهش پیدا کند.

افزایش سطح تحصیل هم درمیان دختران چشمگیر است. هم در آموزش ابتدایی و متوسطه و هم در آموزش عالی فاصله میان میزان مشارکت دو جنس کمتر و حتی در بعضی از زمینه‌ها دختران از پسران پیش افتاده‌اند. اکنون در دنیا شصت درصد از دانشجویان دختر هستند.

اتاویونو کانوتو، معاون سازمان مبارزه با فقر و مدیریت افتصادی دربانک جهانی می‌گوید که از سال ۱۹۷۰ تا به حال شمار زنان دانشجو در جهان هفت برابر و تعداد مردان چهاربرابر شده است.

همچنین مشارکت زنان در بازار کار به‌شدت افزایش یافته است. نه فقط در جهان غرب بلکه در آمریکای لاتین و درصد پایین‌تری در خاورمیانه و هم در آفریقا. یکی از دلایل مهم در این زمینه روند جهانی شدن و دسترسی بیشتر به وسایل ارتباطی است.

با این‌همه از نقطه نظر اقتصادی بودجه زیادی هم به خاطر نابرابری جنسیتی به هدر می‌رود. زنان هنوز در اکثر نقاط از حقوق برابر با مردان برخوردار نیستند و به همین دلیل به‌خصوص در کشورهای توسعه نیافته ده‌ها میلیارد دلار از درآمد ناخالص ملی کاهش می‌یابد.برای مثال اگر زنان کشاورز به اندازه مردان به کود شیمیایی تکنولوژی و وام بانکی دسترسی داشته باشند، محصول ذرت در کشورهایی مانند غنا و مالاوی یک ششم افزایش می‌یابد؛ و اگر زنان از اشتغال در زمینه‌های گوناگون محروم نشوند قدرت تولید در بعضی از کشور‌ها تا ۲۵ درصد بالا می‌رود.

اتاویونو کانوتو، معاون سازمان مبارزه با فقر و مدیریت افتصادی دربانک جهانی می‌گوید که از سال ۱۹۷۰ تا به حال شمار زنان دانشجو در جهان هفت برابر و تعداد مردان چهاربرابر شده است

یکی از مهم‌ترین مشکلات زنان هنوز میزان بالای مرگ و میر است. در کشورهای درحال توسعه هنوز هم ۳/۹ میلیون از دختران و زنان جوان بیشتر از مردان در‌‌ همان گروه سنی می‌میرند. از این تعداد دوسوم هرگز متولد نمی‌شوند زیرا که نوزاد پسر بر دختر ترجیح داده می‌شود. یک ششم از این تعداد در دوران کودکی و یک سوم در دوره جوانی می‌میرند و این تعداد هم چنان مثلاً در آفریقا در حال افزایش است.

مشکل انتحاب جنسیت هم با افزایش درآمد مردم در هند و چین بیشتر شده است. زیرا آن‌ها اکنون به راحتی به تکنولوژی مانند سونو گرافی که تشخیص جنسیت را قبل از تولد ممکن می‌کند، دسترسی دارند.

زنان هم چنین بیشتر از مردان در معرض کار بدون مزد قرار دارند؛ به ویژه در بخش غیر رسمی. آموزش و دسترسی به دارو و درمان سطح سلامتی رابالا می‌برد. زنان کشاورز فقیر از نقطه نظر باروری دارای تخمک‌های ضعیف‌تر و کوچک‌تر هستند. بانک جهانی برای افزایش سطح سلامتی زنان برنامه‌های جدیدی را برای شناسایی مشکلات و ارائه راه حل تدارک دیده است. بانک جهانی در این گزارش آمار جالبی را هم ارائه کرده است که بخشی از آن را دراینجا می‌خوانید:

۱.یک دختر بچه که در هند متولد می‌شود، در مقایسه با کشورهای دیگر در سال به‌طور متوسط دوهزار دلار کمتر درآمد خواهد داشت. سالانه ۳/۸ ملیون دختر نوجوان درفاصله سنی میان ۱۵-۱۹ در هند بچه‌دار می‌شوند که هزینه‌ای بالغ بر ۷/۶ میلیارد دلار برای این کشور دربرخواهد داشت. با این مبلغ می‌توان صدبار مخزن بنزین تمام اتومبیل‌ها را در ایالات متحده آمریکا پر کرد.

۲. یک دختر بچه که در اتپوپی مدرسه را تمام نمی‌کند سالانه ۱۳۰ دلاراز دست می‌دهد. ۴/۵ ملیون دختر در اتیوپی مدرسه را در کودکی‌‌ رها می‌کنند و به این ترتیب ۵۸۵ ملیون دلارخسارت سالانه به این کشور وارد می‌شود. با این مبلغ ۷۶۰ هزار نفر می‌توانند تمام سال و هرروز قهوه بنوشند.

۳.یک دختر بچه در نیجریه به خاطر بی‌کاری ۳/۵۹۲ دلار در سال از دست می‌دهد. ۳/۸ ملیون دختر درنیجریه درفاصله سنی میان ۱۵- ۲۴ سال بیکار هستند و خسارت ناشی از بیکاری آن‌ها بالغ بر ۱۳/۶ میلیارد دلار است. با این مبلغ می‌توان برای تمام مردم آرژانتین و پرو یک آی‌فون خرید.

۴.دولت رواندا و شرکت نایک با کمک بانک جهانی و سازمان‌های دیگر درحال برنامه‌ریزی برای انجام پروژه‌ای هستند تا دختران دوازده ساله دراین کشور بتوانند درباره شانس خود درآینده و خدماتی که به آن نیاز دارند به اطلاعات لازم دسترسی داشته باشند. این پروژه بر مبنای تحقیقاتی در بنگلادش، برزیل، بروندی، چین، اتیوپی، هند، نیجریه و کنیا برنامه‌ریزی شده است و "گرل افکت" نامیده می‌شود. از این تحقیق نتیجه‌گیری شده که اگر سطح آموزش دختران یک درصد بالا رود. درآمد ناخالص ملی هم ۰/۳ درصد افزایش می‌یابد.

منبع: فولکس کرانت، ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۱

هر سه ثانیه یک کودک ازدواج می‌کند

Maryam — Tue, 16 Aug 2011 10:23:03 +0000

روب فریکن

برگردان:

برگردان: فروغ. ن. تمیمی

روب فریکن- ازدواج در سنین پایین، سالانه میلیون‌ها دختربچه را از معصومیت کودکی محروم و آن‌ها را محکوم به زندگی در فقر، نادانی و بیماری می‌کند. سازمان‌های حقوق بشری یکی از بزرگ‌ترین موانع پیشرفت کودکان را ازدواج زودرس می‌دانند.

ماریا استانتون مدیر سازمان پلان در بریتانیا در مقدمه گزارش خود به نام Breaking Vows می‌نویسد: «از هفت دختر بچه در کشورهای فقیر یک نفر قبل از پانزده سالگی ازدواج می‌کند، چرا جامعه بین‌المللی در این مورد سکوت می‌کند. ما مصمم هستیم که صدای میلیون‌ها دختربچه را که برخلاف میل خود مجبور به ازدواج هستند، به گوش دنیا برسانیم.»

سازمان یونیسف یکی از شیوه‌های رایج سوء‌استفاده جنسی و استثمار دختران را ازدواج در کودکی اعلام کرده است. از مهم‌ترین عواقب زناشویی در کودکی، جدایی از والدین، از دست دادن هم‌بازی‌ها، ترک هم‌سالان و عدم دسترسی به آموزش است

درجهان بیش از پنجاه میلیون عروس کوچک زندگی می‌کنند. سالانه ده میلیون دختربچه زیر ۱۸ سال ازدواج می‌کنند؛ یعنی در هر سه ثانیه یک نفر. اگر پسربچه‌هایی را هم که مجبور به ازدواج هستند به این رقم اضافه کنیم، این زمان کمتر از سه ثانیه خواهد بود. اغلب داماد‌ها چندسالی بزرگ‌تر از عروس‌ها هستند، اما هم‌چنین میلیون‌ها مرد در سنین بسیار پایین و برخلاف میل خود ازدواج می‌کنند.

سازمان یونیسف یکی از شیوه‌های رایج سوء‌استفاده جنسی و استثمار دختران را ازدواج در کودکی اعلام کرده است. از مهم‌ترین عواقب زناشویی در کودکی، جدایی از والدین، از دست دادن هم‌بازی‌ها، ترک هم‌سالان و عدم دسترسی به آموزش است. از پیامد‌های دیگر این معضل کار اجباری برده‌وار، بهره‌کشی جنسی و خشونت است.

بارداری زودرس هم یکی از نتایج ازدواج در کودکی است. زندگی هزاران مادر نوجوان در دنیای توسعه نیافته به‌طورخلاصه شامل فقر، بی‌سوادی و فرزندان پرشمار می‌شود. آن‌ها پس از مدتی نیز نیز به ناچار دختران خود را وادار به ازدواج می‌کنند و این چرخه‌ای است که به‌طور پیوسته ادامه دارد.

بسیاری از دختربچه‌ها در بستر زایمان می‌میرند. به این خاطر که هنوز از نظر بدنی کودک هستند و قادر به زایمان نیستند. آن‌ها مادران کوچکی هستند که در روستاهای بدون پزشک، بیمارستان و راه‌های ارتباطی زندگی می‌کنند و حتی دسترسی به یک آمبولانس هم ندارند. نوزادان این مادران اغلب می‌میرند. مادران نوبالغ از بیماری‌های دستگاه ادراری و تناسلی رنج می‌برند. پارگی مثانه، بواسیر و عفونت مزمن مجرای زایمان باعث بیماری آن‌ها می‌شود و تعفن شدید بدنی نیز ایجاد می‌کند. این مسئله دلیل دیگری برای طرد این دختران از طرف خانواده و اهالی روستایی است که در آن زندگی می‌کنند.

ازدواج در سنین پایین به خصوص در نواحی فقرزده رایج است. درصد بالای بی‌سوادی و عدم دسترسی به امکانات پزشکی، جنگ‌های داخلی و انواع دیگر خشونت از عوامل تشدیدکننده این نوع از ازدواج است. فقر یکی از دلایل اصلی برخی از والدین برای این است که دختربچه‌های خود را به زور شوهر دهند؛ آن‌هم با این تصور که زندگی بهتری برای بچه‌‌های‌شان فراهم شود. این اعتقاد که شوهر دادن یک دختربچه او را از حمایت اقتصادی لازم برخوردار و از خشونت رایج و بی‌آبرویی درجامعه نجات خواهد داد، یکی از عوامل مهم ازدواج دختربچه‌ها در جوامع فقرزده است.

سازمان پلان در بریتانیا تمام موارد ازدواج زیر هجده‌سال را مسئله‌ساز و مردود می‌داند. در معاهدات بین‌المللی سنی برای ازدواج تعیین نشده است. حتی درمعاهدات مربوط به حقوق کودک سازمان ملل این مورد در نظر گرفته نشده است. در بسیاری از کشور‌ها و حتی در ملل غربی در صورت موافقت والدین ازدواج در سنین پایین مجاز است.

یک مشکل بزرگ در آفریقا

ازدواج در کودکی به‌خصوص در مناطق ماورای صحرا در آفریقا و شبه‌قاره هند رایج است. درمیان بیست کشور با درصد بالای ازدواج کودکان، نیجریه در صدر جدول قرار دارد. درسال ۲۰۰۵ هفتاد و پنج درصد دختران نوجوان این کشور قبل از سن هجده سالگی ازدواج کرده بودند.

در معاهدات بین‌المللی سنی برای ازدواج تعیین نشده است. حتی درمعاهدات مربوط به حقوق کودک سازمان ملل این مورد در نظر گرفته نشده است. در بسیاری از کشور‌ها و حتی در ملل غربی در صورت موافقت والدین ازدواج در سنین پایین مجاز است

پانزده کشور دیگر این جدول نیز در قاره آفریقا قرار دارند، اما بنگلادش هم با شصت و هشت درصد درردیف سوم و هند با پنجاه درصد ازدواج در کودکی در مرتبه یازدهم است. نکته قابل توجه، تنوع این مسئله در آمریکای لاتین است. دربولیوی، مکزیک و تعدادی دیگر از مناطق این قاره، میزان ازدواج کودکان مابین بیست و پنج تا شصت و نه درصد است. در کشورهای عربی به جز یمن، بیست و چهار درصد و هم چنین در برزیل، کلمبیا، رومانی، اندونزی و دیگر مناطق آسیای جنوب شرقی هم کمتر از بیست و چهار درصد گزارش شده است.

ساپانا مینا، دختر نوجوان هندی که حلقه‌ای طلایی در بینی‌اش دارد، می‌گوید: «می‌ترسیدم که حرفی بزنم اما بالاخره پیش مادرم رفتم و به او گفتم که من حاضر به ازدواج نیستم و می‌خواهم اول درسم را تمام کنم و شغلی پیدا کنم.» او در استان راجستان هند زندگی می‌کند و از زمانی برای ما می‌گوید که مادر و پدرش سرگرم تهیه تدارکات عروسی‌اش بودند. پدربزرگش که هفتاد ساله است، اصرار داشته که ساپانا قبل از مرگ او باید عروس شود.

این دختر نوجوان اما جرئت می‌کند که در مقابل آن‌ها بایستد. مقاومت او در مقابل عروسی اجباری سرانجام باعث مراجعه او به اداره‌های دولتی و طلب کمک می‌شود. ساپانا با یاری آن‌ها ثابت می‌کند که سن ازدواج قانونی در هند هجده سال و نه کمتر است. مددکاران توانستند والدین او را قاتع کنند تا عروسی‌اش را به تعویق بیاندازند. ساپانا می‌خواهد پلیس شود. او می‌گوید ازدواج در کودکی بدبختی بزرگی است. تو نمی‌توانی مدرسه را تمام کنی و همه عمر زن خانه‌دار و وابسته به شوهرخواهی ماند.

حالا او خوشحال است که پدربزرگش هم رام شده است و به نوه دانایش افتخار می‌کند.

منبع: فولکس کرانت، شنبه ۶ آگوست ۲۰۱۱

جنون جنسیت‌زدایی در یک مهد کودک سوئدی

Maryam — Fri, 22 Jul 2011 08:20:57 +0000

ماریکن اسمیت

برگردان:

فروغ. ن. تمیمی

ماریکن اسمیت- مربیان زن و مرد در مهد کودک آگالیا (برابری) وقتی می‌خواهند کودکان را صدا کنند و یا وقتی از آن‌ها یاد می‌کنند، به جای به‌کاربردن کلماتی مانند «پسر‌ها» و «دختر‌ها» از واژه‌هایی مانند دوستان، افراد و مردم استفاده می‌کنند. افزون براین از به‌کار بردن ضمائر مونث و مذکر سوم شخص یعنی «او» که در زبان سوئدی هم (مثل انگلیسی) متفاوت‌اند، اجتناب می‌شود. دراین مهد کودک از کلمات دیگری که توسط گروه‌های فمینیست و همجنس‌گرایان به‌کار برده می‌شود یعنی«آن‌ها» و «آن» استفاده می‌شود.

کودکان خردسال در مهد کودک برابری درباره قصه سیندرلا و یا سفیدبرفی چیزی نمی‌شنوند که روزی شاهزاده‌ای آن‌ها را از زندگی پر از ناراحتی نجات خواهد داد. تقربیا تمام کتاب‌های قصه در این مهد کودک که در محله سودرمالم شهر استکهلم قرار دارد راجع به جفت‌های هم‌جنس‌گرا، خانواده‌هایی فاقد پدر و یا مادر و یا درباره فرزندخوانده‌ها نوشته شده است. این بخشی از سیاست جنسیتی و یا خنثی‌گری جنسیتی دراین نهاد تربیتی است. و برای اولین بار از طرف فدراسیون حمایت از حقوق هم‌جنس‌گرایان، دوجنس‌گرایان و ترانس سکسوئل‌ها تایید شده است. لوتا راجالین، مدیراین مهد کودک در یک تماس تلفنی می‌گوید که ما نمی‌خواهیم که بچه‌ها را با محدودیت‌های جنسیتی تربیت کنیم. ما آن‌ها را به عنوان فرد مورد خطاب قرار می‌دهیم و نه به عنوان «دختر» و «پسر».

دراین مهد کودک ازچهل بچه نگهداری می‌شود. کودکان تشویق می‌شوند که با روش‌های جدید بازی کنند. به گفته مدیر این مرکز اگر همه بچه‌ها بخواهند مثلا نقش مادر را بازی کنند، اشکالی ندارد اما مربی به آن‌ها پیشنهاد می‌کند که بهتر است تنها سه نفر این نقش را به عهده بگیرند و نه بیشتر.

به عقیده راجالین، مهد کودک برابری، اکنون به‌شدت مورد استقبال قرار گرفته و لیست انتظار ثبت نام در آن هرروز طولانی‌تر می‌شود. یکی از دلایل این موضوع آگاهی بالای مردم سوئد در مورد مسئله جنسیت بوده که باعث طرح بحث‌های مهم اجتماعی در این زمینه شده است.

اما یک بلاگر سوئدی به نام تانیا برگکویست ۳۷ ساله از این شیوه کار با عنوان «جنون جنسیت زدایی» نام برده و می‌نویسد: «سیاست‌های مربوط به جنسیت فرم‌های عجیبی به خود گرفته، چگونه امکان دارد که شورای علمی سوئد ۸۰ هزار یورو به تحقیق در مورد ساز ترومپت به عنوان یکی از سمبل‌های جنسیت اختصاص داده باشد؟

تقربیا تمام کتاب‌های قصه در این مهد کودک که در محله سودرمالم شهر استکهلم قرار دارد راجع به جفت‌های هم‌جنس‌گرا، خانواده‌هایی فاقد پدر و یا مادر و یا درباره فرزندخوانده‌ها نوشته شده است

او درمصاحبه با یک مجله دانمارکی می‌گوید که نفوذ محققان دانش جنسیت در دنیای آکادمیک باعث شده که آن‌ها فهم عقل سالم را تحریف و همه چیز را به مشکل جنسیتی تقلیل می‌دهند.

تانیا از جمله از شش نفر مربیان مهد کودک برابری، نام می‌برد. یعنی دو مرد و چهار زن که آن‌ها هم از فارغ‌التحصیلان رشته مطالعات زنان هستند. در سوئد استخدام دانش آموختگان مطالعات جنسیتی در مدارس و مهد کودک‌ها رایج است، تا آن‌ها بتوانند نوع به‌کارگیری زبان و رفتارهایی که کلیشه‌های رایج جنسیتی را تقویت می‌کنند، شناسایی کنند.

با این همه این مهد کودک در سوئد هم یک پدیده استثنایی است و حتی کارکنان آن تهدید هم شده‌اند. مثلا یک‌بار بسته‌ای پستی با تعدادی عروسک برایشان فرستاده شد که برروی آن‌ها این جمله نوشته شده بود: «این‌ها دختر و پسر هستند.»

مدیر مهد کودک تاکید می‌کند که آن‌ها قصد ندارند دختر را تبدیل به پسر کنند و یا برعکس. بلکه ما تنها می‌خواهیم جنبه اجتماعی جنسیت را دگرگون کنیم. یعنی فرهنگی که در جامعه دختر‌ها و پسر‌ها را دردو بستر فرهنگی متفاوت جای می‌دهد. مسئله فقط ایجاد برابری میان انسان‌ها است.

منبع: روزنامه فولکس کرانت،چاپ هلند، شنبه دوم جولای ۲۰۱۱

رهبری زنان، با نام‌های افسانه‌ای شروع شد

Sun, 17 Jul 2011 11:24:18 +0000

برگردان:

فروغ. ن. تمیمی

روب فریکن- رهبر تازه وارد به لیست زنان سیاست مدار آسیایی که اغلب «دختر» و یا «بیوه» رجال معروف بودند، یک استثنا است. «ینگلوک شیناواترا»، خواهر یک زمامدار است. یعنی خواهر نخست وزیر سابق تایلند: «تاکسین شیناواترا»

افزون بر این «ینگلوک» دریک مورد دیگر هم از همتایانش که مقام سیاسی‌شان از پدر‌ها یا همسران و هم پس از فوت آن‌ها به ایشان به ارث می‌رسید، متمایز است. چون برادر او تاکسین زنده است و در تبعید زندگی می‌کند. بنابراین حالا خواهر چهل و چهار ساله‌اش «ینگلوگ» موظف شده که در مقام اولین زن رئیس دولت در تایلند قدرت را در دست بگیرد.

لیست رهبران زن در آسیا تعداد بیشتری را دربر می‌گیرد. بجز نخست وزیر جدید تایلند تا کنون بیشتر از نه نفر زن در مقام نخست وزیری و یا رئیس جمهور دراین قاره به قدرت رسیده‌اند. نفر اول دراین لیست «سریماوو باندارنایکه» است که در سال ۱۹۶۰ اولین زنی بود که درجهان نخست وزیر شد. بدون شک اگر شرایط اجتماعی مناسب‌تر می‌بود، تعداد این زنان می‌توانست به مراتب بیشتر باشد.

مسئله‌ای که درباره آن نمی‌توان تردید کرد آن است که روابط خانوادگی این زنان با یک رهبر افسانه‌ای برای بدست آوردن پست رهبری سیاسی نقش تعیین کننده‌ای در انتخاب آن‌ها داشته است. بدون این پیوند خویشاوندی امکان ترقی آن‌ها در یک فرهنگ پدرسالارانه آسیایی هرگز وجود نداشت و آن‌ها نمی‌توانستند رسیدن به مهم‌ترین منصب سیاسی را حتی در رویا هم تصور کنند.

اما واقعا چرا این زنان در‌‌نهایت توانستند به این مقام برسند؟

زنان سیاست‌مدار بخاطر جنسیت‌شان و یا بخاطر سلطه این تفکر که خصوصیات زنانه دارند، از همتایان مرد خود کمتر در معرض تهدید قرار دارند. آن‌ها حتی می‌توانند نقش معصومانه‌ای در مراحل انتقالی و بحران‌های سیاسی بازی کنند. به مسئله اخلاق هم در اینجا باید توجه کرد. گاهی چاره کار تنها در برجسته کردن چهره‌ای زنانه و غیرفاسد در باشگاه مردان ماکیاولیست است.

اما به راستی نقش فرهنگ آسیایی دراین میان چیست؟

چیزی به عنوان فرهنگ آسیایی وجود ندارد. در این منطقه فرهنگ‌ها و تنوع فرهنگی بی‌شمار است. دختران، بیوه‌ها و خواهران هم در تمام مذاهب این قاره وجود داشته‌اند. در دوران معاصر تا کنون بودایی‌ها یک نخست وزیر و یک رئیس جمهور زن در سری لانکا و هم یک رهبر اپوزیسیون زن مثلا در برمه داشته‌اند. مسیحی‌های آسیایی در فیلیپین دو رئیس جمهور زن به خود دیده‌اند و هندو‌ها در هند نخست وزیری چون «ایندیرا گاندی» را بر مسند قدرت داشته‌اند.

لیست رهبران زن در آسیا تعداد بیشتری را دربر می‌گیرد، بجز نخست وزیر جدید تایلند تا کنون بیشتر از نه نفر زن در مقام نخست وزیری و یا رئیس جمهور دراین قاره به قدرت رسیده‌اند

زنان مسلمان هم در آسیا درخور توجه‌اند: «بی‌نظیر بوتو» نحست وزیر پاکستان، «خالده ضیاء» و «شیخ حسینا» از نخست وزیران بنگلادش و «مگاواتی سوکارنوپوتری» رئیس‌جمهور اندونزی بود.

این زنان این مسئله مهم را که آن‌ها «بیوه» و یا «دختر» سیاست مدار مشهوری بودند، خیلی سریع پشت سر گذاشتند. آن‌ها همگی توانستند پایه‌های قدرت خود را با اتکا به ابتکارات شخصی با شیوه‌ای اصیل تحکیم کنند و به‌سرعت و با قدرت از اجرای نقش عروسکان مطیع برای مردان همتای‌شان سرباز بزدند.

اما سیاست‌های آنها در عمل به نوعی «سیاست زنانه» خیلی تفاوت هم منجر نشد و یا به بکارگیری روش‌های ملایم‌تری در سیاست‌ورزی نیانجامید. بیشتر این زنان حتی مبارزان بزرگی درراه کسب حقوق برابر و یا جاده صاف‌کن برای ورود زنان بیشتری به دنیای سیاست در کشورشان هم نبودند.

نخست وزیری «بی‌نظیر بوتو» برای جنبش زنان پاکستان گول‌زنکی بیش نبود. نخست وزیر فعلی بنگلادش «شیخ حسینا» اما به حق باید مورد توجه قرار گیرد، زیرا که او دراین میان بر شانه‌های یک جنبش اجتماعی قوی ایستاده است.

در آسیا بستر تحولات اجتماعی هرچه باشد، سبب دگرگونی زندگی «زنان عادی» خواهد شد. آن‌ها بتدریج بیشتر به آموزش، بازار کار و سیاست روی می‌آورند. منصب خانم «سوکارنو پوتری» حالا به یک مرد واگذار شده است. اما تحت رهبری رئیس جمهور جدید اندونزی چندین وزیر با کفایت زن در پست‌هایی مهم خدمت می‌کنند و «سری مولیانی ایندراواتی» وزیر دارایی این کشور با موفقیت تمام سیاست‌های اقتصادی را رهبری می‌کند. هیچکدام از این وزرای زن، دختر و یا بیوه شخص معروفی نبودند.

میان زنانی چون «سری مولیانی» و بالا‌ترین مقام دولتی همیشه «سقف شیشه‌ای» وجود دارد. اما زمان آن فرا رسیده است که زنان سیاست مدار به تدریج این «سقف شیشه‌ای» را بدون داشتن روابط فامیلی هم بشکنند.

* منتشر شده در فولکس کرانت در تاریخ پنجم ماه جولای سال ۲۰۱۱

زنان «ساز پیکر»

Maryam — Fri, 08 Jul 2011 08:33:37 +0000

نمایشگاهی از نقاشی‌های آرتا داوری دردانشگاه شهر هیلدس‌هایم آلمان

فروغ. ن. تمیمی

فروغ. ن. تمیمی- زنان آفریده آرتا داوری سرتاپا رنگی‌اند. گردن صورتی، بدنی سبز و بنفش. با پستان‌های مدور در پیکرهای سازوارشان. باران‌های توپر قرمز و ساق‌های بلند و مخروطی، اندام واره‌هایی با خطوط هندسی.

مثل زن چنگ‌نواز که «چنگی» نام گرفته، یا زن «کرنای چی»، زن «چلیست»، «سورناچی»، «گارمون چی» که آکاردئون می‌نوازد و بانویی به نام «ونوس تپه سراب»، و بسیاری دیگر.

اعضای «ارکس‌تر ممنوعه» هرکدام جدا ازدیگری در قابی جای گرفته‌اند. نغمه دلنشینی از سرپنجه‌شان می‌تراود، بدن‌های سازوارشان را مرتعش می‌کند، به آن کش و قوس می‌دهد. به وجد، رقص و سماع وا می‌دارد. سر و سینه و ساق‌ها تاب برمی‌دارند. فضای تنگ قاب نقاشی را برنمی‌تابند. زنان «ساز پیکر» آرتا داوری، جان و تن به ساز و آهنگ سپرده و درقفای آزادی رهرو و رهسپارند.

آرتا می‌گوید:

«ریشه کارهای مرا می‌شود از سویی در نقاشی کهن ایران چستجو کرد که با نگرشی امروزی عجین شده است. زن در کارهای من برخلاف حضورش در بیشترین نگارگری کهن زندگی و نمودی مستقل دارد و سببی برای شادخواری و کام‌جویی مردان مانند آنچه که درنگارگری قدیم ایران می‌بینیم نیست. دراین سری از نقاشی‌هایم بر کاغذ آب‌رنگ، برصفحات ۳۳ دورموسیقی، بر برگ‌های کتاب‌های قدیمی و بشقاب‌ها، از آکریلیک، خمیر طلا وجوهر آنتیک و غیره استفاده کرده‌ام. پستان این نماد زایندگی و عشق بر پیکر نوازندگان زن اغلب درحالتی از استراحت بر ساعد دست یا سازتصویر شده‌اند. در تقابل با کوشش همه جانبه دراین سه دهه برای پوشاندن بدن زنانه من خواهان بازنمایی زیبایی‌های زنانه هستم. زنان در دسته "نوازندگان" من اغلب به بیننده نگاه می‌کنند. ساز و بدن با هم عجین شده اما با این حال در قالبی که برایشان ریخته شده نمی‌گنجند.»

زنان «سازپیکر» آرتا داوری در «ارکس‌تر ممنوعه» صورتی، سبز، قرمز وخلاصه رنگی رنگی‌اند. زن و ساز و رنگ در این تابلو‌ها درهماهنگی و توازن چشم نوازند. داوری بر تبعیضات بی‌شمار رفته بر زنان موسیقی‌دان، بر ممنوعیت نوای زنانه، بر تحمیل رنگ سیاه بربدن و جامه زنان می‌شورد. اعضای ارکستر او اگر چه هرکدام تنها در قابی محصورند. اما با تمام وجود می‌نوازند و از هر سو ادامه می‌یابند. با بدن‌های شکننده، بالاتنه‌های بلند و باریک، چشمان درشت، پاهایی ساز شده و سینه‌هایی مالامال از شور و سوز.

در تقابل با کوشش همه جانبه دراین سه دهه برای پوشاندن بدن زنانه من خواهان بازنمایی زیبایی‌های زنانه هستم

آرتا داوری جدید‌ترین کار‌هایش را با الهام از موزه آلات موسیقی در آلمان که سه هزار ساز از سراسر دنیا را در خود جای داده آفریده است. این آثار درنمایشگاهی در دانشگاه شهر هیلدس‌هایم در ماه مه ‌به مدت سه ماه به نمایش گذاشته شده‌اند. این مجموعه در سال ۲۰۱۰ با استقبال خوبی روبرو شده و در نمایشگاه امسال با ۲۹ نقاشی جدید تکمیل شده‌اند. آثاری که نقاش در فاصله یک سال آفریده است.

آرتا داوری می‌نویسد: «زاده جنوب تهران و خیابان مولوی‌ام، جایی که هیچ تندیسی از این عارف بزرگ در میدانش دیده نمی‌شد. درکنار خیمه شب بازان، پرده خوان‌ها، نوازندگان دوره گرد، معرکه‌گیران، عنتر‌هایشان و تعزیه گردان‌ها بزرگ شدم.»

آرتا بعد‌ها به طراحی ونقاشی روی آورد. در شهرهای نیس و مارسی فرانسه تحصیل کرد و از سال ۱۹۸۰در شبکه یک تلویزیون ایران درزمینه تئا‌تر کودکان، صورتک سازی و ساختن دکوربرای نمایش به فعالیت پرداخت. او از سال ۱۹۸۴درآلمان زندگی و به طراحی، نقاشی، تدریس، طراحی صحنه و نقش آفرینی مشغول است.