ناتو

رهبر ائتلاف ملی سوریه استعفا کرد

Maryam — Sun, 24 Mar 2013 13:34:59 +0000

احمد معاذ خطیب، رهبر ائتلاف ملی سوریه اعلام کرد که از رهبری این ائتلاف که بزرگترین ائتلاف مخالفان حکومت بشار اسد در سوریه است، استعفا کرده است.

پس از آنکه احمد معاذ خطیب، خبر کناره‌گیری‌اش را در صفحه فیس‌بوکش اعلام کرد، سخنگوی او به خبرگزاری رویترز گفت که این خبر را تایید می‌کند.

خطیب در صفحه فیس بوکش نوشته است: "کناره‌گیری‌ام را از ائتلاف ملی اعلام می کنم تا امکان آن را داشته باشم که با آزادی بیشتری فعالیت کنم. این کار با داشتن یک مقام رسمی امکان‌پذیر نیست."

او در این نوشته با انتقاد از مخالفان مسلح شدن نیروهای مخالف بشار اسد در سوریه، اضافه کرده است: "با مردم سوریه و خدا پیمان بسته بود هنگامی که کار به خط قرمز برسد استعفا دهد و اکنون به قولش وفا کرده است."

خطیب در صفحه فیس بوکش نوشته است: "کناره‌گیری‌ام را از ائتلاف ملی اعلام می کنم تا امکان آن را داشته باشم که با آزادی بیشتری فعالیت کنم. این کار با داشتن یک مقام رسمی امکان‌پذیر نیست"

هنوز دلیل مشخص استعفای معاذ خطیب مشخص نشده است.

به گزارش روزنامه القدس العربی، چاپ لندن، احمد معاذ خطیب، روز جمعه دوم فروردین ماه جاری (۲۲ مارس ۲۰۱۳) اعلام کرده بود: "مخالفان در صورتی که ببینند می توانند بدون استفاده از سلاح به راه حلی برای پایان دادن به بحران جاری در کشورشان برسند، حاضرند که سلاح های خود را زمین بگذارند."

ژنرال جیمز استاوریدیس، فرمانده نیروهای ناتو در اروپا روز سه‌شنبه ۲۹ اسفند ۱۳۹۱ (۱۹ مارچ ۲۰۱۳) گفته بود که نیروهای این پیمان دفاعی برای اجرای عملیات نظامی مطابق آن‌چه در لیبی رخ داد، آمادگی دارند.

جنگ در سوريه به‌طور عمده بين شورشيان مسلمان و سنی‌مذهب در مقابل طرفداران بشار اسد، رئيس‌جمهور سوريه است که از فرقه علوی است.

خشونت‌ها در سوريه از ماه مارس ۲۰۱۱ (اسفندماه ۱۳۸۹) آغاز شده و با وجود تلاش‌ها برای آتش‌بس بين نيروهای درگير٬ همچنان ادامه دارد.

ناتو: برای اجرای عمليات نظامی در سوريه آمادگی داريم

news-zamaneh — Wed, 20 Mar 2013 08:55:42 +0000

ژنرال جيمز استاوريديس، فرمانده نيروهای ناتو در اروپا گفت نيروهای اين پيمان دفاعی برای اجرای عمليات نظامی مطابق آن‌چه در ليبی رخ داد، آمادگی دارند.

به گزارش ريا نووستی، خبرگزاری دولتی روسيه، ژنرال استاوريديس روز سه‌شنبه ۲۹ اسفند در کميته نيروهای مسلح مجلس سنای آمريکا گفت: "همه ما می‌دانيم اوضاع سوريه به‌طور دائمی رو به وخامت است. ۷۰ هزار نفر کشته شده‌اند، يک ميليون نفر مجبور به خروج از کشور خود شده و تقريبا ۲.۵ ميليون نفر خانه‌های خود را ترک کرده‌اند."

به گفته وی "فعلا هيچ‌گونه پايانی برای جنگ داخلی خشونت بار مشاهده نمی‌شود، موضع ناتو اين است که با همان ترتيبی حرکت کند که در رابطه با اوضاع در ليبی حرکت می‌کرد."

حکومت ليبی سال گذشته با دخالت نيروهای ناتو سرنگون شد.

فرمانده نيروهای ناتو در اروپا پيشتر گفته بود ناتو قصد دخالت نظامی در سوريه را ندارد.

وی حدود دو ماه پيش گفته بود: "درباره سوريه، می‌توانم به شما بگويم که از نظر ناتو، هيچ طرحی وجود ندارد و ما هيچ‌گونه مطالعه و بررسی مفصلی را انجام نمی‌دهيم، فقط وضعيت را زير نظر داريم."

غسان هیتو، نخست‌وزیر موقت مخالفان حکومت سوريه گفته است مخالفان با رژیم بشار اسد به گفت‌وگو نخواهند نشست

از سوی ديگر دو روز پيش غسان هیتو با اکثریت آرا از سوی نمایندگان مخالفان حکومت بشار اسد، به‌عنوان نخست‌وزیر موقت برای اداره مناطق آزاد شده انتخاب شد.

غسان هیتو در نخستين اظهارنظر خود روز گذشته گفت مخالفان با رژیم بشار اسد به گفت‌وگو نخواهند نشست.

بان کی مون، دبير کل سازمان ملل متحد روز دوشنبه اين هفته جامعه بين‌المللی، دولت و اپوزيسيون سوريه را به "توقف فوری خشونت‌ها" در اين کشور فرا خواند.

کميساريای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد طرفين درگير در سوريه را به جنايت جنگی متهم کرده است. در همين آمريکا نيز روز چهارشنبه ۳۰ اسفند اعلام کرد: "در حال بررسی احتمال استفاده از سلاح‌های شيميايی در سوريه است، هر چند در اين زمينه شواهدی وجود ندارد."

چند ماه پيش برخی منابع از احتمال استفاده دولت سوريه از سلاح‌های شيميايی خبر دادند، اتهامی که دولت سوريه آن را رد کرد و گفت از سلاح‌های شيميايی عليه مردمش استفاده نخواهد کرد.

از سويی ديگر اعضای ناتو به دنبال ابراز نگرانی شديد در مورد احتمال استفاده سوريه از سلاح‌های شيميايی با ارسال موشک‌های پاتريوت به ترکيه به‌منظور دفاع در برابر حمله احتمالی دمشق موافقت کردند. اين موشک‌های در ترکيه مستقر شده است.

موشک پاتريوت يک موشک زمين به هوا است که از آن به‌عنوان موشک ضد بالستيک (موشک رهگير موشک پرتاب شده) استفاده می‌شود.

آماده‌باش نیروهای ناتو مستقر در افغانستان

news-zamaneh — Thu, 14 Mar 2013 21:26:23 +0000

ناتو تأيید کرد که نیروهای این سازمان پس از بررسی اوضاع افغانستان و برای مقابله با تهدیدهای احتمالی، در حالت آماده‌باش در آمده‌اند.

فرماندهی آیساف یا نیروهای بین‌المللی کمک به تأمین امنیت افغانستان که زیر پوشش ناتو فعالیت دارد اعلام کرده است که این اقدام به دستور ژنرال ژوزف دانفورد، فرمانده ارشد این سازمان انجام شده است.

آیساف در خبرنامه‌ای گفته است که پس از ارزیابی از وضعیت موجود و برای اطمینان از آمادگی برای مقابله با تهدیدهای بالقوه علیه نیروهای بین‌المللی، این تصمیم گرفته شده است.

به گفتۀ این سازمان، در روزهای اخیر تلفات نیروهای خارجی در افغانستان افزایش یافته است.

آیساف این موضوع را پس از آن اعلام کرد که روزنامه نیویورک تایمز چاپ آمریکا گزارش داد فرمانده آمریکایی آیساف به نیروهای این سازمان در مناطق مختلف افغانستان توصیه آماده‌باش و تشدید تدابیر امنیتی را صادر کرده است.

حامد کرزی طی یک هفته گذشته دو بار اظهارات تندی در کابل و لشکرگاه علیه نیروهای آمریکایی و خارجی‌ها داشت

برپایه اطلاعات این روزنامه، ژنرال دانفورد گفته است اظهارات ضدآمریکایی حامد کرزی سربازان غربی در این کشور را با تهدید حمله از سوی سربازان سرکش نیروهای امنیتی افغانستان و شورشیان روبه‌رو کرده است.

این توصیه پس از آن صادر شده است، که حامد کرزی طی یک هفته گذشته دو بار اظهارات تندی در کابل و لشکرگاه علیه نیروهای آمریکایی و خارجی‌ها داشت.

کرزی دو روز پیش در یک گردهمایی در لشکرگاه گفت اگر آمریکا در سپردن کنترل زندان بگرام به حکومت افغانستان تأخیر کند، حکومت افغانستان پاسخ آن را خواهد داد.

نیویورک تایمز، که نسخه‌‌ای از توصیه کتبی ژنرال دانفورد برای آماده‌باش نیروهای آیساف در افغانستان را دریافت کرده، نوشته است لحن این دستور نشان‌دهنده ناامیدی آمریکایی‌ها نسبت به رفتار حامد کرزی است.

دانفورد گفته است: "بیانات حامد کرزی می‌تواند انگیزه‌ای برای حمله به سربازان ما باشد، او ممکن است دستوراتی نیز صادر کند، که جان سربازان ما را به خطر اندازد."

به گفتۀ این روزنامه، بیشتر مقامات نظامی و دیپلماتیک آمریکا از پاسخ آشکار به اظهارات انتقادی کرزی خودداری کرده‌اند،‌ اما به‌طور خصوصی گفته‌اند روابط دو کشور به شکل نگران‌کننده‌ای در پایین‌‌ترین حد خود قرار دارد.

در پی سخنان انتقادی کرزی، شورای همکاری احزاب و ائتلاف‌های سیاسی افغانستان نیز نسبت به آن واکنش تندی نشان داد.

نمایندگان این شورا که متشکل از ٢٠ حزب و ائتلاف سیاسی است روز چهارشنبه در کابل گردهم آمدند و علیه این گفته‌های حامد کرزی بیانیه‌ای صادر کردند.

نمایندگان احزاب و ائتلاف‌های عمده سیاسی مخالف حکومت افغانستان، این اظهارات کرزی را "غیرمسئولانه و برخلاف منافع ملی افغانستان" خواندند که سبب تخریب وجهه این کشور و زمینه‌ساز انزوای آن خواهد شد.

تجهیز نظامی عربستان در هیاهوی برنامه هسته‌ای ایران

politics — Wed, 27 Feb 2013 19:51:51 +0000

فرهاد سلمانیان

فرهاد سلمانیان − از پیامدهای سیاست دوران ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد فراهم شدن زمینه افزایش صادرات جنگ‌افزار از غرب به کشورهایی مانند عربستان سعودی است. جریان‌های سیاسی حاکم در غرب، با افزایش گرایش تهران به غنی‌سازی ۲۰ درصدی اورانیوم و تهدیدهای لفظی علیه اسرائیل، عربستان را به عنوان یکی از اهرم‌های مهار جمهوری اسلامی ایران در نظر گرفتند. هر چند ریاض نیز ارتباط دوستانه‌ای با اسرائیل ندارد.

در سه سال گذشته اتحادیه‌ اروپا جنگ‌افزارهای بسیار پیشرفته‌ای به عربستان فروخته‌ است. ۲۷ کشور اتحادیه اروپا مقررات سختگیرانه‌ای برای صادرات اسلحه به کشورهایی در نظر گرفته‌اند که از دید آن‌ها «ناقض حقوق بشر» و «تهدید امنیتی» شناخته می‌شوند. اما این مقررات کامل و دقیق اجرا نمی‌شوند، زیرا برای همه اعضاء الزام‌آور نیستند و ساز ‌و ‌کارهای قانونی کنترل صادرات اسلحه در اتحادیه‌اروپا هنوز کاستی‌هایی دارند.

هر از گاهی در بعضی از کشورهای عضو محموله‌هایی با کاربرد نظامی توقیف می‌شوند که مقصد آن‌ها کشورهای درگیر بحران یا تحریم بوده است. برای نمونه گمرک فنلاند به‌تازگی یک محموله قطعات یدکی روسی تانک را متوقف کرد که ظن ارسال آن‌ها برای دولت سوریه وجود داشت.

«هدف؛ ثبات منطقه‌ای»

تبدیل خاورمیانه به منطقه‌ای مجهز به پیشرفته‌ترین جنگ‌افزارها بر روند توسعه جامعه مدنی، گفتمان فرهنگی و سیاسی و رعایت حقوق شهروندان تأثیر دارد. این موضوع اغلب زمینه‌ساز انتقاد از صادرکنندگان جنگ‌افزار است.

در فهرست ارزیابی شاخص هزینه ‌تجهیز نظامی و نظامی‌گری در سال ۲۰۱۲ در جهان که «مرکز بین‌المللی راهکارهای جایگزین» در شهر بن آلمان آن را منتشر کرده، از میان ده کشور نخست با بیشترین میزان توجه به تسلیحات، پنج کشور یعنی اسرائیل، سوریه، اردن، کویت و عربستان در خاورمیانه، از پرتنش‌ترین مناطق، قرار دارند. روسیه نیز با یکی از بالاترین شاخص‌های نظامی‌گری در فهرست یاد شده، در نزدیکی این منطقه است.

اغلب در توضیح معاملات تسلیحاتی غرب با عربستان، این کشور به عنوان «عامل ثبات در منطقه» و «متحدی در مبارزه با تروریسم» معرفی می‌شود. به‌تازگی فاش شد که عربستان از چند سال قبل پایگاهی ویژه نیز برای پرواز پهپاد در اختیار آمریکا گذاشته که هدف آن «مبارزه با تروریسم» اعلام شده است.

نشریه آلمانی «اشپیگل» گزارش داده که کشورهای اروپایی فرانسه، ایتالیا، بریتانیا، آلمان و سوئد، بیشترین جنگ‌افزارها را در سال ۲۰۱۲ به عربستان صادر کرده‌اند.

دو سال قبل، هم‌زمان با بالا گرفتن بحث تحریم نفت ایران بر سر برنامه هسته‌ای، آمریکا از معامله بی‌سابقه ۶۰ میلیارد دلاری برای واگذاری ۸۴ فروند از جدیدترین جت‌های جنگنده «اف ۱۵» و ۱۷۸ فروند بالگرد جنگنده به عربستان خبر داد.

مقام‌های آمریکایی علت این اقدام را اهمیت عربستان به عنوان یکی از «عوامل مهم امنیت منطقه‌ای» در خاورمیانه اعلام کردند. خبر صدور این جنگ‌افزارها با فاصله کوتاهی از تهدید ایران به بستن تنگه هرمز منتشر شد.

در پایان سال ۲۰۱۲ نیز آمریکا از معامله‌ای به ارزش نزدیک به هفت میلیارد دلار با عربستان خبر داد که طبق آن ۲۰ هواپیمای ترابری به ریاض واگذار می‌شود.

توسعه تجهیزات نظامی عربستان زمانی حساس‌تر می‌شود که موافقت اخیر این کشور با ژاپن برای کمک توکیو به ساخت نیروگاه هسته‌ای جنبه‌ عملی پیدا کند. ساخت نیروگاه‌های برق اتمی در عربستان می‌تواند درآمد نفتی را افزایش دهد و زمینه‌ای مالی برای خرید سلاح‌های بیشتر فراهم کند. نیروگاه‌ هسته‌ای در عربستان ظرفیت دگرگونی‌های جدی در کشورهای عربی در زمینه سیاست‌های انرژی را داراست.

معامله‌های تسلیحاتی کلان ریاض

در حال حاضر عربستان یکی از بزرگ‌ترین خریداران سلاح‌های آلمانی است و طبق «گزارش صادرات اسلحه» آلمان، جایگاه دوازدهم دریافت جنگ‌افزار این کشور را در سال ۲۰۱۱ داشت. البته آلمان در کنار تلاش برای «خلع سلاح اتمی»، صادرات اسلحه خود به اسرائیل، امارات متحده عربی، قطر، عراق و کویت را نیز ادامه داده است.

آلمان تنها در سال ۲۰۱۰ جنگ‌افزارهایی به ارزش دو میلیارد و ۱۰۰ میلیون یورو و سال بعد از آن یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون یورو به عربستان فروخته است.

در تازه‌ترین مورد، دولت عربستان اعلام کرد که قصد دارد از کشتی‌سازی آلمانی «لورسن» شناورهای گشتی‌ به ارزش یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون یورو بخرد.

به گفته مقامات کاخ سفید، صدور جنگ‌افزار برای ریاض زمینه حفظ بیش از ۵۰ هزار فرصت شغلی در آمریکا بوده است. این نشانگر ‌ریشه اقتصادی موضوع در کنار تأکیدهای رسمی بر اهمیت امنیتی کشورهایی مانند عربستان در خاورمیانه است.

به نوشته خبرگزاری «آلمان»، عربستان خواهان دریافت ۳۰ خودروی زرهی «دینگو ۲» به ارزش ۱۰۰ میلیون یورو نیز هست. این نوع خودروی زرهی می‌تواند سلاح‌های شیمیایی، میکروبی و رادیواکتیو را ردیابی کند.

ریاض همچنین به خرید چند صد تانک موسوم به «بوکسر» و ۲۰۰ تانک «لئوپارد» تمایل نشان داده بود. تانک‌های بوکسر از پیشرفته‌ترین خودروهای زرهی هستند و توان حرکت در خیابان و مقابله با درگیری‌های خیابانی را نیز دارند.

انتقاد از صادرات اسلحه و توجیه آن

وضع حقوق بشر در عربستان و نقش آن کشور همراه با امارات متحده عربی در ارسال نیرو و تانک برای برخورد با ناآرامی‌های میدان «لوءلوء» در منامه و مقابله با اعتراض‌های اکثریت شیعه بحرین باعث انتقاد از صادرکنندگان سلاح به عربستان نیز شد.

توضیح معامله‌هایی از این دست در افکار عمومی غرب، اغلب با معرفی عربستان به عنوان «عامل ثبات در منطقه» و «متحدی در مبارزه با تروریسم» همراه می‌شود. فولکر کاودر، سیاستمدار حزب حاکم «دموکرات مسیحی» آلمان با توجه به تهدیدهای ایران علیه اسرائیل گفته بود که واگذاری سلاح به عربستان، به عنوان عامل مهار ایران در خاورمیانه، به این دلیل است که جمهوری اسلامی «یهودیان را به دریا نریزد».

به‌تازگی فاش شد که عربستان از چند سال قبل پایگاهی ویژه نیز برای پرواز پهپاد (هواپیمای بی‌سرنشین) در اختیار آمریکا گذاشته که هدف آن «مبارزه با تروریسم» اعلام شده است.

از بعد اقتصادی، فروش اسلحه به کشورهای خاورمیانه برای حفظ توان تولید تجهیزات نظامی از سوی تولیدکنندگان داخلی اروپا و آمریکا نیز هست. این وجه صادرات اسلحه به خاور میانه در شبکه‌ای پیچیده از عوامل، ‌با بحران اقتصادی در اروپا پیوند می‌خورد که کشورهای اروپایی عضو سازمان «پیمان آتلانتیک شمالی» را به سوی صرفه‌جویی در بودجه‌های‌نظامی و ارتش‌های تخصصی‌تر و کوچک‌تر سوق می‌دهد.

کاهش بودجه نظامی و کم شدن تقاضای نیروهای مسلح برای جنگ‌افزارهای تولیدی صنایع محلی، نیاز به جست‌وجوی بازارهای جدید و صادرات سلاح برای نمونه به خاور میانه و کشورهای متقاضی دیگر را پدید می‌آورد.

تضاد سیاست‌های تسلیحاتی و حقوق بشر

در مجموع، سیاست‌های دو دولت محمود احمدی نژاد زمینه‌ساز معامله‌های تسلیحاتی بزرگی از جمله برای عربستان با هدف تقابل با اقدام‌های هسته‌ای ایران از یک سو و ستیز با اسرائیل از سوی دیگر بوده است. برای نمونه واگذاری زیردریایی‌های موشک‌انداز آلمانی به اسرائیل با قابلیت ارتقاء برای حمل کلاهک‌های هسته‌ای در برابر «تهدید حمله اتمی ایران» قابل توجه است.

در اروپا برخلاف انتظار، نه احزاب مسیحی یا محافظه‌کار، بلکه احزاب «چپ»، «سبز» و «سوسیالیست» مخالف صادرات جنگ‌افزار به کشورهایی نظیر عربستان بوده‌اند. چنین حزب‌هایی در موضع‌گیری‌های‌ خود بر بعد اخلاقی موضوع تأکید دارند و از «اخلاق در سیاست‌های دفاعی و امنیتی» نیز دفاع می‌کنند.

صادرات اسلحه در شرایط دشوار اقتصادی که آمریکا هم به سهم خود از آن مصون نمانده، باعث «ایجاد و حفظ فرصت‌های شغلی» می‌شود. بنا بر اعلام مقام‌های کاخ سفید صدور جنگ‌افزار برای ریاض زمینه حفظ بیش از ۵۰ هزار فرصت شغلی در آمریکا بوده است. این خود نشانگر ‌ریشه اقتصادی موضوع در کنار تأکیدهای رسمی بر اهمیت امنیتی کشورهایی مانند عربستان در خاور میانه است.

در صحنه سیاسی آلمان هم استدلال‌های مشابهی مطرح بوده که مخالفانی نیز داشته است. نفع اقتصادی صادرات سلاح پرسش‌هایی را پیش می‌کشد: آیا فرصت‌های شغلی باید به قیمت حفظ امکان جنگ و کشتار در کشورهای دیگر حفظ شوند؟ آیا تلاش برای صادرات جنگ‌افزار تنها راه اشتغال کارشناسان و متخصصان این عرصه است؟

اولویت روابط دیپلماتیک، اقتصادی و امنیتی کشور مبدأ صادرات سلاح باعث می‌شود معامله‌های میلیاردی بدون توجه به رعایت حقوق اولیه شهروندان کشور مقصد ادامه پیدا کنند. اجرای احکام شریعت مثل اعدام یا سرکوب اعتراض‌ها در صورت بروز، برای فروشنده سلاح ارحجیت ندارد که می‌خواهد فرصت‌های شغلی کارکنانش را حفظ کند.

در اروپا برخلاف انتظار، نه احزاب مسیحی یا محافظه‌کار، بلکه احزاب «چپ»، «سبز» و سوسیالیست مخالف صادرات جنگ‌افزار به کشورهایی نظیر عربستان بوده‌اند. چنین حزب‌هایی در کلیت موضع‌گیری‌های‌ خود بر بعد اخلاقی موضوع تأکید دارند و از «اخلاق در سیاست‌های دفاعی و امنیتی» نیز دفاع می‌کنند.

ثبات خاورمیانه، استوار بر توسعه یا عوامل بازدارنده؟

خطری که معامله‌های تسلیحاتی با نظام‌هایی مانند سعودی به آن دامن می‌زند، تجهیز حکومت‌های های ‌توسعه‌نیافته‌ای‌ است که نظامی‌گری آن‌ها با درآمدهای فروش نفت سریع‌تر از سویه‌های دیگر تقویت می‌شود.

در این میان گسترش تسلیحاتی و تصمیم ارائه کمک برای ساخت نیروگاه اتمی از سوی ژاپن به عربستان، در هیاهوی برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی نادیده گرفته شده‌اند و علت اصلی نیز حکومت ایران است. با وجود این، نقد «بعد نظامی» برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی خارج از چارچوب روند توسعه تسلیحاتی خاورمیانه ناقص به نظر می‌رسد.

روند مداوم تجهیز نظامی کشورهای خاور میانه ظرفیت سرکوب اعتراض‌های داخلی و قدرت تخریب ناشی از جنگ میان آن‌ها را افزایش می‌دهد.

ثبات کشورهای خاورمیانه از راه بازدارندگی تسلیحاتی، روندی ناشی از توسعه فرهنگی و سیاسی نیست، بلکه ریشه‌ آن ترس از نابودی با سلاح‌های واگذار شده به کشوری رقیب است. در اعتبار چنین ثباتی تردید وجود دارد.

خروج نیروهای غربی از افغانستان؛ بیم‌ها و امیدها

politics — Wed, 16 Jan 2013 23:17:36 +0000

گفتگوی فرهمند علیپور با فاطمه امان روزنامه‌نگار و کارشناس مسائل منطقه

فرهمند علیپور - بسیاری می‌گویند که ارتش افغانستان هنوز آمادگی تامین امنیت این کشور را ندارد و خروج نیروهای خارجی از آن، ناامنی و عملیات تروریستی را تشدید می‌کند. برخی نیز معتقدند که این خروج، کمکی است به برگزاری آرام‌تر انتخابات ریاست جمهوری، گام نهادن در مسیر آشتی ملی و مشارکت تدریجی طیفی معتدلی از شورشیان در دولت.

فاطمه امان، روزنامه‌نگار و کارشناس مسائل منطقه به پاره‌ای پرسش‌ها در مورد دورنمای افغانستان پس از خروج سربازان خارجی، دولت آینده این کشور و حضور احتمالی کشورهایی چون هند یا چین در روند توسعه، آمورش و امنیت آن پاسخ می‌‌دهد.

او می‌گوید که نگرانی نسبت به از هم پاشیدن دولت افغانستان بیش‌تر از آن است که ارتش از هم بپاشد. فاطمه امان تاکید می‌کند که در صورت سقوط نهادهای حکومتی در افغانستان، قدرت به دست طالبان سنتی خواهد افتاد و این موضوع در نهایت به سود عربستان خواهد بود، نه ایران.

در سفر اخیر حامد کرزی رئیس جمهور افغانستان به آمریکا، دو کشور تصمیم گرفتند که نیروهای خارجی حاضر در افغانستان در بهار پیش رو این کشور را ترک کنند. ظاهرا این موضوع به اصرار و درخواست حامد کرزی بوده است. با توجه به اینکه قرار است انتخابات ریاست جمهوری افغانستان به فاصله کوتاهی پس از این خروج انجام شود، آیا می‌توان رابطه‌ای میان این خروج و انتخابات اتی ریاست جمهور افغانستان یافت؟

فاطمه امان : ماه‌هاست که بحث‌‌وگفت‌وگو در باره کم و کیف و نحوه خروج نیروهای خارجی از افغانستان جریان دارد و این تصمیم هم‌زمان با سفر اخیر آقای کرزای به آمریکا گرفته نشده است. آن‌چه شاید تازگی داشته باشد این است که نیروهای آمریکایی، خروج از افغانستان را در بهار پیش رو شروع می‌کنند نه در پاییز که پیش‌تر مطرح شده بود.

اما همان گونه که اشاره کردید انتخاب مقطع زمانی پیش رو برای خروج از افغانستان، احتمالا به انتخابات آوریل ۲۰۱۴ افغانستان هم ارتباط دارد. زیاد استدلال می‌شود که انتخابات ریاست جمهوری افغانستان باید پس از خروج نیروهای بین‌المللی از این کشور انجام شود، یا انتخابات باید بعد از ائتلاف با دستکم بخش‌هایی از طالبان برگزار شود تا ترس از اقدام‌های تنبیهی طالبان مانع شرکت مردم در انتخابات نشود.

طرف دیگر خود آقای کرزای است که همواره آماج حمله‌های لفظی طالبان بوده که می‌گویند حکومت او بدون حضور نیروهای خارجی نمی‌تواند سرپا بایستد. طالبان اخیرا بیانیه‌ای داد و گفت هر گونه توافق کرزای که منجر به تداوم حضور آمریکایی‌ها در افغانستان پس از ۲۰۱۴ شود، نشان‌دهنده سرسپردگی اوست و ارزش حقوقی ندارد.

فاطمه امان: مسئله مصونیت سربازان امریکایی از چنان اهمیتی برخوردار است که کرزای در فردای بازگشت از واشنگتن٬ در کنفرانس خبری در کابل اعلام کرد که تصمیم‌گیری در این خصوص تنها در حیطه صلاحیت لویه جرگه است. با محول کردن این تصمیم به لویه جرگه، کرزای با یک تیر دو نشان زد. هم از پذیرش مسئولیت در مقابل مصونیت سربازان خارجی و پیامدهای تاریخی آن٬ سر باز زد و هم آن که از لویه جرگه‌ به مثابه ابزاری برای مانور سیاسی خویش استفاده کرد. کرزای طبق قانون نمی‌تواند یک بار دیگر کاندیدای ریاست جمهوری شود اما احتمالا همه تلاش خود را خواهد کرد که رییس جمهوری آینده به جناح خودش نزدیک‌تر باشد.

دیگر آن که کرزای طبق قانون نمی‌تواند یک بار دیگر کاندیدای ریاست جمهوری آفغانستان شود، ولی احتمالا همه تلاش خود را خواهد کرد که رییس جمهوری آینده به جناح خودش نزدیک‌تر باشد. به نظر من کرزای برای این منظور، به مانورهای سیاسی زیادی دست خواهد زد.

همین الان نگرانی وجود دارد که مثل دفعه قبل بی‌نظمی و تقلب در انتخابات افغانستان روی دهد. اپوزیسیون اصرار دارد که در کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخابات، از پنج عضو، دو نفر خارجی باشند و از طرف سازمان ملل متحد تعیین شوند. آقای کرزای با این مسئله مخالف است چون هر پنج عضو را خودش انتخاب می‌کند. شاید بتوان موافقت او با ترکیب جدید اعضای کمیسیون را، حمل بر حسن نیت وی کرد.

برگردیم به موضوع خروج نیروهای غربی، یکی از انتقادهایی که معمولا متوجه نیروهای خارجی در افغانستان می‌شود این است که آنها آن‌گونه که باید به تجهیز و آموزش افغان‌ها نپرداخته‌اند و هنوز ارتش و دستگاه‌های امنیتی افغانستان به آمادگی مطلوب دفاع و مقابله با گروه‌های پیکارجو نرسیده‌اند، با این وجود چرا ظاهرا مقامات کابل و واشنگتن علاقمندند تا به این خروج سرعت بخشیده شود؟

مسئله آموزش پلیس و ارتش افغانستان مسلما با خروج نیروهای خارجی متوقف نمی‌شود و احتمالا کشورهای دیگر هم در این کار مشارکت خواهند کرد. هند کاندیدای مناسب‌تری محسوب می‌شود که البته با حساسیت‌های پاکستان در این زمینه رو به روست. ولی حتی تعجب نکنید اگر چین وارد عمل شود. در سپتامبر ۲۰۱۲ ژو یان کانگ٬ رییس وقت امنیت داخلی چین به کابل رفت و چندین توافقنامه امنیتی با حامد کرزی امضا کرد. یان کانگ وعده داد که چین نیروی پلیس افغانستان را آموزش داده و آن را تجهیز می‌کند. چین در کنار سرمایه‌گذاری وسیع در بخش اقتصادی یک رادیوی اف ام هم برای افغانستان راه‌اندازی کرده است. سال گذشته نیز دانشکده زبان چینی در دانشگاه کابل آغاز به کار کرد.

آن بخش از نیروهای آمریکایی که در افغانستان می‌مانند، بیشتر نقش آموزش‌های ضد تروریستی به نیروهای افغان را به عهده خواهند داشت. یعنی بیشتر در کار مشاوره و تعلیمات و آموزش خواهد بود تا صرف عملیات نظامی.

مسئله خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان الان یکی از بحث‌های غالب در آمریکاست. بحث درباره رقمی بین دو هزار تا بیست هزار نفر است که پس از پایان موعد تعیین شده یعنی اخر سال ۲۰۱۴، قرار است در افغانستان بمانند. آمریکا خواستار تضمین مصونیت افراد خود در افغانستان است، مسئله‌ای که عده‌ای در افغانستان با آن مخالفند. اتفاقا به همین دلیل هم شد که نیروهای آمریکایی پس از پایان موعد حضور در عراق در این کشور نماندند چون عراقی‌ها حاضر به دادن این مصونیت نشدند.

مسئله مصونیت سربازان امریکایی از چنان اهمیتی برخوردار است که کرزای در فردای بازگشت از واشنگتن٬ در کنفرانس خبری در کابل اعلام کرد که تصمیم‌گیری در این خصوص تنها در حیطه صلاحیت لویه جرگه است. با محول کردن این تصمیم به لویه جرگه، کرزای با یک تیر دو نشان زد. هم از پذیرش مسئولیت در مقابل مصونیت سربازان خارجی و پیامدهای تاریخی آن٬ سر باز زد و هم آن که از لویه جرگه‌ به مثابه ابزاری برای مانور سیاسی خویش استفاده کرد.

نکته دیگر این که این جنگ برای آمریکا نزدیک به ۵۰۰ میلیارد دلار هزینه برداشته است. تا سال ۲۰۱۵ هم آمریکا و باقی کمک‌کننده‌های بین‌المللی حدود ۱۶ میلیارد دلار پرداخت خواهند کرد. مشکل همیشه این بوده که معلوم نیست این کمک‌ها تا چه اندازه موثرند. این را هم در نظر بگیرید که درباره پایداری ارتش افغانستان خوشبینی بیشتر است تا انتقال دولت حامد کرزای به رییس جمهوری بعدی. یعنی نگرانی این که دولت از هم بپاشد بیشتر از این است که ارتش از هم بپاشد. دلایل این نگرانی هم انتخابات پیش رو است. یعنی تعداد نامزدها آنقدر زیاد باشد که انتخابات به دور دوم برود و بعد برنده انتخابات رای کافی کسب نکند و در نتیجه در صورت پیروزی هم از مشروعیت محدودی برخوردار باشد.

طالبان و چند گروه جنگجوی دیگر افغان همواره یکی از دلایل ادامه پیکارهای خونین خود را حضور نیروهای اشغالگر در افغانستان معرفی کرده‌اند. آیا نفس خروج نیروهای آمریکایی و ناتو از افغانستان و بر طرف شدن این بهانه می‌تواند به روند صلح در افغانستان یاری رساند؟

شاید بهتر باشد همه این گروه‌ها را یکسان و یکدست نگیریم. طالبان یک گروه یکدست و یک طیف نیست. احتمالا بخش‌هایی از طالبان که از زاویه ناسیونالیسم و اعتراض به حضور نیروهای خارجی در افغانستان با حکومت این کشور می‌جنگد، به یک ائتلاف ملی خواهند پیوست که حکومت هم در آن شرکت دارد. بهترین سناریو این است که این گروه‌ها در هیبت سازمان‌های سیاسی به صحنه بیایند و احتمالا در رقابت پارلمانی قرار بگیرند. این طالبان از طالبان سنتی متمایز خواهد بود، بدین صورت که باید به مبارزه حزبی و پارلمانی بپیوندد و ترور کور را کنار بگذارد. کنار آمدن با این طالبان بسیار آسان‌تر است.

اما در عین حال نباید فراموش کرد که طیفی از طالبان که اساسا به نیروی مالی خارجی وابسته است و پا به پای القاعده در افغانستان حضور داشته، تمایلی به ادغام در حکومت افغانستان یا مشارکت در مبارزه پارلمانی ندارد و به کمتر از سرنگونی حکومت رضایت نمی‌دهد. این گروه می‌خواهد افغانستان را به طور مشخص به دوره حضور طالبان در قدرت برساند. بنابراین این بخش‌ها با خروج نیروهای خارجی آرام نخواهند گرفت بلکه فعال‌تر می‌شوند چون هدف را که همان سرنگونی حکومت باشد، نزدیک‌تر می‌بینند.

«این جنگ برای آمریکا نزدیک به ۵۰۰ میلیارد دلار هزینه برداشته است. تا سال ۲۰۱۵ هم آمریکا و باقی کمک کننده‌های بین‌المللی حدود ۱۶ میلیارد دلار پرداخت خواهند کرد. مشکل همیشه این بوده که معلوم نیست این کمک‌ها تا چه اندازه موثرند. این را هم در نظر بگیرید که درباره پایداری ارتش افغانستان خوشبینی بیشتر است تا انتقال دولت حامد کرزای به رییس جمهوری بعدی. یعنی نگرانی این که دولت از هم بپاشد بیشتر از این است که ارتش از هم بپاشد. دلایل این نگرانی هم انتخابات پیش رو است. یعنی تعداد نامزدها آنقدر زیاد باشد که انتخابات به دور دوم برود و بعد برنده انتخابات رای کافی کسب نکند و در نتیجه در صورت پیروزی هم از مشروعیت محدودی برخوردار باشد.»

به نظر من جذب عناصر معتدل طالبان در روند ثبات افغانستان اجتناب‌ناپذیر است. به واقع یکی از اشتباهات نیروهای ائتلاف در افغانستان راندن نیروهای معتدل طالبان بود. این نیروها باید جذب می‌شدند، چنانچه بسیاری از آن‌ها هم آماده پیوستن به حکومت جدید بودند، ولی بیشتر مشمول مجازات شدند تا رافت. در همان زمان باید بر آشتی ملی تاکید بیشتری می‌شد که نشد. باید راه نرمش پیش گرفته می‌شد تا بسیاری از کسانی که می‌توانستند در ائتلاف شرکت کنند، جذب شوند.

دولت ایران، یکی از جدی‌ترین منتقدان حضور نیروهای ناتو و آمریکا در افغانستان بوده و همواره از آنها خواسته آنجا را ترک گویند. از سوی دیگر ایران حامی دولت مرکزی افغانستان به شمار می‌رود و به نظر نمی‌رسد که خواهان سقوط و یا تضعیف آن در برابر گروه‌های شورشی باشد. با خروج نیروهای غربی از افغانستان چه دورنمایی از روابط ایران و افغانستان می‌توان مشاهده کرد؟

ایران در فردای سقوط طالبان همکاری گسترده‌ای در زمینه بازسازی و کمک در زمینه افغانستان شروع کرد. شاید به قول جیمز دوبینز اولین سفیر آمریکا در افغانستان پس از سقوط طالبان، یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات آن بود که برای حفظ اجماع بین‌المللی در زمینه افغانستان و حفظ آن ائتلافی که پس از سرنگونی طالبان ایجاد شده بود، تلاش زیادی به عمل نیامد. ایران در ابتدا نقش بسیاری فعال و سازنده‌ای داشت که متاسفانه در سایه تحولات درونی خودش و هم‌چنین رابطه این کشور و آمریکا قرار گرفت.

حمایت ایران از افغانستان موازی با گسترش قدرت نرم در این کشور و سرمایه‌گذاری طولانی مدت در این راه بوده است. ایران راه‌های متفاوتی از فرهنگی تا تخریبی در افغانستان پیموده است. مثلا از یک سو نقش مهمی در راه اندازی دانشگاه بامیان داشته [اتفاقا تعدادی از دست‌اندرکاران افغان، فارغ‌التحصیل‌های دانشگاه‌های ایران بودند] و از سوی دیگر در راستای کشمکش یا آنچه رقابت خود با آمریکا در افغانستان می‌‌داند، از ایجاد اختلال در روند صلح و آشتی ملی افغانستان و ثبات این کشور خودداری نکرده است.

ایران به حمایت و تجهیز عناصر وابسته به طالبان هم متهم بوده و بعد تلاش ایران برای اعمال سیاست‌های خود در بالاترین سطح حکومت و پارلمان افغانستان هم از نظرها پنهان نمانده است. به هر صورت ایران در همه این سال‌ها سعی در گسترش نفوذ خود در افغانستان داشته ولی وضعیت پس از پایان دولت کرزای می‌تواند عوض شود. یعنی ایران باید دوباره یارگیری کند و البته این احتمال هست که اگر ایران احساس کند که میدان به دست رقبایش افتاده، وارد مسیر کاملا غیرمسئولانه‌ای شود.

بخشی از مخالفت ایران با نیروهای خارجی در افغانستان لفاظی بوده است. حضور نیروهای خارجی در افغانستان و تلاش فعال این نیروها برای جلوگیری از بازگشت طالبان، عملا به ایران کمک کرده که پایگاه خود را استحکام بخشد. اما در صورت فروپاشی نهادهای حکومتی در افغانستان، آن که قدرت می‌گیرد طالبان سنتی و در نهایت عربستان سعودی است نه ایران.

در مورد همسایه جنوبی افغانستان یعنی پاکستان همواره نگرانی‌ها بسیار زیاد و جدی وجود داشته است. این‌که گروه‌های شورشی خاک این کشور را پایگاه خود قرار داده‌اند و ارتش و دستگاه‌های امنیتی پاکستان متهم به حمایت از این گروه‌ها و تحت فشار قرار دادن دولت افغانستان می‌شوند؛ آیا خروج این نیروها نمی‌تواند نگرانی‌ها را از بابت رفتار همسایه جنوبی بیشتر کند؟

آن بخشی که مربوط به دعوای هند و پاکستان و رقابت این‌دو بر سر افغانستان است، احتمالا در آینده نزدیک حل نخواهد شد. همین الان بر سر این که کدام کشور، ارتش ملی افغانستان را پس از ترک نیروهای ائتلاف آموزش دهد، اختلاف شدیدی وجود دارد. هند شاید مناسب‌ترین کاندیدا است اما بی‌شک پاکستان به آسانی هند را برنمی‌تابد. بنابراین باید در این معادلات پاکستان را هم به حساب آورد.

با رفتن نیروهای خارجی، شرکت‌های چینی در افغانستان فعال‌تر خواهند شد و حتی غیرقابل تصور نیست که پاکستانی‌ها هم در این کشور از نظر اقتصادی فعال شوند. شرکت‌های چینی در زمینه معادن افغانستان فعال خواهند بود. همین اکنون نیز بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاری اقتصادی در افغانستان از سوی شرکت‌های چینی صورت گرفته و تنها در یک مورد٬ شرکت ام سی سی در معدن مس عینک بیش از چهار و نیم میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کرده است.

روس‌ها نیز تمایل به پروژه‌های اقتصادی در افغانستان دارند. به سود منافع درازمدت افغانستان است که کشورهای دیگر بر سر سرمایه‌گذاری در این کشور رقابت کنند. همکاری چند فرهنگی و چند کشوری در افغانستان آن هم میان کشورهایی مثل روسیه و چین که خودشان نگران گسترش اسلام‌گرایی افراطی هستند، سناریوی مقبول‌تری است تا بازگشت به دوره حکومت طالبان. در چنین صورتی حضور پاکستان در عرصه‌های مختلف در افغانستان آن‌چنان که انتظار می‌رود نگران‌کننده نخواهد بود.

بشار اسد، همچنان رهبر ارکستر جنگ می‌ماند

politics — Tue, 08 Jan 2013 13:45:46 +0000

فرهاد سلمانیان

فرهاد سلمانیان - بشار اسد در سخنرانی خود در سالن اُپرای دمشق بدون توجه به خواست اکثریت مخالفان برای واگذاری قدرت و برگزاری همه‌پرسی برای پایان دادن به جنگ داخلی، صحبت از «طرح صلح» پنج ماده‌ای کرد و وعده‌ اصلاحات سیاسی و قانون اساسی جدید را داد.

گرچه رئیس جمهوری سوریه در نخستین سخنرانی مستقیم طی هفت ماه گذشته، در جمع مقام‌های دولتی و تشکل‌های طرفدار خود گفت که شهروندان از ناآرامی‌های دو سال گذشته آسیب دیده‌اند، اما بار دیگر طیف‌های گوناگون مخالفان را در عبارت‌هایی مانند «عروسک خیمه‌شب‌ بازی غرب»، «تروریست‌های القاعده» و «قاتلان و مجرمان» خلاصه کرد.

در پیوند با گفته‌های بشار اسد در باره‌ تروریسم، روزنامه‌ آمریکایی «نیویورک تایمز» نیز در آذرماه گزارش داد که گروه اسلامی تندرویی مانند «جبهه‌‌‌ النصره»، ‌وابسته به شاخه‌ عراقی شبکه‌ «القاعده» به جمع مخالفان مسلح سوری راه یافته و اقدام‌هایی را علیه نیروهای دولتی شکل داده، اما چنین گروه‌های معدودی همان کسانی نیستند که با سرکوب تظاهرات مسالمت‌آمیز خود توسط رژیم اسد، رفته‌رفته اسلحه به دست گرفتند.

تندروها، پاسخ ناخواسته به خشونت حکومتی

حتی نفوذ تندروهای اسلامی در میان مخالفان مسلح نتیجه‌ عملکرد بشار اسد است، چون او می‌توانست با سپردن سرنوشت مخالفت‌ها به صندوق رأی و برگزاری همه‌پرسی، از گسترش اقدام‌های مسلحانه و فعالیت بیشتر گروه‌های افراطی جلوگیری کند. بشار اسد در سخنرانی‌ روز یکشنبه ۶ ژانویه خود، از چین و روسیه و ایران به دلیل جانبداری از دولتش در جنگ داخلی قدردانی کرد و به کشورهای غربی و عربی حامی مخالفان گفت که آن‌ها تنها مراکز قدرت در رفع بحران سوریه نیستند.

البته او با طرح پیشنهاد «گفت‌وگوی ملی» بار دیگر نشان داد فقط می‌خواهد اوضاع را کم‌ خطرتر از آن‌چه هست، نشان بدهد. به نظر می‌رسد زمان برای ایده‌هایی از این دست گذشته باشد، چون زیان‌های جانی، مالی و فرار نزدیک ۵۰۰ هزار پناهجو به کشورهای همسایه و آوارگی هزاران نفر طی درگیری‌های ۲۲ ماه گذشته زمینه‌ سازش میان دولت سوریه و مخالفان را از بین برده است. گذشته از این نمی‌توان در جایگاه رئیس دولت، هم مخالفان را «تروریست» خواند و هم با آن‌ها به صلح رسید.

اسد با طرح پیشنهاد «گفت‌وگوی ملی» بار دیگر نشان داد فقط می‌خواهد اوضاع را کم‌ خطرتر از آن‌چه هست، نشان بدهد. به نظر می‌رسد زمان برای ایده‌هایی از این دست گذشته باشد، چون زیان‌های جانی، مالی و فرار نزدیک ۵۰۰ هزار پناهجو به کشورهای همسایه و آوارگی هزاران نفر طی درگیری‌های ۲۲ ماه گذشته زمینه‌ سازش میان دولت سوریه و مخالفان را از بین برده است. گذشته از این نمی‌توان در جایگاه رئیس دولت، هم مخالفان را «تروریست» خواند و هم با آن‌ها به صلح رسید.

سخنرانی رئیس جمهوری سوریه در پی افزایش تبادل آتش نیروهای ارتش و مخالفان مسلح در حومه‌ دمشق برگزار شد که وقوع آن بازتاب ادامه‌ فشار نظامی مخالفان بر پایتخت است.

جغرافیای کشمکش‌ها و ویرانی سوریه

هفته‌ گذشته نبرد مخالفان حکومت و نیروهای دولتی سوریه از جمله بر سر فرودگاه نظامی و استراتژیک «تفتناز» در ادلب ادامه داشت. این درگیری‌ها در ادلب، استان شمالی هم‌مرز با ترکیه، بر سر یکی از پایگاه‌های نیروهای دولتی بود که پروازهای جنگی برای بمباران مواضع مخالفان از آن صورت می‌گیرد. در استان‌های حلب در شمال، رقه در شمال شرق، دیرالزور در شرق، درعا در جنوب، حمص در غرب و حماه در مرکز سوریه نیز درگیری‌هایی وجود داشته است.

در هفته‌های گذشته تبادل آتش میان مخالفان بشار اسد و نیروهای ارتش با کشته‌ها و زخمی‌های بسیار همراه بود. آسیب به زیرساخت‌ها در جریان جنگ‌های شهری، انفجار مکان‌هایی مانند پمپ بنزین‌، ساختمان‌های عمده‌ دولتی و آسیب به خطوط آب و برق و گاز موضوع‌هایی هستند که موضوع بازسازی سوریه پس از درگیری‌ها و سوال تأمین‌کنندگان مالی آن را جدی‌تر می‌کنند.

شمار کشته‌های جنگ داخلی در حالی به بیش از ۶۰ هزار نفر رسیده که اخیرا ناوی پیلای، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل اشاره کرد که احتمالاً هر دو طرف درگیر مرتکب «جنایت‌های جنگی» شده‌اند.

نزدیکی ناتو به سوریه

هم‌زمان با ادامه‌ درگیری‌ها استقرار سامانه‌های ضدموشکی «پاتریوت» از سوی سازمان «پیمان آتلانتیک شمالی»، در ترکیه با هدف «مقابله با تهدیدهای احتمالی ناشی از جنگ داخلی سوریه» برای آنکارا آغاز شده است. استقرار تجهیزات شش سامانه‌ای که آمریکا، آلمان و هلند هر یک دو مجموعه از آن را برای استقرار در سه استان ترکیه تأمین می‌کنند، از جمله در پایگاه هوایی اینجرلیک در جنوب آن کشور آغاز شده است. این حرکت همچنین سناریوی جنگ لیبی و نزدیک شدن ناتو به کشور محل درگیری‌ را تداعی می‌کند.

آسیب به زیرساخت‌ها در جریان جنگ‌های شهری، انفجار مکان‌هایی مانند پمپ بنزین‌، ساختمان‌های عمده‌ دولتی و آسیب به خطوط آب و برق و گاز موضوع‌هایی هستند که موضوع بازسازی سوریه پس از درگیری‌ها و سوال تأمین‌کنندگان مالی آن را جدی‌تر می‌کنند. شمار کشته‌های جنگ داخلی در حالی به بیش از ۶۰ هزار نفر رسیده که اخیراً‌ ناوی پیلای، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل اشاره کرد که احتمالاً هر دو طرف درگیر مرتکب «جنایت‌های جنگی» شده‌اند.

اقدام ناتو برای انتقال سامانه‌‌های دفاع موشکی به ترکیه، گذشته از اهداف استراتژیک در منطقه، پیامی مستقیم به حکومت سوریه است که شلیک به مناطق غیرنظامی خارج از مرزهای آن کشور قابل قبول نیست. با آغاز استقرار این سامانه‌ها لحن مقام‌های ترک نسبت به سوریه تغییر کرد. رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه، در آستانه‌ انتقال سامانه‌های ضدموشکی پاتریوت اعلام کرد که کشورش خواهان صلح در منطقه است اما برای جنگ در برابر سوریه در صورت تعرض به مناطق مرزی جنوبی‌اش آمادگی دارد.

واکنش‌ها به سخنرانی اسد

پس از سخنرانی اخیر بشار اسد مقام‌های ترک بار دیگر خواهان کناره‌گیری او شدند. ولید بونی، سخنگوی «شورای ملی سوریه»، دربرگیرنده‌ گروه‌های اصلی مخالف دولت آن کشور، در واکنش به این سخنرانی به خبرگزاری «رویترز» گفت که بیش از ۶۰ هزار سوری کشته نشده‌اند تا اسد همچنان در قدرت باقی بماند. به نوشته‌ همین خبرگزاری، مخالفان اسد نطق رئیس جمهوری را اعلان جنگی دیگر برای خود ارزیابی کرده‌اند.

ویلیام هیگ، وزیر امور خارجه‌ بریتانیا نیز در واکنش به سخنان رئیس جمهوری سوریه، او را «دورو» و وعده‌هایش را «توخالی» خواند. از طرف دیگر مسئولان سیاست خارجی در آمریکا، آلمان و اتحادیه اروپا نیز در گفت‌وگوهای رسانه‌ای خواهان کناره‌گیری اسد شدند. از طرفی بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل متحد هم گفته است بشار اسد طرحی واقعی برای پایان دادن به رنج مردم کشورش ندارد.

موفقیت‌های پراکنده‌ مخالفان در درگیری‌های شمال سوریه و افزایش فشار بر نیروهای نظامی پایتخت، گمانه‌زنی‌ها را در باره پایان دوران اسد در سال جاری میلادی بیشتر کرده‌اند. بعضی از مبارزان سوری به خبرگزاری‌ها گفته‌اند حتی می‌توانند بدون کمک‌های نظامی کشورهای خارجی به حکومت فعلی پایان بدهند. این روند با پشتوانه‌ی به رسمیت شناخته شدن مخالفان سوری از سوی کشورهای غربی به عنوان نماینده‌ «مردم سوریه» همراه شده است.

با ادامه‌ی جنگ داخلی، ریزش نیرو نزد نظامیان بلندپایه‌‌ ارتش بشار اسد نیز بیشتر شده است. اغلب آن‌ها به ترکیه و بعضی نیز به اردن گریخته‌اند. به نوشته‌ی خبرگزاری «آلمان» تعداد ژنرال‌های جدا شده از ارتش سوریه که در ترکیه حضور دارند، به دست‌کم ۵۰ نفر رسیده است. این تعداد بدون شمارش نظامیان رده‌های دیگری است که به آن کشور گریخته‌اند.

ایستگاه بعدی تغییر کجاست؟

از علت‌های حمایت سران جمهوری اسلامی از حکومت سوریه ترس از سرایت مخالفت با حکومت به ایران و مقابله‌ آشکار با نظام سیاسی مانند تونس، مصر، لیبی، یمن و بحرین است. گذشته از این، همان‌طور که احمد خاتمی، روحانی محافظه‌کار در سخنرانی روز سه‌شنبه ۱۲ دی (۱ ژانویه) گفته؛ سوریه تنها متحد ایران در منطقه در برابر اسرائیل است.

جنگ داخلی سوریه بار دیگر ناتوانی جمهوری اسلامی در آینده‌نگری و اولویت‌یابی سیاست خارجی را نیز به نمایش گذاشت. بحران سوریه ایران را به سوی استراتژی «با اسد تا سقوط» سوق داده، در حالی که تهران می‌توانست با کمک به کناره‌گیری اسد یا خروج او از سوریه روند انتقال قدرت را کم‌هزینه‌تر کند. تضاد اولویت‌های استراتژیک کشورهای غربی و عربی خاورمیانه با روسیه، چین و ایران در موضوع سوریه از جمله علت‌های بی‌نتیجه ماندن تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان خشونت‌ها بوده است.

اما نه خاطره‌ حمایت حافظ اسد، رئیس جمهوری سابق سوریه از جمهوری اسلامی در جنگ هشت‌ساله در برابر عراق و نه احساسات‌زدگی ناشی از همبستگی بشار اسد در دیپلماسی تقابل جمهوری اسلامی با اسرائیل می‌تواند توجیه‌گر تنش استراتژیک ایران با کشورهای غربی و عربی بر سر سوریه باشد.

پیامدهای این جانبداری اشتباه در کنار کشورهایی مانند روسیه و ستایش وزارت خارجه‌ ایران از سخنرانی روز یکشنبه‌ رئیس دولت سوریه، در صورت سرنگونی بشار اسد و روی کار آمدن مخالفان او نمایان‌تر خواهند شد. حکومت سوریه در روند فرسایش قدرت قرار گرفته و موضوع مطرح اکنون برنامه‌ریزی برای وضعیت پس از آن است.

جمهوری اسلامی و راهبرد همراهی تا سقوط

جنگ داخلی سوریه بار دیگر ناتوانی جمهوری اسلامی در آینده‌نگری و اولویت‌یابی سیاست خارجی را نیز به نمایش گذاشت. بحران سوریه ایران را به سوی استراتژی «با اسد تا سقوط» سوق داده، در حالی که تهران می‌توانست با کمک به کناره‌گیری اسد یا خروج او از سوریه روند انتقال قدرت را کم‌هزینه‌تر کند.

تضاد اولویت‌های استراتژیک کشورهای غربی و عربی خاورمیانه با روسیه، چین و ایران در موضوع سوریه از جمله علت‌های بی‌نتیجه ماندن تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان خشونت‌ها بوده است.

با وجود این، به نوشته‌ خبرگزاری «رویترز» اخضر ابراهیمی، فرستاده‌‌ ویژه‌ اتحادیه‌ی عرب و سازمان ملل متحد برای رفع بحران سوریه، همچنان برای یافتن راه حلی دیپلماتیک برای توقف درگیری‌ها رایزنی با آمریکا و روسیه را با هدف نزدیک‌کردن موضع آن‌ها برای دستیابی طرح صلحی ادامه داده است. گذشته از دیدار با بشار اسد، او طرف‌های درگیر در سوریه را به تشکیل دولتی موقت با حضور همه‌ی نیروهای سیاسی فراخوانده است. پیشنهادی که مخالفان دولت آن را رد کرده‌اند. از طرف دیگر طبق اعلام مسعود خان، رئیس دوره‌ای شورای امنیت سازمان ملل، وضعیت سوریه همچنان یکی از اولویت‌های آن شورا باقی می‌ماند.

در صورت ادامه‌ انعطاف‌ناپذیری در برابر خواسته‌های مخالفان باید پرسید که آیا رئیس جمهوری سوریه می‌تواند مانند علی‌عبدالله صالح، رئیس جمهوری سرنگون‌شده‌ یمن، زنده از کشور خارج شود یا به سرنوشت معمر قذافی، رهبر مقتول لیبی دچار و به دست مخالفانش می‌افتد. البته بشار اسد دو ماه قبل در مصاحبه‌ای تلویزیونی با شبکه‌‌ روسی «راشا تودی» رفتن به تبعید یا خارج شدن از کشور را رد کرد.

ترکیه، متحد قابل اعتماد غرب و قدرتی منطقه‌ای در مسیر اروپا

politics — Thu, 03 Jan 2013 09:03:42 +0000

فرهاد سلمانیان

فرهاد سلمانیان - ترکیه قصد دارد در چارچوب فعالیت‌های سازمان «پیمان آتلانتیک شمالی» همکاری با اسرائیل را از سر بگیرد. خبرگزاری فرانسه به نقل از یک دیپلمات می‌نویسد که پیشنهاد این همکاری را دبیرکل ناتو، آندرس فوگ راسموسن، در دیدار با وزیران امور خارجه عضو این پیمان در روز ۴ دسامبر در بروکسل طرح کرده است.

در آن دیدار کشورهای ناتو موافقت خود را با استقرار سامانه‌ موشکی «پاتریوت» در منطقه مرزی جنوب ترکیه با سوریه رسماً اعلام کرده بودند. هدف این اقدام نیز تقویت پدافند هوایی ترکیه در برابر حمله‌های موشکی احتمالی ناشی از جنگ داخلی سوریه اعلام شد.

دولت ترکیه ضمن تصمیم به ازسرگیری همکاری با اسرائیل، حق توقف فعالیت مشترک با آن کشور را که عضو ناتو نیست، در محدوده‌ ارضی خود محفوظ دانسته است. رابطه این دو کشور از بیش از دو سال قبل و پس از حمله‌ نیروهای ویژه‌ اسرائیلی به کشتی امدادی «ماوی‌مرمره» در راه غزه و کشته شدن نه شهروند غیرنظامی ترک در این حمله تیره شد.

امکان تقابل با جمهوری اسلامی از طریق ترکیه

تصمیم جدید ترکیه به فاصله‌ کوتاهی پس از مخالفت مقام‌های ایرانی با استقرار سامانه‌ موشکی پاتریوت در آن کشور صورت گرفت که این اقدام را تهدیدی امنیتی و در راستای حمایت از اسرائیل می‌دانند. در عین حال بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل نیز روز شنبه، ۲ دی (۲۲ دسامبر) اعلام کرد در صورت پیروزی در انتخابات پارلمانی سال آینده‌ی میلادی بر موضوع «تهدید هسته‌ای» ایران متمرکز خواهد شد. با تصمیم ازسرگیری همکاری ترکیه با اسرائیل در چارچوب فعالیت‌های ناتو و استقرار سامانه‌ پاتریوت در منطقه، معادله‌ فشار بر جمهوری اسلامی بر سر برنامه‌ هسته‌ای، به نفع دولت اسرائیل تغییر می‌کند.

از طرفی روسیه و چین از اقدام ناتو خشنود نیستند و هر یک جداگانه نگرانی خود را بیان کرده‌اند. بعضی کارشناسان و مقام‌های روسی به کاربرد سامانه‌ موشکی پاتریوت علیه ایران اشاره می‌کنند. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در در تازه‌ترین موضع‌گیری در روز دو‌شنبه ۴ دی (۲۴دسامبر) در مصاحبه ‌با شبکه‌ تلویزیونی «راشا تودی» گفت که سامانه‌ دفاع موشکی پاتریوت در ترکیه نه تنها علیه تهدیدهای هوایی از سوریه، بلکه متوجه ایران نیز هست. به گفته‌ی لاوروف، از دید کارشناسان نظامی شکل برنامه‌ریزی‌شده‌ی استقرار سامانه‌‌های پاتریوت در ترکیه در حال حاضر متفاوت با وضعی است که فقط برای مقابله با تهدید از سوی سوریه لازم است. قرار است شش سامانه‌ موشکی پاتریوت از سوی آمریکا، آلمان و هلند در سه منطقه‌ جنوبی آدانا، قهرمان مرعش، و قاضیان‌تپ مستقر شوند.

امکاناتی که ترکیه به عنوان عضو ناتو در اختیار آن سازمان قرار می‌دهد و محوریتی که از این راه می‌یابد، بر اهمیت دولت آنکارا به عنوان بازیگر منطقه‌ای مقتدر در کنار قدرت‌های ناتو و حتی در تقابل با روسیه می‌افزاید. فعالیت‌های نظامی ترکیه در قالب ناتو، فرصتی برای نمایش توان ادغام‌پذیری آن کشور در چارچوب‌های بین‌المللی و جهانی و انعطاف‌پذیری آنکارا برای همکاری‌های بعدی نیز به دست می‌دهد.

وزیر خارجه‌ روسیه همچنین گفته است که مقابله با حمله‌ ایران به بخش راداری سپر دفاع موشکی آمریکا که در استان مالاتیای ترکیه مستقر است، از هدف‌های انتقال موشک‌های پاتریوت به جنوب ترکیه خواهد بود. در پیوند با سپر دفاع موشکی آمریکا که مدت‌ها موضوع اختلاف با روسیه بوده، خبرگزاری روسی «ریانووستی» نوشت که وزیران خارجه‌ دو کشور در حال برنامه‌ریزی برای دیدار در سال ۲۰۱۳ برای گفت‌وگو در باره‌ی اختلاف‌های موجود هستند.

تحلیل مقام‌های روسی در پیوند مقابله‌ ناتو با ایران با وجود تأکید آن سازمان بر ماهیت دفاعی استقرار سامانه‌های پاتریوت در ترکیه چندان دور از واقعیت نیست. بعضی از فرماندهان «سپاه پاسداران» در گذشته تهدید کرده‌اند که در صورت حمله‌ نظامی اسرائیل به تأسیسات اتمی ایران، رادار سپر دفاع موشکی آمریکا را در ترکیه هدف می‌‌گیرند که در درگیری احتمالی با اسرائیل به نفع این کشور عمل خواهد کرد. درگیری‌ای که مدت‌هاست به دلیل مخالفت اسرائیل با برنامه‌ هسته‌ای جمهوری اسلامی گمانه‌زنی در باره‌ آن ادامه داشته است.

در اقدام ناتو برای استقرار سامانه‌ پاتریوت در سه منطقه‌ در نزدیکی مرزهای سوریه برای دستکم یک سال،

نمی‌توان توجه آن را به نقش بازدارندگی ترکیه در برابر آنچه کشورهای غربی تهدید از جانب ایران می‌دانند، نادیده گرفت. سامانه‌های پاتریوت با داشتن توانایی جابه‌جایی در خاک ترکیه می‌توانند در صورت بروز درگیری میان ایران و اسرائیل موشک‌های شلیک شده از ایران را نیز ره‌گیری و منهدم کنند.

امکاناتی که ترکیه به عنوان عضو ناتو در اختیار آن سازمان قرار می‌دهد و محوریتی که از این راه می‌یابد، بر اهمیت دولت آنکارا به عنوان بازیگر منطقه‌ای مقتدر در کنار قدرت‌های ناتو و حتی در تقابل با روسیه می‌افزاید. فعالیت‌های نظامی ترکیه در قالب ناتو، فرصتی برای نمایش توان ادغام‌پذیری آن کشور در چارچوب‌های بین‌المللی و جهانی و انعطاف‌پذیری آنکارا برای همکاری‌های بعدی نیز به دست می‌دهد.

افزایش نفوذ سیاسی و اقتصادی آنکارا

گذشته از بعد نظامی، در زمینه‌ سیاسی نیز با وجود مخالفت فرانسه و قبرس برای پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا، تغییر لحن بعضی مقام‌های اروپایی در این زمینه قابل توجه است. در حال حاضر مدتی طولانی از توقف گفت‌وگوهای اتحادیه‌ اروپا برای پذیرفتن ترکیه به عنوان عضو می‌گذرد.

با وجود چشم‌انداز همکاری سیاسی، نظامی و اقتصادی با طرف‌های غربی، دولت ترکیه هنوز به حد کافی بر رفع معضل محدودیت آزادی بیان، بازداشت روزنامه‌نگاران و توجه به معیارهای حقوق بشر متمرکز نشده است. طبق گزارش سال جاری میلادی «سازمان گزارشگران بدون مرز»، ترکیه با زندانی کردن دست‌‌کم ۴۲ روزنامه‌نگار و چهار دست‌اندرکار رسانه‌، در صدر پنج کشور محدودکننده‌ آزادی بیان قرار داشت. در این گزارش پس از ترکیه، از چین، اریتره، ایران و سوریه با عنوان «بزرگ‌ترین زندان‌های روزنامه‌نگاران» در جهان یاد شده بود.

گیدو وستروله، وزیر امور خارجه‌ آلمان اخیراً گفته است که باید از نیمه‌ نخست سال ۲۰۱۳ برای ازسرگیری

گفت‌وگوهای پیوستن ترکیه به اتحادیه‌ی اروپا بهره برد. به نوشته‌ بعضی رسانه‌های آلمانی با وجود انتقادهای فراوان از وضعیت آزادی بیان و بازداشت روزنامه‌نگاران در ترکیه، در محافل دیپلماتیک آلمان بحث اهمیت ترکیه به عنوان چهارراه گذر خطوط انتقال منابع انرژی و بازار اقتصادی گسترده برای شرکت‌های اروپایی افزایش یافته است.

در حال حاضر رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه، خواهان پیوستن کشورش به اتحادیه‌ی اروپا تا سال ۲۰۲۳ میلادی است. بنا بر یکی از گزارش‌های تازه‌ی وب‌سایت «مرکز فدرال آموزش سیاسی» در آلمان، به مناسبت سالگرد آغاز گفت‌وگوهای ورود ترکیه به اتحادیه‌ی اروپا، شرط پذیرش عضویت ترکیه پیشبرد روند اصلاحات اساسی در آن کشور طبق مقررات وضع‌شده در کپنهاگ، پایتخت دانمارک، در سال ۱۹۹۳ است. بر این اساس شرط قبول ترکیه در اتحادیه‌ اروپا رعایت حقوق بشر، برقراری نظام حقوقی و دموکراتیک باثبات، احترام به حقوق اقلیت‌ها و رسیدن به سطحی از اقتصاد بازار است که بتواند با کشورهای اتحادیه‌ی اروپا رقابت کند.

با پیوستن ترکیه به اتحادیه‌ اروپا مقام‌های ترک قصد دارند از جمله به بخش اقتصاد خود، مخصوصاً در زمینه‌ کشاورزی رونق ببخشند و با کمک‌های آن به استانداردهای اتحادیه‌ی اروپا برسند. چشم‌انداز اقتصاد آن کشور اکنون با معدودی از کشورهای اروپای شرقی مانند بلغارستان قابل مقایسه است. نشریه‌ آلمانی «فوکوس» اخیراً در گزارشی از سرعت چشمگیر رشد اقتصادی ترکیه و افزایش جذابیتش برای سرمایه‌گذاران خارجی خبر داد. موسسه‌ اعتبارسنجی «فیچ» نیز در پایان سال جاری میلادی رتبه‌ی اعتباری آن کشور را افزایش داد. این اتفاق به معنی افزایش ارزش اوراق بهادار ترکیه است و رشد ارزش لیره‌ی ترک، واحد پول آن را نیز همراه دارد. بعضی از مسئولان دولتی در آنکارا افزایش رتبه‌ اعتباری را آغاز دوران جدیدی برای جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی در بخش خصوصی و دولتی ارزیابی کرده‌اند.

پس از اعلام ارزیابی موسسه‌ی فیچ، بهره‌ی بدهی‌های دولتی ترکیه نیز تا حدی کاهش یافت. بعضی از کارشناسان اقتصادی در ارزیابی‌های خود گفته‌اند که ممکن است دو موسسه‌ اعتبارسنجی «استاندارد‌ اند پورز» و «مودیز» هم، رتبه‌ی اعتباری ترکیه را افزایش دهند. چنین اتفاقی در صورت وقوع، مشوقی جدید برای سرمایه‌گذاران خارجی در عرصه‌های اقتصادی ترکیه خواهد بود و باعث جلب اعتماد آن‌ها به بازار مالی این کشور می‌شود.

چشم‌انداز اقتصاد ترکیه اکنون با معدودی از کشورهای اروپای شرقی مانند بلغارستان قابل مقایسه است. نشریه‌ آلمانی «فوکوس» اخیراً در گزارشی از سرعت چشمگیر رشد اقتصادی ترکیه و افزایش جذابیتش برای سرمایه‌گذاران خارجی خبر داد. موسسه‌ اعتبارسنجی «فیچ» نیز در پایان سال جاری میلادی رتبه‌ اعتباری آن کشور را افزایش داد. این اتفاق به معنی افزایش ارزش اوراق بهادار ترکیه است و رشد ارزش لیره‌ی ترک، واحد پول آن را نیز همراه دارد.

با وجود این چشم‌انداز مثبت، مسئولان ترک به این حد اکتفا نکرده‌اند. در سال‌های اخیر آن‌ها طرح‌های توسعه‌ی بلندپروازانه‌ای در مورد زیرساخت‌های ملی را آغاز کرده‌اند که ساخت بزرگ‌ترین فرودگاه جهان در شمال استانبول با هزینه‌ای برابر ۳ میلیارد یورو یکی از آن‌ها است.

با وجود چشم‌انداز همکاری سیاسی، نظامی و اقتصادی با طرف‌های غربی، دولت ترکیه هنوز به حد کافی بر رفع معضل محدودیت آزادی بیان، بازداشت روزنامه‌نگاران و توجه به معیارهای حقوق بشر متمرکز نشده است. طبق گزارش سال جاری میلادی «سازمان گزارشگران بدون مرز»، ترکیه با زندانی کردن دست‌‌کم ۴۲ روزنامه‌نگار و چهار دست‌اندرکار رسانه‌ای، در صدر پنج کشور محدودکننده‌ آزادی بیان قرار داشت. در این گزارش پس از ترکیه، از چین، اریتره، ایران و سوریه با عنوان «بزرگ‌ترین زندان‌های روزنامه‌نگاران» در جهان یاد شده بود.

با این همه، دولت آنکارا ضمن همکاری با ناتو، تلاش برای پیوستن به اتحادیه‌ اروپا، موضع‌گیری علیه دولت سوریه در درگیری‌های نظامی این کشور با مخالفانش و همچنین داشتن موضعی معقول در باره‌ی درگیری‌های اسرائیلی‌ها و فلسطینیان در خاور میانه، فاصله‌ خود را از نظر توجه به ابعاد توسعه‌یافتگی با کشورهایی مانند ایران افزایش داده است. از سوی دیگر، این کشور همچنان مناسبات خود را با کشورهای اتحادیه اروپا درهم ‌تنیده‌تر و چند وجهی‌تر می‌کند تا راه پیوستن به اتحادیه‌ اروپا را نیز هموار کند.

الگوی فرهنگی، اقتصادی و دیپلماتیک ترکیه از جمله به این دلیل برای ایران مهم است که نشان می‌دهد

سرمایه‌گذاری دیپلماتیک و سیاست‌‌های راهبردی، در صورت وجود حاکمیت عقلانی و نظامی قانونی به دور از دخالت نهادهای دینی و ایدئولوژیک، می‌توانند چه توان و سمت و سویی داشته باشند و در چه محورهایی پیش بروند. موضوع‌هایی که در جمهوری اسلامی تا حد زیادی مهجور مانده‌اند.

ترکیه، در عمل به آن‌چه جمهوری اسلامی در باره‌ تبدیل به ابرقدرت منطقه‌ای در سر می‌پروراند، رسیده است.

استقرار سامانه ضد موشکی پاتريوت در ترکيه

news-zamaneh — Sat, 15 Dec 2012 14:07:05 +0000

آمريکا دو سامانه ضد موشکی پاتريوت را تا هفته آينده در مرز ترکيه و سوريه مستقر می‌کند. هدف از استقرار اين موشک‌ها، عمليات پدافندی در مقابل تهديدات احتمالی نظامی سوريه اعلام شده است.

ناتو هفته گذشته، به دنبال ابراز نگرانی شديد در مورد احتمال استفاده سوريه از سلاح‌های شيميايی با ارسال موشک‌های پاتريوت به ترکيه به‌منظور دفاع در برابر حمله احتمالی دمشق موافقت کرد.

آلمان و هلند نيز اعلام کرده‌اند هر کدام دو سامانه ضد موشکی پاتريوت در ترکيه مستقر خواهند کرد.

زمان استقرار اين چهار سامانه ضد موشکی، اواخر ماه ژانويه سال آينده ميلادی اعلام شده است.

روسيه، ايران و سوريه پيشتر با استقرار اين سامانه ضد موشکی در ترکيه مخالفت کرده بودند.

لئون پانه‌تا، وزير دفاع آمريکا اعلام کرده است ايالات متحده همراه با استقرار دو سامانه ضد موشکی پاتريوت، ۴۰۰ نظامی آمريکايی نيز در ترکيه مستقر می‌کند

لئون پانه‌تا، وزير دفاع آمريکا اعلام کرده است ايالات متحده همراه با استقرار دو سامانه ضد موشکی پاتريوت، ۴۰۰ نظامی آمريکايی نيز در ترکيه مستقر می‌کند.

سيستم‌های موشکی پاتريوت در گذشته دو بار در سال‌های ۱۹۹۱ و ۲۰۰۳ ميلادی در سال‌های جنگ اول و دوم در عراق در خاک ترکيه مستقر شدند اما از آن‌ها استفاده نشد.
پانه‌تا همچنين در مورد احتمال استفاده سوريه از سلاح‌های شيميايی به دولت اين کشور هشدار داد.
هفته گذشته نيز باراک اوباما، رئيس‌جمهور آمريکا به سوريه در مورد استفاده احتمالی از اين سلاح‌ها هشدار داده بود.
با اين حال دولت سوريه اعلام کرده است از سلاح‌های شيميايی عليه مردمش استفاده نخواهد کرد.
چند روز پيش نيز ۱۳۸ کشور و سازمان بين‌المللی در نشست "دوستان مردم سوريه" در بيانيه‌ای در مورد احتمال استفاده دولت سوريه از سلاح‌های شيميايی هشدار دادند و گفتند استفاده از اين سلاح‌ها، پاسخ جدی جامعه جهانی را به دنبال خواهد داشت.
کشورها و سازمان‌های بين‌المللی حاضر در نشست "دوستان مردم سوريه" در بخش ديگری از اين بيانيه از استقرار موشک‌های پاتريوت در ترکيه پشتيبانی کردند.

ناتو با ارسال موشک‌های پاتريوت به ترکيه موافقت کرد

news-zamaneh — Wed, 05 Dec 2012 09:54:23 +0000

اعضای ناتو به دنبال ابراز نگرانی شديد در مورد احتمال استفاده سوريه از سلاح‌های شيميايی با ارسال موشک‌های پاتريوت به ترکيه به‌منظور دفاع در برابر حمله احتمالی دمشق موافقت کردند.

به گزارش رويترز، آندرس فوگ راسموسن، دبير کل ناتو روز سه‌شنبه ۱۴ آذرماه گفت: "به مردم ترکيه می‌گويم که ما در کنار شما هستيم و به هر کسی که می‌خواهد به شما حمله کند، می‌گوييم حتی فکرش را هم نکند."

پاتريوت يک سيستم دفاع هوايی موشکی هدايت شونده است که توانايی مقابله با موشک‌های بالستيک تاکتيکی، موشک‌های کروز، و هواپيماهای پيشرفته را دارد.

ولاديمير پوتين، رئيس‌جمهور روسيه روز دوشنبه در ديدار با رجب طيب اردوغان، نخست‌وزير ترکيه گفت استقرار اين موشک‌ها، وضعيت را در منطقه "بحرانی" می‌کند

گزارش شده است آلمان دو عدد و هلند نيز يک عدد موشک پاتريوت به ترکيه خواهند فرستاد.

ترکيه که عضو ناتو است، از اين ائتلاف نظامی درخواست کرده برای دفاع از مرز ۹۰۰ کيلومتری اين کشور با سوريه، به آنکارا سيستم‌های موشکی پاتريوت واگذار کند.

به گزارش شبکه تی‌آرتی ترکيه، منابع نظامی گفته‌اند اين موشک‌ها "در مثلث غازی آنتپ، مالاتيا و دياربکر مستقر خواهند شد."

روسيه، ايران و سوريه از استقرار اين موشک‌ها در ترکيه انتقاد کرده‌اند. ولاديمير پوتين، رئيس‌جمهور روسيه روز دوشنبه در ديدار با رجب طيب اردوغان، نخست‌وزير ترکيه گفت استقرار اين موشک‌ها، وضعيت را در منطقه "بحرانی" می‌کند.

پيش از اين نيز، الکساندر گروشکو، نماينده روسيه در ناتو گفته بود استقرار موشک‌های پاتريوت در مرز ترکيه با سوريه به معنای کشانده شدن ناتو به درگيری‌های سوريه است.

پيش‌بينی شده است حدود ۳۰۰ نفر از نظاميان خارجی برای هدايت اين سامانه موشکی در ترکيه مستقر شوند.

احمد داود اوغلو، وزير خارجه ترکيه گفته است: "استقرار سامانه موشکی پاتريوت با هدف دفاعی انجام می‌شود."

سيستم‌های موشکی پاتريوت در گذشته دو بار در سال‌های ۱۹۹۱ و ۲۰۰۳ ميلادی در سال‌های جنگ اول و دوم در عراق در خاک ترکيه مستقر شدند اما از آن‌ها استفاده نشد.

افزون بر آمريکا، کشورهای آلمان، يونان، اسرائيل، ژاپن، کويت، هلند، عربستان سعودی، مصر و تايوان نيز مجهز به اين موشک هستند.

افغانستان از موضوعات مهم مورد بحث ناتو در بروکسل

news-zamaneh — Mon, 03 Dec 2012 19:19:30 +0000

ناتو اعلام کرد موضوع افغانستان از مسائل مهم مورد بحث وزیران امور خارجه کشورهای عضو این سازمان در نشست بروکسل است.

نشست دو روزه وزیران امور خارجه کشورهای عضو پیمان ناتو روز سه‌شنبه ۱۴ آذرماه در بروکسل مرکز بلژیک آغاز می‌شود و قرار است زلمی رسول، وزیر امور خارجه افغانستان نیز در رأس هیئتی در این نشست شرکت کند.

دومنیک میدلی، سخنگو و نماینده ارشد غیرنظامی ناتو در افغانستان امروز دوشنبه ۱۳ آذر به خبرنگاران در کابل گفت در این نشست مأموریت ناتو در افغانستان از جمله برنامه انتقال مسئولیت‌های امنیتی به نیروهای امنیتی افغانستان مورد بحث قرار می‌گیرد.

قرار است ناتو نیرو‌هایش را تا پایان سال ۲۰۱۴ از افغانستان خارج کند و تا آن زمان مسئولیت تأمین امنیت تمام مناطق افغانستان از نظامیان ناتو به نیروهای امنیتی این کشور بسپارد.

درخواست حکومت افغانستان از کشورهای عضو ناتو برای پرداخت بخش عمده کمک‌های وعده داده شده به این دولت تاکنون به دلیل فساد اداری در افغانستان، مورد پذیرش قرار نگرفته است

سخنگوی و نماینده ارشد غیرنظامی ناتو اما با اشاره به این موضوع تأکید کرد که در نشست بروکسل چگونگی پشتیبانی از نیروهای امنیتی افغانستان پس از سال ۲۰۱۴ و حضور احتمالی بخشی از نظامیان خارجی بعد از این زمان بررسی خواهد شد.

به گفته میدلی کشورهای عضو ناتو پیش از این در نشست این سازمان در شیکاگو تعهد سپردند هر سال سه میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار برای کمک به نیروهای امنیتی افغانستان بپردازند و ناتو به تعهد خود پایبند می‌باشد.

حکومت افغانستان اما درخواست کرده است که کشورهای عضو ناتو بخش عمده کمک‌های وعده داده شده به این دولت را بپردازند تا آن را به‌طور مستقیم به مصرف برساند؛ درخواستی که تاکنون به دلیل فساد اداری در افغانستان، مورد پذیرش قرار نگرفته است.

دومینک میدلی به‌طور تلویحی این موضوع را پذیرفت اما گفت در حالی که جامعه جهانی به ادامه کمک به افغانستان متعهد می‌باشد دولت افغانستان نیز باید به تعهداتش در زمینه مقابله با فساد اداری، شفافیت و حکومت داری و تطبیق قانون به‌طور جدی عمل کند.

روسيه:‌ استقرار موشک در ترکيه به معنی کشاندن ناتو به درگيری سوريه است

Maryam — Sat, 01 Dec 2012 10:11:16 +0000

روسيه اعلام کرد استقرار موشک‌های "پاتريوت" در مرز ترکيه با سوريه به معنای کشانده شدن ناتو به درگيری‌های سوريه است.

به گزارش ريا نووستی، الکساندر گروشکو، نماينده روسيه در ناتو گفت: "روسيه نگرانی خود را در خصوص استقرار اين موشک‌ها به اطلاع ناتو رسانده است."

وی افزود: "پيشتر مقامات ناتو بارها اعلام کرده‌اند سوريه ليبی نيست و ناتو در اوضاع سوريه نقشی را برای خود نمی‌بيند اما استقرار سيستم‌های موشکی پدافند هوايی گام واضحی در راستای کشانده‌شدن اين اتحاديه نظامی به رويدادهای سوريه خواهد بود."

هفته گذشته يک هيئت ۳۰ نفره از سوی پيمان دفاعی ناتو برای استقرار سامانه موشکی پاتريوت در مرز ترکيه با سوريه به اين کشور سفر کردند. قرار است موشک‌های دفاعی پاتريوت در شش نقطه از خاک ترکيه مستقر شود

ترکيه که عضو ناتو است، رسما از اين ائتلاف نظامی درخواست کرده برای دفاع از مرز ۹۰۰ کيلومتری اين کشور با سوريه، به آنکارا سيستم‌های موشکی پاتريوت واگذار کند.

هفته گذشته يک هيئت ۳۰ نفره از سوی پيمان دفاعی ناتو برای استقرار سامانه موشکی پاتريوت در مرز ترکيه با سوريه به اين کشور سفر کردند. قرار است موشک‌های دفاعی پاتريوت در شش نقطه از خاک ترکيه مستقر شود.

ترکيه در حالی مصمم است اين سامانه موشکی را در مرزهايش با سوريه مستقر کند که علاوه بر روسيه، ايران و سوريه نيز با استقرار سپر موشکی ناتو در ترکيه مخالفت کرده‌اند.

اين موشک‌ها بر اساس تفاهم‌نامه‌ای که بين ترکيه و ناتو امضا شده به آنکارا واگذار می‌شود.

پيش‌بينی شده است حدود ۳۰۰ نفر از نظاميان خارجی برای هدايت اين سامانه موشکی در ترکيه مستقر شوند.

احمد داوود اوغلو، وزير خارجه ترکيه گفته است: "استقرار سامانه موشکی پاتريوت با هدف دفاعی انجام می‌شود." سيستم‌های موشکی پاتريوت در گذشته دو بار در سال‌های ۱۹۹۱ و ۲۰۰۳ ميلادی در سال‌های جنگ اول و دوم در عراق در خاک ترکيه مستقر شدند اما از آن‌ها استفاده نشد.

تأيید نامزدی فرمانده جدید آیساف از سوی سنای آمریکا

news-zamaneh — Fri, 30 Nov 2012 18:55:45 +0000

کمیته نیروهای مسلح مجلس سنای آمریکا نامزدی ژنرال ژوزف دانفورد را به‌عنوان فرمانده جدید نظامیان آمریکایی و نیروهای بین‌المللی کمک به تأمین امنیت افغانستان (آیساف) مورد تأيید قرار داد.

ژنرال دانفورد جانشین ژنرال جان آلن خواهد شد که از مردادماه ۱۳۹۰ تاکنون فرماندهی آیساف را که زیر پوشش ناتو فعالیت می‌کند، برعهده دارد.

مجلس سنای آمریکا در اطلاعیه‌ای اعلام کرد دانفورد از سوی کمیته نیروهای مسلح این مجلس به‌عنوان فرمانده جدید آیساف مورد تأييد قرار گرفته است.

این ژنرال چهار ستاره که سابقه کار در عراق را در کارنامه خود دارد در حال حاضر معاون فرماندهی نیروی دریایی آمریکا است. وی ماه گذشته از سوی باراک اوباما برای این مقام نامزد شده بود.

باراک اوباما گفته است که وی به "تجارب گسترده، رهبری استراتژیک و دیدگاه" دانفورد اطمینان کامل دارد و چنانچه از سوی مجلس سنا نیز مورد تأيید قرار گرفت نیروهای آمریکایی و آیساف را در حالی که نیروهای امنیتی افغانستان در حال برعهده گرفتن مسئولیت کامل تأمین امنیت کشور خود هستند، برای رسیدن به یک پایان با مسئولیت رهبری خواهد کرد.

طبق توافق دولت افغانستان و ناتو، مسئولیت تأمین امنیت افغانستان تا زمستان ۱۳۹۳ (پایان ۲۰۱۴) به نیروهای امنیتی این کشور واگذار خواهد شد و تا آن زمان نیروهای خارجی نیز افغانستان را ترک خواهند کرد.

مخالفت ايران، روسيه و سوريه با استقرار سپر موشکی ناتو در ترکيه

news-zamaneh — Sat, 24 Nov 2012 06:07:38 +0000

ايران، روسيه و سوريه در اظهارنظرهايی جداگانه با استقرار سپر موشکی ناتو در ترکيه مخالفت کردند.

به گزارش خبرگزاری مهر، رامين مهمان‌پرست، سخنگوی وزارت خارجه ايران درباره درخواست ترکيه از ناتو برای استقرار موشک‌های پاتريوت در مرز آن کشور با سوريه گفت: "اين موضوع نه تنها کمکی به حل مسئله سوريه نمی‌کند بلکه موجب سخت‌تر و پيچيده‌تر شدن اوضاع نيز می‌گردد."

وی افزود: "با توجه به ترديد در نيات صادقانه کشورهای غربی نسبت به تحولات منطقه و اولويت داشتن امنيت رژيم صهيونيستی برای آنها، از کشورهای منطقه می‌خواهيم تا نسبت به فتنه‌ها و اهداف حاميان غربی رژيم صهيونيستی، با دقت و هوشياری برخورد نمايند."

همچنين خبرگزاری فرانسه گزارش داد، علی لاريجانی، رئيس مجلس ايران نيز روز گذشته در جريان ديدار خود با بشار اسد در دمشق گفت: "بحران داخلی سوريه با استقرار چنين سلاح‌هايی حل نمی‌شود."

هفته گذشته رجب طيب اردوغان، نخست‌وزير ترکيه در مورد استقرار اين موشک‌ها در مرز اين کشور گفت: "مقدمات اين موضوع به پايان رسيده و هر لحظه می‌توانيم از ناتو موشک پاتريوت درخواست کنيم."

فوک راسموسن، دبير کل ناتو: موشک‌های پاتريوت صرفا کارکرد دفاعی دارند

مقام‌های وزارت خارجه روسيه و سوريه استقرار اين موشک‌ها را در مرز ترکيه "تنش‌زا" دانسته‌اند و با آن مخالفت کرده‌اند.

به گزارش شبکه تی‌آرتی ترکيه، احمد داوود اوغلو، وزير خارجه ترکيه گفته است: "استقرار سامانه موشکی پاتريوت با هدف دفاعی انجام می‌شود."

به گفته وی "موردی برای اظهار نگرانی روسيه وجود ندارد."

بر پايه اين گزارش اين موشک‌ها اواسط ماه دسامبر ميلادی در مرزهای ترکيه و سوريه مستقر می‌شود.

با اين حال آندرس فوک راسموسن، دبير کل ناتو گفته است: "از ترکيه هنوز تقاضای رسمی دريافت نکرده‌ايم. اگر چنين درخواستی مطرح شود، آن را ارزيابی خواهيم کرد."

راسموسن با اشاره به اينکه، "موشک‌های پاتريوت صرفا کارکرد دفاعی دارند"، گفت: "اين موضوع هيچ‌گونه ارتباطی با اعلام منطقه ممنوعه برای پرواز در حريم هوايی سوريه ندارد."

به نوشته روزنامه "جمهوريت" ترکيه، اين کشور در حال انجام مذاکرات با آلمان در مورد تحويل "پاتريوت" است که در مرز اين کشور با سوريه در استان شانلی اورفه مستقر گردد.

به گزارش ريا نووستی، الکساندر لوکاشويچ، سخنگوی وزارت خارجه گفت: "مسکو نظامی شدن بيش از حد مرز ترکيه و سوريه را علامت نگران‌کننده‌ای می‌داند."

هشدار کرزی نسبت به عدم تجهیز ارتش افغانستان از سوی آمریکا و ناتو

news-zamaneh — Thu, 04 Oct 2012 18:15:38 +0000

حامد کرزی هشدار داد در صورتی که آمریکا و ناتو به تعهد خود در تجهیز ارتش افغانستان به اسلحه سنگین عمل نکند، احتمال دارد افغانستان در این زمینه به روسیه و چین مراجعه کند.

حامد کرزی که امروز پنج‌شنبه ۱۳ مهرماه در یک نشست خبری با خبرنگاران در کابل سخن می‌گفت این اظهارات تند را در واکنش به ادامه حمله‌های موشکی پاکستان به خاک افغانستان بیان کرد.

به‌گفته رئیس‌جمهور افغانستان، در شرایط کنونی این کشور توانایی دفاع از خود را ندارد و ناچار است ارتش خود را به سلاح سنگین مجهز کند.

وی گفت: "از آمریکا خواستیم تا نيروی هوایی ما را تجهیز کند، اما تاکنون به درخواست ما جواب نداده است و اگر آمریکا و ناتو این وسایل و تجهیزات مورد نیاز را در اختیار ما قرار ندهد افغانستان از توان (هزینه) خود برای خریداری آن از روسیه و یا چین اقدام خواهد کرد."

"پایان آموزش تروریست‌ها در پاکستان و جلوگیری از ورود آنان به افغانستان" و "قطع مداخله‌های پاکستان در امور افغانستان" از جمله پیش‌شرط‌های عمده‌ای بود که کرزی برای عقد پیمان استراتژیک با پاکستان بیان کرد

حامد کرزی گفت آمریکا به‌عنوان بزرگ‌ترین متحد استراتژیک افغانستان تاکنون نخواسته است در مقابل حمله‌های موشکی پاکستان به افغانستان اقدام ‌کند و حتی نپذیرفته است که این حمله‌ها صورت می‌گیرد.

آمریکا بر اساس پیمان همکاری‌های استراتژیک که سال گذشته با افغانستان امضا کرد تعهد داده است که از این کشور در مقابل حمله‌های خارجی حمایت کند.

افزون بر اين، کرزی با اشاره به اظهارات اخیرش در مورد احتمال عقد پیمان استراتژیک با پاکستان گفت این پیمان هنگامی امضا خواهد شد که شروط افغانستان برآورده شود.

وی گفت که شروط کشورش در این زمینه را در حاشیه سفر اخیرش به نیویورک با آصف علی زرداری رئیس‌جمهور پاکستان مطرح کرده است.

"پایان آموزش تروریست‌ها در پاکستان و جلوگیری از ورود آنان به افغانستان" و "قطع مداخله‌های پاکستان در امور افغانستان" از جمله پیش‌شرط‌های عمده‌ای بود که کرزی بیان کرد.

حامد کرزی چهار ماه پيش در نشست بزرگ جوانان افغانستان نیز نسبت به مداخله‌های خارجی در این کشور هشدار داده بود. او همچنان بروز جنگ در این کشور بعد از خروج نظامیان خارجی در سال ۱۳۹۳ خورشیدی (۲۰۱۴) را رد کرد و آن را جنگ روانی رسانه‌های غربی و همسایه در مورد افغانستان خواند.

امنیت، پیش‌شرط تحول در افغانستان

Thu, 19 Jul 2012 07:19:51 +0000

اکبر گنجی

اکبر گنجی − امرالله صالح، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان، در ۲۴/۴/۹۱ گفته است که در سه ماه اخیر نزدیک به ۱۸۰۰ تن از مأموران امنیتی افغانستان کشته و ۴۰۰۰ دیگر زخمی شده‌اند (منبع خبر).

حامد کرزی- رئیس جمهور افغانستان- نیز در نشست فوق العاده‌ی قوای سه گانه در ساختمان شورای ملی گفته بود که در هر ۲۴ ساعت بیش از ۲۰ مأمور امنیتی افغان کشته می‌شوند.

هر دو شخصیت یک مدعا را بازگو کرده‌اند. به گزارش دولت افغانستان حدود ۸۰ درصد تلفات نیروهای امنیتی ناشی از انفجار بمب‌های هوشمند جاسازی شده در کنار جاده هاست.

تروریسم مجهز به تکنولوژی

ایمل فیضی- سخنگوی دولت افغانستان- گفته است:

"این کار دشمنان افغانستان است. کسانی که از تقویت نهاد‌های امنیتی افغانستان هراس دارند، این نیروها را به شکل استراتژیک و روشمند هدف قرار می‌دهند. این کار ساده‌ای نیست که بشود گفت طالبان به تنهایی می‌توانند از پس آن برآیند."

تروریست‌ها از تکنولوژی‌ای استفاده می‌کنند که دقیق، هوشمند و تقریبا در تمام موارد موفق است. بخش اطلاعات ارتش پاکستان متهم اصلی است، متهم به اینکه از نیروهای طالبان برای رسیدن به مقاصد خود استفاده می‌کند. دولتمردان افغانستان بارها رسماً دولت پاکستان را به حمایت مستقیم از عملیات تروریستی متهم کرده اند. در ۹/۴/۹۱ شورشیان به کمک شبه نظامیان و ارتش پاکستان به ولسوالی کامدیش افغانستان حمله کردند. نیروهای حمله کننده حدود ۶۰۰ تن بوده اند. در ۶/۴/۹۱ در ولایت غزنی گروهی به طور مسلحانه علیه نیروهای طالبان قیام کرده و آنها را بیرون راندند. این قیام حرکتی خشمگینانه علیه طالبان و پاکستان به شمار رفته است.

تلفات غیرنظامیان

علاوه بر نظامیان دولتی، غیر نظامیان و گروه‌های ضد دولت (خصوصاً طالبان) نیز مدام تلفات می‌دهند (کشته و زخمی). هر سه گروه − غیر نظامیان، نظامیان دولتی، طالبان − مردم افغانستان هستند.

به چند مورد از کشته شدن غیرنظامیان فقط در تیرماه سال جاری توجه کنید:

− عملیات انتحاری ۲۴/۴/۹۱ در مجلس عروسی دختر احمدخان سمنگانی- نماینده‌ی مجلس- به کشته شدن وی و ۱۸ تن دیگر و زخمی شدن ۴۲ تن انجامید.

− در ۲۳/۴/۹۱ رئیس اداره‌ی امور زنان ولایت لغمان طی یک عملیات بمب گذاری کشته شد.

− در ۲۲/۴/۹۱ یک روزنامه نگار در اثر بمب گذاری کشته شد.

− در ۱۸/۴/۹۱ در اثر سه انفجار تروریستی ۱۸ تن از مردم غیر نظامی کشته شدند.

− در ۱۷/۴/۹۱ در اثر بمب گذاری تروریستی ۱۰ غیر نظامی کشته شدند.

− در ۱۱/۴/۹۱ در اثر انفجار بمب ۵ غیر نظامی کشته شدند.

− در ۳/۴/۹۱ نیروهای طالبان ۵ غیرنظامی (سه زن و دو مرد) را به دلیل امتناع از دادن غذا به آنها تیرباران کردند.

− در ۱/۴/۹۱ نیروهای طالبان به هتل تفریحی در نزدیک کابل حمله کرده و سه غیر نظامی و یک مأمور پلیس را به قتل رساندند.

− در انفجار ۳۱/۳/۹۱ حداقل ۱۷ غیرنظامی کشته شدند. در این عملیات انتحاری سه نظامی سازمان ناتو هم کشته شده‌اند.

نیروهای خارجی

کشته شدن نظامیان خارجی نیز بخشی از تلفات جنگ افغانستان است. در آخرین مورد در ۱۹/۴/۹۱ شش نظامی آمریکایی در اثر انفجار بمب کشته شدند. کمی قبل از آن در ۱۲/۴/۹۱ سه نظامی بریتانیایی به وسیله‌ی فردی که لباس پلیس افغانستان را بر تن داشت، کشته شدند.

نیروهای خارجی قرار است تا پایان سال ۲۰۱۴ از افغانستان خارج شوند. در نیمه‌ی اول اسفند ماه ۱۳۸۹ امرالله صالح مخالفت خود را با خروج نیروهای آمریکایی قبل از پیروزی کامل بر تروریست‌های القاعده و طالبان اعلام کرد و گفت:

"تغییری به میان نیامده همان طالبان هستند، همان القاعده است و همان پاکستان دو رویه است. حالا اگر ما با متحد استراتژیک خود، آمریکا، مخالفت کنیم، با چه ضمانتی؟ با چه نیرویی؟ در رفتار دشمن ما هیچ تغییری به وجود نیامده است. لهذا، تا زمانی که در اساس تغییری به وجود نیامده باشد، نفع ما در این نیست که بگوییم به آمریکایی‌ها نیازی نداریم. ما به پایگاه نظامی آمریکا ضرورت داریم".

۱۶ ماه از این سخنان گذشته و اینک امرالله صالح افغانستان را گرفتار "جنگ داخلی" قلمداد می‌کند. در این جنگ کثیف نه تنها کودکان بسیاری کشته شده و می‌شوند (در ۱۲/۲/۹۱ در درگیری طالبان و نیروهای سازمان ناتو دست کم ۴ کودک افغان کشده شدند)، بلکه از کودکان برای عملیات تروریستی نیز استفاده می‌شود. در ۱۰/۴/۹۱ دو کودک و یک نوجوان در حال انتقال بمب‌های دست ساز و مواد منفجره بازداشت شدند.

همان گونه که گفته شد، پاکستان- متحد چند دهه‌ی گذشته‌ی دولت آمریکا- نقش مهمی در برآمدن طالبان و ناامنی‌های پس از سقوط طالبان داشته و دارد. خواست پاکستان این است که دولت افغانستان تحت کنترل نیروهای مورد حمایت او- یعنی طالبان یا مشابه آن- قرار داشته باشد. به همین دلیل کشور خود را به پایگاه طالبان و القاعده تبدیل کرده است.

جنگ طولانی افغانستان و اشغال آن کشور نتوانسته است امنیت برای آن کشور به ارمغان آورد. ناامنی فزاینده این پرسش را به طور جدی برای سیاستمداران آن کشور مطرح ساخته که پس از خروج نیروهای غربی در پایان سال ۲۰۱۴ چه بر سر مردم و نظام سیاسی خواهد آمد.

جنگ، خون ریزی و اشغال راه گشا نیستند.امنیت، پیش شرط هرگونه تغییر و تحول است. امنیت که باشد، می‌توان آموزش و بهداشت و اقتصاد را توسعه داد و مردم و کشور را از نتایج آن بهره مند ساخت. دموکراسی و حقوق بشر نیز در پیوستگی تنگاتنگ با این پیش‌شرط‌ها هستند.اگر اینها نباشند، آنها هم زاده نخواهند شد.

این پرسش و خطرات بالفعل کنونی و بالقوه‌ی آینده، گروهی را واداشته تا از حضور بلند مدت نظامیان آمریکا در افغانستان حمایت به عمل آورند. اما تجربه‌ی حضور یک دهه‌ی گذشته نشان داده که ده‌ها هزار نظامی سازمان ناتو نیز نتوانسته‌اند تروریست‌ها را نابود کرده و امنیت برقرار سازند.

اگر چه حکومت در اختیار طالبان نیست، اما این گروه بسیار قدرتمند است. جنگ آمریکا علیه تروریسم یا نیروهایی که به گفته‌ی برژینسکی و هیلاری کلینتون خود پدید آورده، موفقیتی در بر نداشته است. به همین دلیل هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا دائماً با موشک نقاطی را در افغانستان، پاکستان، یمن، سومالی و برخی نقاط دیگر آفریقا می‌زنند تا تروریست‌ها را نابود کنند. اما این گونه موشک‌باران‌ها دو پیامد داشته است. اولاً: همدردی نیروهای محلی با بنیادگرایان مسلمان را فراهم آورده است. ثانیاً: به احساسات ضد آمریکایی و ضد غرب دامن زده است.

راه چاره افغانستان

افغانستان بدون فقرزدایی، مبارزه‌ با بی سوادی، و توسعه‌ی اقتصادی، راه به جایی نخواهد برد. همه‌ی کمک‌های مالی کشورهای خارجی طی دهه‌ی گذشته در این راه مصرف نشده است. بخشی از آن پول‌ها راهی امارات متحده و قطر شده است، یا زمامداران فاسد آنها را به جیب زده‌اند. در ۲۲/۴/۹۱ هفت تن از مدیران ارشد اداره‌ی حمایت از سرمایه گذاری افغانستان (آیسا) به دلیل فساد رئیس خود استعفا کرده‌اند. "شبکه‌ی افغانی مبارزه با فساد" تهدید کرده است که اگر دولت به این موضوع رسیدگی نکند، به سازمان ملل و جامعه جهانی مراجعه خواهد کرد تا دولت را برای تامین شفافیت در کارها، مبارزه‌ی با فساد و پاسخگویی در این مورد تحت فشار قرار دهند.

در کنفرانس اول توکیو در سال ۲۰۰۲، مبلغ ۴ و نیم میلیارد دلار برای کمک به توسعه‌ی افغانستان اختصاص یافت.سپس در کنفرانس لندن موافقتنامه‌ای به منظور توسعه‌ی افغانستان به امضا رسید.دولت‌ها و نهادهای خارجی برای تحقق آن موافقتنامه ۴۰ میلیارد دلار وعده دادند که در عمل ۱۵ میلیارد دلار آن اختصاص یافت.

در سال بعد، ۲۰۰۸، کنفرانس پاریس برگزار شد و در آن "استراتژی توسعه‌ی ملی افغانستان" برای اجرا در ۱۵ سال به تصویب رسید.دولت افغانستان برای اجرای آن برنامه ۵۱ میلیارد دلار کمک خارجی تقاضا کرد که این بار نیز ۱۵ میلیارد دلار به آن کشور وعده داده شد. همچنین کنفرانس دوم توکیو در سال۲۰۱۲ وعده کرده است که طی یک دوره‌ی زمانی ۴ ساله ۱۶ میلیارد دلار برای بخش غیرنظامی و تقویت زیربناهای اقتصادی در اختیار افغانستان قرار دهد. یک ماه پیش از آن در شیکاگو متحدان افغانستان تعهد کردند که سالانه ۳ میلیارد دلار برای تامین هزینه‌ی نیروهای امنیتی افغانستان بپردازند. جبهه‌ی ملی افغانستان نیز اعلام کرده است که بدون تحول در نظام سیاسی کشور، کمک‌های خارجی به افغانستان حیف و میل خواهد می‌شود.

جنگ، خون ریزی و اشغال راه گشا نیستند.امنیت، پیش شرط هرگونه تغییر و تحول است. امنیت که باشد، می‌توان آموزش و بهداشت و اقتصاد را توسعه داد و مردم و کشور را از نتایج آن بهره مند ساخت. دموکراسی و حقوق بشر نیز در پیوستگی تنگاتنگ با این پیش‌شرط‌ها هستند.اگر اینها نباشند، آنها هم زاده نخواهند شد.مردم افغانستان به عنوان انسان‌های سخت کوش همین کره‌ی خاکی نیازمند برابری با دیگر انسان‌ها هستند. امروزه "برابری" خواهی را نمی‌توان به یک کشور یا منطقه محدود ساخت. اگر افراد، گروه‌ها یا دولت‌ها مدعی برابری انسان‌ها هستند، باید در عمل نیز این مدعای خود را تثبیت سازند. اگر همه‌ی ما شهروندان برابر و آزاد هستیم، با مردم افغانستان نیز به همین عنوان باید رفتار کنیم. به جای تحمیل جنگ آنان را با خود برابر سازیم.