گزارشگر ویژه حقوق بشر

زندانیان پیشین سیاسی: درباره وضعیت زندان‌ها شهادت می‌دهیم

Maryam — Sat, 13 Aug 2011 12:22:09 +0000

شماری از زندانیان سیاسی پیشین ایران با ارسال نامه‌ای به احمد شهید، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در امور ایران برای گواهی دادن درباره مشاهدات خود از وضعیت‌ زندان‌های ایران در دادگاه، اعلام آمادگی کردند.

امضاکنندگان این نامه با اشاره به «نقض گسترده حقوق بشر درایران»، از گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد خواسته‌اند «بدرفتاری» با زندانیان سیاسی درسرتاسر ایران را «به‌دقت» مورد توجه قرار دهد.

در دوسال گذشته، در پی وقایع پس از دهمین انتخابات ریاست جمهوری در ایران هزاران نفر از معترضان در ایران بازداشت شدند و صد‌ها نفر از آن‌ها به احکام حبس محکوم شدند.

در بخشی از نامه به احمد شهید آمده است: «درنبود هر نوع قانون درارتباط با جرم سیاسی، با زندانیان سیاسی رفتاری غیر‌انسانی صورت می‌گیرد و زیرپانهادن غیر قانونی حق زندانی و شرایط رقت‌برانگیز زندان‌ها درسراسر ایران بویژه از سال ۱۳۸۸و به دنبال انتخابات ریاست جمهوری به سطح هشداردهنده‌ای رسیده است.»

احمد شهید، وزیر امور خارجه پیشین مالدیو روز جمعه ۲۶ خرداد ۱۳۹۰ به‌عنوان «گزارشگر ویژه سازمان ملل» در امور حقوق بشر ایران انتخاب شد. وی کار خود را از ۱۰ مرداد جاری به‌طور رسمی آغاز کرده است. مقامات جمهوری اسلامی می‌گویند اجازه سفر گزارشگر ویژه حقوق بشر را به ایران نمی‌دهند.

به گزارش زندانیان سیاسی پیشین امضا کننده این نامه که بیشتر آن‌ها در حال حاضر در خارج از ایران هستند، اغلب زندانیان سیاسی ایران «فعالان سیاسی صلح طلبی» هستند که به خاطر اتهاماتی همچون «تروریسم، جاسوسی و خطر انداختن امنیت ملی» زندانی شده‌اند.

بر اساس این نامه، حریم خصوصی زندگی زندانیان سیاسی در ایران مورد «هجمه» قرار گرفته و آن‌ها برای «اعتراف‌های اجباری» علیه خود و دیگر افراد و گروه‌ها مورد «شکنجه روانی و بدنی» قرار می‌گیرند.

زندانیان سیاسی پیشین با اشاره به انواع «شکنجه و نقض حقوق زندانیان»، آورده‌اند: «ما گواهی می‌دهیم که درخیلی از موارد بازجو متن رای محکومیت را به قاضی دیکته می‌کرد.»

امضا کنندگان این نامه که از خود به عنوان «ما قربانیان بی‌عدالتی درایران» نام برده‌اند، از گزارشگر ویژه حقوق بشر برای ایران خواسته‌اند: «موارد زیر پا نهاده شدن حقوق بشر درایران را بی‌درنگ و بصورت پیگیر و بی‌وقفه بررسی کنید تا از بروز چنین ضایعه‌های اندوهناک انسانی پیشگیری شود.»

زندانیان سیاسی پیشین با اشاره به انواع «شکنجه و نقض حقوق زندانیان»، آورده‌اند: «ما گواهی می‌دهیم که درخیلی از موارد بازجو متن رای محکومیت را به قاضی دیکته می‌کرد»

مرتضی اصلاحچی، علی افشاری، احمد باطبی، مازیار بهاری، عباس حکیم‌زاده، فریبا داوودی مهاجر، محسن سازگارا، کیانوش سنجری، سلمان سیما، تارا سپهری فر، بیژن صف‌سری، کاوه کرمانشاهی، سعید کلانکی، منوچهر محمدی و رضا ولی‌زاده از جمله امضاکنندگان این نامه هستند.

چهارم فروردین ۱۳۹۰، «شورای حقوق بشر سازمان ملل» در مقام عالیترین مرجع نظارتی این سازمان در امور حقوق بشر، قطعنامه‌ای را تصویب کرده بود که بر پایه آن می‌بایستی به‌منظور نظارت دقیق‌ و مستمر‌ بر وضعیت حقوق بشر ایران، «گزارشگری ویژه» از سوی شورا برگزیده شود.

پیش از این در دهه‌های ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ رینالدو گالیندوپل و موریس کاپیتورن از سوی «کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل» به عنوان گزارشگران ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران منصوب شده بودند و در طول دوران مأموریت خود توانستند چند بار به ایران سفر کنند.

فرصتی برای فعالان حقوق بشر

behnam — Fri, 24 Jun 2011 17:03:54 +0000

بهنام دارا‌یی‌زاده

بهنام دارایی‌زاده: روز جمعه هفته پیش، بیست و هفتم خرداد، از میان سه نامزد نهایی احراز پست گزارشگر ویژه حقوق بشر، در نهایت دکتر«احمد شهید»، وزیر امور خارجه پیشین مالدیو به این سمت منصوب شد.

حسن نایب‌هاشم از جمله فعالین حقوق بشری بود که هفته گذشته به نمایندگی از یک سازمان غیر دولتی اتریشی در ژنو حضور داشت. به منظور آشنایی بیشتر با شیوه و روند انتخاب آقای احمد شهید، نخست از آقای نایب‌هاشم خواستم توضیح کوتاهی در پیوند با این تصمیم اخیر شورای حقوق بشر سازمان ملل بدهند.
‌
حسن نایب‌هاشم: روند انتخاب «گزارشگر ویژه» در شورای حقوق بشر سازمان ملل به این صورت است که کمیسیونی مرکب از سفرای پنج کشور از میان کاندیداهای مشخص شده تعیین می‌کنند که چه اشخاصی صلاحیت احراز این پست‌ها را دارند.

در این دوره از اجلاس، ابتدا یک فهرست ۲۸۳ نفره وجود داشت که نهایتاً در پایان ماه مه، از میان این تعداد،۴۳ نفر برای احراز هشت پست از جمله پست «گزارشگری ویژه حقوق بشر ایران» انتخاب شدند.

این افراد به رئیس «شورای حقوق بشر» معرفی شدند و در نهایت رئیس نوبتی شورا، نام این کاندیداهای نهایی را به اجلاس شورا اعلام می‌کند. در مورد آقای «احمد شهید» به عنوان گزارشگر ویژه حقوق بشر ایران، کمیسیون به نوعی اتفاق نظر داشت. به این معنا هر پنج نماینده حاضر در این کمیسیون که از پنج منطقه مختلف جغرافیای بودند (نمایندگان پاناما، زامبیا، هند، رومانی و فنلاند) روی آقای «احمد شهید» توافق نظر داشتند.

در نهایت در واپسین ساعات روز پایانی اجلاس، آن فهرست هشت نفره که نام «گزارشگر ویژه ایران» نیز در میان آنها بود به شورای حقوق بشر ارائه شد. در شورا نیز با انتخاب‌ این افراد مخالفتی نشد و به این ترتیب، آقای «احمد شهید» به این سمت منصوب شدند.

مکانیسم کاری «گزارشگران حقوق بشر» چیست و چنین گزارشگری برای پیشبرد و ایفای مسئولیت‌های خود، چه امکاناتی در اختیار دارد؟

«گزارشگران ویژه» کارشناسانی هستند که به‌طور داوطلبانه برای سازمان ملل کار می‌کنند. البته برای سفرهای کاری این گزارشگران، بودجه‌هایی نیز در نظر گرفته می‌شود، اما در کل این اشخاص «کارمند» سازمان ملل به حساب نمی‌آیند. این افراد معمولاً برای دانشگاه‌ها و یا موسسات حقوقی مختلف کار می‌کنند. دفتری نیز در ژنو سوئیس دارند که از طریق آن امکان تماس با آنها وجود دارد. خود این گزارشگران نیز بایددر مقاطع زمانی مختلف برای ارائه گزارش‌های دوره‌ای خود به ژنو سفر کنند.

معمولاً دفاتر کاری این گزارشگران، فرم‌هایی را برای عموم ارائه می‌دهد که از طریق این فرم‌ها می‌توان «موارد نقض حقوق بشر» را به دفتر این گزارشگران اطلاع داد. در مقابل گزارشگران ویژه نیز موظفند که گزارش‌های خود را به شورا و یا مجمع عمومی سازمان ملل ارائه دهند.

آقای «احمد شهید» نیز ‌باید نخستین گزارش خود را در پایان تابستان امسال به «کمیته سوم مجمع عمومی» سازمان ملل ارائه دهند. همچنین ایشان لازم است گزارش دیگری نیز برای نوزدهمین اجلاس شورای حقوق بشر تنظیم کند که در ماه‌های مارس و آوریل سال آینده در ژنو برگزار می‌شود.

با توجه به تجربه کاری نه چندان امیدوارکننده گزارشگران ویژه حقوق بشر در دهه ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ ارزیابی شخصی شما از انتخاب «احمد شهید» به عنوان یک گزارشگر مسلمان چیست؟

من در کل این انتخاب را مثبت ارزیابی می‌کنم. چون شرایط امروز با گذشته قابل قیاس نیست. حتی میان این اجلاس با اجلاس قبلی شورا تفاوت‌های مثبتی دیده می‌شود. به نظر من رویدادهایی که هم‌اکنون در شمال آفریقا و خاورمیانه می‌گذرد، تاثیر خودش را در روند این تصمیم‌گیری‌ها گذاشته است.

هم‌اکنون تمام آرشیوهای شورای حقوق بشر موجود است. اگر این آرشیوها مورد بررسی قرار گیرند ملاحظه می‌کنید که چه تفاوت‌ها و تغییرات مثبتی در موضعگیری و عملکرد اعضای شورا حقوق بشر ایجاد شده است.

از سویی دیگر وجود و دسترسی به امکانات نوین فنی و ارتباطی، به دولت‌ها این اجازه را نمی‌دهد که مسائل خودشان را لاپوشانی کنند. در واقع این فرصت و امکانی برای مدافعان و فعالان حقوق بشر است که با کمک این امکانات بتوانند مسائل خودشان را بهتر مطرح کنند.

از جانبی دیگر، آقای «احمد شهید» در دوران مسئولیت خودشان در دولت مالدیو، نقش مهمی در هدایت جامعه به سمت دموکراسی داشته‌اند. در زمان ماموریت ایشان، تقریباً تمامی کنوانسیون‌های حقوق بشری سازمان ملل توسط دولت مالدیو تصویب شد. از طرفی دیگر آقای «احمد شهید» با مشکلات جوامع اسلامی و یا جوامع «در حال‌ گذار» آشنا هستند. بنابراین، این امید را می‌توان داشت که ایشان مکانیسم‌های این گذار و تکامل را بشناسند و بتوانند در مورد ایران نیز تاثیر‌گذار باشند. البته باید دید که ایشان درعمل با چه مشکلات و موانعی مواجه خواهند شد. در کل امیدوارم که مدافعان حقوق بشر بتوانند از این فرصت و امکان جدیدی که فراهم شده به نحو مطلوبی استفاده کنند.

واکنش تند يک مقام نظامی ايران به گزارشگر ويژه حقوق بشر

zamaanehnews — Thu, 23 Jun 2011 04:02:49 +0000

روزنامه مردم‌سالاری در شماره پنج‌شنبه دوم تير ۱۳۹۰ به بررسی واکنش مقامات ايران درباره تعيين گزارشگر ويژه حقوق بشر برای اين کشور پرداخته است.

اين روزنامه نوشته است سرتيپ مسعود جزايری، رييس ستاد تبليغات دفاعی ايران گفته گزارشگر شورای حقوق بشر سازمان ملل به جای ايران بايد راهی آمريکا شود، «چرا که براساس آمار و اطلاعات موجود، در ايالات متحده آمريکا بزرگ‌ترين جنايات عليه بشريت در حال ساماندهی و انجام می‌باشد.»

وی افزوده هم‌اکنون «سربازان وحشی» آمريکا در تعدادی از کشورها، مردم را به «خاک و خون» می‌کشند که گويای «توحش» آن‌ها است.

سرتيپ جزايری گفته است:‌ «اکنون آمريکا مرکزی است که در آن ده‌ها زندان غيرقانونی، شکنجه، نقض بديهی‌ترين حقوق انسان‌ها، آزار و اذيت جنسی شهروندان و تبعيض نژادی به وفور مشاهده می‌شود.»

علی‌اکبر صالحی، وزير امور خارجه ايران نيز در اين‌باره گفته حقوق بشر به يک «ابزار سياسی» تبديل شده است.

وی افزوده:‌ «ما کشورهايی را سراغ داريم که حداقل مسائل حقوق بشر در آن رعايت نمی شود و سر و صدايی نيز در مورد اين کشورها نمی‌شود.»

صالحی به نام اين کشورها اشاره‌ای نکرده است.

صالحی در پاسخ به اين سوال که آيا ايران گزارشگر ويژه حقوق بشر را می‌پذيرد يا نه، گفته است: «اين موضوع نيز بيانگر سياست دوگانه غربی‌هاست. آن‌ها آمدند قطعنامه‌ای را در شورای حقوق بشر عليه ما صادر کردند و خواستار اين شدند که گزارشگر ويژه‌ای به ايران بيايد در حالی که ما از قبل خودمان تقاضا کرده‌ايم که گزارشگر موضوعی به ايران بيايد و خانم تيلای را دعوت کرده بوديم که به ايران بيايد و ان‌شاالله می‌آيد.»

وزير امور خارجه ايران افزوده : «ايران اگر الزاماتی دارد در چارچوب قوانين بين‌المللی الزاماتش را انجام می‌دهد و اظهار نيز می‌کند و گزارشگر موضوعی نيز دعوت کرده و ما ترس و نگرانی نداريم.»

احمد شهيد، وزير امور خارجه پيشين مالديو روز جمعه ۲۶ خرداد ۱۳۹۰ به‌عنوان «گزارشگر ويژه سازمان ملل» در امور حقوق بشر ايران انتخاب شد.

چهارم فروردين ۱۳۹۰، «شورای حقوق بشر سازمان ملل» در مقام عالی‌ترين مرجع نظارتی اين سازمان در امور حقوق بشر، قطعنامه‌ای را تصويب کرده بود که بر پايه آن می‌بايستی به‌منظور نظارت دقيق‌ و مستمر‌ بر وضعيت حقوق بشر ايران، «گزارشگری ويژه» از سوی شورا برگزيده شود.

در همين حال آيت‌الله صادق لاريجانی، رئيس قوه قضائيه ايران نيز گفته است سياست ايران، پذيرش گزارشگر ويژه حقوق بشر نيست.

شماری از نمايندگان مجلس نيز گفته‌اند ايران، گزارشگر ويژه حقوق بشر را نمی‌پذيرد.

مطالب دیگر مطبوعات:

روزنامه ابتکار؛ سايه سنگين ترديد بر يک آمار جنجالی
روزنامه جام جم؛ فرياد تشنگی دجله و فرات در آسمان ايران