لاریجانی

از هاله‌ نور تا رجعت و شهادت چاوز

politics — Sun, 10 Mar 2013 15:17:51 +0000

مجید محمدی

مجید محمدی - انتخابات نظام پزشکی و واکنش‌های احمدی نژاد به مرگ چاوز، اعلام عزای عمومی، شهید خواندن وی و اعلام رجعت چاوز با امام دوازدهم شیعیان؛ فصولی تازه در پرونده‌ دولت او گشودند. طرفداران دولتی که به هر بهانه علیه اصلاح‌طلبان با کفن به خیابان‌ها می‌آمدند، یکباره با عکس احمدی‌نژاد در آغوش بانویی ونزوئلایی مواجه شدند.

احمدی‌نژاد که از نظارت استصوابی، رد صلاحیت نامزدها، سانسور، فیلترینگ، پارازیت و دیگر ابزارها و فرایندهای نقض حقوق مردم دفاع همه جانبه می‌کرد یک باره به دلیل رد صلاحیت دوستان تیم دولت در انتخابات نظام پزشکی همه را شگفت‌زده کرد و تا حد تهدید به ابطال انتخابات پیش رفت. او به صراحت نیز از دخالت سپاه و نیروهای اطلاعاتی و امنیتی در انتخابات نظام پزشکی انتقاد کرد. رییس دولتی که طرفدارانش اصلاح‌طلبان را به بهانه‌های مختلف، بی دین و منافق خوانده و کفن پوشیده به خیابان می‌آمدند، در مراسم درگذشت چاوز رفتار غافلگیرکننده‌ای از خود نشان داد.

سیلی از برچسب‌ها

واکنش حکومت جمهوری اسلامی به مخالفت احمدی‌نژاد با رد صلاحیت‌ها در انتخابات نظام پزشکی تا حدی بود که مشاور نماینده‌ خامنه‌ای در سپاه، وی را منحرف از انقلاب و جوساز علیه سپاه خواند و نماینده‌‌ ولی فقیه در سپاه نیز او را به "همزبانی با جریانات بیگانه" متهم کرد (فارس ۱۶ اسفند ۱۳۹۱).

در موضوع مرگ چاوز نیز رفتارها و سخنان احمدی‌نژاد از سوی کسانی چون مصباح یزدی، دری نجف آبادی، احمد خاتمی، محمد یزدی، محسن قرائتی و بسیاری از ائمه جمعه، اعضای مجلس خبرگان و مجلس شورا، زیاده روی، اختلاف پراکنی و خلاف شئون، و نقض شریعت خوانده شد. چنین حجمی از انتقاد و حمله به احمدی‌نژاد در هشت سال گذشته بی‌سابقه بوده است.

چه اتفاقی افتاده است؟

تنها توضیحی که برای این گونه تحولات می‌توان ارائه کرد، تغییر جهت باد یا تغییر جهت امواج در فرآیندهای سیاسی، گردش قدرت و تغییر نسبت دولت احمدی نژاد با قطب قدرت در ایران یعنی ولایت فقیه است. خامنه‌ای در پی آن است که احمدی‌نژاد و تیم همراه را پس از پایان دوره به خانه هایشان بفرستد و به سر کارهای سابق‌شان بازگرداند، اما تیم احمدی‌نژاد خواهان تداوم قدرت در قوه‌ مجریه است.

هنگامی که احمدی‌نژاد مدعی دیدن هاله نور در سازمان ملل شد، هیچ یک از روحانیان اقتدارگرا و مقامات حکومتی سخنی در انتقاد از او بر زبان نیاوردند. اما چند ماه مانده به انتخابات ۹۲، هر اشتباهی از سوی او با واکنش‌های گسترده همراه بوده است. در عین حال، احمدی‌نژاد و تیم همراهش، دمکرات و آزادیخواه و طرفدار حقوق مدنی و اساسی مردم نشده‌اند، چون اگر چنین بود باید با عذرخواهی از شهروندان از قدرت کنار می‌رفتند. آنها در جایی قرار گرفته‌اند که بسیاری از سیاستمداران ایرانی در سال‌های پیش قرار گرفته بودند و زمان بازنشستگی سیاسی‌شان (از منظر بیت) فرا رسیده بود.

دو نوع سیاستمدار

در ایران، سیاستمدار پایین آمده از برج عاج و فراتر رفته از دست‌بوسی (به معنی سیاستمداری که گهگاه به برخی از حق و حقوق شهروندان اشاره می‌کند و نکاتی می‌گوید یا رفتارهایی می‌کند که خوشایند مرکز ثقل قدرت نیست) نه سیاستمدار مرده، بلکه سیاستمدار تضعیف شده یا سیاستمدار برکنار شده است.

تنها توضیحی که برای این گونه تحولات می‌توان ارائه کرد، تغییر جهت باد یا تغییر جهت امواج در فرآیندهای سیاسی، گردش قدرت و تغییر نسبت دولت احمدی نژاد با قطب قدرت در ایران یعنی ولایت فقیه است. خامنه‌ای در پی آن است که احمدی‌نژاد و تیم همراه را پس از پایان دوره به خانه هایشان بفرستد و به سر کارهای سابق‌شان بازگرداند، اما تیم احمدی‌نژاد خواهان تداوم قدرت در قوه‌ مجریه است.

موسوی و هاشمی رفسنجانی و خاتمی (این یکی البته کمتر) و احمدی‌نژاد بر سریر قدرت را (جایی که پشتیبانی رهبر را با خود داشتند) با یکدیگر در حال سقوط یا در زمان برکناری مقایسه کنید.

حداقل موسوی و احمدی‌نژاد بیش از دو تن دیگر پس از تضعیف در حوزه‌ سیاسی زبان باز کرده‌اند. دو تن دیگر روحانی هستند و هنوز احساس می‌کنند که می‌توانند به جایگاه پیشین خود بازگردند. از این جهت بسیار محافظه‌کارانه برخی انتقادات را آن هم نه مستقیما به رهبر بلکه به اعوان و انصار وی نثار می‌کنند.

اگر طیفی میان سیاستمدار کاملا وفادار به خامنه‌ای و منتقد و مخالف وی ترسیم کنیم، ولایتی و حداد در یک سر طیف و زندانیان سیاسی که بیش از پنج سال حکم گرفته‌اند، در سر دیگر طیف قرار می‌گیرند.

یک سر طیف حتی از دربان بیت هم انتقاد نمی‌کند و شان مستقلی برای خود قائل نیست و سر دیگر از قانون اساسی و رهبر و دیگر مبانی رژیم هم انتقاد می‌کند. در یک سر طیف سیاستمداری نشسته که فکر نمی‌کند با وجود خامنه‌ای، هرگز ذره‌ای از موقعیت و ثروتش کم شود و در سر دیگر طیف کسانی هستند که همه چیزشان را در قمار سیاست از کف داده‌اند.

سیاستمدار تراز مکتب

سیاستمدار مورد قبول "نظام" شش ویژگی دارد:

۱. فرافکنی پیشه‌ اوست - نظریه‌ توطئه از مبانی نظری جمهوری اسلامی است و اگر سیاستمداری از آن عدول کند منفور نظام و رهبری می‌شود: «مسئولان و مدیران کشور نیز باید به گونه‌ای رفتار کنند که اگر مشکلاتی وجود دارد، مردم بدانند و تصور کنند که این مشکلات از خارج تحمیل شده است.» (مهدوی کنی، ایسنا، ۱۵ اسفند ۱۳۹۱) مخاطب این سخنان رئیس دولت است. اما احمدی‌نژاد چندی است بخشی از مشکلات کشور را به گردن رقبای سیاسی‌اش بالاخص متحدان جامعه‌ مدرسین و جامعه‌ روحانیت مبارز مثل لاریجانی‌ها می‌اندازد.

۲. تیغ قوای قهریه را تیز می‌کند - سیاستمداران جمهوری اسلامی هنگامی که احساس کنند در صندلی قدرت جا افتاده‌اند و احساس خطر نکنند تیغ سپاه را تیز می‌کنند و آن را در همه‌ امور دخالت می‌دهند. اما این تیغ را هنگامی که در سرازیری قدرت قرار گیرند، کند می‌کنند (تعبیری که عضو هیئت نظارت بر انتخابات نظام پزشکی در مورد اعتراض احمدی‌نژاد به رد صلاحیت‌ها توسط سپاه به کار برد. فارس، ۱۰ اسفند ۱۳۹۱)

۳. موقعیت‌های انسانی را درک نمی‌کند - سیاستمدار تراز مکتب جمهوری اسلامی قرار نیست به احساسات دیگران پاسخ دهد. اگر در مجامع بین‌المللی خانمی دست دراز کرد، باید با بی ادبی دست او را نادیده گرفت، چون این دست در صورت مسلمان بودن فرد، مال نامحرم و در صورت غیرمسلمان بودن، نجس است. اما هنگامی که وقت رفتن این سیاستمدار فرا رسیده باشد، می‌تواند به احساسات انسانی پاسخ دهد و معاونان و ومشاوران روحانی‌اش این کار وی را توجیه می‌کنند.

۴. سهم روحانیت و سپاه را به موقع می‌پردازد - تا زمانی که احمدی‌نژاد بودجه‌های نهادهای دینی و حوزه‌های علمیه را چند برابر می‌کرد، مدارس دولتی را به روحانیان می‌سپرد، در مقیاس‌ ده‌ها هزار نفری به استخدام آنها می‌پرداخت، شرکت‌ها و قراردادهای بزرگ را به سپاه واگذار می‌کرد؛ معجزه‌ هزاره‌ سوم و مورد تایید امام زمان بود. اما هنگامی که این روند اندکی کاهش یافت یا از شتاب آن کاسته شد، گفتند که فاصله‌ وی با مراجع زیاد شده است. (قرائتی، تابناک، ۱۸ اسفند ۱۳۹۱) در یک سال گذشته خبرگزاری فارس بیشترین افشاگری را علیه دولت در موضوع فساد و نقض قانون داشته است.

از شگفتی‌های مقامات جمهوری اسلامی آن است که نه تنها با سرکوب و تبلیغات مردم را کنترل می‌کنند بلکه خدا را نیز دست آموز ساخته‌اند. اما وقتی از کار برکنار شدند یا تحت فشار قرار گرفتند به او پناه می‌برند، او را داور قرار می‌دهند یا برایش نامه می‌نویسند. نتیجه‌ مستقیم این دیدگاه آن است که سیاستمدار جمهوری اسلامی به مردم پاسخ نمی‌دهد و در برابر آنها پاسخگو نیست؛ او به تکلیف الهی‌اش عمل می‌کند.

۵. به سیاست به عنوان پیشه نمی‌نگرد - در حکومتی که انتخاب معنی ندارد همه منصوب ولی فقیه هستند و به خواست وی باید به کنج خانه پناه ببرند. سیاستمداران محبوب بیت باید درک کنند که در آب نمک خوابیده‌اند تا ولی‌فقیه به آنها نیاز پیدا کند. از همین جهت محبوب‌ترین اصلاح‌طلبان برای حکومت کسانی بوده‌اند که در سال‌های پس از جنبش سبز صدایی از آنها برنخاسته است.

از این جهت آنها نباید به محض وارد شدن فشار از سوی بیت چه در زمان داشتن مقام و چه بعد از آن شکایت کنند که تنها یک تدارکاتچی هستند (محمد خاتمی) یا وقتی دیدند فرماندهان سپاه دارند آنها را دور می‌زنند از آنها با عنوان "برادران قاچاقچی" یاد کنند (احمدی‌نژاد). اگر آنها به سیاست به عنوان یک پیشه نگاه کنند از لوازم و پیامدهای آنها در دوره‌های مختلف شکایت می‌کنند.

نیروهای ملی و مذهبی پس از سقوط دولت بازرگان و بعد از آن که یک به یک از قدرت کنار گذاشته شدند، از این سخن گفتند که انقلاب فرزندانش را می‌خورد. اما تا وقتی در دولت بودند انقلاب فرزندانش را نمی‌خورد. خامنه‌ای، بیت و سپاه چنین سیاستمدارانی را نمی‌خواهند.

۶. خدا در همه حال و بدون قید و شرط با اوست - تا وقتی که افراد در میان مقامات مورد تایید ولی فقیه جای دارند خدا برای آنها وجودی دست‌آموز است که خواست‌هایشان را انجام می‌دهد. وقتی خمینی می‌گوید "خدا خرمشهر را آزاد کرد" ۳۰ سال بعد یکی از پیروان مکتبش نیز می‌گوید: «رئیس جمهور را در ایران خدا تعیین می‌کند.» (تابناک ۲۵ دی ۱۳۹۱)

از شگفتی‌های مقامات جمهوری اسلامی آن است که نه تنها با سرکوب و تبلیغات مردم را کنترل می‌کنند بلکه خدا را نیز دست آموز ساخته‌اند. اما وقتی از کار برکنار شدند یا تحت فشار قرار گرفتند به او پناه می‌برند، او را داور قرار می‌دهند یا برایش نامه می‌نویسند. نتیجه‌ مستقیم این دیدگاه آن است که سیاستمدار جمهوری اسلامی به مردم پاسخ نمی‌دهد و در برابر آنها پاسخگو نیست؛ او به تکلیف الهی‌اش عمل می‌کند.

وقت رفتن است اما کو گوش شنوا

هنگامی که بر اساس تشخیص بیت و سپاه وقت رفتن سیاستمداری در ایران فرا می‌رسد، نه خدا برای او دست‌آموز است، نه موقعیت انسانی می‌تواند رفتارهایش را توجیه کند و نه واگذاری مسئولیت‌ها به روحانیان و سپاهیان موثر است. چون دیگر تیغ نهادهای انقلابی را مثل گذشته تیز نمی‌کند و همه چیز را به گردن دشمن نمی‌اندازد.

مقامات حکومتی نزدیک به خامنه‌ای با روش‌ها و لحن‌های متفاوت دارند به احمدی نژاد می‌گویند که «دوران تو تمام شده است و تلاش نکن فرد دیگری را که به تو نزدیک است بر سرکار بیاوری». اما او گوشش به این حرف‌ها بدهکار نیست و کارهایی می‌کند که می‌داند حساسیت آنها را بر می‌انگیزاند.

احمدی نژاد با سخنان و اقدامات یادشده، می‌خواهد در نزدیکی انتخابات ۱۳۹۲ خود را به صورت "مخالف ولی فقیه و روحانیت" جلوه دهد تا به این طریق، رای مخالفان حکومت را متوجه فرد مورد نظرش در انتخابات کند. پیش از این هم برخی اعضای تیم وی گفته بودند که بخش قابل توجهی از رای احمدی‌نژاد در سال ۸۸ رای مخالفان روحانیت و ولایت فقیه بوده است.

درگیری‌ بالایی‌‌ها و شکاف بالا و پایین؛ اساس کدام است؟

politics — Sun, 24 Feb 2013 20:46:44 +0000

ناصر کرامتی

ناصر کرامتی − «رحیم مشایی رد صلاحیت شود، احمدی‌نژاد انتخابات را برگزار نمی‌کند و کشور شلوغ می‌شود. رحیم مشایی را تایید صلاحیت کنند، سپاه و بسیج کشور را به هم می‌ریزند. احمدی‌نژاد از کار برکنار شود، بصیرت "آقا" زیر سوال می‌رود. احمدی‌نژاد به کارهایش ادامه دهد، احمدی نژاد پشت پرده آقا را روی میز می‌ریزد. پیدا کنید پرتقال فروش را»!

این متن یک پیام کوتاه است که از شماره‌ای ناشناس برای علی فرستاده شده است. می‌گوید: «هر چند وقت یکبار از این اس‌ام‌اس‌ها می‌زنند. با خط ایرانسل می‌فرستند. شماره‌هایی که پیامک می‌فرستند، همیشه خاموش است.»

«همه غلط می‌کنند»

بعد از حواشی جنجالی جلسه استیضاح وزیر کار ایران، رهبر جمهوری اسلامی محتاطانه و با تاخیر به این ماجرا وارد شد و در سخنانی نرم اما هشدار آمیز از دولت و مجلس خواست به اختلافات‌ موجود پایان دهند. خامنه‌ای در سخنرانی خود گفت: «‌از مسئولان توقع داریم با صبر، میدان ندادن به احساسات سرکش و ملاحظه مسائل کشور، همه توان و نیروها را برای حل مشکلات مردم متمرکز کنند و حالا که دشمنی‌های دشمن شدت یافته، آنها هم رفاقت‌هایشان را شدت دهند.»

اشاره او به رئیس جمهور و رئیس مجلس بود که جلوی چشم خبرنگاران و در جلسه‌ای که به صورت مستقیم از رادیو پخش می‌شد، یکدیگر را به فساد اقتصادی گسترده متهم کردند. محورهای اصلی سخنرانی رهبر جمهوری اسلامی عبارت بودند از:

یک: در این ماجرا متأسفانه رئیس یک قوه به استناد یک اتهام ثابت نشده و حتی مطرح نشده در دادگاه، دو قوه دیگر یعنی مجلس و قوه قضاییه را متهم ساخت که کاری بد، ‌غلط، نامناسب،‌ خلاف شرع، خلاف قانون و خلاف اخلاق بود.

دو: استیضاح اخیر نیز کاری غلط بود. ‌استیضاح باید فایده‌ای داشته باشد اما چند ماه مانده به پایان کار دولت،‌استیضاح یک وزیر آن هم به خاطر مساله‌ای که مربوط به وزیر نیست،‌ چه علت و فایده‌ای دارد؟

سه: در داخل مجلس هم کسانی حرف‌های نامناسب بر زبان آوردند که آن هم غلط بود.

چهار: اینکه عده‌ای برخی را ضد ولایت و ضد بصیرت بنامند و شعار بدهند نظیر آنچه اخیراً در قم روی داد، اقدامی غلط است و بنده کاملاً مخالف این کارها هستم که قبلاً هم نظیر آن در مرقد مطهر حضرت امام اتفاق افتاد و به مسئولان تذکر دادم جلوی این کارها را بگیرند.

پنج: اینکه که فشارها و تحریم ها، ملت را به زانو در می‌آورد و آنها را از نظام جدا می‌کند،‌کاملاً غلط و ناشی از بدفهمی است.

شش: البته گله امروز من از برخی سران و مسئولان موجب نشود عده ای راه بیفتند و علیه این و آن شعار دهند که با این کار هم مخالف هستیم. این کار هم کار غلطی است.

خامنه‌ای پیش از این نیز اعلام کرده بود از نظر او «تا روز انتخابات ۹۲هرکسی که بخواهد اختلاف‌ها را به میان مردم بکشاند و از احساسات آنها در جهت اختلافات استفاده کند،‌ قطعاً به کشور خیانت کرده است.»

«خامنه‌ای در حال پرداخت هزینه حمایت از احمدی‌نژاد است. جنس احمدی‌نژاد با جنس سایر عوامل و زیر دستان آقای خامنه‌ای تفاوت دارد. هر تصمیمی از سوی خامنه‌ای برای جدا کردن خود از احمدی‌نژاد یک بازی دو سر باخت است. خامنه‌ای باید بین هزینه و خطر بیشتر از یک سو و اقرار به اشتباه از سوی دیگر یکی را برگزیند. انتخابی که برای او حکم سرکشیدن جام زهر دارد.»

اما از آنجا که روسای قوا حرف‌های او را جدی نگرفتند این بار هشدار خود را به طریق دیگر مطرح کرد و بعد از سرزنش‌ همه طرف‌های درگیر گفت: «بنده فعلاً نصیحت می‌کنم.» حرفی که البته با توجه به نادیده گرفتن حرف‌های قبلی او، بیشتر نشانه ضعف و خالی بودن چنته رهبر جمهوری اسلامی از مهره‌های مطیع و یک دست است.

ادامه درگیری‌های سیاسی درون نظام

با وجود موضع‌گیری رسمی خامنه‌ای و "گریه حضار" از شنیدن ناراحتی و دلخوری رهبر از اختلافات، تبلیغات گسترده صدا و سیما و تریبون‌های مذهبی مبنی بر هم‌نظر بودن مردم ایران با رهبر جمهوری اسلامی، انتشار نامه های عذرخواهی برادران لاریجانی و نمایندگان مجلس خطاب به رهبر و انتشار نامه متفاوت و البته مسبوق به سابقه_ احمدی‌نژاد در وصف دلبستگی و ارادت او و دولتش به آقای خامنه‌ای، به نظر می‌رسد این اختلافات بسیار جدی‌تر از آن است که به شیوه‌های مسالمت‌آمیز و غیرحذفی قابل حل باشند.

بعد از صحبت‌های رهبری، طبق معمول نخستین حمله از سوی احمدی‌نژاد صورت گرفت. او در نشست استانداران سراسر کشور سختانی گفت که خبرگزاری‌ها تیترهای مختلفی از آن منتشر کردند. مهر نوشت: «اولین اظهارات احمدی نژاد پس از سخنرانی رهبر انقلاب»، ایسنا نوشت: «تا آخرین لحظه پای کار ایستاده‌ایم» و فارس نوشت: «توان دولت در تحمل فشارها زیاد است اما تا ۱۲ مرداد ۹۲ ایستاده‌ایم».

احمدی‌نژاد در اظهاراتی که آشکارا رهبری، سپاه پاسداران و مجلس را هدف گرفته بود، گفت: «دولت موضع خود را در برابر انتخابات شفاف و صریح اعلام کرده و معتقدیم هیچ کس نباید یا نمی‌تواند در انتخاب مردم دخالت کند و این حق منحصراً در اختیار مردم است. (منبع)

از سوی دیگر میدان، دادستان كل كشور در تازه‌ترین نشست خبری خود از تشکیل دادگاه رسیدگی به تخلفات قضات در پرونده کهریزک صحبت کرده است و اینکه در ماجرای پخش فیلم برادر لاریجانی در مجلس، مرتضوی بازداشت و « وسايلی كه براي ارتكاب خلاف از آن استفاده شده بود شناسايی و كشف شد.»

سخنگوي دستگاه قضائي از احضار فاضل لاريجاني و بابك زنجاني به دادگاه هم خبر داد. او گفت: «هر دو نفري كه نام برديم به دادگاه احضار شدند و براي آنها قرار صادر شده و رسيدگی به پرونده ادامه دارد.» (منبع)

پس از اظهارات سخنگوی قوه قضاییه، دفتر رئیس جمهور مواضع او را درباره مسئله فساد اقتصادی هدف قرار گرفت و مرکز روابط عمومی دفتر رئیس جمهور با انتشار اطلاعیه‌ای «ایجاد تردید سخنگوی دستگاه قضا درباره ارسال فهرست اسامی بدهکاران بانکی به رئیس قوه قضائیه را تقویت کننده شائبه فقدان انگیزه پیگیری جدی این مسئله دانست.» در این اطلاعیه تاکید شد «انتظار می‌رود قوه قضائیه با ورود قاطع به این موضوع، عدالت را در عمل درباره همگان بدون تبعیض اجرا کند». اشاره‌ای مستقیم به ماجرای فساد اقتصادی برادر رئیس قوه قضائیه که احمدی‌نژاد پیش‌تر فیلمی از او در مجلس پخش کرده بود.

رئیس دستگاه قضائی جمهوری اسلامی با حمله تلویحی به احمدی‌نژاد اعلام کرده است: «خيلی‌ها دلشان می‌خواهد دستگاه قضا تابع باشد و همه چيز را بپذيرد. برخی بخاطر استقلال دستگاه قضا آن را مورد بي‌مهری قرار می‌دهند و اين هزينه‌ای است كه ]دستگاه قضا[ براي حفظ استقلال پرداخت كرد.» (منبع)

«به عمد هزینه بار رهبری می‌کند»

یکی از فعالان سیاسی مقیم شهر تبریز عقیده دارد: «اکنون جای شک و تردید برای کسی باقی نمانده است که خامنه‌ای در حال پرداخت هزینه حمایت از احمدی‌نژاد است. جنس احمدی‌نژاد با جنس سایر عوامل و زیر دستان آقای خامنه‌ای تفاوت دارد.

«احمدی‌نژاد به عمد هزینه بار رهبری می‌کند. دلیل این کار آماده کردن جامعه برای یک بحران بزرگ احتمالی است. یکی از نزدیکان او باید تایید صلاحیت شود و اگر نشود او باید مستقیم جلوی رهبری بیایستد. اگر جامعه حالت خنثی داشته باشد، مردم هر جرقه‌ای را در زمان تایید صلاحیت‌ها اقدامی انتخاباتی و زودگذر تلقی می‌کنند اما اگر جامعه همینطور به مسیر خود ادامه دهد، این رویارویی تبدیل به یک مشکل جدی سیاسی برای رهبر می‌شود.»

موقعیت احمدی‌نژاد نیز قابل قیاس با هیچ یک از روسای جمهور پیشین یا روسای قوای سه گانه در ایران نیست. هر تصمیمی از سوی خامنه‌ای برای جدا کردن خود از احمدی‌نژاد یک بازی دو سر باخت است. خامنه‌ای باید بین هزینه و خطر بیشتر از یک سو و اقرار به اشتباه از سوی دیگر یکی را برگزیند. انتخابی که برای او حکم سرکشیدن جام زهر دارد.

احمدی‌نژاد به عمد هزینه بار رهبری می‌کند. دلیل این کار آماده کردن جامعه برای یک بحران بزرگ احتمالی است. یکی از نزدیکان او باید تایید صلاحیت شود و اگر نشود او باید مستقیم جلوی رهبری بیایستد.

اگر جامعه حالت خنثی داشته باشد، مردم هر جرقه‌ای را در زمان تایید صلاحیت‌ها اقدامی انتخاباتی و زودگذر تلقی می‌کنند اما اگر جامعه همینطور به مسیر خود ادامه دهد، این رویارویی تبدیل به یک مشکل جدی سیاسی برای رهبر می‌شود. این جرقه می تواند یک انبار باروت را منفجر کند.

طبقه متوسط بدش نمی‌آید دوباره به خیابان بریزد و طبقه پائین جامعه در حال پخته شدن برای قرارگیری پشت سر احمدی‌نژاد است. دانشجوها و فعالان سیاسی جوان که در این ۴ سال سرخورده و کلافه شده‌اند، منتظر یک فرصت برای تخلیه انرژی خود هستند. نارضایی فراگیر از وضعیت اقتصادی و مخارج و معیشت در بین مردم وجود دارد. همه رقبای احمدی‌نژاد با افشاگری‌های او در حال حذف شدن هستند. اصولگرایان بدنه‌ای ندارند، فقط سپاه، بسیج و نیروی انتظامی برای رهبر باقی مانده است.»

«جدا کردن بلیط‌ها»

«...» از کسانی است که در یکی از راهپیمائی‌های سال ۸۸ بازداشت شده و بیش از دو سال به جرم اقدام علیه امنیت ملی در زندان به سر برده است. در زندان آدرس چند کتاب فروشی را از دیگر زندانیان گرفته و بعد از آزادی از زندان مطالعات خود را شروع کرده است.

او می‌گوید: «احمدی‌نژاد قبلاً گفته بود حمایت خامنه‌ای باعث شده رای او چند میلیون کم بشود. اگر درست یادم باشد محسن رضائی این خبر را داده بود. من و بقیه کسانی که به نتیجه انتخابات اعتراض داشتیم این خبر را جدی نگرفتیم ولی من آلان نظرم عوض شده است. احمدی‌نژاد می‌خواهد با جدا کردن بلیط خود از بلیط خامنه‌ای، این بار با رای مردم قدرت را در دست داشته باشد.»

"..." را قبل از تمام شدن آخرین مرخصی از زندان دیدیم. می‌گفت تا به حال نظام سعی می‌کرد همه مشکلات را به گردن احمدی‌نژاد بیاندازد، حالا احمدی‌نژاد می‌خواهد در فرصتی کمی که دارد همه تقصیرها را گردن خامنه‌ای بیاندازد. به نظر من این حرف درست است. امیدوارم مردم ایران فراموش نکنند خامنه‌ای و احمدی‌نژاد ۸ سال با هم شریک بودند. همدیگر را بغل می‌کردند و می‌بوسیدند. سیصد نفر از مردم در خیابان کشته شدند و بی سر و صدا دفن شدند. تنها حامی احمدی‌نژاد رهبر بود.

قدیمی‌تر‌ها می‌گویند مردم ایران همیشه قبل از انتخابات رادیکال هستند اما وقتی صندوق رای را می‌بینند، دست و پای‌شان می‌لرزد و رای می‌دهند. امیدوارم این بار هم مردم به خیابان بریزند و کار را یکسره کنیم. راهپیمائی سکوت و اعتراض خاموش فایده ندارد. دفعه قبل ما با این حرف‌ها فرصت را از دست دادیم.»

«خفه‌اش می‌کنند»

«...» قبلاً از فعالان دانشجویی بوده است. به دلیل فعالیت‌های خود دو ترم از تحصیل محروم شده و اکنون با اخذ تعهد، اجازه ادامه تحصیل در مقطع لیسانس را پیدا کرده است. فعالیت‌های خود را کنار گذاشته است و تصمیم دارد بعد از پایان تحصیل و تقویت زبان انگلیسی خود از کشور خارج شود.

«تا به حال نظام سعی کرده همه مشکلات را به گردن احمدی‌نژاد بیاندازد، حالا احمدی‌نژاد می‌خواهد در فرصتی کمی که دارد همه تقصیرها را گردن خامنه‌ای بیاندازد. خامنه‌ای و احمدی‌نژاد ۸ سال با هم شریک بودند. همدیگر را بغل می‌کردند و می‌بوسیدند. سیصد نفر از مردم در خیابان کشته شدند و بی سر و صدا دفن شدند. تنها حامی احمدی‌نژاد رهبر بود.»

او می‌گوید: «در این کشور هیچ کاری نمی‌شود انجام داد. احمدی‌نژاد موفق نمی‌شود. خفه‌اش می‌کنند. مهندس موسوی و کروبی با آن همه طرفدار واقعی و حمایت بین‌المللی اکنون در حصر هستند، احمدی‌نژاد که همه مردم از او نفرت دارند و همه دنیا از او بیزار هستند با چه نیروئی می‌خواهد جلوی رهبری مقاومت کند؟

راستش را بخواهید من شک دارم اصلاً این خبر درست باشد. شاید فقط می‌خواهند تنور انتخابات را گرم کنند و مردم را وسوسه کنند که رای بدهند. سال ۸۸ ما به آقای موسوی رای دادیم ولی رهبر سخنرانی کرد و گفت مردم به نظام رای داده‌‌‌اند. فقط برایشان مهم است تعداد رای‌ها بالا باشد. اگر مردم رای ندهند هم مهم نیست. نتایج دروغ اعلام می‌کنند.»

«شورش پابرهنگان»

«...» روزنامه‌نگار است و از موج بازداشت خبرنگاران بسیار ترسیده است. می‌گوید: «خبر همکاری خبرنگاران با بی‌بی‌سی درست نیست. من چون خودم دنبال کار بودم برای بعضی جاها رزومه فرستادم برای کار. برای خارج از کشور هم درخواست همکاری فرستادم اما گفتند تصمیم گرفته‌ایم با هیچ خبرنگاری در ایران همکاری نکنیم. من فکر می‌کنم بازداشت روزنامه‌نگاران مربوط به انتخابات است.

بچه‌های سرویس سیاسی روزنامه‌های سابق اکثراً بیکار هستند. معمولاً قبل از انتخابات برای تهیه بروشورها، مقالات سفارشی و ویژه نامه‌های انتخاباتی دعوت به کار می‌شوند. چند نفر را بازداشت کرده‌اند تا حساب کار دست بقیه خبرنگارها بیاید.

از این انتخابات خیلی می‌ترسند. یک بخش به خاطر اینکه از تجربه انتخابات قبلی هراس دارند و یک بخش به دلیل همین کارهای‌های احمدی‌نژاد. صبح‌ها که سر بچه‌ها در روزنامه کمی خلوت‌تر است با هم بحث می‌کنیم. اینکه تفاوت طرفداران اصلاحات و جنبش سبز با طرفداران احمدی‌نژاد و یارانه بگیر‌ها در چیست، سوژه جالبی است.

اگر احمدی‌نژاد به هر دلیلی نخواهد انتخابات ریاست جمهوری را برگزار کند یا شرایطی ایجاد شود که مردم به خیابان بریزند، امکان شورش گرسنگان هست. یک بخش از این پابرهنه‌ها طرفدار احمدی‌نژاد هستند و یک عده زیادی از مردمی که از وضعیت اقتصادی ناراضی هستند به آنها اضافه می‌شوند. پابرهنه‌ها خیلی خشن‌تر از جنبش سبزی‌ها عمل می‌کنند. شورش، آشوب، آتش زدن، غارت و این مسائل.

یکی از خانم‌های همکار که مطالعات روانشناسی دارد می‌گفت از نظر مولفه‌های روحی و روانی مهار پابرهنه‌ها با خشونت اشتباه است چون آدم‌های مغرور و کینه توزی هستند و با اعمال خشونت مستقیم دچار عقده‌های روانی می‌شوند که تا مقابله به مثل نکنند عقده‌های آنها خالی نمی‌شوند. برای همین حکومت‌ها فقرا را با فقر کنترل می‌کنند. حالتی که اکثریت فقرای جامعه در مرز سیری و گرسنگی باشند و فرصت نداشته باشند به اعتراض فکر کنند یا ریسک کنند.»

«مسئله ما اختلاف بین مردم و حکومت است»

بیش از چهل سال سابقه فعالیت سیاسی دارد و با اختلاف چند ماه، به تعداد سال‌‌های مساوی
در رژیم شاه و نظام جمهوری اسلامی در زندان محبوس بوده است. می‌گوید: «شایعات همیشه بوده و عده‌ای را به خود مشغول می‌کند. تعجب می‌کنم این سال‌ها بازار شایعات داغ‌تر و تعداد کسانی که به دنبال شایعات به راه می‌افتند بیشتر شده است.

من معتقد به تئوری توطئه نیستم. اعتقاد دارم که اختلافاتی وجود دارد. اختلاف دولت و مجلس بالا گرفته است. رهبر تا جائی که می‌ تواند دخالت نمی‌کند اما وقتی دخالت کرد تا یک حد و میزان خاص می‌تواند دو طرف را برای خودش نگه دارد. احمدی‌نژاد و لاریجانی هر دو خودشان را از نفر دیگر لایق‌تر، عاقل‌تر و صالح‌تر می‌دانند و فکر می‌کنند باید جایگاه نزدیک‌تری نزد رهبر داشته باشند.

هر آنچه که بین خامنه‌ای و احمدی‌نژاد هست مربوط به خود آنهاست و به ما ربطی ندارد. اهداف ما و اهداف آنها با یکدیگر تفاوت دارد. یک فعال سیاسی نباید منتظر این باشد که چه اتفاقی در حاکمیت می‌افتد تا واکنش نشان بدهد. بدا به حال ما اگر در انتخاب بین و بدتر تا دل بستن به امثال احمدی نژاد‌ها سقوط کرده باشیم.

خامنه‌ای چند بار نصیحت کرد و هشدار داد. از کسی اسم نبرد تا هیچ کدام آزرده خاطر نشوند اما حالا اسم آورده است. باز هم همه را با هم محکوم کرده است اما یک طرف را بیشتر مقصر دانسته است. اختلافات از همینجا شروع می‌شود.

این صورت کلی مسئله است و بیش از این صورت کلی نباید به آن پرداخت. مشکل فعالان سیاسی ایران این است که به مسائل بیش از وزن واقعی آنها بها می‌دهند. بعد از اعلام نتایج انتخابات هم اخباری پخش شد مبنی بر اینکه آقای هاشمی می‌خواهد از طریق مجلس خبرگان رهبری را عزل کند. جوان‌ها می‌آمدند به ملاقات من و با هیجان از این مسئله صحبت می‌کردند. من تاسف می‌خوردم که چرا این جوان‌ها در جای خودشان نیستند و کار خودشان را نمی‌کنند!

هر آنچه که بین خامنه‌ای و احمدی‌نژاد هست مربوط به خود آنهاست و به ما ربطی ندارد. اهداف ما و اهداف آنها با یکدیگر تفاوت دارد. یک فعال سیاسی نباید منتظر این باشد که چه اتفاقی در حاکمیت می‌افتد تا واکنش نشان بدهد. تاریخ مشروطه را مطالعه بفرمائید؛ می‌بینید که مردم خودشان برای حکومت تبدیل به "مسئله" شده بودند.

قبل از انقلاب، جبهه ملی، چریک‌ها و مجاهدین برای حکومت شاه تبدیل به مسئله شده بودند. دانشجویان در ۱۸ تیر و معترضان سال ۸۸ برای حکومت جمهوری اسلامی تبدیل به مسئله شدند. هیچ کدام اینها منتظر نماندند که اختلافی درون حکومت به وجود آید تا کاری از پیش ببرند. فعالیت خود را می‌کردند و از اتفاقات و حوادث استفاده می‌کردند. این نیروها خودشان با پشتوانه‌های اجتماعی و نیروهای آموزش دیده یا آموزش ندیده در یک سطحی از آگاهی به پا خواستند. بدا به حال ما اگر در انتخاب بین و بدتر تا دل بستن به امثال احمدی نژاد‌ها سقوط کرده باشیم.

اهمیت رسانه در قدرت ایجاد هژمونی در جامعه یا بخش‌هایی از آن است. این را منعکس کنید لطفاً که رسانه‌ها راه را اشتباه می‌روند. انرژی و تمرکز جامعه را به سوئی برده‌‌‌اند که حاصل و ثمری ندارد. اختلاف درون حکومت مسئله ما نیست، مسئله ما اختلاف بین مردم و حکومت است.»

***

نظرات بسیار متفاوتی درباره مسائل جاری ایران، بین مردم و میان فعالان سیاسی و اجتماعی وجود دارد. آنچه با قاطعیت می‌توان از آن سخن گفت، وجود همین اختلافات فکری و تفاوت در برداشت‌ها و تفسیر ها حتی بین نیروهای سیاسی همسو در ایران است.

عده‌ای معتقد به فقدان یک خط سیر مشخص سیاسی بین نیروهای اپوزیسیون و رسانه‌های فارسی زبان هستند و اعلام می‌کنند موج خبرهای روزانه و اتفاقات و حوادث سیاسی بر شیوه کار فعالان سیاسی و افکار مردم اثر گذاشته و آن را مشوش و منحرف کرده است. عده‌ای دیگر بر این باورند که دریای سیاست و رسانه همیشه مواج و گه گاه توفانی است و وظیفه نیروهای اپوزیسیون و فعالان رسانه، دریانوردی در این دریای ناآرام است.

اختلافات بر سر چگونگی موضع‌گیری درباره اختلافات درون حاکمیت هنوز میان نیروهای اپوزیسیون ایران به اوج نرسیده است. تحلیل‌گران و فعالان سیاسی ایران هنوز محتاطانه در حال رصد اخبار هستند. می‌توان پیش‌بینی کرد که نزدیک‌ شدن زمان انتخابات ریاست جمهوری، ورود کاندیداهای احتمالی به صحنه، واضح شدن جزئیات بازی سیاسی جناح‌های داخل قدرت، روشن شدن نتیجه فرآیند نظارت استصوابی شورای نگهبان و مسائل بین‌المللی نظیر تحولات پرونده هسته‌ای ایران، این اختلافان را تشدید خواهد کرد.

اگر نیروئی در اپوزیسیون امیدی به فراگیر شدن تفسیر خاص سیاسی و رواج یافتن آن به قصد پی‌ریزی یک برنامه عمل مشخص داشته باشد، باید هرچه سریعتر تلاش برای همسو سازی افکار عمومی با خود را از پاسخ به این سوال مشخص آغاز کند: « ما در کجای روابط جناح‌های قدرت در سیستم جمهوری اسلامی قرار داریم و برای رسیدن به چه اهدافی، باید چه مواضعی در برابر این جناح‌ها و کلیت سیستم حاکمه ایران اتخاذ کنیم؟»

جدال در حکومت: ترمیم‌پذیر یا رسیدن به نقطه بی بازگشت

politics — Wed, 20 Feb 2013 15:59:31 +0000

علی افشاری

علی افشاری − سخنان خامنه‌ای در جمع گروهی از مردم آذربایجان شرقی، شتابی به روند تحولات در ساختار قدرت بخشید. با نزدیک شدن به زمان انتخابات، این روند، تلاطم‌هایی بیشتری را جلوه‌گر می‌سازد.

اظهارات جدید رهبری در دو قلمرو داخلی و خارجی، ویژگی‌های راهبردی داشت. موضع‌گیری جدید وی نقش مهمی در شکل دادن به آرایش جدید قوا در بلوک قدرت دارد.

اما بررسی اتفاقات و چالش‌های اخیر در نظام سیاسی ایحاد تردید می‌کند که وی به مانند گذشته بتواند اوضاع را در به شکل دلخواه مدیریت نماید و یا روند اتفاقات را تحت کنترل خود در آورد.

البته خامنه‌ای در طول دوران رهبری ۲۳ ساله خود با چالش‌های بزرگی مواجه بوده و عبور موفقیت آمیز از آنها پشتوانه‌ای قوی برای وی است. اما مشکل در اینجا است که این بار اقتدارش از سوی کسانی مورد تهدید قرار گرفته که توسط خود او در هرم قدرت ارتقاء یافته و در مناصب بالای حکومت جای گرفتند. چالش جدید از بطن و مرکز حلقه‌ای بر می‌خیزد که وی با تلاش بسیار در دوره رهبری خود از میان خودی‌ها و پیروانش ایجاد شکل داده است.

سخنان اخیر خامنه‌ای پیام‌های مهمی داشت. در سیاست خارجی او از تداوم سیاست جاری نظام در اجتناب از گفتگوی مستقیم با آمریکا و تداوم ماجراجوئی هسته‌ای محکم دفاع کرد و جلوی هر گونه تجدید نظر و نرمش در مذاکرات پیشرو در آلماتی را مسدودنمود. خامنه‌ای با متهم ساختن امریکا و غرب به فریبکاری، زورگویی و بد خواهی، عدم انعطاف و ایستادگی در مذاکرات هسته‌ای را توجیه کرد. به نظر می‌رسد با توجه به حرف‌های وی و تاکید بر تداوم غنی سازی اورانیوم پنجره گشوده شده برای تفاهم هسته‌ای بسته خواهد شد.

بنابراین روز‌های آینده آزمونی برای قدرت خامنه‌ای است که آیا اقتدارش آسیب جدی دیده و وی با بحران بزرگی مواجه خواهد شد یا اینکه کشمکش تازه را مهار می‌نماید.

سیاست خارجی در سخنان اخیر خامنه‌ای

اما سخنان اخیر خامنه‌ای پیام‌های مهمی داشت. در سیاست خارجی او از تداوم سیاست جاری نظام در اجتناب از گفتگوی مستقیم با آمریکا و تداوم ماجراجوئی هسته‌ای محکم دفاع کرد و جلوی هر گونه تجدید نظر و نرمش در مذاکرات پیشرو در آلماتی را مسدودنمود.

خامنه‌ای با متهم ساختن امریکا و غرب به فریبکاری، زورگویی و بد خواهی، عدم انعطاف و ایستادگی در مذاکرات هسته‌ای را توجیه کرد. به نظر می‌رسد با توجه به حرف‌های وی و تاکید بر تداوم غنی سازی اورانیوم پنجره گشوده شده برای تفاهم هسته‌ای بسته خواهد شد.

خامنه‌ای کوشید با تشجیع احساسات ملی و کوبیدن بر طبل بیگانه ستیزی، هزینه‌های سنگین مرتبط با برنامه هسته‌ای را با عزت و پیشرفت کشور پیوند دهد. می‌توان از سخنان وی نتیجه گرفت که حکومت بنای توقف و تعطیلی غنی سازی اورانیوم را ندارد. البته ممکن است در سطوح بالاتر از ۵ درصد حاضر به مذاکره باشد اما زمانی این کار را انجام می‌دهد که آمریکا تحریم‌ها را پیشاپپیش بردارد و فشار و تهدید را کنار بگذارد. بدینترتیب قفل هسته‌ای شانسی برای باز شدن ندارد.

خامنه‌ای چند بار به هدف غرب برای نا امید ساختن ملل مسلمان از مقاومت، تبیغ و هیاهو برای تسلیم شدن ملت و نظام ایران، ایجاد شکاف در جامعه ایران و تقویت مطالبه برای متوقف کردن برنامه اتمی جنجالی اشاره کرد. این اشارات می‌تواند آسیب پذیری حاکمیت را نشان دهد.

همچنین از زاویه‌ای دیگر بازتاب دهنده وجود دیدگاه‌های انتقادی در داخل حاکمیت است که وی سعی می‌کند با تکیه به بدخواهی غرب، دمیدن روح حماسی به ماجرا و ضرورت مقاومت به تقابل با تجدید نظر طلبی در سیاست خارجی ستیزه گر و فعالیت‌های حساس هسته‌ای بپردازد.

موضع گیری وی زاویه مشخصی با اظهارات علی اکبر صالحی وزیر خارجه نیز داشت که دیدگاه جریان احمدی‌نژاد را نمایندگی می‌کند. سخنان خامنه‌ای در عین حال نوعی هشدار نیز بود که هر دیدگاهی که در داخل کشور خواهان تفاهم هسته‌ای بشود با طرح دشمن همسو است و لذا مورد برخورد امنیتی واقع می‌شود.

سیاست داخلی

اما در عرصه داخلی، سخنان خامنه‌ای روشن کننده گسترش شکاف وی با جریان احمدی‌نژاد بود. او برای نخستین بار به صورت علنی احمدی‌نژاد را آماج انتقاد صریح قرار داد. وی عمل محمود احمدی‌نژاد در افشای فیلم فاضل لاریجانی را بد، نا مناسب، خلاف اخلاقی، خلاف شرع و خلاف قانون دانست و او را به دلیل بر هم زدن آرامش، امنیت روانی. اخلاقی به تضییع حقوق مردم متهم کرد.

خامنه‌ای این هشدار را به احمدی‌نژاد داد که بی اعتنایی وی و تداوم درگیری در نظام سیاسی می‌تواند پیامد‌های سنگینی را به همراه داشته باشد. تاکید بر نصیحت‌گویی فعلا بدین معنا است که او کماکان ترجیح می‌دهد به صورت کج‌دار و مریز احمدی‌نژاد را تا پایان دوره تحمل کند. اما در عین حال تمایل دارد که نشان دهد کاسه صبرش در حال لبریز شدن است و در صورت لزوم ابایی از تعیین تکلیف با وی ندارد.

او فعلا احمدی‌نژاد را نصیحت کرد و در عین حال اکثریت مجلس و علی لاریجانی را نیز به خاطر استیضاح وزیر کار و قدری زیاده روی در جوابگوئی نکوهش کرد.

تحلیل این موضعگیری روشن می‌سازد که رابطه خامنه‌ای با احمدی‌نژاد هنوز به مرز ترمیم ناپذیری نرسیده، اگر چه به آن نزدیک شده است.

خامنه‌ای و مشکل رئیس جمهوری‌اش

خامنه‌ای این هشدار را به احمدی‌نژاد داد که بی اعتنایی وی و تداوم درگیری در نظام سیاسی می‌تواند پیامد‌های سنگینی را به همراه داشته باشد. تاکید بر نصیحت‌گویی فعلا بدین معنا است که او کماکان ترجیح می‌دهد به صورت کشدار و مریز احمدی‌نژاد را تا پایان دوره تحمل کند. اما در عین حال تمایل دارد که نشان دهد کاسه صبرش در حال لبریز شدن است و در صورت لزوم ابایی از تعیین تکلیف با وی ندارد.

خامنه‌ای علی‌رغم اینکه در چند ماه گذشته به صراحت بیان کرد هرکس بخواهد از اختلافات درون نظام برای بسیج و تحریک مردم استفاده کند، مرتکب خیانت شده است، اما از واژه کم خطر تر "بداخلاقی" برای درگیری در مجلس استفاده نمود. به نظر می‌رسد وی عمدا و آگاهانه از این واژه استفاده کرد تا فرصت اصلاح را به طرفین بدهد و اعلام کند اتفاق اخیر در آن حدی نبوده است که عکس العمل مراجع قانونی نظام را در پی داشته باشد.

خامنه‌ای همان‌گونه که قول داده بود پس از چند روز به داوری در خصوص نزاع بین روسای قوای مقننه و مجریه پرداخت. در این ماجرا وی بیشتر احمدی‌نژاد را ملامت کرد و مقصر شناخت. اما این موضع گیری لزوما بدین معنا نیست که وی به صورت کلی لاریجانی‌ها را به خود نزدیک تر می‌داند. بلکه می‌توان این برخورد را مربوط به حالتی خاص دانست. هنوز پیوند‌های گفتمانی حفظ رابطه وی با احمدی‌نژاد را ضروری جلوه می‌دهد.

هشدار تلویحی خامنه‌ای این تصور را نیز قوت می‌بخشد که کاندیدای احتمالی جریان احمدی‌نژاد در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم تایید نخواهد شد.

مهره‌ها و نیروهای دیگر

اما خامنه‌ای در عین حال نا خشنودی خود را از علی لاریجانی و اکثریت مجلس نیز آشکار ساخت. در واقع وی نشان داد که نظر مثبتی نسبت به طرفین نزاع ندارد. اوچنین با پیش کشیدن قصور وکاستی در برخورد با پرونده‌های مفاسد اقتصادی، به صادق لاریجانی نیز انتقاد کرد وعملکرد او را نیز زیر سئوال برد.

از آنجایی که اعضای حزب پایداری پیش از استیضاح شیخ‌الاسلامی در مجلس به مخالفت رهبری با استیضاح استناد می‌کردند، لذا ابراز مخالفت خامنه‌ای با استیضاح و بی‌فایده دانستن آن، موضع آنها در ادعای نزدیکی به رهبر را تقویت کرد.

خامنه‌ای همچنین وزیر کار را از مسئله مدیریت مرتضوی بر سازمان تامین اجتماعی بری ساخت وبه نوعی دادن مسئولیت به مرتضوی را اتفاقی غیر مهم جلوه داد.

اما خواست و موضع گیری خامنه‌ای به تنهایی تعیین کننده سرنوشت رویارویی‌ها در درون بلوک قدرت نیست. واکنش جناح‌های اصلی حاکمیت نیز فاکتوری تعیین کننده‌ای است.

صادق و علی لاریجانی روسای قوه قضائیه و مقننه خیلی سریع به رهبری نامه نوشتند. محتوی نامه‌های آنها کاملا تسلیم طلبانه بود و اطاعت کامل از تقاضای رهبری را بازتاب بخشید. علی لاریجانی صراحتا از آنچه در جریان استیضاح گذشت معذرت خواهی کرد واطاعت از خامنه‌ای را واجب شرعی خواند.

البته با توجه به سوابق قبلی و هشدار‌های مکرر خامنه‌ای مبنی بر پرهیز از این دعوا نمی‌توان این اظهارات را دلیلی بر تبعیت در عمل دانست.

پس از ماجرای حکم حکومتی برای پرهیز از سئوال از احمدی‌نژاد در مجلس مشخص بود که رهبری نظر مثبتی به استیضاح وزراء ندارد. اما علی رغم این مسئله و تاکید اصول‌گرایان تندرو مبنی بر تعارض استیضاح با تبعیت از ولایت، باز اکثریت مجلس با هدایت علی لاریجانی پروژه برکناری وزیر را کلید زدند.

خامنه‌ای می‌کوشد تا اصول‌گرایان سنتی و میانه و جریان احمدی‌نژاد را توامان تضعیف سازد. رویارویی آنها وفرسوده ساختن هم‌دیگر به نفع خامنه‌ای است که به دنبال رشد جریان سوم در قالب جریان سوم تیر است. خامنه‌ای بدون اینکه روی خوشی به استیضاح نشان دهد، اجازه داد این عمل صورت بگیرد و حال با قرار دادن خود در موضع مخالف ضمن اینکه از مزایای حرکت برخوردار شده است خود را در جایگاه بی طرف و خارج از منازعه قرار می‌دهد.

صدق ادعاهای احمد توکلی و علی مطهری مبنی بر خودداری از استیضاح در صورت اگاهی از نطر رهبری نیز با تردید‌های جدی مواجه است. به نظر می‌رسد اصول‌گرایان منتقد وضع موجود مصر هستند برنامه‌های شان را علی رغم زاویه داشتن با خواست رهبری تا جایی که وی به صورت علنی و صریح ابراز مخالفت کند، جلو ببرند.

از سوی دیگر می‌توان حدس زد خامنه‌ای نیز از این وضعیت چندان ناراضی نیست. او می‌کوشد تا اصول‌گرایان سنتی و میانه و جریان احمدی‌نژاد را توامان تضعیف سازد. رویارویی آنها وفرسوده ساختن هم‌دیگر به نفع خامنه‌ای است که به دنبال رشد جریان سوم در قالب جریان سوم تیر است. خامنه‌ای بدون اینکه روی خوشی به استیضاح نشان دهد، اجازه داد این عمل صورت بگیرد و حال با قرار دادن خود در موضع مخالف ضمن اینکه از مزایای حرکت برخوردار شده است خود را در جایگاه بی طرف و خارج از منازعه قرار می‌دهد.

پاسخ احمدی‌نژاد

اما پاسخ احمدی‌نژاد تفاوت معنا داری با نامه‌های برادران لاریجانی داشت. مفاد نامه وی پاسخگوی انتظارات خامنه‌ای نیست. طرفداران رهبری واصول‌گرایان از جمله حسین ابراهیمی، کوچک زاده، محمد نبی حبیبی از احمدی‌نژاد خواستند تا از رهبری استغفار بجوید. اما وی در نامه اش هیچ اشاره‌ای به پذیرش عناوین خامنه‌ای در خصوص افشاگری اش در مجلس نکرد. او صرفا بیان داشت :« اینجانب و همکارانم در دولت تا آخرین لحظات مسئولیت دلبسته به ارزش‌های انقلاب اسلامی کمر بسته خدمت به کشور و مردم خواهیم بود و اطمینان می‌دهم که همه تلاش ما به عنوان خادمان ملت، در مسیر اعتلای کشور و رفع مشکلات کشور خواهد بود و کوچکترین قدمی برخلاف مصالح کشور بر نخواهیم داشت»

سپس نیز دلبستگی خود به خامنه‌ای را همیشگی دانست. احمدی‌نژاد در حاشیه جلسه هیات دولت نیز اعلام کرد راضی نیز نیست رهبری ناراحت شود. بنابراین پاسخ احمدی‌نژاد اولا حاوی معذرت خواهی نیست و ثانیا هیچ نکته دال بر خطا بودن عملش ندارد.

او می‌گوید دولتش در خدمت ارزش‌های انقلاب اسلامی و خواست مردم خواهد بود و بر خلاف مصلحت کشور عمل نمی‌کند. احمدی‌نژاد تبعیت از مواضع رهبری را به عنوان ملاک‌های فعالیت دولت مطرح نساخت. به نظر می‌رسد وی اگاهانه این عمل را انجام داده است. تنها میر تاج الدینی معاون پارلمانی رئیس جمهور اعلام کرد دولت مواضع رهبری را تصب العین قرار می‌دهد.

خامنه‌ای و انصارش

محور مهم دیگر سخنان خامنه‌ای محکوم کردن اخلال در مراسم سخنرانی علی لاریجانی در قم بود. این مسئله تبدیل به معمایی شده است. دشوار بتوان قبول کرد که حادثه فوق بدون سازماندهی انجام شده باشد. تا کنون مراجع امنیتی و قضائی سخنی در خصوص اعترافات و جریان بازداشت‌ها و تحقیقات بیان نکرده‌اند. نوع شعار‌ها وترکیب حمله کنندگان تردید جدی ایجاد می‌نماید که آنها جزو هواداران دولت بوده باشند. جهت گیری اصلی بر هم زنندگان سخنرانی لاریجانی، تعارض عملکرد وی با انتظارات رهبری بود. بصیرت کلیدواژه خامنه‌ای در ارزیابی عملکرد کارگزاران زیر دستش است. اخلال گران نیز علی لاریجانی را به بی بصیرتی متهم می‌ساختند.

جلالی مسئول دفتر مصباح یزدی در قم آشکار ساخت که مسئولین امنیتی قم به لاریجانی هشدار داده بودند و به وی توصیه کرده بودند که از سخنرانی انصراف بدهد. احمدی مقدم رئیس نیروی انتظامی نیز اعلام کرد که مامورین آن از قبل در جریان اخلال در برنامه سخنرانی بوده‌اند.

بنابراین با توجه به این ملاحظات می‌توان نتیجه گرفت که حمله کنندگان از پشتوانه قوی برخوردار بوده‌اند که مامورین انتظامی و امنیتی جلوی انها را نگرفته‌اند.

در مجموع می‌توان گفت موضع‌گیری جدید خامنه‌ای نمایانگر تشدید شکاف بین وی و احمدی‌نژاد است. اما هنوز این شکاف به مرحله ترمیم ناپذیری نرسیده است. خامنه‌ای در عین حال مهار برادران لاریجانی وبخش سنتی وپراگماتیست اصول‌گرایان را نیز در نظر دارد. او از طرفین نزاع نا خشوند است و مهار متقابل آنها را دنبال می‌کند.

در تحلیل این مسئله می‌توان چند حالت را در نظر گرفت. نخست می‌توان این فرضیه را بررسی کرد که حرکت فوق با چراغ سبز خامنه‌ای صورت گرفته است. اما مصلحت ایجاد می‌کرده که موضوع مخفی مانده و رهبری در ظاهر موضع مخالف بگیرد. مشابه این اتفاق در قتل‌های زنجیره‌ای، حمله به کوی دانشگاه و پرونده بازداشتگاه کهریزک رخ داد. می‌توان همچنین گمانه زنی کرد که موضوع با هماهنگی نزدیکان رهبری انجام شده است ولی پس از بالا گرفتن اعتراضات بخصوص در حوزه علمیه قم، مصلحت ایجاب کرده خامنه‌ای به مخالفت بپردازد.

اما موضع گیری منفی شدید وسریع روزنامه کیهان و اعضای جبهه پایداری فرضیه دیگری را قوت می‌بخشد که این عمل خارج از کنترل حکومت صورت گرفته است. ممکن است اطرافیان مصباح یزدی و یا حلقه‌ای از نیرو‌های افراطی به صورت خو دسرانه به این کار مبادرت ورزیده‌اند.

اما هر کدام از این فرضیه‌ها درست باشد، خامنه‌ای روشن ساخت که هیچ گروهی حق ندارد به بهانه صحیت‌های جدید وی حملاتی را بر علیه دولت و مجلس سازمان دهد.

جمع‌بندی

در مجموع می‌توان گفت موضع گیری جدید خامنه‌ای نمایانگر تشدید شکاف بین وی و احمدی‌نژاد است. اما هنوز به مرحله ترمیم ناپذیری نرسیده است. خامنه‌ای در عین حال مهار برادران لاریجانی وبخش سنتی وپراگماتیست اصول‌گرایان را نیز در نظر دارد. او از طرفین نزاع نا خشوند است و مهار متقابل آنها را دنبال می‌کند.

پاسخ احمدی‌نژاد در بر دارنده انتظارات خامنه‌ای و اصول‌گرایان نیست. وی بنای مقاومت دارد اما در عین حال متمایل به افزایش سطح درگیری با خامنه‌ای در مقطع فعلی نیست.

روز‌های آینده نشان خواهد داد که سمت و سوی رقابت‌های داخل حاکمیت، چه تغییراتی را در عرصه سیاسی بوجود خواهد آورد. آیا خامنه‌ای موفق می‌شود اختلافات داخل حکومت را مدیریت نماید یا توصیه‌های جدید وی نیز مانند موارد قبلی در عمل با بی اعتنایی مواجه می‌شود.

خائنان، فاسدها، و بی‌ترمزها

politics — Sun, 17 Feb 2013 14:16:40 +0000

مجید محمدی

مجید محمدی – آیت‌الله خامنه‌ای در سخنانی که پیرامون رویدادهای روز استیضاح وزیر کار در مجلس و حمله به لاریجانی در قم بیان کرد، عملا نزدیکان و وفاداران به حکومت را به سه دسته تقسیم کرد. او هیچ‌گاه در یک سخنرانی، نیروهای وفادار به حاکمیت را این چنین ننواخته بود.

خامنه‌ای این سه گروه را به ترتیب زیر دسته‌بندی کرد:

۱) مقامات بالا که بی‌صلاحیت و خلافکار هستند. او قبلا آنها را در صورت عمومی کردن اختلافات خود خائن و بداخلاق و سپس ناقض شرع و اخلاق و قانون نامیده بود. ۲) نزدیکان مقامات و مدیران آنها که فاسدند و مقامات بالا یا فساد آنها را نادیده می‌گیرند یا با این فساد همراهی می‌کنند. ۳) نیروهای بسیجی و لباس شخصی (نور چشمان نظام و حافظ همیشگی آن) که ترمز بریده‌اند و صرفا بر اساس دستوراتی که از بیت می‌آید دست به سرکوب و حمله نمی‌زنند.

برادرانی که رفتند

علی خامنه‌ای برای آن که با هم نسلان خود در زمینه حرف‌شنوی و رعایت مطلقه‌خواهی و فصل‌الخطاب بودن درگیری نداشته باشد، یک به یک آنها را به تدریج حذف کرد. رفسنجانی، کروبی، موسوی، موسوی خویینی‌ها، خاتمی، عبدالله نوری، حسینعلی منتظری و نسلی از نزدیکان به خمینی یک به یک متهم، محاکمه، زندانی، برکنار و مطرود شدند و برچسب‌هایی مثل فتنه‌گر، بی‌بصیرت، سران جنگ نرم و مانند آنها خوردند.

خامنه‌ای تلاش کرد از طریق انتصابات یا انتخابات مهندسی شده، به جای این چهره‌ها، افرادی ۲۰ تا ۳۰ سال جوان‌تر از آنها و از نسلی بر سر کار آورد که در انقلاب نیز مشارکتی جدی نداشتند و طعم زندان و شکنجه و حکومت استبدادی پهلوی را نچشیده بودند. این گروه کسانی هستند که باید:

۱) روش‌های او را با حکومت پهلوی مقایسه نکنند،

۲) از خود نیز مشروعیتی نداشته باشند تا هر چه دارند از خامنه‌ای بدانند،

۳) با پیروی از اصل پیرسالاری از وی اطاعت مطلق کنند.

رهبر‌ی با دست‌های بسته

انتظار خامنه‌ای از نسل جوان‌تر نیروهایی که می‌خواهند قهرمان مسابقه‌ای بی رقیب باشند برآورده نشد. (مثل دیکتاتور فیلم ساشا بارون کوهِن که در مسابقه‌ دو، رقبای خود را با تیر اندازی به سوی آنها حذف می‌کرد تا قهرمان شود).

انتظار خامنه‌ای از نسل جوان‌تر نیروهایی که می‌خواهند قهرمان مسابقه‌ای بی رقیب باشند برآورده نشد. اکنون همکاران جوان‌تر او بیش از همکاران گذشته بر وی می‌شورند. او یک روز جدال آنها بر سر قدرت و ثروت بیشتر را "خیانت"، روزی دیگر بداخلاقی و در جایی دیگر خلاف شرع و اخلاق می‌خواند اما در این میان، گوشی بدهکار نیست.

اکنون همکاران جوان‌تر او بیش از همکاران گذشته بر وی می‌شورند. او یک روز جدال آنها بر سر قدرت و ثروت بیشتر را "خیانت"، روزی دیگر بد اخلاقی و در جایی دیگر خلاف شرع و اخلاق می‌خواند اما در این میان، گوشی بدهکار نیست.

روسای سه قوه‌ نظام ولایت کارهایی می‌کنند که اگر مردم عادی آنها را انجام دهند محاکمه می‌شوند: «در این ماجرا متأسفانه رئیس یک قوه به استناد یک اتهام ثابت نشده و حتی مطرح نشده در دادگاه، دو قوه دیگر یعنی مجلس و قوه قضاییه را متهم ساخت که کاری بد، ‌غلط، نامناسب، خلاف شرع، خلاف قانون و خلاف اخلاق بود.»

آنها کارهایی می‌کنند که به قول رهبر کشور ایجاد تنش و تشویش در جامعه می‌کند و ارتکاب آنها مجازات دو تا شش سال زندان دارد: «این رفتار، حقوق اساسی مردم را نیز تضییع کرد چرا که زندگی در آرامش و امنیت روانی و اخلاقی، جزو حقوق اساسی ملت است.»

مقامات بالای حکومتی همچنین تعهد خود در انجام وظایف خاصی را نقض کرده‌اند. خامنه‌ای می‌گوید: «اما این رفتارها، متناسب با سوگندها و تعهدات نیست.»

با این همه او چون می‌داند که سخنان و توصیه‌هایش خطاب به مقامات با بی‌توجهی روبرو می‌شود، مجبور است آنها را با خواست خدا گره بزند: «ان‌شاءالله این نصیحت خیرخواهانه و مشفقانه مورد توجه مسئولان بخصوص مسئولان بالا قرار گیرد و به آن پایبند باشند.»

او البته پس از آن که سخنانش توسط روسای قوا نادیده گرفته شد، عقب نشینی می‌کند: «بنده فعلاً نصیحت می‌کنم که این کار شایسته‌ای برای نظام جمهوری اسلامی نیست.»

او از یک سو رئیس قوه‌ مقننه را تقبیح می‌کند: «استیضاح باید فایده‌ای داشته باشد اما چند ماه مانده به پایان کار دولت، ‌استیضاح یک وزیر آن هم به خاطر مسئله‌ای که مربوط به وزیر نیست، ‌چه علت و فایده‌ای دارد؟... در داخل مجلس هم کسانی حرف‌های نامناسب بر زبان آوردند که آن هم غلط بود... دفاع رئیس محترم مجلس هم قدری زیاده روی بود و لزومی نداشت.» و از طرف دیگر، کار رئیس قوه‌ مجریه را «بد، غلط، نامناسب، خلاف شرع، خلاف قانون و خلاف اخلاق» می‌خواند تا در این میان بی‌طرف جلوه کند.

رهبری که به مدیریت خرد امور در ۲۳ سال گذشته مشغول بوده، یکباره ظاهرا از کنش دست بر می‌دارد چون در عین محکوم کردن رفتار سران دو قوه از برکناری آن‌ها ناتوان است: «نه آن متهم کردن، نه آن برخورد کردن و نه آن استیضاح، ‌مسائل مناسبی نبود.»

خامنه‌ای که ۱۶ سال دو دولت رفسنجانی و خاتمی را با به میدان آوردن کفن‌پوشان و نیروهای لباس شخصی از حرکت‌هایی باز می‌داشت که مورد نظرش نبود، اکنون با گروه‌هایی مواجه است که همین کار را با نیروهای وفادار به خودش می‌کنند و ممکن است روزی به سراغ خود او نیز بیایند.

خامنه‌ای رفتار‌های سران سه قوه را از هر نظر محکوم کرده اما از برکناری و تغییر آنها ناتوان است. او همچنین می‌داند که اگر جای این سه نفر هر کس دیگری را بیاورد آنها نیز همین یا بدتر خواهند بود.

منصوبان فاسد و نزدیکان فاسد آنها

خامنه‌ای می‌گوید: «چند سال قبل درباره مبارزه با فساد اقتصادی، نامه‌ای به رؤسای قوا نوشتم مکرر می‌گویند فساد اقتصادی اما این کار به زبان گفتن تمام نمی‌شود بلکه نیازمند مبارزه عملی است، در عمل چه کار شد؟ در عمل چه کار کردید؟ »

سوال خامنه‌ای از جنس استفهام انکاری است بدین معنا که فساد در ایران تعقیب نمی‌شود و ظاهرا نشدنی است. او از یک سو باید از منصوبان فاسد و نزدیکان فاسد آنها دفاع کند یا برخی از آنها را به حال خود وابگذارد، اما از سوی دیگر مجبور است خود را از فساد با سخنانی از این دست مبرا سازد.

بی‌ترمزها

خامنه‌ای که ۱۶ سال دو دولت رفسنجانی و خاتمی را با به میدان آوردن کفن‌پوشان و نیروهای لباس شخصی از حرکت‌هایی باز می‌داشت که مورد نظرش نبودند، اکنون با گروه‌هایی مواجه است که همین کار را با نیروهای وفادار به خودش می‌کنند و ممکن است روزی به سراغ خود او نیز بیایند.

او به درستی از این تحول نگران است: «البته گله امروز من از برخی سران و مسئولان موجب نشود عده‌ای راه بیفتند و علیه این و آن شعار دهند که با این کار هم مخالف هستیم.» او هم‌چنین می‌داند گروه‌هایی از این بسیجی‌ها و لباس شخصی‌ها که نماینده‌اش در روزنامه کیهان آنها را بی‌ترمز می‌نامد، به هشدارهای وی توجهی نخواهند کرد: «کسانی که راه می‌افتند و شعار می‌دهند اگر واقعاً حزب‌اللهی و مؤمن هستند بدانند که این کارها به ضرر کشور و خلاف شرع است و اگر هم اعتنایی به این حرفها ندارند که حسابشان جداست.»

خامنه‌ای برچسب‌زنی و اتهام‌زنی را تنها برای خود می‌خواهد و حمله به افراد را صرفا بر اساس اشارات خود. او متوجه نیست که وقتی قطار برچسب‌زنی و حمله به راه افتاد، همه سوار آن می‌شوند و همه از آن متضرر خواهند شد: «این‌که عده‌ای برخی را ضد ولایت و ضد بصیرت بنامند و شعار بدهند نظیر آنچه اخیراً در قم روی داد، اقدامی غلط است و بنده کاملاً مخالف این کارها هستم که قبلاً هم نظیر آن در مرقد مطهر حضرت امام اتفاق افتاد و به مسئولان تذکر دادم جلوی این کارها را بگیرند.»

این در حالی است که گوش احمدی‌نژاد و طرفدارانش به خامنه‌ای نبوده و نیست و آنها در هر دوره یکی از گروه‌ها یا جناح‌های قدرت را هدف قرار می‌دهند.

انتخابات ۹۲؛ رویارویی نظام و "منحرفان"

politics — Wed, 13 Feb 2013 21:24:48 +0000

مجید محمدی

مجید محمدی - از آرایش نیروهای سیاسی چنین بر می‌آید که در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲ چهار بازیگر عمده‌ وجود دارند: بیت، تیم احمدی‌نژاد، اصلاح‌طلبان و اقتدارگرایان منتقد دولت.

هر یک از این چهار بازیگر چه نقاط قوت و چه نقاط ضعفی دارند؟ نگرانی‌ها و نقاط امید هر یک چیست؟ کدام یک بخت بیشتری دارد؟ رویارویی نهایی میان کدام بازیگران است؟

"نظام": بیت و ۲+۱

ائتلاف ۲+۱، ائتلاف بیت در برابر سه بازیگر عمده‌ دیگر است. از سه نفر این ائتلاف دو نفر از مشاوران رهبر هستند (حداد عادل و علی اکبر ولایتی) و نفر سوم یعنی محمدباقر قالیباف نیز بدون مشورت با بیت کاری نمی‌کند. این ائتلاف به پشتیبانی اعضای بیت و شخص خامنه‌ای پشتگرم است.

خامنه‌ای پس از عزل مصلحی می‌دانست که دیگر نمی‌شود با تیم احمدی‌نژاد کار کرد و باید از نزدیکان خود کسی را برای این مقام درنظر بگیرد. در عین حال برای این که به وفاداران نشان دهد روی یک نفر خاص تاکید ندارد، این ائتلاف را به عنوان جایگزینی برای بازیگران موجود در نظر گرفته است.

اتتلاف ۲+۱ با پشتیبانی رسانه‌ها و سازمان سرکوب تحت نظر خامنه‌ای آن‌قدر به خود اطمینان دارد که از هم اکنون رئیس ستاد انتخاباتی (حسین مظفر)، شعار انتخاباتی و شورای هماهنگی‌‌اش را نیز برگزیده است (ائتلاف برای پیشرفت).

مشکل اصلی ائتلاف ۲+۱ آن است که فروش حداد و ولایتی به کسانی که هنوز رای می‌دهند دشوار است و قالیباف که نسبت به دو نفر دیگر کمتر "از بروبچه‌های" بیت حساب می‌شود، بخت بیشتری دارد.

مشکل اصلی ائتلاف ۲+۱ آن است که فروش حداد و ولایتی به کسانی که هنوز رای می‌دهند دشوار است و قالیباف که نسبت به دو نفر دیگر کمتر "از بروبچه‌های" بیت حساب می‌شود، بخت بیشتری دارد.

هم‌چنین اگر فردی مثل هاشمی رفسنجانی به میدان بیاید، بسیج نیروهای جبهه‌ پایداری و اقتدارگرایان مخالف دولت پشت سر این سه، سخت خواهد بود.

"اسلام آمریکایی" سابق: ۷ منهای ۳

اقتدارگرایان منتقد دولت هفت نفر را به عنوان نامزد احتمالی خود مطرح کرده‌اند: محمد باقر قالیباف، غلامعلی حداد عادل، علی‌اکبر ولایتی، یحیی آل‌اسحاق، منوچهر متکی، محمدرضا باهنر و مصطفی پورمحمدی. (رئیس ستاد انتخابات جامعه اسلامی مهندسین، الف، ۲۳ بهمن ۱۳۹۱).

این فهرست هفت نفره که سه نفر آن همان ائتلاف ۲+۱ هستند و هیچ یک ازآنها نیز ارتباط اندام‌واری با موتلفه و گروه‌های اقماری‌اش ندارند؛ نشان می دهد که اقتدارگرایان منتقد دولت یکی از آن چهار نفر (۷ منهای ۳) را می‌خواهند (محمد رضا باهنر). اما این را همه‌ آنها با صراحت نمی گویند و نام او را میان چهار نفر دیگر پنهان می‌کنند.

البته برخی از گروه‌های این جناح، مثل نمایندگان ادوار نزدیک به آن، با صراحت از محمد رضا باهنر به عنوان نامزد خود یاد کرده‌اند (خبر آنلاین، ۲۴ بهمن ۱۳۹۱). کسی در سیاست امروز در ایران نیست که نداند متکی، پورمحمدی و آل اسحاق شانسی ندارند.

باهنر مثل حداد و ولایتی شانس زیادی در میان بخش عمده‌ای از طیف‌های طرفدار حکومت ندارد. همچنین معلوم نیست بیت و سپاه بخواهند که وی در مقام رئیس دولت قرار گیرد. این ائتلاف به اندازه‌ تیم احمدی نژاد از منابع مالی و سازمانی برخوردار نیست اما از حیث رسانه‌ای می تواند با تیم دولت رقابت کند.

"فتنه‌گران": بعدا اعلام می‌شود

مجید انصاری می‌گوید که برنامه‌ ائتلاف اصلاح‌طلبانی که می‌خواهند در انتخابات شرکت کنند، بعدا اعلام می‌شود. (فارس ۲۴ بهمن ۱۳۹۱). آنها هنوز مشغول رایزنی هستند و در اصل موضوع تصمیم نگرفته‌اند. به همین جهت همه‌ چهره‌های شاخص آنها روزه‌ مصاحبه گرفته‌اند.

بیت، تیم احمدی‌نژاد و اقتدارگرایان مخالف دولت می‌دانند که خاتمی نمی‌آید. تنها نگرانی شان رفسنجانی است که می‌دانند اگر بیاید می‌تواند اپوزیسیون درون نظام را با بخشی از اصلاح‌طلبان و قتدارگرایان منتقد دولت همراه کند.

اردوگاه اصلاح‌طلبان با حدود ده نامزد احتمالی (کسانی مثل محمد خاتمی، اکبر هاشمی رفسنجانی، محمد رضا عارف، محمد علی نجفی، اسحاق جهانگیری، حسن روحانی) و با در نظر گرفتن تردیدهای خاتمی و هاشمی رفسنجانی در باب اصل رقابت خود یا نزدیکان در انتخابات و تهدیدهای شورای نگهبان برای رد صلاحیت "فتنه گران" یا "ساکتین فتنه" کاملا آشفته به نظر می‌رسد.

بیت، تیم احمدی‌نژاد و اقتدارگرایان مخالف دولت نباید نگرانی چندانی از آنها داشته باشند چون دستگاه‌های امنیتی و نظامی، کشتی رسانه‌ای و سازمانی آنها را در سال ۸۸ شکستند. آنها می‌دانند که خاتمی نمی‌آید. چهره‌های دیگر آنها را نیز به حساب نمی‌‌آورند.

تنها نگرانی آنها رفسنجانی است که می‌دانند اگر بیاید می‌تواند اپوزیسیون درون نظام را با بخشی از اقتدارگرایان منتقد دولت (بخشی از اعضای جامعه روحانیت مبارز و بخشی از اعضای موتلفه) و اصلاح‌طلبان همراه کرده و برای خامنه‌ای و تیم احمدی‌نژاد چالش ایجاد کند؛ چالشی که فرماندهان سپاه و نیروهای امنیتی را اندکی به دردسر می اندازد.

"منحرفان": زنده باد بهار

تیم احمدی‌نژاد با دو اقدام جنجالی فعالیت‌های انتخاباتی خود را آغاز کرد. البته آنها نیز همانند اصلاح‌طلبان نامزد خود را اعلام نمی‌کنند تا با حملات رقبا به او مواجه نشوند و امکان چانه‌زنی با شورای نگهبان را نیز داشته باشند. این دو اقدام عبارت بودند از افشاگری احمدی‌نژاد علیه لاریجانی‌ها در جلسه‌ استیضاح وزیر کار و بعد حمله به علی لاریجانی در قم و شعار "زنده بار بهار" احمدی نژاد در تظاهرات روز ۲۲ بهمن.

اولی برای آن بود که فرصت کاندیداتوری را از علی لاریجانی بگیرند که در این امر تا حدی موفقیت حاصل شده است. بعد از بدنامی روز استیضاح، دیگر نام علی لاریجانی چندان جایی در میان نامزدهای احتمالی ندارد و اسمی از وی در میان نامزدهای جامعه اسلامی مهندسین به چشم نمی‌خورد.

خامنه‌ای و بیت نیز یک لاریجانی را در مقام ریاست دولت نمی‌خواهند. اگر آنها از رخداد روز استیضاح ناراضی بودند، سخنرانی اصلی ۲۲ بهمن را دو دستی تقدیم احمدی‌نژاد نمی‌کردند.

شاید خامنه‌ای دل خوشی از احمدی‌نژاد نداشته باشد، اما به لاریجانی‌ها نیز آن قدر اطمینان ندارد تا قوه‌ مجریه را در یک انتخابات هر چند مهندسی شده، به آنها بسپارد.

خامنه‌ای و بیت اگر از رخداد روز استیضاح ناراضی بودند، سخنرانی اصلی ۲۲ بهمن را دو دستی تقدیم احمدی‌نژاد نمی‌کردند. شاید خامنه‌ای دل خوشی از احمدی‌نژاد نداشته باشد، اما به لاریجانی‌ها نیز آن قدر اطمینان ندارد تا قوه‌ مجریه را در یک انتخابات هر چند مهندسی شده، به آنها بسپارد.

دولت احمدی‌نژاد پس از استیضاح در وضعیت روحی سر زنده‌ای به سر می‌برد. دولت پس از چند روز حذف نام سعید مرتضوی از سایت سازمان تامین اجتماعی او را دوباره با عنوان قبلی به فهرست مدیران وزارت رفاه بازگرداند. گویی استیضاحی برای برکنار کردن وی و رئیس‌اش انجام نشده است.

حملات شدید و همه جانبه‌ اقتدارگرایان به شعار "زنده باد بهار" احمدی‌نژاد تحت عنوان مهندسی انتخابات (که همان تقلب است و ظرفیت آن نیز در دولت وجود دارد و قانون اخیر انتخابات صرفا برای پیش‌گیری از آن تصویب شد)، نشانه‌ خوبی برای ترس اقتدارگرایان از برنامه‌های انتخاباتی تیم احمدی‌نژاد است.

تیم احمدی‌نژاد در انتخابات مجلس نهم ورود چندانی پیدا نکرد، چون اصولا باوری به قدرت مجلس ندارد و در هشت سال گذشته با موفقیت مجلس را نادیده گرفته است.

برگ‌های برنده‌ تیم احمدی‌نژاد، مرحله‌ دوم هدفمندی یارانه‌ها و وعده‌ دادن پول نقد بیشتر (گفته شده دو تا پنج برابر میزان موجود)، مذاکره با امریکا (که احمدی‌نژاد چندین بار از آن سخن گفته و البته وعده‌ توخالی است)، برخی وعده های مربوط به کاهش فشارهای اجتماعی به مردم، و مهم‌تر از همه افشاگری فساد بالایی‌ها (البته از طرف مقابل) در جامعه‌ای بسته و محروم است.

علی‌رغم همه‌ گرانی‌ها، تجربه‌ سه دهه‌ گذشته به مردم نشان داده که تورم و بیکاری وجود دارد و در اقتصاد رانتی- نفتی ادامه خواهد داشت اما همه‌ دولت‌ها پول نقد در جیب مردم نریخته‌اند یا به آنها سیب زمینی مجانی نداده‌اند یا در سفرهای استانی پول پخش نکرده‌اند.

بنابراین در میان نامزدهایی که بخواهند با شعارهای عوام‌گرایانه به میدان بیایند، تیم احمدی‌نژاد از هم اکنون برنده‌ میدان است.

در میان کسانی که بخواهند با شعارهای عوام‌گرایانه به میدان بیایند، تیم احمدی‌نژاد از هم اکنون برنده‌ میدان است.

نامزدهایی که شانسی ندارند

دو جبهه‌ ایستادگی و پایداری که در انتخابات مجلس نهم شرکت داشتند نه کاندیدایی قابل توجه برای عرضه دارند، نه می‌توانند با قدرت اقتصادی و رسانه‌ای بیت و تیم احمدی‌نژاد رقابت کنند.

سایت‌های نزدیک به آنها را یک روزه می توانند فیلتر کنند کاری که با سایت تابناک انجام شد تا اخطار لازم به آنها داده شود. آن‌ها هم‌چنین ظرفیت سازمانی لازم برای عمل را نیز ندارند.

تیم احمدی نژاد می‌تواند در شهر قم که علی لاریجانی از آنجا به عضویت مجلس درآمده و از خانواده‌ای روحانی است، گروهی را برای پرتاب مهر و کفش به وی بسیج کند و سخنرانی او را نیمه تمام بگذارد.

نامزدهای جبهه‌ ایستادگی (محسن رضایی، که ماه‌هاست سفرهای استانی‌اش را آغاز کرده) و جبهه‌ پایداری (صفار هرندی، کامران باقری لنکرانی یا سعید جلیلی) شانسی در برابر دیگر رقبا ندارند.

***

چنان‌چه از نقاط ضعف و قوت هر چهار بازیگر و نوع برخوردهای آنها بر می‌آید، رقبای اصلی در انتخابات ۹۲ تیم احمدی‌نژاد و تیم خامنه‌ای هستند.

تیم احمدی‌نژاد هر چقدر بتواند در این رقابت دو جانبه پیش‌روی کند، در واقع از سهم قدرت خامنه‌ای و بیت به خود اختصاص داده است.

گویی کابوس احمدی‌نژاد و تیمش به این زودی‌ها برای خامنه ای به پایان نمی‌رسد. به همین دلیل اگر تیم مورد نظر بیت، قوه‌ مجریه را به خود اختصاص دهد باید منتظر برخوردهای قضایی شدید با تیم احمدی‌نژاد پس از پایان دوران ریاست جمهوری وی بود.

"پایش گیر باشد خود خامنه‌ای را هم می‌زند!"

politics — Mon, 11 Feb 2013 09:21:39 +0000

گزارش از میان مردم

ناصر کرامتی

ناصر کرامتی - «احمدی‌نژاد رفت مجلس، لاریجانی را با خاک یکسان کرد و برگشت. پوز لاریجانی‌ها را به خاک مالید. با هیچ کس شوخی ندارد. توی مناظره‌های انتخابات، رفسنجانی را زد. کروبی را زد. موسوی را زد. رئیس مجلس و رئیس قوه قضائیه را هم زد. باور کنید پایش گیر باشد خود خامنه‌ای را هم می‌زند.

خیلی شجاعت می‌خواهد که بروی مجلس و جلوی روی رئیس مجلس و نماینده‌ها فیلم نشان بدهی و بگوئی رئیس مجلس و برادرهایش دزد هستند. رسماً گفت فاضل لاریجانی کار چاق‌کن علی لاریجانی است. لاریجانی مثلاً داشت ادای آدم‌های آرام را در می‌آورد ولی از حرف‌هایش معلوم بود عصبی است.

دل و جرات این آدم را هیچ کدام ندارند! این همه طرفدارهای لاریجانی در مجلس داد و بیداد کردند اصلاً به حرف هیچ کدام از این‌ها گوش نکرد. نماینده‌ها از آن ته فحش می دادند. رئیس مجلس هیچی برای گفتن نداشت و فقط گفت کار شما غیراخلاقی است. نگفت احمدی‌نژاد دروغ می گوید. فقط گفت چرا ضبط کردی. متلک انداخت به احمدی‌نژاد که برادر تو هم پیش من آمده خوب بود از او فیلم می‌گرفتم؟»

این خلاصه‌ای از اتفاقات جلسه استیضاح شیخ‌الاسلامی، وزیر کار دولت احمدی‌نژاد در مجلس شورای اسلامی است که از زبان کیارش برای دوستانش بازگو می‌شود. اتوبوس شرکت واحد به سختی راه خود را در ترافیک شبانگاهی باز می‌کند و کیارش با هیجان آنچه را از رادیو شنیده است، برای همکلاسی‌های خود تعریف می‌کند. معمولا از افراد هم سن و سال او در جامعه این تصویر وجود دارد که باید با صدای بلند در حال شوخی و خنده باشند یا درباره موسیقی و کنکور صحبت کنند. مشخص نیست کیارش یک دانش‌آموز علاقه‌مند به مسائل سیاسی است یا شوک افشاگری احمدی‌نژاد در مجلس همه را به خود مشغول کرده است.

چرا سیاسی‌های ما سیاسی نیستند؟

حسن آقا میوه فروش است. با هر مشتری‌ای که راه داشته باشد سر صحبت را باز می‌کند. در موضع مطلع اظهارنظر می‌کند اما در میان صحبت‌هایش سر درگمی‌هائی وجود دارد که برای خلاصی از آنها به دنبال مخاطب خاص می‌گردد.

می‌گوید: «وقتی خبر دادند که در مجلس دعوا شده، شب به پسرم گفتم بزند کانال‌های اخبار تا گوش کنیم، ببینیم در مملکت چه خبر است. اخبار خودمان چیزی نگفت، باز روی ماهواره یک قسمت‌هایی را گفتند. کارشناس دعوت کرده بودند که حرف بزنند برای مردم. اعصابم خیلی خرد شد. یکی می‌گفت مجلس باید طرح عدم کفایت رئیس جمهور را صادر کند. این سیاسی‌های ما چرا سیاسی نیستند؟ زیر عکس‌شان می‌نویسد دکتر و استاد دانشگاه. اما چرا سواد ندارند؟ یکی آمده فیلم نشان داده، مدرک رو کرده که برادر رئیس مجلس پول می‌گیرد و کار خلاف قانون می‌کند. به جای اینکه از او حمایت کنند تا دست همه را رو کند و دزدی‌ها آشکار بشود و مردم بفهمند در مملکت چه خبر است، می‌گویند باید رئیس جمهور عدم کفایت شود.

«دل و جرات این آدم را هیچ کدام ندارند! این همه طرفدارهای لاریجانی در مجلس داد و بیداد کردند اصلاً به حرف هیچ کدام از این‌ها گوش نکرد. نماینده‌ها از آن ته فحش می دادند. رئیس مجلس هیچی برای گفتن نداشت و فقط گفت کار شما غیراخلاقی است. نگفت احمدی‌نژاد دروغ می گوید.»

مهمان دیگری در یکی از این شبکه‌ها، فردایش گفت که چون معلوم شده احمدی‌نژاد مدرک قوی از بقیه ندارد، دیگر از او نمی‌ترسند و اصولی‌ها (اصولگراها) از این به بعد بیشتر به او حمله می‌کنند. اینجا است که می‌گویم اینها سواد درست و حسابی ندارند. حالا به شما بر نخورد. اگر اشتباه می‌گویم، بگو اشتباه می‌کنم. من که زیاد اهل سیاست نیستم و از پشت پرده‌ها خبر ندارم این را می‌فهمم که اتفاقاً از این به بعد بیشتر از احمدی‌نژاد می‌ترسند.

کسی که اهل زد و بند نیست و مدرک نشان می‌دهد، شوخی‌بردار نیست. لاریجانی‌ها از رفسنجانی که بزرگ‌تر نیستند. توی تلویزیون گفت بچه‌های رفسنجانی دزد هستند. به خدا من گفتم سر این را زیر آب می‌کنند ولی یکی یکی دارد سر همه را زیر آب می‌کند. از هیچ کس هم نمی‌ترسد.»

ارضاء شدم!

«باور کنید اگر راه داشت احمدی‌نژاد برای بار سوم کاندیدا شود حتماً به او رای می‌دادم. این بار رای می‌دادم! تمام جاهائی را که هیچ کس جرات نداشت انگشت کند؛ انگشت کرده. با همه در افتاده است. هیچ تعجبی ندارد اگر به زودی با رهبر جمهوری اسلامی هم درگیر شود. از بیعرضه‌گی و بزدلی اصلاح‌طلبان خسته شده‌ام. کار ما شده‌ است نشستن پشت اینترنت و خبر و مقاله خواندن. که چه؟ تا کی؟ این چه فعالیت سیاسی است؟ بعد از عاشورا هر کسی بی سر و صدا رفته است دنبال زندگی خودش یا نهایت با چند نفر می‌رود کافه و بحث می‌کند و فکر می‌کند کار سیاسی می‌کند. فعالیت سیاسی یعنی درگیر شدن با محیط، پنجه در پنجه شدن با قدرت، خلق نقاط عطف، بهره‌گیری از رخدادها و ...

کجای کاری که ما می‌کنیم فعالیت سیاسی است؟ باور کنید تاثیر احمدی‌نژاد بیشتر و مثبت‌تر از ما بوده است. وقتی از رادیو گوش می‌کردم که چه حرف‌هایی می‌زند از نظر سیاسی ارضاء شدم. ایمان آوردم که این آدم را بد فهمیده‌ایم. با کسانی درگیر شده است که معماران و محارم جمهوری اسلامی و رهبری بوده‌اند. همین الان هم هستند.»

نظر غیرمنتظره‌ای است وقتی گوینده از کسانی باشد که در سال ۱۳۸۸ در اعتراضات خیابانی به نتیجه انتخابات بازداشت شده و شغل خود را از دست داده است. با تمام توان کار می‌کند تا هرچه سریع‌تر پول لازم را تدارک ببیند و برای ادامه تحصیل از کشور خارج شود.

می‌گوید: «فراموش نکنید مرتضوی ضعیف‌ترین مهره احمدی‌نژاد است. مهره سوخته. معمولاً مهره سوخته را بایکوت می‌کنند و اجازه می‌دهند هزینه شود. احمدی نژاد حاضر به کوتاه آمدن سر ضعیف‌ترین مهره خود نیست. هر کس دیگری بود از خیر مرتضوی می گذشت.

«احمدی‌نژاد توقع مردم را از رئیس جمهور بالا برد. دیگر یک مهره بی‌آزار، ساکت و خوش تیپ، جذابیتی برای مردم در انتخابات ندارد. حتی صدا و سیمای جمهوری اسلامی نمی‌تواند با شیوه‌های خواب‌آور گذشته تنور انتخابات را گرم کند. همه انتظار افشاگری و جسارت دارند.»

از اطلاعات خودش در جایگاه رئیس جمهور استفاده می‌کند و در موقع مناسب با این اطلاعات به حریفان سیاسی خود حمله می‌کند. به نظر من احمدی‌نژاد توقع مردم را از رئیس جمهور بالا برد. دیگر یک مهره بی‌آزار، ساکت، خوش تیپ و ... جذابیتی برای مردم در انتخابات ندارد.

حتی صدا و سیمای جمهوری اسلامی نمی‌تواند با شیوه‌های خواب‌آور گذشته تنور انتخابات را گرم کند. همه انتظار افشاگری و جسارت دارند. خاتمی همیشه از این گله می‌کرد که بالا بردن انتظارات مردم خطرناک است. احمدی‌نژاد با بالا بردن انتظارات مردم، خودش را برای درگیری سیاسی با رقبا شارژ می‌کند.»

«فضای جداگانه فعالان سیاسی و مردم»

«...» از فعالان سیاسی ایران است که به دلیل فعالیت‌های خود بیش از شش ماه را در بازداشت موقت به سر برده و منتظر صدور حکم دادگاه است. او می‌گوید: «مدتی است متوجه این تناقض شده‌ام! به خصوص با بالا رفتن کشمکش میان مجلس و دولت در هر مقطع روی این تناقض حساس شده‌ام. فضائی که بین فعالان سیاسی ایران نسبت به اختلافات مجلس و دولت حاکم است به نوعی برعکس فضائی است که در جامعه وجود دارد. اظهار نظرها، واکنش‌ها، تحلیل‌ها، سنجش‌ها و ارزش‌ها همگی به نوعی متضاد است.

به عنوان مثال درباره اتفاقاتی که در جلسه استیضاح به وجود آمد متوجه شدم هر گروه جانب کسی را گرفته است. فعالان سیاسی از شکست احمدی‌نژاد صحبت می‌کنند و تا حدودی درباره رئیس مجلس خوب صحبت می کنند. یکی ار بچه‌ها در فیس‌بوک نوشته بود "مجلس یعنی این!"، یکی دیگر نوشته بود "مجلس کم کم دارد مجلس می‌شود"! ولی در جامعه نظرها طرف حرف‌های احمدی‌نژاد و افشاگری اوست!

ادعا نمی‌کنم که این تقسیم‌بندی قطعی و کار شده است. برداشت من از اظهارات و واکنش‌ها اینگونه است. ذهن من به این سمت و سو رفته است که خواست مردم عادی با خواست فعالان سیاسی تفاوت دارد. ملاک‌ها، ارزش‌ها و قضاوت‌ها متفاوت است. در فیس‌بوک و در سایت‌های خبری مطالبی را می‌خوانم و در جمع‌های فامیلی و از زبان مردم عادی چیزهای دیگری را می‌شنوم.

اینکه چرا نفرت از احمدی‌نژاد بر روی قضاوت فعالان سیاسی سایه انداخته است عجیب نیست، این تنفر در من هم هست اما موضوع دفاع ضمنی از رقبای احمدی‌نژاد در ساختار حکومت، کمی عجیب و سوال برانگیز است. سیاست اصول ثابت و تغییر ناپذیر ندارد ولی به هر حال حق سوال از چرائی و نتیجه هر حمایت‌ها و تایید‌ها در سیاست محفوظ است. نباید یک خوب پوشالی برای خودمان درست کنیم.»

نزاع بر سر میراثی است که باقی خواهد ماند!

«...» محکم و مطمئن اما بدون تغییر لحن و فراز و فرود صحبت می‌کند. به قول خودش به اندازه عمر جمهوری اسلامی سابقه فعالیت سیاسی دارد و یاد گرفته است حوادث سیاسی را به دور از هیجانات لحظه‌ای و در بستر شکل‌گیری خود تحلیل کند. معتقد است تحولات سیاسی را باید آنگونه که واقعاً هستند دید، نه آنطور که دلمان می‌خواهد باشند.

«اگر راه داشت احمدی‌نژاد برای بار سوم کاندیدا شود حتماً به او رای می‌دادم. تمام جاهائی را که هیچ کس جرات نداشت انگشت کند؛ انگشت کرده. با همه در افتاده است. هیچ تعجبی ندارد اگر به زودی با رهبر جمهوری اسلامی هم درگیر شود. از بیعرضه‌گی و بزدلی اصلاح‌طلبان خسته شده‌ام.»

او می‌گوید: «نزاع بر سر میراثی است که باقی خواهد ماند. عمر دولت احمدی‌نژاد رو به پایان است و مجلس و قوه قضائیه به عنوان کسانی که می توانند، باید کاری کنند تا میراث این دولت برای دولت بعدی کمترین هزینه را داشته باشد. صرف‌نظر از اینکه چه کسانی بعد از احمدی‌نژاد قوه مجریه را به دست خواهند گرفت یا در تغییر و تحولات دولت صاحب منافع هستند.

احمدی‌نژاد به تمامی روسای دولت بعدی یاد داد که در موضع "عمل انجام شده" می‌تواند مانورهایی فراتر از انتظاراتی که تا کنون وجود داشته است انجام داد. احمدی‌نژاد محدوده اختیارات و زمین بازی رئیس دولت را بازتر کرده است.

اگر در گذشته صاحبان قدرت در قوه مجربه با این ادعا که کشش جایگاه ریاست دولت در سیستم جمهوری اسلامی ایران بسیار محدود است، از زیر بار بسیاری مسائل شانه خالی می‌کردند اکنون در بین مردم و در بین فعالان سیاسی این تصور مسلط است که اتفاقاً ریاست قوه مجریه حتی در سیستم جمهوری اسلامی دارای پتانسیل‌های استفاده نشده فراوانی است.

نحوه فعالیت سیاسی امروزه با سال‌های گذشته و بخصوص دهه‌های چهل، پنجاه، شصت و هفتاد تغییر کرده است. امروزه اینترنت و ماهواره جای همه چیز را گرفته است. من همیشه به جوان‌هایی که برای ملاقات و مشورت پیش من می‌آیند این نکته را یادآوری می‌کنم که خدمتکار بی‌جیره و مواجب حکومت نباشند. گاهی اوقات فرد به دلیل سطح پائین آگاهی ناخواسته در جهت منافع استبداد گام بر می‌دارد. بارها به دلیل شلوغ‌کاری‌های اینترنت و ماهواره اختلافات جدی درون سیستم، به بهانه سو استفاده دشمن، رفع و رجوع شده است.

مثالی برای شما بزنم. اگر در ماجرای سوال از احمدی‌نژاد در مجلس، هیاهوی مخالفان جمهوری اسلامی در اینترنت و ماهواره نبود شاید خامنه‌ای وارد عمل نمی‌شد و جلوی طرح سوال توسط مجلس را نمی‌گرفت. اپوزیسیون صاحب رسانه در ایران بارها با مواضع خود باعث شده است خامنه‌ای بیشتر و بیشتر به طرف احمدی‌نژاد هل داده شود!

اتفاق خوشایندی که در کشمکش مجلس و دولت اتفاق افتاده است این است که کوبیدن احمدی‌نژاد موجب شده است جایگاه او محکم‌تر شود. یعنی به پشتوانه حملاتی که به احمدی‌نژاد از سوی اپوزیسیون می‌شود او این اعتبار را پیدا می‌کند که بیشتر و بیشتر بتازد. پیشاپیش می‌دانم عده‌ای با خواندن نظرات من دچار تعجب خواهند شد و صحت این گفته‌ها را زیر سوال می‌برند. به همین خاطر مثالی برای تایید سخنان خود می‌زنم.

وقتی که افراد و گروه‌هایی در خارج ایران از آقای خاتمی دفاع کردند و امیدهایی را از جانب او محتمل دانستند، این امر موجب حمله به آقای خاتمی از جانب روزنامه‌ها و تریبون‌های جمهوری اسلامی می‌شد اما وقتی صحبت از بن بست و عبور از خاتمی مطرح شد و زمزمه هایی در گرفت که به اصلاح‌طلبی امیدی نیست و باید سیستم را سرنگون کرد، سیستم شروع به دفاع نامحسوس و محسوس از خاتمی کرد. رای آقای خاتمی در دوره دوم ریاست جمهوری از دوره اول بیشتر بود. با اینکه همه اذعان داشتند که بدنه رای آقای خاتمی در طول چهار سال ریزش‌هائی داشته است.

«احمدی‌نژاد به تمامی روسای دولت بعدی یاد داد که در موضع "عمل انجام شده" می‌تواند مانورهایی فراتر از انتظاراتی که تا کنون وجود داشته است انجام داد. احمدی‌نژاد محدوده اختیارات و زمین بازی رئیس دولت را بازتر کرده است.»

استثنائاً در این فقره، رسانه‌های اپوزیسیون با حملات سنگینی که به احمدی‌نژاد می‌کنند موضع و جایگاه او را تقویت می‌کنند. این به نظر من تا زمانی که احمدی‌نژاد تیغ تیز حملات خود را متوجه نیروهای مکتبی و سنتی در ایران کرده است امر میمونی است.

لایه‌های پنهان فساد در جمهوری اسلامی

«...» کارمند یکی از ادارت دولتی است. به دلیل مشکلاتی که بعد از انتخابات سال ۱۳۸۸برای او به وجود آمده، فقط پیگیر اخبار سیاسی کشور است. می‌گوید چون «مادر است» و بروز یک حادثه او و همسرش را تا مرز اخراج از کار برده، دیگر به هیج وجه فعالیت سیاسی نخواهد کرد.

نگرانی‌های زیادی نسبت به آینده فرزندان خود دارد و به قول خودش وضع حاکم برکشور، استرس زندگی او را افزایش داده است. می‌گوید هر گاه به چهره فرزندان خود نگاه می‌کند «هیچ آینده مطمئنی» برای آنان تصور نمی‌کند. می‌گوید مانند همه مردم ایران از فشارهای اقتصادی در رنج است و می‌تواند درک کند اقشار ضعیف جامعه دچار چه مشکلاتی هستند.

او درباره آخرین درگیری مجلس و دولت در ماجرای استیضاح وزیر کار معتقد است: « فساد در حاکمیت دو لایه دارد. فسادی که همه از آن حرف می‌زنند و در جلوی چشم مردم است و فسادی که دیده نمی‌شود. باید کاری کرد که فساد پنهان در حکومت علنی شود و مردم از مسائلی که در کشور وجود دارد باخبر شوند.»

می‌گوید: «از هر صد نفر سوال کنید فاضل لاریجانی را می‌شناسند یا نه، شاید یک نفر اسم او را شنیده باشد. کانال‌های ماهواره‌ای فقط از محمود احمدی‌نژاد، رحیمی و بانک‌ها صحبت می‌کنند ولی بدنه فساد در ایران خیلی گسترده است. بعضی‌ها فکر می‌کنند رئیس یک شعبه بانک یا مدیران بانک‌ها می‌توانند این حجم فساد را درست کنند اما وقتی دستگاه‌های نظارتی تا زمانی که اخبار به بیرون درز می‌کند ساکت هستند، این یعنی خود این دستگاه‌ها در فساد شریک هستند. مگر می‌شود بدون حمایت افرادی در قوه قضائیه، نیروهای اطلاعات، سپاه و مدیران ارشد کشور سواستفاده‌های بزرگ مالی انجام داد؟

احمدی‌نژاد در مجلس از فساد در قوه قضائیه و مجلس صحبت کرد. در سطح مدیران اصلی قوه قضائیه و مدیریت مجلس. باید افرادی که صدای‌شان به جائی می‌رسد از این فرصت استفاده کنند. افرادی مانند فاضل لاریجانی باید به مردم شناسانده شوند. باید فشار وارد شود و این واسطه‌ها بازداشت شوند. باید از این واسطه‌ها حرف بیرون کشید که برای چه کسانی کار می‌کنند.

«همه جا با خوشحالی از این صحبت می‌کنند که لاریجانی به احمدی‌نژاد گفته "به سلامت" و به اصطلاح او را از مجلس بیرون انداخته است. باید از فرصت به وجود آمده استفاده کرد. باید فشار آورد تا برادر لاریجانی بازداشت شود تا در مقابل آنها هم دست به بازداشت افرادی مانند رحیمی بزنند.»

افرادی مانند احمدی‌نژاد جلوی چشم همه هستند اما افرادی مانند برادران لاریجانی بی سر و صدا هر کاری که می‌خواهند انجام می‌دهند. اسم قاضی مرتضوی همه جا به عنوان عامل جنایت کهریزک شناخته می‌شود.

باید کاری کرد مردم بفهمند این افراد منافع اقتصادی دارند که به این جنایت‌ها دست می‌زنند. باید روی فساد مالی این افراد هم دست گذاشته شود.

من می‌بینم که همه جا با خوشحالی از این صحبت می‌کنند که لاریجانی به احمدی‌نژاد گفته است "به سلامت" و به اصطلاح او را از مجلس بیرون انداخته است. من هم از اینکه ظالمان به جان هم افتاده‌اند خوشحال هستم. باید از فرصت به وجود آمده استفاده کرد. باید فشار آورد تا برادر لاریجانی بازداشت شود تا در مقابل آنها هم دست به بازداشت افرادی مانند رحیمی بزنند.

فکر می‌کردم لاریجانی رئیس جمهور می‌شود!

مجتبی کارگر ساختمانی است. می‌گوید: «فکر می‌کردم لاریجانی برای این به احمدی‌نژاد گیر می‌دهد که خودش بعد از او رئیس جمهور شود ولی فهمیدم دست احمدی‌نژاد پر است. هیچ کس دیگر به لاریجانی رای نمی‌دهد. فایل حرف‌های احمدی‌نژاد را دارم. یکی از بچه‌های هیئت برای همه بلوتوث کرد. اگر کامل‌اش را نداری، من دارم. خواستی برایت بفرستم. حجم‌اش زیاد نیست.

برادر لاریجانی گفته یک نفر را که بدهکار بانک بوده، برده پیش رئیس مجلس و گفته که هوای او را داشته باشد. یعنی دست همه این برادرها توی یک کاسه است. زد و بند می‌کنند. بدهکارهای بانکی که احمدی‌نژاد می‌گوید را همین‌ها (برادران لاریجانی) فراری می‌دهند. همین‌ها حمایت می‌کنند. اعمال نفوذ می‌کنند.

هر کس در این دولت دزدی می‌کند بیشتر ادعای طرفداری مردم رادارد. مجلس می‌گوید هدفمندی اجرا شود، گرانی می‌شود و مردم اذیت می‌شوند. حالا معلوم شده است خودشان از همه دزدتر هستند. همین مجلس نگذاشت احمدی‌نژاد نفری ۲۵۰ هزار تومان پول بدهد. به خدا شرمنده زن و بچه‌هامان هستیم. گرانی بیداد می‌کند. هر روز قیمت‌ها بالا می‌رود. به هیچ کجای زندگی نمی‌رسیم. این دست من. نگاه کن زانوی شتر اینجوری هست که دست من هست؟

مثل سگ داریم جان می‌کنیم برای یک لقمه نان، بعد برادر رئیس مجلس دلالی می‌کند و می‌گوید یک ویلای ۷۰۰ میلیونی به من بدهید تا برادرم کار شما راه بیاندازد. پولدارها را می‌برد پیش برادرش و ۷۰۰ میلیون درجا می‌گیرد، آن وقت ما باید در این سرما چشم‌مان به یک ماشن باشد تا ترمز کند و ما را برای کار ببرد تا زن و بچه‌هامان از گشنگی نمیرند. خدا هم که قربانش بروم فقط زورش به ما بدبخت، بیچاره‌ها می‌رسد. نه غذابی، نه گشایشی، هیچی!

اوج بحران؟ نظام در آستانه‌ی فروپاشی؟

politics — Thu, 07 Feb 2013 20:02:45 +0000

اکبر گنجی

اکبر گنجی – افشاگری احمدی‌نژاد در باره ملاقات فاضل لاریجانی و سعید مرتضوی در جلسه استیضاح وزیر کار، بازداشت سعید مرتضوی و آزادی او پس از ۲۴ ساعت، انتشار فیلم کامل ملاقات لاریجانی و مرتضوی و حملات متقابل احمدی‌‌نژاد و لاریجانی به یکدیگر، برخی را به این نتیجه رسانده که آیت‌الله خامنه‌ای دیگر قادربه مدیریت بحران نیست.

افشاگری احمدی‌نژاد درباره‌ ملاقات فاضل لاریجانی و سعید مرتضوی در جلسه‌ استیضاح وزیر کار در ۱۵/۱۱/۹۱، پاسخ متقابل علی لاریجانی، انتشار فیلم‌های ملاقات لاریجانی و سعید مرتضوی، انتشار فیلم کامل پاسخ علی لاریجانی به احمدی‌نژاد، بازداشت سعید مرتضوی در شامگاه ۱۶/۱۱/۹۱، واکنش تند محمود احمدی نژاد ("قوه قضائيه بايد متعلق به ملت و نه يک سازمان ويژه خانوادگی باشد")، ملاقات رئیس قوه‌ قضائیه با آیت‌الله خامنه‌ای در ۱۷/۱۱/۹۱، آزادی سعید مرتضوی پس از ۲۴ ساعت، اعلان این که: "احمدی نژاد يک برگ از هزار برگی که درباره تخلفات افراد در اختيار دارد را منتشر کرد"، سخنان صادق لاریجانی مبنی بر این که: "نسبت‌های رئیس‌جمهور را کذب و افترا و برخلاف تمام موازین شرعی و قانونی و جرم می‌دانم و در فرصتی دیگر ماهیت جریان‌های انحراف و فتنه و فساد اقتصادی و عقیدتی و عملی آنان را فاش خواهم کرد" و ادامه‌ این نزاع‌های جدید، برخی را به این نتیجه رسانده که گویی در وضعیت جدیدی قرار داریم و آیت‌الله خامنه‌ای دیگر قادر به مدیریت بحران نیست.

پیرامون این رویدادها چند نکته قابل ذکر است:

یکم- تک تک گروه‌های مخالف از ابتدای انقلاب به بعد، فقط و فقط نزاع خود با زمام‌داران جمهوری اسلامی را واقعی و نزاع دیگران را "خیمه شب بازی" یا "جنگ زرگری" قلمداد کرده و می‌کنند. درباره‌ نزاع‌های احمدی نژاد با اصول‌گرایان و آیت‌الله خامنه‌ای نیز این مدعا از سوی بسیاری طرح شد. اما جنگ بر سر منابع کمیاب قدرت/ثروت/معرفت/منزلت اجتماعی از ابتدای جمهوری اسلامی وجود داشته و همیشه واقعی و جدی بوده است، نه بازی.

این نزاع‌ها را به یاد بیاورید: نزاع با مهندس بازرگان و نهضت آزادی، نزاع با سازمان مجاهدین خلق و بنی صدر، نزاع با گروه‌های مارکسیستی، نزاع خامنه‌ای و میرحسین موسوی، نزاع آیت‌الله منتظری با آیت‌الله خمینی، نزاع چپ و راست مذهبی و حذف چپ‌ها پس از درگذشت آیت‌الله خمینی (طرح شعار: "دشمن هاشمی دشمن پیغمبر است" در این دوران)، نزاع راست‌ها و انشقاق کارگزاران سازندگی از راست‌های سنتی، نزاع اصول‌گرایان و اصلاح‌طلبان، نزاع احمدی‌نژاد با طبقه‌ حاکمه‌ دوران ماقبل خود، نزاع با سبزها به رهبری موسوی و کروبی، نزاع احمدی‌نژاد و خامنه‌ای.

دوم- برخی این گمان را می‌پراکنند که این سطح از نزاع در گذشته وجود نداشته و جنگ قدرت فعلی نظام را به سوی فروپاشی سوق می‌دهد. شیرازه‌ امور پاشیده است و نزاع‌ها نمادی از فروپاشی رژیم‌اند. اما عمر ۳۳ ساله‌ جمهوری اسلامی در تعارض با این مدعا قرار دارد.

نزاع بنی صدر و حزب جمهوری اسلامی را به یاد آورید که ماه‌ها طول کشید. آیت‌الله خمینی می‌کوشید تا اختلاف قوا را حل کند و طرفین بدون اعتنا به فرامین او به جنگ علنی ادامه می‌دادند. آیت‌الله خمینی تا یک ماه قبل از عزل بنی صدر از فرماندهی کل قوا، همچنان از او حمایت می‌کرد. اما وقتی نزاع‌ها از حدی عبور کرد، در یک سخنرانی علنی در دیدار با نمایندگان مجلس شورای اسلامی، خطاب به بنی صدر گفت: «نمی‌شود از شما پذیرفت که ما قانون را قبول نداریم. غلط می‌کنی قانون را قبول نداری! قانون تو را قبول ندارد نباید از مردم پذیرفت، از کسی پذیرفت، ما شورای نگهبان را قبول نداریم. نمی‌توانی قبول نداشته باشی.» (صحیفه امام، جلد ۱۴، ص ۳۷۸)

جنگ علنی قدرت یکی از ارکان این رژیم است. به تعبیر ذات گرایانه- رژیم‌های سیاسی فاقد ذات ارسطویی اند- جنگ بر سر منابع کمیاب قدرت/ثروت/معرفت/منزلت اجتماعی؛ ذاتی جمهوری اسلامی است. گویی رژیم از این منبع تغذیه کرده و این نزاع‌ها بدان انرژی می‌بخشد. اگرچه ولی فقیه به عنوان فصل‌الخطاب در بالا وجود دارد و در موقع مقتضی تصمیم نهایی را اتخاذ خواهد کرد.

تصویب عدم کفایت سیاسی بنی صدر که با ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ همراه شد، هزاران کشته برجای نهاد. مسعود رجوی اعلام کرد که در یک ساله‌ پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰، سازمان مجاهدین خلق بیش از دو هزار تن را ترور کرده و به قتل رسانده است. رژیم هم متقابلاً صدها تن را در همان مدت اعدام کرد. آن نزاع به شدت خونبار- که ضمن حملات تروریستی سازمان مجاهدین تعدادی زیادی از سران رژیم (رئیس جمهور، نخست وزیر، رئیس قوه‌ قضائیه، وزرا، نمایندگان مجلس و...) کشته شدند- موجب سرنگونی رژیم نشد و آنان با تشدید سرکوب و جایگزین کردن افراد جدید به بقای خود ادامه دادند.

نزاع آیت‌الله منتظری با آیت‌الله خمینی به عزل آیت‌الله منتظری از رهبری آینده جمهوری اسلامی منتهی شد. آیت‌الله خمینی برای عزل آیت‌الله منتظری- در نامه‌ ۶/۱/۶۸- تمامی فضیلت‌های اخلاقی را زیر پا نهاد و نوشت: «روشن شده است که شما این کشور و انقلاب اسلامی عزیز مردم مسلمان ایران را پس از من به دست لیبرال‌ها و از کانال آنها به منافقین می‏سپارید، شما در اکثر نامه‏ها و صحبت‌ها و موضعگیری‌هایتان نشان دادید که معتقدید لیبرال‌ها و منافقین باید بر کشور حکومت کنند، مطالبی که می‏‌گفتید دیکته شده منافقین بود، در همین دفاعیۀ شما از منافقین تعداد بسیار معدودی که در جنگ مسلحانه علیه اسلام و انقلاب محکوم به اعدام شده بودند را منافقین از دهان و قلم شما به آلاف و الوف رساندند، چه خدمت ارزنده‏ای به استکبار کرده‌‏اید، مسلماً منافقین صلاح نمی‏دانند و شما مشغول به نوشتن چیزهایی می‏شوید که آخرت‌تان را خرا‌ب‌تر می‏کند، افراد بیت خود را عوض کنید تا سهم مبارک امام بر حلقوم منافقین و گروه مهدی هاشمی و لیبرا‌ها نریزد، شاید خدا از سر تقصیرات شما بگذرد، برای این که در قعر جهنم نسوزید خود اعتراف به اشتباه و گناه کنید، شاید خدا کمکتان کند، اگر این گونه کارهاتان را ادامه دهید مسلماً تکلیف دیگری دارم و می‏دانید که از تکلیف خود سرپیچی نمی‏کنم.» (صحیفه امام، جلد ۲۱)

بعدها هم آن مرد آزاده را به مدت ۵ سال در منزلش زندانی کردند. آیت‌الله منتظری دارای پایگاه اجتماعی قوی و حامیان بسیار در ساختار سیاسی بود. اما جمهوری اسلامی این بحران را هم پشت سر نهاد و خامنه‌ای به جای آیت‌الله منتظری جانشین آیت‌الله خمینی شد.

حرکت اعتراضی پس از انتخابات ریاست جمهوری ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ که با هزاران بازداشت و ده‌ها کشته، در نهایت به حصر موسوی و کروبی و رهنورد انجامید، حرکت کوچکی نبود. بسیاری از وزرا، نمایندگان مجلس و معاونان وزرای قبلی بازداشت و به حبس‌های طولانی مدت محکوم شدند. بسیاری از تحلیل‌گران خارجی و افراد و گروه‌های اپوزیسیون ایران، کار رژیم را تمام شده تلقی می‌کردند. اما خامنه‌ای حرکت سبز را سرکوب کرد و اوضاع را به حالت عادی باز گرداند.

بدین ترتیب، جمهوری اسلامی جنگ قدرت‌های حادتر از این را هم پشت سر نهاده است.

دوم- جنگ علنی قدرت یکی از ارکان این رژیم است. به تعبیر ذات گرایانه- رژیم‌های سیاسی فاقد ذات ارسطویی اند- جنگ بر سر منابع کمیاب قدرت/ثروت/معرفت/منزلت اجتماعی؛ ذاتی جمهوری اسلامی است. گویی رژیم از این منبع تغذیه کرده و این نزاع‌ها بدان انرژی می‌بخشد. اگرچه ولی فقیه به عنوان فصل‌الخطاب در بالا وجود دارد و در موقع مقتضی تصمیم نهایی را اتخاذ خواهد کرد.

سوم- این وجه جمهوری اسلامی را با رژیم‌های دیکتاتوری موجود (روسیه، چین، کوبا، عربستان سعودی، قطر، امارات، و...) مقایسه کنید. آنان یا فاقد این شکل از نزاع‌اند و یا جنگ قدرت مطلقا در این سطح در آنها دیده نمی‌شود. رژیم‌های محمدرضا پهلوی، صدام حسین، قذافی، حافظ اسد، حسنی مبارک، بن علی، کره‌ شمالی و... یک‌پارچگی تمام عیاری از خود به نمایش می‌گذاردند. این تفاوت اساسی جمهوری اسلامی با دیگر رژیم‌های استبدادی، دارای کارکردهای مثبت و منفی است.

چهارم- رژیم‌های استبدادی مردم را سرکوب کرده و نمی‌گذارند تا آنان از سیاست‌ها و زمامداران انتقاد کرده و فسادهای حکومت را برملا سازند. این امر موجب می‌شود تا حجم عظیمی انرژی جمع شده و در وقت مناسب (به عنوان مثال در وضعیت انقلابی) به صورت انفجاری خود را ظاهر سازد. اما جنگ قدرت جمهوری اسلامی کار را معکوس کرده است.

خامنه‌ای هم چنان بر این سر است که چند ماه باقی مانده‌ ریاست جمهوری احمدی نژاد را "تحمل" کرده و نگذارد او به قهرمانی سیاسی تبدیل شود. احمدی‌نژاد می‌کوشد با کشاندن نزاع به مردم، آنان را به سود خود و علیه طبقه‌ حاکمه‌ فاسد سه دهه‌ گذشته بسیج کند. در نزاع احمدی‌نژاد و اصول‌گرایان، گذشت زمان به سود آیت‌الله خامنه‌ای و به زیان احمدی‌نژاد است.

زمام‌داران اصلی در قلمرو عمومی به افشاگری علیه یکدیگر پرداخته و فسادها را برملا می‌سازند. اگر مردم و مخالفان قصد دارند فریاد برآورند که مسئولان دزد هستند، رئیس جمهور با فیلم‌های رنگی و در پشت تریبون مجلس فسادهای سران قوا را افشا می‌کند. اگر می‌خواهند فاسد یاران رئیس جمهور بر زبان آورند، دو قوه‌ دیگر (قضائیه و مجلس) این کار را برای آنها انجام می‌دهند. اگر مقصودشان افشای طرح مدل "پوتین- مدودف" در ایران است، نمایندگان مجلس رژیم این هدف احمدی‌نژاد را برملا می‌سازند. اگر آرزوی شان سخن گفتن درباره‌ نقش مجتبی- فرزند آیت‌الله خامنه‌ای- در ساختار سیاسی است، حداد عادل به جای همه شایعات را طرح کرده و به عنوان پدر زن پاسخ می‌گوید.

اگر مخالفان می‌کوشیدند تا کشتن زندانیان سیاسی در تابستان ۶۷ برملا سازند، قائم مقام رهبری طی نامه‌های شدیداللحن به آیت‌الله خمینی به افشای این مسئله و پیامدهای حکم او پرداخته بود. اگر می‌خواهید خاندان هاشمی رفسنجانی را بکوبید، عضو کمیسیون اصل ۹۰ مجلس در نطق علنی از "خاندان اختاپوسی" او سخن می‌گوید. اگر می‌خواهید علیه آیت‌الله خامنه‌ای حرف بزنید، زندانیان سیاسی به طور مداوم نامه‌های سرگشاده علیه او منتشر می‌سازند.

بدین ترتیب، میزان زیادی از انرژی انفجاری آزاد می‌گردد. به اپوزیسیون مقیم خارج بنگرید که همگی در حال توزیع فیلم سخنان احمدی‌نژاد، علی لاریجانی، فاضل لاریجانی و سعید مرتضوی هستند. احمدی‌نژاد که هیچ نهادی- از جمله رهبری- را به رسمیت نمی‌شناسد، همه را فاسد و خود را نماد پاکی قلمداد می‌کند، گامی پیش نهاده و از جلسات خصوصی مسئولان فیلم گرفته و منتشر می‌سازد.

پنجم- وضعیت کنونی ایران با گذشته دارای تفاوتی بنیادین است. ایران اینک تحت تحریم‌های اقتصادی فلج کننده قرار دارد. دولت‌های غربی به رهبری دولت آمریکا روز به روز کار را بر ایران و ایرانیان سخت تر و حیات و ممات را دشوارتر خواهند کرد. با این همه، آیت‌الله خامنه‌ای همچنان سرسختی کرده و دعوت‌های اوباما و بایدن برای مذاکره‌ مستقیم ایران و آمریکا را رد می‌کند. یعنی، جنگ قدرت داخلی، در بستری که جمهوری اسلامی تحت شدیدترین فشارهای تاریخ خود قرار گرفته، روی می‌دهد.

خامنه‌ای آن قدر مغرور است که گمان می‌کند توازن قوا در سطح منطقه و داخل کاملاً به سود او پیش می‌رود و از این گردنه هم عبور خواهد کرد. آیا این ارزیابی صادق است؟ او هم چنان بر این سر است که چند ماه باقی مانده‌ ریاست جمهوری احمدی نژاد را "تحمل" کرده و نگذارد او به قهرمانی سیاسی تبدیل شود. اگر چه بارها اصول‌گرایان اعلام کرده‌اند که به فرمان آیت‌الله خامنه‌ای این مدت را تحمل می‌کنند، اما در شرایطی که آیت‌الله خامنه‌ای و پیروانش دلایل تحمل "خیانت" را به مردم توضیح نمی‌دهند، احمدی‌نژاد می‌کوشد با کشاندن نزاع به مردم، آنان را به سود خود و علیه طبقه‌ حاکمه‌ فاسد سه دهه‌ گذشته بسیج کند.

در نزاع احمدی‌نژاد و اصول‌گرایان، گذشت زمان به سود آیت‌الله خامنه‌ای و به زیان احمدی‌نژاد است. چهار ماه تا برگزاری انتخابات ریاست جمهوری باقی مانده است. احمدی‌نژاد فرصت زیادی برای امتیاز گرفتن یا عزل سیاسی ندارد.

هیچ کس به طور قاطع نمی‌تواند دوام یا فروپاشی جمهوری اسلامی را پیش بینی کند. ما خدا یا پیامبر نیستیم. اما یک چیز روشن است: دیکتاتورها در چنبره‌ دنیای خیالی‌ای که برای خود می‌سازند، گرفتار می‌شوند. خامنه‌ای نیز اینک در دام توهمات خودساخته اسیر شده است.

پیامد‌های آتش‌بازی احمدی‌نژاد در مجلس

politics — Thu, 07 Feb 2013 14:30:08 +0000

علی افشاری

علی افشاری − استیضاح شیخ الاسلامی وزیر کار و مشاجره تند بین احمدی نژاد و لاریجانی، رویدادی مهم بود و نشان داد سطح تنش سیاسی در درون بلوک قدرت به نحو کم سابقه‌ای بالا گرفته است. به نظر می‌رسد آنچه در یکشنبه گذشته در مجلس رخ داد، اعمالی هماهنگ شده از سوی طرفین نبود و هیچکدام فکر نمی‌کردند طرف مقابل چنین اقدامی را انجام دهد.

البته علی لاریجانی تهدید شده بود که اگر مانع استیضاح نشود، احمدی‌نژاد فیلم افشاگرانه‌ای را رو خواهد کرد،، اما وی گویا از محتوی فیلم و جهت‌گیری تند آن بی اطلاع بوده است. ولی منطقا می‌توان انتظار داشت خامنه‌ای از این اتفاق آگاه بوده باشد. علت سکوت و انفعال وی معلوم نیست. ممکن است توصیه‌های وی توسط احمدی نژاد نادیده گرفته شده باشد. همچنین شاید بی‌میل به ضعیف شدن برادران لاریجانی نبوده است.

"بداخلاقی‌های مسئولین"

اما سخنان خامنه‌ای در دیدار با فرماندهان نیروی هوایی ارتش به شکلی صریح ناخرسندی اش از طرفین را آشکار ساخت. وی اظهار داشت به زودی در مورد بد اخلاقی‌های مسئولین صحبت خواهد کرد.

خامنه‌ای از عملکرد احمدی نژاد احساس خطر می‌کند، بخصوص که رویکرد احمدی نژاد این ظرفیت را نیز دارد که به خود رهبر نیز ضربه زند. ولی فقیه در عین حال راضی نیست که تضعیف و مهار احمدی نژاد موجب قوت گرفتن لاریجانی‌ها شود. مهار متقابل طرفین و خنثی کردن یکدیگر بهترین حالت از دید خامنه‌ای است. رصد کردن مواضع نیرو‌های و حلقه‌ای تحت امر و نزدیک به رهبری نیز روشن می‌سازد که آنها دل خوشی از هیچکدام ندارند. از این روو هر دو طرف را به خاطر نقض رهنمود‌های رهبری به باد انتقاد می‌گیرند.

خامنه‌ای از عملکرد احمدی نژاد احساس خطر می‌کند، بخصوص که رویکرد احمدی نژاد این ظرفیت را نیز دارد که به خود رهبر نیز ضربه زند. ولی فقیه در عین حال راضی نیست که تضعیف و مهار احمدی نژاد موجب قوت گرفتن لاریجانی‌ها شود. مهار متقابل طرفین و خنثی کردن یکدیگر بهترین حالت از دید خامنه‌ای است. رصد کردن مواضع نیرو‌های و حلقه‌ای تحت امر و نزدیک به رهبری نیز روشن می‌سازد که آنها دل خوشی از هیچکدام ندارند. از این روو هر دو طرف را به خاطر نقض رهنمود‌های رهبری به باد انتقاد می‌گیرند. حتی کیهان در راستای سناریو سازی‌های فضائی خود مدعی شد نفوذی‌های جنبش سبز و نزدیکان مشائی توطئه‌ای را ترتیب دادند تا از یکسو نمایندگان مجلس اصرار بی مورد بر سر استیضاح وزیر کار داشته باشند (در این خصوص انگشت اتهام را به سمت علی مطهری دراز کرد) و از سوی دیگر دامی برای فاضل لاریجانی چیده و رئیس جمهور را درگیر این توطئه ساخته‌اند.

تبعات یکشنبه سیاه مجلس

بررسی نطق‌های موافق و مخالف استیضاح و روند قضایا در مجلس این ذهنیت را قوت می‌بخشد که خامنه‌ای موافق برکناری وزیر کار نبود و البته موضوع را هم در حدی نمی‌دانست که مخالفت خود را به صورت علنی و یا از طریق حکم حکومتی نشان دهد. از سوی دیگر انتشار فیلم گفت‌وگوی برادر روسای قوای مقننه و قضائیه نیز مورد قبول وی نبود.

حال با این توضیحات کوشش می‌شود تبعات یکشنبه سیاه مجلس به زعم گرایش‌های تند روی حکومت به اختصار بیان گردد:

۱− بی شک اتفاق فوق، ضربه حیثیتی سنگینی بر چهره جمهوری اسلامی بود. این بار ضربه‌زنندگان نه از اپوزیسیون برانداز بودند، نه از صاحبان ثروت‌های باد آورده و نه اصلاح طلبان برخاسته از درون نظام بلکه دو بخش اصلی حاکمیت اصول گرایان که قرار بود وحدت و انسجام آنها الگوی حکمرانی مطلوب ولائی در کشور باشد!، چنین هزینه سنگینی را بر نظام تحمیل کردند. انتشار این خبر تا اعماق جامعه و اطلاع بخش زیادی از مردم برد و دامنه زیادی به این ضربه کوبنده بخشید. از آنجایی که حساسیت مردم عادی به مسئله رشوه گیری، اخاذی ورانت خواری بالا است، چنین مسائلی تاثیری انکار ناپذیر در تشدید مشروعیت زدائی از نظام دارد. این اتفاق نشان داد چقدر فساد در ارکان حکومت گسترش یافته است که منسوبین و نزدیکان مسئولین ارشد این چنین بی پروا به اخاذی و سوء استفاده از قدرت سیاسی در بهره برداری‌های اقتصادی می‌پردازند.

همچنین تنش سنگین فوق نشان داد که نظام با چه مشکلات سهمگینی در انتخابات پیشرو مواجه است.

به احتمال زیاد، دستگیری مرتضوی بدون هماهنگی با رهبری صورت گرفته بود و به همین دلیل با احضار صادق لاریجانی، موجبات آزادی محترمانه مرتضوی فراهم شد. اشاره صادق لاریجانی به خواست رهبری در خصوص دلیل سکوتش و عدم افشاگری پیرامون مفاسد ادعایی در خصوص حلقه یاران احمدی نژاد و همچنین اظهارات صریح مرتضوی " که تا زنده است سرباز ولایت خواهد بود"، دیگر انگاره‌هایی هستند که فرضیه آزادی مرتضوی به دستور رهبری را تایید می‌نمایند. اقدام قوه قضائیه خام و خطا بود و بیشتر مدیریت این دستگاه را در مظان اتهام خویشاوند سالاری قرار داد. اکنون برای بخشی از نیرو‌های نظام مشخص شده است که لاریجانی‌ها جای پای محکمی در بلوک قدرت ندارند.

۲− برادران لاریجانی از بازندگان اصلی این ماجرا بودند. ترکش‌های سنگین این آبرو ریزی فقط شامل حال فرزندان میرزا هاشم آملی نمی‌شود بلکه دامان متحدین سیاسی آنها در بخش قدیمی، سنتی و پراگماتیست اصول گرایان را نیز می‌گیرد. شایع است که آیت الله خمینی، مسئولین نظام را از دادن پست‌های کلیدی به فرزندان میرزا هاشم آملی نهی کرده بود، حال اگر این نقل قول درست باشد، به نظر می‌رسد مصلحت سنجی وی بی تدبیر نبوده است.

حادثه فوق بخت پیروزی علی لاریجانی در انتخابات ریاست جمهوری را کاهش داد. اگر چه از قبل نیز بالا نبود. بازداشت سریع سعید مرتضوی، آزادی فوری وی و بازگشت مقتدرانه اش به سازمان تامین اجتماعی نیز تاثیر منفی افشاگری احمدی نژاد را تشدید نمود. به احتمال زیاد، دستگیری مرتضوی بدون هماهنگی با رهبری صورت گرفته بود و به همین دلیل با احضار صادق لاریجانی، موجبات آزادی محترمانه مرتضوی فراهم شد. اشاره صادق لاریجانی به خواست رهبری در خصوص دلیل سکوتش و عدم افشاگری پیرامون مفاسد ادعایی در خصوص حلقه یاران احمدی نژاد و همچنین اظهارات صریح مرتضوی " که تا زنده است سرباز ولایت خواهد بود"، دیگر انگاره‌هایی هستند که فرضیه آزادی مرتضوی به دستور رهبری را تایید می‌نمایند. اقدام قوه قضائیه خام و خطا بود و بیشتر مدیریت این دستگاه را در مظان اتهام خویشاوند سالاری قرار داد. اکنون برای بخشی از نیرو‌های نظام مشخص شده است که لاریجانی‌ها جای پای محکمی در بلوک قدرت ندارند.

۳- احمدی نژاد در این مناقشه امتیازاتی را کسب نمود. جریان وی توانست وضعیت خود در جامعه را تا حدی ارتقاء دهد. چالشی بزرگ و کمر شکن برای یکی از رقبایش فراهم سازد. ناکامی دولت را به توطئه مخالفان منتسب سازد. همچنین آزادی مرتضوی هنگامی که احمدی نژاد در سفر خارجی بود، نشانه‌ای از قدرت وی بود. احمدی نژاد نشان داد که چنته‌اش خالی نیست و بلوف نمی‌زند. اگر چه افشاگری او شامل اطلاعات بزرگی نبود ولی سقف ادعا‌ها و بگم‌بگم‌های او نیز نبود. این افشاگری می‌تواند آغاز راه باشد. بعد از این رویداد دشوار بتوان تصور کرد که جریان احمدی نژاد برنامه‌ای برای انتخابات ریاست جمهوری نداشته باشد. این رویداد شانس پیروزی آنها را دستکم در حدی محدود افزایش داد.

۴− دیگر بازنده مهم این اتفاق، افزون بر خاندان لاریجانی، خود خامنه‌ای بود. علی رعم تاکیدات چند باره وی به پرهیز مسئولین از طرح علنی اختلافات، رویارویی احمدی نژاد وبرادران لاریجانی به نقطه جوش نزدیک شد. در اصل بی اعتنایی عملی آنها، اعتبار رهبری را زایل کرد و نشان داد تا چه قدر موقعیت وی نسبت به گذشته ضعیف شده است. دیگر از فصل الخطابی وی خبری نیست و این حرف شعاری بی‌محتوی را به ذهن متبادر می‌سازد.

رهبری مجبور است برای پیشبرد برنامه‌ها در مسیر مورد نظر، مرتب موضع گیری صریح کند ویا حکم حکومتی صادر نماید. طبیعی است پسامد ادامه چنین وضعی، فرسایش قدرت وی در حلقه خودی‌ها است. اعمال ولایت او به مراتب سخت تر از دوران هاشمی رفسنجانی و اصلاحات شده است. این بار کسانی در عمل نا فرمانی پیشه می‌کنند، که در دامان وی بزرگ شده‌اند. در اصل بحران اقتدار خامنه‌ای، نمایشگر فرو پاشی ساختاری است که وی بعد از تلاشی ۲۰ ساله آن را ایجاد کرده بود.

مناقشه ظاهرا با دخالت رهبری ادامه نیافت و سکوتی مقطعی بر فضا حاکم شد. اما این وضعیت نا پایدار خواهد بود و تضاد و رویارویی در درون بلوک قدرت با شتاب بیشتری ادامه می‌یابد. تقابل احمدی نژاد با این ماجرا آغاز نشد بلکه نقطه عزیمت آن در قهر و خانه نشینی یازده روزه بود و با این ماجرا پایان نیز نخواهد یافت.

یکشنبه جنجالی مجلس پرده از آسیب پذیری رهبری و افول فزاینده اقتدار وی برداشت، امری که می‌تواند در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم، مخمصه جدی برای حاکمیت ایجاد کند. به میزانی که کنترل حاکمیت از دستان خامنه‌ای بیشتر خارج شود، احتمال درگیری و تنش در انتخابات ۹۲ نیز افزایش می‌یابد و ممکن است به سطح مهار ناپذیری برسد. از اینرو خامنه‌ای بشدت از اتفاق رخ داده در مجلس عصبانی است و ناراحتی اش را می‌خواهد در قالب اعتراض به نفی برخورد اخلاقی از سوی روسای قوای سه گانه ابراز نماید. اما ترمیم لطمات رخ داده اولویت او است که در قالب دعوت از مسئولین به رعایت مصالح کشور بیان می‌شود.

۵− قوه قضائیه در این ماجرا با نقض بی طرفی بی اعتبار‌تر از گذشته شد. حمله صریح احمدی نژاد که آن را سازمانی خانوادگی خواند، این قوه رابیشتر آسیب پذیر ساخت. دیگر مخالفین نیستند که دستگاه قضائی را بی اعتبار می‌دانند بلکه رئیس جمهور نظام نیز آن را دارای اشکالات اساسی می‌داند. صادق لاریجانی در این بحران حتی ظاهر سازی نیز نکرد. عملکرد دستگاه قضائی در خصوص افشاگری مرتضوی بسیار ضعیف و پر ایراد بود. این قوه در برابر تخلف صریح فردی که بدون هر گونه شرم و حیا تقاضای رانت و پورسانت می‌کند، اقدامی قاطع به عمل نیاورد. علی رغم بازداشت مرتضوی، فاضل لاریجانی فقط احضار و بازجوئی شد. معلوم نیست حتی احضار وی جنبه تشریفاتی نداشته باشد. بر مبنای اظهارات برخی از منابع، بازداشت مرتضوی و بازجویی از تعدادی از کارکنان سازمان تامین اجتماعی بر اساس شکایت فاضل لاریجانی صورت گرفته است. یعنی علت بازداشت شکایت فردی است که خود متهم اصلی در تلاش برای گرفتن رانت بوده است. جانبداری قوه قضائیه این احتمال را افزایش می‌دهد که اقدام فاضل لاریجانی حداقل با هماهنگی صادق لاریجانی بوده است.

۶− دیگر مفهومی که مستقیما در حوزه سیاست قرار نمی‌گیرد ولی در این موضوع در کانون توجه قرار گرفت، نسبت بین افشاگری و اخلاق است. برخی با مقایسه فیزیکی بدون توجه به سیاق، محتوی مناقشه، موضوع و شرایط افشاگری، به شبیه سازی برخورد احمدی نژاد با علی لاریجانی با مهدی کروبی و میر حسین موسوی در جریان مناظره‌های سال ۱۳۸۴ پرداختند. در حالی که از نگاهی عمیق و همه جانبه این دو رویداد علی رغم پاره‌ای از شباهت‌ها، کاملا تفاوت داشتند. افشاگری و ضبط سخنان و اعمال فردی بدون اطلاع وی، فی نفسه فعلی غیر اخلاقی نیست بلکه بستگی به شرایط و چگونگی عمل دارد. در این مورد خاص، فضیلت اخلاقی در مستند ساختن خواست نا مشروع فردی است که به دنبال اخاذی و رشوه گیری است. اما در عین حال این مسئله پیچیده است و تداوم بحث کمک می‌کند تا بتوان فهم بهتری از مسئله پیدا کرد.

این مناقشه ظاهرا با دخالت رهبری ادامه نیافت و سکوتی مقطعی بر فضا حاکم شد. اما این وضعیت نا پایدار خواهد بود و تضاد و رویارویی در درون بلوک قدرت با شتاب بیشتری ادامه می‌یابد. تقابل احمدی نژاد با این ماجرا آغاز نشد بلکه نقطه عزیمت آن در قهر و خانه نشینی یازده روزه بود و با این ماجرا پایان نیز نخواهد یافت. البته سمت گیری وی در در مجلس ارتباط مستقیمی با رهبری نداشت بلکه برادران لاریجانی و اصول گرایان میانه و سنتی را هدف گرفته بود. حال باید دید رویارویی وی با بخش تندروی اصول گرایان و موتلفین سابقش نیز محقق خواهد شد یا اینکه به مصالحه با آنها می‌پردازد.

یک‌شنبه غم‌انگیز رهبری

politics — Mon, 04 Feb 2013 07:58:56 +0000

احسان مهرابی

احسان مهرابی − شتر «بگم، بگم»های احمدی نژاد روز یک شنبه (۱۵ بهمن) در خانه برادران لاریجانی هم خوابید. دراین روز محمود احمدی نژاد برای جنگی تمام عیار به مجلس رفت. او ظاهرا برای دفاع از وزیر تعاون، کار و امور اجتماعی به مجلس رفته بود، اما گویا تنها چیزی که برایش اهمیت نداشت ادامه کار عبدالرضا شیخ الاسلامی بود.

شیخ الاسلامی هم به شوخی و جدی به نمایندگان مجلس گفت که به دلایل بهداشتی یک صندلی برای خود خریده و هرجا سمتی داشته باشد آن را با خود می‌برد. چه بسا شیخ الاسلامی این صندلی را با خود به جای مهمتری ببرد.

احمدی نژاد که به کلمات اولین و بیشترین علاقه زیادی دارد یک اولین دیگر را به نام خود ثبت کرد. او اولین رئیس جمهوری است که نوار به دست به مجلس می‌رود و برادر رئیس دو قوه دیگر را به سوء استفاده از قدرت در فعالیت‌های اقتصادی متهم می‌کند.

فاضل لاریجانی که احمدی نژاد فیلم جلسه او و مرتضوی را در مجلس پخش کرد گویا از قافله برادران مقتدر خود جا مانده و در سالیان گذشته تنها رایزنی فرهنگی سفارت ایران درکانادا گیرش آمده. او اینک رئیس دانشگاهی است که نام پدرش برسردر آن نصب شده: دانشگاه آزاد اسلامی واحد آیت‌الله آملی.

احمدی نژاد البته گفت که در انبان خود از این دست فیلم‌ها باز هم دارد و این فیلم‌ها ۲۴ ساعتی می‌شود. او البته نگفت که همه این ۲۴ ساعت فیلم متعلق به فاضل لاریجانی است یا از دیگران هم فیلم‌هایی دارد. شاید همین فیلم‌ها احمدی نژاد را به تائید صلاحیت و پیروزی اطرافیانش در انتخابات ریاست جمهوری امیدوار کرده است.

سخنان احمدی نژاد جلسه مجلس را بارها متشنج کرد وخشم نمایندگان مجلس را برانگیخت، اما آنان از ابتدا هم مخاطب احمدی نژاد نبودند. احمدی نژاد مخاطب خود را کسانی می‌داند که همچنان باور دارند که او افشاگر سوء استفاده یا به تعبیر ساده دزدی افراد قدرتمند است.

علی لاریجانی، رئیس مجلس، هم این بار با همان روش احمدی نژاد از خود دفاع کرد. او از پرونده‌های اطرافیان احمدی نژاد گفت و برادر او داوود احمدی نژاد را به شهادت طلبید. داوود اطرافیان محمود را به ارتباط با سازمان مجاهدین خلق و فساد کلان اقتصادی متهم می‌کند. لاریجانی گفت که احمدی نژاد و اطرافیانش با روشهای مافیایی برادرش را به دامگاه کشانده و از او فیلم گرفته‌اند اما نتوانست اصل جلسات را منکر شود، پس ترجیح داد روابط نزدیک خود با برادرش را انکار کند.

پس از سخنان لاریجانی تعدادی از نمایندگان او را بوسیدند، او خود را پیروز نبرد بزرگ می‌دید چرا که درمقابل تهدید احمدی نژاد از او خواست "کم نگذارد"و هر چه در چنته دارد رو کند. نمایندگان هم شاید به همین دلیل حساب رئیس مجلس را پاک می‌دانند.

احمدی نژاد و لاریجانی هر دو خود را برنده درگیری روز یکشنبه مجلس می‌دانند اما گروه سومی با اعلام شکست دو طرف خود را پیروز می‌خواند. معترضان انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸. آنان به علی لاریجانی یادآوری می‌کنند که "ادب مرد به ز دولت اوست"را سه سال پیش میرحسین موسوی کاندیدای آنان گفته بود و اینک پس از سه سال رئیس مجلس مجبور است بگوید که احمدی نژاد بدیهیات و اولیات اخلاقی را رعایت نمی‌کند. شاید به دلیل همین یادآوریها روزنامه کیهان، اصلاح طلبان را متهم به سازمان دادن اتفاقات جلسه روز یکشنبه کرد و نوشت که " شواهدی در دست است که نشان می‌دهد واقعه تلخ و ناگوار و خیانت آمیز دیروز توطئه مشترک «اصحاب فتنه» و «حلقه انحرافی» بوده است. "

روز یک شنبه فرصتی برای اصولگرایان منتقد هم بود تا درستی پیش بینی‌های خود درباره احمدی نژاد را جشن بگیرند. اصولگرایانی چون عماد افروغ که رای مجلس به استیضاح وزیر کار را رای به استیضاح احمدی نژاد می‌دانند چرا که به تعبیر آنان سخنان احمدی نژاد اصلی‌ترین دلیل رای بالا به استیضاح بوده و اگر در همان جلسه برای عدم اعتماد به احمدی نژاد هم رای گیری می‌شد همین تعداد رای موافق را داشت.

پس از جلسه مجلس روسای دو قوه اعلام مصاحبه مطبوعاتی کردند تا از رقیب عقب نمانند و خود را پیروز اعلام کنند اما مصاحبه مطبوعاتی هر دو رئیس لغو شد. به سبک معمول تحلیل‌ها به این سمت رفت که لغو مصاحبه به دستور رهبری بوده است. گویا رهبری با دستور برای لغو سئوال از احمدی نژاد و آرامش در جلسه سخنرانی او تنها توانست نبرد دولت و مجلس را به تاخیر اندازد. شاید او اتفاقات جلسه یک شنبه را پیش بینی نمی‌کرد، به این دلیل که رسم جلسات استیضاح دلجویی رئیس جمهور و وزیر از نمایندگان مجلس بوده. اما مگر کدام یک ازکارهای احمدی نژاد شبیه گذشتگانش بوده که جلسه استیضاح وزیرش باشد.

اینک رهبری مجبور است تمامی رفتارهای روسای قوا را تا انتخابات ریاست جمهوری از نزدیک مانیتور کند تا اتفاقات یک شنبه برای او تکرار نشود. یک شنبه‌ای که برای رهبری و حامیانش غم انگیز بود به گونه‌ای که روح الله حسینیان گفته که از اتفاقات جلسه مجلس مریض شده است.

رهبری پیش از این گفته بود: «از امروز تا روز انتخابات هر کس احساسات مردم را در جهت ایجاد اختلاف به کار گیرد، قطعاً به کشور خیانت کرده است.» اینک او باید همچنان این هشدار را تکرار کند، هشداری که مشخص نیست چقدر جدی گرفته شود. او حتی از هم اینک باید نگران تکرار اتفاقات یک شنبه مجلس برای پدرعروس خود هم باشد. اطرافیان احمدی نژاد یک بار درمجلس هشتم با حمایت از علی لاریجانی دربرکناری غلامعلی حدادعادل از ریاست مجلس سهیم بوده‌اند. این بار نیز بعید است به ریاست جمهوری او رضایت دهند.

اینک حداد عادل و دیگر مدعیان انتخابات ریاست جمهوری سال آینده باید امیدوار باشند که لطیفه‌های پیش از انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ جدی نشود و شتر «بگم، بگم»های احمدی نژاد دم در خانه آنان نخوابد.

عکس‌ها:

از جلسه استیضاح وزیر کار، ۱۵ بهمن، خبرگزاری مهر

معاون رئيس‌جمهور ايران: اجرای فاز دوم هدفمندی يارانه‌ها بدون توافق مجلس امکان‌پذير نيست

politics — Sun, 27 Jan 2013 11:25:19 +0000

محمدرضا ميرتاج‌الدينی، معاون رئيس‌جمهور ايران گفت اجرای فاز دوم هدفمندی يارانه‌ها تنها با توافق مجلس و دولت امکان‌پذیر است.

به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی (ايرنا)، ميرتاج‌الدينی، امروز يکشنبه هشتم بهمن گفت: "دولت بدون موافقت مجلس، فاز دوم هدفمندی يارانه‌ها را اجرا نمی‌کند و اين امکان‌پذير نيست." به گفته وی جلسات مشترک مجلس و دولت با هدف دست يافتن به توافق برگزار می‌شود.

دولت ايران برای اجرای فاز دوم هدفمندی يارانه‌ها خواهان حذف کامل يارانه‌ها و آزادسازی قيمت‌ها است اما شماری از نمايندگان مجلس اجرای يک باره حذف يارانه‌ها را باعث افزايش تورم می‌دانند. به دنبال بروز اين اختلافات، جلسات مشترکی بين نمايندگان دولت و مجلس برای دست يافتن به راه‌حل مشترک برگزار می‌شود.

در همين حال ايرج نديمی، عضو کميسيون اقتصادی مجلس نيز از موافقت احتمالی مجلس برای اجرای فاز دوم هدفمندی يارانه‌ها بعد از انتخابات رياست جمهوری خبر داد. انتخابات رياست‌جمهوری ايران ۲۴ خرداد ۱۳۹۲ برگزار می‌شود. به گفته وی "هنوز در مورد کيفيت، منبع و نحوه پرداخت يارانه نقدی در فاز دوم طرح هدفمندی يارانه‌ها تصميم مشخصی اتخاذ نشده است."

ايرج نديمی، عضو کميسيون اقتصادی مجلس: "هنوز در مورد کيفيت، منبع و نحوه پرداخت يارانه نقدی در فاز دوم طرح هدفمندی يارانه‌ها تصميم مشخصی اتخاذ نشده است. "

مبلغ يارانه‌ای که هم‌اکنون به هر ايرانی پرداخت می‌شود ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان است. برآورد شده اين رقم در فاز دوم هدفمندی يارانه‌ها به ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار تومان برای هر ايرانی افزايش پيدا کند.

نديمی افزود: "دولت فعلی می‌تواند بعد از انتخابات و در ماه‌های باقيمانده که دولت را تحويل می دهد، فاز دوم را به اجرا بگذارد."

در همين حال علی لاريجانی، رئيس مجلس ايران روز گذشته در پاسخ به اين آيت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ايران بر اجرای هرچه سريع‌تر فاز دوم هدفمندی يارانه‌ها تاکيد کرده، گفت: "رهبری دستوری نداده‌اند." لاريجانی چندی پيش در نامه‌ای به رهبر ايران، خواهان توقف اجرای فاز دوم هدفمندی يارانه‌ها شده بود.

نمايندگان مجلس می‌گويند به دولت اجازه نخواهند داد که بار ديگر قيمت‌های انرژی را افزايش دهد.

عسگر اولادی و ایجاد فضای چند قطبی در بلوک قدرت

politics — Sat, 26 Jan 2013 15:16:55 +0000

علی افشاری

علی افشاری – موضع‌گیری‌های بحث برانگیز حبیب‌الله عسگراولادی، روند واگرایی در بلوک اصول‌گرایان را تشدید کرده است. موضع او ابتدا با حمله اکثر چهره‌های اصول‌گرا و حمایت معدودی همراه شد. اما اینک با فرو نشستن گرد و غبار‌های اولیه، حمایت از وی در بخش‌های میانه‌رو و سنتی اصول‌گرایان رو به افزایش است.

علی لاریجانی هنگام سفر به سودان تلویحا به حمایت از سخنان اخیر عسگراولادی در خصوص موسوی و کروبی پرداخت و در پاسخ به خبرگزاری ایسنا گفت: «با توجه به نظرات قبلی آقای عسگراولادی معتقدم که منظور ايشان آن است که اين افراد اشکالاتی در کارشان بوده و بعد از انتخابات درست عمل نکرده‌اند. ممکن است ايشان می‌خواهند بگويند که ريشه‌هاي موضوع در خارج بوده و اين‌ها در اين قضيه اشتباهات فاحشي داشتند.»

وی همچنين در واکنش به گفته‌های عسگراولادی مبنی بر اين که موسوی و کروبی را سران فتنه

نمی‌داند و برخی که معتقدند جريانی می‌خواهد موسوی و کروبی را تطهير کند، گفت: «فکر نمی‌کنم آقای عسگراولادي بخواهد چنين چيزی را بگويد که ديگران را بلاوجه تطهير کند. آقاي عسگراولادي فردي خبير در مسائل و همچنين متدين و باسابقه طولاني مبارزه است.

به گزارش ایسنا، رئيس مجلس با تاکيد بر اين که اين موضوعات مسئله اصلی کشور نيستند، گفت: «الان مسئله اصلي کشور اين حرف‌ها نيست که محل مناقشه باشد از اين رو نبايد آقای عسگراولادی را که شخصيتی مبارز، صاحب‌نظر، متدين و سابقون السابقون انقلاب است بلاوجه آماج حمله قرار داد.»

لاريجاني تاکيد کرد: «يقين دارم که حرف ايشان با ديگران خيلی متفاوت نيست. ايشان معتقدند که اين افراد اشتباهات فاحشی داشته‌اند، ضمن اين که اين حرف در گذشته نيز مطرح بود و رهبری نيز فرموده بودند که ريشه اصلی اين‌ها در خارج از کشور بوده است. البته ممکن است عده‌ای بگويند اين افراد در داخل هم فتنه کرده‌اند با اين وجود باز هم آقای عسگراولادی نگفته که اين‌ها فتنه‌ای انجام نداده‌اند. اين دعوای سياسی باثمری نيست و نبايد مواضع را نيز تند کرد.»

در عمل عسگراولادی راهی متفاوت از برخورد رسمی حکومت در مواجهه با جنبش سبز را باز کرد. اولین پیامد این ماجرا، زنده بودن مسئله رهبران نمادین جنبش سبز است و بطلان ادعای حکومت را آشکار می‌سازد که آنها را تمام شده تلقی می‌کند. موسوی و کروبی هنوز آن قدر داخل نظام سیاسی وزن دارند که پیرامون آنها چنین چالش و جنجالی به پا می‌شود. این اتفاق در تضاد یا خلاف نظر رهبری است که چندی پیش، موسوی و کروبی را در زمین و ملاءاعلی، سیه‌رو معرفی کرد.

هم‌چنین اسدالله بادامچیان که در بخش تندروی جمعیت موتلفه اسلامی قرار دارد؛ در پشتیبانی از عسگراولادی گفته است: «عسگراولادی را همه به خوبی می‌شناسند. وی به ایمان، تقوا، پاکی و انصاف و عدالت شهره است. عسگراولادی نمونه‌ای بارز از ولایت‌پذیران در انقلاب اسلامی است. عسگراولادی مواضع اخیر را از روی تکلیف شرعی خویش اتخاذ کرده است.»

بادامچیان تاکید کرده که عسگراولادی درصدد است باب جدیدی را در سپهر سیاسی ایران باز کند و هر کس نقدی به اظهارات او دارد، طرح کند تا پاسخ آن را بگیرد. او گفته است: «گروه‌های مخاطب عسگراولادی از راهی که این انقلابی متعهد و متدین برایشان باز کرده است، برای تصحیح اشتباهات و بازگشت از خطاها استفاده کنند که فرصت‌ها همواره کوتاه مدت هستند.»

در این میان از همه صریح‌تر علی مطهری به حمایت از عسگر اولادی پرداخت. البته نامه‌نگاری‌ها و موضع‌گیری‌های عسگراولادی در هفته گذشته فاقد انسجام بوده است. وی کوشیده با مرزبندی با اصلاح‌طلبان و بخش افراطی اصول‌گرایان خود را در میانه قرار دهد و موضع متمایز بگیرد.

به نظر می‌رسد که عسگراولادی در اثر نگرانی از خوردن برچسب نزدیکی به رهبران نمادین جنبش سبز یا همسویی با مخالفان، بین دو طرف نوسان کرده است. او از سویی به صراحت می‌گوید موسوی و کروبی را مجرم نمی‌داند اما از سوی دیگر در پاسخ به حسین شریعتمداری تقصیر آنها را کمتر از آمریکا، انگلستان و اسرائیل به عنوان سران فتنه نمی‌داند.

عسگراولادی از ابتدا تا اکنون قصد خود را مذهبی و فاقد انگیزه‌های سیاسی اعلام کرده است. به عنوان مثال در مصاحبه با هفته‌نامه آسمان می‌گوید: « من براي تلطيف فضای سياسي کشور احساس وظيفه شرعی کردم که در آستانه انتخابات آينده فضای منازعه را به رقابت تبديل کنم، انجام تکليف ملاحظه و مصلحت‌سنجی و سن و سال ندارد.»

در ادامه خبرنگار می‌پرسد :چه لحظه‌ای به اين نتيجه رسيديد که بايد بياييد و بگوييد ميرحسين و کروبي سران فتنه نيستند و اين چنين بايد بر مواضع خود پافشاري کنيد؟ عسگر اولادي در پاسخ می‌گوید :«شب عاشورای امسال بود که به اين نتيجه رسيدم بايد اين حرف را بزنم. همواره سعی کرده‌ام تا به مسائل منصفانه نگاه کنم. تلاش داشته‌ام تا مرده‌بادها و زنده‌بادها اثری بر من نداشته باشد. من به عنوان يک شهروند ايراني حق دارم نظر حقيقي خود را بگويم. فتنه اتفاق افتاد و مؤسسان فتنه، آمريکا، اسرائيل و انگليس بودند من به اين مسئله رسيده‌ام و بنابر فهم و اجتهاد خودم پاي مواضعم می‌ايستم.»

جدی‌ترین اثر موضع عسگراولادی و صف‌بندی ایجاد شده، تغییر فضای داخل حاکمیت از دو قطبی به چند قطبی است. جناح میانه و کارگزاران قدیمی اصول‌گرایان تمایل دارند صف خود را از بخش جدید و تند رو جدا کرده و به عنوان یک جریان سوم در بین اصلاح‌طلبان و جناح پادگانی- امنیتی حکومت و طرفداران اعمال ولایت مطلقه، گسترده و بدون محدودیت رهبری ایجاد کنند.

اما انگیزه واقعی عسگراولادی چه همان که می‌گوید باشد و چه نباشد، سخنان وی تاثیرات مشخصی در عرصه سیاسی دارد. این پسامد شکاف داخلی اصول‌گرایان را گسترش داده و به سمت تمایزیابی بیشتر سوق می‌دهد. حمایت لاریجانی و بادامچیان نیز این تصور را قوت می‌بخشد که وی تنها نیست.

در عمل عسگر اولادی راهی متفاوت از برخورد رسمی حکومت در مواجهه با جنبش سبز را باز کرد. اولین پیامد این ماجرا، زنده بودن مسئله رهبران نمادین جنبش سبز است و بطلان ادعای حکومت را آشکار می‌سازد که آنها را تمام شده تلقی می‌کند.

موسوی و کروبی هنوز آن قدر داخل نظام سیاسی وزن دارند که پیرامون آنها چنین چالش و جنجالی به پا می‌شود. این اتفاق در تضاد با خلاف نظر رهبری است که چندی پیش، موسوی و کروبی را در زمین و ملاءاعلی، سیه‌رو معرفی کرد.

آنها نه تنها چنین نیستند بلکه مقاومت و پرداخت هزینه، این دو را نزد اکثر مردم ایران سرفراز کرده است. حتی کار به جایی رسده که در داخل جاکمیت و رجال قدیمی و استخوان‌دار جناح راست نیز نظر خامنه‌ای در این خصوص با بی‌اعتنایی مواجه می‌شود.

فضایی که پیرامون مواضع عسگر اولادی ایجاد شد، در عمل و به صورت عینی نشان داد موسوی و کروبی تاثیرگذار هستند و مسیری که پیموده‌اند و مقاومتی که نشان دادند؛ آثار مهم‌تری از رویکرد‌های انتخابات‌محور و محافظه‌کارانه برخی از اصلاح‌طلبان داشته است.

در عین حال، جدی‌ترین تبعات موضع‌گیری عسگر اولادی و صف‌بندی ایجاد شده، تغییر فضای داخل حاکمیت از دو قطبی به چند قطبی است. جناح میانه و کارگزاران قدیمی اصول‌گرایان تمایل دارند صف خود را از بخش جدید و تند رو جدا کرده و به عنوان یک جریان سوم بین اصلاح‌طلبان و جناح پادگانی- امنیتی حکومت و طرفداران اعمال ولایت مطلقه، گسترده و بدون محدودیت رهبری ایجاد کنند.

تصویر دلخواه حاکمیت و رهبری ایجاد دوگانه نظام و فتنه، با حاکمیت تک حزبی اصول‌گرایان است. این حاکمیت تک‌ حزبی نیز باید مرتب به پاکساری و حاشیه‌ای کردن نیرو‌های قدیمی و مخالف دخالت رهبری در تمامی جزئیات و بلاموضوع کردن سیاست بپردازد.

تصویر دلخواه حاکمیت و رهبری ایجاد دوگانه نظام و فتنه، با حاکمیت تک حزبی اصول‌گرایان است. این حاکمیت تک‌ حزبی نیز باید مرتب به پاکساری و حاشیه‌ای کردن نیرو‌های قدیمی و مخالف دخالت رهبری در تمامی جزئیات و بلاموضوع کردن سیاست بپردازد. اما آنگونه که بادامچیان به صراحت ذکر کرده است، اصول‌گرایان منتقد وضع موجود ترجیح می‌دهند فضای چند قطبی ایجاد شود. چنین فضایی منافع و امتیازات بیشتری برای جمعیت موتلفه، ائتلاف پیروان امام و رهبری، فراکسیون رهروان ولایت، جامعه روحانیت مبارز تهران و... دارد.

اما آنگونه که بادامچیان به صراحت ذکر کرده است، اصول‌گرایان منتقد وضع موجود ترجیح می‌دهند فضای چند قطبی ایجاد شود. چنین فضایی منافع و امتیازات بیشتری برای نیرو‌های وابسته به جمعیت موتلفه، ائتلاف پیروان امام و رهبری، فراکسیون رهروان ولایت، جامعه روحانیت مبارز تهران و... دارد.

این نیرو‌ها و از جمله خود عسگر اولادی ضمن رد برخورد تند و بستن کامل پرونده اصلاح‌طلبان، انتظار دارند رهبران نمادین جنبش سبز و افرادی چون سید محمد خاتمی، از مواضع اختیار کرده در سال‌های اخیر عقب‌نشینی کرده و با پذیرش خطا فصل جدیدی در مناسبات خود با حکومت بگشایند و در عوض با اقرار به اشتباه، از مزیت سیاست‌ورزی در داخل نظام سیاسی برخوردار شوند. امری که دستکم بعید است در خصوص موسوی و کروبی تحقق یابد.

این موضع‌گیری، جناح میانه اصول‌گرایان را از موضع دفاعی در برابر اتهام "ساکتین فتنه" در آورد و در حالت تهاجمی قرار داد. اینک بخش افراطی اصول‌گرایان به جای آنکه رقیب خود در داخل این جبهه را به سکوت و مماشات با جنبش سبز متهم کند، مجبور شده وارد این بحث شود که بین موسوی و کروبی و سیستم‌های امنیتی غرب و اسرائیل تفاوتی نیست و بازگشت آنها به عرصه سیاسی برای نظام هزینه‌های جبران نشدنی دارد.

همچنین این شکاف، فضای امنیتی علیه رهبران نمادین جنبش سبز را خواهی نخواهی می‌شکند و عرصه را برای تحرک مدافعان موسوی و کروبی و حامیان شکست و رفع حصر از آنها هموار می‌کند.

بنابراین موضع‌گیری عسگر اولادی ابعادی فراتر از خواست وی پیدا کرده و می‌رود تا تحولات و تغییرات در صف‌بندی‌های داخل اصول‌گرایان را شکل داده و واگرایی درون آنها را شتاب بخشد.

اگر نیرو‌های سنتی، عملگرا و بخش میانه‌رو اصول‌گرایان بتوانند با موفقیت؛ صفوف خود را متمایز کنند، آن‌گاه فضای سیاسی در داخل حاکمیت تغییر پیدا کرده و به نوعی روند‌های سیاسی تقویت می‌شود.

نتیجه این امر کاهش فضای پلیسی در حدی نه چندان زیاد خواهد بود. ولی همین کاهش می‌تواند در تحرک بخشی به فعالیت منتقدین موثر واقع شود. چه بسا بر خلاف خواست عسگر اولادی اظهاراتش به جای اینکه جلوی دعوا و جنگ در انتخابات را بگیرد، خود تنور منازعه را گرم تر نماید.

به نظر می‌رسد هر چقدر زمان انتخابات ریاست جمهوری یازدهم نزدیک تر می‌شود، انشقاق و تجزیه اصول گرایان نیز آهنگ سریع تری پیدا می‌کند. این روند و تاثیر متقابل آن در شکاف دولت- ملت و برخورد اپوزیسیون قابلیت چالشی کردن انتخابات پیش رو را دارد.

سپاه یارانه‌ای محمود احمدی‌نژاد

politics — Thu, 17 Jan 2013 08:42:44 +0000

ناصر کرامتی

ناصر کرامتی – مردمی در ایران وجود دارند که زندگی آنان به یارانه‌های پرداختی از طرف دولت احمدی‌نژاد وابسته است. افرادی که جایی گذرا و گنگ در تحلیل‌ها دارند و عوامِ بی‌خبر از سیاست نام می‌گیرند. اما آنها از طریق دریافت "یارانه ها" دارای گرایش سیاسی شده‌اند.

از نظر این افراد گرانی در همه دولت‌های قبلی وجود داشته است و هیچ راهی برای مقابله با گرانی به جز افزایش درآمد مردم وجود ندارد. از آنجا که سطح دستمزدها در ایران با وجود کاهش ۱۱۰ درصدی ارزش پول ملی همچنان ثابت مانده است تنها راه افزایش درآمد از نظر مردم فرو دست جامعه، دریافت یارانه‌های نقدی است.

محمود احمدی‌نژاد به خوبی توانسته است به کسانی که نیاز حیاتی به پول یارانه‌ها دارند بقبولاند که گرانی‌ها و وضعیت بد اقتصادی ایران ناشی از کارشکنی‌های مجلس ایران و تحریم‌های آمریکا است و دولت او در این میان بی‌تقصیر و البته قربانی است. آنان در انتخابات آینده ریاست جمهوری به هر فردی که دنبال کننده سیاست‌های احمدی‌نژاد باشد رای خواهند داد.

در روز دوشنبه ۱۸ دی ماه ۱۳۹۱ اعلام شد که یارانه نقدی مربوط به این ماه به حساب سرپرستان خانوار واریز شده و قابل برداشت در روز ۱۹ دی ماه است.

همچون ۲۲ نوبت قبلی، بسیاری از کسانی که روز پرداخت یارانه‌ها کار بانکی داشتند، سعی کردند کارهای خود را به یک روز قبل یا بعد از ۱۹ دیماه انتقال دهند چرا که تقریبا هر ایرانی می‌داند که در روز پرداخت یارانه‌ها، دستگاه‌های خودپرداز و بانک‌ها در تسخیر صف‌های طویل مردمی است که برای گرفتن پول هجوم آورده‌اند. در این اوقات، معمولاً تا چند روز بانک‌ها فقط به حساب‌های مخصوص خود سرویس می‌‌دهند و شبکه بین بانکی در ایران مختل می‌شود.

افرادی که موضوع این گزارش هستند، معمولاً در نخستین دقایق بامداد یا صبح خیلی زود به دستگاه‌های خودپرداز مراجعه می‌کنند و برای گفتگو با آنان باید سحرخیز بود!

محمد، کارگر تراشکاری – ساعت ۴ صبح

− چرا این موقع برای گرفتن یارانه خود به دستگاه خودپرداز مراجعه کرده‌اید؟

− از خانه تا کارگاه یک ساعت و نیم فاصله است. باید ۷ صبح دفتر امضا کنیم. بعضی وقت‌ها دستگاه خراب است. کاغد ندارد، پول ندارد، قطع است. مجبور می‌شوم چند بانک را بروم. جلوی هر دستگاهی هم یک صفی هست بالاخره.

− کس دیگری نیست یارانه را بگیرد؟ همسرتان یا بچه‌ها...

− نه! زنم بلد نیست با دستگاه کار کند. روزهای یارانه (پرداخت یارانه) خیابان‌ها شلوغ است. موتوری‌ها کیف زن‌ها را می‌زنند و می‌روند. کل زندگی ما همین پول است. این پول را بدزدند صاحب خانه اثاث را می‌ریزد توی کوچه!

«اگر کسی کاندید ریاست جمهوری شود و بگوید یارانه‌ها را قطع می‌کنم اما قیمت‌ها را بر می‌گردانم به وضعیت قبل، به او رای نمی‌دهم. مردم خر نیستند. توی این مملکت اگر قیمت یک چیزی رفت بالا، رئیس جمهور که هیچ، رهبر هم سهل است، خود خدا بیاید روی زمین بگوید برگردد نمی‌شود. یارانه‌ها را قطع ‌کنند همه چیز هم گران‌تر می‌شود. هر کس بخواهد یارانه‌ها را قطع کند، می‌خواهد همین لقمه نان خالی سر سفره ما را هم بردارد.»

− چندتا بچه دارید؟
− سه تا
− چقدر به حسابتان واریز می‌کنند؟
− ۲۲۷ هزار تومان. خورده‌اش را هم که نمی‌دهند.
− خودتان چقدر حقوق می‌گیرید؟
− ۳۵۰ هزار تومان
− مگر قرارداد یا بیمه ندارید؟
− نه!

− شما کارگر فنی هستید، چرا دنبال کار پردرآمدتری نمی‌روید؟
− من فنی نیستم. من فقط یک قطعه می‌زنم. بقیه‌اش را بلد نیستم. همه ما قبلاً قراردادی بودیم اما کم کم کار خوابید. بازار خراب شد. صاحب کارگاه می‌خواست کارگاه را بفروشد. باز خدا پدر و مادرش را بیامرزد. شورا درست کردیم. رفتند حرف زدند. قرار شد قراردادها را باطل کند. بیمه هم نریزد و حقوق‌ها بشود ۳۵۰ هزار تومان. قرار شد وقتی کار رونق گرفت دوباره بیمه و قرارد داشته باشیم اما هر روز بدتر شد. خیلی کارگاه‌ها را فروخته‌اند و تعطیل کرده‌اند. می‌ترسم این کار را هم ول کنم، زن و بچه‌ام گرسنه بمانند. در این مملکت همینجوری کار پیدا نمی‌شد. در این اوضاع که اصلا پیدا نمی‌شود.
− فکر می‌کنید این اوضاع اقتصادی و وضع کشور در این دو سال به چه خاطر است؟
− تحریم‌ها، انتخابات، نیروگاه اتمی، دعوای جناح‌ها
− انتخابات قبلی به چه کسی رای دادید؟
− موسوی!
− انتخابات بعدی دوست دارید چه کسی رئیس جمهور شود؟
− احمدی‌نژاد!
− احمدی‌نژاد دو دوره‌اش تمام شده است. نمی‌تواند دوباره رئیس جمهوری شود.
− هر کس دنبال رو احمدی‌نژاد باشد به او رای می‌دهیم. هر کس مطمئن باشیم یارانه‌ها را قطع نمی‌کند به او رای می‌دهیم. حقوق من کامل می‌رود برای کرایه خانه. از پول یارانه‌ها برای خورد وخوراک خرج می‌کنیم. یارانه‌های نباشد باید کاسه گدایی دستمان بگیریم. نه پس‌انداز داریم، نه اضافه کاری است، نه هیچ یاوری.
− اگر کسی کاندید ریاست جمهوری شود و بگوید یارانه‌ها را قطع می‌کنم اما قیمت‌ها را بر می‌گردانم به وضعیت قبل، به او رای می‌دهید؟
− نه!

− چرا؟

− مردم خر نیستند. توی این مملکت اگر قیمت یک چیزی رفت بالا، رئیس جمهور که هیچ، رهبر هم سهل است، خود خدا بیاید روی زمین بگوید برگردد نمی‌شود. قیمت تاکسی را می‌برند بالا دولت هرچه بخشنامه می‌کند فایده ندارد. یارانه‌ها را قطع می‌کنند همه چیز هم گران‌تر می‌شود. هر کس بخواهد یارانه‌ها را قطع کند، می‌خواهد همین لقمه نان خالی سر سفره ما را هم بردارد.

علیرضا، ۳۵ ساله – ساعت ۶ صبح
− حقوق شما چقدر است؟
− من حقوقی ندارم. هشت ماه است که بیکار هستم. از جائی که کار می‌کردم اخراج شدم. بعضی وقت‌ها می‌روم برای مردم کار انجام می‌دهم. بار خالی می‌کنم، خانه تمیز می‌کنم و از این کارها اما همیشه کار نیست و هنوز دنبال کار می‌گردم.
− در حال حاضر مخارج خانه را از کجا تامین می‌کنید؟

− همین کارها و یارانه‌ای که می‌گیرم.
− شما که شغلی ندارید پس چرا اینقدر زود برای گرفتن یارانه خود به بانک آمده اید؟

− برای اینکه زن و بچه‌ام گرسنه‌اند. بیشتر از یک هفته است خرجی نداریم. گفتم قبل از اینکه بیدار شوند کمی خرید کنم برایشان.

− خانواده شما چند نفره است؟

− چهار نفر. یک بچه یک‌ساله دارم که در مخارج‌اش مانده‌ام. بدن همسرم ضعیف شده و دکترها می‌گویند مقدار شیر کافی برای سیر کردن او را ندارد. شیر خشک و غذای کمکی نوشته‌اند اما خیلی گران است و فعلاً پولی برای خرید این چیزها نداریم.

− کرایه خانه نمی‌دهید؟
− تا سال قبل کرایه می‌دادیم اما وقتی اخراج شدم خانه را پس دادیم و الان ۲ تا از اتاق‌های خانه مادرم را گرفته‌ایم و می‌نشینیم. هم مادرم در سختی است و هم خود ما، اما چاره‌ای نیست.

«این احمدی‌نژاد می‌خواهد یارانه‌ها را زیاد کند اما این نماینده‌های از خدا بی‌خبر قبول نمی‌کنند. خدا لعنت‌شان کند. چشم ندارند ببینند دو قران از پول‌های مملکت به بدبخت بیچاره‌ها برسد. در انتخابات بعدی به احمدی‌نژاد یا کروبی رای می‌دهم. هر دو نفرشان گفتند رییس جمهور شوند به هر نفر در ماه پول می‌دهند. اگر هیچیک شرکت نکردند، هرکس به فکر مردم بود و دو قران کف دست مردم گذاشت به او رای می‌دهیم. اما به هر کس رای بدهم به این لاریجانی بی‌پدر و مادر رای نمی‌دهم.»

− موافق هستید اوضاع به حالت قبل برگردد، یارانه‌ها حذف شوند و اجناس ارزان‌تر شود؟
− نه. وقتی پولی نباشد دیگر ارزان و گران فرقی ندارد. باز پول این یارانه‌ها هست و به زخمی می‌زنیم. حالا شما بگو اصلا قیمت‌ها نصف بشود، وقتی کار نداریم و پولی برای خرید نیست به چه دردی می‌خورد؟
− فکر می‌کنید این وضعیت بد اقتصادی و بیکاری گسترده به چه دلیل است؟
− تحریم، بی مسئولیتی و شکم سیری حکومتی‌ها، دزدی آقا زاده‌ها، بی‌علمی و بی‌کیفیتی صنایع، واسطه‌گری و دلالی..
− در انتخابات قبلی یه چه کسی رای دادید؟

− احمدی‌نژاد!

− در انتخابات بعدی دوست دارید چه کسی رای بیاورد؟
− دوره احمدی‌نژاد که تمام شده. اگر کروبی بیاید به کروبی رای می‌دهم وگرنه هر کس که یارانه‌ها را قطع نکند و بیشتر کند. هر کس احمدی‌نژاد بگوید.

− آقای کروبی بعد از انتخابات قبلی در حبس خانگی است. اجازه نمی‌دهند در انتخابات شرکت کند.

− ای آقا! دیگر من و شما که نباید اینقدر ساده باشیم. به نفع‌شان باشد دزد را از زندان بیرون می‌آورند. مگر «رفیق‌دوست» نبود؟ کروبی که مثل رفیق‌دوست دزدی نکرده. نهایت طرفدارهایش ریخته‌اند در خیابان شعار داده‌اند. این دعواها سیاسی است.

مرضیه، خانه‌دار – ۷ صبح

− همسر شما چه کاره است؟
− شوهرم خودکشی کرد و مرد. شوهر ندارم آلان.
− خیلی متاسفم. قصد ناراحت کردن شما را نداشتم.
− خواهش می‌کنم.
− در آمد خودتان از چه طریقی تامین می‌شود؟
− حقوق کمیته امداد، قالی‌بافی، یارانه‌ها، کمک‌های برادرم و پولی که بعضی وقت‌ها زن‌های محل کمک می‌کنند.
− حقوق کمیته امداد چقدر است؟
− هفتاد هزار تومن.

− بچه هم دارید؟
− دو تا
− با پول یارانه‌های چکار می‌کنید؟
− کرایه خانه می‌دهم.
− اگر پرداخت یارانه‌ها دیر و زود شود و چکار می‌کنید؟
− با صاحب خانه حرف می‌زنم و کارت یارانه را می‌دهم دست‌اش امانت تا واریز کنند. مرد خوبی است. اهل نماز و روزه است. اگر یک هفته دیر و زود شود بی‌آبرویی نمی‌کند.
− اگر یارانه‌ها را قطع کنند چه می‌کنید؟
− خدا نکنه آقا. زبانت را گاز بگیر. به خدا بدبختی می‌گیردمان اگر یارانه‌ها نباشه. این احمدی‌نژاد می‌خواهد یارانه‌ها را زیاد کند اما این مفت خورها (نماینده‌ها)ی از خدا بی خبر قبول نمی‌کنند. خدا لعنت‌شان کند. چشم ندارند ببینند دو قران از پول‌های مملکت به بدبخت بیچاره‌ها برسد.
− در انتخابات قبلی به چه کسی رای دادی؟
− کروبی!
− در انتخابات بعدی به چه کسی رای می‌دهید؟
− یا احمدی‌نژاد یا کروبی!
− اینها را برای ریاست جمهوری بهتر می‌دانید؟
− هر دو نفرشان گفتند رئیس جمهور بشوند به هر نفر پول می‌دهند هر ماه. خدا از بزرگی کم‌شان نکند. دلسوز مردم هستند.
− اگر هیچ کدام اینها در انتخابات شرکت نکنند آن وقت به چه کسی رای می‌دهید؟
− نمی‌دانم. باید ببینیم چه شعارهایی می‌دهند. هر کس به فکر مردم بود و دو قران کف دست مردم گذاشت به او رای می‌دهیم. اما به هر کس رای بدهم به این لاریجانی بی‌پدر و مادر رای نمی‌دهم.

حسن، کشاورز - هشت صبح

− درآمد شما در ماه چقدر است؟
− حقوق یارانه یا پول زراعت؟

− هر دو! هر کدام چقدر است؟
− حقوق یارانه ۵۰۰ هزار تومن. پول زراعت هم ماهی نیست. ما حساب و کتابمان با شما شهری‌ها فرق دارد. ما تقریباً به پائیز معلوم‌مان می‌شود چقدر روزی‌مان بوده. پول کشت را آن موقع وصول می‌کنیم. ماهی نیست. کشاورز به سال یک بار درآمد دارد. حالا دولت گندم بخرد، نخرد، برف و سرما محصول را نزند، چکی که می‌دهند کلاهبرداری نباشد، معلوم نمی‌کند.

«من از همین احمدی‌نژاد خوشم آمد که جلوی هاشمی ایستاد. دزدی‌ها را رو کرد. پشت پرده را ریخت بیرون. از هاشمی نترسید. موسوی هم خوب بود اما موسوی جلوی این ترسیده بود. زبان‌اش می‌لرزید. کروبی خوب بود اما زبان نداشت و شهری‌ها بهش رای ندادند؛ گفتند لر است، دهاتی است. دفعه قبل ما به کروبی رای دادیم. همه روستا به کروبی رای داد اما هاشمی نگذاشت بالا بیاید. اما احمدی‌نژاد حریف هاشمی شد. برای ما بهتر شد.»

− حسن آقا بزنم به تخته درآمد شما خوب است. شما چرا اینقدر زود برای گرفتن پول آمده‌اید بانک؟
− الحمدالله. زیاد نیست اما همینی که هست شکر. با ماشین ده ساعت ۷ صبح می‌رسیم شهر. رفتم درمانگاه برای سینه‌ام فشاری (اسپری) گرفتم و حالا که بر می‌گردم باید وسایل بخریم. گفتم پول به جیبمان باشد، می‌رویم بازار دست خالی بر نگردیم ده.

− خانواده شما چند نفره است؟
− ۱۱ نفریم
− هیچ کدام ازدواج نکرده‌اند؟
− ۲ تای اولی زن گرفته‌اند پیش خود ما هستند. دخترم را هم به یک ماه دیگر شوهر می‌دهم. بزرگ می‌شوند و می‌روند. بچه کجا برای آدم مانده که اینها بمانند. بروند به خوشی و سلامتی.

− پس بیشتر از ۱۱ نفر هستید. با عروس‌هایتان ۱۳ نفر می‌شوید.
− یارانه عروس‌هایم را هنوز نرفتیم به اداره، درست کنیم. دست پدرشان است. می‌آورند برایشان. من هم ازشان نمی‌گیرم. کراهت داره پول زن به خرجی قاطی بشه. پول را می‌دهم به خودشان بروند رخت و لباس بخرند، هر کاری دوست دارند بکنند. تا زنده‌ام خودم خرجشان را می‌دهم وقتی مُردم هم پسرهایم باید خرج بدهند. پول دختر مردم مال خودش است. پول یارانه زنم را هم به خودش می‌دهم.
− احتیاج شما به پول یارانه زیاد است یا کم؟ یعنی اگر نباشد زندگی لنگ می‌زند؟
− پسرم بنویس تا بدانند کشاورز به این پول احتیاج دارد. گزائل (گازوئیل) گران شده، برنج، نان، خوراک حیوان، کود، سم و همه چیز گران شده. گرانی بیشتر به کشاورز زده است تا بقیه. کسی که سر ماه حقوق می‌گیرد زندگی‌اش را هر ماه می‌گرداند اما ما تا محصول جمع نشود پولی نداریم. زن و بچه ما بعضی وقت‌ها لنگ پول نان هستند. وقتی پول به بانک است یا چک داده‌اند اما حساب خالی است خرجی از کجا بیاوریم؟ الحمدالله من محتاج نیستم. زراعت دارم. حیوان دارم اما خوش‌نشین چه؟ کارگر روزمزد چه؟ خانوار هست که مَردشان مُرده و زن‌اش با بچه کوچک، با دختر دم بخت مانده است. اینها باید از کجا بیاورند بخورند؟
− در انتخابات قبلی به چه کسی رای دادید؟
− احمدی‌نژاد!
− بچه هایتان به چه کسی رای دادند؟
− خودم شناسنامه هایشان را برداشتم و همه به احمدی‌نژاد رای دادیم.
− یعنی خودتان به جای بچه‌هایتان رای دادید؟
− در روستا همه ما را می‌شناسند. مشکلی نیست. به حضرت ابوالفضل رای زیادی ندادم! به اندازه بچه‌هایم رای دادم. دولتی‌ها (ناظران) هم بودند و شناسنامه‌ها را شمردند!
− در انتخابات بعدی به چه کسی رای می‌دهید؟
− اگر این رفسنجانی بگذارد به یکی که غمخوار مردم و کشاورز باشد.
− انتخابات که دست هاشمی رفسنجانی نیست.
− ساده نباش جوان. همه امور دست هاشمی است. مملکت دست بچه‌های این است. ثروتی به مملکت نیست مال هاشمی نباشد. خامنه‌ای هم ازش می‌ترسد. بیاید در انتخابات اجازه نمی‌دهد کسی رئیس جمهور شود.
− ولی انتخابات دو دوره قبل هاشمی در انتخابات شرکت کرد و شکست خورد.
− مردم خسته شده بودند. آخر چقدر این می‌خواهد در راس باشد؟ این همه ثروت بس نیست؟ هیچ کس در این مملکت سیرمانی ندارد. من از همین احمدی‌نژاد خوشم آمد که جلوی هاشمی ایستاد. دزدی‌ها را رو کرد. پشت پرده را ریخت بیرون. از هاشمی نترسید. موسوی هم خوب بود اما جلوی این (احمدی‌نژاد) ترسیده بود. زبان‌اش می‌لرزید. کروبی خوب بود اما زبان نداشت و شهری‌ها بهش رای ندادند؛ گفتند لر است، دهاتی است. دفعه قبل ما به کروبی رای دادیم. همه روستا به کروبی رای داد اما هاشمی نگذاشت بالا بیاید. اما احمدی‌نژاد حریف هاشمی شد. برای ما بهتر شد.

رضا، ۲۷ ساله – مدیر!

− مستقل هستید یا هنوز با خانواده زندگی می‌کنید؟
− من سرپرست خانواده هستم.
− درآمد شما در ماه چقدر است؟
− من خودم کار نمی‌کنم. بچه‌ها را مدیریت می‌کنم. جنس برای‌شان می‌برم. جا‌به‌جایشان می‌کنم. مزاحمشان بشوند از آنها حمایت می‌کنم. حساب و کتاب‌هایشان را درست می‌کنم.
− منظورتان از بچه ها، بچه‌های شرکت است یا...؟
− نه. برادرها و خواهرها خودم و بچه‌های عمویم!
− آنها چکار می‌کنند؟
− در مترو، پارک‌ها و بقیه جاها دست‌فروشی می‌کنند.

− چند مدت است که پدرتان فوت کرده‌اند؟
− زنده است. با عمویم قاچاق کرده است. دو نفری در زندان هستند.
− خیلی ببخشید. فکر کردم...
− نه آقا راحت باش. برای ما با مرده فرقی ندارند. هیچ وقت بالای سر ما نبودند که زنده و مرده آنها فرقی داشته باشد.
− پس شما سرپرستی خانواده عموی خود را هم بر عهده دارید.
− بله!

«در انتخابات قبلی نتوانستم رای بدهم. شوهرم با گلدان کوبیده بود توی کمرم و ۲۰ روز توی رختخواب افتاده بودم. در انتخابات بعدی به کسی رای می‌دهم که یارانه‌ها را بیشتر کند. احمدی‌نژاد با بقیه فرقی ندارد. در قافله دزد‌ها پسر پیغمبر را سر دسته نمی‌کنند. همه‌شان دزد هستند. اگر برای رای نبود این پول را نمی‌داد. احمدی‌نژاد قیافه ندارد، مثل خاتمی زبان‌باز نیست. بین بالائی‌ها دعواست برای این‌که رای مردم بدبخت و بیچاره را داشته باشد این پول‌ها را می‌دهد. ما راضی هستیم.»

− روی هم چند نفر هستید؟
− شش نفر ما هستیم و چهار نفر زن عمو و بچه‌ها
− شما بزرگترین فرزند دو خانواده هستید؟
− نه. پسر بزرگ عمویم از من بزرگ‌تر است اما تزریقی است. از خانه انداختم‌اش بیرون.

− پول یارانه‌ها سهم مهمی در زندگی شما دارد؟
− برای امثال ما یک ریال هم یک ریال است. پول نباشد زندگی نداریم. یارانه باشد یا نباشد ما کار می‌کنیم اما این پول اختلاف قیمت جنس‌های قدیم و جدید را برای ما پر می‌کند.
− با پول یارانه‌ها چکار می‌کنید؟

− هزینه رفت و آمد بچه‌ها و دو کرایه خانه را می‌دهیم. البته کفاف نمی‌دهد. یک چیزی باید روی آن بگذاریم.

− در انتخابات قبلی به چه کسی رای دادید؟
− بین موسوی و رضائی دو دل بودم. وقتی دیدم رای موسوی زیاد است به رضائی رای دادم!
− چرا؟
− حکومت از رای زیاد می‌ترسد. قدرت دست یک گروه باشد بهتر است تا پخش شود. وقتی قدرت پخش شود همه گروه‌ها سهم می‌خواهند و چیزی به مردم نمی‌رسد. در ایران باید همه قدرت را بدهند دست سپاه. تکلیف مملکت روشن‌تر می‌شود. فرماندهان اینقدرخورده‌اند که سیر شده‌اند. زیر دست‌ها هم بلاخره سیر می‌شوند. بدترین کار در ایران این است که یک دزد را از ریاست بردارند! تازه این دزدیده و چشم و دل‌اش سیر شده. وقتی از بغل دهان‌اش می‌خواهد یک قطره بیرون بچکد، او را عوض می‌کنند. کسی که جدید آمده باید چند سال بخورد تا سیر شود. وقتی سیر می‌شود و به فکر مردم می‌افتد دوباره عوض‌اش می‌کنند. احمدی‌نژادی‌ها بمانند بهتر است.

فریبا، ۳۸ ساله − ۶ صبح
− چرا اینقدر زود برای گرفتن یارانه به بانک آمده‌‌اید؟
− باید قبل از اینکه سر کار بروم برای صبحانه بچه‌ها چیزی بخرم.
− شغل شما چیست؟
− از مادر یکی از همسایه‌ها پرستاری می‌کنم تا از اداره برگردد.
− در آمد شما چقدر است؟
− ماهی ۱۵۰ هزار تومن می‌گیرم. بعضی وقت‌ها خوار و بار هم می‌دهند.
− چقدر یارانه می‌گیرید؟
− ۱۸۲ هزار تومان
− یارانه شما از حقوقتان بیشتر است؟
− بله. اگر نبود که...
− همسرتان چقدر درآمد دارد؟
− شوهر ندارم. ما را ول کرد و رفت با یک زن دیگر!
− هیچ کمک مالی‌ای به شما نمی‌کند؟
− نه. رفته است.
− هزینه کرایه خانه هم دارید؟
− بله. ماهی ۱۶۰ هزار تومان کرایه خانه می‌دهم.

− مگر یارانه‌ها به حساب سرپرست خانوار واریز نمی‌شود؟
− کارت یارانه را قایم کرده بودم توی گونی برنج. بعد از اینکه رفت نامه از اهل محل و کلانتری جمع کردم و بردم دادگاه. اول خیلی اذیت کردند اما اینقدر رفتم و آمدم و مردم کمک کردند که حکم گرفتم یارانه بچه‌ها به حساب خودم بشود.
− اگر یارانه‌ها را نبودند هزینه مسکن را از کجا تامین می‌کردید؟
− چند ماه اولی که این نامرد فرار کرد همه پول را می‌دادم کرایه خانه. می‌شود نان نخورد؛ اما نمی‌توان کرایه خانه را نداد! یک زن تنها با سه تا بچه کجا بروم؟ آن وقت‌ها با کمک چند نفر از زن‌های اهل خیرِ محل، شکم بچه‌ها را سیر می‌کردم. از مغازه نسیه می‌گرفتم. پنج شنبه‌ها می‌رفتم بهشت زهرا و خیرات جمع می‌کردم برای بچه‌ها. خیلی بدبختی کشیدم اما حالا خودم زندگی را می‌چرخانم.

− در انتخابات قبلی به چه کسی رای دادید؟
− نتوانستم رای بدهم. شوهرم با گلدان کوبیده بود توی کمرم و ۲۰ روز در رختخواب افتاده بودم.
− انتخابات آینده به چه کسی رای می‌دهید؟
− هر کس یارانه‌ها را بیشتر کند.
− از دولت احمدی‌نژاد راضی هستید؟
− در قافله دزد‌ها پسر پیغمبر را سر دسته نمی‌کنند. همه‌شان دزد هستند. احمدی‌نژاد با بقیه فرقی ندارد. اگر برای رای نبود این پول را نمی‌داد. احمدی‌نژاد قیافه ندارد، مثل خاتمی زبان باز نیست. بین بالائی‌ها (سران حکومت) دعواست. احمدی‌نژاد برای اینکه رای مردم بدبخت و بیچاره را داشته باشد این پول‌ها را می‌دهد. ما راضی هستیم. هر کس به مردم پول بدهد مردم در دعوای از ما بهتران طرفدار او هستند!

بالا گرفتن واگرایی در حاکمیت ایران

politics — Mon, 31 Dec 2012 08:54:37 +0000

علی افشاری

علی افشاری - در هفته‌های اخیر چند اتفاق سیاسی مهم در ایران رخ داده که به رویارویی‌های داخل بلوک قدرت شکل مشخص‌تری بخشیده است. این تحول در چگونگی شکل‌گیری آرایش انتخاباتی در سال آینده مهم است و صف‌بندی‌های تازه‌ی پس از فروپاشی ائتلاف فراگیر اصول‌گرایان را هم پدیدار می‌سازد.

به‌خلاف پاره‌ای از ادعا‌ها، وحدت اصول‌گرایان و اجماع آنها حول محور مشترک، افسانه‌ای بیش نیست. نیرو‌هایی که با پیوند جناح راست و برکشیدگان رهبری در دهه‌های هفتاد و هشتاد برای احیای گفتمان بازسازی شده دهه شصت و از صحنه به در کردن اصلاح‌طلبان گرد هم آمدند، روز به‌ روز فاصله بیشتری از یکدیگر می‌گیرند.

در کانون افزایش واگرایی‌های اخیر محمود احمدی‌نژاد قرار داشت. مصاحبه مطبوعاتی وی اگر چه مانند سابق تهاجمی نبود، اما باز هم شامل تهدید به افشاگری بود. احمدی‌نژاد از ۳۰۰ نفری سخن گفت که ۶۰ درصد منابع بانکی را گرفته‌اند و پس نمی‌دهند. او هم‌چنین مدعی آمادگی دولت برای ۵ برابر کردن رقم یارانه‌ها شد. امری که به هر حال برای طبقات محروم جذابیت دارد.

سخنان احمدی‌نژاد شکاف بین قوای سه‌گانه را تشدید کرد تا بار دیگر نا کارامدی نسخه‌های تجویزی رهبری برای وحدت صوری و دستوری سران سه قوه معلوم شود. محسنی اژه‌ای سخنگوی قوه قضائیه به میدان آمد و از رئیس جمهور خواست تا اسامی را رسما اعلام کند. دولت عقب ننشست و از زبان غلامحسین الهام ، سخنگوی دولت گفت که اسامی به دستگاه قضائی داده شده و تعداد متخلفان که پشت‌گرم به حمایت در رده بالای قدرت هستند، بیش از ۳۰۰ نفر است.

اینک توپ در زمین قوه قضائیه است. البته هزینه‌های بالا و تبعات غیرقابل پیش‌بینی اعلام اسامی بدهکاران بزرگ بانکی می‌تواند افشاگری‌ها را در محدوده تهدید لفظی متوقف گرداند. امری که طی ۷ سال ریاست جمهوری احمدی‌‌نژاد رخ داده و او از این حربه تنها برای جلو بردن مقاصد سیاسی و عقب نشاندن مخالفان استفاده کرده است. البته روند مبهم رسیدگی به بزرگترین اختلاس تاریخ ایران که با توصیه رهبری به بررسی آرام و کنترل شده صورت گرفت، نشان می‌دهد که نظام سیاسی دیگر هیچ پروایی از انتساب فساد اقتصادی در سطح گسترده ندارد.

حبیب‌الله عسگراولادی دبیر جبهه پایداری شده اما تفاوت آشکار اظهارات وی و یار تشکیلاتی‌اش اسدالله بادامچیان نشان می‌دهد که فعلا همگرایی در داخل این مجموعه بالا نیست. عسگراولادی که در خلوت ابایی از برجسته کردن تمایز خود با بادامچیان ندارد، به صراحت موسوی و کروبی را از "فتنه‌گری" تبرئه کرد و گفت «آنها بازی فتنه دشمنان انقلاب و غرب را خورده‌اند.» حال آن که بادامچیان اصرار دارد که حداقل موسوی از ابتدا نفوذی بوده است. مواضع عسگراولادی می‌تواند به منزله چراغ سبزی به اصلاح‌طلبان باشد و نوعی سمت‌گیری به سوی دولت وحدت ملی تفسیر شود.

علی لاریجانی هم به صحنه آمد و اعلام کرد در برابر تصمیمات غیرقانونی احمدی‌نژاد خواهد ایستاد. محمدرضا باهنر نیز وعده افزایش یارانه احمدی‌نژاد را عملی تبلیغاتی توصیف کرد. بخشی از نمایندگان منتقد دولت هم با فشار بر وزیر کار به خاطر تداوم مدیریت مرتضوی در سازمان تامین اجتماعی جبهه دیگری در مصاف دولت و مجلس گشودند.

احمدی‌نژاد باز دست به برکناری وزیری دیگر زد. این بار قرعه به نام مرضیه وحید دستجردی وزیر بهداشت خورد. زمانی رئیس دولت دهم انتصاب وی بعنوان اولین وزیر زن در جمهوری اسلامی را از افتخارات خود می‌دانست اما او اینک مشمول غضب احمدی‌نژاد شده است. هنوز دلیل قطعی افول ستاره اقبال وزیر بهداشت در دولت مهرورزی معلوم نیست ولی از قرائن چنین به نظر می‌رسد که مقاومت در خصوص دستور برکناری باقر لاریجانی و علنی کردن تعلل دولت در واریز بودجه دارو از مهم‌ترین عوامل بوده‌اند.

ممکن است ایستادگی خانم وزیر خوشایند احمدی‌نژاد نبوده که استقلال رای وزیران و زیردستان را در شیوه مدیریتی مورد نظرش بر نمی‌تابد. سمت‌گیری منفی احمدی‌نژاد ظاهرا متوجه برادران لاریجانی و موتلفین سیاسی آنها بوده اما در عین حال می‌تواند هدف بزرگ‌تر افشاء یا تهدید محافل نزدیک به رهبری را نیز دنبال کند.

این اقدامات احمدی‌نژاد، تصور برنامه داشتن جریان سیاسی متبوع او در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم و تداوم حضور چالشی در عرصه سیاسی را قوت بخشید. جریان میانه‌رو و افراطی اصول‌گرایان هر کدام با این حرکت‌ها مخالفت کرده‌اند. اما طیف سنتی آشکارا ناخشنودتر بود. البته آنها از این تهدید با بزرگنمائی به منزله فرصتی برای وحدت بین صفوف خود و ترمیم شکاف‌ها نیز استفاده می‌کنند.

تغییر احتمالی وزیر کشور و معلوم شدن تیم اجرائی انتخابات ۹۲ می‌تواند تصویر بهتری از طرح حلقه یاران احمدی‌نژاد در رقابت‌های پیش‌رو ارائه دهد.

اما واکنش‌ به فعالیت‌های شبه‌انتخاباتی و زودهنگام غلامعلی حداد عادل نیز لایه مهم دیگری از تحولات در حاکمیت بود. جامعه روحانیت مبارز تهران با صدور بیانیه‌ای ضمن محکوم کردن تلویحی اقدامات بحران‌ساز احمدی‌نژاد، تروئیکای حداد عادل، قالیباف و ولایتی را به‌خاطر حرکات وحدت‌شکن و تفرقه‌افکن سرزنش کرد.

از قرار معلوم قالیباف نیز به صورت غیرعلنی گلایه کرده است که قرار نبوده حداد توافق مربوطه را آشکار سازد. جبهه پایداری نیز که به دو شاخه قم و تهران منشعب شده، از این ائتلاف و تک‌روی حداد عادل ناخرسند است. آنها در جریان مذاکرات قرار نداشته‌اند، همچنین این جبهه قبلا مواضع تندی علیه قالیباف گرفته بود و او را از مصادیق "ساکتین فتنه" می‌دانست. حال معلوم نیست چگونه این تعارض حل خواهد شد، اما رویکرد حمایتی این جبهه از حداد عادل برقرار است و نارضایتی آنها جنبه مخالفت و تقابل ندارد.

جبهه پیروان خط امام و رهبری با محوریت جمعیت موتلفه اسلامی نیز فعالیت‌های انتخاباتی خود را با جدیت ادامه می‌دهد. به نظر می‌رسد این جریان به همراه جامعه روحانیت مبارز تهران در صدد حضور جدی در انتخابات و معرفی کاندیدای متمایز باشد. اینک موقعیت این جریان شبیه جناح خط امام در اوائل رهبری خامنه‌ای است.

اصول‌گرایان در حال پیدا کردن سیمایی جدید هستند. وضعیت کنونی شکننده است و جابجایی‌های غیر مترقبه‌ای را می‌توان انتظار کشید. آنچه مشخص است نظام در حال گذار به یک وضعیت سیاسی جدید است. اصلاح‌طلبان و جریان هاشمی رفسنجانی بخت بسیار کمی در جلوگیری از این گذار دارند و اتفاق فوق به معنای پایان نقش‌آفرینی موثر آنها در نظام خواهد بود. در برنامه طراحی شده، جریان احمدی‌نژاد باید به حاشیه برود و رهبری نیز توازنی بین اصول‌گرایان سابقا متحد و اکنون رقیب برقرار سازد تا نشانگر تکثری در حاکمیت باشد. تکثری که البته کاذب است.

حبیب‌الله عسگراولادی دبیر این جبهه شده اما تفاوت آشکار اظهارات وی و یار تشکیلاتی‌اش اسدالله بادامچیان نشان می‌دهد که فعلا همگرایی در داخل این مجموعه بالا نیست. عسگراولادی که در خلوت ابایی از برجسته کردن تمایز خود با بادامچیان ندارد، به صراحت موسوی و کروبی را از "فتنه‌گری" تبرئه کرد و گفت «آنها بازی فتنه دشمنان انقلاب و غرب را خورده‌اند.» حال آن که بادامچیان اصرار دارد که حداقل موسوی از ابتدا نفوذی بوده است. مواضع عسگراولادی می‌تواند به منزله چراغ سبزی به اصلاح‌طلبان باشد و نوعی سمت‌گیری به سوی دولت وحدت ملی تفسیر شود.

البته در سومین سالگرد ۹ دی که در ادبیات حکومت به‌منزله خروش مردم و پایان دادن به جنبش سبز تعریف می‌‌شود، چهره تندرویی مانند علم‌الهدی امام جمعه مشهد نیز موضع خود در باره رهبران نمادین جنبش سبز را تعدیل کرد و آنها را "فتنه‌گر" ندانست بلکه کسانی نامید که بستر "فتنه" را فراهم ساختند. بنابراین چه ‌سا سخنان عسگراولادی در چارچوب طرح جدید حاکمیت برای کاستن از بار اتهامات موسوی و کروبی باشد. امری که ممکن است طلیعه کاستن از فشار بر روی آنها در آستانه انتخابات شود.

نتیجه تحولات فوق، افزایش شکاف بین جریان احمدی‌نژاد و بخش میانه‌رو و سنتی اصول‌گرایان است. بخش افراطی نیز در مقابل جریان احمدی‌نژاد موضع گرفته ولی شدت آن آشکارا کمتر در سایرین است. هم‌چنین نطق رسایی در صحن علنی مجلس علیه هاشمی رفسنجانی و خانواده‌اش تضاد بین لایه جدید اصول‌گرایان با قوه قضائیه و کارگزاران قدیمی نظام را متبلور ساخت.

تاکنون حداد عادل به طور نسبی بیشتر فعالیت انتخاباتی داشته است اگر چه هنوز کاندیداتوری او قطعی نیست. محسن رضایی، مصطفی پورمحمدی و محمد شریعتمداری هم آمادگی خود برای شرکت در رقابت‌های انتخاباتی را اعلام کرده‌اند. اما آنها در متن مسابقه قرار ندارند و حداکثر حاشیه میدان را پر می‌کنند.

اصول‌گرایان در حال پیدا کردن سیمایی جدید هستند. وضعیت کنونی شکننده است و جابجایی‌های غیر مترقبه‌ای را می‌توان انتظار کشید. آنچه مشخص است نظام در حال گذار به یک وضعیت سیاسی جدید است. اصلاح‌طلبان و جریان هاشمی رفسنجانی بخت بسیار کمی در جلوگیری از این گذار دارند و اتفاق فوق به معنای پایان نقش‌آفرینی موثر آنها در نظام خواهد بود.

در برنامه طراحی شده، جریان احمدی‌نژاد باید به حاشیه برود و رهبری نیز توازنی بین اصول‌گرایان سابقا متحد و اکنون رقیب برقرار سازد تا نشانگر تکثری در حاکمیت باشد. تکثری که البته کاذب است. اما چالش‌ها و سنگلاخ‌هایی در راه است که به راحتی اجازه نمی‌دهد طرح دلخواه بخش مسلط قدرت در عمل پیاده شود.

تعارض‌ها و باز شدن جبهه‌های جدید، اختلافاتی جدی در حوزه قدرت هستند و بهیچوجه حالت نمایشی و فریبکارانه ندارند. البته ممکن است در صورت بروز جنبش اعتراضی قوی یا شکل‌گیری اپوزیسیونی قدرتمند، این شکاف‌ها موقتا به تعلیق در بیایند و وحدتی موقتی در برابر دشمن مشترک بر قرار گردد. در حال حاضر چنین شرایطی وجود ندارند. لذا می‌توان به صورت منطقی انتظار داشت چندپارگی‌ها در داخل حاکمیت افزایش یافته و صف‌بندی‌های جدید تثبیت گردند.

نبرد قدرت در آیینه وزارت بهداشت

politics — Sat, 29 Dec 2012 21:43:35 +0000

احسان مهرابی

احسان مهرابی - شاید او تنها نماینده اصولگرایی باشد که یک مجلس اصولگرا را فرمایشی خوانده است، وقتی همکارانش در مجلس پنجم برای مخالفت با کلیات بودجه دولت خاتمی با اوهمراهی نکردند. او این روزها درحالی کرسی وزارت خود را از دست داده که از جمله افراد موثر برای گرفتن پست وزارت کشور از عبدالله نوری بود، در استیضاحی که به تعبیر خود او "عده‌ای افتیضاح می‌خواندند".

پای ثابت استیضاح وزرای دولت خاتمی که درباره انتصاب‌ها از عبدالله نوری سئوال می‌کرد، این روزها خود قربانی اصرار بر یک انتصاب شده است. در روزهایی که احمدی‌نژاد «چشم دیدن برادران لاریجانی را ندارد» مرضیه وحید دستجردی برادامه کار باقر لاریجانی اصرار داشت و این اصرار کار دستش داد. علی لاریجانی رئیس مجلس وقتی به اصرار برادر در یک سخنرانی حاضر شده بود، به شوخی گفت: «برادرش برایش زحمت درست کرده است.». این باراما شکرآب شدن روابط احمدی‌نژاد با برادران لاریجانی، هم برای باقر لاریجانی زحمت درست کرده و هم برای مرضیه وحید دستجردی.

دستجردی از همان اول هم دلش با احمدی‌نژاد راست نبود، اما احمدی نژاد وزیر زن می‌خواست و او هم پس از سال‌ها دوری از قدرت، کرسی وزارت. به‌خلاف احمدی‌نژاد، دستجردی از همان ابتدا در خانواده‌ای متنفذ بزرگ شده بود و پدرش «دکتر سیف‌الله وحید دستجردی» پس از انقلاب ۱۶ سال رئیس سازمان جمعیت هلال احمر بود. او هم جا پای پدرگذاشت، پزشک شد و در نهایت هم به سیاست روی آورد و به مجلس چهارم رفت.

اوج فعالیت‌های سیاسی دستجردی در مجلس پنجم بود، همکاری دراستیضاح وزیران دولت خاتمی و مخالفت با برنامه‌های دولت. تا آن‌جا که با همفکرانش به‌خلاف رسم معمول تصمیم گرفتند برای اولین بار به کلیات بودجه ارسالی از دولت رای منفی دهند. رئیس جلسه آن روز مجلس اما حسن روحانی بود و مشی میانه‌روانه‌اش اجازه این کار را نمی‌داد، پس با دفتر رهبری تماس گرفت و پس از آن نمایندگان به کلیات بودجه رای مثبت دادند.

مرضیه وحید دستجردی این بدعهدی همکاران را تاب نیاورد و مجلسی که خود نماینده اش بود را مجلسی فرمایشی خواند. این عبارت را چند ماه پیش از آن دانشجویان شرکت‌کننده در مراسم تقدیر از عبدالله نوری در دانشگاه تهران پس از رای عدم اعتماد مجلس پنجم به کار برده و بابت آن توسط رسانه‌های اصول‌گرا بسیار نکوهش شده بودند.

مرضیه وحید دستجردی مانند دیگرنمایندگان اصول‌گرا پس از مجلس پنجم به کارپزشکی خود بازگشت و به‌خلاف آنان در مجالس اصول‌گرای هفتم و هشتم، هوس نمایندگی به سرش نیفتاد. اما پیشنهاد وزارت، آن هم به عنوان اولین وزیر زن جمهوری اسلامی برایش وسوسه‌انگیز بود.

اولین وزیر زن کابینه عنوان موفق‌ترین وزیر را برای دستجردی به همراه نداشت، هر چه نباشد، او وزیر دولت احمدی نژاد بود و گرفتار در ژست‌ سرزدن‌های شبانه به اورژانس و قول برای پیگیری کاهش هزینه‌های درمان برای محرومان. احمدی‌نژاد انتقاد از خود را از دیگر وزرای خود هم برنتافته است. اولین وزیر زن اما گویا از خود چنان مطمئن بود که از تخصیص نیافتن ارز به دارو گفت و این ضرب‌المثل رسانه‌ها شد که «به زین اسب یارانه داده‌اند و به دارو نداده‌اند.»

او که در جلسه استیضاح عبدالله نوری مرتبا از حجت شرعی برای عزل و نصب‌ها می‌پرسید، مخالفت برخی مراجع با وزارت زنان برایش حجت شرعی ایجاد نمی‌کرد. این شد که وزارت را پذیرفت تا به تعبیر خودش «فرصتی باشد برای این‌که زنان هم بگویند ما می‌توانیم.» در روز رای اعتماد، هم سوابق آشنایی با حوزه بهداشت را به رخ می‌کشید و هم ۸ سال نمایندگی در مجلس را. به نمایندگان مجلس هم گفت که «به قول برخي آقايان بي‌عرضه هم نبوده‌ام.»

اولین وزیر زن کابینه عنوان موفق‌ترین وزیر را برای او به همراه نداشت، هر چه نباشد، او وزیر دولت احمدی نژاد بود و گرفتار در ژست‌ سرزدن‌های شبانه به اورژانس و قول برای پیگیری کاهش هزینه‌های درمان برای محرومان. او درنهایت مجبور شد بگوید: «هر ساله بین ۵ تا ۷ و نیم درصد مردم به علت هزینه‌های بیماری‌های صعب‌العلاج به زیر خط فقر می‌روند.»

وزارت بهداشت به دلیل دردسرهایش از وزارتخانه‌های مورد علاقه احمدی‌نژاد برای دخالت نبود. اما این وزارتخانه هم از تصمیمات آنی و خلق‌الساعه دور نماند و در همان ابتدای وزارت دستجردی تصمیماتی چون ادغام دانشگاه علوم پزشکی ایران و دانشگاه علوم پزشکی تهران صدای بسیاری را درآورد. دستجردی در حالی از وزارت بهداشت می‌رود که طرح پزشک خانواده اش هم به نتیجه‌ای نرسیده است. موفقیت در برنامه‌ها اما دلیلی برای تنبیه یا تشویق او نبود.

او دست روی موضوعی گذاشت که نقطه حساسیت احمدی‌نژاد است. انتقاد علنی از برنامه‌های دولت را احمدی‌نژاد از دیگر وزرای خود هم برنتافته است. اولین وزیر زن اما گویا از خود چنان مطمئن بود که از تخصیص نیافتن ارز به دارو گفت و این ضرب‌المثل رسانه‌ها شد که «به زین اسب یارانه داده‌اند و به دارو نداده‌اند.»

دعوای انتخابات ریاست جمهوری آینده هم زودتر از همه دامن دستجردی را گرفت. هر چه نباشد انتخابات آینده جنگ بین اصول‌گرایان و احمدی‌نژاد است و رفتن به این جنگ یاران امین می‌خواهد. رسم سیاست در جمهوری اسلامی این بوده که در سال آخر دولت، وزرا در جست و جوی رئیس جمهور آینده‌ باشند و هماهنگ شدن برای رفتن به کابینه او. احمدی‌نژاد اما دوست دارد تاکید کند که با روسای جمهورپیشین متفاوت است و اگر وزیری این چنینی در کابینه خود بیابد تغییرش می‌دهد، حتی اگر روز آخر دولت باشد.

برکناری دستجردی، شاید پیام احمدی‌نژاد به دیگر وزرا هم باشد. پیام این‌که باید بین او، برادران لاریجانی و دیگر اصول‌گرایانی که سودای ریاست جمهوری دارند یکی را انتخاب کنند، چرا که وقتی احمدی‌نژاد با وزیری که در مصاحبه تلویزیونی به او نمره بیست داده این‌گونه رفتار کند تکلیف دیگران معلوم است.

آنانی که رفتارهای پیشین احمدی‌نژاد را دیده‌اند البته به این نمره‌ها دل نمی‌بندند چرا که خاطره تمجید احمدی‌نژاد از محمود فرشیدی در جلسه استیضاح و پس از آن عزل او را فراموش نکرده‌اند. پس این جمله را رحیمی که گفته بود « تا زمانی که آقای احمدی‌نژاد هست، وحید دستجردی هم در کابینه خواهد بود» در کنار جمله غلامحسین الهام سخنگوی دولت می‌گذارند که خبر برکناری وزرای کشور و اقتصاد احمدی‌نژاد را دروغ سیزده خوانده بود. دروغ سیزده‌ای که چند روز بعد، تعبیر به حقیقت شد.

مرضیه وحید دستجردی البته شاید پشیمان نباشد، چرا که اگر باز هم در غیاب رقابت اصلاح‌طلبان، دولت آینده به اصول‌گرایان برسد بعید نیست او در دولت بعد صندلی نیمه کاره وزارت را دوباره تحویل بگیرد. بد اقبالی او شاید این است که اصول‌گرائی‌اش اجازه نمی‌دهد با شورای نگهبان دربیفتد وگرنه شاید او پس از لقب اولین وزیر زن، به سودای لقب اولین رئیس جمهور زن ایران نیز می‌افتاد.

استارت حداد عادل برای ریاست جمهوری یازدهم

politics — Fri, 21 Dec 2012 23:49:22 +0000

علی افشاری

علی افشاری - نزدیک به شش ماه به انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری مانده است. هنوز زود است که سیمای نهائی رقابت‌های این انتخابات معلوم شود. به‌خصوص که این بار حاکمیت سعی دارد هر طور شده مدت زمان رقایت‌ها و بحث‌های انتخاباتی را کوتاه کند تا احتمال تنش و خارج شدن انتخابات از مسیر متعارف و طبیعی‌اش کم‌تر شود.

در دوره پیش نیز آرایش نهائی صحنه انتخابات در ماه‌های آخر و بعد از تعطیلات نوروز مشخص شد. معمولا کسانی که قرار است کاندیداهای اصلی باشند از چند ماه قبل فعالیت خود را شروع می‌کنند. شروع تور سخنرانی غلامعلی حداد عادل در دانشگاه‌ها و نشست‌های منظم وی با باقر قالیباف و علی‌اکبر ولایتی، گمانه‌ای در خور اعتنا است که بخشی مهمی از معادلات انتخابات ۱۳۹۲ را روشن می‌سازد. به خصوص که حدس زده می‌شود حضور وی در صحنه انتخاباتی متکی به حمایت رهبری به عنوان قدرتمندترین بازیگر صحنه انتخاباتی باشد.

گرچه پس از ناکامی حدادعادل در مصاف با لاریجانی بر سر ریاست مجلس نهم، پیش‌بینی می‌شد وی از دور رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری کنار برود، اما گویا چنین نشده و پدر عروس دوم رهبری در سودای نشستن بر مسند ریاست جمهوری است.

حداد عادل مدعی شده که خودش، ولایتی و قالیباف ائتلافی را تشکیل داده‌اند تا در نهایت آن کس که در نظرسنجی‌ها جلوتر بود، در صحنه باقی بماند و دیگران از وی حمایت کنند. در انتخابات مجلس نهم ،حداد عادل اگرچه در هر دو لیست رقیب قرار داشت، ولی شیب وی بیشتر به سمت جبهه پایداری بود و نهایتا این جبهه در انتخابات ریاست مجلس نهم از وی حمایت کرد. اما ولایتی و قالیباف در جبهه متحد اصول‌گرایان بودند و در اردوگاه مقابل جبهه پایداری قرار داشتند.

سخنرانی‌های حداد عادل در هفته‌های اخیر بیش از پیش شده‌اند. او در دانشگاه‌های تهران، مازندران و کرمان سخنرانی کرده و قرار است به‌زودی به دعوت بسیج دانشجوئی دانشگاه شیراز در خصوص نقد عملکرد مجلس نهم صحبت کند. در هفته دوم آذر ماه فیلمی مستند از زندگی وی در صدا و سیما پخش شد که از دید ناظران کاملا جنبه تبلیغاتی داشت. سفر او به قم و دیدار با مراجع نیز در محافل سیاسی، عملی انتخاباتی تفسیر شده است. با قرار دادن این موارد در کنار هم، می‌توان نتیجه گرفت که به احتمال زیاد حداد عادل کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری خواهد شد.

یکی از انتقادات طیف تندروی اصول‌گرایان به بخش‌های میانه‌رو و سنتی اصول‌گرایان، حضور قالیباف و دادن کرسی نمایندگی به او در فرمول ۷+۸ بود. به باور آنها قالیباف در محکومیت رهبران نمادین جنبش سبز تعلل کرده و مخالفت لازم را بروز نداده است. اما حال گویا چرخشی در معادلات قدرت پیش آمده است. امری که کاملا در ساخت قدرت جمهوری اسلامی مرسوم و متداول است. شکاف‌ها و دسته‌بندی‌ها در درون حکومت به‌جای آن‌که متکی بر تمایز دیدگاه‌های سیاسی، نظری و اقتصادی باشد؛ بیشتر مبتنی بر فاصله و دوری و نزدیکی به قدرت است.

حداد عادل هم‌چنین اظهار داشته است که شاید در صورت پیروزی، قالیباف را به عنوان معاون اول خود برگزیند. سخنرانی‌های حداد عادل نیز در هفته‌های اخیر بیش از پیش شده‌اند. او در دانشگاه‌های تهران، مازندران و کرمان سخنرانی کرده و قرار است به‌زودی به دعوت بسیج دانشجوئی دانشگاه شیراز در خصوص نقد عملکرد مجلس نهم صحبت کند.

در هفته دوم آذر ماه فیلمی مستند از زندگی وی در صدا و سیما پخش شد که از دید ناظران کاملا جنبه تبلیغاتی داشت. سفر او به قم و دیدار با مراجع نیز در محافل سیاسی، عملی انتخاباتی تفسیر شده است. با قرار دادن این موارد در کنار هم، می‌توان نتیجه گرفت که به احتمال زیاد حداد عادل کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری خواهد شد.

جبهه پایداری، جمعیت رهپویان، جمعیت ایثارگران و طیف تندروی اصول‌گرایان و لایه‌های نظامی و امنیتی حکومت حامی او هستند. می‌توان حدس زد چهره‌هایی مثل مصباح یزدی، احمد جنتی، شیخ محمد یزدی، ابوالقاسم خزعلی، صفار هرندی، محمدی گلپایگانی، احمد سالک، حسین شریعتمداری، روح‌الله حسینیان، اسماعیل کوثری، احمد خاتمی، پناهیان، کامران لنکرانی و ذاکری از او حمایت خواهند کرد. دستگاه بیت رهبری با میدان‌داری داماد حدادعادل، مجتبی‌خامنه‌ای و ماشین رای حکومت نیز در خدمت او خواهد بود.

دشوار بتوان تصور کرد حضور حداد عادل در صحنه انتخابات ریاست جمهوری بدون هماهنگی و کسب اجازه از خامنه‌ای صورت گرفته باشد. اگرچه هنوز به قطعیت نمی‌توان گفت او گزینه مورد نظر رهبری برای ریاست جمهوری آینده است. اما شواهدی را می‌توان مشاهده کرد که ترکیب حدادعادل و قالیباف، انتظارات رهبری و نیرو های تحت امرش را برآورده می‌سازد.

وفاداری، پیوند خانوادگی و تبعیت محض حدادعادل مزیت اصلی وی برای رهبری است که انتظار دارد رئیس جمهور، معاون اجرائی ولی فقیه باشد و به دنبال تقویت دوگانگی ساختار قدرت و دامن زدن به شکاف بین نهادهای انتخابی و انتصابی نرود.

حداد به شهادت سابقه‌اش در این زمینه نمره بالایی می‌گیرد. اما مشکل جدی در اینجا است که او مزیت دیگری ندارد. نه سخنور و جریان‌ساز است تا بتواند بخشی از جامعه را بسیج کند و نه حمایت پررنگی نزد کارگزاران قدیمی نظام دارد. توانایی اجرائی و سیاسی وی نیز پایین است. ناتوانی حداد در مدیریت مسائل قوه مجریه و حل بحران‌های محتمل آتی برای رهبری مشکل‌آفرین خواهد بود. خامنه‌ای در عین حال که رئیس جمهور ضعیف و مطیع را می‌پسندد، می‌خواهد وی ویترین خوبی نیز باشد و مسائل ظاهرا به دوش او نیفتد تا رهبری بتواند به راحتی از پشت پرده و بدون پذیرش مسئولیت، مسائل را هدایت کند.

دشوار بتوان تصور کرد حضور حداد عادل در صحنه انتخابات ریاست جمهوری بدون هماهنگی و کسب اجازه از خامنه‌ای صورت گرفته باشد. اگرچه هنوز به قطعیت نمی‌توان گفت او گزینه مورد نظر رهبری برای ریاست جمهوری آینده است. اما شواهدی را می‌توان مشاهده کرد که ترکیب حداد عادل و قالیباف، انتظارات رهبری و نیروهای تحت امرش را برآورده می‌سازد. وفاداری، پیوند خانوادگی و تبعیت محض حداد عادل مزیت اصلی وی برای رهبری است که انتظار دارد رئیس جمهور، معاون اجرائی ولی فقیه باشد و به دنبال تقویت دوگانگی ساختار قدرت و دامن زدن به شکاف بین نهادهای انتخابی و انتصابی نرود.

حداد عادل آشکارا فاقد چنین ویژگی است. حضور قالیباف در کنار وی می‌تواند تا حد زیادی نقص‌های مدیریتی و قابلیت سیاسی پایین وی را پوشش دهد اما نمی‌تواند ضعف او در ایفای نقش ظاهری و غیرواقعی رئیس‌جمهور مستقل و خوداتکاء را ایفا نماید.

فقدان سابقه مبارزاتی و انقلابی در خور توجه پیش از انقلاب و دریافت بورسیه از دفتر فرح پهلوی یکی از نقاط آسیب‌پذیر جدی حدادعادل است. او پیش از انقلاب نه تنها از فعالیت‌های انقلابی گریزان بود، بلکه دیگران را نیز توصیه به پرهیز از این عرصه می‌کرد. البته وی مدافع حکومت شاه نیز نبود. بلکه کلا دیدگاه سیاسی نداشت.

شاید از این کمبودهای حداد بتوان نتیجه گرفت که رهبری در نهایت از وی چشم‌پوشی خواهد کرد. اما دست رهبری به‌خصوص با توجه به تجربه محمود احمدی‌نژاد زیاد باز نیست. اگر اولویت وی انتخاب فردی وفادار و کاملا همراه باشد، آن‌گاه می‌تواند از دیگر ضعف‌ها صرف‌نظر کند.

البته باید توجه داشت که رهبری تنها بازیگر میدان نیست و او دیگر قدرت فائقه قبلی را ندارد تا نظرش را به صورت کامل بر اصول‌گرایان تحمیل کند. هم‌چنین خواست وی در رقابتی شدن انتخابات نیز محدوده دخالتش را محدود می‌سازد. او ممکن است در نزدیک کردن قالیباف و ولایتی به حدادعادل نقش داشته باشد اما نامحتمل است که صحنه را به صورت کامل از وجود رقبای جدی برای حدادعادل خالی کند.

رقبای جدی حداد با توجه به نبود فضای مشارکت برای نیروهای اصلی اصلاح‌طلبان، جریان احمدی‌نژاد و طیف سنتی اصول‌گرایان هستند. باید دید با توجه به جدائی قالیباف و ولایتی که به نظر می‌رسد دیگر تمایلی برای کاندیداتوری ندارند، جبهه پیروان خط امام و رهبری و جامعه روحانیت مبارز تهران چه تصمیمی می‌گیرند. آیا مانند انتخابات ریاست مجلس نهم روی موضع مستقل خود می‌ایستند و برنامه انتخاباتی‌شان را جلو می‌برند یا ترجیح می‌دهند نقش‌آفرینی جدی نداشته باشند .

هم‌چنین باید پرسید که سمت‌گیری نهائی انتخاباتی حلقه یاران احمدی‌نژاد چه خواهد شد؟ تقریبا می‌توان گفت اگر حمایت رهبری پشت سر حدادعادل باشد، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم از وی حمایت خواهد کرد یا جلویش نخواهد ایستاد.

ماه‌های آینده تکلیف پاسخ به سئوالات فوق را روشن خواهد ساخت اما تا اینجا می‌توان گفت فعالیت‌های معطوف به انتخابات حدادعادل بخش مهمی از پازل انتخابات ۱۳۹۲ را معلوم کرده است.