خشونت جنسی

خانه پرنقش و خیال مردانگی

arezoo — Sat, 23 Feb 2013 09:05:42 +0000

کارا عبدلملکی

کارا عبدلملکی – «آکادمی موسیقی گوگوش» نیاز به معرفی ندارد، مانند صد‌ها برنامه‌ای که از شبکه‌هایی مانند «من و تو» و «فارسی۱» پخش می‌شوند، این برنامه نیز در ایران و در میان ایرانیان طرفداران بسیاری پیدا کرده است. این برنامه شبیه برنامه‌های تلوزیونی پرطرفدار و عامه پسند مانند American Idol، The X-Factor، Britain’s Got Talent در آمریکای شمالی و اروپاست که به شوهای استعدادیابی یا Talent Show معروف هستند.

در جوامع توسعه یافته و پساصنعتی، این شکل از برنامه‌ها در کنار سریال‌های موسوم به Soap Opera و سریال‌های کمدی‌ Sit-Com به عنوان سمبل فرهنگ عامه، اعتیاد توده‌ها به تلویزیون و بی‌مطالعه‌گی نام برده می‌شود. مخاطبان این‌ها نیز اغلب نوجوانان و جوانان هستند،

سیل توهین‌های رکیک جنسی که به پشتوانه سه هزار و اندی اعضای این صفحه به سمت امیرحسین روانه است، بی‌درنگ اثبات می‌کند که نهاد مردسالاری سلطه جویانه در ایران چه خشونت بار و بی‌رحمانه عمل می‌کند.

اما از آنجایی که در ایران روند مدرنیزاسیون نا‌همگون و تنها با توجه به بخش صنعت و با غفلت از بخش فرهنگ صورت گرفته، این برنامه‌ها به همراه سریال‌های نازل آمریکای لاتین و فیلم‌های رده B هالیوودی، تبدیل به یک فعالیت خانوادگی و بهانه‌ای برای شب نشینی شده‌اند. شاید، مقصر اصلی در محبوبیت چنین برنامه‌های ماهواره‌ای، کیفیت نازل و ملال‌آوربودن مثال‌زدنی برنامه‌های تلویزیون دولتی ایران باشد.

اخیرا حضور یکی از شرکت‌کنندگان در مسابقه آواز و موسیقی «آکادمی گوگوش» به نام امیرحسین، واکنش‌های بهت آوری را در پی داشته و دوباره ما را به این حقیقت تلخ واقف کرده که جامعه ایران، پیش از هر گونه توسعه‌ای، تشنه توسعه فرهنگی و تجددگرایی است تا در نتیجه آن حقوق اقلیت‌های قومی و مذهبی، دگرباشان جنسی و به طور کلی افرادی که به اصطلاح «عادی» نیستند به رسمیت شناخته شود.

سلطه مردانه

قضیه از این قرار است که امیرحسین، به عنوان یکی از شرکت‌کنندگان در این برنامه به خاطر ظاهر متفاوتش مورد استهزاء قرار گرفته و در فیسبوک صفحه‌ای با عنوان «کمپین تجاوز گروهی به امیرحسین» علیه او برپا شده است.

مردان همجنسگرا هویت جنسیتی کلاسیک را مورد تهدید قرار می‌دهند (نقاشی نازنین پوینده)

عمق فاجعه را وقتی بیشتر درک می‌کنیم که با جستجوی عبارت «کمپین تجاوز گروهی» در فیسبوک به تعداد بیشتری از این صفحات بر می‌خوریم که صرفا به این دلیل ساخته شده‌اند که صدا، چهره و یا آثار بازیگر یا خواننده‌ای با ذائقه طرفداران این صفحات همخوانی ندارد.

داستان صفحه خشونت به امیرحسین، درد آور‌تر از این حرف هاست. سیل توهین‌های رکیک جنسی که به پشتوانه سه هزار و اندی اعضای این صفحه به سمت امیرحسین روانه است، بی‌درنگ اثبات می‌کند که نهاد مردسالاری سلطه جویانه[۱] در ایران چه خشونت بار و بی‌رحمانه عمل می‌کند (امیرحسین البته پیرامون گرایش جنسی خودش هرگز صحبتی نکرده و مدعی همجنسگرایی نشده است).

به عقیده مایک دونالدسون، غیر همجنسگرایی و همجنس‌هراسی دو پایه اصلی سلطه مردان کلاسیک را تشکیل می‌دهند چرا که همجنسگرایی در مردان، ابهام‌های جنسیتی یا شباهت رفتاری مردان به زنان از هر نظر خطری را متوجه هویت سرکوبگر مردان کلاسیک می‌سازد.

قطع نظر از اینکه فردی همجنسگرا هست یا نیست، از منظر ساختارگرایانه، این پدیده اجتماعی به دلیل احساس نا‌امنی و ترسی است که مردان غیر همجنسگرا (Heterosexual) در برخورد با این سه هوویت جنسی دیگر تجربه می‌کنند:

۱- مردان همجنسگرا (Homosexual) به خاطر اینکه هویت جنسیتی کلاسیک را مورد تهدید قرار می‌دهند.

۲- مردانی که با کلیشه‌های معمول مردانگی همخوانی ندارند، یعنی کردار، آرایش و لباس پوشیدن‌شان در حصار تنگ مردانگی پر از خشونت و تستوسترون نمی‌گنجد. این‌ها را معمولاً با برچسب «شباهت به زن داشتن»[۲] تحقیر می‌کنند، که خود ذات زن‌ستیز مردانگی هژمونیک را عریان می‌کند.

۳- زنان همجنسگرا، به این دلیل که مردان را از چرخه فعالیت جنسی خارج می کند و تهدیدی بسیار جدی علیه سرکوبگری مردانه به شمار می‌روند. همجنسگرایی در زنان نقش سنتی مردان را در برآوردن نیازهای عاطفی و جنسی زنان به چالش می‌کشد و از این طریق دینامیک سرکوبگرانه در رابطه میان مردان و زنان را از میان بر می‌دارد که این خود قدمی در جهت عدالت اجتماعی و برابری جنسیتی است.

خشونت فیزیکی و کلامی، توسل به جوک‌های جنسیتی، بی‌عدالتی در محیط کار و تحصیل و قتل‌های ناموسی، همه و همه نتایج چنین سلسله مراتب قدرتی هستند که در راس هرم آن مرد غیر همجنسگرای کلاسیک و در کف هرم، مرد زن‌نما همراه با مرد و زن همجنسگرا قرار دارد. چنین تناسب قوایی حاصل دیدگاه قبیله‌ای و فرهنگ انسان‌های عصر توحش است. (نقاشی از نازنین پوینده)

دونالدسون اظهار می‌دارد که سلطه مردانه، علاوه بر تعریفی که آنتونیو گرامشی از آن به دست داده، شامل «اقناع اکثریت جمعیت از طریق رسانه و سازماندهی نهاد‌های اجتماعی است به شکلی که همه چیز عادی و طبیعی جلوه کند.»[۳] این بدان معناست که مردانگی کلاسیک از طریق خشونت علیه این سه گروه و با توجه به قدرتی که در فرهنگ عامه دارد، خود را از طریق ضدیت با دیگری تعریف می‌کند.

خشونت فیزیکی و کلامی، توسل به جوک‌های جنسیتی، بی‌عدالتی در محیط کار و تحصیل و قتل‌های ناموسی، همه و همه نتایج چنین سلسله مراتب قدرتی هستند که در راس هرم آن مرد غیر همجنسگرای کلاسیک و در کف هرم، مرد زن‌نما همراه با مرد و زن همجنسگرا قرار دارد. چنین تناسب قوایی حاصل دیدگاه قبیله‌ای و فرهنگ انسان‌های عصر توحش است که با وجود تلاش‌های خستگی ناپذیر جنبش‌های فمینیستی و جنبش‌های حقوق همجنسگرایان، همچنان در تمام نقاط دنیا از آمریکای شمالی گرفته تا خاورمیانه همچنان، به درجات متفاوت، رواج دارند.

بازگردیم به آکادمی گوگوش؛ گرایش جنسی یک فرد، مسئله‌ای کاملاً شخصی است. اینکه یک شرکت‌کننده در این برنامه- قطع نظر از گرایش جنسی‌اش- به دلیل استفاده از لوازم آرایشی یا گوشواره یا هر رفتار دیگری در دسته‌بندی‌های محدودی که سلطه مردانه، تهیه و بسته‌بندی کرده قرار نمی‌گیرد، مشکل از آن دسته‌بندی‌هاست. به عبارت دیگر زمانی که نظریه‌ای با واقیعت همخوانی ندارد، به جای انکار واقعیت، باید به فکر تصحیح نظریه بود. مشکل را باید در جامع نبودن دسته بندی‌های جنسیتی و وجود کلیشه‌های باستانی در اطراف آنان جستجو کرد.

تمامی نظریه‌پردازان حوزه مطالعات جنسیت بر این نکته توافق دارند که تنوع در آناتومی و روان انسان‌ها را دیگر نمی‌توان با دو گانه ساده انگارانه زن- مرد توضیح داد. حتی برخی مانند جودیت باتلر که شاید پر آوازه‌ترین نظریه‌پرداز در این حوزه باشد، پا را فرا‌تر نهاده، به درستی ادعا می‌کنند که چیزی به نام زن و یا مرد وجود ندارد.[۴] جنسیت، گرایش جنسی و هویت، نه به صورت قطبی بلکه به صورت طیفی در طبیعت وجود دارند که تعداد بسیاری از افراد لاجرم در دو سر طیف قرار نمی گیرند.

شالوده‌شکنی تقابل دوگانه زن- مرد

نظریه شالوده‌شکنی توسط ژاک دریدا، فیلسوف فرانسوی پایه‌گذاری شده. دریدا بر اساس نظریه ساختارگرایانه فردیناند دو سوسور، زبان‌شناس سوییسی، نشان می‌دهد که تقابل‌های دوگانه در زبان مانند زن- مرد، غرب- شرق، غیرهمجنسگرا- همجنسگرا و فرهنگ- طبیعت، تنها به خاطر قرارداد‌های زبانی هستند که طبیعی به نظر می‌رسند.

تحقیر مردی تنها به این خاطر که زن نماست، نمایانگر اعتقاد به سطح وجودی نازل‌تری برای زن است که خود تقابل دوگانه زن- مرد را، به غلط، تشدید می‌کند. دهشتناک‌تر از این تهدید کسی به آزار جنسی به هر دلیلی چیزی جز منطق حکومت اسلامی در کهریزک را به یاد نمی‌آورد. (کلاژ از رامین حائری‌زاده)

در دنیای واقع، هیچ مفهومی در تضاد با مفهومی دیگر تعریف نمی‌شود، بلکه درجات متفاوتی از ارتباط شاخص های جنسی، جنسیتی، فرهنگی، جغرافیایی و غیره وجود دارند. مفاهیمی همچون مردانگی، غیرهم جنس گرایی، فرهنگ، و غرب در برابر زنانگی، هم جنس گرایی، طبیعت و شرق تعریف نمی شوند بلکه درجاتی متفاوت از این ها همه باهم و توام در ارتباطی بسیار پیچیده به هم متصلند. از این روست که زبان به مثابه خانه‌ای پر نقش و نگار، اما کلنگی، از جای دادن همه اینان و ارتباط اینان در خود قاصر است. بر پایه شالوده‌شکنی، به عنوان یک نظریه پساساختارگرایانه، در صورتی که ما قصور ساختمان زبان را درک کنیم، آنگاه این خانه پر نقش و نگار را باید‌‌ رها کرد و به دنیای واقع وارد شد.

در این مورد خاص، تحقیر مردی تنها به این خاطر که زن نماست[۵]، نمایانگر اعتقاد به سطح وجودی نازل‌تری برای زن است که خود تقابل دوگانه زن- مرد را، به غلط، تشدید می‌کند. دهشتناک‌تر از این تهدید کسی به آزار جنسی به هر دلیلی چیزی جز منطق حکومت اسلامی در کهریزک را به یاد نمی‌آورد. نتیجه اینکه ما ایرانیان که مدعای فرهنگ چند هزار ساله ایرانی را با خود یدک می‌کشیم، برای نیل به دموکراسی، عدالت اجتماعی و برابری مسئولیم تا از خانه‌های پر نقش و نگار خیالی «من» رخت بربسته، قدم به دنیای واقع بگذریم. مردانگی سلطه‌جو نیز یکی از این خانه‌هاست که با تمام فریبندگی و اغواگری‌اش دیگر پاسخ گوی نیاز‌های ما در دنیای پسامدرن نیست. این مقال را با قول مولانا به پایان می‌بریم که:

ای نشسته تو در این خانه پر نقش و خیال رو از این خانه برون، رخت ببر، هیچ مگو

[۱]. Hegemonic Masculinity

[۲]. Effeminacy

[۳]. Donaldson, M, “What Is Hegemonic Masculinity?” Theory and Society, Special Issue: Masculinities, University of Wollongong, Research Online. October 1993, 22(5), 643-657.

[۴]. http://www.theory.org.uk/but-int1.htm

[۵]. Effeminate

تصویر اول: کلاژ اثر رامین حائری‌زاده

در همین زمینه:

تجاوز گروهی به هویت‌های جنسی

حجاب اختیاری و آوازخوانی ارمیا

تجاوز گروهی به هویت‌های جنسی

arezoo — Tue, 19 Feb 2013 22:38:37 +0000

گروه جامعه

گروه جامعه - گویا امسال بیش از چند و چون رقابت هنرجوها در مسابقه تلویزیونی «آکادمی گوگوش» در شبکه «من و تو»، این شرکت‌کنندگان برنامه هستند که خبرساز شده‌اند و به واسطه خبرسازی هرکدام،‌ سویه خشن جامعه ایرانی خود را نشان می‌دهد.

برای «امیرحسین» هم مانند «ارمیا»، شرکت در این مسابقه تبدیل به یک چالش بزرگ شده است؛ چالشی که با راه‌افتادن یک کمپین فیس‌بوکی با عنوان «کمپین تجاوز گروهی به امیرحسین آکادمی گوگوش»، هویت او را مورد خشونت قرار داده ‌است.

امیرحسین اما به اندازه «جاستین بیبر»، خواننده و بازیگر کم سن و سال اهل کانادا، شهرت ندارد. این سوپراستار موسیقی پاپ، همان اندازه که شهرتش را مدیون اینترنت است، هدف حمله‌های اینترنتی هم قرار گرفته و صفحه‌های فیس‌بوکی که در مخالفت با او و سبک لباس پوشیدن و ظاهرش باز شده است، اعضای میلیونی دارند.

نکته حائز اهمیت در این است که امیرحسین، پیرامون گرایش جنسی خودش هرگز صحبتی نکرده است. نازنین دادخواه، دانشجوی جامعه شناسی در پیامی برای زمانه با اشاره به این نکته، نوشته است: «دلیلی هم نداشته است که در این زمینه صحبت کند. امیرحسین می‌تواند مردی دگرجنسگرا باشد یا نباشد، اما هجومی که نسبت به او صورت گرفته، حاکی از نفرت و همجنسگراستیزی موجود در جامعه ایرانیان است.»

به عقیده این دانشجوی ساکن فرانسه، امیرحسین وارد مسابقه آواز و موسیقی شده و آنچه اهمیت دارد، کیفیت صدا، تکنیک آواز و شخصیت او در حین اجراست: «متاسفانه او با شرکت در این مسابقه، شخصیتش، نحوه رفتارش و لباس پوشیدنش هدف نفرت‌ورزی شماری خشونت طلب قرار گرفته است. عده‌ای تصمیم گرفته‌اند که رفتار او را به مانند همجنسگراها بدانند و بر اساس این فرض کمپین نفرت پراکنی علیه امیرحسین راه بیاندازند. این کمپین، بیش از آنکه در مورد خود شخص امیرحسین باشد، بیانگر فرهنگ همجنسگراهراسی و زن ستیزی است که ضروری می‌داند اجراگری‌های جنسیتی و هویت‌های جنسیتی زنانه و مردانه کاملاً از هم تفکیک‌پذیر باشند.»

از زاویه دید همجنسگراستیزان، هر نوع فضای خاکستری و مبهم در حوزه جنسیت، خطری است که باید با آن برخورد شود. این ابهام در مورد امیرحسین در لباس پوشیدن و آرایش چهره او دیده می‌شود. همین موجب شده است که کمپین خشونت جنسی علیه او ایجاد شود و در فیس‌بوک هم طرفدار پیدا کند. برای افرادی که عضو این کمپین شده‌اند نفرت از مردی که لباس‌ها و آرایش بدنی‌اش ابهام‌آمیز است، مشکلی ندارد و کاملاً اخلاقی است. این نشان می دهد که نفس خشونت برای تائیدکنندگان این کمپین مسئله و زیر سئوال نیست.

از زاویه دید همجنسگراستیزان، هر نوع فضای خاکستری و مبهم در حوزه جنسیت، خطری است که باید با آن برخورد شود. این ابهام در مورد امیرحسین در لباس پوشیدن و آرایش چهره او دیده می‌شود. همین موجب شده است که کمپین خشونت جنسی علیه او ایجاد شود و در فیس‌بوک هم طرفدار پیدا کند. برای افرادی که عضو این کمپین شده‌اند و به اصلاح فیس‌بوکی این کمپین را «لایک» زده‌اند، نفرت از مردی که لباس‌ها و آرایش بدنی‌اش ابهام‌آمیز است، مشکلی ندارد و کاملاً اخلاقی است. این نشان می دهد که نفس خشونت برای تائیدکنندگان این کمپین مسئله و زیر سئوال نیست.

صفحه‌ای که برای حمله به امیرحسین راه افتاده، در زمانی کوتاه نزدیک به سه هزار عضو پیدا کرده و همزمان واکنش بسیاری از فعالان حقوق جنسی و کاربران عادی فیس‌بوک را برانگیخته است. مدیران این صفحه هر چند در تارک آن نوشته‌اند که «ما با دموکراسی مخالف نیستیم، با همجنسگرایان هم همینطور»، اما بیش از هرچیز سبک و شیوه لباس‌پوشیدن امیرحسین را هدف قرار داده‌اند و او را به این دلیل به «مرد نبودن» و «نداشتن مردانگی‌» متهم کرده‌اند؛ اتهامی که تنها می‌تواند در چهارچوب «همجنسگراستیزی» و خشونت جنسی و جنسیتی تعریف شود.

خشونت، تهدید و فشار

زیبا، یک فرد تراجنسیتی ساکن ترکیه است. به اعتقاد او وجود چنین محتواهایی در اینترنت، می‌تواند برای افراد همجنسگرا و تراجنسیتی، خطرناک باشد: «بیشتر بچه‌های گی، لز و ترنس [زنان و مردان همجنسگرا و تراجنسیتی‌ها] در ایران، بیشتر اطلاعات خود در مورد هویتشان را از طریق اینترنت به دست می‌آورند. من خودم که ترنس ‌ام تو اف [تراجنسیتی مرد به زن] هستم، تا مدت زیادی امکانات خانوادگی نداشتم که حتی به دکتر بروم. به دلیل رابطه‌های جنسی ‌ام در دبیرستان با پسر‌ها، کم کم فهمیده بودم که هویت‌های جنسی مختلفی وجود دارد. خودم می‌دانستم که دلم نمی‌خواهد پسر باشم و ترجیح می‌دهم دختر باشم، اما دوستانی داشتم که می‌گفتند ما گی هستیم. یک بار در شهرمان با ترس و لرز به یک کافی نت رفتم و در چت یاهو قسمت جست‌وجو را پیدا کردم و تایپ کردم: گی و ترنس. اگر قرار بود این جست‌وجو من را به این صفحات فیس بوک می‌برد که الان درست کرده‌اند و مدام دارند هم به گی‌ها و هم به ترنس‌ها توهین می‌کنند، من از ترس غش می‌کردم.»

زیبا می‌گوید: «به فکر امیرحسین خان باشید که خیلی هم صدای خوبی دارد. اما به فکر آن بچه‌های گی و ترنس هم باشید که برای اولین بار هویت خود را جست‌وجوی اینترنتی می‌کنند و به این صفحات می‌رسند. فقط تاثیر این صفحات را بر زندگی این بچه‌ها تصور کنید که در ایران هیچ امکاناتی برای کمک کردن به آنها نیست و هیچ‌کس را هم ندارند که از او اطلاعات درست در مورد هویتشان، بهداشت‌ و سلامت‌شان بگیرند.» (نقاشی اثر جاش بیتون)

زیبا می‌گوید: «به فکر امیرحسین خان باشید که خیلی هم صدای خوبی دارد. اما به فکر آن بچه‌های گی و ترنس هم باشید که برای اولین بار هویت خود را جست‌وجوی اینترنتی می‌کنند و به این صفحات می‌رسند. فقط تاثیر این صفحات را بر زندگی این بچه‌ها تصور کنید که در ایران هیچ امکاناتی برای کمک کردن به آنها نیست و هیچ‌کس را هم ندارند که از او اطلاعات درست در مورد هویتشان، بهداشت‌ و سلامت‌شان بگیرند.»

نیما همجنسگرایی است که راه‌افتادن چنین صفحه‌هایی را نشانه خشونت جامعه نسبت به همجنسگرایان می داند: «او می گوید من اصلاً نمی دانم هویت جنسی امیرحسین چیست و این در حال حاضر مسئله من نیست. مسئله اصلی این است که نفرت به همجنسگرایان در این حد که در این صفحات فیس بوکی ایرانی‌ها دیده می‌شود دیگر ‌‌نهایت خشونت است. یک مرد خوش سیما و خوش لباس را همجنسگرا فرض کرده‌اند و حالا کمپین تجاوز دست جمعی به این فرد، راه انداخته‌اند. امیرحسین که در آکادمی گوگوش، آواز می‌خواند ممکن است اصلا همجنسگرا هم نباشد. یک مسئله دیگر این است که فرهنگ همجنسگراهراس خیلی هم نسبت به کسی که "مفعول" یا آنچه ما به انگلیسی "باتم" می‌گوییم احساس نفرت دارد. یعنی این کمپین تجاوز فرض می‌کند که آقای امیرحسین مفعول است و ناپاک، اما آن کسی که قرار است به او تجاوز کند همجنسگرا نیست و پاک است. اگر رابطه با همجنس ناپاکی است که دیگر فاعل و مفعول ندارد.»

نیما درباره اثر این نوع نفرت پراکنی‌ها بر زندگی همجنسگرایان می‌گوید: «وقتی با همسرم به این صفحات فیس بوکی نگاه کردیم، وحشت کردیم. همسرم با ترس گفت که اشتباه کردیم حتی به همین دوستان نزدیکمان هم گفتیم همجنسگرا هستیم... به غیر از این خشونتی که به من همجنسگرا و نسبت به همسرم اعمال می‌شود شما فقط حال و روز مادر و پدر ما را فرض کنید وقتی این صفحات را می‌بینند. این همه نفرت و این همه خشونت از کجا آمده؟ از کجا تغذیه می‌شود؟»

او همچنین نمونه‌های مشابهی از این نوع آزار و اذیت‌ها را نسبت به همجنسگرایان یادآوری می‌کند: «من ساکن کشور کانادا، روانکاو و مشاور نوجوانان همجنسگرا هستم. مسئله خشونت همجنسگراهراس مشکل اینجا هم هست. دختران و پسران جوانی که شبیه جنس مخالف لباس می‌پوشند یا رفتار می‌کنند، مدام گرفتار توهین و آزار و اذیت جنسی و همجنسگراهراسی می‌شوند. بسیاری از این نوجوانان حتی همجنسگرا هم نیستند. چند نوجوان به خاطر این آزار‌ها مخصوصا آزارهای اینترنتی همکلاسی‌ها، اقدام به خودکشی کرده‌اند. در آمریکا که یک نوجوان به نام جیمی رودمایر جان خودش را هم از دست داد به خاطر همین آزار‌های جنسی اینترنتی خودکشی کرد. امیدوارم فیس بوک این صفحه را هرچه سریع‌تر محو کند چراکه این صفحه روح تمام جوانان همجنسگرای ایرانی را که با ترس لرز از هویت خودشان خبر دارند، آزار می‌دهد و به آن‌ها خشونت می‌کند.»

نامیا، همجنسگرا و فعال حقوق همجنسگرایان است. او رویکردی تحلیلی و جامعه‌شناختی به این موضوع دارد: «این صفحات فیس‌بوکی همجنسگراستیز و زن‌ستیز، در حقیقت نوعی برنتافتن تفاوت و واکنش نشان دادن به آن با ابزار تجاوز جنسی‌اند. اینکه، درخواست تجاوز جنسی با پشتوانه و تائید آشکار چند هزار نفر، تضمین می‌شود و به وسیله اعتقادات متعصبانه، خشونت به دیگری و نفرت از دیگری مشروعیت می‌یابد، نشان می دهد که خط کشی در حوزه خودی و غیر خودی صورت گرفته است. گسیل فرد مورد نفرت جنسی (در اینجا امیرحسین) به پشتوانه نفرت گروهی، به دسته زنان، خطری است که شاید خود را "زن‌ستیزانه" نشان نمی‌دهد، اما بسیار زن‌ستیر است. این‌‌ همان اهرمی تادیب جنسی و جنسیتی است که جامعه را مهیای مهار توسط قدرت حاکم می‌کند. درخواست نظم یکسان سازی در نقش‌های جنسی و جنسیتی، حتی با تکیه بر دروغ، دوام نظام توتالیتر را تضمین می‌کند.»

خلاء قانونی در فضای مجازی

با وجود ارسال گزارش‌های متعدد حاکی از تخلف کمپین «تجاوز گروهی به امیرحسین آکادمی گوگوش» از سوی کاربران و فعالان اجتماعی، فیس‌بوک تاکنون اقدامی برای حذف این صفحه انجام نداده است. خارج از فیس بوک هم امکان مبارزه با همجنسگراستیزی اینترنتی چندان وجود ندارد و قوانین مستقلی برای دنبال کردن آن در فضای مجازی موجود نیست.

«این صفحات فیس‌بوکی همجنسگراستیز و زن‌ستیز، در حقیقت نوعی برنتافتن تفاوت و واکنش نشان دادن به آن با ابزار تجاوز جنسی‌اند. اینکه، درخواست تجاوز جنسی با پشتوانه و تائید آشکار چند هزار نفر، تضمین می‌شود و به وسیله اعتقادات متعصبانه، خشونت به دیگری و نفرت از دیگری مشروعیت می‌یابد، نشان می دهد که خط کشی در حوزه خودی و غیر خودی صورت گرفته است. گسیل فرد مورد نفرت جنسی (در اینجا امیرحسین) به پشتوانه نفرت گروهی، به دسته زنان، خطری است که شاید خود را "زن‌ستیزانه" نشان نمی‌دهد، اما بسیار زن‌ستیر است. این‌‌ همان اهرمی تادیب جنسی و جنسیتی است که جامعه را مهیای مهار توسط قدرت حاکم می‌کند. درخواست نظم یکسان سازی در نقش‌های جنسی و جنسیتی، حتی با تکیه بر دروغ، دوام نظام توتالیتر را تضمین می‌کند».

بهنام دارایی‌زاده، روزنامه‌نگار و کارشناس حقوقی می‌گوید: «واقعیت این است که در حال حاضر، حتی در کشورهای مترقی هم هیچ رژیم حقوقی منسجم و قابل اتکایی که بتواند به موارد نقض حقوق دگرباشان جنسی در فضای مجازی یا اینترنت بپردازد وجود ندارد. از طرف دیگر، روشن است هر چقدر که جامعه‌ای بیشتر درگیر هوموفوبیا یا همجنسگرا‌هراسی باشد، انتظار اینکه ساختارهای حقوقی مترقی هم داشته باشیم، انتظاری بی‌‌اساس می شود.»

این روزنامه‌نگار با تاکید بر اینکه در سال‌های اخیر، تلاش‌هایی در سطح بین‌المللی برای به رسمیت شناختن حقوق و آزادی‌های همجنسگرایان یا جامعه کوییر صورت گرفته که الزاما نیز کشورهای به اصطلاح توسعه‌یافته‌ غربی درگیر آن نبوده‌اند می‌گوید: «به فرض برخی از کشورهای آمریکای لاتین در این زمینه خیلی خوب کار کرده‌اند. چه در سطح داخلی و چه در سطح بین‌المللی.»

البته نقض جدی و مستمر حقوق دگرباشان جنسی در سطح جهان، موجب شده است که سیاستمداران برخی از دولت‌ها در مجامع بین‌المللی، در اندیشه تدوین مقرراتی حمایتی باشند تا بلکه بتوانند از یک سو به نیاز جامعه پاسخ بگویند و از سوی دیگر خلاء حقوقی حاکم را تا اندازه‌ای پر کنند. به طور مشخص، در تابستان سال ۲۰۱۱، شورای حقوق بشر سازمان ملل، به پیشنهاد آفریقای جنوبی، قطعنامه‌‌ای را با عنوان "حقوق بشر، گرایش جنسی و هویت جنسیتی" تصویب کرد در آن نسبت به نقض حقوق بشر و تبعیض‌های حاکم بر پایه گرایش جنسی اعتراض شده بود.

بهنام دارایی‌زاده تاکید می‌کند: «این تلاش‌ها تازه اول راه است و در حقیقت هم این مرحله، ضمانت اجرایی خاصی ندارد. با این وجود، امید است که آرام‌آرام شاهد شکل‌گیری رژیم‌های حقوقی قاطع و روشن در حمایت از حقوق دگرباشان جنسی باشیم که فضای اینترنت را که اتفاقاً فضای پرآسیبی هم هست پوشش دهد. واقعیت این است که بدون پشتیبانی‌های حقوقی لازم در همه ابعاد، مبارزه با هوموفوبیا حاکم که یک معضل پیچیده اجتماعی است، دشوار به نظر می‌رسد.»

لباس و کلیشه‌های جنسی

کمپین‌های نفرت‌پراکنی جنسی در فیس بوک، اکنون در مورد امیرحسین از هنرجویان آکادمی گوگوش به ‌‌نهایت خشونت خود رسیده‌ است. پیش از این هم کمپین‌های مشابه در فیس‌بوک شکل گرفته بود. به عنوان مثال، عکس یک رهگذر در خیابان‌های شهرهای ایران را در فیس بوک می‌گذاشتند که: این رهگذر نشانه‌های جنسیتی عرفی مردانه را نداشت: زیرابرو برداشته بود، بینی‌اش جراحی پلاستیک شده بود، آرایش کرده بود، مو‌هایش مدلی بود که عرف مردانه نبود، بلوز و شلوار رنگین بر تن داشت و شاید مثلاً کیفی زنانه هم داشت.

در این کمپین عکس فرد یاد شده را با دشنام‌های همجنسگراهراس همراه کرده بودند و «لایک»‌ها و کامنت‌هایی همراه این کمپین‌ها بود که از آن میان می توان به اینها اشاره کرد: «اه، حالم بد شد»، «متنفرم از این‌ها»، «این به خودش می‌گه مرد؟» و «این‌ها بیمارند و باید به پزشک مراجعه کنند».

به نظر می‌رسد بخشی از آن چیزی که باعث شده گروه‌هایی از جامعه ایرانی با عضویت در این کمپین به نفرت‌پراکنی‌ها دامن بزنند، ناشی از تفاوت نگاه او به مقوله لباس پوشیدن باشد که با کلیشه‌های حاکم بر جامعه ایرانی سازگار نیست. متین قوام با اشاره به تغییر ارزش‌های زیبایی‌شناسی در پوشش می‌گوید: «دنیای مد دیگر بر دوگانه زن و مرد استوار نیست. طراح‌های لباس سعی می‌کنند که لباس‌های خود را برای انواع گوناگونی‌های جنسی و جنسیتی افراد جامعه جهانی طراحی کنند.»

درباره اینکه گرایش جنسی امیرحسین چیست، اطلاعاتی وجود ندارد. متین قوام، کارشناس مسائل جنسی و جنسیت به زمانه می‌گوید: «گرایش جنسی آقای امیرحسین از آکادمی موسیقی گوگوش چیزی نیست که بشود آن را از لباس پوشیدن ایشان، نحوه رفتار ایشان، گوشواره ایشان و نماد‌ها و نشانه‌های ظاهری فهمید. اصلاً مسئله گرایش جنسی برای بسیاری از افراد مسئله‌ای خصوصی است که نباید و درست نیست در مورد آن حدس و گمان زد.»

به نظر می‌رسد بخشی از آن چیزی که باعث شده گروه‌هایی از جامعه ایرانی با عضویت در این کمپین به نفرت‌پراکنی‌های خود دامن بزنند، ناشی از تفاوت نگاه او به مقوله لباس پوشیدن باشد که با کلیشه‌های حاکم بر جامعه ایرانی سازگار نیست.

متین قوام با اشاره به تغییر ارزش‌های زیبایی‌شناسی در پوشش می‌گوید: «دنیای مد دیگر بر دوگانه زن و مرد استوار نیست. طراح‌های لباس سعی می‌کنند که لباس‌های خود را برای انواع گوناگونی‌های جنسی و جنسیتی افراد جامعه جهانی طراحی کنند. امیرحسین ممکن است متعلق به خرده فرهنگ‌هایی باشد که در چند دهه اخیر به وجود آمده اند و به آن در زبان انگلیسی فرهنگ "متروسکشوال" می‌گویند. متروسکشوال MetroSexual واژه مشتق شده از کلمه متروپولیتن به مفهوم شهر و وابسته به فرهنگ شهری و کلمه هتروسکشوال به مفهوم دگرجنسگراست. افراد متروسکشول کسانی هستند که که هنر مُد برای ایشان اهمیت دارد و با اینکه ممکن است گرایش جنسی دگرجنسگرا داشته باشند با کمال میل طراحی‌های مطرح در دنیای مد را می‌پوشند و به آن‌ها اهمیت می‌دهند.»

فرهنگ مد و طراحی لباس اکنون سال‌هاست که تحت تاثیر زیبایی‌شناسی طراحان زن و طراحان لباس همجنسگرا قرار دارد. این طراحان، در خلاقیت هنری خود و همگام و همراه با جنبش‌های جنسی و جنسیتی در آمریکای شمالی و اروپا سعی کرده‌اند که مرز بین دوگانه‌های زن و مرد و زنانگی و مردانگی را تا حدودی به چالش بکشند. نگاه‌های کلیشه‌ای به مسئله همجنسگرایی ممکن است هر مردی را که ظاهرش برایش اهمیت دارد، همجنسگرا بداند؛ اما واقعیت دنیای امروزی این است که بسیاری از مردان دگرجنسگرا هم لزومی نمی‌بینند که پیرو فرهنگ مردسالار و همجنسگراهراس، حتما یک کت و شلوار خیلی «مردانه» بپوشند که «مردانگی»شان را فریاد می‌زند.

متین قوام بر تاثیر کلیشه‌های جنسی بر فرهنگ لباس پوشیدن و همجنسگراستیزی تاکید می‌کند: «امیرحسین آکادمی گوگوش مرد بسیار خوش تیپ و خوش لباسی است. این را حتی کار‌شناس مد و لباس برنامه آکادمی گوگوش هم به او گفتند. او به دنیای مد و لباس وارد است. بر اساس ارزش‌های زیبایی همین دنیا هم لباس می‌پوشد و به هر حال اینکه انسان‌ها چه ظاهری برای خود انتخاب می‌کنند، حق آنهاست. اینکه به دلیل نوع انتخاب لباس، چنین کمپینی سرشار از نفرت جنسی و تهدید به تجاوز ایجاد شده است، یک بحران اجتماعی است که نشان می‌دهد همجنسگراهراسی وجود دارد و یک تفاوت ساده ظاهری در پیروی از مد نیز از دیدگاه آنها نوعی همجنسگرایی است. امیدوارم این رفتارهای خشونت آمیز تاثیری بر کار حرفه‌ای آقای امیرحسین نگذارد و ایشان همیشه خلاقیتی که در انتخاب لباس دارند، داشته باشند.»

در همین زمینه بخوانید و ببینید:

حجاب اختیاری و آوازخوانی ارمیا

ویدئو آزمون صدای امیرحسین در «آکادمی گوگوش»:

تصویب قانونی برای جریمه مشتریان تن‌فروشی در فرانسه

Maryam — Fri, 09 Dec 2011 21:55:55 +0000

سوده راد

سوده راد- روز دوشنبه، پنجم دسامبر ۲۰۱۱، مجلس ملی فرانسه قانون منع سیستم تن‌فروشی را به اتفاق آراء تصویب کرد. بر اساس این قانون که هدف آن ساختن جامعه‌ای به‌دور از تن‌فروشی است، در فرانسه نیز با الگوبرداری از تجربه سوئد از سال ۱۹۹۹ تاکنون، خریداران سکس جریمه خواهند شد.

در جلسه بررسی و تصویب این قانون، نمایندگان تمامی احزاب سیاسی فرانسه حضور داشتند. هرچند در فرانسه نیز همچون سایر کشور‌ها بین تصویب قانون تا اجرایی شدن آن فاصله زمانی وجود دارد، ولی از این پس خریداران سکس به تحمل حداکثر دوماه زندان و پرداخت سه‌هزار و ۷۵۰ یورو جریمه نقدی محکوم می‌شوند.

جامعه‌‌ای عاری از تن‌فروشی

چندی پیش گروهی از فعالان حقوق زنان و مخالفان سیستم تن‌فروشی، فراخوانی برای ارائه به مجلس فرانسه منتشر کردند. آنها اعلام کردند که خواهان تصویب قانون منع سیستم تن‌فروشی با در نظر گرفتن شرایطی همچون "حذف تمامی جریمه‌ها و محکومیت‌ها علیه قربانیان تن‌فروشی"، "ممنوعیت خرید هرگونه عمل جنسی"، "جریمه خریداران سکس"، "سیاستی جامع برای آموزش و آگاهی‌بخشی درباره تمایلات و روابط جنسی توأم با احترام به دیگری" و "برابری بین زنان و مردان" هستند.

برقراری و بهره‌برداری از روش‌هایی برای محافظت تن‌فروشان و مددرسانی اجتماعی به آنها، ارائه راهکارهایی با هدف یافتن شغل‌های جایگزین، به رسمیت شناختن حقوق واقعی و اجرایی برای همه افرادی که تن‌فروشی می‌کنند و طراحی سیاست‌هایی برای پیشگیری از تمایل افراد به این حرفه و آموزش و اطلاع‌رسانی درباره واقعیت‌هایی که پیرامون آن وجود دارد، از دیگر خواسته‌های اعلام شده در این فراخوان بود.

در بخشی از این بیانیه آمده بود: "سیستم تن‌فروشی خشونتی است که در تاریخ بلند مردسالاری ثبت شده است. این سیستم تبلور همه انواع نابرابری‌هاست و مانعی اساسی برای برابری بین زنان و مردان به شمار می‌رود."

این فراخوان را ۳۷ انجمن و گروه برابری‌خواه جنسیتی امضا کرده‌اند و در بین افرادی که به این فراخوان پیوسته‌اند، نام بیش از ۳۰ چهره سر‌شناس اجتماعی و سیاسی از احزاب چپ فرانسه به چشم می‌خورد.

تصویب قانون، گام اول

در جلسه بررسی لایحه منع سیستم تن‌فروشی، یکی از نمایندگان حزب حاکم فرانسه که از جناح راست است، گفت: "نه، تن‌فروشی قدیمی‌ترین شغل بشریت نیست. بلکه باید آن را از زاویه خشونت علیه زنان بررسی کرد... قانون ضد برده‌داری از ۵۰ سال پیش تاکنون در کشور ما وجود دارد و امروز وقت آن رسیده که آن را اجرایی کنیم."

نسبت شمار زنان به مردان تن‌فروش در دنیا یکی از تصاویر نابرابری جنسیتی را نقش می‌زند و جالب اینجاست که اکثریت قریب به اتفاق باندهای قاچاق و بهره‌کشی جنسی توسط مردان راه‌اندازی و اداره می‌شود

البته این قانون مخالفانی هم دارد که معتقدند حق مالکیت انسان بر بدن خویش این اجازه را به او می‌دهد که در قبال "ارائه خدمات جنسی"، پولی هم دریافت کند. الیزابت بادن‌تر که یکی از فمینیست‌های طرفدار این گروه است می‌گوید: "اگر زنی بخواهد در طول سه روز‌‌ همان میزان درآمدی را داشته باشد که زن دیگری با یک ماه صندقداری کسب می‌کند، باید حقش را به رسمیت شناخت. تنها شرط لازم این است که این زن تحت فشار تن به چنین کاری ندهد." دانیل بوسکه نیز در جواب این دیدگاه می‌گوید: "البته در این شغل، در ازای هر یک انتخاب آزاد، صد‌ها قربانی و برده جنسی داریم."

حزب سبز فرانسه که موضوع بحث یکی از موضوعات اصلی دیدار تابستانی و سالانه خود را قانون تن‌فروشی و برده‌داری جنسی در فرانسه قرار داده بود، موضع خود را این‌گونه اعلام کرد: "نیمی از ما موافق این قانون و نیمی مخالف هستند. مخالفان تن‌فروش‌ها را کارگرهای جنسی می‌دانند و خواستار به رسمیت شناختن آن‌ها و ارائه خدمات و حقوق بهداشتی و اجتماعی‌ به این افراد هستند."

اتحادیه مشاغل جنسی با محکوم کردن این قانون اشاره می‌کند که جریمه خریداران سکس موجب می‌شود ارائه‌دهندگان خدمات جنسی نتوانند به‌طور مستقیم مشتری جذب کنند و به سمت شبکه‌‌های واسطه کشیده شوند که از آن‌ها مبلغی به عنوان حق‌الزحمه دریافت می‌کند. حقوقدان این سندیکا می‌گوید: "با محدودسازی خوداشتغالان نمی‌توان با شبکه‌های آدم‌ربایی و قاچاق انسان و برده‌داری جنسی مبارزه کرد."

تن‌فروشی در اذهان و واقعیت

انجمن‌ها و گروه‌های فمینیستی موافق این اصل هستند که قانون به تنهایی راهی برای ساختن جامعه نیست و باید در کنار اصلاح قوانین به فرهنگ‌سازی نیز پرداخت. اولین قدم در تغییر، روشن کردن لایه‌های پنهان و تاریک پدیده برده‌داری جنسی است. نسبت شمار زنان به مردان تن‌فروش در دنیا یکی از تصاویر نابرابری جنسیتی را نقش می‌زند و جالب اینجاست که اکثریت قریب به اتفاق باندهای قاچاق و بهره‌کشی جنسی توسط مردان راه‌اندازی و اداره می‌شود. آن‌هم بر اساس ذهنیتی که از مرد و نیاز جنسی‌اش موجودی غیر قابل کنترل می‌سازد که باید حتماً از خدمات جنسی ارائه شده توسط یک زن استفاده کند تا آرام بگیرد؛ ذهنیتی که مرد را موجودی خشن می‌داند که اگر نیاز جنسی‌اش را برطرف نکند، وحشی می‌شود و به تجاوز دست می‌زند.

تجربه و آمار رسمی نشان می‌دهد در کشورهایی چون آلمان یا بلژیک که از لحاظ قانونی برای تن‌فروشی ساز و کارهایی پیش‌بینی شده است، نه از آمار تجاوز و خشونت علیه زنان کاسته شده و نه بر شمار قراردادهای رسمی تن‌فروشی افزوده شده است. با این حال هر روز به شمار مراکز "ارائه خدمات جنسی" و دختران نابالغ یا بسیار جوانی که برای این کار از کشورهای غرب اروپا می‌آیند، افزوده می‌شود.حتی اگر آثار و رد پای تن‌فروشی در همه ادوارتاریخی آمده باشد، امکان توقف آن همچون بسیاری دیگر از سنت‌ها و اعمال خشن و کهن هست.

در اطلاعیه خبری که پس از تصویب قانون منع سیستم تن‌فروشی در مجلس از سوی برگزارکنندگان فراخوان منتشر شد، بر لزوم اجرای بندبند مفاد فراخوان تأکید شده است. در فرانسه چند مرکز و انجمن بازپروری با هدف ارائه تسهیلات لازم به نیازمندان برای آغاز زندگی به‌دور از تن‌فروشی فعال است.

تجاوز جنسی در حکومت اسلامی

behnam — Fri, 01 Jul 2011 17:07:46 +0000

سعید بیانی

سعید بیانی-«آن‌ها هم که مورد تجاوز قرار گرفته‌اند، آدم‌های علیه‌السلامی نبوده‌اند. این ۱۴ نفری که فقط دو نفرشان خانواده بوده‌اند، برای پارتی به شهر ما آمده بودند و با شراب‌خواری و رقاصی یک عده دیگر را هم تحریک کردند.» (فرصت آنلاین، ۲۱ خرداد ۱۳۹۰)

آن‌چه خواندید، نخستین واکنش مقامات جمهوری اسلامی به تجاوز جنسی به هفت زن در خمینی‌شهر اصفهان شهر بود. [۱] هنوز دو هفته‌ای از این واقعه نگذشته بود که امام جمعه کاشمر، پرده از واقعه تکان‌دهنده دیگری برداشت.

به گزارش خبرآنلاین، قاسم یعقوبی، امام جمعه کاشمر و نماینده ولی فقیه در این شهر، با اعلام این خبر گفت: «دستگاه قضایی و نیروی انتظامی باید به موقع وارد عمل شوند؛ زیرا اگر مردم ببینند دستگاه قضا و نیروی انتظامی توان و فرصت این کار را ندارند خود وارد عمل خواهند شد.»

بنا بر این گزارش، ۱۰ تا ۱۵ نفر حدود یک‌ماه و نیم پیش، به زنی در زمین‌های اطراف روستای «قوژد» از توابع بخش مرکزی شهرستان کاشمر، به‌طور گروهی، تجاوز کرده‌اند. [۲] حجت‌الاسلام احمد مظلوم، دادستان عمومی و انقلاب کاشمر، حاضر نشد به رسانه‌های داخلی درباره جزئیات این پرونده چیزی بگوید.

او تنها به ذکر این نکته بسنده کرد که «پرونده در اختیار دادستانی استان است و قرار شده از طریق اداره کل روابط عمومی استان، اطلاع‌رسانی شود.» با این حال، ابراهیم رئیسی، معاون اول دستگاه قضایی، خبر از رسیدگی به پرونده‌های بسیاری با موضوع تجاوز جنسی داد؛ پروند‌هایی که علنی نشده‌اند.

او خاطر نشان کرد:«کار روزمره قوه قضائیه، رسیدگی به این پرونده‌ها است که بسیاری از آن‌ها در روزنامه‌ها مطرح نمی‌شود. اینکه کسی نسبت به پرونده‌ها مطلع شود، فرع موضوع است. قوه قضائیه، در همه شهر‌ها و روستا‌ها، کار می‌کند. اطلاع ندادن، غیر از کار نکردن است. امروز در جامعه، احساس می‌شود زنان نسبت به جوامع غربی، درپرتو انوار نورانی اسلام و برکت انقلاب و خون شهیدان، امن‌ترین شرایط را دارند.» (خبرآنلاین- یکشنبه ۲۹ خرداد ۱۳۹۰)

جداسازی زن و مرد، سبب می‌شود که شهروندان - به ویژه مردان - آموزش‏های لازمی را که باید به طور تجربی بیاموزند، پشت سر نگذارند. در نتیجه در پاره‌ای از مواقع، هنگام ارتباط با زنان دچار مشکل می‌شوند و اغلب به خشونت متوسل می‌‏شوند.

مشخص است که جامعه ایران، با بحرانی بسیار نگران‌کننده روبه‌رو است؛ بحرانی که هر روز در داخل جامعه و خانواده‌ها عمق بیشتری پیدا می‌کند و افرادی را به کام خود می‌کشد؛ بحرانی به نام «تجاوز جنسی».
«تجاوز جنسی» اصطلاحی در پزشکی قانونی و جرم‌شناسی جنسی است. تجاوز جنسی به معنی انجام عمل جنسی بدون رضایت فرد مقابل است. تجاوز جنسی درحقیقت تنها یک حمله فیزیکی و جنسی نیست؛ بلکه در عین حال حمله‌ای معنوی و هجمه‌ای به‌شان انسان است که در آن قربانی از حق خود محروم می‌شود.

اکثر متجاوزان جنسی تنها در زمانی می‌توانند از نظر جنسی تحریک شوند که قربانی را دچار وحشت و خفت کرده باشند؛ در این میان خود عمل جنسی اهمیت کمتری دارد. به نظر می‌آید که افزایش موارد تجاوز جنسی در جامعه‌ای با حکومت و ساختاری اسلامی دلایل خاصی دارد. در این یادداشت به دلایل افزایش تجاوز جنسی در چهارچوب حاکمیت جمهوری اسلامی ایران می‌پردازیم.

قربانیان تجاوز جنسی

به‌طور نزدیک به یقین، زنان و کودکان نخستین و بیشترین قربانیان تجاوز جنسی در جامعه ایران هستند؛ زنانی که نیمی از جمعیت جامعه را تشکیل می‌دهند و کودکانی که قرار است آینده‌ساز ایران فردا باشند.
بیشتر زنانی که مورد تجاوز قرار می‌گیرند، می‌خواهند این واقعه را از ذهن خود بیرون کنند و مایل به گذراندن مراحل اهانت‌آمیز «معاینه پزشکی»، «بازجویی پلیس» و رسیدگی‌های دادگاه و... نیستند.

در قوانین جزایی جمهوری اسلامی، متجاوزان معمولاً فقط بر اساس «شهادت فرد قربانی» محکوم نمی‌شوند. بنابراین باید مدارک تاییدکننده از دیگران نیز دریافت شود؛ مدارکی مربوط به اثبات دخول، هویت تجاوزکننده و این واقعیت که نزدیکی بدون رضایت زن رخ داده است. چنان‌چه جرم در کوچه یا خیابانی تاریک و یا بدون شناسایی هویت متهم واقع شده باشد، معمولاً مستنداتی از این دست به سختی به دست می‌آید. بخش قابل ملاحظه‌ای از تجاوزهای جنسی، به طور آنی اتفاق نمی‌افتند، بلکه تا اندازه‌ای از پیش برنامه‌ریزی شده‌اند.

دلایل افزایش تجاوز جنسی
یکی از دلایل اصلی در رشد موارد تجاوز جنسی در چهارچوب حکومت اسلامی را می‌توان تفکیک جنسیتی و جداسازی زن و مرد در جامعه معرفی کرد. جداسازی زن و مرد، سبب می‌شود که شهروندان - به ویژه مردان - آموزش‏های لازمی را که باید به طور تجربی بیاموزند، پشت سر نگذارند. در نتیجه در پاره‌ای از مواقع، هنگام ارتباط با زنان دچار مشکل می‌شوند و اغلب به خشونت متوسل می‌‏شوند.

این خشونت الزاماً به خشونت فیزیکی و ارضای غرایز جنسی محدود نمی‌شود. این خشونت در گفتار و رفتار خانوادگی و نیز در مناسبات حاکم بر جامعه نیز مشاهده می‌شود. دلیل دیگر را می‌توان در فرهنگ هنوز «سنتی- مذهبی» ایران جست‌وجو کرد؛ فرهنگی که در چهارچوب آن هنوز کوچک‌ترین ارتباط، حتی صحبت کردن مردان و زنان نامحرم با هم، از جانب حاکمیت اسلامی جرم تلقی می‌شود.

در واقع، دامنه ارتکاب جرم در روابط میان زنان و مردان بسیار محدود است. در این فضا و دامنه محدود، افراد به‌طور مرتب خود را در شرایط ارتکاب «جرم» می‌بینند و با چنین شرایطی به نوعی خو می‌گیرند و در شکلی پیشرفته‌تر مرتکب جرمی سنگین‌تر یعنی تجاوز جنسی می‌شوند.

شکست نظام آموزشی دینی حکومت اسلامی، از دیگرعلت‌ها است. حکومت کنونی بدون در نظر گرفتن بازخورد نظام آموزشی خود، تعلیمات گزینشی دینی/ اسلامی‌اش را به جای آموزش‌ روابط انسانی امروزین در جامعه به کار می‌گیرد.

در واقع از ابتدا نوعی تضاد در آموزش ارزش‌های دینی در مدارس و نیز ارزش‌های جامعه احساس می‌شود. نوعی تفکر در جامعه و خانواده وجود دارد که باعث می‌شود تنشی بین دو نهاد جامعه و دستگاه‌های آموزشی کشور به وجود آید.

این تنش منجر به آن خواهد شد که افراد از هیچکدام از آن ارزش‌ها و ذهنیت حاکم بر جامعه و نظام آموزشی پیروی نکنند و تنها با توسل به تفکرات خود و با توجه به شرایط حاکم تصمیم‌ بگیرند. مسئله‏ دیگر، محرومیت جنسی و بالا رفتن سن ازدواج و ناتوانی بسیاری از افراد برای داشتن یک رابطه‏ سالم است. مشکلات اقتصادی در ایران باعث آن شده است که بسیاری از جوانان از پذیرش مسئولیت خانواده گریزان باشند و تن به ازدواج ندهند. یا اگر ازدواج کنند با توجه به آگاهی‌های اندک خود در بسیاری موارد ازدواجشان منجر به طلاق شود.

اخیراً خبری کوتاه در رسانه‌های حکومتی منتشر شد که از بحرانی عمیق در جامعه ایران حکایت می‌کرد. خبر مربوط به آمار ازدواج و طلاق در سال ۱۳۸۹بود. درحالی‌ که جمعیت ایران در این سال بیش از یک میلیون نفر افزایش داشته است، رشد ازدواج در کشور کمتر از یک درصد اعلام شده بود. درحالی‌که رشد طلاق بالای نه درصد بوده است.

حکومت کنونی بدون در نظر گرفتن بازخورد نظام آموزشی خود، تعلیمات گزینشی دینی/ اسلامی‌اش را به جای آموزش‌ روابط انسانی امروزین در جامعه به کار می‌گیرد.

یعنی از هر شش ازدواج یک مورد منجر به طلاق شده است و این آمار در شهرهای بزرگ و از جمله در تهران از هر چهار ازدواج نزدیک به یک مورد طلاق بوده است. نسبت ازدواج به طلاق نیز که در فاصله سال‌های ۸۱ تا ۸۳ از ۴/۱۰ درصد تنها به ۶/۱۰ درصد رسیده بود، به یکباره در طول سال‌های اخیر از مرز ۵/۱۴ درصد هم گذشته است. [۳]

از طرفی دیگر، فراهم نکردم امکانات و فضای باز و سالم در جامعه از جانب حکومت اسلامی باعث شده است که جوانان از ارتباط سالم با جنس مخالف محروم باشند و بسیاری از خانواده‌ها اجازه کوچک‌ترین ارتباطی را به فرزندان خود ندهند.

به این مشکلات می‌توان فاصله طبقاتی و اجتماعی موجود در جامعه را اضافه کرد که‌گاه به صورت یک طغیان بروز پیدا می‌کند و نیز دسترسی آسان به مواد مخدر و داروهای روان‌گردان را که به وفور در اختیار جوانان قرار دارد.

«حجاب اجباری» نیز از دیگر مسائلی است که با این موضوع پیوند دارد. حکومت اسلامی با برپایی «گشت‌های امنیت اخلاقی» در تهران و دیگر شهرهای ایران، پیامی را به جامعه منتقل می‌کند؛ پیامی مبنی بر این‌که دیگر حکومت از موضوع بدحجابی و حجاب که یک امر ایدئولوژیک در جمهوری اسلامی است فاصله گرفته و به بدحجابی به زعم خود به عنوان «موضوعی امنیتی» نگاه می‌کند و سعی بر آن دارد که بدحجابی را با امنیت جامعه گره بزند.

حکومت اسلامی می‌اندیشد برداشته شدن حجاب اجباری به منزله آزاد شدن نیمی از جامعه است و این آزادی خود مطالبات دیگر زنان را در جامعه در پی دارد؛ ازجمله تساوی حقوق زن و مرد و کنار گذاشتن احکام خشن اسلامی همانند سنگسار و شلاق.

حکومت اسلامی ترس این را دارد یکی از ارکان ایدئولوژیک خود با شکست مواجه شود و این راه را برای مطالبات دیگر جامعه از جمله آزادی، دمکراسی و جامعه مدنی، باز خواهد کرد. از این رو، حکومت اسلامی ترجیح می‌دهد حالت تهاجمی سازمان یافته کنونی را در جامعه حفظ کند. از سوی دیگر وجود «حجاب اجباری» باعث القای فضای «اجبار و خشونت» خواهد شد؛ فضایی که به‌طور کلی مردم ایران با آن مخالف و بیگانه‌اند.

درست در همین دوره و در بحبوحه طرح مبارزه با بد‌حجابی، به یک‌باره رسانه‏‌های کشور یک به یک پرونده‌های تجاوز‌های جنسی را در خمینی‌شهر و کاشمر بازگشایی می‌کنند. حکومت از این شیوه برای ایجاد ترس و وحشت در جامعه استفاده می‌کند و از طرف دیگر با برخوردی سریع و مجازات عوامل آن امکان توجیه و مشروعیت اعمال خشونت‌آمیز خود را برای برخورد با پوشش زنان فراهم می‌آورد.

تجاوز جنسی، شیوه سیستماتیک حکومت اسلامی
تجاوز جنسی در زندان‌های جمهوری اسلامی، قدمتی ۳۲ ساله دارد. واقعیت این است که تجاوز جنسی به زندانیان در نظام جمهوری اسلامی به عنوان ابزار فشار بر زندانی به‌خصوص زندانیان سیاسی و عقیدتی، همواره مورد استفاده قرار گرفته است.

تجاوز ممکن است برای شکنجه و تخریب روحی و روانی زندانیان، و یا به دلایل دیگری صورت گیرد. با توجه به این‌که تجاوز جنسی آثار بسیار مخربی بر روحیه و روان قربانیان دارد و همچنین باعث شرمساری این افراد می‌شود، از این رو تعداد کمی از قربانیان حاضرند با رسانه‌ها مصاحبه کنند و به نوعی به گوشه‌نشینی و انزوا پناه برده‌اند.
با این وجود، اسنادی معتبر از شهادت شهودی که قربانی تجاوز جنسی در زندان‌های جمهوری اسلامی بوده‌اند، توسط «مرکز اسناد حقوق بشر ایران» جمع‌آوری شده و به دو زبان انگلیسی و فارسی در وب‌گاه اینترنتی این مرکز در اختیار نهاد‌ها و فعالان حقوق بشر قرار گرفته است [۴]

در اوایل دهه ۱۳۶۰ جمهوری اسلامی به سرکوب شدید مخالفان پرداخت و هزاران تن توسط نیروهای سپاه پاسداران اعدام شدند. در این دوران گزارش‌های متعددی از شکنجه، شرایط نامناسب زندان، بازداشت‌های خودسرانه و نقض بنیادی‌ترین اصول حقوق بشر منتشر شد و اتهام‌هایی مبنی بر تجاوز جنسی به زندانیان زن و ازدواج اجباری و موقت آن‌ها (متعه) با نگهبانانشان پیش از اعدام به گوش رسید.

حسینعلی منتظری، قائم‌مقام رهبر ایران در آبان ۱۳۶۵ در نامه‌ای به روح‌الله خمینی در شرح مشکلات کشور به این موضوع اشاره کرده است: «آیا می‌دانید در بعضی زندان‌های جمهوری اسلامی دختران جوان را به زور تصرف کردند؟ آیا می‌دانید هنگام بازجوئی دختران استعمال الفاظ رکیک ناموسی رایج است؟» [۵]

تجاوز و خشونت جنسی سازماندهی شده حکومت، حتی تا بعد از انتخابات سال ۱۳۸۸ نیز ادامه یافت. مهدی کروبی یکی از نامزدهای انتخاباتی در نامه‌ای به هاشمی رفسنجانی به صراحت به تجاوز به دختران و پسران بازداشت شده اشاره کرده‌است. [۶]

در همین زمینه، مجید انصاری، معاون سابق رئیس جمهوری ایران و عضو مجمع روحانیون مبارز، در گفت‌و‌گو با خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، درباره درخواست مهدی کروبی از هاشمی رفسنجانی، برای بررسی موضوع «تجاوز به زندانیان» گفته است: «با کمال تاسف این‌ها صحت دارد و آدم باید به قول امیرالمومنین آرزوی مرگ کند که در جمهوری اسلامی کار به اینجا برسد که چنین فجایعی رخ دهد… نه یک مورد بلکه متعدد بوده‌است.» [۷]

وب‌گاه «پارلمان نیوز» به نقل از یکی از اعضای کمیته ویژه مجلس برای بررسی حوادث پس از انتخابات که نخواست نامش فاش شود، گفت به برخی از بازداشت‌شدگان به وسیله باتوم و شیشه نوشابه تجاوز شده است و در صورت تکمیل گزارش، جزئیات آن را دراختیار رئیس مجلس و بزرگان نظام قرار خواهد گرفت. ‌ [۸]

ازجمله کسانی که بعد به عنوان قربانی به آن‌ها رجوع شد، مریم صبری و ابراهیم شریفی بودند که مهدی کروبی با استناد به گفته‌های آنان خواهان پیگیری تجاوز جنسی به زندانیان سیاسی شد. [۹]

نتیجه:
گویا با روی کار آمدن حکومت جمهوری اسلامی تحت لوای ولایت فقیه، این حکومت همچون طوفانی سهمگین تمامی داشته‌های معنوی و انسانی مردم ایران را در نوردیده و هیچ چیز از آن برای نسل بعدی باقی نگذارده است. از فروپاشی کانون خانواده‌ها، تا انحطاط اخلاقی جامعه.

حکومتی ایدئولوژیک و مذهبی که در ایدئولوژی انقلابی خود شکست خورده، جامعه خود را نیز همراه با خود به قهقرا و پایین‌ترین سطح فضایل اخلاقی و انسانی سوق خواهد داد. عملکرد حکومت جمهوری اسلامی، در مقابله با این عمل غیر انسانی (تجاوز جنسی) نه تنها پایانی بر این چرخه باطل خشونت نخواهد بود، بلکه خود مدام با توسل به خشونت، خشونت را در قالب «تجاوز جنسی» به بی‌پناه‌ترین انسان‌های جامعه (زنان و کودکان) اعمال و در جامعه ترویج خواهد کرد و برای نشان دادن اقتدار، ایجاد ترس و کسب مشروعیت، قربانیان خود را در لباس متهم به اشد مجازات محکوم می‌کند. در این اثنا زندانیان سیاسی و منتقدان حکومت نیز از قربانیان قطعی این چرخه خشونت (تجاوز جنسی) خواهند بود.

پی‌نوشت‌ها:
۱- اینجا
2- اینجا
۳. رجوع شود به این لینک.
۴. بازماندگان تجاوز در زندان‌های ایران- مرکز اسناد حقوق بشر ایران
۵. رجوع شود به این لینک.
۶. رجوع شود به این لینک.
۷. انصاری: گزارش تجاوز به بازداشتی‌ها برای مقامات ارسال شده است- رادیو فردا
۸. یک عضو کمیته ویژه مجلس فاش کرد: تجاوز با باتوم و شیشه نوشابه به برخی از بازداشت شدگان محرز شد (پارلمان نیوز. ۴ شهریور۱۳۸۸)
۹. تجاوز در زندان‌های ایران، روانکاوی و رک‌گویی - رادیو فردا

مردانی که مرتکب آزار جنسی می‏شوند، متعلق به طبقه‏ی خاصی نیستند

Maryam — Fri, 10 Jun 2011 09:35:47 +0000

گفتگو با نوشین کشاورزنیا ، شادی صدر و میریام وان هنگستن

سارا روشن

سارا روشن-روز شنبه، چهارم ژوئن، در شهر آمستردام تظاهراتی علیه آزارهای جنسی خیابانی برگزار شد.

زن‏ها و مردها با گرایش‏های جنسی متفاوت، لباس‏های سکسی‏ای پوشیده بودند که هنگام روز بسیار کم در سطح شهر می‏بینیم.

این تظاهرات با عنوان «Slut Walk» که ترجمه‏ عامی آن «پیاده‏روی زن‏ها و مردهای ولنگار» است، از چندماه پیش آغاز شده است و در شهرهای مختلف دنیا برگزار می‏شود.

ین تظاهرات‏های اعتراضی در پی تذکر یک پلیس کانادایی به چند دانشجوی دختر که به‏ظاهر لباس‏های باز پوشیده بودند، شروع شد.

پلیس یادشده به دخترها پیشنهاد کرده بود که لباس‏های بسته‏تری بپوشند تا در جامعه امنیت بیشتری داشته باشند. این دانشجویان و بسیاری دیگر اما معتقدند که نوع لباس نباید باعث عدم امنیت زنان و مردان در جامعه بشود و نگاه تبعیض‏آمیز نباید ارزش جامعه بشود.

در این زمینه با «میریام وان‏هنگستن» Mirjam van Hengsten، فعال حقوق همجنس‌گرایان و یکی از برگزارکنندگان این تظاهرات در آمستردام صحبت کردم و از او درباره‏ آزار جنسی در هلند پرسیدم.

میریام وان‏هنگستن: ابتدا می‏خواهم خیلی مشخص بگویم که آزارهای جنسی هم برای زنان و هم برای مردان آزاردهنده است. این در حالی است که زنان دو برابر مردان آزار می‏بینند. خانم‏ها اجازه دارند لباس زنانه بپوشند؛ ولی نه خیلی هم زنانه. چون آن‏وقت ولنگار به‏نظر می‏رسند و اگر هم زنانه لباس نپوشند، لزبین خطاب می‏شوند. مردها هم مشکل دیگری دارند. آن‏ها باید به اندازه‏ کافی رفتار مردانه داشته باشند و اگر با صدای نازک‏تری حرف بزنند و یا از دست‏های‏شان در هنگام صحبت کردن زیاد استفاده کنند، هومو یا هم‏جنس‏باز خطاب می‌شوند.

آیا دولت‏ و مجلس هلند، برای رفع این تبعیض‏ها کاری انجام می‏دهند؟

در این زمینه کارهایی در حال انجام است. مثلاً در اداره‏ پلیس جایی برای این‏گونه اعتراض‏ها در نظر گرفته شده است. در اداره‌ها، دانشگاه‏ها، اداره‏ی پست و ... شبکه‌هایی ایجاد شده‏اند به نام «گروه‏های صورتی» که از حقوق کسانی که مورد آزار جنسی قرار می‏گیرند، دفاع می‏کند. در بعضی موارد هم دولت کم‏کاری کرده است. مثلاً به‏تازگی تصمیم گرفته شده که جنسیت و تفاوت‏های جنسی، دیگر موضوع درسی دبیرستان‏های هلند نباشد.

آزارهای جنسی خیابانی در ایران

این تظاهرات در بسیاری از کشورها برگزار شده و در بسیاری شهرهای دیگر از جمله بمبئی و دهلی‏نو در هند نیزقرار است برگزار شود.

در کشورهایی همچون ایران اما، رنگ و نوع آزار جنسی بسیار متفاوت است. در این زمینه، با نوشین کشاورزنیا، فعال حقوق زنان، گفت‏وگویی داشته‏ام.

خانم کشاورزنیا معتقد است که آزار جنسی متعلق به یک جامعه و قشر خاص نیست و لزوماً مردانی که مرتکب آزار جنسی می‏شوند، متعلق به طبقه‏ خاصی نیستند. او درباره تفاوت آزار جنسی در ایران با کشورهای دیگر توضیح می‏دهد.

نوشین کشاورزنیا: تفاوتی را که شاید بتوانم بگویم، نوع جامعه‏‏پذیری‏ زن‏ها و مردها و واکنش زنان به این مسئله است. بیشتر بحث این است که زنان باید سکوت کنند و یا در واقع می‏توانم بگویم که خشونت را تحمل کنند. چون این یک ارزش اجتماعی است. یعنی همیشه به زن‏ها یاد داده شده است که اگر در خیابان یا محیط عمومی دیگر مورد آزار قرار گرفتید یا حرفی را شنیدید، بهتر است سکوت کنید و از کنار آن رد بشوید. واقعیت این است که اکثر زنان‏ جامعه هم این را تحمل می‏کنند. فکر می‏کنم این هم خیلی به سن و تجربه ربط دارد.

مسئله این است که وقتی شما به عنوان یک زن، در چنین موقعیتی قرار می‏گیرید، اگر واکنش نشان بدهید، کسانی که ناظر صحنه هستند، همیشه حمایت نمی‏کنند. حتی امکان دارد گاهی اوقات به این خشونت دامن زده شود. یعنی شما واکنشی هم از طرف مقابل داشته باشید و با توجه به این‏که خلاء قانونی هم داریم اگر این واکنش منجر به حادثه یا خشونت بیشتر و گاهی حتی مرگ بشود، اتفاقی که در نهایت می‏افتد این است که وقتی به آن ماده‏ دفاع از خود استناد شود، به‏سختی قابل اثبات است. چنان‏‏که پرونده‏هایی هم در این زمینه داشته‏ایم.

بر اساس تحقیقات فعالان حقوق زنان، در کشور مسلمان مصر، نوع پوشش تأثیری در جلوگیری از آثار جنسی نمی‏گذارد. ۸۰ درصد زنان مصر باحجابند و ۸۰ درصد در خیابان، محل کار یا وسیله‏های نقلیه عمومی مورد آزار جنسی قرار می‏گیرند.

در واقع در اصل قضیه تفاوتی ندارد. اگر شما در شهرهای کوچک‏تری که از نظر عرفی، پوشش معمول چادر است، با زن‏ها صحبت کنید و یا حتی در کلان‏شهرها، مطمئناً زنان چادری و کسانی که از این پوشش برتر از دیدگاه حکومت استفاده می‌کنند هم تجربه‏هایی از این خشونت را دارند و به‏شکل‏های مختلف، در خیابان و یا محیط کار مورد خشونت واقع می‏شوند.

همین نشان می‏دهد که هرچند ممکن است عواملی موجب کاهش و یا افزایش چنین خشونت‏هایی بشوند، ولی در اصل قضیه تفاوتی ندارد. یعنی باید به دنبال عاملی بگردیم که یقیناً عام‏تر است. من فکر می‏کنم، این مسئله برمی‏گردد به نوع جامعه‏پذیری مردهای جامعه‏ما. یعنی آن‏ها از همان اول طوری تربیت می‌شوند که در هر شرایط و موقعیتی می‏خواهند قدرت و برتری‏ای را که دارند به‏رخ بکشند. مثلاً یک پسر 16، 17 ساله‏ای که تازه بالغ شده، باید در جمع خودشان نشان بدهد که مرد شده است و مردانگی‌اش هم با این قصه تعریف می‏شود. به همین جهت است که من فکر می‏کنم نوع پوشش، حجاب و آرایش تاثیر چندانی ندارد در این‏که شما مصون بمانید از این‏که مورد خشونت واقع نشوید.

شما اشاره کردید به قدرت‏نمایی مردها. آیا این مسئله ربطی به فشار جنسی‏ای ندارد که آن‏ها تحمل می‏کنند و نمی‏توانند نیازهای جنسی خود را به شکل دیگری رفع کنند؟

من فکر می‏کنم این واقعاً یک اسطوره است که بگوییم این مسئله طبیعی و غریزی است و یا مثلاً مردها به دلیل محرومیت جنسی است که این کار را انجام می‏دهند. برای این‏که واقعیت این است که حتماً شما مردهایی را در جوامع دیگر و همین‏طور ایران هم دیده‌اید که در برهه‏ای از زندگی امکان رفع نیازهای جنسی‏شان را ندارند، ولی حتماً این‏کار را نمی‏کنند که بخواهند در خیابان، در تاکسی و ... از این طریق آزار دیگران نیازشان را برطرف کنند. بنابراین نمی‏توانیم توجیه کنیم که غریزه‏ جنسی و محرومیت جنسی مرد است که باعث می‏شود این کار را انجام بدهد.

پس شما معتقدید که فرهنگ اجتماع این توقع را از مرد دارد که با متلک‌گویی و آزار جنسی، خود را نشان بدهد؟

بله! یک‏جور برتری‏نمایی است. مرد در هر موقعیتی می‏خواهد نشان بدهد که من فرادست‏تر از تو هستم و در واقع، جنس مذکر فرادست‏تر است. اگر مردی هم این‏کار را انجام ندهد، به آن مردانگی خلل وارد می‏شود. یعنی من این را در همان جامعه‏پذیری می‏بینم. شاید عوامل دیگری هم باشند، ولی مهم‏ترین عاملی که باعث شده شیوع آن در کشوری مانند کشور ما زیاد باشد، این است که جامعه‏پذیری‏ای که باید انجام می‏شده، جامعه‏پذیری‏ای است که برتری‏جویانه است.

دولت و حفاظت از شهروندان

در مورد عاملان آزار جنسی و نقش آن‏ها در تغییر این وضعیت نیز با شادی صدر گفت‏وگویی داشتم.
خانم صدر پیش از این در مقاله‏ای با عنوان «چه فرقی است بین امام جمعه تهران و سایر مردان ایرانی؟»، مردان ایرانی را به عنوان کسانی که عاملان آزار جنسی هستند، خطاب کرده است.

او معتقد است که اگر آن‏ها مسئولیت بپذیرند، می‏توانند این وضعیت را تغییر بدهند.

شادی صدر: قانون و به‏خصوص دولت باید یک پوشش حفاظتی برای تمام شهروندان، از جمله زنان به‏وجود بیاورد که آن‏ها را از انواع و اقسام آزارها و نقض حقوق و حریم‏ خصوصی‏شان، از جمله آزار‏های جنسی، مصون بدارد. اما از طرف دیگر، به‏خصوص در جامعه‏ ایران، ما با این مشکل در زمینه‏ نقض حقوق بشر و به‏طور خاص نقض حقوق زنان و آزارهای جنسی روبه‌رو هستیم که یادمان می‏رود غیر از قانون و دولت، مجموعه‏ عوامل مختلف فرهنگی و اجتماعی نیز در بازتولید آزار جنسی علیه زنان نقش بازی می‏کنند.

ما معمولاً خیلی کلی فرهنگ را نشانه می‏گیریم و می‏گوییم این فرهنگ مردسالار است که باعث ایجاد آزار جنسی می‏شود. این قانون است که از زنان در برابر آزار جنسی حمایت نمی‏کند. این دولت است که اهمیت نمی‏دهد.همه‏ این‏ها درست است، اما نکته‏ای که این وسط نادیده گرفته می‏شود، این است که این آزار جنسی فاعلانی هم دارد. کسانی هستند که مرتکب آزار جنسی می‏شوند و اگر بخواهیم خیلی حقوقی به آن نگاه کنیم، کسانی هستند که مرتکب این جرم می‏شوند.

برای این‏که حتی در قوانین ایران، ایجاد مزاحمت برای زنان در خیابان‏‏ها، جرم است. یا بر فرض مثال، تجاوز به دختر بچه‏ها، در فضای خانه، از سوی محارم، جرم بسیار بزرگی است و مجازات بسیار سنگینی دارد و دیگر اشکال آزار جنسی هم تا حدودی جرم شناخته شده است، اما ‏آن‏چه ما در بحث‏های‏مان فراموش می‏کنیم، این است که درست است که فرهنگ، جامعه، سیاست‏های دولتی و قانون، همه در بازتولید آزار جنسی نقش دارند، اما در عین حال، این آزار جنسی را چه کسانی اعمال می‏کنند؟ چه کسانی از آن سود می‏برند؟ چه کسانی و با چه نگاهی باعث می‏شوند که این خشونت در زندگی روزمره زنان تداوم پیدا کند؟

نقش این فاعلان آزار جنسی در از بین رفتن آن چیست؟

ما با یک جامعه‏ روشنفکری مواجه هستیم و یک سری مردانی که ادعا می‏کنند مدافع حقوق بشرند، ادعا می‏کنند فمینیست هستند و ادعا می‏کنند برای احقاق حقوق زنان در تلاشند. مخاطب من در مقاله‏ «چه فرقی است بین امام جمعه تهران و سایر مردان ایرانی؟»، این جامعه‏ روشنفکری بود. برای این‏که فکر می‏کردم یک حداقل آگاهی در بین آن‏ها در مورد ظلم نسبت به زنان و یا تبعیض علیه زنان وجود دارد. از آن‌ها در این مقاله خواستم با به‏رسمیت شناختن نقش مردان در بازتولید آزار جنسی، مسئولیت بپذیرند که این پدیده‏ زشت و ناهنجار و این بیماری اجتماعی از بین برود.

صحبت من با این جامعه‏ روشنفکری این است که بدون شناختن نقش خودتان، بدون به‏رسمیت شناختن نقش برادران‏تان، پدران‏تان و دوستان‏تان، یا بدون به‏رسمیت شناختن نقش مردان غریبه‏ای که می‏بینید در خیابان مرتکب آزار جنسی می‏شوند و به آسانی و راحتی از کنار آن می‏گذرید، بدون به‏رسمیت شناختن نقش مرد همسایه‏ که زنش را می‏زند و شما صدایش را می‏شنوید و به روی خودتان نمی‏آورید، نه می‏توان گفت که آزار جنسی به‏زودی از بین نمی‏رود و نه می‏توان گفت شما، آن‏طور که ادعا می‏کنید، فمینیست و یا مدافع حقوق زنان هستید.

آیا نمونه‌ای از همکاری قشر روشنفکر جامعه برای جلوگیری از خشونت جنسی سراغ دارید؟

یک کمپین بسیار معروفی در هند وجود دارد که یکی از هنرپیشگان معروف هندی هم چهره و سمبل این کمیپن است. ترجمه‏ این کمپین به فارسی می‏شود: «زنگ را به‏صدا دربیار». پیام این کمپین که علیه خشونت خانگی سازماندهی شده، این است که بدون این‏که مردها دخالت‏گر باشند و جلوی مردان دیگر را در خشونت خانگی نگیرند، این پدیده از بین نمی‏رود.

ما در کلیپ‏ها و فیلم‏های مختلف این کمپین که می‏توان به‏راحتی روی اینترنت دید، مثلاً صحنه‏ای را می‏بینیم که زنی در خانه دارد کتک می‏خورد. مرد همسایه که صدای او را می‏شود، می‏رود و زنگ خانه را به بهانه‏های مختلف مانند این‏که شیر دارید و یا نان دارید و… می‏زند. این باعث می‏شود که مردی که دارد مرتکب خشونت می‏شود، متوجه بشود که بقیه دارند او را می‏بینند. دیگران می‏بینند که او دارد چه می‏کند. این مسئله حتی در غیاب نهادهای اجتماعی و نهادهای قانونی‏ای مانند پلیس و غیره، می‏تواند خشونت علیه زنان را کاهش بدهد.