مجتبا یوسفی پور

عوارض جانبی

hosseinn — Fri, 22 Mar 2013 04:32:51 +0000

برنامه رادیویی «اکران»

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - از هفته گذشته نمایش جهانی فیلم «عوارض جانبی» آخرین ساخته استیون سودربرگ، فیلمساز سر‌شناس آمریکایی آغاز شده است. در اکران این هفته می‌پردازیم به معرفی این فیلم.

«عوارض جانبی» نمایش عمومی خود را از ۸ فوریه ۲۰۱۳ در سینماهای آمریکا آغاز کرد و سپس در جشنواره فیلم برلین هم به نمایش درآمد و از نامزدهای دریافت جایزه خرس طلایی این جشنواره بود. این فیلم از ۸ مارس در سینماهای انگلستان و ایرلند روی پرده رفته و از این هفته در سینماهای دیگر کشورهای اروپایی چون هلند و جمهوری چک نیز به نمایش درخواهد آمد.

استیون سودربرگ در این تازه‌ترین ساخته‌اش سراغ یک تریلر روانشناسانه رفته و عوارض جانبی مصرف یک داروی جدید را با یک پرونده جنایی در هم آمیخته است. مارتین، همسر امیلی به‌تازگی از زندان آزاد شده است. امیلی که دچار افسردگی شده، دست به خودکشی می‌زند اما زنده می‌ماند. داروهای ضد افسردگی معمولی تأثیری بر بهبود امیلی نمی‌گذارند و به پیشنهاد یکی از روانپزشکان، داروی تازه‌ای را برای درمان افسردگی‌اش مصرف می‌کند. اگرچه مصرف دارو درمان‌بخش است، اما عوارضی جانبی خاصی نیز به دنبال دارد. یکی از این عوارض خوابگردی‌های امیلی است. شبی در هنگام خوابگردی پس از مصرف دارو، او با چاقو به همسرش حمله می‌کند و بعد از این ماجرا به دادگاه کشانده می‌شود.

●عوارض جانبی، ساخته استیون سودربرگ، ۱۰۶ دقیقه، آمریکا ۲۰۱۳
نویسنده: اسکات زد برنز
بازیگران: رونی مارا، جود لاو، کاترین زتاجونز، چانینگ تاتوم

●سودبرگ درباره این فیلم می‌گوید:

گناه چیزی است که همیشه

جذاب است و از بین هم نمی‌رود.

موضوع این فیلم هم انتقال حس گناه از یک فرد به فرد دیگر است. این‌ها برای یک فیلم مصالح خیلی خوبی هستند.

برنامه «اکران» درباره این فیلم را بشنوید:

فیلمنامه فیلم توسط اسکات زد برنز نوشته شده است. این سومین همکاری استیون سودربرگ و برنز با یکدیگر در مقام کارگردان و نویسنده است. سودربرگ پیش‌تر دو فیلم «مخبر» محصول سال ۲۰۰۹ و «شیوع» ساخته سال ۲۰۱۱ را بر اساس فیلمنامه‌هایی از برنز جلوی دوربین برده بود. در «عوارض جانبی» برنز سراغ موضوعی مشابه با فیلمنامه قبلی خود یعنی «شیوع» رفته است اگرچه او کار بر روی این فیلمنامه را حدود یک دهه پیش آغاز کرد. برنز چگونگی رفتنش سراغ این موضوع و نوشتن این فیلمنامه را اینگونه توضیح می‌دهد: «من زمان زیادی را بر روی پروژه دیگری به نام "سرزمین عجایب" که یک مجموعه تلویزیونی در شبکه «ای‌بی‌سی» بود صرف کردم. ما برای آن پروژه به بیمارستان‌های مختلفی در نیویورک و لس‌آنجلس رفتیم و برای ماه‌ها با روان‌شناسان و بیماران کار کردیم. در آن زمان من خیلی به داستان‌های متفاوتی که می‌شنیدم علاقمند شدم؛ داستان‌هایی که در آن‌ها مصرف دارو‌ها و قانون در کنار یکدیگر قرار می‌گرفتند، آن هم زمانی که جرایم خیلی خاص و ویژه‌ای روی داده بود. این نقطه شروع من بود و بعد از آنکه من چند مورد اینگونه دیدم تصمیم گرفتم که داستان خودم را بسازم و بنویسم.»

برنز نخست قصد داشت که خودش این فیلمنامه را کارگردانی کند، اما پس از نیمه‌کاره ماندن پروژه دیگری که او و سودربرگ بر روی آن کار می‌کردند به خواست سودربرگ، این فیلمنامه را به او واگذار کرد و خودش در مقام یکی از تهیه‌کنندگان در کنار پروژه قرار گرفت. او درباره چگونگی کارکردن با سودربرگ و کارگردانی او می‌گوید: «واقعاً کس دیگری وجود ندارد که بتواند همانند استیون کار کند. او خودش فیلمبرداری می‌کند و تدوین را خودش انجام می‌دهد. شب‌ها پس از پایان فیلمبرداری وقتی به خانه می‌رود کار تدوین را انجام می‌دهد و اگر فکر کند نیاز به نماهای دیگری دارد روز بعد آن‌ها را فیلمبرداری می‌کند. در کار کردن با او همه چیز خیلی به سرعت پیش می‌رود. او توانایی‌های بسیاری دارد و می‌تواند در هنگام ساخت، تمام فیلم را در ذهنش داشته باشد.»

استیون سودربرگ، فیلمساز آمریکایی برنده جایزه اسکار نیازی به معرفی ندارد. او که نخستین‌بار با ساخت فیلم «سکس، دروغ‌ها و نوارهای ویدئو» توانست نگاه‌ها را به خود جلب کند در دو دهه با ساخت آثاری چون «ارین براکوویچ»، «ترافیک» و «چه» توانسته بسیاری از علاقمندان سینما را مجذوب آثار خود کند. همانگونه که برنز نیز اشاره کرد از ویژگی‌های خاص سودربرگ تخصص او در رشته‌های مختلف و تسلط کامل بر ساخت فیلمش در هنگام تولید است. او عمده آثارش را خود فیلمبرداری، تدوین و تهیه کرده و فیلمنامه برخی از آنان را نیز خودش نوشته است. در کارنامه او حتی آهنگسازی و تدوین صدا نیز به چشم می‌خورد. او که در دو دهه گذشته یکی از فیلمسازان محبوب جشنواره‌ها بود امسال و بعد از نمایش «عوارض جانبی» در بخش مسابقه جشنواره فیلم برلین خبری را اعلام کرد که شاید بسیاری از دوستدارانش را ناراحت کند؛ «عوارض جانبی» آخرین فیلم اوست و قصد دارد فیلمسازی را کنار گذاشته و از این پس به کارهای دیگر چون نقاشی و ساخت مجموعه‌های تلویزیونی روی بیاورد.

●پیش‌پرده فیلم «عوارض جانبی»،

ساخته استیون سودربرگ

برخی از منتقدان این آخرین ساخته سودربرگ را با فیلم‌های آلفرد هیچکاک و به‌ویژه تریلرهای روانشاسانه او مقایسه کرده و تأثیر گرفته از آن‌ها دانسته‌اند. سودربرگ با بیان اینکه قصد داشته در این آخرین ساخته‌اش سراغ داستان‌هایی مفرح و عامه‌پسند‌تر برود، در ارتباط با این شباهت‌ها و دلیل ساخت این فیلم می‌گوید: «فکر می‌کنم یکی از دلایلی که باعث می‌شود فیلم‌های هیچکاک امروز همچنان به ما مربوط باشند و دیدن‌شان برای ما جالب باشد، تنها قدرت تکنیکی و نوآوری‌ها و خلاقیت‌هایشان نیست، بلکه این است که همه این فیلم‌ها درباره گناه و احساس گناه هستند. گناه چیزی است که همیشه جذاب است و از بین هم نمی‌رود. چیزی که در این فیلمنامه من خیلی دوست داشتم این بود که به موضوعی می‌پرداخت که ما همه با آن درگیریم، یعنی انتقال گناه از یک فرد به فرد دیگر. این‌ها برای یک فیلم مصالح خیلی خوبی هستند. فکر می‌کنم برای بازیگران نیز اینگونه بود که هیچوقت نمی‌دانستند نتیجه آنچه می‌کنند چه خواهد شد. این مسئله کمی فریب‌دهنده است.»
سودربرگ تازه‌ترین ساخته‌اش را با بودجه‌ای حدود ۳۰ میلیون دلار ساخته است و در نخستین هفته اکران موفق شده فروش نسبتاٌ خوبی داشته باشد. در این فیلم نیز چون فیلم «شیوع» گروهی از ستارگان سینما در برابر دوربین سودربرگ حاضر شده‌اند. رونی مارا و چنینگ تتوم نقش‌های امیلی و مارتین و جود لاو و کا‌ترین زتاجونز دیگر نقش‌های اصلی فیلم را بازی کرده‌اند.

اما این آخرین ساخته استیون سودربرگ اگرچه نتوانسته به اندازه بهترین ساخته‌هایش توجه منتقدان را جلب کند، اما در مجموع منتقدان آن را پسندیده و نقدهای مثبتی بر آن نوشته‌اند. راجر ایبرت، منتقد «شیکاگو سان‌تایمز» با دادن سه و نیم ستاره به فیلم ضمن تعریف از کارگردانی و بازی خوب رونی مارا، موسیقی فیلم را بسیار ستوده است و آن را یکی از قوی‌ترین بخش‌های آن معرفی می‌کند. پیتر تراورس منتقد «رولینگ استونز» نیز سه‌ونیم ستاره نثار فیلم کرده و با تعریف از بازی بازیگران و کارگردانی سودربرگ، فیلم را تریلری عالی مملو از غافلگیری و تعلیق توصیف می‌کند. جیمز براردینلی، منتقد «ریل ویوز» نیز با دادن سه ستاره به فیلم آن را تریلری استادانه خوانده که «آلفرد هیچکاک در صورت زنده بودن و ادامه فعالیت هنری احتمالاً می‌ساخت.»

سال کلاه‌قرمزی: فیلم‌های بی‌تماشاگر و جنجال‌های بی‌حاصل

hosseinn — Sun, 17 Mar 2013 23:04:03 +0000

سینمای ایران در سال ۱۳۹۱

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور – سال ۱۳۹۱ برای سینمای ایران سال حاشیه‌ها، درگیری‌ها و خط و نشان کشیدن‌ها بود. سالی که با جنجال اکران نوروزی شروع شد و با ماجرای احتمال بازگشایی مجدد خانه سینما با نام تازه «خانه سینمای جمهوری اسلامی ایران» پایان یافت.

در این گزارش نگاهی داریم به مهم‌ترین رویدادهای سینمای ایران در سال ۱۳۹۱.

جنجال اکران نوروزی

از قدیم گفته‌اند سالی که نکوست از بهارش پیداست؛ بهار سینمای ایران با جنجال آغاز شد، جنجالی که تا پایان سال ادامه یافت و دامن بسیاری از فیلم‌ها را گرفت و بحران «اکران نوروزی» که هنوز هم حل نشده، به سال تازه راه پیدا می‌کند.

ریشه‌های این بحران را باید در جشنواره فیلم فجر در سال ۹۰ جست. در آن زمان حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی بعد از جشنواره فجر در برابر برخی از فیلم‌ها موضع گرفت و آن‌ها را دارای مشکل موضوعی اعلام کرد. بعد‌تر در اسفند ۹۰ ماجرای اکران نوروزی و دخالت دولت در آن و عدم صدور پروانه نمایش برای بسیاری از فیلم‌ها حاشیه‌هایی ایجاد کرد که موجب اعتراض برخی از سینماگران شد. در ‌‌نهایت بی‌توجه به اعتراض‌ها پنج فیلم «زندگی خصوصی»، «گشت ارشاد»، «انتهای خیابان هشتم»، «قلاده‌های طلا» و «فتیله و ماه‌پیشونی» (فیلم‌هایی که سازندگانشان رابطه نزدیکی با مدیران سینمایی دارند) به عنوان گزینه‌های نهایی اکران نوروز ۹۱ معرفی شدند. از سوی دیگر در همین زمان اعلام شد قرار است قیمت بلیط سینما‌ها در سال تازه افزایش یابد.

اما تنها چند روز پس از آغاز اکران نوروز ۹۱ جنجال آغاز شد. روز جمعه ۲۶ اسفند سال ۹۰ انصار حزب‌الله تهران با انتشار بیانیه‌ای از مردم خواست که در روز ۲۷ اسفند در اعتراض به نمایش دو فیلم «زندگی خصوصی» و «گشت ارشاد» در برابر وزارت ارشاد جمع شوند. در این تجمع معترضان با در دست داشتن پلاکاردهایی با عناوینی چون «وزیر ارشاد استیضاح باید شود» و «فیلم زندگی خصوصی خیانت به خون شهداست» به وزارت ارشاد یک مهلت ۴۸ ساعته برای پایان دادن به نمایش این فیلم‌ها دادند.
اگرچه نخست فیلمسازان و مدیران سینمایی به این اعتراض‌ها واکنش نشان دادند و آن‌ را غیر قانونی و بی‌اهمیت خواندند، اما با کشیده شدن ماجرا به خطبه‌های نماز جمعه و اعتراض برخی از امام جمعه‌های شهرهای مختلف، بحران به مرحله تازه‌ای وارد شد. احمد خاتمی، امام جمعه موقت تهران در خطبه‌های خود خطاب به وزیر ارشاد گفت: «در شأن شما نبود که از دستگاه تحت مدیریت شما اجازه اکران چنین فیلم‌های مستهجنی داده شود. باید تا دیر نشده جلوی اکران این فیلم‌ها را در استان‌ها بگیرند.»
سرانجام این اعتراض‌ها و تهدید‌ها اثر کردند و حوزه هنری و شهرداری تهران جداگانه از توقف نمایش این دو فیلم در سینماهای تحت پوشش خود خبر دادند. این محدودیت اکران مدیران سینمایی را به تکاپو انداخت که شاید بتوانند دو فیلم دیگر را جایگزین دو فیلم مشکل‌دار اکران نوروزی کنند. البته مسئولان سینمایی منکر توقیف اکران این دو فیلم شدند و تنها از «محدودیت اکران» آن‌ها سخن گفتند. این اتفاق با واکنش و اعتراض سینماگران روبرو شد و مجمع فیلمسازان ایران با انتشار بیانیه‌ای «این اتفاق اسف‌بار را بدعتی در سینمای ایران» خواند که به واسطه آن «امنیت هیچ فیلمی در آینده تأمین نخواهد بود.» رویدادهای دیگر هم نشان داد که پیش‌بینی مجمع فیلمسازان درست بوده و این دو فیلم تنها فیلم‌هایی نبودند که قربانی دعوا و درگیری مدیران دولتی و جناح‌های سیاسی شدند.

اما اگرچه ماجرای اکران نوروزی به ضرر برخی از فیلم‌ها و سینماگران شد، در عوض گروه سازنده فیلم «قلاده‌های طلا» از این آشوب ‌‌نهایت استفاده را بردند و در روزهایی که برخی از سینما‌ها به اکران دوباره فیلم‌های قدیمی روی آورده بودند، این فیلم توانست یکه‌تاز بی‌رقیب میدان فروش شود و به فروشی میلیاردی دست یابد.

درگیری وزارت ارشاد و حوزه هنری

اما ماجرای جنجال نوروزی با پایان نوروز خاتمه نیافت و بعد از تعطیلات، ماجرا به مجلس شورای اسلامی نیز کشیده شد. کمیسیون فرهنگی مجلس به تماشای فیلم‌های جنجالی نشستند و قرار شد درباره این فیلم‌ها نظر بدهند. وزیر ارشاد اسلامی نیز در سخنانی از لزوم «دقت بیشتر در انتخاب فیلم‌های اکران» سخن گفت و دستور بازبینی مجدد فیلم‌هایی را داد که در زمان نمایش در جشنواره فیلم فجر موفق به دریافت پروانه نمایش شده بودند. در پی این دستور و بازبینی مجدد چند فیلم از جمله «برف روی کاج‌ها»، «ضد گلوله» و «تلفن همراه رئیس‌جمهور» دچار مشکل ممیزی و سانسور برای نمایش شدند و اکران آن‌ها به تعویق افتاد.

اما از سوی دیگر حوزه هنری که حدود ۹۰ سالن سینما را در اختیار خود دارد خبر داد که «در برخورد یا ورود مسائل غیر اخلاقی در سینما» ۱۵ فیلم را در فهرست فیلم‌های ممنوعه خود قرار داده و اجازه نمایش آن‌ها در سینماهای حوزه هنری را نمی‌دهد. این تصمیم باعث شد که درگیری تازه‌ای میان این سازمان و وزارت ارشاد آغاز شود، درگیری‌ای که مدیران سینمایی و سینماگران دلیل آن را دخالت حوزه هنری در محدوده‌ای می‌دانستند که در حوزه اختیارات و وظائف قانونی وزارت ارشاد تعریف شده است. مدیران حوزه هنری نیز در پاسخ ادعا کردند «ما هدفمان صیانت از سینمایی است که در دنیا آن را با اندیشه و عفت می‌شناسند.» از آن سو این برخوردهای حوزه هنری مورد استقبال گرو‌های تندرو چون انصار حزب‌الله و بسیج دانشجویی قرار گرفت و آن‌ها با تائید آن، حمایت خود را از این برخورد‌ها اعلام کردند.

جامعه صنفی تهیه‌کنندگان سینمای ایران با انتشار بیانیه‌ای این تصمیم حوزه هنری را محکوم کردند و آن را «جوسازی» خواندند. این بیانیه به خاطر لحن تند آن مورد اعتراض برخی از سینماگران قرار گرفت.
از سوی دیگر مسعود کیمیایی، مسعود جعفری جوزانی، علیرضا رئیسیان، جواد طوسی، علی معلم و مهدی کرم‌پور با انتشار بیانیه‌ای دیگر از «بحران و هرج و مرج» در سینمای ایران سخن گفتند. آن‌ها در این بیانیه «تکه تکه شدن جامعه سینمایی» را حاصل «سایه سنگین فضای ملتهب و سیاست‌زده» و «زیاده‌خواهی کسانی از درون سینما که تعهد و اخلاق‌گرایی حرفه‌ای و صنفی را فدای منافع حزبی و فردی خود کرده‌اند» خواندند و در هشت بند خواسته‌هایی را در جهت رفع این معضل بیان کردند.

شورای صنفی در برابر حوزه هنری

●سال ۱۳۹۱ را باید در سینمای ایران

«سال کلاه قرمزی» نامید. این فیلم تنها فیلم نسبتاً خوش‌اقبالی بود

که در سال ۱۳۹۱ تماشاگران را به سالن سینما کشاند.

●در حالی‌که مدیران سینمایی کشور با برگزاری جشنواره بی‌رمق فیلم فجر و جشنواره بی‌رمق‌تر فیلم «عمار» و با تبلیغات پوچ دم از رقابت با هالیوود و تولید فیلم‌های «فاخر» با بودجه کلان می‌زدند، سینمای اجتماعی ایران زمینگیر شد.

●در سال ۱۳۹۱ سینمای ایران در عرصه رسانه‌ها با خبرسازی و حاشیه‌سازی جلوه بیشتری داشت تا در سالن‌های سینما. بسیاری از سالن‌داران در آستانه ورشکستگی قرار گرفته‌اند و شرایط به‌گونه‌ای‌ست که

برخی حتی می‌گویند «کلاه‌قرمزی» سینمای ایران را از مرگ نجات داد.

●«سیب و سلما» که از فیلم‌های ارزشی محسوب می‌شود تنها حدود ۱۱ میلیون تومان فروش داشت.

به دنبال ایجاد محدودیت برای اکران فیلم‌ها در سینماهای حوزه هنری و شهرداری، شورای صنفی نمایش نیز دست به اقدامی تلافی‌جویانه زد و خبر داد که این فیلم‌ها را در اختیار سینماهای تحت پوشش این دو نهاد قرار نخواهد داد. در اولین قدم، پردیس سینمایی آزادی تهران مشمول این قانون شد و شورای صنفی نمایش از صدور پروانه نمایش برای فیلم «شور شیرین» سر باز زد. کمی بعد نیز شورای صنفی با اعلام تخلف سینما آزادی، سرگروهی این سینما را لغو کرد و سرانجام با مذاکراتی که میان وزارت ارشاد و حوزه هنری و شهرداری برگزار شد دو گروه به توافق رسیدند که حوزه هنری اسامی فیلم‌هایی را که مناسب اکران تشخصی نمی‌دهد مخفیانه به وزارت ارشاد اعلام کند و شورای صدور پروانه نمایش نیز برای دوری جستن از ایجاد جنجال تازه، این فیلم‌ها را در گروه‌های سینمایی دیگری اکران کند.

این در حالی بود که برخی از سینماگران، مدیران سینمایی و تصمیم‌های اشتباه آن‌ها را عامل به‌وجود آمدن تمامی این ماجرا‌ها می‌دانستند و اعتقاد داشتند اکنون که بحران ایجاد شده است مدیران سینمایی خود را کنار کشیده‌اند.

در ‌‌نهایت نیز با آنکه قرار بود فهرست فیلم‌های ممنوع حوزه هنری مخفی بماند، این فهرست در مطبوعات منتشر شد و مشکل اکران سینمای ایران در سال ۹۱ حل نشده باقی ماند. بعد‌تر فیلم‌هایی چون «من مادر هستم» نیز با اعتراض گروه‌های تندرو روبرو شدند و برخی دیگر از فیلم‌ها چون «برف روی کاج‌ها» و «ضد گلوله» بعد از گذشت حدود دو سال از تولید هنوز مجوزی برای نمایش عمومی دریافت نکرده‌اند.

خانه سینما

ماجرای تعطیلی خانه سینما هم در سال ۹۱ همچنان ادامه داشت. از سویی گروهی به ریاست حسین زندباف از سوی سازمان سینمایی مسئول رسیدگی به امور و ثبت صنوف سینمایی شدند و از سوی دیگر در سوم خردادماه شایعه‌ای منتشر شد مبنی بر اینکه خانه سینما دوباره بازگشایی خواهد شد. جلال خندان، وکیل خانه سینما در گفت‌وگو با «خبرگزاری مهر» اعلام کرد «پس از بررسی مستندات خانه سینما و وزارت ارشاد سرانجام دیوان عدالت اداری تصمیم انحلال خانه سینما را باطل کرده است.»
اگرچه مدیران وزارت ارشاد این خبر را تأئید نکردند اما انتشار آن باعث شد که بار دیگر انصار حزب‌الله وارد ماجرا شوند و در برابر خانه سینما تجمع کرده و با اعتراض به تصمیم دیوان عدالت اداری و پاشیدن رنگ به تابلو خانه سینما اعلام کنند «حضاری که در این خانه هستند بدانند از جنازه ما حزب‌اللهی‌ها باید رد شوند تا به کار خود ادامه دهند.»

وزیر ارشاد نیز در سخنانی از راه‌اندازی «باشگاه سینماگران» خبر داد و گفت «اساسنامه این باشگاه باید با کمک خود دوستان نوشته شود و در مرجعی مثل شورای عالی سینما به تأئید نهایی برسد و ابلاغ شود و ما هم می‌شویم مجری تا این مسئله تمام شود.»

هیأت مدیره خانه سینما نیز با ارسال نامه‌ای به وزیر ارشاد «پیشنهاد کرد برای برون‌رفت از دور باطل کنونی، خانه سینما آماده است در مورد اصلاح اساسنامه و انطباق آن با ساز و کارهای قانونی مورد ادعا اقدام کند.»

سرانجام اعلام شد کمیته‌ای هفت نفره با حضور فرهاد توحیدی، جمال خندان و ابراهیم مختاری به عنوان نمایندگان خانه سینما، جمال شورجه، ابوالقاسم طالبی و عباس بابویهی به عنوان نمایندگان سازمان سینمایی و مسعود جعفری‌جوزانی به عنوان هماهنگ‌کننده و حَکَم برای اصلاح اساسنامه اقدام کنند. اولین جلسه این کمیته در ۱۴ بهمن‌ماه برگزار شد و در اوایل اسفندماه مسعود جعفری‌جوزانی، سخنگوی این کمیته در گفت‌وگویی با «ایسنا» خبر از تکمیل و تصویب نهایی اساسنامه توسط اعضا و احتمال بازگشایی مجدد خانه سینما تا پایان اسفندماه داد. در همین زمان برخی از اعضای این کمیته نیز با مطبوعات مصاحبه کردند و نظرات خود را بیان نمودند. این مصاحبه‌ها با واکنش جواد شمقدری، رئیس سازمان سینمایی روبرو شد و او اعلام کرد از این پس تا زمان اعلام نتیجه نهایی هیچ کدام از اعضاء حق مصاحبه ندارند. او همچنین اعلام کرد که در اساسنامه این هیأت هفت نفره «پیشنهادی مطرح است که نام این تشکل "خانه سینمای جمهوری اسلامی ایران" باشد.» این گفته شمقدری باعث اعتراض سینماگران و اعضای کمیته شد. در ‌‌نهایت نیز در نیمه اسفند هیأت مدیره خانه سینما نامه سرگشاده‌ای به رئیس جمهور ارسال کرد و از بی‌سرانجام ماندن تلاش هیأت هفت‌نفره برای بازگشایی خانه سینما خبر داد. نویسندگان این نامه نوشته یودند: «در راستای حل مشکل خانه سینما سیاستی دوگانه در حال اعمال است. سیاستی از سوی دفتر جنابعالی (ریاست جمهوری) برای حل مسئله و سیاستی دیگر از سوی مدیریت سازمان سینمایی برای لاینحل ماندن همین مسئله.» در انتها نیز تأکید کرده بودند که «مادام که مدیران و مسئولان سینمایی فعلی بر مسند نشسته باشند نه امیدی به گشایش در سینمای ایران» دارند و «نه عافیتی را در انتظار جامعه اصناف سینمایی» می‌بینند.

فیلم‌های فاخر و بودجه‌های میلیاردی

بحث ساخت فیلم‌ها با بودجه‌های میلیاردی موسوم به فیلم‌های فاخر سال گذشته نیز یکی از بحث‌های داغ سینمای ایران بود. در این میان بیشترین حمله نیز به پروژه «لاله» و کارگردان آن اسدالله نیک‌نژاد شد که در خبر‌ها آمده بود قرار است برای ساخت این پروژه با بودجه‌ای حدود پنج میلیارد تومان به ایران بیاید. تا چندین ماه خبرهای مرتبط به این پروژه در صدر خبر‌ها بود و حتی به مجلس نیز کشیده شد و اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس خواستار خواندن فیلمنامه این پروژه شدند. این بحث‌ها همچنان ادامه دارند. با آنکه گفته می‌شد قرار است در اواخر امسال فیلمبرداری این پروژه آغاز شود و حتی از عوامل آن نام برده می‌شد، اما همچنان این پروژه با مشکل مواجه است و به تازگی در اسفند ۹۱ علیرضا زرین‌دست، فیلمبردار باسابقه سینمای ایران که پس از کنار کشیدن تورج اصلانی از مدیریت فیلمبرداری این فیلم به این پروژه پیوسته بود اعلام کرد که از آن کناره گرفته است. در آخرین خبر‌ها آمده بود که در اواخر اسفندماه سرانجام فیلمبرداری فیلم به مدیریت تورج منصوری آغاز شده است.

اما از دیگر تولید‌های فاخر سال گذشته می‌توان به فیلم‌هایی چون «استرداد»، «برلین منفی هفت»، «فرزند چهارم» و «عقاب صحرا» نام برد که هر چهار فیلم در جشنواره فیلم فجر امسال به نمایش درآمدند و با انتقاد بسیار منتقدان روبرو گشتند. جالب‌تر اینکه دو فیلم «فرزند چهارم» و «عقاب صحرا» نخست به علت کیفیت پائین و ضعف تکنیکی توسط هیأت انتخاب جشنواره پذیرفته نشدند، اما چندی بعد با وساطت مدیران به بخش مسابقه جشنواره راه یافتند.

یکی دیگر از پروژه‌های عظیم سینمای ایران فیلم «محمد» به کارگردانی مجید مجیدی است که گفته می‌شود با بودجه‌ای ۲۰۰ میلیارد تومانی در دست ساخت است. این فیلم مرحله تولید خود را تقریباً پشت سر گذاشته است و همه منتظرند که شاید در جشنواره سال ۹۲ برای نخستین‌بار این عظیم‌ترین پروژه تاریخ سینمای ایران را ببیند و بتوانند قضاوت کنند که حاصل این سرمایه‌گذاری عظیم و به کارگیری گروهی از بهترین متخصصان فنی سینمای جهان چه بوده است.

خط و نشان‌های سینمایی

در ادامه تهدید‌های مدیران سینمایی مبنی بر ممنوعیت نمایش آثار ایرانی در جشنواره‌های خارجی بدون گرفتن مجوز از وزارت ارشاد و برخورد با فیلمسازان، امسال چندین فیلم و فیلمساز شامل این خط و نشان کشیدن‌های مدیران سینمایی شدند.

اولین مورد نمایش فیلم «خانه پدری» در جشنواره فیلم ونیز بود. این فیلم که در ایران توقیف است و هنوز موفق به دریافت پروانه نمایش نشده، ناگهان در بخش مسابقه جشنواره فیلم ونیز به نمایش درآمد که با اعتراض مدیران سینمایی روبرو شد. مدیران سینمایی کارگردان فیلم را مسئول این ماجرا دانستند و اگرچه عیاری در جشنواره شرکت نکرد، اما او را مقصر خواندند.

مورد دیگر نمایش فیلم «پرده» ساخته جعفر پناهی در جشنواره فیلم برلین بود. این فیلم که بدون گرفتن پروانه ساخت از وزارت ارشاد ساخته شده است توانست در این جشنواره جایزه خرس نقره‌ای بهترین فیلمنامه را به دست آورد. اما پس از این موفقیت هنگامی که کامبوزیا پرتوی و مریم مقدم، از دست‌اندرکاران فیلم که به جشنواره برلین رفته بودند به ایران بازگشتند گذرنامه آن‌ها توقیف شد. جواد شمقدری، رئیس سازمان سینمایی نیز در این زمینه گفت: «البته این فیلم‌ها جرم و رفتارهای غیرقانونی است اما تاکنون نظام جمهوری اسلامی ایران در برابر این رفتار‌ها صبوری کرده است.»

پیش‌تر نیز مدیران سینمایی تأکید کرده بودند که فیلمسازان برای شرکت دادن آثار خود در جشنواره‌های خارجی باید مجوز نمایش دریافت کنند و عدم تمکین به این قانون تازه، عواقب تنبیهی در پی خواهد داشت.

جشنواره فیلم‌های دولتی فجر

امسال یکی از کم‌رونق‌ترین سال‌های برگزاری جشنواره فیلم فجر بود. علاوه بر جای خالی فیلمسازان قدیمی و معتبر سینما در جشنواره، آثار تولیدی نیز به گفته منتقدان چندان چنگی به دل نمی‌زدند و بالطبع سال تازه سال خوبی برای اکران سینمای ایران نخواهد بود. آنچه که جشنواره فیلم فجر به نمایش گذاشت مجموعه‌ای از فیلم‌ها بود که بخش عمده‌ای از آن‌ها نه توانایی ارتباط با مخاطب و فروش در اکران عمومی را دارند و نه می‌توان به شرکت کردن و موفقیت آن‌ها در جشنواره‌های خارجی امید بست.
جشنواره فیلم فجر امسال همچنین جشنواره پرحاشیه‌ای نیز بود. همچون سال‌های گذشته بحث انتخاب فیلم‌ها و عدم راه‌یابی برخی از آثار خوب به جشنواره یکی از حاشیه‌های اصلی جشنواره بود. در کنار آن موضوع حذف بخش جنبی جشنواره که عملاً باعث بایکوت شدن یک دسته از فیلم‌ها شد انتقاد بسیاری از فیلمسازان را برانگیخت. در جشنواره امسال اغلب فیلم‌های به نمایش درآمده از تولیدات بخش دولتی بودند و فیلم‌های بخش خصوصی مجالی برای نمایش نیافتند.

در جشنواره نیز فیلم «استرداد» ساخته علی غفاری با نامزدی در ۱۴ رشته بیشترین میزان نامزدی را به نام خود کرد. فیلم‌های «دهلیز» به کارگردانی بهروز شعیبی و «دربند» به کارگردانی پرویز شهبازی با نامزدی در ده رشته در رتبه دوم و «برلین منفی هفت» با نامزدی در شش رشته از فیلم‌هایی بودند که توانستند بیشترین نامزدی جشنواره را به نام خود کنند.

سی‌ویکمین جشنواره فیلم فجر با معرفی فیلم «استرداد» به تهیه‌کنندگی بنیاد سینمایی فارابی به عنوان بهترین فیلم، اهدای بهترین کارگردانی به پرویز شهبازی برای فیلم «دربند» و بهترین فیلمنامه به بهنام بهزادی برای فیلم «قاعده تصادف» در بخش سودای سیمرغ و معرفی دو فیلم «حوض نقاشی» و «هیس، دختر‌ها فریاد نمی‌زنند» در بخش بهترین فیلم از نگاه تماشاگران سودای سیمرغ و فیلم «قاعده تصادف» به عنوان بهترین فیلم از نگاه تماشاگران بخش بین‌الملل به کار خود پایان داد.

پرفروش‌ها و کم‌فروش‌های سال ۹۱

در برخورد با تماشاگران و فروش سینما‌ها و بازگشت سرمایه نیز امسال سال چندان خوبی برای سینمای ایران نبود. از میان حدود ۱۰۰ فیلم تولیدی تنها پنج فیلم توانستند به فروشی بالای یک میلیارد تومان دست یابند، این در حالی است که ۱۵ فیلم تولیدی سینمای ایران فروشی زیر ۱۰۰ میلیون تومان داشته‌اند. پرفروش‌ترین فیلم سال «کلاه قرمزی و بچه‌ننه» بود که توانست با حدود سه میلیارد و ۳۱۰ میلیون تومان فروش در ۷۴ روز در تهران و حدود شش میلیارد تومان در سراسر ایران در رتبه اول بایستد. بعد از آن به ترتیب «خوابم می‌آد» با فروش حدود دو میلیارد تومان، «گشت ارشاد» با فروش حدود یک میلیارد و ۵۳۰ میلیون تومان، «من مادر هستم» با فروش حدود یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان و «قلاده‌های طلا» با فروش یک میلیارد و ۲۷۰ میلیارد تومان پرفروش‌ترین فیلم‌های سال در سینماهای تهران بودند.

اما کم‌فروش‌ترین فیلم‌های سال نیز آمار جالبی دارند: «سیب و سلما» که از فیلم‌های ارزشی محسوب می‌شود تنها توانست حدود ۱۱ میلیون و ۱۱۵ هزار تومان فروش داشته و کم‌فروش‌ترین فیلم سال شود. بعد از آن به ترتیب فیلم‌های «دوستی از جنس آتش» با فروش حدود ۱۲ میلیون تومان، «پیمان» با فروش حدود ۱۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، «نامزد آمریکایی من» با فروش حدود ۲۶ میلیون و ۴۰ هزارتومان و «راه بهشت» با فروش حدود ۲۹ میلیون و ۵۵۰ هزارتومان در تهران قرار دارند. نکته جالب‌تر اینجاست که بسیاری از فیلم‌های کم‌فروش سال از فیلم‌های دولتی و برخی از پروژه‌های فاخر بودند که می‌توان علاوه بر «سیب و سلما» از فیلم‌های «راه بهشت»، «کیمیا و خاک» و «سلام بر فرشتگان» نام برد که همگی زیر ۱۰۰ میلیون تومان در تهران فروش داشتند.

به گزارش باشگاه خبرنگاران کل فروش سینمای ایران در سال ۹۱ حدود ۲۰ میلیارد تومان بوده است که این رقم چیزی حدود ۲ میلیارد تومان کمتر از سال قبل است. و الته با توجه به افزایش قیمت بلیط سینما‌ها در سال ۹۱ می‌توان به آسانی پی برد که در سالی که گذشت سینمای ایران با ریزش شدید مخاطب روبرو بوده است. این زنگ خطری جدی برای سینمای ایران است و ادامه این وضعیت در سال تازه سینمای ایران را با مشکلات جدی‌تری روبرو خواهد کرد، مشکلاتی که با توجه به احتمال تغییر مدیریت سینما پس از انتخابات ریاست جمهوری در سال جدید و همچنین درگیری‌های مدیریتی و داخلی، ظاهراً کسی توجه‌ای به آن‌ها ندارد.

داوری

hosseinn — Fri, 15 Mar 2013 08:21:45 +0000

برنامه رادیویی «اکران»

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - از هفته گذشته نمایش عمومی فیلم «داوری» ساخته نیکلاس جارکی فیلمساز جوان آمریکایی در سینماهای انگلستان و ایرلند آغاز شده است. در اکران این هفته می‌پردازیم به معرفی این فیلم.

«داوری» نخستین‌بار سال گذشته در جشنواره فیلم ساندنس به نمایش درآمد و سپس در جشنواره‌های دیگری چون سن سباستین، زوریخ و استکلهم نیز به روی پرده رفت. «داوری» همچنین امسال در بخش بهترین بازیگری نقش اول مرد نامزد جایزه گلدن گلوب بود. فیلم از اواخر ماه فوریه در برخی از دیگر کشورهای اروپایی چون هلند و بلژیک نیز به نمایش درآمده است.

«داوری» داستان میلیاردری شصت‌ساله به نام رابرت میلر با بازی ریچارد گیر است که به کمک دخترش یک شرکت بزرگ را اداره می‌کند، اما در پس تجارت موفق‌اش رازهایی دارد که آن‌ها را از همه، حتی از دخترش هم مخفی نگه داشته است. میلر قصد دارد پیش از رو شدن کلاهبرداری‌هایش کمپانی‌اش را بفروشد و از این راه سود کلانی به‌دست آورد. او که مردی متأهل است، شبی هنگام رانندگی به همراه معشوقه‌اش تصادف می‌کند و این تصادف منجر به مرگ معشوقه‌اش می‌شود. میلر که نگران رو شدن ماجراهای مخفی زندگی‌اش است از صحنه تصادف می‌گریزد و سعی می‌کند ماجرا را مخفی نگه دارد، برای این‌کار او به سراغ جیمی گرانت، یک جوان سابقه‌دار می‌رود.

داوری
نویسنده و کارگردان: نیکلاس جارکی
بازیگران:

ریچارد گیر، سوزان ساراندون، تیم راث

برنامه رادیویی اکران درباره این فیلم را بشنوید:

«داوری» توسط نیکلاس جارکی، فیلمساز جوان آمریکایی نوشته و کارگردانی شده است. این نخستین فیلم بلند این فیلمساز است که پیش از این سابقه ساخت یک فیلم کوتاه و یک مستند بلند را در کارنامه خود دارد. جارکی در نوجوانی به عنوان یک هکر کامپیو‌تر فعالیت می‌کرد و مهارت او در این کار باعث شد نخستین‌بار در سال ۱۹۹۵ برای فیلم «هکر‌ها» از او دعوت شود که به عنوان مشاور در کنار گروه باشد و با بازیگران و کارگردان فیلم همکاری کند. این همکاری باعث شد جارکی به فیلمسازی علاقمند شود و پس از مدتی به ساخت موزیک‌ویدئو روی بیاورد. او در سال ۲۰۰۵ با ساختن مستند بلند «بیگانه» موفق شد سرانجام راه خود را باز کرده و علاوه بر گرفتن نقدهای مثبت از منتقدان، آن را از یکی از شبکه‌های آمریکایی به نمایش درآورد. او در این اولین فیلم بلند خود با بودجه‌ای حدود ۱۲ میلیون دلار به سراغ ساختن فیلمی مستقل رفته است و توانسته با استفاده از چهره‌های شناخته شده و داستان خوب و کارگردانی حساب‌شده نگاه‌ها را به خود جلب کند.

نیکلاس جارکی، نویسنده و کارگردان فیلم درباره انگیزه‌اش از ساخت این فیلم و چگونگی انتخاب این موضوع برای نخستین ساخته بلندش می‌گوید: «در سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹، هنگامی که رکود اقتصادی در اوج خودش بود من هم مثل دیگران خیلی درباره آن مطالعه می‌کردم. گریدون کار‌تر، سردبیر مجله "ونایتی فیر" که در فیلم ما هم نقش جیمز می‌فیلد، رئیس بانکی که ریچارد گیر قصد دارد کمپانی‌اش را به او بفروشد را بازی کرده، در آن زمان کتابی منتشر کرد درباره این شکست‌های اقتصادی و حتی داستان زندگی شخصی آدم‌هایی که دچار مشکل شده بودند را در آن آورده بود. من همه این چیزهایی که منتشر می‌شد را می‌خواندم و وضعیت را می‌دیدم و دائم در فکر شخصیتی بودم که بتوانم این‌ها را به‌وسیله او شکل بدهم. وقتی خانه‌ بزرگ و گران‌قیمتی در نیویورک می‌دیدم از خودم می‌پرسیدم چه کسی در این خانه زندگی می‌کند؟ و به خودم پاسخ می‌دادم که باید آدم مسنی باشد که ثروت زیادی دارد و بالطبع در این وضعیت مشکلات زیادی هم باید داشته باشد. اینطور بود که شخصیت رابرت میلر به‌تدریج در ذهنم ساخته شد و از اینجا داستان شکل گرفت و کم کم گسترش پیدا کرد.»

نخست گفته می‌شد قرار است آل پاچینو نقش اصلی فیلم را بازی کند اما بعد‌تر اعلام شد او از پروژه کناره گرفته و ریچارد گیر جانشین او شده است. این اگرچه نخستین فیلم بلند جارکی در مقام کارگردان است اما حضور چهره‌های سر‌شناسی چون ریچارد گیر، سوزان ساراندون و تیم راث در فیلم باعث شد که او بتواند بهتر برای فیلمش سرمایه‌گذار پیدا کند و راحت‌تر آن را به مرحله ساخت برساند. جارکی چگونگی پیوستن ریچارد گیر به این پروژه را اینگونه توضیح می‌دهد: «اولین‌باری که ریچارد را دیدم مدیر برنامه‌هایش ترتیب ملاقات ما را داد. من فیلمنامه را برایش ارسال کردم و ۲۴ ساعت بعد با من تماس گرفت و گفت ریچارد می‌خواهد تو را در هتلش ببیند. من پرسیدم مگر او در هتل زندگی می‌کند و او گفت نه، او صاحب هتل است. به هر حال این بخش دیگری از زندگی ریچارد گیر است. من او را در رستوران هتلش ملاقات کردم و با هم حرف زدیم. او گفت خبر خوب این است که فیلمنامه خوبی داری و خبر بد این است که کارگردانی داریم که می‌خواهد فیلم اولش را بسازد. خب، قصد داری چه کار کنی؟ ما شروع به صحبت کردیم و من توضیحاتی دادم. بعد از نیم ساعت پرسید چیزی هست در فیلمنامه که بخواهی درباره‌اش صحبت کنی و احساست را بگی؟ من به معشوقه داشتن شخصیت اصلی اشاره کردم و او گفت آره به این بخش‌ها توجه کرده‌ام، فکر می‌کنم این شخصیت می‌تواند کمی بیشتر سلطه‌جو باشد. او از من خواست بلند شوم و ما با هم آن صحنه را در رستوران و در مقابل دیگران بازی کردیم. گفت‌وگو‌ها را بیان کردیم و با هم بحث کردیم. او من را به سمت دیوار برد و با نگاه نافذش به چشم‌هایم خیره شد. نگاهش خیلی اغواگرانه بود و من فقط به او خیره شدم و گفتم: الان است که ببوسمت!»

ویدئو: پیش‌پرده فیلم «داوری» ساخته نیکلاس جارکیوی

ریچارد گیر نیز دلیل اصلی پیوستنش به این پروژه را فیلمنامه خوب نیکلاس جارکی بیان می‌کند و اینگونه توضیح می‌دهد: «راستش اولین‌بار فیلمنامه را در هواپیما وقتی که داشتم از لس‌آنجلس به نیویورک می‌آمدم خواندم. وقتی از هواپیما پیاده شدم اولین کاری که کردم این بود که به مدیر برنامه‌هایم تلفن زدم و گفتم این فیلمنامه عالی است. ماجرا چیه؟ او گفت فیلمنامه بخش خوب ماجراست اما بخش بدش این است که کارگردانش تا حالا فیلمی نساخته است. بعد من و نیک با هم دیدار کردیم و سعی کردیم همدیگر را بشناسیم و برای من مشخص شد که او می‌تواند فیلم خوبی بسازد. در فیلمنامه، او کار بسیار سختی کرده است. به ظاهر داستان درباره دنیای پول و اقتصاد است اما وقتی جلو‌تر می‌رویم می‌فهمیم که این همه داستان نیست، فیلم درباره روابط است. این آدم‌ها یکدیگر را نمی‌شناسند. آن‌ها موقعیت اجتماعی متفاوت و نگاه خود را نسبت به دنیا دارند. در داستان همه چیز از بین می‌رود و محو می‌شود و شما بخش شخصی و درونی انسان‌ها را می‌بینید. این خیلی خاص و ویژه است. هر کس به شیوه خودش به دنبال خوشبختی می‌گردد و سعی می‌کند از رنج کشیدن فرار کند. تمامی این شخصیت‌ها به روش خودشان این‌کار را می‌کنند و این برای من نگاهی عالی در به تصویر کشیدن دنیایی است که در آن زندگی می‌کنیم.»

منتقدان نیز تاکنون «داوری» را بسیار پسندیده‌اند و حتی راجر ایبرت، منتقد «شیکاگو سان‌تایمز» در فهرست ده فیلم بر‌تر سال ۲۰۱۲ خود آن را به عنوان یکی از فیلم‌های مهم سال انتخاب کرد. ایبرت با دادن چهار ستاره کامل به فیلم و تعریف از بازی ریچارد گیر، آن را یکی از معدود فیلم‌هایی خوانده است که با آنکه شخصیت اصلی داستانش یک ضد قهرمان و آدمی منفی است اما تماشاگر با او همدلی می‌کند. تیم رابی، منتقد «تلگراف» نیز با دادن چهار ستاره به فیلم ضمن تعریف از فیلمنامه و کارگردانی فیلم، نقطه اوج آن را بازی بسیار خوب ریچارد گیر می‌داند که به اعتقاد او هیچ بازیگر دیگری نمی‌توانست این نقش را بهتر از او بازی کند.

فروپاشی باورهای جزمی بعد از جنگ

hosseinn — Thu, 07 Mar 2013 17:46:41 +0000

برنامه رادیویی «اکران»

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور- از هفته گذشته نمایش عمومی فیلم «لوره» ساخته کیت شورتلند، فیلمساز استرالیایی در سینماهای کشورهای اروپایی آغاز شده است. در اکران این هفته می‌پردازیم به معرفی این فیلم.

«لوره» نخستین‌بار سال گذشته در جشنواره فیلم سیدنی استرالیا به روی پرده رفت و سپس در جشنواره‌های بسیار دیگری چون تورنتو، هامبورگ و لندن نیز به نمایش درآمد و جوایزی چون جایزه تماشاگران جشنواره فیلم لوکارنو، جایزه منتقدان جشنواره هامبورگ و جایزه بهترین فیلم جشنواره استکهلم را از آن خود کرد. «لوره» همچنین سال گذشته نماینده کشور استرالیا برای شرکت در بخش بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان جایزه اسکار بود.

این فیلم از هشتم فوریه سال جاری در سینماهای آمریکا به نمایش درآمده است و از هفته اول ماه مارس نیز در سینماهای کشورهای هلند و سوئد به روی پرده خواهد رفت.

داستان فیلم در روزهای پایانی جنگ جهانی دوم و در سال ۱۹۴۵ میلادی اتفاق می‌افتد. لوره دختر نوجوان یک زوج نازی است که به همراه چهار برادر و خواهر خود در جنوب غربی آلمان زندگی می‌کند. با پیروزی متفقین، پدر و مادر لوره مجبور می‌شوند خود را تسلیم نیروهای متفقین کنند و با رفتن آن‌ها و زندانی‌شدن‌شان لوره مسئولیت نگهداری از کودکان را بر عهده می‌گیرد. در شرایط سخت روزهای پس از جنگ، پنج کودک تصمیم می‌گیرند مسافتی طولانی را طی کرده و به نزد مادربزرگشان در هامبورگ بروند، این در حالی است که کنترل هر بخش از کشور آلمان در دست یکی از نیروهای متفقین است و قطار‌ها نیز کار نمی‌کنند و آن‌ها باید بخش عمده این سفر را پیاده و بدون داشتن پولی طی کنند.

●«لوره»، ساخته کیت شورتلند،

۱۰۹ دقیقه، ۲۰۱۲،

انگلستان، استرالیا و آلمان

با بازی:

ساسکیا سوزندال، کای پیتر مالینا، اورسینا لاردی

روایتی از فروپاشی باورهای جزمی

پس از پایان جنگ جهانی دوم

تصاویری از طبیعت و جدال انسان‌های جنگ‌زده با طبیعت بی‌رحم،

اغتشاش و فروپاشی پس از جنگ و درغلتدیدن در کثافت در خدمت بیان تصویری فروپاشی باورهای انسان‌های فریب‌خورده قرار می‌گیرد.

برنامه رادیویی «اکران»

درباره فیلم «لوره» را از فایل صوتی

زیر بشنوید:

«لوره» بر اساس رمان «اتاق تاریک» نوشته ریچل سایفرت، نویسنده انگلیسی ساخته شده است. رمان «اتاق تاریک» نخستین‌بار در سال ۲۰۰۱ منتشر شد و مورد استقبال قرار گرفت. کتاب در‌‌ همان سال نامزد جوایز بوکر و جایزه کتاب روزنامه‌ «گاردین» شد و جایزه کتاب «لس‌آنجلس تایمز» را از آن خود کرد.

ریچل سایفرت در «اتاق تاریک» در سه داستان سه شخصیت آلمانی، یک عکاس، یک دختر نوجوان (لوره) و یک معلم جوان و درگیری آن‌ها با جنگ جهانی دوم و پیامدهای جنگ در زندگی شخصیت‌هایش را نشان می‌دهد. در فیلم «لوره» اما فقط یکی از این سه شخصیت یعنی لوره و داستان او به تصویر کشیده شده است.

رابین موکرجی، نمایشنامه‌نویس و فیلمنامه‌نویس بریتانیایی که نوشتن آثاری چون «رقص باد» و برخی از معروف‌ترین سریال‌های انگلیسی چون «ایست‌اندرز» و «بیل» را در کارنامه خود دارد نخستین‌بار به سراغ این کتاب رفت و بر اساس آن فیلمنامه‌ای نوشت. بعد‌تر پل والش، تهیه‌کننده انگلیسی در جشنواره فیلم ادینبورو مجموعه داستان «اتاق تاریک» را به کیت شورتلند پیشنهاد کرد و با پیوستن او به پروژه در مقام کارگردان، بار دیگر شورتلند به همراه موکرجی فیلمنامه را بازنویسی کردند و فیلم به عنوان محصول مشترکی از کشورهای استرالیا، آلمان و انگلستان، در آلمان جلوی دوربین رفت. ابتدا قرار بود فیلم به زبان انگلیسی ساخته شود، اما به پیشنهاد شورتلند فیلمنامه به زبان آلمانی نوشته و ساخته شد.

«لوره» توسط کیت شورتلند، کارگردان استرالیایی ساخته شده است. شورتلند که سال‌ها سابقه ساختن فیلم‌های کوتاه و مجموعه‌های تلویزیونی را در کارنامه‌اش دارد نخستین‌بار در سال ۲۰۰۴ میلادی با نمایش نخستین فیلم بلندش «شیرجه» در جشنواره فیلم کن نگاه‌ها را به خود جلب کرد و جوایز بهترین کارگردانی و بهترین فیلمنامه‌نویس جوایز سالانه فیلم استرالیا را از آن خود کرد. «لوره» دومین فیلم بلند او در مقام کارگردان است و تا اینجا توانسته با موفقیت خود، جایگاه شورتلند را به عنوان کارگردانی با استعداد و مسلط محکم کند.

شورتلند درباره انگیزه‌اش از ساخت این فیلم می‌گوید: «من یهودی هستم و خانواده همسرم، تونی نیز از یهودی‌های آلمان هستند. ایده ساختن فیلمی درباره نازی‌ها و آن دوران برایم خیلی جالب بود؛ و این ایده که در داستان هست، اینکه متوجه بشوی کسانی که دوستشان داشته‌ای به تو دروغ گفته‌اند و یا حتی کل جامعه به تو دروغ گفته است. همچنین به عنوان یک استرالیایی اینکه این بخش ار تاریخ ما چگونه بوده و به آن پرداخته نشده است برایم جالب بود.»

از نکاتی که باعث شده فیلم مورد توجه قرار بگیرد زاویه دیدی‌ست که فیلمساز برای روایت سینمایی داستان برگزیده است. بر خلاف موارد مشابه که معمولاً داستان‌های این دوره تاریخی از زاویه دید یهودیان و یا نیروهای متفقین روایت شده است، در «لوره» ما با شخصیتی روبرو هستیم که در یک خانواده نازی پرورش یافته و طبعاً به بسیاری از اصول آن معتقد است. حال این شخصیت با جامعه پس از جنگ و به دور از تبلیغات دولتی روبرو می‌شود و باور‌هایش زیر سؤال می‌رود‌. از سوی دیگر شخصیت‌های اصلی فیلم هیچکدام به بلوغ فکری کامل نرسیده‌اند، اما مجبور هستند که تاوان اشتباه والدین خود را بپردازند، تصویری که می‌توان آن را به نگاه فیلمساز نسبت به وضعیت آلمان پس از جنگ و نسل بعد از آن و مشکلاتی که نقشی در به‌وجود آوردنشان نداشته‌اند، تعبیر کرد.

●ویدئو: پیش‌پرده فیلم «لوره»،

ساخته کیت شورتلند

ساختن چنین فیلمی مشکلات بسیاری نیز به همراه داشته است. یکی از اصلی‌ترین مشکلات فیلم، کار کردن با بازیگران کودک است، چرا که بر اساس قوانین اروپا این کودکان روزانه بیش از چهار ساعت نمی‌توانند کار کنند و گروه مجبور بودند با برنامه‌ریزی دقیق در کمترین زمان، بیشترین استفاده را از زمان فیلمبرداری ببرند.

کیت شورتلند مشکلات ساخت این فیلم را اینگونه توضیح می‌دهد: «برای ساخت این فیلم با چالش‌های زیادی روبرو بودیم. ادام آرکاپو، فیلمبردار فیلم از این فیلم به عنوان سخت‌ترین فیلمی که فیلمبرداری کرده است نام می‌برد. ما برای فیلمبرداری از جنگل‌های سیاه تا کرانه دریای بالتیک مسافرت کردیم. با بچه‌های کم‌سن و سال کار می‌کردیم، همه زیر ۱۲ سال بودند و کوچکترین‌شان تنها هفت ماهش بود و ما می‌خواستیم علاوه بر گرفتن تصاویری زیبا، بازی خوب و باورپذیر و پراحساسی نیز از آن‌ها بگیریم و برای این‌کار برخی روز‌ها بیش از چهار ساعت زمان نداشتیم. همچنین من به زبانی خارجی فیلم می‌ساختم، برای همین خیلی کار چالش‌برانگیزی بود.»

اما منتقدان نیز «لوره» را بسیار پسندیده‌اند و نقدهای مثبت و خوبی بر آن نوشته‌اند. استیون بون، منتقد «شیکاگو سان‌تایمز» با دادن چهار ستاره کامل به فیلم اگرچه داستان فیلم را ساده و قابل پیش‌بینی می‌داند، اما اعتقاد دارد فیلم به اندازه کافی پیچیده و دارای گره هست که تماشاگر را تا آخر همراه خود نگاه دارد. کنت توران، منتقد «لس‌آنجلس تایمز» فیلم را اثری محکم و پراحساس توصیف می‌کند که توانسته سویه متفاوتی از جنگ را به تصویر بکشد و تماشاگرانش را در تجربه آن شریک کند. ریچارد کویپرز منتقد «ورایتی» نیز فیلم را اثری تازه و موفق در پرداخت اثرات جنگ و تأثیر آن بر آلمان و مردمانش پس از درگیری در جنگ جهانی دوم دانسته است.

دگردیسی زامبی‌ها

hosseinn — Thu, 28 Feb 2013 23:15:05 +0000

برنامه رادیویی «اکران»

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - این روزها فیلم «بدن‌های گرم» ساخته جاناتان لوین، فیلمساز جوان آمریکایی در بسیاری از کشورهای جهان بر روی پرده رفته است. در اکران این هفته می‌پردازیم به معرفی این فیلم.

اکران جهانی فیلم «بدن‌های گرم» که در فارسی به «جسدهای گرم» نیز ترجمه شده از اول ماه فوریه با نمایش در سینماهای آمریکا آغاز شده است. این فیلم از دو هفته گذشته در سینماهای برخی از کشورهای اروپایی چون انگلستان، ایرلند، دانمارک و ایتالیا به روی پرده رفته است و در دو ماه آینده در دیگر کشورهای اروپایی نیز به نمایش درخواهد آمد.

«بدن‌های گرم» از دسته فیلم‌هایی است که با ترکیب ژانرهای مختلفی چون ترسناک، کمدی و رمانس سعی دارد عامه تماشاگران را به سینما بکشاند. این فیلم داستان «آر» یک زامبی جوان است که در محوطه فرودگاهی به همراه گروه دیگری از زامبی‌ها زندگی می‌کند و همانند دیگر زامبی‌ها با شکار انسان‌ها و خوردن آنها روزگار می‌گذراند. اما روزی با دختری به نام جولی برخورد می‌کند و این اتفاق باعث زنده شدن حس انسانی در وجودش شده و رابطه‌ای میان آنها شکل می‌گیرد.

●بدن‌های گرم ساخته جاناتان لوین
با فیلم‌نامه‌ای هوشمندانه‌تر از فیلم‌نامه‌های مرسوم در ژانر وحشت
و با قهرمانی نامتعارف:

یک زامبی از جنس و جنم

آدم‌های کوچه و بازار

که بی‌عرضه و محجوب است

و لکنت‌زبان هم دارد.
نام او «آر» (R) است.

اولین حرف نام واقعی‌اش،

پیش از آنکه انسانیت در اثر شیوع یک ویروس رو به انقراض بگذارد.

«بدن‌های گرم» روایتی‌ست

از مسخ یک زامبی بی‌دست‌وپا به یک انسان در اثر معجزه عشق

۹۸ دقیقه، ۲۰۱۳، آمریکا. نیکلاس هالت، ترزا پالمر، جان مالکوویچ

برنامه رادیویی «اکران»

در معرفی این فیلم را بشنوید:

«بدن‌های گرم» بر اساس رمانی به همین نام نوشته ایزاک ماریون ساخته شده است. ماریون نخستین‌بار این داستان را در قالب یک داستان کوتاه نوشت و در اینترنت منتشر کرد و داستانش هم با استقبال گسترده خوانندگان روبرو شد و این موفقیت باعث شد که او داستان را به صورت یک رمان بازنویسی کرده و منتشر کند. جاناتان لوین، فیلمساز جوان آمریکایی که نخستین‌بار با ساخت فیلم «وکنس» (The Wackness) یا «چرند» در سال ۲۰۰۸ موفق شد جایزه تماشاگران جشنواره فیلم ساندنس را از آن خود کند فیلمنامه فیلم را نوشته و آن را کارگردانی کرده است. او در سال ۲۰۱۱ فیلم موفق «۵۰/۵۰» را ساخت که علاوه بر نظر مثبت منتقدان، نامزد دو جایزه گلدن گلوب از جمله جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم شد. لوین قصد داشت که «بدن‌های گرم» را پیش از فیلم «۵۰/۵۰» بسازد، اما درگیری او با ساخت آن پروژه باعث شد که ساخت فیلم به تعویق بیفتد و در روزهایی که نمایش عمومی فیلم «۵۰/۵۰» آغاز شده بود، فیلمبرداری «بدن‌های گرم» را شروع کرد.

جاناتان لوین درباره انگیزه‌اش از ساخت فیلم «بدن‌های گرم» می‌گوید: «راستش همه چیز از خود کتاب شروع شد. یادم هست که از همان صفحه اول مرا مجذوب کرده بود. برایم خیلی جالب و درگیرکننده بود که داستان از زاویه دید یک زامبی تعریف می‌شود. واقعاً توانستم حس و حال ویژه رمان را درک کنم و فکر کردم عالی می‌شود اگر داستان را به روی پرده سینما بیاوریم.»

حال، جاناتان لوین در این تازه‌ترین ساخته‌اش به سراغ داستانی رفته که در پس ظاهر تجاری آن پیامی انسانی نهفته است. جاناتان لوین آنچه در فیلم اتفاق می‌افتد، به‌ویژه بخش عمده‌ای از داستان را که در یک فرودگاه اتفاق می‌افتد تجسمی از شرایط امروز جامعه توصیف می‌کند. در باور او انسان‌ها در جامعه نیز همانند زامبی‌ها بدون توجه به اطرافشان زندگی می‌کنند.

او پیام و تم اصلی فیلم را این‌گونه توضیح می‌دهد: «تم اصلی و مرکزی فیلم این است که آدم‌ها فراموش کرده‌اند که انسان بودن چه معنایی دارد. در طول فیلم و بر اثر اتفاق‌هایی که برای دو شخصیت اصلی می‌افتد همه متوجه می‌شوند که برای انسان بودن می‌بایست چگونه بود. این نه تنها برای خود آنها و زامبی‌ها، بلکه برای دیگر آدم‌ها مانند شخصیت گروجیو با بازی جان مالکوویچ نیز اتفاق می‌افتد.»

نقش‌های اصلی فیلم را نیکلاس هالت و ترزا پالمر، دو بازیگر جوان بازی‌ کرده‌اند که اولی انگلیسی و دومی استرالیایی است و هر دو مجبور بودند برای بازی در این فیلم با لهجه آمریکایی صحبت کنند. اما نکته دیگر در مورد این فیلم شخصیتی است که هالت نقش او را بازی می‌کند. بر خلاف روال معمول در این دسته از فیلم‌ها یعنی تبدیل یک انسان به زامبی، در اینجا داستان بر عکس است و یک زامبی در جهت بازگشت به دنیای انسانی حرکت می‌کند. هالت درباره چگونگی کار کردن بر روی این نقش و دگردیسی شخصیت در فیلم می‌گوید: «خیلی درباره‌اش فکر کردم. من و جاناتان چیزی مانند یک نقشه از روند حرکتی این شخصیت در فیلم برای خودمان ترسیم کردیم و در آن نقاط مهمی را که این شخصیت دچار تغییر می‌شود مشخص کردیم. مثلاً در حرکت شخصیت تغییر رخ می‌دهد و سریع‌تر حرکت می‌کند. البته فیلمنامه خیلی روشن و واضح بود و کار را بسیار ساده می‌کرد. ما فقط تلاش کردیم این تغییر خیلی سریع و غیرقابل باور رخ ندهد.»

ویدئو: پیش‌پرده «بدن‌های گرم»

ساخته جاناتان لوین

در کنار این بازیگران جوان، بازیگران کارکشته‌ای چون جان مالکوویچ و راب کوردری دیگر نقش‌های اصلی فیلم را بازی کرده‌اند. جان مالکوویچ درباره دلیل پیوستنش به این پروژه می‌گوید: «راستش بیشترش مربوط به این می‌شد که من با جاناتان، کارگردان فیلم دیدار داشتم و از او خوشم آمد. به نظرم خیلی ذهن روشنی دارد، فیلمنامه‌نویس خوب و فیلمساز جوان و باهوشی است. همچنین فیلمنامه را که خواندم دیدم مصالح جذابی در آن وجود دارد. و البته جاناتان خیلی هم در هنگام کار خوب با دیگران همکاری می‌کند و این خیلی بیشتر از دیگر چیزها مهم است.»

«بدن‌های گرم» فعلاً از نظر تماشاگران موفق بوده و در نخستین هفته اکران در صدر پرفروش‌های جدول قرار گرفته است. منتقدان نیز فیلم را نسبتاً پسندیده‌اند و در بیشتر مواد آن را به عنوان یک اثر سرگرم‌کننده خوب توصیه کرده‌اند، هر چند برخی نیز آن را با مجموعه فیلم‌های «گرگ و میش» مقایسه کرده‌‌اند. هلن اوهارا، منتقد مجله «امپایر» با دادن چهار ستاره به فیلم آن را اثری گرم توصیف می‌کند و اعتقاد دارد نیمه‌ اول فیلم بهتر از نیمه دوم آن است. پیتر برادشاو، منتقد «گاردین» نیز با دادن سه ستاره به فیلم با اشاره به تأثیرپذیری داستان فیلم از نمایشنامه معروف «رومئو و ژولیت» و ارجاع به آن در فیلم، در مجموع فیلم را اثری هوشمندانه، سرگرم‌کننده و در برخی قسمت‌ها با فیلمنامه‌ای عالی معرفی می‌کند. در نقطه مقابل پیتر تراورس، منتقد «رولینگ استونز» با دادن تنها دو ستاره به فیلم آن را به مثابه تلاش هالیوود برای جایگزین کردن فیلم‌هایی با شخصیت‌های زامبی به جای فیلم‌های موفق با شخصیت‌های خون‌آشام معرفی می‌کند و در مجموع آن را فیلم خوبی نمی‌داند.

پیش به سوی اسکار ۲۰۱۳

hosseinn — Mon, 18 Feb 2013 08:26:49 +0000

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - بعد از ظهر یکشنبه ۲۴ فوریه ۲۰۱۳ اعضای آکادمی علوم و هنرهای سینمایی آمریکا برگزیدگان سینمایی سال ۲۰۱۲ را معرفی خواهند کرد.

به همین مناسبت نگاهی داریم به نامزدهای امسال و احتمال برنده شدن آن‌ها در هشتادوپنجمین دوره برگزاری جوایز اسکار.

مراسم امسال در سالن «دالبی تیا‌تر» در هالیوود لس‌آنجلس برگزار می‌شود. امسال ست مک‌فارلین، فیلمنامه‌نویس و بازیگر آمریکایی برای نخستین‌بار این مراسم را اجرا می‌کند. کریگ زدن و نیل میرن، دو تهیه‌کننده‌ای که در بسیاری از پروژه‌ها مانند فیلم موزیکال «شیکاگو» با یکدیگر همکاری کرده‌اند تهیه‌کنندگی مراسم امسال را بر عهده دارند، به گفته آن‌ها مراسم امسال با نگاهی به پنجاه‌سالگی مجموعه فیلم‌های «جیمز باند» برگزار می‌شود. در بخشی از مراسم قرار است ادل آهنگ خود برای فیلم «اسکای‌فال» را اجرا کند.

در این دوره فیلم «لینکلن» ساخته استیون اسپیلبرگ با نامزدی در ۱۲ رشته پیشتاز است. «زندگی پی» ساخته آنگ لی با نامزدی در ۱۱ رشته در رتبه دوم قرار دارد و «بینوایان» ساخته تام هوپر و «کتاب بارقه امید» ساخته دیوید اُ راسل با نامزدی در هشت رشته و «آرگو» ساخته بن افلک با نامزدی در هفت رشته در رده‌های بعد قرار دارند. از نکات جالب مراسم امسال نامزدی فیلم غیر انگلیسی‌زبان «عشق» ساخته میشائیل هانکه در پنج رشته است. معمولاً در اسکار فیلم‌های غیر انگلیسی‌زبان کمتر به نامزدی در بخش‌های اصلی راه پیدا می‌کنند.

اما نامزدهای امسال:

بهترین فیلم

۹ فیلمی که امسال برای بردن اسکار بهترین فیلم سال رقابت می‌کنند عبارتند از:

●پیش‌پرده فیلم آرگو، ساخته بن افلک

این فیلم در اسکار ۲۰۱۳ بخت خودش را در هفت رشته می‌آزماید.

«آرگو»: در هفت رشته بهترین فیلم، بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، بهترین فیلمنامه اقتباسی، بهترین موسیقی، بهترین تدوین صدا، بهترین ترکیب صدا و بهترین تدوین نامزد است. «آرگو» به داستان واقعی فرار پنج کارمند سفارت آمریکا در جریان حمله به این سفارت در تهران در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ خورشیدی پرداخته و از فیلم‌هایی است که برای مخاطبان ایرانی نیاز چندانی به معرفی ندارد. این فیلم امسال در جوایز گلدن گلوب از رقبایش پیشی گرفت و جایزه بهترین فیلم درام و بهترین کارگردانی را از آن خود کرد. اگرچه «آرگو» در بخش کارگردانی نامزد نشده است، اما با این‌حال با توجه به موفقیت‌های قبلی‌اش برخی امید دارند بتواند جایزه این بخش را از آن خود کند.

«بینوایان»: در هشت رشته بهترین فیلم، بهترین بازیگر نقش اول مرد، بهترین بازیگر نقش مکمل زن، بهترین طراحی لباس، بهترین طراحی صحنه، بهترین گریم، بهترین موزیک و بهترین ترکیب صدا نامزد شده است. «بینوایان» نسخه موزیکال کتاب معروف ویکتور هوگو، نویسنده فرانسوی است که بر اساس نمایش موزیکال موفقی به همین نام توسط تام هوپر، کارگردان انگلیسی که دو سال قبل با فیلم «سخنرانی پادشاه» موفق به بردن جوایز اصلی اسکار شد ساخته شده است. این فیلم امسال جوایز گلدن گلوب بهترین فیلم کمدی یا موزیکال، بهترین بازیگر نقش اول مرد و بهترین بازیگر نقش مکمل زن را به‌دست آورد و نامزد ۹ جایزه بفتا نیز شده است.

«جانگوی رهاشده»: در پنج رشته بهترین فیلم، بهترین فیلمنامه غیر اقتباسی، بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، بهترین فیلمبرداری و بهترین تدوین صدا نامزد است. فیلم یک وسترن حادثه‌ای است و داستانش هم درباره یک برده سیاه‌پوست است که در جست‌وجوی زنش است. این فیلم امسال جوایز گلدن‌گلوب در دو رشته بهترین فیلمنامه و بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را از آن خود کرد و در پنج رشته نیز نامزد جوایز بفتا است.

«جانوران سرزمین جنوبی»: از شگفتی‌های اسکار امسال حضور این فیلم مستقل و کم‌هزینه در میان نامزدهای رشته‌های اصلی است. فیلم در چهار رشته بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه اقتباسی و بهترین بازیگر نقش اول زن نامزد شده است. این فیلم نخستین‌بار سال گذشته در جشنواره فیلم ساندنس به نمایش درآمد و مورد استقبال قرار گرفت و جایزه ویژه هیأت داوران و جایزه بهترین فیلمبرداری این جشنواره را به‌دست آورد. «جانوران سرزمین جنوبی» که تنها با بودجه‌ای حدود دو میلیون دلار ساخته شده، داستانی فانتزی را دستمایه قرار داده است. داستان در جنوب لوئیزیانا اتفاق می‌افتد. با بالا آمدن سطح آب و امواج، هوشپاپی، یک دختربچه پنج ساله و پدر بیمارش برای حفظ زندگی و آینده خود تلاش می‌کنند و با ساختن سدی در جلوی خانه، سعی دارند از نفوذ آب به خانه‌شان جلوگیری کنند.

●پیش‌پرده

«سی دقیقه پس از نیمه‌شب»

ساخته کا‌ترین بیگلو

نامزد پنج جایزه اسکار

«زندگی پی»: این تازه‌ترین ساخته آنگ لی در ۱۱ رشته بهترین فیلم، بهترین فیلمنامه اقتباسی، بهترین کارگردانی، بهترین فیلمبرداری، بهترین تدوین، بهترین موسیقی، بهترین آواز، بهترین طراحی صحنه، بهترین تدوین صدا، بهترین ترکیب صدا و بهترین جلوه‌های ویژه نامزد است. فیلم بر اساس رمان موفقی به همین نام نوشته یان مارتل ساخته شده و داستان یک پسر نوجوان هندی است که در میانه سفر به کانادا کشتیشان دچار طوفان شده و به همراه خانواده‌اش غرق می‌شود و او خود را در یک قایق نجات می‌یابد در حالی که همراهانش یک گورخر زخمی، یک اورانگوتان، یک کفتار و یک ببر بنگال هستند.

«سی دقیقه پس از نیمه‌شب»: نامزد پنج جایزه اسکار در رشته‌های بهترین فیلم، بهترین فیلمنامه غیر اقتباسی، بهترین بازیگر نقش اول زن، بهترین تدوین و بهترین تدوین صدا است. کاترین بیگلو در این تازه‌ترین ساخته‌اش به سراغ یک دهه تلاش سازمان سیا برای یافتن و کشتن بن‌لادن، رهبر سابق گروه القاعده رفته است. این فیلم مورد توجه منتقدان قرار گرفته است و جوایز بهترین فیلم و یا کارگردانی حلقه منتقدان بوستون، لاس‌وگاس، لس‌آنجلس، نیویورک و واشنگتن را به‌دست آورده است. «سی دقیقه پس از نیمه‌شب» در پنج رشته نیز نامزد جایزه بفتا شده است.

«عشق»: این فیلم اتریشی امسال در پنج رشته بهترین فیلم، بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان، بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه و بهترین بازیگر نقش اول زن نامزد جایزه اسکار است. فیلم پیش از این جوایز معتبری چون نخل طلا جشنواره فیلم کن و گلدن گلوب بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان را برده و نامزد چهار جایزه بفتا نیز شده است. میشائیل هانکه، فیلمساز اتریشی در این آخرین ساخته‌اش عشق یک زن و مرد سالخورده به یکدیگر را دستمایه قرار داده است. «ژرژ» و «آن» زوجی ۸۰ ساله و بازنشسته هستند. آن‌ها معلم موسیقی بوده‌اند و دخترشان، ایوا نیز موسیقیدانی‌ست که در خارج از کشور زندگی می‌کند. «آن» سکته می‌کند و بیماری و از کارافتادگی او، عشق این زوج سالخورده را در معرض آزمونی تازه قرار می‌دهد. پیش از این در سال ۲۰۰۰ فیلم «ببر خیزان، اژدهای پنهان» نیز موفق شده بود در دو بخش بهترین فیلم سال و بهترین فیلم خارجی نامزد شود.

«کتاب بارقه امید»: در هشت رشته بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه اقتباسی، بهترین تدوین، بهترین بازیگر نقش اول مرد، بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، بهترین بازیگر نقش اول زن و بهترین بازیگر نقش مکمل زن نامزد شده است. فیلم بر اساس رمانی به همین نام نوشته ماتیو کوئیک ساخته شده است و موضوع آن دشواری‌های مردی‌ست که بعد از یک بحران روانی تلاش می‌کند با همسرش ارتباط برقرار کند و زندگی‌اش را از نو سامان بدهد. این فیلم اولین فیلمی است که در سه دهه گذشته موفق شده است در چهار بخش بازیگری اسکار نامزد شود.

●پیش‌پرده فیلم «لینکلن»

ساخته استیون اسپیلبرگ

احتمالاً اسکار بهترین فیلم را به دست خواهد آورد

«لینکلن»: آخرین فیلم این بخش، تازه‌ترین ساخته استیون اسپیلبرگ است که در ۱۲ رشته بهترین فیلم، کارگردانی، فیلمنامه اقتباسی، بازیگر نقش اول مرد، بازیگر نقش مکمل مرد، بازیگر نقش مکمل زن، تدوین، فیلمبرداری، طراحی صحنه، طراحی لباس، موسیقی و ترکیب صدا نامزد شده است. «لینکلن» داستان ماه‌های آخر رئیس‌جمهوری آبراهام لینکلن، رئیس‌جمهور سرشناس و خوش‌نام آمریکایی و تلاش او برای لغو قانون برده‌داری و همچنین مشکلاتش به خاطر درگیری در جنگ داخلی است.

اما پیش‌بینی این بخش: گمان نمی‌رود اعضای آکادمی اشتباه داوران گلدن گلوب را تکرار کنند، برای همین می‌توان گفت «لینکلن» رقیب تقریباً بلامنازع این بخش است. اما با این حال اگر قرار باشد در این بخش شاهد یک شگفتی باشیم می‌توان حدس زد فیلم‌هایی چون «زندگی پی»، «کتاب بارقه امید» و یا شاید «عشق» به عنوان دیگر رقیبان اصلی این بخش به‌شمار آیند. البته یک نکته را نیز باید در نظر داشت، «آرگو» امسال علاوه بر بردن جایزه گلدن گلوب، جایزه بهترین فیلم اتحادیه تهیه‌کنندگان را نیز به دست آورده است. در بیشتر موارد فیلم‌هایی که موفق به بردن این جایزه شده‌اند در اسکار نیز به موفقیت‌هایی دست یافته‌اند.

بهترین کارگردانی

میشائیل هانکه (عشق)، بن زیتلین (جانوران سرزمین جنوبی)، استیون اسپیلبرگ (لینکلن)، آنگ لی (زندگی پی) و دیوید اُ راسل (کتاب بارقه امید) نامزدهای این بخش هستند. به جز بن زیتلین، فیلمساز جوان آمریکایی که با این اولین فیلم بلند خود نامزد دو جایزه اسکار شده و تا همین‌جا موفقیت بسیاری به‌دست آورده، دیگر رقبای این بخش همه از مدعیان هستند. با این حال رقابت اصلی بین اسپیلبرگ و آنگ لی است و به احتمال زیاد در نهایت اسپیلبرگ پیروز این میدان خواهد بود و در چهاردهمین نامزدی خود برای این جایزه، آن را برای سومین‌بار به خانه خواهد برد.

بهترین فیلمنامه غیر اقتباسی

بخت‌های اسکار ۲۰۱۳ در برنامه «اکران»، رادیو زمانه

●«لینکلن» ساخته استیون اسپیلبرگ در ۱۲ رشته
●زندگی پی، ساخته آن لی در ۱۱ رشته
●بینوایان، ساخته تام هوپر در هشت رشته
●آرگو ساخته بن افلک، در هفت رشته
●«کتاب بارقه امید» ساخته دیوید اُ راسل در هشت رشته
●«سی دقیقه پس از نیمه‌شب» ساخته کاترین بیگلو در پنج رشته
●جانگوی رها‌شده، ساخته کوئنتین تارانتاینو در پنج رشته
●عشق ساخته میشائیل هانکه در پنج رشته
●جانوران سرزمین جنوبی ساخته بن زیتلین در چهار رشته

کوئنتین تارانتینو (جانگوی رهاشده)، میشائیل هانکه (عشق)، جان گیتینس (پرواز)، وس اندرسون و رومان کاپولا (قلمرو طلوع ماه) و مارک بول (سی دقیقه پس از نیمه‌شب) نامزدهای این بخش هستند. با نگاهی به فیلم‌های این بخش شاید بتوان گفت «جانگوی رهاشده» یکی از آخرین گزینه‌ها برای بردن این جایزه است اما معمولاً اعضای آکادمی مانند داوران گلدن گلوب شیوه فیلمنامه‌نویسی تارانتینو را دوست دارند، برای همین اگر او این جایزه را ببرد نباید زیاد تعجب کرد. اما شاید اگر اعضای آکادمی نخواهند سلیقه‌ای انتخاب کنند، آن وقت می‌توان امید داشت که میشائیل هانکه و یا مارک بول این جایزه را از آن خود کنند. تارانتینو و بول هر دو پیش از این اسکار بهترین فیلمنامه را برده‌اند و میشائیل هانکه برای اولین‌بار است که نامزد این بخش شده است. البته از آنجا که اعضای آکادمی می‌دانند او بی شک اسکار بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان را می‌برد، احتمال اینکه جایزه این بخش را به او ندهند افزایش می‌یابد.

بهترین فیلمنامه اقتباسی

یک رقابت سخت میان دیوید مگی (زندگی پیی)، کریس تریو (آرگو)، تونی کوشنر (لینکلن)، دیوید اُ راسل (کتاب بارقه امید) و لوسی آلیبار و بن زیتلین (جانوران سرزمین جنوبی) در این بخش وجود دارد اما رقابت اصلی میان کوشنر و اُ راسل است و به نظر می‌آید کوشنر برای فیلم «لینکلن» اسکار این بخش را ببرد.

بهترین بازیگر نقش اول مرد

برادلی کوپر (کتاب بارقه امید)، دنیل دی‌لوئیس (لینکلن)، یواکین فونیکس (مرشد)، دنزل واشنگتن (پرواز) و هیو جکمن (بینوایان) پنج نامزد امسال اسکار بهترین بازیگری مرد هستند. کوپر و جکمن برای اولین‌بار است که نامزد این جایزه شده‌اند. یواکین فونیکس نیز سومین‌بار است که نامزد می‌شود. از نامزدهای این بخش دی‌لوئیس و واشنگتن هر کدام پیشتر دو بار موفق به بردن این جایزه شده‌اند. اگرچه فونیکس امسال با بازی در فیلم «مرشد» یکی از بهترین بازی‌های خود را ارائه داده است و رقیبی جدی محسوب می‌شود، اما با این حال پیش‌بینی برنده امسال زیاد سخت نیست: دانیل دی‌لوئیس برای فیلم «لینکلن». او امسال گلدن گلوب بهترین بازیگری را نیز به خاطر این نقش به‌دست آورده و هر انتخاب دیگری بی‌شک از شگفتی‌های اسکار امسال خواهد بود.
(ن. ک معرفی فیلم «پرواز» در برنامه «اکران)

بهترین بازیگر نقش اول زن

یکی از جالب‌ترین بخش‌های امسال که رکوردهای اسکار را تغییر داده است؛ از یک بازیگر ۹ ساله تا بازیگری ۸۶ ساله در این بخش رقابت می‌کنند. جسیکا چستین (سی دقیقه پس از نیمه‌شب)، جنیفر لارنس (کتاب بارقه امید)، امانوئل ریوا (عشق)، کوونژانه والیس (جانوران سرزمین جنوبی) و ناومی واتس (غیرممکن) نامزدهای این بخش هستند. اگرچه از جسیکا چستین، بازیگری که امسال گلدن گلوب این بخش را از آن خود کرد و جنیفر لارنس، بازیگری که علاوه بر بردن جایزه گلدن گلوب، جایزه بهترین بازیگر زن سال انجمن بازیگران آمریکا را برده است به عنوان گزینه‌های اصلی نام می‌برند، اما اگر امانوئل ریوا این جایزه را برد زیاد تعجب نکنید. ریوا با ۸۵ سال سن مسن‌ترین و والیس با تنها ۹ سال سن کم‌سن‌ترین بازیگرانی هستند که تاکنون نامزد اسکار شده‌اند. جنیفر لارنس ۲۲ ساله نیز جوان‌ترین بازیگری است که تاکنون دو بار نامزد اسکار شده است.

بهترین بازیگر نقش مکمل مرد

●«قلمرو طلوع ماه»

ساخته وس اندرسون

کاندید بهترین فیلمنامه غیر اقتباسی

لینک: معرفی این فیلم در برنامه

«اکران»

شاید بتوان این بخش را سخت‌ترین بخش جوایز امسال نامید. رابرت دونیرو (کتاب بارقه امید)، آلن آرکین (آرگو)، کریستف والتز (جانگوی رهاشده)، تامی لی‌جونز (لینکلن) و فیلیپ سیمور هافمن (مرشد)، پنج نامزد این بخش هستند که همه آنها پیش از این موفق به بردن این جایزه شده‌اند و این اولین‌بار در تاریخ جایزه اسکار است که پنج بازیگر که پیشتر برنده این جایزه شده‌اند در این بخش نامزد می‌شوند. از سویی امسال اعضای آکادمی فیلم «کتاب بارقه امید» را بسیار پسندیده‌اند و این بخت دونیرو برای بردن جایزه را افزایش می‌دهد، از سوی دیگر کریستف والتز امسال جوایز معتبری چون گلدن گلوب را به دست آورده و بالطبع رقیبی جدی است. با این حال می‌توان به ترتیب از لی‌جونز، والتز و سیمور هافمن به عنوان بخت‌های این بخش نام برد، به‌ویژه که لی‌جونز امسال جایزه انجمن بازیگران آمریکا در همین بخش را نیز برده است.

بهترین بازیگر نقش مکمل زن

اگر کسی غیر از آن هاتاوی برای فیلم «بینوایان» جایزه این بخش را برد آن را به حساب شگفتی‌های اسکار امسال بگذارید. او امسال برای این نقش جایزه گلدن گلوب را از آن خود کرد و نامزد بفتا نیز شده است. امی آدامز برای فیلم «مرشد»، سالی فیلد برای «لینکلن»، جکی ویویر برای «کتاب بارقه امید» و هلن هانت برای «جلسات» دیگر نامزدهای این بخش هستند.

بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان

اسکار این بخش تعلق می‌گیرد به «عشق» ساخته میشائیل هانکه.
اگرچه دیگر فیلم‌های این بخش نیز قابلیت مطرح شدن را دارند، اما گمان نمی‌رود بتوانند از رقیبی چون «عشق» پیشی بگیرند. «کون-تیکی» از نروژ، «نه» از شیلی، «جادوگر جنگ» از کانادا و «یک ارتباط سلطنتی» از دانمارک دیگر نامزدهای این بخش هستند.

بهترین فیلم انیمیشن

اگرچه تیم برتون با انیمیشن «فرانکن وینی» نتوانست جایزه گلدن گلوب را به دست آورد و آن را به انیمیشن «شجاع» واگذار کرد، اما می‌توان امید داشت در اسکار پیروز باشد و بر رقبای خود پیشی بگیرد.

«شجاع» محصول مشترک کمپانی‌های «والت دیزنی» و «پیکسار»، «خرابش کن رالف» محصول کمپانی «والت‌دیزنی»، «پارانورمن» محصول کمپانی «لایکا» و «دزدان دریایی! گروه نامناسب» محصول کمپانی‌های «آردمن انیمیشن» و «سونی» دیگر نامزدهای این بخش هستند.

بهترین فیلمبرداری

سیموس مک‌گاروی با فیلم «آناکارنینا» و کلودیو میراندا با فیلم «زندگی پی» برای دومین‌بار، رابرت ریچاردسون برنده سه جایزه اسکار با «جانگوی رهاشده» برای هشتمین‌بار، یانوش کامینسکی فیلمبرداری برنده دو جایزه اسکار با فیلم «لینکلن» برای ششمین‌بار و بالاخره راجر دیکینز با فیلم «اسکای‌فال» برای دهمین‌بار نامزدی برای اسکار بهترین فیلمبرداری را تجربه می‌کنند. رقابت در این بخش بسیار نزدیک است و بالطبع پیش‌بینی آن سخت، اما فیلمبرداری سه‌بعدی کلودیو میراندا در فیلم «زندگی پی» تا اینجا بسیار مورد توجه قرار گرفته و او از بخت بیشتری برای بردن این جایزه برخوردار است.

بهترین تدوین

●«مرشد» ساخته پل توماس اندرسون

فیلیپ سیمور هافمن

برای بازی در این فیلم

بخت به دست آوردن

اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد

را دارد

لینک: معرفی این فیلم

در برنامه «اکران»

ویلیام گلدنبرگ (آرگو)، مایکل کان (لینکلن)، تیم اسکوایرز (زندگی پای)، دایلن تیچنور و ویلیام گولدنبرگ (سی دقیقه پس از نیمه‌شب) و جی کسیدی و کریسپین استراترز (کتاب بارقه امید) نامزدهای این بخش هستند. گلدنبرگ برای دو فیلم نامزد است و به احتمال زیاد یکی از برندگان امسال خواهد بود چرا که «سی دقیقه پس از نیمه‌شب» و «آرگو» هر دو از فیلم‌هایی هستند که امید می‌رود یکی از آنها جایزه این بخش را از آن خود کند.

بهترین طراحی لباس

«آنا کارنینا»، «بینوایان»، «لینکلن»، «آینه، آینه» و «سفید برفی و شکارچی» پنج نامزد این بخش هستند. رقابت اصلی میان سه فیلم اول است و بخت «آنا کارنینا» و «بینوایان» برای بردن این جایزه بیش از دیگر فیلم‌هاست.

بهترین طراحی صحنه

نامزدهای این بخش عبارتند از: «آنا کارنینا»، «هابیت: یک سفر غیرمنتظره»، «بینوایان»، «زندگی پای» و «لینکلن». فیلم «هابیت» تازه‌ترین ساخته پیتر جکسون اگرچه در بخش‌های اصلی نتوانسته جایی در میان نامزدها بیابد، اما امید دارد که در این بخش بتواند بر رقبای خود پیشی بگیرد، هرچند دیگر فیلم‌های این بخش نیز همه رقبایی جدی محسوب می‌شوند و پیش‌بینی برنده نهایی چندان آسان نیست.

بهترین موسیقی

«اسکای‌فال»، «آرگو»، «زندگی پای»، «لینکلن» و «آنا کارنینا» پنج فیلمی هستند که برای بردن اسکار این بخش رقابت می‌کنند. «زندگی پای» پیشتر موفق شده در جوایز گلدن گلوب بر رقبای خود پیروز شود و اینجا نیز بیشترین بخت را برای بردن این جایزه دارد.

بهترین آواز

●«پرومته» ساخته ریدلی اسکات

«زندگی پی»، «هابیت: یک سفر غیرمنتظره»، «مارول انتقامجو»، «پرومته» و «سفیدبرفی و شکارچی» برای به دست آوردن اسکار بهترین جلوه‌های ویژه با هم رقابت می‌کنند.

لینک: معرفی این فیلم

در برنامه «اکران»

«بینوایان»، «اسکای‌فال»، زندگی پای»، «تد» و «به دنبال یخ» نامزدهای این بخش هستند. ادل، خواننده انگلیسی که امسال برای فیلم «اسکای‌فال» جایزه گلدن گلوب این بخش را از آن خود کرد جدی‌ترین رقیب برای اسکار امسال محسوب می‌شود، جدا از همه اینها بالاخره در پنجاه‌سالگی مجموعه فیلم‌های جیمزباند نمی‌توان آخرین فیلم از این سری را دست خالی گذاشت.

تدوین صدا

پنج فیلم «زندگی پی»، «اسکای فال»، «سی دقیقه پس از نیمه‌شب»، «آرگو» و «جانگوی رهاشده» نامزدهای اسکار بهترین تدوین صدا هستند و می‌شود گفت به همین ترتیب نیز بخت بردن جایزه را دارند.

ترکیب صدا

«آرگو»، «بینوایان»، «لینکلن»، «اسکای‌فال» و «زندگی پی» نامزدهای این بخش هستند. انتخاب در این بخش بسیار سخت است اما با این‌حال می‌شود به «زندگی پای» و «اسکای‌فال» برای بردن این جایزه امید بست.

جلوه‌های ویژه تصویری

«زندگی پی»، «هابیت: یک سفر غیرمنتظره»، «مارول انتقامجو»، «پرومته» و «سفیدبرفی و شکارچی» فیلم‌هایی هستند که برای به دست آوردن اسکار بهترین جلوه‌های ویژه رقابت می‌کنند. در این بخش رقابت اصلی میان «زندگی پای» و «هابیت» است و بعد از این دو، فیلم «پرومته» ساخته ریدلی اسکات که ترکیبی از جلوه‌های ویژه کامپیوتری و جلوه‌های ویژه ایجاد شده در سر صحنه را استفاده کرده است رقبای اصلی این بخش هستند.

گریم و آرایش مو

سه فیلم «هیچکاک»، «هابیت: یک سفر غیرمنتظره» و «بینوایان» نامزدهای این بخش هستند. با توجه به حجم بالای کار می‌توان حدس زد «هابیت: یک سفر غیرمنتظره» از بخت بیشتری برای بردن این جایزه برخوردار است.

بهترین مستند بلند

«پنج دوربین شکسته» با موضوع مقاومت مردم فلسطین در برابر شهرک‌سازی در اسرائیل ساخته عماد برنت و گای دیویدی، «دژبانان» ساخته درور موره با موضوع گفتگو با روسای «شین بت»، سازمان امنیت اسرائیل، «چگونه با یک مرض زندگی باید کرد» ساخته دیوید فرانس با موضوع ایدز و تلاش یک گروه درمانی در ارتباط با این بیماری، «جنگ نامرئی» ساخته کربی دیک با موضوع آزار جنسی و تجاوز به سربازان در ارتش آمریکا و «در جستجوی شوگرمن» ساخته مالیک بنجلولی با موضوع جستجو برای یافتن یک خواننده مرموز راک در دهه هفتاد پنج نامزد این بخش هستند. شاید بتوان گفت رقابت اصلی در این بخش میان دو فیلم «در جستجوی شوگرمن» و «پنج دوربین شکسته» است.

فیلم‌های «اسد»، «پسران بزکشی»، «ساعت منع عبور و مرور»، «مرگ یک سایه» و «هنری» نیز در بخش بهترین فیلم کوتاه زنده، «آدام و سگ»، «سر روی پاشنه»، «کاکامول تازه»، «مگی سیمپسون در طولانی‌ترین روز در مهدکودک» و «مرد کاغذی» نامزدهای بخش بهترین انیمیشن کوتاه و پنج فیلم «بیگناه»، «نقطه شاهان»، «دوشنبه‌ها در راسین»، «قلب گشوده» و «رستگاری» نامزدهای بخش مستند کوتاه هستند.

مراسم اهدای جوایز روز یکشنبه ۲۴ فوریه ساعت ۷ بعدازظهر به وقت لس‌آنجلس در آمریکا برگزار می‌شود و به شکل زنده از شبکه «ای‌بی‌سی» پخش می‌گردد.

سقوط یک قهرمان در فیلم «پرواز»

hosseinn — Fri, 01 Feb 2013 00:34:56 +0000

برنامه رادیویی «اکران»

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور- از این هفته نمایش عمومی فیلم «پرواز» تازه‌ترین ساخته رابرت زمکیس، فیلمساز آمریکایی در سینماهای کشورهای اروپایی آغاز شده است. موضوع این فیلم ساز و کار قهرمان‌سازی در اجتماعی‌ست که به قهرمان نیاز دارد و همچنین پیامدهای الکلیسم و اعتیاد به مواد مخدر، آزادی و اسارت انسان.

«پرواز» نخستین‌ بار در جشنواره فیلم نیویورک به نمایش درآمد. از نوامبر سال ۲۰۱۲ در سینماهای آمریکا به نمایش درآمد و از این هفته (ژانویه ۲۰۱۳) در بیشتر کشورهای اروپایی روی پرده رفته است. این فیلم در بخش بهترین بازیگر نقش اول مرد نامزد جایزه گلدن‌گلوب بود و در دو رشته بهترین بازیگر نقش اول مرد و بهترین فیلمنامه غیر اقتباسی نیز نامزد جایزه اسکار در سال ۲۰۱۳ شده است.

«پرواز» داستان ویلیام ویتاکر ملقب به «ویپ»، خلبانی است که پس از آنکه شبی را با یکی از مهمانداران به نوشیدن و خوشگذرانی می‌گذراند، صبح با وجود کمبود خواب و به جا ماندن اثرات مصرف الکل، پس از مصرف کوکائین سر کارش می‌رود و هدایت هواپیمایی را به عهده می‌گیرد. او در هنگام پرواز نیز مخفیانه الکل مصرف می‌کند و می‌خوابد و هدایت هواپیما را به کمک‌خلبانش می‌سپارد. هواپیما اما دچار مشکل می‌شود و در آستانه سقوط قرار می‌گیرد.

●پرواز،

ساخته رابرت زمکیس،

با بازی دنزل واشنگتن.

●داستان یک خلبان مست

که در اثر سهل‌انگاری او،

هواپیمایش سقوط می‌کند،

اما مسافران را

از مرگ نجات می‌دهد و قهرمان می‌شود تا آنکه حقیقت آشکار می‌گردد.

●در دو رشته

بهترین بازیگر نقش اول مرد

بهترین فیلمنامه غیر اقتباسی

نامزد جایزه اسکار در سال

۲۰۱۳ شده است.

●روایت رادیویی «اکران» را بشنوید:

ویتاکر از خواب پریده و هدایت هواپیما را خودش بر عهده می‌گیرد. هواپیما سقوط می‌کند و هنگامی که ویتاکر چشم می‌گشاید خود را در بیمارستان می‌یابد. یکی از دوستانش به دیدار او می‌آید و به او خبر می‌دهد فرود قهرمانانه او باعث شده که جان ۹۶ نفر از ۱۰۲ مسافر هواپیما نجات یابد. ویلیام به یک قهرمان تبدیل می‌شود، اما از سوی دیگر در بررسی علت حادثه و انجام آزمایش بر روی ویتاکر، مشخص می‌شود که او در هنگام هدایت هواپیما مست بوده و مواد مخدر مصرف کرده بوده است. در همین زمان ویتاکر در بیمارستان با نیکول، زنی که بر اثر مصرف بیش از حد هروئین بستری است، آشنا می‌شود و رابطه‌ای بین آن‌ها شکل می‌گیرد.

فیلمنامه این فیلم را جان گاتینس، بازیگر و فیلمنامه‌نویس آمریکایی نوشته است. گاتینس پیش از این فیلمنامه‌ فیلم‌هایی چون «مربی کار‌تر» و «پولاد واقعی» را نوشته بود، اما این نخستین فیلمنامه اوست که مورد توجه قرار گرفته و نامزدی چند جایزه را برایش به ارمغان آورده است. او برای نوشتن این فیلمنامه تحقیقات زیادی انجام داده و با خلبان‌های مختلف حرف زده و حتی متن‌های نوشته‌شده بر اساس جعبه سیاه برخی از هواپیماهایی که سقوط کرده بودند را مطالعه کرده است. گاتینس درباره اینکه چگونه توجه‌اش به چنین موضوعی جلب شد، می‌گوید: «من خودم ترس از پرواز دارم و فکر می‌کنم این ترس یکی از انگیزه‌هایم در نوشتن این فیلمنامه بوده. در حال برگشتن از اروپا بودم، در هواپیما یک خلبان با‌‌ همان لباس و یونیفرمش کنار من نشسته بود که البته آن زمان سر کار نبود. او سر صحبت را باز کرد و در آن لحظه من فقط می‌خواستم او ساکت شود. اول نمی‌دانستم برای چی چنین احساسی دارم اما بعد‌تر به این نتیجه رسیدم که دلم نمی‌خواهد بدانم که یک خلبان در هنگام کار درگیر مشکلات شخصی است و برای مثال در حال طلاق گرفتن است و یا بچه‌هایش از او متنفر هستند و یا الکلی‌ست. اینجا بود که یاد عبارت "چی می‌شد اگر...؟" افتادم و با خودم گفتم چی می‌شد اگر ما یک خلبان داشتیم که در زندگی شخصی‌اش دچار مشکلات زیادی است و به الکل پناه برده؟ اینطور بود که این شخصیت در ذهن من شکل گرفت و بعد تصمیم گرفتم او را در یک موقعیت ویژه قرار دهم که مجبور شود در هنگام پرواز یک عمل قهرمانانه انجام دهد و بعد مشخص شود که واقعاً چه اتفاقی افتاده است.»

●رابرت زمکیس

(فارست گامپ و کنتاکت)

از ویژگی‌های کار او

به‌کارگیری هوشمندانه

جلوه‌های ویژه است.

کارگردانی «پرواز» را رابرت زمکیس، کارگردان آمریکایی برنده جایزه اسکار به عهده داشته است. علاقمندان سینما زمکیس را با فیلم‌هایی چون «فارست گامپ» با بازی تام هنکس، فیلمی که در سال ۱۹۹۴ میلادی اسکار بهترین کارگردانی را برای او به ارمغان آورد، فیلم تحسین‌شده «کنتاکت» با بازی جودی فاستر و یا مجموعه فیلم‌های پرطرفدار «بازگشت به آینده» به یاد می‌آورند. او از فیلمسازانی است که کار فیلمسازی را با استیون اسپیلبرگ آغاز کرد و تحت تأثیر او قرار دارد و بسیاری از فیلم‌های او را اسپیلبرگ تهیه کرده است. از ویژگی‌های کار زمکیس تسلط او بر تکنیک و استفاده از جلوه‌های ویژه است. به اعتقاد برخی او یکی از معدود کارگردان‌هایی است که از جلوه‌های ویژه در جهت درست و به منظور کمک برای خلق موقعیت‌های نمایشی و پیش‌بردن داستان استفاده می‌کند و برخلاف روال غالب در فیلم‌های هالیوودی، فیلم‌های زمکیس تنها بهانه‌ای برای نشان دادن جلوه‌های ویژه و مسحور کردن تماشاگر نیست.

رابرت زمکیس یک دهه گذشته را صرف ساختن آثار انیمیشن کرده بود و حال بعد از ۱۲ سال بار دیگر در پشت دوربین قرار گرفته که فیلمی را با بازیگران و به شکل زنده فیلمبرداری کند. او درباره دلیلش برای ساختن این فیلم و انتخاب این فیلمنامه می‌گوید: «فیلمنامه عالی بود. اینقدر مهیج بود که وقتی داشتم می‌خواندمش نتوانستم حتی برای لحظه‌ای آن را کنار بگذارم. نکته جذاب در مورد فیلمنامه این بود که تعلیق آن از شخصیت‌ها و اینکه چه کاری می‌خواهند انجام دهند و چه اتفاقی برای آن‌ها می‌افتد ناشی می‌شد. از این دسته تعلیق‌ها نبود که مثلاً بمبی قرار است منفجر شود و یا موجودات بیگانه برای از بین بردن زمین آمده‌اند. تعلیقی از این دست به این شکل کار می‌کند که شما صحنه به صحنه نمی‌دانید که شخصیت‌ها چه می‌خواهند انجام دهند و یا چه اتفاقی برای آن‌ها می‌افتد. این روز‌ها سخت می‌شود فیلمنامه‌ای پیدا کرد که چنین عمق و پیچیدگی‌ای داشته باشد.»

●ویدئو: پیش‌پرده پرواز، ساخته رابرت زمکیس، با بازی دنزل واشنگتن

نقش اصلی فیلم را دنزل واشنگتن بازی کرده است. این بازیگر برنده دو جایزه اسکار امسال علاوه بر نامزدی برای جایزه گلدن گلوب، برای بازی در این فیلم ششمین نامزدی اسکار بازیگری خود را تجربه می‌کند. در کنار او دون چیدل، کلی ریلی و جان گودمن از دیگر بازیگرانی هستند که در این فیلم بازی کرده‌اند.

منتقدان نیز تا اینجا «پرواز» را نسبتاً پسندیده‌اند و نقدهای مثبتی بر آن نوشته‌اند. پیتر تراورس، منتقد «رولینگ استونز» با دادن سه‌و نیم ستاره به فیلم آن را اثری موفق عنوان می‌کند که از سطح یک فیلم حادثه‌ای فرا‌تر می‌رود و می‌تواند تماشاگرش را با شخصیت و مشکلاتش درگیر کند. او همچنین تأکید می‌کند که «پرواز» از معدود فیلم‌های سال‌های اخیر دنزل واشنگتن است که توانسته قدرت بازیگری‌اش را در آن به نمایش بگذارد. راجر ایبرت، منتقد «شیکاگو سان‌تایمز» نیز چهار ستاره کامل نثار فیلم کرده و بازی واشنگتن را یکی از بهترین بازی‌های کارنامه بازیگری او عنوان می‌کند و فیلم را اثری تقریباً بی‌عیب می‌خواند. این منتقد باسابقه صحنه سقوط هواپیما در فیلم را یکی از وحشتناک‌ترین صحنه‌های که تاکنون دیده‌ است توصیف می‌کند.

«پرواز» با زمان ۱۳۸ دقیقه محصول سال ۲۰۱۲ کشور آمریکا است.

جشنواره محلی فیلم فجر

hosseinn — Mon, 28 Jan 2013 00:30:50 +0000

حاشیه‌های سی‌و‌یکمین جشنواره فیلم فجر

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور- سی‌و یکمین جشنواره فیلم فجر که در سراسر دوران برگزاری‌اش حاشیه‌های زیادی داشته، از ۱۱ بهمن ۱۳۹۱ در تهران آغاز به کار می‌کند.

پیش از برگزاری جشنواره فجر همواره برخی از فیلمسازان از پذیرفته نشدن آثارشان در بخش اصلی جشنواره گله کرده‌اند و برخی نیز داوری‌ها را فرمایشی و بر اساس توصیه‌های بالادست‌ها دانسته‌اند، و عده‌ای هم در این میان به چگونگی انتخاب داوران و اینکه برخی از آنان از دانش سینمایی بی‌بهره‌اند و حتی سابقه کار حرفه‌ای در سینما ندارند، اعتراض کرده‌اند.

به‌خاطر اینگونه حاشیه‌ها و اعتراضات کار حتی به اینجا رسید که «جشن سینمای ایران» که «خانه سینما» نهاد برگزارکننده‌اش بود از محبوبیت و اعتبار بیشتری برخوردار شد و آثاری که به دلایل غیر سینمایی از راهیابی به جشنواره فجر بازمانده بودند یا موفق نشده بودند در جشنواره فجر درخششی داشته باشند، در «جشن سینمای ایران» که داوری‌اش را عوامل حرفه‌ای سینمای ایران به‌عهده داشتند، فرصتی برای مطرح شدن بیابند.

جشنواره فیلم فجر یک جشنواره محلی است

جشنواره فیلم فجر:
●از سال ۱۳۶۱

زیر نظر وزارت فرهنگ

و ارشاد اسلامی در تهران برگزار می‌شود.

●بخش بین‌المللی این جشنواره

از سال ۱۳۷۴ گشایش یافت،

اما تاکنون هیچگونه موفقیتی

به‌دست نیاورده.

این جشنواره همچنان یک جشنواره محلی است.

●محمد رضا عباسیان

دبیر جشنواره فجر

در سال ۱۳۹۱ است.

او گفته: «هر چیزی که مخالف ملاک‌های ما باشد، کنار گذاشته می‌شود.»

●از ۹۶ فیلم فقط ۲۲ فیلم

به جشنواره فجر

در سال ۱۳۹۱ راه پیدا کردند

●بخش جنبی

را هم حذف کردند

که از حاشیه‌سازی جلوگیری کنند.

●در سی‌و‌یکمین

جشنواره فیلم فجر

جای بزرگان سینمای ایران

سخت خالی است.

●سیاست کلی

چنین است: برگزاری یک جشنواره منفعل اما بی‌حاشیه

جشنواره فیلم فجر همواره در دو بخش اصلی مسابقه داخلی و مسابقه بین‌المللی برگزار شده، اما تاکنون بخش بین‌المللی آن بی‌اهمیت بوده و در زمره جشنواره‌های سینمایی رده چندم در جهان به‌شمار می‌آمده است. علیرضا رئیسیان، کارگردان سینما در این‌باره گفته است: «جشنواره فیلم فجر با هیچ تعریفی بین‌المللی شناخته نمی‌شود چرا که در ابعاد محلی و بومی برگزار می‌شود.»
او همچنین گفته است: «حوزه بین‌المللی جشنواره فجر سال‌هاست پذیرای میهمانانی است که در بدنه دولت فعال‌اند و در پایین‌ترین سطح فرهنگی کشورشان قرار دارند. این میهمانی‌های دوستانه، تأثیر کیفی بر فعالیت فیلمسازان داخلی ندارد.»

در این میان بخش مسابقه سینمای ایران همواره مجالی بوده برای ترسیم چشم‌انداز سینمای ایران در سال بعد و به این دلیل هم برای سینماگران مهم بوده. از سوی دیگر جشنواره‌ فجر سال‌ها تنها جشنواره‌ای بود که بسیاری از تولیدات سینمای ایران امکان شرکت در آن و بردن جایزه‌ای را داشتند. همچنین حضور در این جشنواره یکی از شرط‌های اصلی برای رسیدن به اکران در سال بعد بود و همین نکته باعث می‌شد که فیلمسازان سعی کنند در این جشنواره شرکت داشته باشند. اما وقتی این قانون لغو شد، برخی از فیلمسازان ترجیح دادند از خیر شرکت در بخش اصلی مسابقه بگذرند و‌ گاه تنها به نمایش فیلم‌شان در یکی از بخش‌های جنبی جشنواره اکتفا کنند.

اما با ‌روی کار آمدن معاونت سینمایی سابق و سازمان سینمایی فعلی با مدیریت جواد شمقدری و علیرضا سجادپور بازی بار دیگر تغییر کرد.

در نخستین جشنواره‌ای که معاونت تازه برگزار کرد با نمایش یک تیزر، خبر تغییر مسیر سیاست‌های سینمایی با شعار «ریل‌گذاری‌های تازه برای سینمای ایران» به سینماگران اعلام شد. قرار بود با «ریل‌گذاری تازه» سینمای ایران به سرمنزل مقصودی تازه رهنمون شود و گره از مشکلات بسیار آن بگشاید، اما اکنون در آخرین سال دولت دهم و معاونت سینمایی‌اش نه تنها قطار سینمای ایران به هیچ ایستگاهی نرسیده، بلکه بر اساس گفته‌های دست‌اندرکاران سینمای کشور سر از بیراهه‌ای درآورده که بیرون آمدن از آن و رسیدن به نقطه‌ای امن تنها با معجزه امکان‌پذیر است. بنا به بیانیه اخیر کارگردانان سینمای ایران «اگر هر چه زود‌تر چاره‌ای اندیشه نشود قطاری باقی نمی‌ماند که نیازی به ریل‌گذاری باشد.»

در این شرایط مدیران سازمان سینمایی در آخرین سال ریاست‌شان با مشکلات برگزاری جشنواره سی و یکم روبرو هستند؛ جشنواره‌ای که از هم‌اکنون باری دیگر حاشیه‌هایش از متنش برجسته‌تر شده است.

هیأت انتخابِ به‌فرموده

با آنکه در سال‌های گذشته وعده داده شده بود که با انتخاب یک دبیر ثابت برای جشنواره فیلم فجر، قرار است این جشنواره سیاست‌های درازمدتی را دنبال کند، اما امسال بار دیگر دبیر جشنواره تغییر کرد و محمدرضا عباسیان به عنوان دبیر سی‌ویکمین جشنواره جایگزین محمد خزاعی، دبیر پیشین شد. در اواخر آذرماه دبیر جشنواره اعلام کرد امسال «هیأتی متشکل از هفت تن از کار‌شناسان و هنرمندان سینما کار ارزیابی و انتخاب فیلم‌های رسیده به بخش مسابقه سینمای ایران در جشنواره سی‌ویکم فجر را بر عهده دارند.»

●«چ» ساخته

ابراهیم حاتمی‌کیا

و «روز رستاخیز»

ساخته احمدرضا درویش

که قرار بود

رونق‌بخش جشنواره فجر

باشند، در این جشنواره

شرکت نمی‌کنند.

اولی آماده نشد،

دومی قهر کرد.

اما اگر نگاهی بیندازیم به فهرست اعضای هیأت انتخاب، حقیقتی آشکار می‌شود: از هفت عضو این هیأت تنها سه تن (علی معلم، مصطفی شایسته و مهدی صباغ‌زاده) از دست‌اندرکاران سینمای ایران هستند و چهار عضو دیگر (جلیل عرفان‌منش، حسین نیرومند، مهدی عظیمی میرآبادی و بهمن حبشی) از مدیران و وابستگان وزارت ارشاد اسلامی‌اند و به‌جز عرفان‌منش که سابقه فیلمنامه‌نویسی دارد، دیگران سابقه فعالیت سینمایی ندارند. در واقع با توجه به مجموع آرای اعضای هیأت انتخاب، این وزارت ارشاد است که فیلم‌های برگزیده برای جشنواره سی‌ویکم را انتخاب کرده و بدیهی است که نمی‌توان انتظار داشت فیلمی که مورد پسند وزارت ارشاد نباشد، به فهرست نهایی آثار راه پیدا کند.

فهرست آثار راه‌یافته به بخش مسابقه نیز از غلبه نظارت کامل وزارت ارشاد بر جشنواره نشان دارد، چنانچه بنا به گفته دبیر جشنواره «هر چیزی که مخالف ملاک‌های ما باشد» از جشنواره کنار گذاشته شده است. با توجه به اتفاق‌های سال قبل و اعتراض‌ها نسبت به برخی فیلم‌ها، دبیر جشنواره تأکید کرده است که در جشنواره امسال فیلمی با موضوع «خیانت»، «فیلم‌های نماینده قشر روشنفکری» و آثاری که نشان‌دهنده «تصویر غیر واقعی از جامعه یا سیاه‌نمایی و تخریب فرهنگ سنتی حاکم بر جامعه» باشد به نمایش درنمی‌آید.

معیارهای انتخاب فیلم‌ها چیست؟

به‌خاطر چنین اظهار نظرهایی و همچنین با توجه به ترکیب هیأت انتخاب طبعاً بسیاری از سینماگران به این نتیجه رسیدند که فیلم‌هایشان به‌خاطر سانسور و مشکلات نظارتی در جشنواره فجر پذیرفته نشده است. این مسئله و جنجال‌های پیرامون آن در ‌‌نهایت باعث شد که وزیر ارشاد و رئیس سازمان سینمایی به تماشای آثار راه‌نیافته به جشنواره بنشینند و بار دیگر آن‌ها را بازبینی کنند.

اما از سوی دیگر برخی از فیلم‌های راه‌یافته به بخش مسابقه نیز دچار مشکل سانسور یا ممیزی شده‌اند. یکی از این فیلم‌ها «هیس دختر‌ها فریاد نمی‌زنند» ساخته پوران درخشنده است که به اعتقاد مسعود فراستی، منتقد سینما دچار «اصلاحات غیر اصولی» شده است.

● مسعود فراستی:

زیاد از حد سخت گرفتند.

مسعود فراستی، منتقد نام‌آشنای برنامه تلویزیونی «هفت» همچنین در گفت‌وگو با «فارس» با اشاره به اینکه برخی از فیلم‌های راه‌نیافته به جشنواره را دیده است و این فیلم‌ها به علت مشکل کیفیتی از جشنواره حذف نشده‌اند، با نام بردن از فیلم «زندگی مشترک آقا و خانم محمودی» به عنوان یکی از فیلم‌های خوب سال که به علت مشکل موضوعی در جشنواره پذیرفته نشده، از سختگیری‌های بی‌مورد مثال می‌آورد و می‌گوید: «در یکی از فیلم‌ها گفتند منظور از ستون‌هایی که از خانه برداشته می‌شوند، انقلاب است» و با این توجیه فیلم از راه‌یابی به جشنواره بازماند.

جواد شمقدری، رئیس سازمان سینمایی نیز درباره ممیزی فیلم‌ها به عنوان شرطی برای شرکت در جشنواره گفته است: «تمایل داریم وقتی اصلاحاتی به فیلمی داده می‌شود، دوستان اعمال کنند. در این میان اگر اصلاحات اعمال نشود به ‌خاطر اینکه مجموعه سینما ضربه نخورد، می‌گوییم پس در جشنواره حضور پیدا نکند تا جوسازی نشود.»

علی معلم، یکی از اعضای هیأت انتخاب نیز با اشاره به اینکه امسال ۹۶ فیلم برای حضور در جشنواره ارسال شده بودند، گفته است «به عقیده من در میان آثار بخش مسابقه ۱۶ فیلم قابلیت حضور در این بخش را داشت و می‌توانستیم به‌گزینی بیشتری داشته باشیم.»

شاید بتوانیم اشاره معلم مبنی بر اضافه شدن برخی از فیلم‌ها به فهرست آثار مسابقه را بر خلاف نظر سه سینماگر عضو هیأت انتخاب تعبیر کنیم؛ فیلم‌هایی که شاید تنها برای پر و پیمان نشان دادن جشنواره به فهرست آثار افزوده شده‌اند و یا فشار تهیه‌کننده‌های دولتی‌ باعث شده که در بخش مسابقه اصلی جشنواره قرار گیرند.

فیلم‌های «فاخر» اما بی‌کیفیت!

در سی‌و‌یکمین جشنواره فجر تعدادی از آثاری که از آن‌ها به عنوان «فیلم‌های فاخر» نام برده می‌شود و معمولاً از تولیدات پرخرج سینمای ایران هستند نیز از راه یافتن به فهرست اولیه ۲۲ فیلم بخش اصلی مسابقه بازماندند.

●ویدئو: سر صحنه

«فرزند چهارم»

با حضور مسعود کیمیایی
گفتند کیفیتش نازل است،

نمی‌پذیریم.

بعد اما با پادرمیانی پذیرفتند.

دو فیلم «فرزند چهارم» و «عقاب صحرا» از تولیدات بنیاد سینمایی فارابی، از فیلم‌هایی بودند که به گفته برخی از اعضای هیأت انتخاب به علت کیفیت نازل به جشنواره راه پیدا نکردند، هرچند در آخرین روز‌ها خبر رسید که قرار است این فیلم‌ها نیز به بخش مسابقه اصلی افزوده شوند و دبیر جشنواره هم به علت «مشکلات فنی و آماده نشدن برخی از فیلم‌ها» از هیأت انتخاب خواست که چهار فیلم «عقاب صحرا»، «آسمان زرد کم‌عمق»، «فرزند چهارم» و «ترنج» به بخش مسابقه افزوده شوند و در ‌‌نهایت با افزودن این فیلم‌ها تعداد فیلم‌های بخش مسابقه از ۲۲ فیلم به ۲۴ فیلم رسید.

عدم حضور دو فیلم دیگر در جشنواره امسال نیز سؤال‌برانگیز بود: گفته می‌شود فیلم «چ» ساخته ابراهیم حاتمی‌کیا به علت طولانی شدن مراحل فنی به جشنواره نرسیده است. این فیلم در آخرین روزهای فیلمبرداری دچار مشکلاتی شد و فریبرز عرب‌نیا، بازیگر اصلی آن از حضور بر سر صحنه فیلمبرداری خودداری کرد و گفته شد در ‌‌نهایت حاتمی‌کیا با استفاده از یک بازیگر بدل صحنه‌های نهایی فیلمش را فیلمبرداری کرد.

«روز رستاخیز» آخرین ساخته احمدرضا درویش با موضوعی مذهبی در جشنواره شرکت نمی‌کند. بسیاری امید داشتند که سرانجام امسال این فیلم را که از تولیدات پرهزینه سینمای ایران به شمار می‌رود و مراحل فنی عمده آن در خارج از ایران انجام شده در جشنواره ببیند. اما عدم حضور این فیلم در جشنواره از سؤالاتی بود که پاسخ روشنی به آن داده نشد. در حالی که از سویی عوامل تولید«روز رستاخیز» از آماده بودن نسخه نهایی فیلم برای نمایش سخن می‌گفتند، مدیران جشنواره آماده نبودن فیلم را دلیل غیبت آن در جشنواره عنوان کردند. البته «رجانیوز» ادعا می‌کند که احمدرضا درویش، کارگردان «روز رستاخیز»، «با لحاظ کردن مسائل سیاسی و برای آنکه نمی‌خواست از فیلم عظیمش در این دولت رونمایی شود» از حضور در جشنواره خودداری کرده است.

جای خالی بخش جنبی

یکی دیگر از تغییرات سی‌و‌یکمین جشنواره فیلم فجر حذف بخش جنبی یا بخش خارج از مسابقه سینمای ایران است. در سال‌های قبل‌ گاه برخی از آثار به نمایش درآمده در این بخش بیش از آثار بخش اصلی مورد استقبال تماشاگران قرار می‌گرفت و فرصتی بود برای فیلمسازان که فیلم‌شان را در کنار آثار انتخابی بخش اصلی به معرض قضاوت عموم بگذارند. به نظر می‌آید همین نکته نیز یکی از دلایل حذف این بخش از جشنواره امسال باشد، چرا که ‌گاه بخش جنبی، بخش اصلی را در سایه قرار می‌داد و در حالی که سالن نمایش برخی از فیلم‌های بخش اصلی خالی بود، تماشاگران برای فیلم‌های بخش جنبی به صف می‌ایستادند. همچنین با توجه به سخت‌گیری‌های سانسور، فیلم‌هایی که به دلایل محتوایی از جشنواره کنار گذاشته شده‌اند با نمایش در این بخش می‌توانستند بار دیگر حاشیه‌سازی کنند و مانند سال گذشته اعتراض گروه‌های تندرو را برانگیزند.

●ویدئو: پیش‌پرده «پرویز»

ساخته مجید برزگر.

این فیلم بدون مجوز ساخته شده.

برای همین آن را

به جشنواره فجر راه ندادند.

روح‌الله حجازی، کارگردان فیلم «زندگی مشترک آقا و خانم محمودی» که امسال مجوز حضور در جشنواره را نیافته است، با انتشار یادداشتی با بیان اینکه «متأسفانه در جشنواره سال گذشته نیز رویدادهای مشابهی مانع از حضور "زندگی خصوصی آقا و خانم میم" در بخش مسابقه جشنواره سی‌ام شد، اما پس از اکران در بخش جنبی و بعد از نمایش عمومی آنچنان از اقبال قابل توجهی نزد مخاطبین عام و خاص برخوردار شد که تمام خستگی‌ها، مرافه‌ها و دلخوری‌ها را از یاد همه برد» از برگزارکنندگان جشنواره خواسته است که بخش جنبی جشنواره را بار دیگر به آن بیفزایند. گفته می‌شود در رأی‌گیری هیات انتخاب، این فیلم توانسته بوده چهار رأی از هفت رأی هیأت انتخاب را به‌دست آورد، اما به علت مشکل محتوایی، دبیر جشنواره از پذیرفتن آن خودداری کرده است.

برخی از منتقدان سینمای ایران نیز با ارسال نامه‌ای به دبیر جشنواره با بیان اینکه «جشنواره همواره برای منتقدان و نویسندگان سینمایی فرصتی برای بررسی فعالیت یک‌ساله سینمای ایران بوده» و حذف بخش جنبی «تعامل منتقدان و فیلمسازان را محدود می‌کند و وظیفه حرفه‌ای منتقدان را نیز دچار اختلال می‌سازد» از دبیر جشنواره خواسته برخی از فیلم‌ها را در بخش جنبی نمایش دهند. این درخواست اما بی‌پاسخ ماند.

یکی دیگر از حاشیه‌های سی‌و‌یکمین جشنواره فیلم فجر، اصولاً بی‌پاسخ ماندن درخواست‌ سینماگران برای افزودن بخش جنبی به جشنواره است. «خبرگزاری مهر» از ارسال نامه‌ای توسط دبیر جشنواره به معاون امور سینمایی و سمعی و بصری وزارت ارشاد مبنی بر درخواست افزوده شدن ده فیلم به بخش جنبی جشنواره و صدور مجوز نمایش برای آن‌ها خبر داد. اما چند روز بعد جلیل عرفان‌منش، معاون امور سینمایی در گفت‌وگویی با این خبرگزاری دریافت این نامه را تکذیب کرد. با آنکه متن نامه، تاریخ ارسال و شماره کلاسه آن اعلام شده است، انکار معاون امور سینمایی این گمان را به‌وجود می‌آورد که وزارت ارشاد سعی دارد بدون جنجال‌سازی مانع از حضور برخی از آثار در جشنواره شود.
در خبر‌ها آمده بود که قرار است فیلم تحسین‌شده «پرویز» ساخته مجید برزگر در سی‌و‌یکمین جشنواره فجر به نمایش درآید. اما اعلام کردند که این فیلم به علت نداشتن پروانه ساخت در جشنواره پذیرفته نشده است. بعد گفتند به این دلیل که این فیلم در تعدادی از جشنواره‌های خارجی حضور موفقی داشته، قرار است در بخش جنبی «جشنواره جشنواره‌ها» به نمایش درآید. اما یکی از از اعضای شورای پروانه ساخت با نمایش «پرویز» در این بخش مخالفت کرد و چنین بود که سرانجام این فیلم هم از فهرست فیلم‌های جشنواره حذف شد.

امسال به جای بخش جنبی سینمای ایران، تنها ۹ فیلم زیر عنوان «خارج از مسابقه» به نمایش در‌ می‌آیند. البته هیچکدام از فیلم‌هایی که منتقدان و سینماگران خواستار نمایش آن‌ها بودند در میان این ۹ فیلم نیستند.

سینمای دولتی، یک جشنواره منفعل با پایانی خوش

با توجه به آنچه که گفته شد و با نگاهی به فهرست آثار جشنواره می‌توان چنین پنداشت که در جشنواره امسال بخش عمده آثار را فیلم‌های دولتی تشکیل می‌دهند.

دبیر جشنواره هم به تأکید به این موضوع اشاره کرده و گفته است: «جشنواره فیلم فجر یک جشنواره دولتی است و ما اصلاً سینمای غیر دولتی در کشورمان نداریم.»

این گفته نشان‌دهنده سیاست راهبردی در سینمای ایران و هشداری برای بخش خصوصی است: سینما در ایران دولتی‌ست و بخش خصوصی هم اگر بخواهد از امکاناتی برخوردار شود، می‌بایست زیر بیرق دولت برود.

پس تعجب‌آور نیست که در سی‌و‌یکمین جشنواره فیلم فجر جای بزرگان سینمای ایران سخت خالی است. از فیلمسازان نسل قدیم فقط داریوش مهرجویی در جشنواره حضور دارد. در عوض در ادامه سیاست سال‌های قبل معاونت سینمایی، همچنان با رشد چشمگیر فیلمسازان فیلم اول و تازه‌کار روبرو هستیم.

خطوط یک سیاست دیگر هم در سی‌و‌یکمین جشنواره فجر به چشم می‌خورد: مهم نیست که جشنواره منفعل و بی‌دستاورد باشد. مهم این است که بی‌سر و صدا برگزار شود و همه چیز به خوبی و خوشی به پایان برسد.

سی‌ویکم جشنواره فیلم فجر از ۱۲ تا ۲۲ بهمن ۱۳۹۱ در تهران برگزار می‌شود. امسال بهروز افخمی، مهدی فخیم‌زاده، رسول صدرعاملی، داود میرباقری، ضیاالدین دری، جمال شورجه و مصطفی شایسته داوری بخش مسابقه سینمای ایران را بر عهده دارند. حسین زندباف، مسعود فراستی، مینو فرشچی، ابراهیم فیاض، فریدون حسن‌پور، مانی حقیقی و محمدرضا عرب داوران بخش مسابقه فیلم‌های اول هستند و محمدرضا اصلانی، مهرداد اسکویی، رضا پورحسین، حبیب احمدزاده و مرتضی شعبانی آثار بخش مستند جشنواره را داوری می‌کنند. مراسم افتتاحیه این جشنواره عصر یازدهم بهمن ماه و مراسم اختتامیه بخش بین‌الملل در تاریخ ۱۷ بهمن‌ماه در تالار وحدت و اختتامیه بخش مسابقه سینمای ایران عصر ۲۲ بهمن در سالن همایش‌های برج میلاد تهران برگزار خواهد شد.

شکار بن‌ لادن

hosseinn — Fri, 25 Jan 2013 09:12:32 +0000

برنامه رادیویی «اکران»

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور –در اروپا نمایش عمومی فیلم «سی دقیقه پس از نیمه‌شب» تازه‌ترین ساخته کا‌ترین بیگلو، فیلمساز آمریکایی آغاز شده است.

این فیلم نشان می‌دهد که چگونه نیروهای نظامی آمریکا بن‌لادن، رهبر القاعده را در ایبت‌آباد به قتل می‌رسانند. عده‌ای کاترین بیگلو را به‌خاطر این فیلم متهم کردند که از شکنجه دفاع می‌کند، و در همان حال عده‌ای دیگر ادعا کردند که از بن‌لادن دفاع کرده است. «سی دقیقه پس از نیمه‌شب» در کانون چنین بحث‌هایی مطرح شد.

«سی دقیقه پس از نیمه‌شب» نخستین‌بار برای گرفتن مجوز برای حضور در جوایز اسکار در ۱۹ دسامبر ۲۰۱۲ در آمریکا به شکل محدود به نمایش درآمد، اما نمایش گسترده فیلم از ۱۱ ژانویه ۲۰۱۳ در آمریکا آغاز شد.

«سی دقیقه پس از نیمه‌شب» در چهار رشته بهترین فیلم درام، بهترین کارگردان، بهترین فیلمنامه و بهترین بازیگر نقش اول زن نامزد جوایز هفتادمین دوره گلدن گلوب در سال ۲۰۱۳ بود و در ‌‌نهایت جسیکا چستین، بازیگر فیلم، موفق شد این جایزه را از آن خود کند. این فیلم همچنین در پنج رشته بهترین فیلم، بهترین فیلمنامه، بهترین بازیگر نقش اول زن، بهترین تدوین و بهترین تدوین صدا نامزد جایزه اسکار در سال ۲۰۱۳ شده است.

●«سی دقیقه پس از نیمه‌شب» ساخته کا‌ترین بیگلو،

آمریکا، ۲۰۱۲

●فیلمنامه: مارک بول

●بازیگران: جسیکا چستین، جیسون کلارک، کایل چندلر، جیمز گندولفینی

●موضوع فیلم: یافتن بن‌لادن در مخفیگاهش در ابیت‌آباد و به قتل رساندن او

●در پنج رشته بهترین فیلم، بهترین فیلمنامه، بهترین بازیگر نقش اول زن، بهترین تدوین و بهترین تدوین صدا

نامزد جایزه اسکار

در سال ۲۰۱۳ شده است.

●عده‌ای کاترین بیگلو

را متهم کردند که از شکنجه دفاع می‌کند، و در همان حال عده‌ای دیگر ادعا کردند که از

بن‌لادن دفاع کرده است.

«سی دقیقه پس از نیمه‌شب»

در کانون چنین

بحث‌هایی مطرح شد.

●برنامه رادیویی «اکران»

ویژه این فیلم را

می‌توانید از طریق فایل صوتی

زیر بشنوید:

کا‌ترین بیگلو در تازه‌ترین ساخته‌اش یک بار دیگر داستانی در خاورمیانه را برگزیده و این‌بار ماجرای کشتن اسامه بن‌ لادن، رهبر سابق گروه القاعده را روایت می‌کند. این ماجرا مدت‌ها تیتر اول خبر‌ها بود اما جزئیاتش چندان روشن نبود.

ماجرا از ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۱ و حمله به برج‌های دوقلو در آمریکا آغاز می‌شود؛ حمله‌ای که نام بن لادن را در صدر فهرست افراد تحت تعقیب سازمان سیا قرار می‌دهد. مایا، یک مأمور تازه‌کار سازمان سیا است که در نخستین مأموریتش بر روی پرونده یافتن بن لادن کار می‌کند. دو سال بعد در یکی از پایگاه‌های مخفی سازمان سیا در خاورمیانه، او به همراه دیگر همکارانش با استفاده از خشن‌ترین شکنجه‌ها سعی می‌کند از یکی از اعضای القاعده اطلاعاتی به‌دست بیاورد و رد بن‌ لادن را پی بگیرد.

سیر زنجیروار حوادث و دنبال کردن سرنخ‌ها در ‌‌نهایت بعد از یک دهه مایا را به مکانی می‌رساند که گمان می‌رود شاید بن‌لادن در آنجا مخفی شده باشد، اما او حالا باید رؤسایش را قانع کند که عملیات حمله به این مخفیگاه، به یک شکست دیگر و آبروریزی رسانه‌ای برای ایالات متحده منجر نخواهد شد.

فیلمنامه «سی دقیقه پس از نیمه‌شب» را مارک بول، روزنامه‌نگار، فیلمنامه‌نویس و تهیه‌کننده و برنده دو جایزه اسکار نوشته است. او پیش از این فیلمنامه «قفسه درد»، فیلم دیگری از کا‌ترین بیگلو را هم نوشته و همچنین یکی از تهیه‌کنندگان آن فیلم نیز بوده است. پس از «قفسه درد»، بیگلو و بول کار بر روی فیلمنامه دیگری با موضوع تلاش برای دستگیری بن لادن و عملیات «تورا بورا» در افغانستان را آغاز کردند.

به گفته بیگلو حدوداً هفتاد درصد فیلمنامه آماده شده بود که خبر کشته شدن بن‌لادن توسط نیروهای آمریکایی منتشر شد و بیگلو و بول بلافاصله پروژه قبلی را کنار گذاشتند و کار بر روی نوشتن فیلمنامه و ساخت «سی دقیقه پس از نیمه‌شب» را آغاز کردند. بر اساس آنچه در اول فیلم گفته می‌شود فیلمنامه فیلم بر پایه اسناد دست‌ اول و واقعی نوشته شده و این موضوع به ساختار و داستان فیلم نیز وارد شده و به‌گونه‌ای مستندوار، چگونگی یافتن مخفیگاه بن‌ لادن را به نمایش گذاشته است.
«سی دقیقه پس از نیمه‌شب» به زمان آغاز عملیات حمله به محل اختفای بن‌لادن در سی دقیقه پس از نیمه‌شب در ‌سال ۲۰۱۱ میلادی اشاره دارد. به گفته بیگلو این عبارت اصطلاحی است که ارتشی‌ها برای توصیف زمان سی دقیقه پس از نیمه‌شب به کار می‌برند. یکی از نکات فیلم که بسیار حاشیه‌ساز شده است، بی‌پروایی فیلمساز در نشان دادن صحنه‌های شکنجه اعضای گروه القاعده توسط مأموران سازمان سیا است. حتی برخی از فرماندهان ارشد سازمان سیا به این موضوع اعتراض کرده‌اند و اعتقاد دارند آن عملیات بر پایه یک دهه کار اطلاعاتی شکل گرفته و تنها با اتکا به شکنجه انجام نشده است. برخی نیز انتقاد دارند که این فیلم استفاده از شکنجه را به عنوان تنها راه دست یافتن به بن‌لادن تأیید و آن را تلویحاً تائید می‌کند.

کا‌ترین بیگلو، کارگردان فیلم با تأکید بر اینکه این بخش از داستان واقعیتی است که وجود داشته و حذف و نشان ندادن آن به معنای تحریف واقعیت بوده است، به چنین انتقاد‌هایی پاسخ می‌دهد و می‌گوید: «فکر می‌کنم هر کس حق دارد هر طور که دلش می‌خواهد فکر کند. بی‌شک پیچیدگی‌های بیشتری در این جست‌وجوی ده‌ساله برای یافتن مخفیگاه بن‌لادن وجود داشته است، اما افتخار می‌کنم که فیلم جنبه‌های پنهان کار افراد و مأموران امنیتی‌ را که در یک دهه زندگی خودشان را وقف این‌کار کردند و برخی حتی زندگی خودشان را قربانی این عملیات موفق کردند نشان می‌دهد.»

چنین بحث‌هایی باعث شد که «سی دقیقه پس از نیمه‌شب» حتی پیش از آغاز فیلمبرداری بحث‌برانگیز شود. نخست قرار بود این فیلم در ماه اکتبر سال ۲۰۱۲ به نمایش عمومی درآید اما مخالفان باراک اوباما، رئیس جمهور ایالت متحده خواستار عدم نمایش فیلم پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌ جمهوری آمریکا شدند، زیرا اعتقاد داشتند این فیلم تأثیر مثبتی در انتخاب دوباره اوباما به‌عنوان کسی که دستور عملیات کشتن بن‌لادن را صادر کرد خواهد داشت. اگرچه بعد‌تر زمان نمایش عمومی فیلم تغییر کرد و به بعد از برگزاری انتخابات منتقل شد، اما کمپانی «سونی»، پخش‌کننده فیلم اعلام کرد که تغییر تاریخ نمایش عمومی فیلم به انتخابات ریاست جمهوری آمریکاربطی ندارد، بلکه فقط به این دلیل تاریخ نمایش عمومی را تغییر داده که زمان مناسب برای پخش یک فیلم تریلر فرابرسد.

●ویدیو: پیش‌پرده

«سی دقیقه پس از نیمه‌شب»

ساخته کا‌ترین بیگلو

نکته دیگری که در تازه‌ترین ساخته بیگلو بحث‌برانگیز شده است قهرمان زن آن و نقش او در موفقیت این عملیات است. برخی جنسیت کارگردان «سی دقیقه پس از نیمه‌شب» و اهمیت یک قهرمان زن در این فیلم را نشانه‌ای از رویکرد فمینیستی بیگلو دانسته‌اند.

کا‌ترین بیگلو درباره رویکردش در این فیلم می‌گوید: «جالب است. وقتی داشتم این فیلم را می‌ساختم به رویکردهای فمینیستی هم فکر کردم اما بعد‌تر احساس کردم مهم‌تر از چنین رویکردهایی، این است که به تحقیق‌ها و داده‌های عینی وفادار بمانم. برای همین در اندیشه‌ای که پشت این فیلم وجود دارد، هیچ تعمدی برای ساخت یک اثر فمینیستی نبود. تلاش کردیم نتیجه تحقیقاتمان را به بهترین و وفادارانه‌ترین شکل منتقل کنیم. از سوی دیگر باید توجه داشت یک دهه کار در فیلمی دو ساعت و نیمه خلاصه شده است. در بررسی‌هایمان متوجه شدیم زنان زیادی بر روی پرونده بن‌لادن کار کرده بودند.»

جسیکا چستین، بازیگری که سال گذشته با بازی در فیلم‌های «درخت زندگی» و «کمک» نگاه‌ها را به خود جلب کرد نقش اصلی «سی دقیقه پس از نیمه‌شب» را بازی کرده است. بازی سرد او در این فیلم توجه بسیاری از منتقدان را برانگیخته است. در کنار او بازیگرانی چون جیسون کلارک (بازیگر فیلم‌هایی چون «دشمنان مردم» و «وال استریت: پول هرگز نمی‌خوابد») همراه با کایل چندلر (بازیگر فیلم‌هایی چون «کینگ‌کنگ» و «آرگو») دیگر نقش‌های اصلی فیلم را بازی کرده‌اند. همچنین همایون ارشادی، بازیگر ایرانی نیز در صحنه‌ای از فیلم نقش کوچکی بازی کرده است.

«سی دقیقه پس از نیمه‌شب» اگرچه نتوانست به اندازه فیلم «قفسه درد» ساخته پیشین کا‌ترین بیگلو بدرخشد، اما همچنان منتقدان آن را پسندیده‌اند و در بیشتر موارد نقدهای مثبتی نثارش کرده‌اند. کت کلارک، منتقد «تایم‌اوت لندن» با دادن پنج ستاره کامل به فیلم با تعریف از فیلمنامه و کارگردانی فیلم، آن را یک اثر کلاسیک کامل خوانده است. پتیر تراورس، منتقد «رولینگ استونز» با دادن چهار ستاره کامل به فیلم ضمن تعریف از بازی جسیکا چستین، فیلم را موفقیتی دیگر برای بیگلو و بول و بهترین فیلم فصل دانسته است. راجر ایبرت، منتقد «شیکاگو سان‌تایمز» نیز با دادن سه ستاره به فیلم و تعریف از فیلمنامه آن، عمده نقطه قوت فیلم را بازی جسیکا چستین می‌داند و با استناد به بازی او در این فیلم، او را یکی از بهترین بازیگران امروز سینمای آمریکا خوانده و او را با مریل استریپ مقایسه می‌کند.

«سی دقیقه پس از نیمه‌شب» با زمان ۱۵۷ دقیقه محصول سال ۲۰۱۲ کشور آمریکا است.

جانگوی رها ‌شده

hosseinn — Fri, 18 Jan 2013 23:38:19 +0000

برنامه رادیویی «اکران»

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور – در اروپا نمایش عمومی فیلم «جانگوی رهاشده»، تازه‌ترین ساخته کوئنتین تارانتینو، فیلمساز آمریکایی به شکل گسترده آغاز شده است. این فیلم روایتی متفاوت از «وسترن اسپاگتی» است.

تارانتینو در «جانگوی رها شده» هم با رویکرد به خشونت یکی از سیاه‌ترین فصل‌های تاریخ آمریکا را در پیش‌زمینه داستانی که بر محور «انتقام» شکل می‌گیرد، مضمون قرار می‌دهد. یک برده سیاه‌پوست از اربابان سفیدپوستش انتقام می‌گیرد.

«جانگوی رها شده» نخستین‌بار ۲۵ دسامبر سال ۲۰۱۲ در سینماهای آمریکا و کانادا به روی پرده رفت، با استقبال خوب تماشاگران هم روبرو شد و به‌سرعت در فهرست پنج فیلم پرفروش سینماهای آمریکا قرار گرفت. سپس نام آن در فهرست نامزدهای مهم‌ترین جوایز سینمایی سال آمد. این فیلم تاکنون نامزد پنج جایزه بفتا شده است و همچنین نامزد پنج جایزه گلدن گلوب در رشته‌های بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه و بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و نیز نامزد پنج جایزه اسکار در رشته‌های بهترین فیلم، بهترین فیلمنامه، بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، بهترین فیلمبرداری و بهترین تدوین صدا.

جانگو رها شده
نویسنده و کارگردان:

کوئنتین تارانتینو
بازیگران:

جیمی فاکس، کریستوف والتز، لئوناردو دی‌کاپریو، ساموئل ال. جکسون،

کری واشنگتن
۱۶۵ دقیقه، آمریکا، ۲۰۱۲

●نامزد پنج جایزه اسکار

در رشته‌های بهترین فیلم،

بهترین فیلمنامه،

بهترین بازیگر نقش مکمل مرد،

بهترین فیلمبرداری

بهترین تدوین صدا.

●روایت رادیویی برنامه «اکران» ویژه این فیلم را می‌توانید از طریق فایل صوتی زیر بشنوید:

کوئنتین تارانتینو در این تازه‌ترین ساخته‌اش داستانی در غرب وحشی را در ژانر وسترن روایت می‌کند. داستان فیلم در سال ۱۹۵۸ میلادی (دو سال پیش از شروع جنگ داخلی آمریکا) اتفاق می‌افتد. جانگو (با بازی جیمی فاکس) برده‌ای است که به همراه چند برده دیگر توسط برادران اسپک در تگزاس جابجا می‌شود. در راه آن‌ها با دکتر کینگ شولتز (با بازی کریستوفر والتس) برخورد می‌کنند و در یک درگیری، دکتر کینگ یکی از برادران اسپک را می‌کشد و جانگو را آزاد می‌کند. دکتر کینگ از جانگو می‌خواهد او را در یافتن برادران بریتل یاری کند و در عوض قول می‌دهد آزادش کند و یاری‌اش دهد که همسرش را که ربوده‌اند، پیدا کند. جانگو می‌پذیرد و دو مرد با یکدیگر راهی سفری در آمریکا می‌شوند. در طی این سفر و در راه آن‌ها حوادث زیادی را از سر می‌گذرانند.

تارانتینو فیلمنامه «جانگوی رهاشده» را هم مثل دیگر آثارش خودش نوشته است. او می‌گوید فکر ساختن یک فیلم وسترن وقتی به سرش افتاد که داشت کتابی می‌نوشت درباره سرجیو کوربوچی، فیلمساز ایتالیایی که برای ساختن فیلم‌های وسترن اسپاگتی و پر از صحنه‌های خشن شهرت دارد. نام فیلم هم به یکی از مشهور‌ترین آثار کوربوچی، یعنی فیلم «جانگو» محصول سال ۱۹۶۶ (با بازی فرانکو نرو) اشاره دارد. تارانتیو که به فیلم‌های وسترن علاقه دارد، در «جانگوی رها شده» به فیلم «سکوت بزرگ» که یکی دیگر از آثار معروف کوربوچی‌ست، ادای دین می‌کند.

تارانتینو می‌گوید ۱۳ سال روی داستان «جانگوی رها شده» کار کرد تا سرانجام فیلمنامه این فیلم در سال ۲۰۱۱ از کار درآمد و فیلمبرداری فیلم هم به فاصله چند ماه بعد از این تاریخ در کالیفرنیا آغاز گردید و در ایالت‌های دیگری چون لوئیزیانا و نیواورلئان ادامه یافت و حدود ۱۳۰ روز به طول انجامید.

کوئنتین تارانتینو درباره انگیزه‌هایش در نوشتن فیلمنامه «جانگوی رها شده» و علاقه‌اش به فیلم‌های وسترن می‌گوید: «همیشه دلم می‌خواست یک فیلم وسترن بسازم. راستش انواع فیلم‌های وسترن را دوست دارم، اما وسترن اسپاگتی ژانر محبوبم است: فیلم‌هایی با برخورداری از مایه‌هایی از سوررئالیسمی که در فیلم‌های وسترن سراغ داریم، همراه با خشونت در دنیایی مردانه و موسیقی خاص اینجور فیلم‌ها در پیش‌زمینه. داستان، اولش ساده بود اما خیلی چیزها بعدها به آن اضافه شد. پیرنگ داستان برده‌ای بود که به یک جایزه‌بگیر شکارچی آدم تبدیل می‌شود و بعدش هم به انگیزه انتقام‌جویی کارهایی می‌کند. اما بعد‌اً این پیرنگ ساده شاخ و برگ پیدا کرد و داستان‌های دیگری مثل یک داستان عاشقانه به آن اضافه شد، اما اصل ماجرا، داستان برده‌ سیاه‌پوستی بود که به یک شکارچی آدم تبدیل می‌شود و سفیدپوست‌ها را شکار می‌کند.»

●ویدئو:

پیش‌پرده «جانگوی رها شده»

نخست گفته می‌شد که قرار است نقش اصلی فیلم یعنی شخصیت جانگو را ویل اسمیت، ستاره معروف هالیوود بازی کند، اما در ‌‌نهایت تارانتینو این نقش را به جیمی فاکس، بازیگر برنده جایزه اسکار سپرد.

تارانتینو درباره چگونگی انتخاب او می‌گوید: «راستش جیمی به خانه من آمد که درباره فیلمنامه با هم صحبت کنیم. ما در حیاط نشسته بودیم و با هم نوشیدنی خوردیم و درباره فیلمنامه صحبت می‌کردیم که آن روزها تازه تمامش کرده بودم و هنوز برایم تازگی داشت. جیمی واقعاً فیلمنامه را دوست داشت و به داستان واکنش نشان داد. به شخصیت‌ جانگو هم علاقمند شده بود. در زندگی شخصی‌اش هم البته چیزهایی بود که به این نقش می‌خورد. او اهل تگزاس است، تقریباً با هم هم‌سن هستیم، اگرچه کمی از من جوان‌تر است و این کمک می‌کرد که تجربیات مشترک فرهنگی زیادی با هم داشته باشیم. علاوه بر این آن وقت‌ها که در تگزاس زندگی می‌کرده، تبعیض نژادی را هم تجربه کرده. احساس کردم با انتخاب او شخصیت جانگو را به بازیگر قابل اعتماد و مناسبی می‌سپرم. در ضمن جیمی مثل گاوچران‌هاست، آن ویژگی خاص گاوچران‌ها را می‌شود در او دید. در زندگی واقعی هم اسب دارد و می‌دانستم در لباس‌ گاوچران‌ها خوب جلوه می‌کند؛ به‌خصوص وقتی که کلاهش را سر بگذارد و بر اسب بنشیند.»

علاوه بر جیمی فوکس، تارانتینو گروهی از بازیگران شناخته شده را برای بازی در نقش‌های مکمل فیلمش برگزیده است. کریستف والتز، بازیگر اتریشی برنده جایزه اسکار یکی از نقش‌های اصلی «جانگو رها شده» را بازی کرده و برای بازی در این فیلم تاکنون نامزد جوایز بازیگری گلدن گلوب و اسکار شده است. همچنین لئوناردو دی‌کاپریو، ساموئل ال. جکسون و کری واشنگتن دیگر بازیگرانی هستند که در این تازه‌ترین ساخته کوئنتین تارانتینو نقش‌های اصلی فیلم را بازی کرده‌اند.

●کوئنتین تارانتینو:

تلاش می‌کند

در فیلم‌هایش زیباشناسی

خشونت را آشکار کند.

علاوه بر جشنواره‌ها، منتقدان هم «جانگوی رهاشده» را پسندیده‌اند و در بیشتر موارد فیلم نقدهای مثبتی دریافت کرده است. جیمز براردینلی، منتقد «ریل‌ویوز» با دادن سه‌ونیم ستاره از چهار ستاره خود به فیلم ضمن تعریف از بازی‌های بازیگران و ساختار فیلم، عمده قوت آن را چرخش‌های متعدد داستانی قوی و غافلگیر کردن بیننده‌اش عنوان می‌کند و بر این نکته تأکید می‌کند اگرچه «جانگو رها شده» خوشبینانه‌ترین فیلم تارنتینو است، اما بهترین فیلم او نیست.

پیتر تراورس، منتقد «رولینگ استونز» نیز سه‌ و نیم ستاره نثار فیلم کرده و چون براردینلی فیلم را سرشار از تعلیق و غافلگیری و اثری بسیار سرگرم‌کننده و هیجان‌انگیز خوانده است. اما برخی از منتقدان هم فیلم را نپسندیده‌اند و به‌ویژه از پرداختن به موضوع برده‌داری و نژادپرستی انتقاد کرده‌اند.

شاید مهم‌ترین کسی که در برابر فیلم موضع گرفته است، اسپایک لی، کارگردان سیاه‌پوست و معروف آمریکایی است. او با اعلام اینکه به تماشای فیلم تارانتینو نخواهد رفت، این فیلم را توهینی به اجدادش خوانده و در انتقاد به موضوع آن گفته است: «موضوع برده‌داری در آمریکا داستان یک فیلم وسترن اسپاگتی مانند فیلم‌های سرجیو لئونه نیست، این موضوع یک هولوکاست بود.»

در همین زمینه:

برنامه «اکران» در رادیو زمانه

گلدن‌گلوب برگزیدگانش را اعلام کرد

hosseinn — Mon, 14 Jan 2013 05:29:51 +0000

هفتادمین دوره جوایز گلدن گلوب

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - شامگاه یکشنبه ۱۳ ژانویه ۲۰۱۳، اتحادیه مطبوعات خارجی هالیوود (HFPA) برگزیدگان هفتادمین دوره جوایز گلدن گلوب را معرفی کرد.

در این دوره فیلم‌های «آرگو» ساخته بن افلک و «بینوایان» ساخته تام هوپر به عنوان بهترین فیلم‌های درام و کمدی یا موزیکال سال معرفی شدند. پیش‌بینی برگزیدگان نهایی امسال کار چندان سختی نبود و در بیشتر موارد اعضای انجمن مطبوعات خارجی هالیوود مطابق با پیش‌بینی‌ها برگزیدگانشان را انتخاب کردند، هرچند برخلاف انتظار بسیاری فیلم «لینکلن»، پیشتاز نامزدی جوایز امسال تنها در بخش بهترین بازیگری مرد یک جایزه را به دست آورد.

در سال ۲۰۱۳ نیز مثل سال گذشته مراسم گلدن گلوب در هتل هیلتون بورلی در بورلی‌هیلز کالیفرنیا برگزار شد. بر خلاف دو سال گذشته که اجرای مراسم را ریکی جروایز، کمدین بریتانیایی بر عهده داشت، امسال تینا فی، نویسنده، بازیگر و کمدین آمریکایی که پیش از این یک‌بار برنده جایزه گلدن گلوب شده

●کریستوف والتز برای بازی در فیلم «جانگوی رهاشده» دومین جایزه گلدن گلوب را از آن خود کرد.

است و چندین بار هم نامزد جوایز گلدن گلوب بوده، همراه با امی پولر، دیگر بازیگر و کمدین آمریکایی که امسال نامزد جایزه بهترین بازیگر زن مجموعه تلویزیونی کمدی در گلدن گلوب بود اجرای مراسم را بر عهده داشتند و با شوخی‌هایشان بار‌ها شرکت‌کنندگان در مراسم را به خنده و تشویق واداشتند. شاید بتوان شوخی امی پولر با کا‌ترین بیگلو، کارگردان فیلم «سی دقیقه پس از نیمه‌شب» (با موضوع شکنجه در جریان شکار بن‌لادن) را یکی از بهترین و البته تند‌ترین شوخی‌های این شب دانست. پولر با اشاره به این فیلم گفت: «وقتی صحبت درباره ساختن فیلمی با موضوع شکنجه است، من به زنی که سه سال با جیمز کامرون زندگی کرده است اعتماد می‌کنم!»

از دیگر نکات جالب مراسم امسال دعوت از بیل کلینتون، رئیس‌جمهور سابق ایالات متحده برای معرفی فیلم «لینکلن»، تازه‌ترین ساخته استیون اسپیلبرگ بود. کلینتون با اشاره به تلاش لینکلن برای لغو قانون برده‌داری در آمریکا در معرفی این فیلم گفت: «اگر همه ما امشب اینجا هستیم به خاطر کاری است که او کرد.»

فیلم «آرگو» ساخته بن افلک که به موضوع خارج کردن پنج مأمور سفارت آمریکا از ایران در ماجذای گروگانگیری «دانشجویان پیرو خط امام» می‌پردازد، توسط تونی مندز، مأمور سابق سیا و کسی که فیلم بر اساس داستان واقعی مأموریت او ساخته شده است معرفی شد.
مراسم گلدن گلوب هر سال در بیش از ۱۶۰ کشور دنیا به‌طور زنده پخش می‌‌شود و بعد از مراسم اسکار و امی، سومین مراسم پربیننده اهدای جوایز هنری به‌شمار می‌آید.

●تونی مندز، مأمور سابق سازمان سیا که فیلم «آرگو» بر اساس ماجرای واقعی مأموریت او در ایران ساخته شده، برای معرفی این فیلم روی صحنه رفت.

در بخش سینمایی امسال فیلم «لینکلن» به کارگردانی استیون اسپیلبرگ با نامزدی در هفت رشته پیشتاز بود. دو فیلم «آرگو» ساخته بن افلک و «جانگوی‌‌ رها شده»، تازه‌ترین ساخته کوئنتین تارانتینو با نامزدی در پنج رشته و «بینوایان» ساخته تام هوپر و «کتاب بارقه امید» ساخته دیوید اُ راسل با نامزدی در چهار رشته از دیگر مدعیان اصلی جوایز گلدن گلوب بودند. «زندگی پای»، «صید ماهی آزاد در یمن» و «مرشد» نیز در سه رشته و «زنگار و استخوان»، «جلسات» و «بهترین هتل عجیب مریگولد» در دو رشته نامزد دریافت گلدن گلوب در سال ۲۰۱۳ بودند.

اما برگزیدگان امسال گلدن گلوب:

بهترین فیلم

در بخش فیلم‌های درام، پنج فیلم «لینکلن»، «آرگو»، «جانگو رهاشده»، «زندگی پی» و «سی دقیقه پس از نیمه‌شب» نامزدهای بخش بهترین فیلم درام سال بودند که در ‌‌نهایت فیلم «آرگو» ساخته بن افلک به عنوان بهترین فیلم درام سال معرفی شد.

در بخش فیلم‌های کمدی یا موزیکال فیلم «بینوایان» ساخته تام هوپر نیز با پشت سر گذاشتن چهار فیلم «صید ماهی آزاد در یمن»، «کتاب بارقه امید»، «قلمرو طلوع ماه» و «بهترین هتل عجیب در مریگولد» جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم کمدی یا موزیکال سال را به دست آورد.

کارگردانی

استیون اسپیلبرگ (لینکلن)، آنگ لی (زندگی پیی)، کا‌ترین بیگلو (سی دقیقه پس از نیمه‌شب)، کوئنتین تارانتینو (جانگوی رهاشده) و بن افلک (آرگو)، نامزد بخش بهترین فیلم درام، نامزدهای بخش بهترین کارگردانی امسال بودند. با آنکه امید می‌رفت اسپیلبرگ جایزه بخهترین کارگردانی گلدن گلوب را به‌دست آورد، اما در کمال ناباوری بن افلک برای فیلم «آرگو» گلدن گلوب بهترین کارگردانی را از آن خود کرد.

فیلمنامه

● بیل کلینتون، رئیس جمهور سابق ایالات متحده آمریکا روی صحنه رفت که فیلم «لینکلن» را معرفی کند.

در این بخش مارک بول برای «سی دقیقه پس از نیمه‌شب»، تونی کوشنر برای «لینکلن»، دیوید اُ راسل برای «کتاب بارقه امید»، کوئنتین تارانتینو برای «جانگوی رهاشده» و کریس تریو برای «آرگو» نامزد بودند. مثل بخش کارگردانی در اینجا هم رقابت سختی وجود داشت و در ‌‌نهایت کوئنتین تارانتینو برای «جانگوی رهاشده» گلدن‌ گلوب بهترین فیلمنامه سال را از آن خود کرد.

بازیگری

بازیگر نقش اول مرد- فیلم‌های درام:

همانطور که انتظار می‌رفت دنیل دی‌لوئیس، بازیگر فیلم «لینکلن» در هفتمین نامزدی‌اش برای گلدن گلوب، برای دومین بار این جایزه را به دست آورد. ریچارد گیر (آربیتاژ)، یواکین فونیکس (مرشد)، دنزل واشنگتن (پرواز) و جان هاوکز (جلسات) دیگر نامزدهای این بخش بودند.

بازیگر نقش اول مرد- فیلم‌های کمدی یا موزیکال:

در این بخش رقابت اصلی بین برادلی کوپر برای فیلم «کتاب بارقه امید» و هیو جکمن برای فیلم «بینوایان» بود که در ‌‌نهایت هیو جکمن گلدن گلوب امسال را از آن خود کرد. جک بلک برای فیلم «برنی»، اوان مک‌گره‌گور برای فیلم «صید ماهی آزاد در یمن» و بیل موری برای فیلم «هایدپارک در هادسون» دیگر نامزدهای این بخش بودند.

بهترین بازیگر نقش اول زن- فیلم‌های درام:

همانگونه که بسیاری پیش‌بینی می‌کردند جسیکا چستین برای فیلم «سی دقیقه پس از نیمه‌شب» موفق شد از رقبای قدرتمندی چون ماریون کوتیار با فیلم «زنگار و استخوان»، ناومی واتز با فیلم «غیرممکن»، ریچل وایز با فیلم «دریای آبی عمیق» و هلن میرن با فیلم «هیچکاک» بگذرد و گلدن گلوب بهترین بازیگری نقش اول زن فیلم‌های درام را به دست آورد.

●جنیفر لارنس، بازیگر فیلم «کتاب بارقه امید» جایزه بهترین بازیگر زن فیلم‌های کمدی یا موزیکال را به‌دست آورد.

بهترین بازیگر نقش اول زن- فیلم‌های کمدی یا موزیکال:

در این بخش نیز همه چیز مطابق پیش‌بینی‌ها پیش رفت و جنیفر لارنس جایزه گلدن گلوب این بخش را برای بازی در فیلم «کتاب بارقه امید» به دست آورد. این بازیگر جوان در این بخش رقبای کارکشته‌ای چون مریل استریپ (چشمه‌های امید)، جودی دنچ (بهترین هتل مریگولد)، مگی اسمیت (کوارتت) و امیلی بلانت (صید ماهی آزاد در یمن) را در کنار خود داشت و نخستین واکنش‌اش بعد از حضور بر صحنه و دریافت جایزه‌اش، اشاره به همین نکته بود: «در رقابت با مریل استریپ جایزه را بردم!»

بهترین بازیگر نقش مکمل مرد:

لئوناردو دی‌کاپریو و کریستوف والتز برای بازی در فیلم «جانگوی رها شده»، آلن آرکین برای فیلم «آرگو»، فیلیپ سیمور هافمن برای فیلم «مرشد» و تامی لی‌جونز برای فیلم «لینکلن» پنج نامزد این بخش بودند که در ‌‌نهایت کریستوف والتز موفق شد رقبایش را کنار بزند و دومین جایزه گلدن گلوب خود را بار دیگر برای بازی در فیلمی از کوئنتین تارانتینو به دست آورد. او در سال ۲۰۱۰ برای بازی در فیلم «حرام‌زاده‌های لعنتی» موفق شده بود جوایز بفتا، گلدن گلوب و اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل را از آن خود کند.

بهترین بازیگر نقش مکمل زن:

آن هاتاوی که پیش‌تر بازی‌اش در نقش فانتین در فیلم «بینوایان» نقدهای مثبتی از منتقدان دریافت کرده بود در اینجا نیز گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل زن را به دست آورد. در کنار او نیکول کیدمن برای فیلم «پسر روزنامه‌فروش»، امی آدامز برای فیلم «مرشد»، سالی فیلد برای فیلم «لینکلن» و هلن هانت بری فیلم «جلسات» دیگر نامزدهای این جایزه بودند.

بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان

●کوئنتین تارانتینو جایزه بهترین فیلمنامه را برای فیلم «جانگوی رهاشده» از آن خود کرد.

اگرچه در این بخش رقابت اصلی میان دو فیلم «زنگار و استخوان» ساخته ژاک اودیار از فرانسه و «عشق» ساخته میشائیل هانکه از اتریش بود، اما با توجه به موفقیت‌های فیلم «عشق» و نامزدی‌اش برای اسکار بهترین فیلم سال می‌شد حدس زد که برنده نهایی این بخش این فیلم خواهد بود. فیلم‌های «دست‌نیافتنی‌ها» از کشور فرانسه، «یک رابطه سلطنتی» از کشور دانمارک و «کن‌توکی» از کشورهای نروژ، فرانسه و انگلستان دیگر نامزدهای این بخش بودند که دو فیلم آخر امسال رقبای فیلم «عشق» در بخش بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان جوایز اسکار نیز هستند. آرنولد شوارتزنگر و سیلوستر استالونه، دو بازیگر معروف فیلم‌های حادثه‌ای نامزدهای این بخش را معرفی کرده و جایزه این بخش را به میشائل هانکه اهدا کردند.

بهترین فیلم انیمیشن

«خرابش کن رالف» محصول کمپانی «والت‌دیزنی»، «شجاع» محصول مشترک «والت‌دیزنی» و «پیکسار»، «هتل ترانسیلوانیا» محصول کمپانی‌های «سونی» و «کلمبیا»، انیمیشن «ظهور نگهبانان» محصول کمپانی «دریم‌وورکز» و «فرانکن‌وینی» ساخته تیم برتون نامزدهای گلدن گلوب بهترین انیمیشن سال بودند. شاید بتوان این بخش را یکی از شگفتی‌های امسال دانست، با آنکه گمان می‌رفت جایزه این بخش به یکی از دو فیلم «فرانکن وینی» و یا «خرابش کن رالف» تعلق گیرد، اما در ‌‌نهایت انیمیشن «شجاع» گلدن گلوب بهترین انیمیشن را از آن خود کرد.

بهترین موسیقی

فیلم «زندگی پی» ساخته آنگ لی نیز بالاخره با بردن جایزه این بخش یک گلدن گلوب را از آن خود کرد و در این زمینه از رقبای خود پیشی گرفت. «آرگو»، «اطلس ابر»، «لینکلن» و «آناکارنینا» دیگر نامزدهای این بخش بودند. مایکل دانا، آهنگساز فیلم «زندگی پی» در اولین نامزدی خود در گلدن گلوب، جایزه بهترین موسیقی را از آن خود کرد.

بهترین آواز

در این بخش نیز همانگونه که انتظار می‌رفت ادل، خواننده بریتانیایی برای فیلم «اسکای فال»، آخرین فیلم از سری فیلم‌های جیمزباند، موفق شد گلدن گلوب بهترین آواز سال را به دست آورد. «بازی‌های گرسنگی»، «بینوایان»، «بلند شید بچه‌ها» و «عمل شجاعانه» دیگر فیلم‌هایی بودند که نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین آواز سال شده بودند.

ویدئو: بیل کلینتون در مراسم گلدن گلوب روی صحنه می‌رود

جایزه سیسیل ب. دومیل

همچنین مثل هر سال جایزه سیسیل ب. دومیل به عنوان «تقدیر برای تلاش چشمگیر در صنعت سرگرمی‌سازی» به جودی فاستر، بازیگر آمریکایی اهدا شد. این جایزه نخستین‌بار در سال ۱۹۵۲ میلادی با اهدا به سیسیل ب. دومیل پایه‌گذاری شد و در سال‌های گذشته به هنرمندان سر‌شناسی چون استیون اسپیلبرگ، آل پاچینو، مارتین اسکورسیزی، رابرت دونیرو و مورگان فریمن داده شده است. جودی فاستر تاکنون دو جایزه اسکار و سه جایزه بفتا و پیش از این هم هفت بار نامزد جایزه گلدن گلوب شده و دو بار آن را به دست آورده است. رابرت داونی جونیور، بازیگر آمریکایی جایزه جودی فاستر را به او اهدا کرد.

بخش تلویزیونی

در بخش تلویزیونی نیز برگزیدگان امسال به این ترتیب معرفی شدند:
بهترین بازیگر مرد – مجموعه تلویزیونی درام: دامین لوئیس برای «سرزمین مادری»
بهترین بازیگر زن – مجموعه تلویزیونی درام: گلن دینز برای «سرزمین مادری»
بهترین بازیگر مرد- مجموعه تلویزیونی کمدی: دون چیدل برای «خانه دروغ‌ها»
بهترین بازیگر زن- مجموعه تلویزیونی کمدی: لنا دونهام برای «دختران»
بهترین بازیگر مرد (مینی‌سری یا فیلم تلویزیونی): کوین کاستنر برای «هاتفیلدز و مک‌کویز»
بهترین بازیگر زن (مینی‌سری یا فیلم تلویزیونی): جولیان مور برای «تغییر بازی»
بهترین بازیگر نقش مکمل مرد (مجموعه تلویزیونی، می‌نی‌سری یا فیلم تلویزیونی): اد هریس برای «تغییر بازی»
بهترین بازیگر نقش مکمل زن (مجموعه تلویزیونی، می‌نی‌سری یا فیلم تلویزیونی): مگی اسمیت برای «داون‌تاون ابی»
بهترین مینی‌سری یا فیلم تلویزیونی: «تغییر بازی»
بهترین مجموعه تلویزیونی درام: «سرزمین مادری»
بهترین مجموعه تلویزیونی کمدی یا موزیکال: «دختران»

در همین زمینه:
برنامه رادیویی «اکران» از مجتبا یوسفی‌‌پور

یک فیلم موفق درباره پیامدهای جنون ادواری

hosseinn — Thu, 10 Jan 2013 21:15:11 +0000

برنامه رادیویی اکران

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - «کتاب بارقه امید» ساخته دیوید اُ راسل، فیلمساز آمریکایی که در رسانه‌های فارسی‌زبان به «راهکار کوسن نقره‌ای» نیز ترجمه شده، نخستین‌بار در سال ۲۰۱۲ در جشنواره فیلم تورنتو به نمایش درآمد و جایزه مردمی این جشنواره را از آن خود کرد. این فیلم همچنین برنده سه جایزه بهترین بازیگر مرد سال، بهترین بازیگر مرد نقش مکمل سال و بهترین کارگردان سال از فستیوال فیلم هالیوود شد و بسیاری از منتقدان آن را یکی از مدعیان جوایز اسکار امسال می‌دانند.

«کتاب بارقه امید» همچنین به عنوان یکی از ۱۰ فیلم سال مؤسسه فیلم آمریکا برگزیده شد و در پنج رشته نیز در جوایز سالیانه فیلم مستقل اسپریت نامزد شده است. این فیلم همچنین در هفتادمین دوره جوایز گلدن گلوب در سال ۲۰۱۳ در چهار رشته بهترین فیلم کمدی یا موزیکال، بهترین بازیگر نقش اول مرد، بهترین بازیگر نقش اول زن و بهترین فیلمنامه نامزد دریافت جایزه شده است.

«کتاب بارقه امید» ساخته دیوید اُ راسل

●موضوع این فیلم دشواری‌های مردی‌ست که بعد از یک بحران روانی تلاش می‌کند با همسرش ارتباط برقرار کند و زندگی‌اش را از نو سامان بدهد.

●فیلمنامه این فیلم را دیوید اُ راسل بر اساس رمانی به همین نام از ماتیو کوئیک نوشته است.

●این فیلم جوایز بهترین بازیگر مرد سال، بهترین بازیگر مرد نقش مکمل سال و بهترین کارگردان سال از فستیوال فیلم هالیوود را به‌دست آورد و یکی از مدعیان جوایز اسکار در سال ۲۰۱۳ به‌شمار می‌آید.

●روایت رادیویی مجتبا یوسفی‌پور از این فیلم در برنامه «اکران» را می‌توانید از طریق فایل صوتی زیر بشنوید:

از اول ژانویه ۲۰۱۳ نمایش عمومی این فیلم در بیشتر کشورهای اروپایی آغاز شده است.

موضوع این فیلم دشواری‌های مردی‌ست که بعد از یک بحران روانی تلاش می‌کند با همسرش ارتباط برقرار کند و زندگی‌اش را از نو سامان بدهد. پت سولیتانو (با بازی برادلی کوپر) معلمی است که به خاطر بیماری جنون ادواری هشت ماه در یک بیمارستان روانی بستری بوده و اکنون مرخص شده و پیش پدر و مادرش زندگی می‌کند. یکی از پیامدهای بیماری او این است که همسرش ترکش کرده و حالا تلاش می‌کند با او تماس بگیرد و راضی‌اش کند که سر خانه و زندگی‌اش برگردد. در این گیر و دار، وقتی با یکی از دوستانش به نام رونی شام می‌خورد، با خواهر او که تیفانی نام دارد (با بازی جنیفر لورنس) آشنا می‌شود. تیفانی که از افسردگی رنج می‌برد، به‌تازگی بیوه شده و کارش را هم از دست داده و به‌شدت با مشکلاتش درگیر است. با این‌حال بین آن‌ها یک دوستی ژرف و صادقانه شکل می‌گیرد. تیفانی به پت کمک می‌کند که با همسرش ارتباط بگیرد.

فیلمنامه «کتاب بارقه امید» را دیوید اُ راسل بر اساس رمانی به همین نام از ماتیو کوئیک نوشته. کوئیک رمانش را نخستین‌بار در سال ۲۰۰۸ میلادی منتشر کرد، اما پیش از انتشار، کمپانی فیلمسازی «وینستن» حقوق سینمایی‌اش را خریده بود و قرار بود سیدنی پولاک و آنتونی مینگلا آن را تهیه کنند. سیدنی پولاک کتاب را به راسل پیشنهاد کرد و او نیز پذیرفت که فیلمنامه فیلم را بنویسد و کارگردانی آن را هم به‌عهده بگیرد.

راسل درباره چگونگی پیوستنش به این پروژه می‌گوید: «سیدنی پولاک و آنتونی مینگلا پنج سال پیش کتاب بارقه امید نوشته ماتیو کوئیک را به من دادند که بخوانم. راستش قرار بود ما این فیلم را قبل از فیلم "جنگجو" بسازیم. سیدنی اما به من گفت که ماتیو کوئیک به‌خوبی حال و هوای انسان‌های افسرده یا کسانی را که به جنون ادواری مبتلا هستند، وصف کرده. برای من بیشتر و قبل از همه این مسئله شخصی بود، چون در زندگی‌ام با آن آشنا هستم. در غیر این صورت شاید هرگز این فیلم را نمی‌ساختم. پسرم که در صحنه‌ای از فیلم هم بازی کرده مشکلی مشابه قهرمان فیلم دارد. وقتی سیدنی پولاک به من گفت این رمان مشکل و خطرناک است و آخر چطور می‌خواهی فیلمش کنی و لحنش را هم از کار درآوری، گفتم من با جنون ادواری از درون آشنا هستم. هم افسردگی را می‌شناسم و هم حالت مانیاک را. کافی است آن را به شکلی که هست، به همان شکل واقعی‌اش به تصویر بکشیم.»

این اولین فیلمنامه اقتباسی راسل است که به گفته خودش او در طی پنج سال حدوداً ۲۰ بار بازنویسی‌اش کرد تا سرانجام توانست آن را جلوی دوربین ببرد. دیوید اُ راسل کارگردانی است که بسیاری او را برای فیلم‌های «سه شاه» و «جنگجو» یا «مشت‌زن» می‌شناسند. «سه شاه» در سال ۱۹۹۹ میلادی درهای موفقیت را به روی او گشود و با اقبال مخاطبان و منتقدان روبرو شد و در سال ۲۰۱۱ برای فیلم «جنگجو» نامزد جایزه اسکار و گلدن گلوب بهترین کارگردانی شد. راسل در این تازه‌ترین ساخته‌اش گروهی از بازیگران شناخته‌شده را هم گرد آورده است. نقش‌های اصلی فیلم را برادلی کوپر و جنیفر لورنس بازی می‌کنند و در کنار آن‌ها رابرت دنیرو، کریس تاکر و جکی ویویر، بازیگر استرالیایی که در سال ۲۰۱۱ برای بازی در فیلم «پادشاهی حیوانات» نامزد دریافت جایزه اسکار بود نقش‌های دیگر فیلم را بازی کرده‌اند.

●مشخصات فیلم

کتاب بارقه امید (Silver Linings Playbook) نویسنده: دیوید اُ راسل (David O.Russel) بر اساس رمانی از ماتیو کوئیک (Mathew Quick) کارگردان: دیوید اُ ر اسل (David O.Russel) بازیگران: برادلی کوپر (Bradley Cooper)، جنیفر لارنس (Jennifer Lawrence)، رابرت دنیرو(Robert De Niro)، کریس تاکر(Chris Tucker)، جکی ویویر(Jacki Weaver)

گفته شده است اُ راسل نخست با انتخاب لارنس برای بازی در این فیلم موافق نبود، اما پس از انجام یک مصاحبه برای گزینش، نظرش تغییر کرد و نقش را به او سپرد. اما برادلی کوپر انتخاب اول راسل برای این نقش بود. این دو پیشتر قرار بود در پروژه «غرور، تعصب و زامبی‌ها» با یکدیگر همکاری کنند. اما آن پروژه به سرانجام نرسید و در ‌‌نهایت کوپر نقش اصلی این فیلم را از آن خود کرد. برادلی کوپر درباره تجربه‌اش در این فیلم و شیوه کارگردانی راسل می‌گوید: «دیوید بر اساس رمان ماتیو کوئیک یک فیلمنامه بسیار خوب از کار درآورد. اما، با این‌حال در زمان فیلمبرداری هم همچنان در فیلمنامه دست می‌برد و بعضی از صحنه ها را بازنویسی می‌کرد. در میان برداشت‌ها او به ما گفت‌وگوهای تازه‌ای می‌داد که در همان لحظه نوشته بود. او همچنین خیلی به بداهه‌پردازی فضا می‌داد و از آن استقبال می‌کرد. ما تمرین می‌کردیم، دوباره صحنه را می‌نوشتیم و در مجموع یک پروسه طبیعی را طی کردیم.»

●ویدئو: پیش‌پرده فیلم «کتاب بارقه امید» ساخته دیوید اُ راسل

بروس کوهن، یکی از تهیه‌کنندگان فیلم درباره شیوه کارگردانی راسل می‌‌گوید: «یکی از روش‌های دیوید در فیلمسازی این است که به بازیگران اجازه می‌دهد یک صحنه را از اول تا آخر بازی کنند، بدون اینکه دائم آن‌ها را برای گرفتن نماهای میانی و بسته متوقف کند. بیشتر وقت‌ها دوربین بر روی استدی‌کم قرار دارد و صحنه را ضبط می‌کند. فکر می‌کنم روش او ایده‌آل بازیگران است. برای اینکه آن‌ها احساس می‌کنند در لحظه و در مکان قرار دارند و همه چیز صحنه را از اول تا آخر تجربه می‌کنند. آن‌ها نیازی ندارند که بار‌ها بازی خود را قطع کنند و یا بعد از گرفتن یک نمای اصلی دو ساعت منتظر بمانند تا نمای بسته‌‌ همان صحنه فیلمبرداری شود. همه چیز در زمان واقعی‌اش اتفاق می‌افتد.»

«کتاب بارقه امید» علاوه بر موفقیت در جشنواره‌ها و نامزدی برای جوایز سینمایی نظرات تقریباً مثبتی نیز از منتقدان دریافت کرده است. راجر ایبرت، منتقد «شیکاگو سان‌تایمز» با دادن سه‌ونیم ستاره به این فیلم، آن را به یک فیلم کلاسیک خوب تشبیه کرده و بازی بازیگران فیلم و فیلمنامه‌اش را ستوده است. کیت مویر، منتقد «تایمز» نیز با دادن چهار ستاره به فیلم، آن را اثری می‌داند که تمامی مصالح مورد نیاز برای اقناع تماشاگران از هر جنسیتی را در خود دارد. پیتر برادشاو، منتقد «گاردین» اما با دادن سه ستاره به فیلم اگرچه آن را فیلم کامل و ایده‌آلی نمی‌داند اما در مجموع فیلم را لذت‌بخش و در ژانر خودش خوب توصیف می‌کند. رابی کالین، منتقد «تلگراف» نیز با دادن تنها دو ستاره به فیلم با انتقاد از فیلمنامه و کارگردانی فیلم، آن را به گوسفندی در لباس گرگ تشبیه کرده است که اگرچه در ظاهر تماشاگر را مرعوب می‌کند اما در باطن ضعیف و توخالی است.

«کتاب بارقه امید» با زمان ۱۲۲ دقیقه محصول سال ۲۰۱۲ کشور آمریکا است.

در همین زمینه:
برنامه رادیویی «اکران» از مجتبا یوسفی‌‌پور

نخستین تجربه کارگردانی داستین هافمن

hosseinn — Thu, 03 Jan 2013 21:44:50 +0000

برنامه رادیویی «اکران»

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - از اول ژانویه ۲۰۱۳ نمایش عمومی فیلم «کوارتت» نخستین تجربه کارگردانی داستین هافمن، بازیگر سر‌شناس آمریکایی در سینماهای انگلستان و ایرلند آغاز شده است. در اکران این هفته می‌پردازیم به معرفی این فیلم.

«کوارتت» نخستین‌بار در سال ۲۰۱۲ در جشنواره فیلم تورنتو به نمایش درآمد و سپس در جشنواره‌های دیگری چون جشنواره فیلم تورین، شیکاگو و هالیوود نیز شرکت کرد و جایزه منتخب تماشاگران جشنواره شیکاگو و جایزه بهترین فیلم اول جشنواره هالیوود را به دست آورد. این فیلم از اوایل ماه فوریه ۲۰۱۳ در آلمان و سوئد و از اول ماه مه ۲۰۱۳ ‌ در فرانسه، بلژیک و هلند هم به نمایش درمی‌آید.

سیسی، ویلف و رگ سه عضو یک گروه چهارنفره خواننده اپرا هستند که دوران بازنشستگی‌شان را در یک خانه سالمندان ویژه موسیقیدانان سپری می‌کنند و هر سال به مناسبت تولد جوزپه وردی، آهنگساز ایتالیایی کنسرتی برگزار می‌کنند. با آمدن جین، عضو چهارم گروه و همسر سابق رگ بار دیگر حس رقابت قدیمی میان اعضاء زنده می‌شود، چنان‌که اجرای کنسرت سالانه را در معرض تعطیلی قرار می‌دهد.

«کوارتت» بر اساس نمایشنامه‌ای به همین نام نوشته رونالد هاروود، نمایشنامه‌نویس و فیلمنامه‌نویس انگلیسی ساخته شده است. سر رونالد هاروود از نمایشنامه‌نویسان شناخته‌شده انگلستان است. او تاکنون سه بار برای فیلمنامه‌هایش نامزد جایزه اسکار شده و یک‌بار نیز برای فیلم «پیانیست» ساخته رومن پولانسکی اسکار بهترین فیلمنامه اقتباسی را از آن خود کرده است. نمایشنامه نخستین‌بار در سال ۱۹۹۹ میلادی در انگلستان روی صحنه رفت و اگرچه منتقدان چندان آن را نپسندیدند، اما در خارج از انگلستان مورد توجه قرار گرفت. فیلمنامه فیلم را خود هاروود نوشته است. در سال ۱۹۸۰ میلادی هاروود نمایشنامه «کمد» را نوشت که بر اساس آن فیلمی با بازی آلبرت فینی و تام کورتنی ساخته شد. در زمان ساخت این فیلم فینی و کورتنی به هاروود پیشنهاد نوشتن نمایشنامه‌ای را دادند و حاصل این پیشنهاد نمایشنامه «کوارتت» بود.

هاروود درباره چگونگی نوشته شدن نمایشنامه «کوارتت» و تبدیل آن به یک فیلم سینمایی می‌گوید: «مستندی دیده بودم درباره تعدادی خواننده اپرا مسن که در خانه‌ "وردی" زندگی می‌کردند. "وردی" بعد از مرگ خانه‌اش را در اختیار خوانندگان سالخورده اپرا گذاشته بود. این فیلم مستند خیلی جالب و بامزه و تکان‌دهنده بود. این مستند را در بی‌بی‌سی دیدم و ۱۰ سال طول کشید تا نمایشنامه را نوشتم و نمایش موفقی هم از کار درآمد و در سراسر جهان از آن استقبال کردند. بعد‌ها تام کورتنی پیشنهاد داد که بر اساس آن فیلمی بسازیم و این‌طور بود که این‌کار شروع شد.»

داستین هافمن، کارگردان فیلم در مقام بازیگر نیاز به معرفی ندارد. حدود نیم قرن سابقه کار تصویری، بردن دو جایزه اسکار بهترین بازیگری، پنج بار نامزدی برای اسکار و بردن جوایز بازیگری جشنواره‌های معتبر دیگری چون ونیز، برلین، بفتا، سزار و گلدن گلوب و کار کردن با کارگردانان صاحب‌نامی چون آرتور پن، جان شلزینگر، سام پکین‌پا و سیدنی پولاک و نقش‌آفرینی در برخی از بهترین فیلم‌های تاریخ سینما او را به یکی از اسطوره‌های بازیگری تاریخ سینما بدل کرده است. هافمن گرچه حدود ۳۵ سال پیش تجربه ناموفقی در کارگردانی داشت و حاصل کارش فیلمی بود که نام او را به عنوان کارگردان بر خود ندارد، اما همیشه وسوسه کارگردانی را داشته و اکنون در هفتاد و پنج‌سالگی پشت دوربین بازگشته. او درباره چگونگی روی آوردنش به کارگردانی می‌گوید: «در این سال‌ها بار‌ها پیش آمد که می‌خواستم فیلمی را کارگردانی کنم، اما در لحظه آخر پا پس کشیدم. همیشه فکر می‌کردم فیلمنامه مناسبی در دست ندارم و بالاخره همسرم گفت اگر بخواهی منتظر یک فیلمنامه مناسب بمانی هیچوقت کارگردانی نخواهی کرد، چرا که هیچوقت فیلمنامه مناسبی پیدا نمی‌کنی. برای همین باید به خودت بگویی من باید هر طور شده این‌کار را بکنم.»

پروژه ساخت فیلم «کوارتت» برای چندین سال در جریان بود و چند کارگردان بر روی آن کار کردند اما هیچکدام به سرانجام نرسیدند تا اینکه هافمن به عنوان کارگردان به گروه پیوست. پیش از او برخی از بازیگران نقش‌های اصلی چون تام کورتنی و مگی اسمیت انتخاب شده بودند و هافمن از تهیه‌کنندگانش خواست برای نقش‌های دوم و دیگر موسیقیدانان ساکن خانه سالمندان، از موسیقیدانان واقعی استفاده کند؛ کسانی که پیش از این تجربه چندانی در بازی در فیلم نداشتند و بیشتر به کار صحنه‌ای مشغول بودند و در آن میان بعضی‌ها هم دوران بازنشستگی‌شان را می‌گذراندند.

هافمن درباره چگونگی استفاده از تجربه بازیگری‌اش در کارگردانی این فیلم و تفاوت او با دیگر کارگردانانی که تجربه بازیگری ندارند می‌گوید: «فکر می‌کنم بهترین کارگردانان بازیگر بوده‌اند. فکر می‌کنم چیزی که بیشتر بازیگر‌ها در آن مشترک هستند و با آن آشنایی دارند، در حالی که بسیاری از کارگردانان به آن توجهی ندارند این است که از ما بازیگران همیشه خواسته می‌شود که صحنه و فضا را در‌‌ همان اولین برخورد درک کنیم. در زمانی که تمامی گروه در حال نور‌پردازی هستند و درباره صحنه و چگونگی آن صحبت می‌کنند، بازیگران در اتاق استراحت و یا اتاق گریم هستند و بعد‌تر به آن‌ها گفته می‌شود صحنه آماده است و وقتی آن‌ها به سر صحنه می‌آیند از آن‌ها خواسته می‌شود که همه چیز را در‌‌ همان برداشت اول درست اجرا کنند. به عقیده من کار مهمی که یک کارگردان باید انجام دهد این است که اجازه دهد بازیگران اشتباه کنند؛ اجازه دهد آن‌ها تمرین کنند و تلاش کنند و اشتباه کنند تا اینکه صحنه را پیدا کنند. باید به همه آن اندازه‌ای که به دیگران زمان داده می‌شود که با صحنه آشنا شوند به بازیگران نیز زمان داد. فکر می‌کنم این بهترین کاری است که می‌شود کرد.»

اما آزادی‌ عملی که هافمن برای بازیگرانش قائل می‌شده فراتر از آشنایی با صحنه بوده است. بازیگرانش روایت می‌کنند که او سر صحنه به آن‌ها اجازه بداهه‌پردازی و تغییر گفت‌وگو‌ها را می‌داده و همیشه با روی باز از پیشنهادهایشان استقبال می‌کرده است. در همان حال ظاهراً او با عوامل فنی به‌راحتی کنار نمی‌آمده. هافمن در این‌باره می‌گوید: «واقعیت این است که ساده‌ترین چیز در دنیا کارگردان بودن است، اگر شما در مرحله اول عوامل فنی درستی انتخاب کنید؛ اگر فیلمبردار، طراح صحنه، طراح لباس، دستیار کارگردان، منشی صحنه، مسئول انتخاب بازیگر و دیگر عوامل را درست انتخاب کرده باشید. من این بخت را داشتم که این اشخاص را درست انتخاب کنم، اگر شما هم این کار را بکنید، بچه ده ساله‌‌تان هم می‌تواند کارگردانی کند.»

داستین هافمن تا اینجا با نخستین تجربه کارگردانی خود توانسته منتقدان را نسبتاً راضی نگه دارد و نقدهای مثبتی دریافت کند. کا‌ترین شورد، منتقد «گاردین» با دادن سه ستاره به فیلم اگرچه فضا و داستان را دروغین و تصنعی می‌داند اما در مجموعه تلاش هافمن برای ساختن فیلمی درباره هنرمندان سالخورده را ستوده است. تیم رابی، منتقد «تلگراف» نیز با دادن سه ستاره به فیلم نقطه قوت فیلم را بازی بازیگرانش و توانایی هافمن در کنترل آن‌ها و گرفتن بازی خوب از آن‌ها توصیف می‌کند. و بالاخره دیوید سکستون، منتقد «دیس ایز لندن» نیز با دادن سه ستاره به فیلم، عمده نقطه قوت آن را بازی بازیگرانش به‌ویژه موسیقیدان‌هایی می‌داند که نقش‌های فرعی فیلم را بازی کرده‌اند.

«کوارتت» با زمان ۹۸ دقیقه محصول سال ۲۰۱۲ کشور انگلستان است.

مشخصات فیلم:

کوارتت
Quartet
نویسنده: رونالد هاروود
Ronal Harwood
کارگردان: داستین هافمن
Dustin Hoffman
بازیگران: مگی اسمیت، تام کورتنی، بیلی کانلی، پائولین کالینز، مایکل گامبون
Maggie Smith, Tom Courtenay, Billy Connolly, Pauline Collins, Michael Gambon

در همین زمینه:
برنامه رادیویی «اکران»

پیش‌پرده فیلم «کوارتت» ساخته داستین هافمن

وقتی ژان والژان آواز می‌خواند

hosseinn — Sat, 29 Dec 2012 01:50:08 +0000

برنامه رادیویی «اکران»

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور – از هفته آخر دسامبر ۲۰۱۲ نمایش عمومی فیلم موزیکال «بینوایان» ساخته تام هوپر، فیلمساز انگلیسی در سینماهای آمریکا، کانادا، استرالیا و برخی از کشورهای شرق آسیا آغاز می‌شود. در اکران این هفته می‌پردازیم به معرفی این فیلم.

«بینوایان» نخستین‌بار در سال ۲۰۱۲ در جشنواره فیلم لندن به نمایش درآمد. فیلم از اول ژانویه ۲۰۱۳ در دیگر کشورهای جهان هم به نمایش گذاشته می‌شود و از ۱۰ ژانویه در کشورهایی چون هلند، انگلستان، ایرلند و نیوزلند به روی پرده خواهد رفت. این فیلم همچنین در سال ۲۰۱۲ نامزد چهار جایزه گلدن گلوب در رشته‌های بهترین فیلم موزیکال یا کمدی، بهترین آواز، بهترین بازیگر مرد برای هیو جکمن و بهترین بازیگر نقش مکمل زن برای آن هاتاوی شده است.

«بینوایان» روایتی از گریز ژان‌ والژان (قهرمان رمان بینوایان نوشته ویکتور هوگو) از دست سربازرس ژاور است که اکنون به شکل یک فیلم موزیکال بیان سینمایی یافته. در این تازه‌ترین نسخه ساخته‌شده از رمان «بینوایان»، هیو جکمن نقش ژان والژان، راسل کرو نقش بازرس ژاور، آن هاتاوی نقش فانتین و ساشا بارون کوهن و هلنا بونهم کار‌تر نقش‌های آقا و خانم تناردیه را بازی کرده‌اند.

کلود میشل شونبرگ، ترانه‌سرا، بازیگر، خواننده و آهنگساز فرانسوی با همکاری آلن بابلیل در سال ۱۹۸۰ میلادی رمان «بینوایان» را به یک نمایش موزیکال تبدیل کرد. در آن زمان بخش عمده‌ای از شعرهای این موزیکال را بابلیل و ژان مارک ناتل سروده بودند و شونبرگ هم کار آهنگسازی‌اش را انجام داده بود. پس از اجرای این موزیکال در پاریس، این گروه با همکاری هربرت کرتزمر، روزنامه‌نگار و ترانه‌سرای اهل آفریقای جنوبی که مسئولیت برگردان اشعار به انگلیسی را به عهده گرفته بود، نسخه انگلیسی این موزیکال را در سال ۱۹۸۵ میلادی در «مرکز باربیکن» لندن روی صحنه بردند که با استقبال گسترده منتقدان و تماشاگران روبرو شد و گفته می‌شود در مجموع حدود ۶۰ میلیون نفر به تماشای آن رفتند. در سال ۱۹۸۸ و بعد از موفقیت اثر تصمیم به ساخت نسخه سینمایی آن به تهیه‌کنندگی کامرون مکینتاش گرفته شد. در آن زمان از آلن پارکر، کارگردان انگلیسی به عنوان یکی از گزینه‌های کارگردانی فیلم نام برده می‌شد، اما این پروژه به سرانجام نرسید و با اینکه چندین بار تا مرحله تولید نیز پیش رفت، اما سرانجام متوقف شد.

اکنون بعد از نزدیک به سه دهه کمپانی فیلمسازی «وورکینگ تایتل فیلم» انگلستان با همکاری مکینتاش و بر اساس اشعار بابلیل و ژان مارک ناتل و موسیقی شونبرگ، روایت سینمایی این اثر را عرضه کرده است. ویلیام نیکلسون، فیلمنامه‌نویس انگلیسی که آثاری چون «گلادیاتور» و «الیزابت: عصر طلایی» را در کارنامه‌اش دارد فیلمنامه این فیلم را نوشته. تام هوپر، کارگردان انگلیسی که دو سال پیش با فیلم «سخنرانی پادشاه» اسکار بهترین کارگردانی را از آن خود کرد، کارگردانی موزیکال «بینوایان» را به عهده داشته است. او در این فیلم با دو مشکل عمده روبرو بوده: از یک سو می‌بایست روایتی متفاوت از یک رمان بسیار شناخته‌شده به‌دست دهد، آن هم در شرایطی که در تاریخ سینما بار‌ها فیلم‌هایی از روی «بینوایان» ساخته و به نمایش گذاشته شده است. این موضوع توقع تماشاگران و منتقدان را خواه‌ناخواه بالا‌ می‌برد و از کارگردان انتظار دارند که اثری بهتر از آثار پیشین عرضه کند. از سوی دیگر او یکی از موفق‌ترین نمایش‌های موزیکال سال‌های اخیر را که طرفداران زیادی دارد و بسیار هم شناخته شده است، مبنای ساخت اثرش قرار داده است.

تام هوپر درباره انگیزه‌اش از کارگردانی این فیلم و چگونگی استفاده از نسخه موزیکال بینوایان و دشواری‌های این‌کار می‌گوید: «بعد از فیلم "سخنرانی پادشاه" می‌خواستم خودم را تکرار نکنم و کار متفاوتی انجام داده باشم. فیلمی متفاوت‌تر از یک موزیکال نمی‌شد انتخاب کرد. شاید آن‌قدر دیوانه بودم که فکر کردم می‌توانم این‌کار را به انجام برسانم. چالش بزرگی بود، قصد ساختن اثری را داشتیم که ۶۰ میلیون نفر عاشق‌اش هستند و می‌خواستیم آن را به یک تجربه حماسی و سینمایی تبدیل کنیم. فکر می‌کنم بخش عمده‌ای از بار حماسی این فیلم بر دوش بازیگران و نماهای بسته از چهره آن‌ها قرار دارد. می‌خواستم کاری کنم که آدم‌بزرگ‌ها هم در سینما به وجد بیایند.»

هوپر به جای ضبط ترانه‌ها و آواز خواندن بازیگران در استودیو و صداگذاری فیلم در مرحله پس از تولید، از بازیگرانش خواست که سر صحنه و در هنگام ایفای نقش واقعاً آواز بخوانند. برای این منظور سر صحنه یک نوازنده با پیانو موسیقی را اجرا می‌کرد و بازیگران آواز می‌خواندند. آنگاه در مرحله پس از تولید، صدای ضبط‌شده بازیگران با موسیقی اجرا شده توسط ارکستر تلفیق شد. این روش اگرچه فیلمبرداری را مشکل‌ می‌کرد اما به گفته هوپر باعث می‌شد که حس صحنه و نقش و گفتار بهتر به تماشاگر منتقل شود و بازیگران نیز بازی بهتری ارائه دهند. از سوی دیگر هوپر اعتقاد دارد به این وسیله یک فیلم موزیکال متفاوت ساخته است که می‌تواند تماشاگرانی را هم که علاقه‌ای به فیلم‌های موزیکال ندارند راضی کند. فیلمبرداری فیلم از ماه مارس امسال در فرانسه آغاز شد و سپس در انگلستان ادامه یافت.

نقش‌های اصلی فیلم را دو بازیگری ایفا کرده‌اند که بسیاری از تماشاگران آن‌ها را برای بازی در فیلم‌های اکشن و حماسی می‌شناسند و کمتر کسی تصور می‌کرد که در یک فیلم موزیکال بازی کنند و به طور زنده هم آواز بخوانند.

هوپر درباره چگونگی گزینش بازیگران و نحوه کار کردن با آن‌ها می‌گوید: «هیو می‌دانست که راسل کرو توانایی آواز خواندن را دارد. ما هیو جکمن را انتخاب کرده بودیم و برای نقش مقابلش به بازیگر قدرتمندی احتیاج داشتیم؛ کسی که توانایی از بین بردن این قهرمان را داشته باشد. کرو گزینه خوبی به‌نظر می‌آمد اما نمی‌دانستم که آیا می‌تواند آواز بخواند که توانست. ادی رد صدای عالی و شگفت‌انگیزی داشت و کار کردن با آن هاتاوی خارق‌العاده بود. او پیش از فیلمبرداری خودش را کاملاً برای ایفای نقش آماده کرده بود. شش ماه تمرین کرد، بعد سر صحنه آمد؛ و البته هیو جکمن نیز بسیار مهم بود و بدون او نمی‌شد این فیلم را ساخت. ترکیب بازیگری او، خواندنش و ستاره بودنش به علاوه "فیزیک"‌اش که به نقش می‌خورد و ملایمت و انعطافی که در او هست، با نقش انطباق داشت»

اما باید گفت تازه‌ترین نسخه سینمایی «بینوایان» به اندازه نسخه صحنه‌ای آن منتقدان را راضی نکرده است، هرچند برخی اعتقاد دارند که فیلم در رشته‌های بهترین فیلم و بهترین بازیگری مرد و زن از رقبای اصلی جوایز اسکار امسال است.

نیل اسمیت، منتقد «توتال فیلم» با دادن چهار ستاره به فیلم آن را اثری برجسته و تکان‌دهنده با فیلمبرداری عالی توصیف می‌کند و به اعتقاد او آن هاتاوی امسال برای بازی در این فیلم جایزه اسکار بهترین بازیگری را از آن خود خواهد کرد. رابی کالین، منتقد «تلگراف» نیز پنج ستاره کامل به فیلم داده است و آن را اثری عظیم با موسیقی خوب می‌داند و چون اسمیت بازی هاتاوی را یکی از مهم‌ترین نقاط قوت فیلم توصیف می‌کند. در نقطه مقابل تاد مک‌کارتی، منتقد «هالیوود ریپور‌تر» فیلم را اثری یکنواخت و بد می‌داند که بعد از مدتی موسیقی‌اش کسالت‌آور می‌شود و کارگردانی یکسان هوپر نیز در تمامی صحنه‌ها بر یکنواختی اثر افزوده است.

«بینوایان» با زمان ۱۵۷ دقیقه محصول سال ۲۰۱۲ کشور انگلستان است.

مشخصات فیلم:

بینوایان
Les Miserables
نویسنده: ویلیام نیکلسون(فیلمنامه)، کلود میشل شونبرگ، آلن بابلین، هربرت کرتزمر (متن، شعر و آهنگ) بر اساس رمانی از ویکتور هوگو
William Nicholson, Claude-Michel Schonberg, Alain Boublil, Herbert Kretzmer, Victor Hugo
کارگردان: تام هوپر
Tom Hooper
بازیگران: هیو جکمن، راسل کرو، آن هاتاوی، ساشا بارون کوهن، هلنا بونهم کارتر
Hugh Jackman, Russel Crow, Anne Hathaway, Sacha Baron Cohen, Helena Bonham Carter

در همین زمینه:
برنامه «اکران» در رادیو زمانه

ویدئو: پیش‌پرده فیلم «بینوایان» ساخته تام هوپر

بدمستی‌های یک زن و تلاش او برای رستگاری

hosseinn — Fri, 21 Dec 2012 01:43:37 +0000

برنامه رادیویی «اکران»

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - از جمعه ۱۴ دسامبر ۲۰۱۲ نمایش عمومی فیلم «اسمشد» (Smashed) یا «خراب» ساخته جیمز پانسولد در سینماهای انگلستان آغاز شده است. در اکران این هفته می‌پردازیم به معرفی این فیلم.

«خراب» نخستین‌بار در سال ۲۰۱۲ در جشنواره فیلم ساندنس به نمایش درآمد و جایزه ویژه هیأت داوران این جشنواره را هم به‌دست آورد. سپس در جشنواره‌های دیگری چون تورنتو، زوریخ و تورین نیز روی پرده رفت و از ۱۲ اکتبر به شکل محدود در سینماهای آمریکا به نمایش درآمد. این فیلم از ژانویه سال آینده نیز به شکل محدود در برخی از کشورهای اروپایی نمایش داده خواهد شد.

نام فیلم اشاره به دو معنا دارد که هر دوی آن‌ها در فیلم کاربرد دارند و آن را می‌توان «خرد شده» و «شکسته» و یا «خیلی مست» ترجمه کرد. به همین علت در برگردان نام فیلم از واژه «خراب» استفاده کردم، در مفهوم در هم‌شکستن و خرد شدن یک انسان و همچنین مست و خراب بودن.

کیت و چارلی زوج جوانی هستند که به موسیقی، خنده، رقص، نوشیدن مشروبات الکلی و مست شدن علاقه زیادی دارند، تا آن حد که علاقه به الکل یکی از مهم‌ترین نقاط مشترک زندگی‌ آن‌ها و جفت و بست عاطفی‌شان است. در یک مهمانی شبانه و پس از بدمستی‌هایی، شغل کیت به عنوان یک معلم به خطر می‌افتد و او برای حفظ شغل‌اش مجبور می‌شود الکل را ترک کند. اما علاوه بر مشکل ترک الکل می‌بایست با موقعیت تازه زندگی‌اش هم روبرو شود و همچنین رابطه‌ با همسر الکلی‌اش را به گونه‌ای دیگر سامان دهد.

فیلمنامه این فیلم را جیمز پانسولد و سوزان بورک نوشته‌اند. «خراب» دومین فیلم بلندی‌ست که پانسولد کارگردانی می‌کند. او پیش از این چند فیلم کوتاه ساخته و یک مستند هم در کارنامه‌اش قرار دارد. «خراب» از فیلم‌های به اصطلاح مستقل محسوب می‌شود و با بودجه‌ اندکی در حدود ۵۰۰ هزار دلار ساخته شده است.

جیمز پانسولد، نویسنده و کارگردان «خراب» درباره چگونگی شکل‌گیری این فیلم می‌گوید: «ماجرا از دوستی من با سوزان بورک، نویسنده و کمدین ساکن لس‌آنجلس شروع شد. ما درباره کارهای احمقانه‌ای که موقع مستی انجام داده بودیم حرف می‌زدیم. او داستان‌های منحصر به فردی تعریف می‌کرد. تصمیم گرفتیم در پیش‌زمینه اعتیاد به الکل یک داستان عاشقانه تعریف کنیم درباره اینکه انسان چطور ناگهان به خودش می‌آید و به مشکلات زندگی‌اش آگاه می‌شود و تصمیم می‌گیرد زندگی‌اش را تغییر دهد. نمی‌خواستیم فقط درباره اعتیاد به الکل فیلم بسازیم. بلکه قصد داشتیم در این روایت، زیاده‌روی در نوشیدن مشروبات الکلی را با استفاده از تجربه‌های خودمان و آنچه که در حلقه دوستان و آشنایان‌مان سراغ داشتیم بپرورانیم. می‌خواستیم داستانی از کار دربیاوریم که برای تماشاگران هم‌نسل‌مان دیدنی و جذاب باشد و در همان حال به جنبه‌های انسانی هم بپردازد.

از نکاتی که باعث شده این فیلم مورد توجه قرار بگیرد نحوه پرداخت و نگاه نویسندگان و کارگردان به ساختار فیلم و داستان آن است. «خراب» اگرچه موضوعی جدی چون اعتیاد به الکل را مضمون قرار داده، اما در عین حال از بار کمدی نیز برخوردار است و به گفته برخی از منتقدان همین نکته باعث شده در مقایسه با دیگر آثاری که موضوعی مشابه را روایت می‌کنند، به اثری خشک و جدی تبدیل نشود.

پانسولد درباره ساختار کمدی - تراژیک این فیلم می‌گوید: «قصد نداشتیم فیلمی درباره یک معضل اجتماعی بسازیم؛ فیلمی که احساس بدی به شما بدهد و مانند یک بزرگ‌تر تماشاگرش را نصیحت کند که حالا چه‌کار باید بکند. می‌خواستیم فیلمی بسازیم که شوخی و خوشمزگی زیادی داشته باشد و به‌راحتی با مخاطب ارتباط برقرار کند، نه اینکه جدی و عبوس باشد. برای همین "کیتی" کسی است که می‌تواند خواهر شما، هم‌خانه شما و یا دوست دختر سابق شما باشد، کسی که می‌شناسیدش. فیلم در حقیقت داستان زنی است که تلاش می‌کند رستگار شود؛ آن هم در دوره‌ای که بسیاری از الکلی‌ها را در اینترنت و به‌ویژه در یوتیوب می‌بینید.»

«خراب» اگرچه با بودجه‌ای اندک ساخته شده، اما بازیگران خوب و نسبتاً شناخته‌شده‌ای در آن بازی کرده‌اند؛ از بازیگرانی چون مری الیزابت وینستید و آرون پل که بیشتر برای بازی در مجموعه‌های تلویزیونی مطرح هستند و در این فیلم نقش‌های اصلی را بازی کرده‌اند تا اکتاویا اسپنسر، بازیگر برنده جایزه اسکار و مری کی پلیس، بازیگر برنده جوایز امی و جایزه بازیگری جشنواره فیلم لوکارنو. به گفته پانسولد در این فیلم کم‌هزینه، بازیگران تنها با اعتماد به فیلمنامه و میل به انجام کاری خوب، بازی در فیلم را پذیرفتند. فیلم تنها در ۱۹ روز و در فاصله زمانی بین ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۱ تا ۲۲ اکتبر‌‌ همان سال فیلمبرداری شد و بعد از نمایش در جشنواره‌های فیلم ساندنس و تورنتو، کمپانی سونی تصمیم گرفت حقوق پخش سینمایی‌اش را خریداری کند و مسئولیت پخش جهانی‌اش را هم بر عهده بگیرد.

اوکتاویا اسپنسر که سال گذشته برای بازی در فیلم «کمک» اسکار بهترین بازیگر زن نقش مکمل را به‌دست آورد، درباره علاقه‌اش به بازی در این فیلم گفت: «قبل از اینکه در فیلم "کمک" بازی کنم و به آن موفقیت‌ها برسم، برای بازی در این فیلم انتخاب شده بودم. در آن زمان کمی مضطرب بودم و بلاتکلیف و دنبال کار می‌گشتم. مدیر برنامه‌هایم که فیلمنامه "خراب" را خوانده بود، پیشنهاد داد که در این فیلم بازی کنم. وقتی فیلمنامه را خواندم و فهمیدم چه کسانی قرار است در فیلم بازی کنند گفتم: به من بگوئید چه‌کار باید بکنم و برای قبول این نقش با کی تماس بگیرم؟ بعد من و جیمز با هم دیدار کردیم که خیلی خوب و مثبت بود و من هم بسیار هیجان‌زده بودم.»

منتقدان نیز "خراب" را پسندیده‌اند و نقدهای مثبتی نثارش کرده‌اند. راجر ایبرت، منتقد «شیکاگو سان‌تایمز» با دادن سه‌ونیم ستاره از چهار ستاره خود به این فیلم، آن را فیلمی می‌داند که با اشراف به موضوع ساخته شده است و داستان و شخصیت‌های فرعی‌اش به خوبی پرورش یافته‌اند و اگرچه فیلم موضوعی جدی چون اعتیاد به الکل را مضمون قرار داده، اما به گمان او به فیلمی افسرده و عبوس تبدیل نشده است. پیتر تراورس، منتقد «رولینگ استونز» نیز سه ستاره از چهار ستاره‌اش را نثار این فیلم کرده و با تعریف از آن و تحسین موفقیتش در فاصله گرفتن از شو‌های تلویزیونی با موضوعی مشابه، نقطه قوت فیلم را در بازی بازیگران آن به‌ویژه مری الیزابت وینستید می‌داند. جیمز موترام منتقد «توتال فیلم» نیز با دادن سه ستاره به فیلم با انتقاد از فیلمنامه فیلم که به گمان او نیاز به پرداخت بهتر دارد، بازی بازیگران نقش‌های اصلی را ستوده و "خراب" را به عنوان موفقیتی در عرصه دستیابی به واقع‌گرایی برای کارگردانش ارزیابی می‌کند.

«خراب» با زمان ۸۱ دقیقه محصول سال ۲۰۱۲ کشور آمریکا است.

مشخصات فیلم
خراب
Smashed
نویسندگان: جیمز پانسولد، سوران بورک
James Ponsoldt, Susan Burke
کارگردان: جیمز پانسولد
James Ponsoldt
بازیگران: مری الیزابت وینستید، آرون پل، اکتاویا اسپنسر، مری کی پلیس
Mary Elizabeth Winstead, Aaron Paul, Octavia Spencer, Mary Kay Place

پیش‌پرده فیلم «خراب» (Smashed) ساخته جیمز پانسولد