کاوه کرمانشاهی

کاوه کرمانشاهی: فرار فعالان به علت حمله به جامعه مدنی

arezoo — Fri, 21 Dec 2012 04:06:03 +0000

سازمان دیده‌بان حقوق بشر در گزارشی که در روز ۱۷ دسامبر منتشر کرد، می‌گوید از زمان سرکوب‎هائی که به دنبال انتخابات جنجال برانگیز ریاست جمهوری در سال ۲۰۰۹ اتفاق افتاد، عرصه جامعه مدنی در ایران تنگ‌تر شده است. سه سال و نیم پس از آنکه نیروهای امنیتی تظاهرات ضد دولتی و اکثراً آرام مردم را به طرز وحشیانه‌ای سرکوب نمودند، صد‌ها تن از فعالان از ترس آزار و اذیت و بازداشت در وطن، در جستجوی پناهگاهی موقت در کشور همسایه، ترکیه و کردستان عراق برآمده‌اند.

منبع: دیدبان حقوق بشر

ترانه‌های زندان

Sun, 01 Jul 2012 07:34:25 +0000

مجموعه برنامه‌های رادیویی «ترانه‌های زندان»

بهداد بردبار و زهرا باقری‌شاد

بهداد بردبار و زهرا باقری‌شاد – زندان جایی است برای تنهایی، برای دلتنگی و آوازهایی که بیشتر آنها غمگین‌اند. چه زندانی سیاسی باشی و چه به اتهام دیگری روانه آن چهار‌دیواری‌های نمور و دلگیر شده باشی یک چیز همیشه به سراغت می‌آید و آن حسی است که تو را به آوازهای دوران آزادی‌ات می‌کشاند؛ ترانه‌هایی که پیش از اینها بیرون از زندان زمزمه‌شان کرده‌ای و حالا در تنهایی سلول انفرادی و یا در بند عمومی دوباره تکرارشان می‌کنی.

ترانه‌های زندان بازگوکننده این زمزمه‌هاست؛ ترانه‌هایی که بخشی از تاریخ شفاهی ایران هستند و بخشی از تاریخ مبارزات سیاسی؛ روایتی متفاوت از آنچه که بر زندانیان گذشته است.

برنامه «ترانه‌های زندان» نه از بازجویی‌ها و شکنجه‌ها می‌گوید و نه از روزهای بی‌ملاقاتی در کنج تنهایی. این برنامه صدای زندانیانی را روایت می‌کند که بدون کاغذ و کتاب و روزنامه و دوست و همدم تنها موسیقی برایشان مانده بود تا آنها را به خواندن وادارد؛ تا صدای یکدیگر را از پشت میله‌ها بشنوند، یا شاید هم در پژواک صدای خودشان غوطه‌ور شوند.

کاوه کرمانشاهی پس از آزادی در آغوش مادرش

در این برنامه سراغ زندانیان سیاسی سال‌های اخیر می رویم و از آنها می‌پرسیم که در سلول انفرادی و یا در بند عمومی چه ترانه‌هایی را زمزمه می‌کرده‌اند.

کاوه کرمانشاهی فعال حقوق بشر که ۸۰ روز در انفرادی و یک ماه را همراه با یک یا دو نفر دیگر در سلول گذرانده میهمان نخستین بخش از مجموعه «ترانه‌های زندان» است.

در این برنامه همچنین از خاطرات امیر محسن محمدی، فعال دانشجویی از زندان اصفهان می‌شنویم.

و در پایان با صدای بهاره هدایت، فعال دانشجویی و زندانی سیاسی همراه می‌شویم که آرزوهای نسل جدید زندانیان سیاسی را با آوازش به آرمان‌های زندانیان سیاسی نسل های قبل پیوند می‌دهد و از آزادی و برآمدن صبح امید می‌خواند.

بخش نخست مجموعه برنامه‌های «ترانه‌های زندان» را می‌توانید از طریق فایل صوتی بشنوید.

ویدئو: سرود «خون ارغوان‌ها» با صدای بهاره هدایت

۱۳ سال زندان برای هشت فعال ادبی و فرهنگی کرد

Tue, 15 Nov 2011 09:54:31 +0000

حکم ۱۳ سال زندان برای هشت تن از فعالان ادبی و فرهنگی کرد در استان کرمانشاه صادر شد.

تارنمای کمپين بين‌المللی حقوق بشر در ايران به نقل از يک منبع موثق نوشته است: "هشت تن از فعالان ادبی و فرهنگی شهر گيلان‌غرب در استان کرمانشاه که پيش از اين در مرداد ماه سال جاری توسط مأموران امنيتی بازداشت و پس از يک تا دو ماه حبس موقت با قرار وثيقه آزاد شده بودند، از طرف شعبه‌ اول دادگاه انقلاب گيلان‌غرب به رياست قاضی باباخانی جمعاً به ۱۳ سال حبس محکوم شدند."

اتهام اين افراد "اقدام عليه امنيت ملی" از طريق هواداری از جريان‌های اپوزيسيون کردی عنوان شده است.

طبق گزارش کمپين بين المللی حقوق بشر در ايران احکام صادره برای اين هشت نفر به اين ترتيب است: سجاد جهانفرد، عزالدين حيدری و مازيار محمدی هر کدام يک سال حبس تعزيری، نعيم نجفی، فرهاد وکيلی‌نيا، جمال خانی و مريم امينی به ترتيب چهار، سه، دو و يک سال حبس تعليقی و سينا بيژن‌پور از اتهام وارده تبرئه شده است.

کاوه کرمانشاهی، فعال حقوق بشر: "آن‌ها در حوزه سياست يا در کارهای ديگری مانند حقوق بشر و روزنامه‌نگاری هم فعال نبودند و صرفاً فعال ادبی و فرهنگی بودند و بازداشت‌شان نمی‌تواند هيچ توجيهی داشته باشد

پيشتر کاوه کرمانشاهی، فعال حقوق بشر در پيوند با فعاليت اين افراد به زمانه گفته بود: "فعاليت‌های سابق آن‌ها صرفاً فعاليت‌های فرهنگی و در حوزه ادبيات کردی بوده است به اين شکل که تعدادی از آن‌ها عضو انجمن بانان شهر گيلانغرب بودند و هم‌زمان سايت فرهنگی‌ای به اسم طاق بستان را اداره می‌کردند. سابقه فعاليت‌های‌شان نشان می‌دهد که در حوزه سياست يا در کارهای ديگری مانند حقوق بشر و روزنامه‌نگاری هم فعال نبودند و صرفاً فعال ادبی و فرهنگی بودند و بازداشت‌شان نمی‌تواند هيچ توجيهی داشته باشد."

از سوی ديگر روز جمعه ۲۰ آبان‌ماه آرمان زمانی هفتمين عضو اتحاديه دانشجويان کرد در سنندج بازداشت شد.

از اواخر شهريورماه سال جاری تاکنون شش عضو ديگر اين اتحاديه دانشجويی به نام‌های اسعد باقری، رحيم باجور، مهدی دعاگو، سوران دانشور، ميلاد و شيرزاد کريمی بازداشت شده‌اند.

غير از اسعد باقری و آرمان زمانی بقيه اين فعالان دانشجويی با سپردن وثيقه از زندان آزاد شده‌اند.

چهار برنده‌ ایرانی جایزه‏ هلمن- همت

arezoo — Sat, 17 Sep 2011 18:23:56 +0000

سارا روشن

سارا روشن - روز چهاردهم سپتامبر ۲۰۱۱، دیده‏بان حقوق بشر برندگان جایزه "هلمن- همت" را اعلام کرد. نام چهار ایرانی بین اسامی برندگان این جایزه به چشم می‏خورد: بهمن احمدی امویی، امیر رشیدی، کاوه کرمانشاهی و شخصی که به دلایل امنیتی، درخواست داده بود اسمی از او برنده نشود.

جایزه‏ "هلمن- همت" هرساله به فعالان و نویسندگانی اهدا می‏شود که به دلیل انتقاد از مقامات حکومتی یا انتشار گزارش‏های مخالف نظرات حکومت، مجازات می‏شوند. این جایزه طی سال‏های گذشته به ایرانیان دیگری هم تعلق گرفت. از جمله روشنک داریوش، مهرانگیز کار، تقی رحمانی، اسماعیل خویی، هوشنگ گلشیری، آسیه امینی، یوسف عزیزی بنی‏طرف، محمد صدیق کبودوند و آرش سیگارچی.

دو برنده این جایزه، امیر رشیدی و کاوه کرمانشاهی که در حال حاضر خارج از ایران به‏سر می‏برند، در گفت‏وگو با زمانه از جایزه هلمن-همت گفته‌اند.

شما چه فعالیت‏های اجتماعی- سیاسی‏ای داشتید که در فهرست دیده‏بان حقوق بشر و جایزه "هلمن- همت" قرار گرفتید؟

امیر رشیدی- من فعالیت‏هایم را با عضویت در "کمپین یک میلیون امضا" و جنبش زنان شروع کردم و بعد از آن بود که عضو سازمان دانش‏آموختگان ایران (ادوار تحکیم وحدت) شدم و در واقع اوج فعالیت‏هایم از زمانی شروع شد که به عضویت این سازمان درآمدم. در مقطع انتخابات هم در "ستاد شهروندان آزاد، مطالبه‏ محوران حامی برنامه‏های مهدی کروبی" عضویت داشتم.

وقتی عزیزانی در سازمان دیده‏بان حقوق بشر این مجموعه فعالیت‏ها را مرور کرده بودند، به این نتیجه رسیدند که من می‏توانم این جایزه را دریافت کنم.

کاوه کرمانشاهی - اساس این جایزه برای کسانی است که به واسطه نوشته‏های‏شان در معرض مجازات از طرف حاکمیت قرار گرفته‏اند. من در ایران فعالیت حقوق بشری، با تمرکز ویژه‏ روی بحث زندانیان و جانباختگان سیاسی داشتم.

اخبار و گزارش‏هایی که من از وضعیت زندانیان سیاسی یا خانواده‏هایی که عزیزان‏شان را به واسطه اعدام یا در قضایای بعد از انتخابات از دست داده بودند و به طور مشخص گزارش‏هایی که در ارتباط با اعدام احسان فتاحیان و هم‏چنین کشته شدن کیانوش آسا تهیه کرده بودم، مورد توجه اهداکنندگان این جایزه قرار گرفت.

در فهرست برندگان، وقتی به بخش خاورمیانه می‏رسیم، می‏بینیم که چهار ایرانی، یک بحرینی و یک عراقی انتخاب شده‏اند. انتخاب چهار ایرانی برای این جایزه چه معنایی می‏تواند داشته باشد؟

کاوه کرمانشاهی پس از آزادی در آغوش مادرش.

کرمانشاهی - من حداقل در ارتباط با خودم می‏گویم که مطمئناً کسان دیگری بودند که شایستگی بیشتری در نوشتن داشتند و می‏توانستند این جایزه را از آن خود کنند.

اما دلیل انتخاب چهارایرانی و یک بحرینی و عراقی فکر می کنم مربوط می‏شود به حاکمیت این کشورها، مخصوصاً ایران. این حاکمیت‏ها هستند که این مجازات‏ها را بر نویسندگان اعمال می‏کنند. در این کشورها هرنوع نوشتنی، حتی اگر مانند نوشتن من زیاد هم قوی نباشد، از طرف حاکمیت با مجازات مواجه شود و نگاه ویژه این سازمان را به ایران و خاورمیانه جلب کرده است.

رشیدی - همان‏طور که می‏دانید، حجم عظیمی از خبرها، به‏خصوص بعد از انتخابات به ایران اختصاص داده شد و فعالان حقوق بشری، سیاسی، خبرنگارها و در مجموع فعالان اجتماعی ایران بیشتر مورد توجه قرار گرفتند و دیده شدند.

اگر اجازه بدهید، من از بقیه‏ی دوستان‏مان هم یاد کنم که علی‏رغم این‏که فکر می‏کنم خیلی بیشتر از من لیاقت و شایستگی آن را داشتند که این جایزه را دریافت کنند، متأسفانه الان در زندان هستند؛ دوستانی مانند عبدالله مؤمنی، علی ملیحی، علی جمالی، حسن اسدی زیدآبادی، سعید نعیمی، موسی ساکت، بهاره هدایت و خیلی دیگر از بچه‏‏هایی که فکر می‏کنم فعالیت‏های آن‏ها قطعاً خیلی بیشتر، بهتر و مثمر ثمرتر از فعالیت‏های من بوده است، ولی الان در زندان هستند و من برای آن‏ها آرزوی آزادی و سلامتی دارم.

از بین چهار برنده‏ای که از ایران انتخاب شده بودند، یک نفر ناشناس ماند و خود را معرفی نکرد. فکر می‏کنید اگر آن شخص که احتمالاً در ایران است، خود را معرفی می‏کرد، دریافت این جایزه چه عواقبی می‏توانست برای او داشته باشد؟

رشیدی - همان‏طور که می‏دانید، حکومت الان دارد سعی می‏کند اینطور نشان بدهد که تمام کسانی که فعالیت اجتماعی می‏کنند، به نحوی از انحا به دولت‏ها و سازمان‏های خارجی وابسته‏اند. حکومت اصلاً کاری ندارد که سازمانی که از آن نام برده می‏شود، چیست؟ کجاست؟ سابقه فعالیت‏ آن چه بوده است؟ فقط به دنبال آن است تا اتهامی بزند و بتواند مشکلات بیشتری را برای فعالیت بچه‏ها و حتی زندگی طبیعی‏شان به‏وجود بیاورد. بنابراین خیلی طبیعی است که کسی که در ایران زندگی می‏کند، نگران این‏گونه مسائل باشد و علی‏رغم شایستگی بالایی که قطعاً برای‏ ایشان وجود دارد، تصمیم بگیرد که اسمش به شکل عمومی عنوان نشود.

فکر می‏کنید گرفتن این جایزه امکانات خاصی در اختیار شما می‏گذارد یا برعکس محدودیت‏هایی برای‌تان ایجاد خواهد کرد؟

بهمن احمدی امویی همچنان در ایران در بازداشت به سر می برد.

کرمانشاهی - فکر نمی‏کنم بحث محدودیت در میان باشد. چون من به هرحال بعد از تایید حکم‏ام از ایران خارج شده‏ام و الان نزدیک به شش‌ماه است که در خارج از ایران زندگی می‏کنم. محدودیت برای کسی که در داخل ایران زندگی می‏کند، به‏وجود می‏آید. چنان‏چه اسم یکی از این چهار نفر که امروز در ایران زندگی می‏کند، به‏خاطر ترس از ایجاد محدودیت‏ها و مجازات‏های بیشتر، اعلام نشده است. امکاناتی که چنین جایزه‏ای برای امثال ما به‏وجود می‏آورد، این است که بتوانیم از این فرصت استفاده کنیم، برای یاد کردن از افرادی که آن‏ها هم به خاطر نوشته‏های‏شان و به خاطر انتقادات‏شان مورد مجازات حاکمیت قرار گرفته‏اند و امروز دارند در زندان‏های ایران این مجازات را تحمل می‏کنند. به نظر من، مناسب‏ترین استفاده‏ای که از این‏گونه جوایز می‏توان کرد، یاد‏آوری وضعیت افرادی است که امروز به خاطر انتقاد از سیستم حاکم در زندان‏ها به‏سر می‏برند.

کسانی هستند که شجاعت در نوشته‏های‏شان وجود دارد و مسائلی را مطرح کرد‏ه‏اند که طرح آن‏ها واقعاً شجاعت می‏خواهد. ولی این فرصت و امکان برای‏شان فراهم نشد که در این فهرست و فهرست‏های مشابه قرار بگیرند و به عنوان برندگان جایزه از آن‏ها نام برده شود.

من در همین‏جا می‏خواهم از دوست عزیزم که امروز در میان ما نیست و بهار امسال در اثر تصادف فوت کرد، بهاره‏ علوی نام ببرم. جوانی که با وجود سن کم (۲۰ سال)، به عنوان یک فمینیست و وبلاگ‏نویس جسارت ویژه‏ای در نوشتن داشت. من در مدت دوسالی که با بهاره آشنا بودم، بسیار از شجاعتی که در نوشتن و وبلاگ‏نویسی داشت، آموختم و این‏که چگونه می‏توانست تابوهای جامعه و تابوهای حاکمیت را بشکند.

همین‏‏جا می‏خواهم از طرف خودم، جایزه‏ای را که به من تعلق گرفته، به بهاره‏ علوی تقدیم کنم. به نظر من، او با وجود سن کمی که داشت، شایستگی‏اش برای دریافت چنین جایزه‏ای، حداقل از من بیشتر بود، ولی متاسفانه در اثر تصادف فوت کرد و هیچ‏وقت این امکان را به دست نیاورد که روزی از او به خاطر نوشته‏های جسورانه‏اش تقدیر بشود.

رشیدی - طبیعتاً یکی از بزرگ‏ترین اثرهای دریافت چنین جایزه‌ای این است که کمی آدم را به‏خصوص در فضاهای خارج از کشور مطرح‏تر می‏کند. در داخل کشور که ما همه همدیگر را می‏شناسیم، ولی وقتی شما بخواهید در خارج از کشور فعالیت کنید، خیلی مهم است سازمان‏های جهانی، گروه‏ها و تشکل‏های یر دولتی مختلف، به شکلی شما را بشناسند و بتوانند به شما اعتماد کنند. طبعاً چنین جوایزی به افرادی مانند من که خارج از ایران هستند، می‏تواند کمک بزرگی بکند تا بتوانند بقیه فعالیت‏های‏شان را انجام بدهند و صدای بچه‏های داخل ایران باشند. چون من فکر نمی‏کنم ما در خارج از ایران کار زیادی از دست‏مان بربیاید و بزرگ‏ترین کاری که می‏توانیم در این‏جا انجام بدهیم، این است که صدای بچه‏های داخل باشیم و آن‏چه آن‏ها می‏خواهند را این‏جا منتقل کنیم و صدای‏شان را به گوش بقیه مردم دنیا برسانیم.

تداوم سرکوب در کردستان

arezoo — Sat, 13 Aug 2011 19:17:44 +0000

محسن کاکارش

محسن کاکارش - براساس اخبار منتشر شده، نیروهای امنیتی در یک ماه گذشته، ۱۴ فعال مدنی و دانشجویی کرد را در شهرهای مختلف ایران بازداشت کرده‌اند. گفته می‌شود برخی از آنان طی یک تماس کوتاه تلفنی، به خانواده‌های خود خبر داده‌اند که در بازداشتگاه نیروهای امنیتی به سر می‌برند. این فعالان مدنی تاکنون از ملاقات با خانواده‌های‌شان نیز محروم بوده‌اند.

فعالان مدنی و حقوق بشری کردستان در گفت‌وگو با زمانه، این بازداشت‌ها را موج تازه‌ای از اعمال فشار‌ بر فعالان فرهنگی و مدنی کردستان می‌دانند. کاوه قریشی، روزنامه‌نگار کرد آغاز موج جدید دستگیری فعالان فرهنگی را با درگیری‌های اخیر سپاه پاسداران و حزب حیات آزاد کردستان (پژاک) بدون ارتباط نمی‌بیند.

کاوه کرمانشاهی، فعال حقوق بشر و روزنامه‌نگار کرد نیز به زمانه می‌گوید: «حاکمیت پس از انتخابات سال ۸۸ و سرکوب گسترده فعالان سیاسی- مدنی در تهران و دیگر شهر‌ها بار دیگر دامنه سرکوب را به کردستان کشانده است.» به باور وی، درگیری سپاه با نیروهای اپوزیسیون کرد در مرز‌ها و بازداشت فعالان فرهنگی و دانشجویی نیز در همین چهارچوب می‌گنجد.

بازداشت فعالان محیط زیست

روز یکم مردادماه سه نفر از فعالان محیط زیست به نام‌های شریف باجور، بهروز داروند و ایرج قادری در شهر مریوان از سوی اداره اطلاعات احضار و سپس بازداشت شدند.

سوران دانشور، فعال مدنی ساکن شهرستان مریوان در پیوند با آخرین وضعیت این فعالان به زمانه گفت: «هر روز خانواده‌ها پی‌گیر وضعیت آنان هستند و به اداره اطلاعات، دادگاه و سایر نهاد‌ها مراجعه می‌کنند. انجمن سبز چیا هم در این زمینه مکاتباتی در سطح استان با مسئولان انجام داده است، اما تاکنون تلاش‌ها بی‌نتیجه مانده است و هیچ اطلاعی از وضعیت آنان نداریم.»

این فعال مدنی درباره وکیل این فعالان محیط زیست و ملاقات با خانواده‌های‌شان می‌گوید: «برای این فعالان وکیل گرفته شده، ولی متاسفانه به وکیل آنان هم چیزی نگفتند. این افراد طی تماس کوتاهی که با خانواده‌هایشان داشته‌اند، تنها توانسته‌اند بگویند که در اداره اطلاعات به سر می‌برند.»

از سوی دیگر ۱۵۰ تن از فعالان مدنی و برخی از نهاد‌ها با ایجاد کمپینی خواستار آزادی این فعالان محیط زیست شده‌اند‌ و از آنان به عنوان «دوستداران طبیعت» نام برده‌اند. آقای دانشور می‌گوید: «این سه فعال محیط زیست عضو انجمن سبز چیا هستند و فعالیت‌هایشان صرفاً دفاع از محیط زیست کردستان و در چهارچوب کارهای این انجمن بوده است. این کمپین اطلاعیه‌ای منتشر کرده که در قسمتی از آن آمده است: «انجمن سبز چیا که ١٢ سال از تاسیس آن می‌گذرد و فعالیت‌های آن صرفاً زیست‌محیطی است، از طرف فرمانداری این شهر مجوز رسمی را دریافت کرده و تمامی فعالیت‌هایش اگرچه در راستای حفاظت از محیط‌زیست بوده، اما با هماهنگی نهادهای مربوطه، انجام گرفته است.»

بر اساس آمار منتشر شده در سال ۱۳۹۰ بیش از ۳۰ هکتار از جنگل‌های کردستان دچار آتش‌سوزی شده که بیشتر آن در مناطق مریوان و سروآباد روی داده است. آقای دانشور ادامه می‌دهد: «ما فعالان مدنی بر این باور هستیم، اگر حاکمیت اقدامی برای کنترل و حفاظت از محیط زیست مناطق کردستان نکرده است، حداقل افرادی را که برای خاموش کردن آتش‌ها تلاش کرده‌اند، بازداشت نکند.»

در پایان اطلاعیه کمپین آمده است: «ما هم به عنوان فعالین مدنی، روزنامه‌نگاران و تمامی آزادی‌خواهان خواستاریم که در اسرع وقت و بدون هیچ پیش شرطی این سه فعال زیست محیطی آزاد شوند و حاکمیت دست از سیاست ترس و رعب در جامعه دست بردارد، که در صورت ادامه این سیاست حیات مشترک با آن به آینده‌ای ناپیدا خواهد انجامید.»

بازداشت فعالان فرهنگی و دانشجویی

کاوه کرمانشاهی: هنوز از اتهام یا دلیل بازداشت این فعالان هیچ اطلاعی در دست نیست. فعالیت‌های سابق آن‌ها صرفاً فعالیت‌های فرهنگی و در حوزه ادبیات کردی بوده است. سابقه فعالیت‌های‌شان نشان می‌دهد که در حوزه سیاست یا در کارهای دیگری مانند حقوق بشر و روزنامه‌نگاری هم فعال نبودند و صرفاً فعال ادبی و فرهنگی بودند و بازداشت‌شان نمی‌تواند هیچ توجیهی داشته باشد.

در روزهای اخیر، یازده فعال فرهنگی و دانشجویی کردستان در شهرهای گیلانغرب، مشهد و سردشت توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، فرهاد وکیل‌نیا، مازیار محمدی، مریم امینی، جمال و عزیز خانی، نعیم نجفی و سجاد جهانفر در گیلانغرب بازداشت شده‌اند. همچنین روز هشتم مردادماه، علیرضا سپاهی لایین شاعر کرد در منطقه قاسم‌آباد مشهد توسط نیروهای امنیتی دستگیر شده است.

کاوه کرمانشاهی، فعال حقوق بشر در پیوند با آخرین وضعیت فعالان فرهنگی بازداشت شده به زمانه گفت: «بنا بر اطلاعات و اخباری که ما داریم تاکنون هفت‌نفر از فعالان ادبی و فرهنگی گیلانغرب توسط ماموران امنیتی دستگیر و به بازداشتگاه مرکزی اداره اطلاعات استان درکرمانشاه منتقل شده‌اند. متاسفانه هیچکدام از این افراد امکان ملاقات با خانواده‌های‌شان را نداشتند، فقط تعدادی از آن‌ها به صورت محدود و تحت نظارت بازجو‌ها توانستند مکالمه کوتاه تلفنی با خانواده‌های‌شان داشته باشند.»

این فعال حقوق بشر با اشاره به این‌که هنوز از اتهام یا دلیل بازداشت این فعالان هیچ اطلاعی در دست نیست می‌گوید: «فعالیت‌های سابق آن‌ها صرفاً فعالیت‌های فرهنگی و در حوزه ادبیات کردی بوده است به این شکل که تعدادی از آن‌ها عضو انجمن بانان شهر گیلانغرب بودند و هم‌زمان سایت فرهنگی‌ای به اسم طاق بستان را اداره می‌کردند. سابقه فعالیت‌های‌شان نشان می‌دهد که در حوزه سیاست یا در کارهای دیگری مانند حقوق بشر و روزنامه‌نگاری هم فعال نبودند و صرفاً فعال ادبی و فرهنگی بودند و بازداشت‌شان نمی‌تواند هیچ توجیهی داشته باشد.»

از سوی دیگر سه تن از دانشجویان کرد به نام‌های سلیمان وحیدی‌نیا، علی نادری و ناصر آمان از سوی نیروهای امنیتی حدود بیش از یک‌ماه پیش در سردشت بازداشت شدند. یک منبع آگاه به زمانه گفت: «این افراد پس از دستگیری از سوی نهادهای امنیتی به ارومیه منتقل و سپس روانه زندان مهاباد شدند.»

تاکنون علت بازداشت این سه دانشجو مشخص نشده است.

فشار بر فعالان مدنی

بر اساس اخبار و گزارش‌های منتشر شده در سال‌های گذشته همواره فعالان مدنی در کردستان تحت فشار و محدودیت بوده‌اند.

کاوه قریشی، روزنامه‌نگار کرد می‌گوید: «در ماه‌های گذشته فشار بر فعالان مدنی و فرهنگی ابتدا در شهرهای استان کردستان به ویژه در شهر مریوان و با فشار بر شاعران و فعالان حوزه هنری شروع شد. تعدادی از آنان دستگیر شدند. در حال حاضر بعضی از آنان در زندان هستند و تعدادی دیگر آزاد شدند. ناظران سیاسی و مدنی آن‌زمان در کردستان می‌گفتند که جمهوری اسلامی بعد از ایجاد فشار بر فعالان سیاسی، مدنی و حقوق بشری سراغ فعالان فرهنگی رفته است و قصد دارد عرصه هر گونه فعالیتی را در کردستان مسدود کند.»

فشار بر فعالان مدنی کردستان در حالی است که درگیری‌های سنگینی بین نیروهای سپاه پاسداران و پژاک در مناطق مرزی کردستان روی داده است. به گفته دو طرف ده‌ها نفر در این درگیری‌ها کشته شده‌اند.

آقای قریشی می‌افزاید: «موج اخیر بازداشت فعالان فرهنگی هم‌زمان است با اتفاق‌هایی که به تازگی در کردستان روی داد. می‌دانیم سپاه پاسداران اخیراً در مرز‌ها بر اساس آمار و گزارش‌ها ضربات سنگینی را از حزب مسلح پژاک خورده است و این شکست لجستیکی و نظامی برای جمهوری اسلامی محسوب می‌شود. به نوعی می‌شود گفت بازگشت به درون شهر‌ها در چهارچوب فشار بر فعالان فرهنگی، نتیجه شکست نظامی در مرز‌ها است. این اتفاق قابل پیش بینی بود. حتی به نظر می‌رسد که در روز‌ها و هفته‌های آینده نیز شدت بیشتری به خود بگیرد.»

این فعال مدنی، فشار بر فعالان مدنی را یک «سیاست تکرای و نخ‌ نما» از سوی جمهوری اسلامی می‌داند و می‌گوید: «با توجه تجربه این گونه برخورد‌ها می‌توان گفت که تاثیر چندانی در روند فعالیت‌های مدنی داخل کردستان نخواهد داشت.»

کاوه کرمانشاهی نیز بر این باور است که حاکمیت پس از افزایش فشار بر فعالان سیاسی، مدنی، حقوق بشری و روزنامه‌نگاران تهران و شهرهای بزرگ هم اکنون فرصتی پیدا کرده و دامنه سرکوب را بار دیگر به کردستان کشانده است.

آقای کرمانشاهی می‌گوید: «تا قبل از انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ به دلیل این‌که مناطق کردنشین ایران بیشتر از هر منطقه دیگری فعالیت داشتند و مردم در کل از وضعیت موجود معترض بودند، فشار‌ها بر مناطق کردنشین خیلی بیشتر بود، اما در دو سال گذشته این فشار‌ها به تهران و دیگر شهر‌ها، خصوصاً بر شهروندان معترض و فعالان منتقد اعمال شد که می‌بینیم بازداشت‌های گسترده و صدور احکام سنگین را به دنبال داشت. اکنون بعد از گذشت دوسال و چندماه از این جریان‌ها بازهم حاکمیت فرصتی پیدا کرده که با سرکوب شدیدی که در تهران و شهرهای دیگر اعمال می‌کرد بار دیگر به کردستان برگردد و می‌خواهد بازهم آن شرایط سرکوب و فشار نسبت به فعالان و مردم کردرا تشدید کند. نتیجه این اعمال فشار‌ها همین حمله نظامی اخیر سپاه پاسداران به احزاب اپوزیسیون کرد در مناطق مرزی است و نتیجه‌اش می‌شود بگیر و ببندهایی که بر اساس اخبار موجود در شهرهای مختلف مانند سردشت، مهاباد، سقز، مریوان، کرمانشاه، گیلانغرب و حتی در میان کردهای خراسان اتفاق می‌افتد.»

مطالب مرتبط:

جنگ هیچ برنده‌ای ندارد

جنگل‌های کردستان در آتش

چهره خندان و خونین کودکان قندیل

arezoo — Sun, 31 Jul 2011 00:17:58 +0000

کاوه کرمانشاهی

تراکت‌ها را بین عابران پخش می‌کنیم. پوسترها را روی دیوارهای شهر می‌چسبانیم. در کنار تصویر کودکی که لبخند می‌زند، نوشته شده است: ئاواره‌کانی قه‌ندیل چاوه‌ریمانن. یعنی آوارگان قندیل چشم به راه‌مان هستند. چهره خندان کودک با آوارگی جور در نمی‌آید! عکس مصنوعی به نظر می‌رسد و با متن همخوانی ندارد.

یک ماه است که سپاه پاسداران ایران مرزهای کردستان عراق را در منطقه قندیل توپ‌باران می‌کند. از دوهفته پیش به‌طور رسمی جنگ با چریک‌های حزب حیات آزاد کردستان (پژاک) در این منطقه آغاز شده است. تاکنون شمار زیادی از هر دو طرف کشته یا زخمی شده‌اند.

این جنگ اما قربانیان دیگری هم دارد: اهالی غیرنظامی که امنیت جانی و مالی‌شان به خطر افتاده است. خانه‌ها، زمین‌ها، مراتع و دام‌های‌شان روزانه و شبانه هدف توپ‌ها و گلوله‌های ایرانی قرار می‌گیرند. بسیاری از این خانواده‌ها مال‌شان را گذاشته‌اند، جان‌شان را برداشته‌اند و در دامنه‌های غربی کوهستان قندیل سکنی گزیده‌اند.

در کنار آمار و ارقام متناقضی که از شمار کشته‌شدگان دو طرف درگیری از سوی رسانه‌های دولتی یا حزبی منتشر می‌شود، کسانی هم جزو کشته شدگان هستند که نه طرف جنگ بوده‌اند و نه رسانه دارند که نام‌شان را مرتب تکرار کنند و برای‌شان تشیع جنازه باشکوه! بگیرند، یا برای‌شان کلیپ‌ زیبا درست کنند.

صبح روز جمعه شماری از فعالان مدنی و سیاسی، روزنامه‌نگاران و عکاسان، به همراه یک پزشک و یک روحانی برای دیدار با آوارگان و رساندن کمک‌های مردمی به آنان از سلیمانیه به سمت قندیل حرکت می‌کنیم. در بین راه جمعی دیگر از اربیل نیز به ما می‌پیوندند.

آخرین ایست بازرسی پیش از ورود به منطقه قندیل مانع از حرکت اتومبیل‌های‌مان می‌شوند و می‌گویند باید از قبل مجوز ورود می‌گرفتید. کسی از ما می‌گوید: چطور سپاه ایران می‌تواند وارد این منطقه بشود، اما ما نمی‌توانیم؟! به نشانه اعتراض از مینی‌بوس‌ها پایین می‌آییم و با عبور از کنار ماموران، پیاده به راه‌مان ادامه می‌دهیم. مجبور می‌شوند راه را برای‌مان باز کنند و مجوز عبور بدهند.

روزنامه‌نگار جوانی از ایالت خودمختار کاتالونیای اسپانیا در این سفر با ماست. می‌گوید کردها را دوست دارم، چون مثل ما برای حقوق‌شان مبارزه می‌کنند. در طول مسیر بارها و بارها با نشان دادن علامت پیروزی، شعار می‌دهد:
بژی کردستان، بژی کاتالونیاvisca Catalunya, visca Kurdistan! !

زبانش را نمی‌فهمم ولی نگاهش را می‌خوانم. همدردی و همراهی‌اش را با تمام وجود احساس می‌کنم. احساسی را که این روزها در بین هموطنانم می‌جستم، در کلام و نگاه غریبه‌ای یافتم که تا امروز فقط اسم تیم فوتبال شهرشان را شنیده بودم. از فوتبال متنفرم! اما از امروز هوادار «بارسلونا» می‌شوم.

به محل اسکان شماری از آوارگان می‌رسیم. اولین کسانی که به استقبال‌مان می‌آیند کودکان‌شان هستند. در کوله‌بارمان چیزی که خوشایند آنها باشد نداریم. برنج و آب و دارو و... برای آن‌ها لازم است، اما جذابیتی ندارد. یک لحظه به ذهنم می‌رسد که ای کاش توپ برای‌شان آورده بودیم. کسی که کنارم ایستاده می‌گوید: توپ؟! آنها از توپ باران فرار کرده‌اند، توپ بازی می‌خواهند چکار؟!

در بین آوارگان پخش می‌شویم و با آنان حرف می‌زنیم. کودکان ناامید از دریافت چیز به‌درد بخوری از ما، بی‌توجه به ادامه حضورمان مشغول بازی‌ خود می‌شوند. نه! تصویر آن کودک آواره روی تراکت‌ها و پوسترهای ما که لبخند بر لب داشت مصنوعی نبود! کودکان در دنیای خود زندگی می‌کنند.

گروهی از چریک‌های پژاک هم به رسم هر روز برای سرکشی آوارگان و تشکر از حضور ما در جمع‌مان حاضر می‌شوند. پسران و دختران مسلح آن‌قدر که نظر مرا جلب می‌کنند، مورد توجه کودکان قرار نمی‌گیرند. انگار که آنان عادت کرده‌اند به دیدن کسانی که ما فقط در فیلم‌ها و کلیپ‌ها آن‌ها را دیده‌ایم.

با حضور خبرنگاران، نماینده آوارگان قندیل، سخنگویان کمپین‌های ضد جنگ و کمک به آوارگان و چند نفر از اعضای کردیناسیون حزب حیات آزاد کردستان چیزی شبیه کنفرانس مطبوعاتی در محل برگزار می‌شود؛ در مورد شدت و حدت درگیری‌ها، آمار و ارقام کشته‌شدگان، وضعیت آوارگان و...

در پایان کنفرانس به عنوان آخرین نفر، از عضو کردیناسیون پژاک می‌پرسم: اخیراً عکس یکی از کشته‌شدگان حزب شما در رسانه‌ها انتشار یافت که بسیار جوان به نظر می‌رسید و احتمال داده شد که وی سنش کمتر از 18 سال بوده باشد. آیا شما از کودکان زیر 18 سال در جنگ استفاده می‌کنید؟

پاسخ داد: بنا بر شرایط مبارزاتی در کردستان گاه افراد زیر 18 سال هم برای عضویت به ما مراجعه می‌کنند، اما ما کسانی را که زیر 16 سال باشند قبول نمی‌کنیم. به آنها هم تا 18 سالگی نه آموزش نظامی داده می‌شود و نه حق شرکت در جنگ را دارند. اما ممکن است در حملات توپخانه‌ای یا هوایی سپاه ایران یا ارتش ترکیه به این افراد هم آسیب برسد و یا حتی کشته شوند.

پس از پایان کنفرانس مطبوعاتی درباره عضو کشته شده به نام «محمد بادوزاده» معروف به «عگید مهاباد» بیشتر می‌پرسم. می‌گویند: پدرش «جهانگیر بادوزاده» از سال 1382 در زندان ارومیه است. حکم بدوی او اعدام بود، اما در تجدید نظر به حبس ابد تبدیل شد. خواهر محمد در اعتراض به حکم اعدام پدر، خود را به آتش ‌کشید و جان ‌سپرد. یک برادر او هم در درگیری با نیروهای امنیتی در مهاباد کشته شده است. محمد دو سال قبل همراه مادرش به قندیل می‌آیند. دایه توران هم دو ماه پیش سرطان می‌گیرد و فوت می‌کند. و حالا محمد...

جان و روانم درد می‌گیرد! راستی داستان این خانواده را کدام نویسنده می‌تواند آن‌گونه روایت کند تا بخش کوچکی از مصیبت کرد بودن را در سرنوشت محمد و محمدها نشان دهد؟!

فرصتی دست می‌دهد تا با یکی از اعضای مجلس پژاک گفت‌وگو کنم. به او می‌‌گویم: تاکید ما بر مبارزه مدنی و عدم خشونت برای جلوگیری از بروز چنین جنگ‌ها و کشتارهایی است.

می‌گوید: نیرویی که امروز به بهانه‌ی مسلح بودن به ما حمله کرده، همان است که دو سال پیش در تهران و شهرهای دیگر ایران به مردم غیر مسلح در یک حرکت مدنی حمله کرد و آن‌ها را کشت.

حرفش را قبول دارم، اما مطمئناً این‌گونه توجیه آوردن و استدلال کردن برایم قانع‌کننده نیست. اعتقاد دارم مبارزه مدنی اگر دستاوردهایش هم کم و تدریجی باشد، حداقل به اندازه مبارزه مسلحانه پرهزینه و کم‌سود نیست. می‌توانم بنشینم و ساعت‌ها در دفاع از روش‌های مدنی بحث کنم. او هم از آن‌چه که تحت عنوان «دفاع مشروع» از آن نام می‌برند بگوید، اما وقت تنگ است، آنها می‌خواهند به کوه برگردند و در برابر حملات سپاه بجنگند. ما هم باید به شهر برگردیم و برای توقف جنگ تلاش کنیم.

در آخرین لحظات لنز دوربین عکاس‌ها، کودکانی را دنبال می‌کنند که در اوج مصیبت جنگ و آوارگی در دنیای کودکانه خود به دنبال هم می‌دویدند و بلند بلند می‌خندند؛ اما در همین لحظات که ما در اوج مشاهده مصیبت جنگ و آوارگی، سرخوشیم از دیدن چهره خندان این کودکان، در آن سوی قندیل، کودکی 10، 12 ساله که نامش «محمد» است در حالی که دام را به چرا برده، در حملات سپاه پاسداران ایران کشته می‌شود و عکاسی بدون این‌که بخواهد برای شکار لحظه‌ها پا به پای کودکان بدود، لنز دوربینش را ثابت روی چهره مظلوم و خونین کودکی بی‌جان تنظیم می‌کند. فلش... چیک... تمام!

عکس‌ها: دیوید مسگور

کمپین نه به لشکرکشی و اشغال‌گری در سلیمانیه‌

arezoo — Sat, 23 Jul 2011 12:12:31 +0000

کاوه کرمانشاهی

کمپین «نه به لشکرکشی و اشغال‌گری، آری به آشتی و دمکراسی» از سوی جمعی از فعالان مدنی و سیاسی کردستان عراق با همکاری شماری از فعالان کرد ایرانی از روز 21 جولای سال جاری (2011) راه‌اندازی شده است.

نشست مطبوعاتی این کمپین روز جمعه، ۲۲ جولای (۳۱ تیر)، با هدف معرفی و اعلام برنامه‌های این کمپین ضد خشونت در شهر سلیمانیه کردستان عراق برگزار شد.

در این نشست که در یک کافه فرهنگی برگزار شد، دکتر فائق گلپی و نزار محمد از فعالان سیاسی و مدنی سلیمانیه و یاسر گلی فعال کرد ایرانی به پرسش‌های خبرنگاران پاسخ دادند.

یاسر گلی انگیزه تشکیل این کمپین را واکنش به حمله نظامی جمهوری اسلامی ایران به خاک کردستان عراق و توپ‌باران منطقه قندیل عنوان کرد و گفت: «نیروهای نظامی ایران به بهانه حضور اعضای حزب حیات آزاد کردستان (پژاک) این منطقه را مورد حمله قرار داده‌اند، اما بیشتر محل‌هایی که مورد اصابت توپ‌های ایران قرار گرفته‌اند و تخریب شده‌اند‌ روستاهای مسکونی هستند. این امر علاوه بر صدمات جسمی و جانی که می‌تواند در بر داشته باشد، باعث آواره شدن اهالی منطقه و تخریب اموال، مراتع و دام‌های‌ آن‌ها شده است.»

این فعال حقوق بشر در ادامه تاکید کرد: «کمپین نه به لشکرکشی و اشغال‌گری در وهله‌ نخست تجاوز ایران به خاک کردستان عراق و به خطر انداختن امنیت جانی و مالی اهالی منطقه را محکوم کرده و خواستار احترام ایران به حاکمیت ملی عراق و اقلیم کردستان است. همچنین این کمپین اعتراض خود را به هر نوع جنگ‌افروزی ایران در منطقه اعلام می‌کند و اعتقاد دارد که جمهوری اسلامی باید مشکلات خود با نیروهای اپوزیسیون را از طریق غیر نظامی و طی روندی دمکراتیک حل و فصل کند.»

در ادامه‌ی این نشست مطبوعاتی بیانیه آغاز به کار کمپین با عنوان «نه به لشکرکشی و اشغال‌گری، آری به آشتی و دمکراسی» توسط نزار محمد قرائت شد.

در ابتدای این بیانیه آمده است: «در حالی که حکومت‌های دیکتاتور منطقه در برابر خیزش عمومی مردم یکی پس از دیگری مجبور به عقب‌نشینی و ترک قدرت مطلقه می‌شوند، اما حکومت ایران به جای درس گرفتن از این تجربیات اقدام به لشکرکشی کرده و هنوز در فکر صدور انقلاب و تحمیل خواست‌های خود است.»

در این بیاینه از حکومت اقلیم کردستان به دلیل عدم موضع‌گیری شفاف و قاطع در برابر جمهوری اسلامی ایران که در شمال کردستان اقدام به توپ‌باران روستاهای قندیل می‌کند و در جنوب منطقه، آب رودخانه الوند را به روی روستایی‌های خانقین می‌بندد انتقاد شده است.

کمپین«نه به لشکرکشی و اشغال‌گری، آری به آشتی و دمکراسی» از حکومت اقلیم کردستان، دولت عراق و سازمان‌های بین‌المللی خواسته است تا مسئولانه در برابر تجاوز و حمله ایران به خاک کردستان عراق موضع‌گیری کنند.

این بیانیه با تاکید بر نام دختری جوان به نام «بسوز» که در جریان توپ‌باران سال گذشته ایران به منطقه قندیل جان خود را از دست داد، آمده است: «ما تاسف و نگرانی خود را از کشته شدن هر انسانی، چه از چریک‌های پژاک و چه از سربازان ایرانی در این جنگ، ابراز می‌داریم.»

دکتر فائق گلپی: مسئله حملات توپخانه‌ای ایران چندسال است که ادامه دارد اما متاسفانه تاکنون نه حکومت مرکزی عراق و نه حکومت محلی کردستان موضعی هماهنگ و قاطع در برابر ایران نگرفته‌اند. آنها حداقل می‌توانستند سفیر یا سرکنسول جمهوری اسلامی در عراق و کردستان را احضار یا او را تهدید به اخراج کنند.

کمپین «نه به لشکرکشی و اشغال‌گری، آری به آشتی و دمکراسی»، از تمامی شهروندان کردستان خواسته شده تا نارضایتی خود را از ستم و تجاوز جمهوری اسلامی ایران اعلام و با این کمپین برای انجام فعالیت‌های ضد جنگ و صلح‌طلبانه همکاری کنند.

بعد از قرائت بیانیه، دکتر فائق گلپی به سئوالات خبرنگارن پاسخ داد. این فعال سیاسی کردستان عراق در پاسخ به این پرسش که اگر چنین تجاوز و حمله آشکاری به بخش‌ دیگری از عراق شده بود آیا حکومت مرکزی واکنش شدیدتری نشان می‌داد یا خیر؟ گفت: «مسئله حملات توپخانه‌ای ایران چندسال است که ادامه دارد اما متاسفانه تاکنون نه حکومت مرکزی عراق و نه حکومت محلی کردستان موضعی هماهنگ و قاطع در برابر ایران نگرفته‌اند. آنها حداقل می‌توانستند سفیر یا سرکنسول جمهوری اسلامی در عراق و کردستان را احضار یا او را تهدید به اخراج کنند.»

او درباره چگونگی فعالیت‌های کمپین «نه به لشکرکشی و اشغال‌گری، آری به آشتی و دمکراسی» گفت: «ما در اولین اقدام روز شنبه عصر در پارک آزادی سلیمانیه تجمعی به صورت تریبون آزاد برگزار خواهیم کرد. اقدام دیگرمان دریافت و جمع‌آوری کمک‌های مردمی برای آوارگان است. برنامه‌های بعدی هم متعاقبا اعلام خواهند شد.»

دکتر فائق در برابر این پرسش که هدف حکومت ایران از چنین حمله‌ای چه می‌تواند باشد، گفت: «سرکوب نیروهای پژاک تنها یکی از بهانه‌های جمهوری اسلامی است. به نظر من ایران وجود یک حکومت فدرال کرد در منطقه را تاب نمی‌آورد و در پی تضعیف و تخریب دستاوردهای ما در کردستان و عراق است. همچنین دولت ایران در داخل کشور با بحران مشروعیت و اعتراض مردمی روبه‌رو است و قصد دارد تا مشکلات خود را از این طریق به خارج از مرزهایش منتقل کند و نگاه‌ها را از داخل به سمت مرزها بکشاند.»

به عقیده این فعال اجتماعی، خروج نیروهای آمریکایی از عراق که کردها مخالف آن هستند، همچنین گشایش کنسولگری ایالات متحده در پایتخت اقلیم کردستان با توجه به دشمنی جمهوری اسلامی با آمریکا و نگرانی از تداوم حضور نیروهای این کشور در منطقه می‌تواند از دلایل اصلی ایران برای لشکرکشی به کردستان با هدف نشان دادن قدرت و نفوذ خود باشد.

در پایان این کنفرانس مطبوعاتی، یاسر گلی تاکید کرد کمپین «نه به لشکرکشی و اشغال‌گری، آری به آشتی و دمکراسی» تا زمانی که حمله ایران ادامه داشته باشد فعالیت خواهد کرد.

او گفت: «ما سعی می‌کنیم بخشی از فعالیت‌های مردمی خود را با همکاری سازمان صلیب سرخ و بخش آوارگان جنگی سازمان ملل در کردستان عراق هماهنگ کنیم.»

روزهای تنهایی من

behnam — Thu, 26 May 2011 12:09:56 +0000

کاوه کرمانشاهی

کاوه کرمانشاهی ـ با صدای زنگ‌های ممتد از خواب می‌پرم. در را به روی‌شان می‌گشایم. با همان چشمان خواب‌آلود کلت را بر کمر مرد می‌بینم. جا می‌خورم! اما بر خود مسلط می‌شوم. آنها را هم به آرامش دعوت می‌کنم تا بیماری پدرم را در نظر بگیرند. به سمت اتاق می‌روم تا حاضر شوم. به دنبالم می‌آیند. یکی پس از دیگری، هفت نفر. خانه را تفتیش می‌کنند. بیشتر از همه اتاق خودم را. حالا پدرم هم از خواب بیدار شده. یکی از مامورها با او حرف می‌زند تا آرام شود. می‌گوید چیزی نیست فقط چند سئوال ساده است.

سوراخ‌سنبه‌ها را می‌گردند؛ حتی داخل بالشتکی که ابرش خرد شده و امکان جاسازی چیزی در آن وجود دارد. به دیوار اتاقم تکیه داده‌ام و فقط نگاه‌شان می‌کنم. صدای یکی از مامورها از اتاق دیگر می‌آید. از پدرم می‌پرسد اسلحه دارید؟! با ترس و دلهره به سمت صدا می‌روم. به دستانش نگاه می‌کنم. مبادا در دستش سلاحی باشد که قرار است از خانه‌ ما پیدا شود! کارشان تمام می‌شود. اسباب و وسایل را در صندوق عقب دو اتومبیل جا می‌دهند. از پدرم خداحافظی می‌کنم. دنبال‌مان می‌دود و التماس‌شان می‌کند: کتکش نزنید. اعدامش نکنید.

راننده به سرعت می‌رود و از ماشین‌های دیگر سبقت می‌گیرد. انگار که مسافر اورژانسی داشته باشد. پلیس راهنمایی- رانندگی فرمان «ایست» می‌دهد، اما ما بدون تفاوت به مسیرمان ادامه می‌دهیم! به محل بازداشتگاه اداره اطلاعات کرمانشاه واقع در میدان نفت نزدیک می‌شویم. به دستور مامور بغل دستم، چشمبند می‌زنم و سرم را پایین می‌برم. داخل حیاط پیاده می‌شویم. دستم را در دست نگهبان می‌گذارند. از راهروهای پرپیچ و خم عبورم می‌دهد. در سلول را باز می‌کند و پشت سرم می‌بندد. صدای بسته شدن قفل را که می‌شنوم چشمبند را بر می‌دارم. این‌جا چقدر کوچک است و تاریک.

در و دیوار را می‌کاوم. به دنبال یک اسم آشنا. شاید فرزاد، اما نمی‌یابم. احساس تنهایی می‌کنم. روی دانه ‌دانه کاشی‌ها اسم می‌گذارم. فرزاد، زینب، عدنان، یاسر، کوهیار، شیوا، آرش، کامیار، روناک، عباس، شیرین، فرهاد، عبدالله، سعید، پریسا، علی، حبیب، شیرکو، بهمن، بهاره و... کاشی‌ها تمام می‌شوند، اما اسامی ادامه دارند. نه، من تنها نیستم.

همان شب اول کوتاه از همه چیز می‌پرسند و کوتاه پاسخ می‌دهم. اخبار، گزارش‌ها، مصاحبه‌ها، مقاله‌ها؛ انجمن ژیار، سازمان حقوق بشر کردستان، کمپین یک میلیون امضا، ادوار تحکیم وحدت، اتحادیه دانشجویان کرد؛ جنبش سبز، احزاب کردی؛ کیانوش آسا، احسان فتاحیان؛ سفر کردستان عراق، سفر آفریقای جنوبی؛ چرایی دفاعم از زندانیان سیاسی و دلیل مخالفتم با حکم اعدام و... همین‌ها را جمع و جور می‌کنند و روز بعد که به دادگاه منتقل می‌شوم، قاضی در حضور معاون دادستان اتهام «تبلیغ علیه نظام» را تفهیم می‌‌کند و قرار بازداشتم برای یک‌ماه تایید می‌شود.

اعتراض می‌کنم. مکتوب می‌نویسم. قاضی بحث می‌کند. از جریان‌های انتخابات می‌گوید و مفهوم واقعی حقوق بشر اسلامی! از حقوق کردها و زنان. حداقل در دو مورد با هم به توافق می‌رسیم. این‌که قانون خانواده نیاز به اصلاح دارد و تلویزیون استانی باید بیشتر برنامه‌هایش به زبان محلی باشد. رئیس کل دادگستری استان از جلوی در اتاق رد می‌شود. توقف می‌کند و قاضی نزدش می‌رود. می‌گوید حاجی این را بچه‌های اداره آورده‌اند. نیم‌نگاهی می‌اندازد و بی‌تفاوت می‌گذرد. طبیعتاً نمی‌شناسد. بین آن همه دانشجو که هر ترم دارد، نمی‌شود چهره و نام همه را به خاطر داشت. حتی اگر این دانشجو پرسشگرترین دانشجوی کلاس «آیین دادرسی کیفری» باشد. پرسیدم و پاسخ داد. تکرار کردم و تاکید کرد. ماموران اداره اطلاعات، «ضابط قضایی» نیستند، اما حالا بودند!

میهمانی شب دوم! با چشمبند رو به جمعی پنج، شش نفره می‌نشینم. براقی واکس کفش‌ها و خط اتوی شلوارهای‌شان را می‌توانم از زیر چشمبند ‌ببینم. عطر تند ادکلن‌های‌شان درهم آمیخته‌اند و صداها نیز درهم می‌آمیزند. هرکس چیزی می‌گوید. پنج سال است تحت نظری! پنج کیلو پرونده داری! می‌دانی چرا اینجایی؟ ما همه‌چیز را می‌دانیم. بهتر است حرف بزنی. به ما اعتماد کن. با ما همکاری کن. به نفع خودت است. یکی وعده تشویق می‌دهد و دیگری تنبیه. یکی ترغیب می‌کند و دیگری تهدید.

همان شب اجازه می‌دهند با مادرم تماس بگیرم. تماسی که تا هفته‌ آخر بازداشت دیگر تکرار نمی‌شود. خانه‌مان شلوغ است. مادرم اما آرام. می‌گوید تو قوی باش و نگران ما نباش. قوی می‌شوم با این کلام مادرم اما نمی‌توانم نگران نباشم. نگران‌تر می‌شوم وقتی دیگر اجازه تماس نمی‌دهند و در عوض هرازگاهی خبر می‌آورند که مادرت مریض شده و پدرت دارد می‌میرد. نباید باور کنم اما شنیدنش هم سخت است. یک‌بار که شانه بالا می‌اندازم، بازپرس دودستی توی سرم می‌کوبد و می‌گوید: ای بی‌عاطفه! حتماً توقع داشتند آن‌جا و در مقابل آنها گریه کنم، اما نه، تنهایی سلول جای مناسب‌تری است برای دلتنگی و گریستن.

همان شب موقع بازگشت به سلول، فهرستی از اسامی موجود در گوشی تلفن همراهم را با تعداد زیادی برگ «تکنویسی» زیر بغلم می‌دهند و می‌خواهند وقتی به سلولم برمی‌گردم در مورد هریک از این افراد هر آن‌چه می‌دانم بنویسم. متعجب از چنین درخواستی می‌گویم حداقل نیمی از این فهرست چند صد نفره مربوط به اعضای خانواده یا کسانی است که هیچ نوع ارتباطی با فعالیت‌های اجتماعی من ندارند. در ضمن تک‌نویسی کار قانونی و اخلاقی نیست و شما اگر سازمانی امنیتی هستید خودتان باید هرکدام از این‌ها را بهتر از من بشناسید. در جر و بحث درخواست آنها و توضیحات من، در نهایت از افراد فامیل و غیرمرتبط‌ها می‌گذرند.

اسامی را مرور می‌کنم و نگاهی به برگ‌ها می‌اندازم. می‌خواهم بنویسم. بنویسم چقدر دوستانم را دوست دارم. چقدر دلتنگ‌شان هستم. چقدر نگران‌شان هستم. بنویسم دوستانم انسان‌دوست‌ترین، دوست داشتنی‌ترین و صمیمی‌ترین کسانی هستند که می‌شناسم. می‌خواهم بنویسم از آغاز آشنایی‌های‌مان. بنویسم من دوستانم را از لابه‌لای دردهای مشترکی یافته‌ام که تسکین‌شان حضور همین دوستان بود؛ حتی از فاصله‌هایی بسیار دور. بنویسم من دوستانم را در جست‌وجوی ندانسته‌هایم یافتم و از هرکدام‌شان چیزی آموختم. می‌خواهم بنویسم از لحظه ‌لحظه با هم بودن‌های‌‌مان؛ از تقسیم شادی‌‌ها و غم‌های‌مان؛ از باهم خندیدن‌‌ها و گریستن‌های‌مان؛ از همفکری‌ها تا هم‌‌صدایی‌های‌مان؛ از هم‌اندیشی‌ها تا همکاری‌های‌مان؛ از سکوت‌ها تا فریادهای‌مان.

می‌‌خواهم همه این‌ها را بنویسم، اما هیچکدام را نمی‌نویسم. چون نه این‌ها آن چیزی‌ است که از من می‌خواهند و نه من تجربه‌ ‌این‌گونه نوشتن‌ برای مخاطبان خاص را دارم. مقابل هر اسم کلمه‌ای می‌نویسم. روزنامه‌‌نگار، فعال مدنی، فعال اجتماعی یا هر چیز دیگری که حرفه یا حوزه فعالیت او است. روز بعد که مشق شب‌هایم را تحویل می‌دهم، آقای بازجو با ورق زدن برگ‌ها نچ‌نچی می‌کند و می‌گوید نه، این آن چیزی نیست که ما از تو می‌خواهیم.

باید کامل‌تر بنویسم. حداقل در مورد کسانی که به من نزدیک‌ترند و در موردشان بیشتر می‌دانم. به یادم می‌آورد؛ تو هر روز از این شهر به آن شهر می‌رفتی و با این همه آدم ارتباط داشتی. حتی با بعضی‌شان رفت و آمد خانوادگی داری.

باز به سلولم برمی‌گردم. با برگ‌هایی که حالا تعدادشان کمتر شده است، اما باید بیشتر بنویسم. نوشتنم نمی‌آید. دوست دارم حرف بزنم. با صاحبان این اسم‌هایی که روی برگه‌ها نوشته شده است. در عدم حضورشان اما به همین خطوط راست و منحنی و نقطه‌های زیر و روی‌شان بسنده می‌کنم. از حال ‌آنها می‌پرسم و از حال خویش می‌گویم.

اکنونِ آنها را برای خودم تصور می‌کنم و اکنونِ خویش را برای آن‌ها توصیف می‌کنم. از این توهمات خنده‌ام می‌گیرد و در میان خندیدن می‌زنم زیر گریه و باز به این گریستن می‌خندم. رد گریه‌ها بر روی برگ‌های سفید باقی می‌ماند، اما رد خنده‌ها خیلی زود از روی لبانم پاک می‌شود. نباید رد هیچکدام را ببینند. هر یک به چیز ناچیزی تعبیر می‌شوند. صبح فردا که برای دستشویی می‌برندم، ریزه‌کاغذها را در چاه توالت خالی می‌کنم. جلسه‌ بعد هم که باقی برگ‌ها را تحویل بازجو می‌دهم، می‌گوید این‌ برگ‌ها که نوشتی به درد چاه مستراح می‌خورند.

اتفاقاً یک بار هم قرار شد سر خودم را داخل چاه مستراح بکنند. حتی قرار شد دو قهرمان کشتی‌گیر همشهری را که از نظر آنها به خاطر رد پیشنهاد پناهندگی به یک کشور اروپایی وطن‌پرست بودند بیاورند تا بشاشند روی هیکل من وطن‌فروش! همچنین قرار شد یا همان‌جا خودم را بکشم و زحمت آن‌ها را کم کنم یا وقتی حکم اعدامم آمد ببرند و از سر ستون‌های تخت جمشید دارم بزنند، چون من تجزیه‌طلب بودم. می‌گویم خیلی جالب است وقتی پنج سال پیش همراه دوستانم از ان‌جی‌‌اوهای سراسر کشور برای اعتراض به آبگیری سد سیوند به پاسارگاد رفته بودیم، ما را از تخت جمشید مستقیم به پاسگاه منتقل کردید. آن وقت می‌گفتید شماها سلطنت‌طلبید. حالا من شدم تجزیه‌طلب و می‌خواهید از همان سر ستون‌های سلطنتی مرا دار بزنید؟!

در مقابل یک بازجو ترجیح می‌دهم سکوت کنم، خشم و حرصم را از حرف‌ها و توهین‌هایش فرو می‌خورم، اما با دیگری بحث می‌کنم و حتی تذکر می‌دهم که در ادبیاتش از واژه‌های جنسیتی و ضدزن استفاده نکند، یا به همجنس‌گرا نگوید: «همجنس‌باز»!

همان ماه اول، کسی از تهران می‌آید. تعجب می‌کنم وقتی می‌گوید می‌توانی چشمبندت را برداری. چند روز می‌ماند و هر روز کلی سئوال و جواب. می‌خواهد تا مصاحبه ویدیویی انجام دهم. قبول نمی‌کنم. اصرار می‌کند و فرصت می‌دهد تا در موردش فکر کنم. قول می‌دهد اگر این کار را انجام بدهم کمکم ‌کند. می‌گویم حرفی برای زدن ندارم. می‌گوید ما می‌گوییم که چه بگویی! به سلولم فرستاده می‌شوم تا دوباره فکر کنم و هر وقت راضی شدم خبرشان کنم. دوهفته می‌گذرد. هیچکس سراغم نمی‌آید. من هم سراغ کسی را نمی‌گیرم. بعد از آن دیگر اصرار و اجباری برای مصاحبه نمی‌کنند.

روزهای اول که هنوز به راه رفتن با چشمبند در راهروهای پر پیچ و خم بازداشتگاه عادت نکرده بودم، برای رفتن به دستشویی و هواخوری یا اتاق بازجویی، نگهبان دستم را محکم می‌گرفت و دنبال خودش می‌کشید و می‌گفت راه بیافت لعنتی، مردنی! هیچ نمی‌گفتم، سکوت می‌کردم. نمی‌دانم بعد از چندروز اما زیاد طول نکشید که رفتار نگهبانان تغییر کرد. تا آن‌جا که روز آخر وقتی می‌خواستم آزاد شوم یکی از آن‌ها سرم را بوسید و آرام گفت: حلال کن! تو با همه‌ فرق داشتی، دلم برایت تنگ می‌شود.

روزهای تکراری در تنهایی سلول می‌گذرد. از بی‌کاری و بی‌کتابی قرآن و شاهنامه را که برای تقویت اسلامیت و ایرانیت در اختیارم گذاشته‌اند!! چندباره و چندین‌باره می‌خوانم. با سنگریز‌ه‌هایی که از هواخوری آورده‌ام به جای آدم‌هایی که دوست‌شان دارم درد و دل می‌کنم. یک روز هم با سوسکی که از درزی داخل سلول آمده بود و هیچ راه فرار نداشت هم‌کلام و هم‌بازی می‌شوم.

روزی سه وعده غذا و توالت، هفته‌ای یک بار هواخوری و حمام. بازجویی‌ها اما روز و وعده ندارند. در تاریکی ِ زیر چشمبند می‌آیند و می‌روند. یک نفر، دو نفر، سه نفر... فکر می‌کنم در طول این مدت پنج بازجو داشتم. از تفاوت صداها و رفتارهای‌شان‌می‌شد تشخیص داد. یکی نقش «بازجوی خوب» را بازی می‌کند و آن دیگری «بازجوی بد». یکی عصبانی است و آن دیگری می‌خواهد مهربان باشد. گاهی سه روز پشت سر هم صبح و عصر می‌آیند. گاهی سه هفته می‌گذرد و هیچ خبری از بازجو نیست. پس از مدتی همه چیز تکراری می‌شود. صدای بازجوها، جلسات بازجویی، سئوال‌های آنها، پاسخ‌های من، اما باز ادامه دارد...

روزهای پایانی سال است؛ بازداشتگاه خلوت و خلوت‌تر می‌شود. تا آن‌جا که تنها سه نفر باقی می‌مانیم. صدای توپِ لحظه سال تحویل که می‌آید، هر سه نفرمان با هم بلند بلند گریه می‌کنیم. من در هق‌هق‌هایم، مادرم را صدا می‌زنم. نمی‌دانم که او هم همان وقت با خانواده و دوستانم کنار سفره هفت‌سین‌ روبه‌روی در بازداشتگاه نشسته‌اند.

بعد از چند دقیقه با تذکر آرام نگهبان آرام‌تر می‌شویم. نگهبان که می‌رود با هم پچ‌پچ می‌کنیم. هرکدام از خود می‌گوییم. تازه می‌فهمم کسی که در سلول کناری‌ام است و در طول روز چندبار برای هم مشت به دیوار می‌کوبیم. جوانی کم سن و سال است که به اتهام عضویت در پژاک بازداشت شده است. می‌پرسم وکیل داری؟ می‌گوید حتی خانواده‌ام هم نمی‌دانند که این‌جا هستم! اسم روستای‌شان را می‌پرسم و قول می‌دهم که اگر زودتر آزاد شدم هم به خانواده‌اش خبر ‌دهم و هم برایش وکیل بگیرم، اما او زودتر از من آزاد می‌شود. بعد ردش را تا روستای‌شان گرفتم تا مطمئن شوم.

تقویم دیواری سلولم که عبارت است از تکه نخی لغزان روی کاشی‌های دیوار که به ازای هر یک روز دانهای به جلو حرکت میکند، دومین ماه بازداشتم را نشان میدهد. تعطیلات طولانی نوروز تمام شده است. نزدیک ظهر با صدای چرخیدن کلید داخلِ قفل سلولم، چرت تنهایی‌ام پاره می‌شود. نگهبان با چشمان بسته روی صندلی می‌نشاندم و می‌گوید منتظر باش تا بازپرس بیاید. از شنیدن نام بازپرس و دیدن کتاب‌های قانونی که روی میز گذاشته شده خوشحال می‌شوم. احساس می‌کنم می‌توانم در مقابل کتاب قانون و مقامی قضایی دادخواهی کنم. این‌که چرا بازداشتم این قدر طولانی شده؟ چرا در سلول انفرادی نگهداری می‌شوم؟ چرا اجازه تماس و ملاقات با خانواده‌‌ام را ندارم؟

با اولین سیلی که بر صورتم نواخته می‌شود، تمامی این سئوال‌ها از ذهنم می‌پرد. دست‌های پهن و مشت کرده‌اش را از چپ و راست بر سر و سینه‌ام فرود می‌آورد. قبل از این‌که اعتراض کنم، خودم را محکم می‌گیرم تا نقش بر زمین نشوم. با رکیک‌ترین و سخیف‌ترین واژه‌ها دشنامم می‌دهد و تحقیرم می‌کند. کرد بودنم را، فمینیست بودنم را و همه اعتقادات و فعالیت‌هایم را به سخره می‌گیرد. می‌گوید کردها همه آشوبگر و آدم‌کشند. می‌گوید فمینیست‌های زن همه عقده‌ای و مردان‌شان هم [...]لیسند.

می‌گوید من چند سال است وبلاگت را می‌خوانم. فقط بلدی خوب با واژه‌ها بازی ‌کنی، اگر نه افکارت شیطانی است و فعالیت‌هایت هم خطرناک! همه‌ این‌ها را که می‌گوید اضافه می‌کند: هیچ نیستی، خیلی بچه‌ای!

این حرف‌ها را که می‌زند. دو انگشتش را از بالای چشمبند روی چشمانم فشار می‌دهد. خودکار را لای انگشتانم می‌گذارد و فشار می‌دهد. این کارها را که می‌کند می‌خندد و می‌گوید دردت آمد؟ می‌گوید من سه، چهار سال از تو بزرگ‌ترم، اما من فوق لیسانسم و تو هنوز لیسانست را نگرفته‌ای. من شاغل هستم و تو...، من ازدواج کرده‌ام و تو...، من خانه و ماشین دارم و تو... تو چه هستی و چه داری؟!

می‌گویم این‌ها که شما دارید همه خیلی خوب است، ولی من هم چیزهایی دارم که شما ندارید. مهم این است که هر کدام‌مان از چیزی که هستیم و داریم خوشحالیم و احساس خوشبختی می‌کنیم. نمی‌گذارد حرفم را تمام کند. می‌گوید نیامده‌ام این‌جا تا چرت و پرت‌های تو را بشنوم. برگی را مقابلم می‌گذارد و می‌گوید اتهامت جاسوسی است. چشمبندم را کمی بالا می‌کشد و می‌‌خواهد تا بنویسم. می‌گویم نه اتهام را قبول دارم و نه چیزی می‌نویسم. می‌گوید درست است که بازپرسم و در حد من نیست که دستم را با زدن به بدن کسی مثل تو کثیف کنم، اما اگر پایش بیافتد از پهلوان‌های شهرتان لات‌ترم! چند سیلی و مشت دیگر...

کوفتگی بدنم بعد از چند روز در آغوش مادر و پدر و دخترخاله‌ام علاج می‌شود. ملاقاتی چند دقیقه‌ای در حضور بازجو. نه از ترس بازجو، فقط به خاطر روحیه‌ مادرم که بسیار قوی به نظر می‌آید. از سلول انفرادی و شکنجه‌های روحی و فیزیکی هیچ حرفی نمی‌زنم. موقع خداحافظی اما درگوشی به مادرم می‌گویم: به وکیلم بگو برای اعتراف به جاسوسی تحت فشارم.

بعد از ۸۰ روز به سلولی سه نفره منتقل می‌شوم. آن دو نفر دیگر یکی اتهامش همکاری با سازمان «القاعده» است و دیگری راهزنی! نفر سوم را هفته‌ای یک‌بار عوض می‌کنند. راهزن می‌رود، قاچاقچی اسلحه و عتیقه می‌آید، اما من و القاعده‌ای ثابتیم. انگار قرار است با افکار متضاد و بحث‌های بی‌پایان‌مان سوهان روح هم باشیم، ولی تصمیم می‌گیریم یکدیگر را تحمل کنیم. هر چه باشد از تنهایی بهتر است. او از احکام و دستورات اسلامی برای من می‌گوید و من هم از اصول و قواعد حقوق بشری، اما هیچ کدام‌مان اصلاح نمی‌شویم!

ماه سوم می‌آید. چند روز هم می‌گذرد. تقریباً امیدم را به آزادی موقت از دست داده‌ام. احتمال می‌دهم که بخواهند یک راست با حکم روانه زندانم کنند. هجدهم اردیبهشت ماه به دادگاه منتقل می‌شوم. به محض این‌که از ماشین اداره اطلاعات پیاده‌ام می‌کنند، در حیاط دادگاه چشمم به مادر و خانواده و دوستانم می‌افتد. بیست، سی نفری می‌شوند. مات و مبهوتم از دیدن یکباره‌شان. از هر طرف سر و صورتم را می‌بوسند و من با دستان زنجیر کرده‌ام دستان‌شان را لمس می‌کنم. در این میان مادرم اولین کسی است که به سویم می‌دود و استوار در مقابل دیدگانم ظاهر می‌شود.

به نظر می‌رسد آخرین جلسه بازپرسی باشد. اتهام «تبلیغ علیه نظام» پابرجاست، اما «جاسوسی» را حذف و به جایش «اقدام علیه امنیت ملی» را تفهیم می‌کنند. بازپرس به مامور اطلاعات می‌گوید امروز آخرین بازجویی‌ها را هم انجام دهید و فردا بیاوریدش برای تعیین وثیقه. برمی‌گردم به بازداشتگاه. طولانی‌ترین شب بازداشتم را به شوق آزادی فردا در بیداری می‌گذرانم. فردا می‌آید اما هیچ خبری نمی‌شود. به نگهبان می‌گویم قرار بود من امروز به دادگاه بروم و آزاد شوم. می‌گوید من از هیچ چیز خبر ندارم.

اعتصاب غذا می‌‌کنم. در اعتراض به بلاتکلیفی و ادامه بازداشت غیر قانونی‌ام. چندبار نگهبان می‌آید و می‌خواهد چیزی بخورم، اما تا یک هفته خبری از بازجو نیست. با ظرفی غذا می‌آید و می‌گوید تازه به من خبر داده‌اند که اعتصاب غذا کرده‌ای اگر نه زودتر می‌آمدم! می‌گویم دیگر برایم هیچ چیز مهم نیست. می‌خواهد تا اعتصاب غذایم را بشکنم و قول می‌دهد تا هفته آینده تکلیفم روشن شود. با تمسخر می‌گوید شما سیاسی‌ها باید قوی‌تر از این حرف‌ها باشید که با سه، چهار ماه بازداشت درمانده شوید. با جدیت می‌گویم همه سیاسی‌ها مثل هم نیستند. من فرزاد کمانگر نیستم تا بتوانم آن همه بلایی که سرش آوردید را تحمل کنم. اعتصاب غذا هم در حال حاضر تنها راه اعتراض و خودکشی است که قبلاً از من خواستید.

آها! راستی کاک فرزادت هم اعدام شد! البته ما موافق اعدامش در این شرایط نبودیم، اما... می‌خواهم بلند بلند بخندم، اما به لبخندی اکتفا می‌کنم. می‌گویم فرزاد؟! اگر کس دیگری را می‌گفتید شاید باور می‌کردم. اسم فرهاد و علی و مهدی و شیرین را هم می‌آورد. می‌گویم شیرین؟! او که هنوز حکمش تایید نشده بود. دیگر در موردش حرف نمی‌زند. من هم باور نمی‌کنم. به نظرم می‌خواهد روحیه‌ مرا تضعیف کند. اما تصورش هم برای یک لحظه اشک به چشمانم می‌آ‌ورد. می‌گوید دیدی هنوز آدم نشدی. این مدت هم که همکاری نکردی. تو پنج، شش سال باید بروی زندان تا بفهمی دنیا دست کی است.

نتیجه‌ یک هفته اعتصاب غذا می‌شود اجازه یک تماس کوتاه تلفنی با خانواده‌ام. می‌گویم: مادر و پدرم را در دادگاه دیده‌ام اما خاله‌ام نیامده بود، می‌خواهم با او حرف بزنم. شماره خانه‌شان را می‌گیرد و گوشی را دستم می‌دهم. می‌گویم بی‌بی منم کاوه! هنوز قربان صدقه رفتنش تمام نشده که پسر کوچولوی دخترخاله‌ام گوشی را از دست مادربزرگش می‌قاپد و می‌گوید کاوه دستبندهات رو باز کردند که بیای و به من کردی حرف زدن یاد بدی؟ با شنیدن این یک جمله‌اش انگار تمام سختی این مدت یکجا فراموش می‌شود. با انگیزه به سلولم برمی‌گردم و روزی چندبار با خودم تکرار می‌کنم: نه، فرزاد و شیرین و هیچکس دیگر اعدام نشده‌‌اند.

هفته‌ بعد همان روز به دادگاه می‌روم. وثیقه‌ ۵۰ میلیونی با نظر نماینده اطلاعات می‌شود ۱۰۰میلیون و تا تأمین وثیقه به زندان منتقل می‌شوم. در حالی که از پله‌های دادگاه پایینم می‌برند از یکی از دوستانم می‌پرسم. از فرزاد و بقیه چه خبر؟ سرش را به نشانه تأسف تکان می‌دهد. پس راست بود...
۲۴ ساعتی را که در زندان «دیزل‌آباد» هستم نه چیزی می‌خورم و نه می‌خوابم. از کثیفی محیط و ترس از تجاوز! هر چند آدم‌هایی که آن‌جا می‌بینم درمانده‌تر از آنی هستند که برای کسی خطری داشته باشند، اما آن تهدید بازپرس که با تمسخر گفت: می‌فرستمت دیزل‌آباد که همان شب اول ترتیبت را بدهند، تا بفهمی حقوق بشر چیست و از حقوق چه کسانی دفاع می‌کنی، مرتب در ذهنم تکرار می‌شود.

عصر فردا می‌آید. اسمِ آزادی‌ها را می‌خوانند، اما اسم من نیست. ساعتی می‌گذرد و سربازی به دنبالم می‌آید. می‌گوید نگران نباش آزادی، ولی چون خانواده و دوستانت در زندان تجمع کرده‌اند می‌خواهند ببرند جای دیگری آزادت کنند. در آمبولانسی می‌نشینم و چند دقیقه بعد در خیابان کمربندی پیاده‌ام می‌کنند. همه‌ آن‌هایی که آمده‌اند در زندان را در خانه می‌بینم و مادرم سرگردان بین زندان دیزل‌آباد و بازداشتگاه اطلاعات آخرین نفری است که می‌رسد و در آغوشش می‌کشم.

آن‌چه در این نوشتار آمد صرفاً روایتی گزارش گونه بود از تکه‌‌پاره‌هایی از ایام بازداشت و مطمئناً همه‌ آن چیزی نبود که آن روزها در فضای بازداشتگاه و دادگاه اتفاق افتاد و در ذهن و دل من گذشت. بهانه‌ روایتم از این ایام کوتاه چهارماهه‌، یادآوری تلخی دوران زندان بود و شیرینی لحظه آزادی که این هفته سالگردش است. نوشتم تا یادم بماند: تلخی‌های روزهای بازداشت من، در مقابل سختی‌‌های دیگر زندانیانی که به ناحق دربند شده‌اند، هیچِ هیچ بود.