آیت الله خامنه‌ای

رد لیبرال دموکراسی به روایت ولی فقیه

Fri, 24 Aug 2012 11:43:48 +0000

اکبر گنجی

اکبر گنجی − آیت الله خامنه‌ای در سخنرانی ۲/۶/۹۱ در دیدار با هیأت دولت, سال جاری را- با توجه به شرایط بین المللی پدید آمده برای ایران- سالی مهم به شمار آورد:

برای این که دولت‌های غربی "دارند همه‌‌ى توانشان را خرج می‌كنند, شايد بتوانند شما را به عقب‌‌نشينى و قبول شكست وادار كنند؛ شما هم بايد از همه‌‌ى توانتان استفاده كنيد تا بتوانيد اين توهّم باطل ذهن دشمن را به هم بزنيد".

تعلیل دشمنی دشمنان

به گفته‌ی رهبر جمهوری اسلامی, دشمنان طی شش-هفت سال گذشته, بخصوص دو سه سال اخیر, بر تلاش‌شان علیه ایران افزوده‌اند. فشارها وارد مرحله‌ی جدیدی شده است. دلایل این امر چیست؟ "حرفبافان" این مدعا را مطرح می‌سازند: "چرا ما در دنيا دشمن‌‌تراشى كرديم كه اينقدر با ما دشمنى كنند". اما آیت الله خامنه‌ای این مدعا را تحلیل نادرست به شمار می‌آورد. تحلیل خود او از دلایل دشمنی دولت‌های غربی با جمهوری اسلامی به شرح زیر است:

عامل اول- جلوگیری از پیشرفت‌های چشمگیر جمهوری اسلامی: دشمن نمی‌خواهد تا پیشرفت‌های جمهوری اسلامی آن را به الگوی خوب برای دیگران مبدل سازد: "جمهورى اسلامى با داعيه‌‌ى اسلام‌‌خواهى, با داعيه‌‌ى مردم‌‌سالارى اسلامى, با داعيه‌‌ى رد و نفى مستدل ليبرال دموكراسى, براى تشكيلات استكبارى دنيا يك خطرى است. هرچه شما بيشتر پيشرفت كنيد, اين خطر براى آنها بيشتر خواهد شد".

عامل دوم- زنده شدن شعارهای انقلاب: پایداری بر شعارهای انقلاب هم موجب دشمنی دولت‌های استکباری است:

"وقتى شعارهاى انقلاب كمرنگ شود, پنهان شود, آنها طبعاً بيشتر خوششان مى‌‌آيد و چهره‌‌ى همراه‌‌ترى می‌گيرند؛ هرچه شما شعارهاى انقلاب را پررنگ‌‌تر كنيد, آنها چهره‌‌شان عبوس‌‌تر و خصمانه‌‌تر می‌شود؛ اين چيزِ طبيعى است".

عامل سوم- حادثه‌ی فوق العاده مهم بیداری اسلامی: بهار عرب نقشی کلیدی در دشمنی با ایران دارد. ولی فقیه می‌گوید: "به نظر من هنوز ابعاد عظيم اين حادثه‌‌اى كه در شمال آفريقا و منطقه‌‌ى اسلامى ما اتفاق افتاده, براى خيلى‌‌ها درست شناخته‌‌شده نيست؛ خيلى چيز عظيمى اتفاق افتاده. پشت اين مسئله, دست قدرت الهى است".

می دانیم که "دست قدرت الهی" به طور مستقیم وارد تاریخ نمی‌شود, خداوند از طریق واسطه‌ها فعل خود را به ظهور می‌رساند. جمهوری اسلامی واسطه‌ی فیض الهی در بیداری اسلامی بود و هست. تأثیرگذاری جمهوری اسلامی در بهار عرب نیز موجب دشمنی دولت‌های غربی با ایران شده است. ولی فقیه می‌گوید:

"در زمينه‌‌ى ارتقاء جايگاه كشور در عرصه‌‌ى سياست خارجى و مسائل بين‌‌المللى هم همين جور است. امروز در عرصه‌‌ى سياست خارجى, ثقل و وزنه‌‌ى كشور با چند سال قبل تفاوت دارد؛ ما در مسائل, تأثيرگذاريم؛ اينها مهم است. در حوادثى هم كه پيش آمده, ما تأثيرگذار بوده‌‌ايم - كه آن, داستان جداگانه‌‌اى دارد - به نظر ما آن هم خيلى مهم است".

چه باید کرد؟

فشارهای جهانی بر ایران هر علتی که داشته باشد, و هر هدفی را که دنبال کند, واقعیتی انکارناکردنی است. این فشارها که از طریق تحریم‌های اقتصادی فلج کننده و زدن هم پیمان‌های منطقه‌ای ایران دنبال می‌شود, شاید به تهاجم نظامی به ایران هم بینجامد. در برابر این موج چه باید کرد؟ گویی او قصد عقب نشینی ندارد. بنابراین راهکارهای زیر را به دولت ابلاغ می‌کند:

یکم- ایستادگی و قاطعیت: معادله‌ی معکوسی میان ایران و دشمنان وجود دارد. عقب نشینی و جلو آمدن دشمنان, ایستادگی و عبوس شدن آنان. می‌گوید:

"هرچه مواضع ما ضعيف‌‌تر شود و عقب‌‌نشينى كنيم, آنها طبعاً چهره‌‌شان بظاهر متبسم‌‌تر ميشود. البته جلو مى‌‌آيند. يعنى چهره را متبسم می‌كنند, براى اين كه بتوانند جلو بيايند, مناطق را تصرف كنند و ما را از پيشرفت هدفهامان باز بدارند. هرچه ما در حركت خودمان جدى‌‌تر و مصمم‌‌تر باشيم, آنها ناراحت می‌شوند و چهره‌‌شان عبوس می‌شود. البته تا حالا در اين سى و سه سال آنها نتوانستند ما را متوقف كنند, بعد از اين هم ان‌‌شاءالله نخواهند توانست".

دوم- دیپلماسی براساس اسلام انقلابی: ارزش‌های انقلابی مهمترین نقطه‌ی قوت جمهوری اسلامی است. می‌خواستند این ارزش‌ها را از جمهوری اسلامی بگیرند:

در "يك دوره‌‌اى[دوره‌ی اصلاحات] بر ما گذشت كه اسم انقلاب و انقلابيگرى و اينها به انزوا افتاده بود؛ سعى می‌كردند به عنوان يك ارزش منفى يا ضد ارزش, از اين چيزها ياد كنند؛ مقاله می‌نوشتند, حرف می‌زدند, گفته می‌شد".

بدیل لیبرال دموکراسی چیست؟ مردم سالاری دینی؟
تنها مصداق مردم سالاری دینی جمهوری اسلامی است. این مصداق را با مصادیق لیبرال دموکراسی‌ها مقایسه کنید:
کدام یک از نظر اخلاقی و میزان وفاداری به آرا و رضایت مردم خود برترند؟
میزان برابری اقتصادی در کدام یک بیشتر است؟
میزان فساد در کدام یک بیشتر است؟
دینداری در کدام یک آزادتر است؟

اما در دوره‌ی دولت نهم و دهم- دوران ریاست جمهوری احمدی نژاد- قطار جمهوری اسلامی دوباره روی ریل انقلاب افتاد. پس:

"ديپلماسى ما بايد با روحيه‌‌ى انقلاب همراه باشد - يعنى اسلام انقلابى - اين است كه به ما بُرش ميدهد. امروز ملتهاى منطقه از جمهورى اسلامى خوششان مى‌‌آيد, به خاطر موضع مستقل اسلامىِ شجاعانه‌‌اش؛ اين بايد محفوظ باشد. در جاهاى مختلف دنيا, مردم از مسئولان جمهورى اسلامى كه اين شجاعت را, اين استقلال را, اين نترسى را بيشتر بروز ميدهند, بيشتر خوششان مى‌‌آيد. خب, اين نشانه‌‌ى اين است كه راه اين است. ديپلماسى ما بايد در اين جهت باشد؛ كه خب, خوشبختانه دوستان زحمتهاى زيادى می‌كشند".

سوم- استفاده‌ی از فرصت بهار عربی: درست است که دست قدرت الهی از طریق جمهوری اسلامی در بیداری اسلامی نقش آفرینی کرد, اما در عین حال رژیم هم باید از این فرصت پدید آمده به سود خود استفاده کند:

"از اين حوادث منطقه هم بايد حداكثر بهره گرفته شود به نفع اهداف انقلاب. اين حوادث منطقه - همان طور كه اشاره كردم - حوادث بسيار مهمى است و ضربه‌‌ى سنگينى بوده به جهتگيرى استكبار در اين منطقه. بلاشك شما بدانيد؛ آمريكا و صهيونيسم - نه فقط دولت صهيونيستى, بلكه تشكيلات قوى و فعال و پرنفوذ صهيونيسم در دنيا - حالاحالاها نخواهند توانست خودشان را از آسيبهاى اين حركت عظيمى كه اتفاق افتاد, نجات بدهند. اينها در مقابل اين حوادث, به معناى واقعى كلمه غافلگير شدند. البته دارند تلاش می‌كنند فائق بيايند و موج‌‌سوارى كنند. در يك گوشه‌‌هائى هم ممكن است بتوانند, اما در كلان نخواهند توانست و نمی‌توانند. اين فرصت بسيار مهمى است براى جمهورى اسلامى كه از اين فضا و از اين فرصت استفاده كند".

چهارم- اقدامات پیشگیرانه: دشمنان فعالانه ایران را تحت تحریم‌های فلج کننده قرار داده‌اند و مقامات منفعلانه به آنها واکنش نشان می‌دهند. این سیاست باید معکوس شود و پیشگیرانه اقداماتی صورت گیرد که فعالیت‌های بعدی آنها را خنثی سازد:

"بعضى از دوستان اشاره كردند كه دشمنان يك تصميمى را می‌گيرند, ما در مواجهه‌‌ى با آن تصميم مشغول فعاليت می‌شويم و اقدامى را انجام می‌دهيم؛ خيلى خوب, اين كار بسيار خوب است؛ منتها بهترش اين است كه قبل از اين كه آن تصميم را طرف مقابل بگيرد, شما حدس بزنيد آنچه را كه او انجام خواهد داد. فرض بفرمائيد كه مشكل جابه‌‌جائى منابع مالى و ناشى از فروش نفت را شما از قبل هم حدس می‌زديد و می‌گفتيد؛ يا مشكلى را كه در خريد و فروش نفت و انتقال نفت و بيمه و از اين چيزها به وجود آوردند, قبلاً همه را حدس می‌زديم. راهها را از پيش آماده كنيد. الان هم همين جور است. يعنى تصور نشود كه دشمن از ادامه‌‌ى دشمنى‌‌هاى خودش دست برداشته؛ نه, آنها دنبال راهِ كارند. چون كارهائى كه انجام دادند, به نتيجه نرسيده, حتماً دنبال راهكارهاى ديگرى خواهند بود - كه البته آنها هم به نتيجه نخواهد رسيد - شما آن راهكارها را حدس بزنيد و از پيش, خودتان را آماده كنيد".

مردم سالاری دینی در برابر لیبرال دموکراسی

آیت الله خامنه‌ای طی ۳۳ سال گذشته شاید ده‌ها بار به نفی لیبرال دموکراسی پرداخته است. لیبرال دموکراسی آئینی بشری است با همه نقایصی که برساخته‌های بشری واجد آنند. این آئین به طور دائمی از سوی لیبرال‌ها و دموکرات‌ها نقد و اصلاح و تکمیل شده است. "لیبرال دموکراسی‌های موجود" با "آرمان لیبرال دموکراسی" فاصله‌ی بسیار دارند.

اما "رد و نفی مستدل لیبرال دموکراسی" توسط آیت الله خامنه‌ای در کجا صورت گرفته است؟

از سوی دیگر, بدیل لیبرال دموکراسی چیست؟ مردم سالاری دینی؟

تنها مصداق مردم سالاری دینی جمهوری اسلامی است. این مصداق را با مصادیق لیبرال دموکراسی‌ها مقایسه کنید:

کدام یک از نظر اخلاقی و میزان وفاداری به آرا و رضایت مردم خود برترند؟

میزان برابری اقتصادی در کدام یک بیشتر است؟

میزان فساد در کدام یک بیشتر است؟

دینداری در کدام یک آزادتر است؟

آیت الله خامنه‌ای حتی به اعضای نهضت آزادی اجازه نمی‌دهد تا در یک باغ در کرج نماز عید فطر برگزار کنند. گویی آنان قصد داشته‌اند که در آن باغ در کرج به دور از چشم اغیار مراسم لهو و لعب برپا سازند. آخر این چه نوع آزادی دینداری است که مردم مجاز نیستند برای مرده‌های خود مراسم ترحیم برگزار کنند و مرده‌های آنان باید شبانه دفن شود؟

مردم سالاری‌ای که به دین مقید می‌گردد, دیگر مردم سالاری نیست. آیا مردم می‌توانند بگویند که ولایت فقیه را نمی‌خواهیم؟ آیا مردم می‌توانند بگویند ما حکومت دینی نمی‌خواهیم؟ نگوئید: نگفته‌اند. بگوئید اگر گفتند شما چه خواهید کرد؟ آیا یک مسلمان می‌تواند بگوید من تحقیق کرده ام و در اثر تحقیق به این نتیجه رسیده ام که باید مسیحی یا یهودی یا بهایی باشم؟ یا اگر فردی مسلمان مسیحی شد, حکمش زندان و اعدام است؟ آری اینها همان مدل بدیلی است که به پندار ولی فقیه لیبرال دموکراسی را به زباله دان تاریخ انداخته است.

خامنه‌ای عامل اتحاد در اسراییل است

Thu, 09 Feb 2012 08:15:08 +0000

گفت‌وگوی زمانه با میر جاوندانفر، تحلیلگر مسائل اسراییل

ارشاد علیجانی

شاید هیچ‌گاه اوضاع سیاست‌خارجی ایران مصداق عبارت «نابود» نبوده است؛ حتی در دوران ریاست ‌جمهوری هاشمی رفسنجانی که اگر تمام تهران را می‌گشتیم یک سفیر اروپایی در آن پیدا نمی‌کردیم.

اکنون کار به جایی رسیده است که مشکل فقط رابطه سیاه و یخ‌زده تهران و تمام دنیا نیست، بلکه عباراتی همچون جنگ و حمله خارجی‌ها به موضوع بحث‌های داخل تاکسی‌ها و مهمانی‌های خانوادگی در ایران بدل شده است.

تهدید به حمله از سوی اسراییل و آمریکا دیگر مسئله‌ای وابسته به ساعت شده؛ ساعتی احتمال حمله می‌رود و ساعتی دیگر؛ نه.

در همین راستا با دکتر میر جاودانفر تحلیل‌گر مسایل ایران و اسراییل و استاد دانشگاه هرزلیا و استاد کرسی سیاست معاصر ایران به گفت‌وگو نشستم، کسی که معتقد است "آیت الله خامنه‌ای باعث اتحاد در کشوری شده که هیچ‌کس با هیچ‌کس بر سر مسئله ای توافق نداشته است."

آقای جاودانفر اگر اجازه بدهید از اولین تحول در اسراییل که شاید تأثیر در مسایل ایران داشته باشد، آغاز کنیم؛ تغییر فرمانده نیروی هوایی ارتش اسراییل که اگر قرار باشد حمله نظامی‌ای به ایران صورت بگیرد، مهم‌ترین نقش بر عهده این نیرو در اسراییل خواهد بود کمی در مورد مواضع سیاسی آقای امیر اشل فرمانده جدید توضیح بفرمایید.

باید بگویم تا آنجایی که در سابقه مصاحبه‌ها و اظهار‌نظرهای ایشان می‌شود جستجو کنیم، نظرات و آرای ایشان فرقی با فرمانده قبلی ندارد و دست‌کم در این زمینه می‌توان گفت که اتفاق چندان ویژه‌ای رخ نداده است.

خب من پس سؤال اصلی خود را در‌ واقع از شما بپرسم؛ آقای جاودانفر دلیل این سردرگمی مقامات اسراییل راجع به تاثیر‌گذاری تحریم‌های وضع شده علیه تهران و یا احتمال حمله به ایران، چیست؟ روزی از اثر گذاری این تحریم‌ها در گفت‌وگو با رسانه‌ها می‌گویند و چند روز بعد سخن از بی‌تاثیری تحریم‌ها علیه ایران سخنرانی می‌کنند، روزی از ضعیف بودن احتمال حمله به ایران از سوی اسراییل سخن می‌گویند و چند روز بعد زمزمه حتمی بودن حمله در بهار امسال شنیده می‌شود و دوباره چند روز بعد حرف‌ها عوض می‌شود.

دلیل آن خیلی پیچیده و عجیب نیست. دلیل آن به‌سادگی این است که در اسراییل احتمالا کسی تصمیم نهایی را در مورد نوع برخورد با ایران نگرفته است و از سوی دیگر مسئله ایران، خود در حال عوض شدن است؛ گاهی روز به روز و حتی ساعت به ساعت محتوای موضوع ایران در حال تحول و تغییر است.

هنوز مقامات اسراییلی خود نیز نمی‌دانند که چه کار می‌خواهند بکنند و هنوز تصمیمی برای نوع برخورد با مسئله ایران و موضوع هسته‌ای تهران نگرفته‌اند

در نتیجه مواضع مقامات اسراییلی نیز تغییر می‌کند اما همانطور که گفتم دلیل اصلی این است که هنوز مقامات اسراییلی خود نیز نمی‌دانند که چه کار می‌خواهند بکنند و هنوز تصمیمی برای نوع برخورد با مسئله ایران و موضوع هسته‌ای تهران نگرفته‌اند. نکته مهم دیگر البته اینکه اسراییل یک کشور آزاد و دمکراتیک است و هر کسی می‌تواند نظر خود را بیان کند و کمی هم این مسئله بر این تفاوت صداهایی که از اسراییل در مورد نحوه برخورد با ایران به گوش می‌رسد مؤثر است؛ نظرات و عقیده‌های بسیار متفاوتی در صحنه سیاسی اسراییل برای برخورد با ایران وجود دارد که تمامی آن‌ها راهی به رسانه‌ها پیدا می‌کنند.

برخی معتقدند که صحبت‌های اخیر آقای پنتا در مورد احتمال زیاد حمله اسراییل به ایران در فصل بهار، بیش از اینکه مخاطبش ایران باشد، روی سخنش با اسراییل بود که از هرگونه ایجاد دردسر در سالی که انتخابات‌های مهمی در جهان برگزار می‌شود (در اسراییل، روسیه و امریکا ) خودداری کند؛ شما در این مورد چه نظری دارید؟

ببینید این مسئله کمی مبهم است که اسراییل نهایتا چه کار خواهد کرد، اما مسلما تصمیمی که اسراییل در مورد ایران به اجرا بگذارد حاصل تصمیم مشترک اسراییل و آمریکا خواهد بود.

احتمال اینکه دولت نتانیاهو راسا به ایران حمله کند بسیار کم است اما وجود دارد، اما باز تأکید می‌کنم احتمال آن کم است و به نظر من اینکه اسراییل بدون اجازه آمریکا دست به اقدامی بزند بسیار بعید است و البته صحبت‌های آقای پنتا در این راستا قابل تحلیل است.

آقای جاوندانفر لطفاً مختصاتی از نیروهای سیاسی اسراییل موافق و مخالف حمله به ایران ترسیم کنید.

می‌خواهم شما را به این نکته توجه دهم که تمامی رهبران سیاسی اسراییلی دست‌کم در مصاحبه‌هایشان در رسانه‌ها عنوان کرده‌اند که مقابله نظامی با ایران کار ساده‌ای نیست و یا از درون کلامشان این نظر کاملاً به وضوح قابل برداشت است. اما باید گفت که حمله، گزینه‌ای است که بیشتر مد نظر نتانیاهو(نخست وزیر اسراییل) است.

البته به نظر می‌رسد که ایهود باراک وزیر دفاع اسراییل هم در این زمینه تغییر موضع داده است؟

بله ایهود باراک قبلاً مخالفت خود را با حمله نظامی نمایان کرده بود اما مدتی است که به نظر می‌رسد او نیز جزء کسانی است که از حمله نظامی به ایران حمایت می‌کنند و نکته مهم و شاید جالب برای مخاطبان شما اینکه شخصیت تندرویی مثل آویگدور لیبرمن وزیر امور خارجه اسراییل در این زمینه مدت‌های زیادی است که سکوت کرده و در‌واقع می‌توان گفت نظر او در این مورد مشخص نیست.

احتمال اینکه دولت نتانیاهو راسا به ایران حمله کند بسیار کم است اما وجود دارد، اما بسیار بعید است که اسراییل بدون اجازه آمریکا دست به اقدامی بزند. مسلما تصمیمی که اسراییل در مورد ایران به اجرا بگذارد حاصل تصمیم مشترک اسراییل و آمریکا خواهد بود

مسئله اینجاست که آقای خامنه‌ای موفق شده است همه را در اسراییل با هم متحد کند، در کشوری که در خیلی مسایل اتحاد وجود ندارد ایشان وضعیتی به وجود آورده که همه گروه‌های سیاسی در مورد ایران وحدت نظر دارند.

در اسراییل همه ایران را به عنوان یک خطر جدی به حساب می‌آورند، نه تنها نیروهای راست‌گرا بلکه نیروهای چپ‌گرا در اسراییل نیز ایران را خطر مهمی می‌دانند.

مسئله اینجاست که چگونه می‌شود با این خطر روبه‌رو شد. با اینکه نیرو‌های چپ‌گرا نیز خواستار حل مسئله ایران هستند اما گروه‌های راست‌گرا بیشتر مایل به استفاده از گزینه نظامی هستند؛ گروه‌های چپ‌گرا نمی‌توانند به راحتی ایران را ببخشند چرا که درست زمانی که دولت اسحاق رابین در حال حل مشکل شهرک‌سازی‌ها بود و اسراییل و فلسطینی‌ها یک قدم به صلح نزدیک‌تر شده بودند ایران به حماس پول داد و آن‌ها حملات موشکی خود را به اسراییل آغاز کردند و کلاً روند صلح به نابودی کشیده شد در آن مقطع.

آقای جاودانفر، به علت نبود ارتباط بین مردم دو کشور ایران و اسراییل، نسبت به جو و فضای مردم اسراییل و اینکه آن‌ها در مورد ایران چه فکر می‌کنند بی‌اطلاعی وجود دارد، به نظر شما مردم اسراییل از حمله به ایران حمایت می‌کنند؟ ویا اساساً آمادگی روانی حمله تل‌آویو به تهران را دارند؟

جواب به این سؤال واقعاً سخت است. اما باید بگویم اگر مذاکرات با ایران موفق نشود؛ منظورم مذاکرات ایران و غرب بر سر مسیله برنامه هسته‌ای ایران است.

در کشوری که در خیلی مسایل اتحاد وجود ندارد، آقای خامنه‌ای وضعیتی به وجود آورده که همه گروه‌های سیاسی در مورد ایران وحدت نظر دارند. در اسراییل همه ایران را به عنوان یک خطر جدی به حساب می‌آورند

اگر دولت ایران با عباراتی همچون "غده سرطانی" و حملات لفظی شدید، اسراییل را مورد حمله قرار دهد و تهدیدات خود نسبت به اسراییل را ادامه دهد، احتمال آن وجود دارد که میزان حمایت مردم از حمله اسراییل به ایران افزایش یابد ولی اینکه تا چه میزان حمایت از گزینه نظامی افزایش پیدا کند؛ سؤالی است که نمی‌توان به طور دقیق آن را جواب داد.

اما این فقط یک روی سکه است روی دیگر سکه این است که مردم اسراییل دیدگاه و نظر بسیار خوب و مثبتی نسبت به مردم ایران دارند و مسلماً مردم و دولت ایران را از هم جدا و متفاوت می‌دانند.

بگذارید نکته جالبی را مطرح کنم؛ تا چند وقت دیگر فیلم «جدایی نادر از سیمین» در اسراییل به نمایش درخواهد درآمد و مردم اسراییل به شدت نسبت به این موضوع هیجان‌زده و خوشحال هستند، اساساً مردم اسراییل فیلم‌های ایرانی را بسیار دوست دارند و آن‌ها را دنبال می‌کنند.

می‌توانم این نکته را با قدرت بگویم که مردم اسراییل مثبت‌ترین نگاه را به مردم ایران در کل منطقه خاورمیانه دارند.

-نقش حزب جمهوری‌خواه آمریکا را در آینده معادلات منطقه چگونه ارزیابی می‌کنید به طور مثال اگر کسی مانند آقای نوت گنگریچ به ریاست جمهوری آمریکا برسد تأثیر آن در احتمال حمله اسراییل به ایران تا چه حد است؟

به نظر من در آمریکا ممکن نیست رئیس جمهوری محافظه‌کار‌‌تر از جرج بوش پسر بر سر کار بیاید و با یک مثال پاسخ شما را خواهم داد، زمانی که ایهود باراک نخست وزیر اسراییل بود و جرج بوش پسر، رئیس جمهوری آمریکا بود، المرت تقاضای حمله اسراییل به ایران را با دولت آمریکا درمیان گذاشت و آقای جرج بوش این تقاضا را رد کرد.

پس اگر یک رئیس جمهوری جمهوری‌خواه نیز در آمریکا به قدرت برسد به این معنا نخواهد بود که احتمال حمله اسراییل به ایران افزایش یابد.

مردم اسراییل فیلم‌های ایرانی را بسیار دوست دارند و آن‌ها را دنبال می‌کنند، می‌توانم این نکته را با قدرت بگویم که مردم اسراییل مثبت‌ترین نگاه را به مردم ایران در کل منطقه خاورمیانه دارند

نکته دیگر اینکه بسیاری از کاندیداهای ریاست جمهوری در آمریکا حرف‌هایی می‌زنند که خیلی جدی نیست و موقع عمل طور دیگری رفتار می‌کنند.

نکته این‌جاست اگر رئیس جمهوری محافظه‌کار در آمریکا به قدرت برسد احتمال افزایش و سخت‌گیرانه‌تر شدن تحریم‌ها علیه ایران بسیار بیشتر است و من گمان می‌کنم در آن صورت اساساً مسئله مذاکره ایران و غرب تعطیل خواهد شد.

اما اینکه آمریکا تصمیمی برای حمله به ایران بگیرد و یا به اسراییل چراغ سبز برای حمله نشان دهد؛ من بعید می‌دانم چرا که در آمریکا شاید رئیس جمهوری حرف آخر را بزند، ولی او در مورد زدن آن حرف آخر تنهایی تصمیم نمی‌گیرد و این تصمیم تنها بسته به نظر شخص رئیس جمهوری آمریکا و تیمش نیست.

آقای جاودانفر شاید این سؤال را بیشتر باید از یک پیش‌گو بپرسم تا تحلیلگر مسایل سیاسی و بین‌الملل؛ ولی نظر شخصی شما در مورد اینکه نهایتاً حمله‌ای به ایران صورت خواهد گرفت یا نه؛ چیست؟ شما فکر می‌کنید ایران مورد هجوم واقع خواهد شد؟

ببینید نظر شخصی من این است که احتمالش خیلی زیاد نیست. ولی اگر بحث را منحصر به تحریم‌ها و فشارهای بین‌المللی کنیم باید بگویم مسلماً این تحریم ها و فشارها پایان نخواهد یافت و احتمال تنش بیشتر ‌نیز می‌رود.

در واقع همه چیز بستگی به سیاستی دارد که دولت ایران اتخاذ خواهد کرد. اگر اعتدال به رفتار مقامات ایرانی برگردد، این تنش‌ها کاهش خواهند یافت.

اما اگر جو کنونی ادامه یابد، در نمای طولانی مدت می‌توان جنگ را نیز متصور شد اما در حال حاضر همین مسیری که غرب تاکنون پیموده، ادامه خواهد داشت. چرا که چاره دیگری وجود ندارد.

خیلی ممنون از وقتی که در اختیار من و رادیو زمانه قرار دادید.

_{منبع عکس بالای صفحه}

پرسش اهل سنت از آیت‌الله خامنه‌ای

Babak M — Sun, 25 Sep 2011 17:17:19 +0000

محسن کاکارش

محسن کاکارش- هم‌زمان با برگزاری نشست مجمع عمومی سازمان ملل و برگزاری نخستین کنفرانس بین‌المللی بیداری اسلامی در روزهای اخیر، جمعی از فعالان مذهبی اهل سنت ایران بر "اجرای عدالت" و خواسته‌های خود تاکید کرده‌اند.

به گزارش سنی‌آنلاین، مولانا عبدالحمید امام جمعه اهل سنت زاهدان در سخنان نماز جمعه روز یکم مهرماه گفته است: "اگر دنیای امروز با بحران‌های متعددی در ابعاد مختلف، ازجمله امنیت، مواجه است، عامل تمام این بحران‌ها بی‌عدالتی است."

از سوی دیگر جمعی از نمایندگان و فعالان اهل سنت داخل کشور در نامه‌ای سرگشاده به آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی نوشته‌اند: "درخواست‌های خیرخواهانه و قانونی اهل سنت ایران اسلامی برای نفی خشونت، ترور، تعصب، تفرقه و رفع تبعیض و احیای برادری و برابری در عمل با دستگیری و زندان پاسخ داده می‌شود."

در این نامه فعالان اهل سنت چند پرسش را مطرح کرده‌اند و نوشته‌‌اند: «محرومیت حداقل صد‌ها هزار اهل سنت ایرانی ساکن تهران از داشتن یک مسجد در ام‌القرای جهان اسلام چگونه قابل توجیه است؟"

اهل تسنن بخش بزرگی از جمعیت کشور ایران در ۱۴ استان مختلف را تشکیل می‌دهند و شمار آن‌ها در تهران حدود یک میلیون نفر برآورد شده است.

افراط و تفریط نتیجه بی‌عدالتی

مولانا عبدالحمید امام جمعه اهل سنت زاهدان روز جمعه یکم مهرماه سال ۱۳۹۰ خطاب به "صاحبان حکومت‌ها" گفت: "پیام ما به تمام صاحبان حکومت‌ها- که شاید حرف ما به گوش آن‌ها برسد- این است که عدالت و انصاف را رعایت کنند، حرف مظلوم را بشنوند و به جای این‌که از زور و قدرت استفاده کنند، حرف منصفانه بگویند و به حرف منتقدان و ناصحین خیرخواه توجه و آن‌ها را قانع کنند، زیرا اجرای عدالت، ضامن امنیت و اخوت پایدار است. لشکرکشی، اشغال سرزمین‌ها، اعدام و کشتار به هیچ‌وجه نمی‌تواند امنیت را به دنبال داشته باشد. متاسفانه سران کشورهایی که امروزه شاهد اعتراض ملت‌ها و تظاهرات آن‌ها هستند، به مطالبات و خواسته ملت‌های‌شان بی‌توجهی کرده‌اند و حقوق آن‌ها را نادیده می‌گیرند و هنوز هم بر همین موضع ناعادلانه خود اصرار می‌ورزند."

مولانا عبدالحمید در بخش دیگری از سخنانش به کنترل رسانه‌ها در اتحاد جماهیر شوروی سابق اشاره کرد و گفت: «اتحاد جماهیر شوروی سابق ملت خود را در خفقان کامل قرار داد و با کنترل رادیو و ماهواره سعی کرد تا هیچ صدایی به گوش ملت نرسد و مردم در بی‌خبری کامل به‌سر ببرند، اما با وجود همه این تدابیر، بازهم با فروپاشی مواجه و تکه‌تکه و پاره‌پاره شد. اگر سران شوروی سابق حرف ملت خویش را گوش می‌کردند، با چنین سرنوشتی مواجه نمی‌شدند. لذا اگر در جامعه‌ای، به حرف مردم توجهی نشود، آن جامعه دچار تزلزل و ناامنی می‌شود و باید توجه داشت که افراط و تفریط نتیجه بی‌عدالتی و ظلم است."

یادآوری امام جمعه اهل سنت زاهدان درباره کنترل رسانه‌ها در شوروی سابق درحالی است که شورای اطلاع‌رسانی دولت آمریکا (بی‌بی‌جی) و بنگاه سخن پراکنی بریتانیا (بی‌بی‌سی) با انتشار بیانیه‌ای مشترک از سازمان ملل خواستند که اقدامات جمهوری اسلامی ایران علیه رسانه‌های مستقل و ارسال پارازیت را در نشست مجمع عمومی سازمان ملل محکوم کند.

نامه به رهبر حکومت اسلامی

چند روز پیش از سخنان مولانا عبدالحمید، هم‌زمان با برگزاری نخستین کنفرانس بین‌المللی بیداری اسلامی در روزهای ۲۶ و ۲۷ شهریورماه، جمعی از نمایندگان و فعالان اهل سنت داخل کشور خطاب به آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی نامه‌ای منتشر کردند.

فعالان حقوق اهل سنت ایران در ابتدای نامه خود به پیام آیت‌الله علی خامنه‌ای در این همایش اشاره کرده‌اند و نوشته‌اند: "در پیام حضرتعالی آمده است: «آزادی، عدالت‌خواهی، تسلیم نشدن در برابر استبداد و استعمار، نفی تبعیض‌های قومی و نژادی و مذهبی، نفی صریح صهیونیسم. این‌ها ارکان نهضت‌های امروز کشورهای اسلامی است و‌ همه برگرفته از اسلام و قرآن است» و هشدار دادید که «پشت این لبخند‌ها و وعده‌ها، توطئه و خیانت نهفته است» و گروه‌ها و اشخاصی را که در صدد تصاحب سهم ویژه در غنیمت‌های به دست آمده از قیام‌های اسلامی مردم هستند، نفی کردید."

فعالان مذهبی به دنبال آوردن این بخش از پیام آیت‌الله خامنه‌ای، گفته‌اند: "سئوال اینجاست که چگونه ملت‌های عمدتا ً سنی‌مذهب منطقه، نظام دینی‌ای را الگوی خود قرار خواهند داد که به آنان یعنی سنی‌ها اجازه ساخت مسجد و حتی اقامه نماز در پایتخت نظام یا به عبارتی ام‌القرای جهان اسلام را نمی‌دهد؟ متاسفانه درخواست‌های خیرخواهانه و قانونی اهل سنت ایران اسلامی برای نفی خشونت، ترور، تعصب، تفرقه و رفع تبعیض و احیای برادری و برابری در عمل با دستگیری و زندان پاسخ داده می‌شود.

بسیاری از علمای اهل سنت از مناطق مختلف ایران از جمله کردستان، سیستان و بلوچستان، خراسان و هـرمزگان به دلیل اعتراض به توهین مذهبی علیه اهل سنت، تفرقه‌اندازی‌ها و مطالبه حق قانونی خود در زندان بسر می‌برند."

آنان با اشاره به بی‌پاسخ ماندن نامه سرگشاده ۳۰۰ تن از علما و روحانیون اهل سنت کردستان و یا درخواست مکرر رهبران اهل سنت برای ملاقات حضوری با آیت‌الله خامنه‌ای نوشته‌اند: "نامه مورخ دوم شهریور ۱۳۹۰ مجمع نمایندگان اهل سنت در مجلس شورای اسلامی به رئیس‌جمهور محترم کشور و دبیر مجمع تقریب مذاهب و مشاور رئیس‌‌جمهور در امور اهل سنت در اعتراض به ممنوعیت نماز عید فطر اهل سنت در تهران نیز همچنان بی‌جواب مانده است."

بر اساس اصل ۱۲ قانون اساسی ایران، اهل سنت در انجام مراسم مذهبی خود و تعلیم و تربیت دینی آزادند، اما حکومت جمهوری اسلامی به اقلیت سنی اجازه برپایی مراسم نمازهای جمعه و عید را نمی‌دهد.

سه دهه تحمل تبعیض

فعالان مذهبی در نامه خود به آیت‌الله خامنه‌ای، ضمن اشاره به فشار‌های وارده بر خانواده مولانا عبدالحمید می‌گویند: "ما اهل سنت ایران اسلامی در تداوم بی‌علاج برزخ انتظار، سه دهه نابرابری، تبعیض و ملاحظات و محضوریت‌ها را تحمل کرده‌ایم. اما اکنون بدون امید سپری شدن شب تیره از تنگه‌های سحر با تبعیضات فراقانونی فزاینده روبرو هستیم. اکثر نسل جوان اهل سنت ایران که تا به امروز خویشتن را به بستر تقدیر سپرده و رخت یاس را بر قامت خویش آراسته، و از تیزه‌های غرور مذهبی خویش فرود آمده و برای حفظ وحدت و انسجام دینی و ملی در دهلیزهای انزوا و یا خرسنگ‌های تفته که خیزاب‌های تبعیض و تحقیر بر آن می‌جوشند، سکوت را اختیار کرده‌اند؛ آنان اینک چشم‌انداز دیگرگونه‌ای را می‌طلبند. چشم‌اندازی که ادامه تحقیر مستمر در میدانچه‌های تلخ تبعیض نباشد.»

محمداسماعیل ملازهی، داماد مولانا عبدالحمید، به اتهام "جاسوسی و اقدام علیه امنیت ملی" به ده سال حبس محکوم شده است. پیشتر مولانا عبدالحمید در واکنش به این حکم گفته بود: "آنچه موجب گسترش این فشارها به سوی شخص اینجانب و نزدیکان من شده، انتقاداتی بوده است که از این نوع سیاست‌ها، از روی دلسوزی و با انگیزه خیرخواهی مطرح کرده‌ام."

در سال‌های گذشته جمهوری اسلامی همواره برخی کشورها از جمله امریکا و انگلیس را متهم به ایجاد تفرقه بین پیروان اهل تشیع و سنت در ایران کرده‌ است. فعالان اهل سنت در نامه خود نوشته‌اند: "در این عصر اطلاعات و اینترنت مسلما ً ملت‌های مسلمان منطقه از قوانین نظام جمهوری اسلامی و تبعیضات قانونی و فراقانونی جاری بر علیه اهل سنت در ایران اسلامی مطلع هستند. احتمالاً استکبار جهانی، صهیونیسم و غرب نیز به توطئه‌های خود برای ایجاد تفرقه و تبعیض بین مسلمانان و بخصوص بین برادران شیعه و سنی ادامه خواهند داد. اما برای ما اهل سنت ایران جای تامل و تعمق جدی است مبنی بر این‌که چرا غرب از جمله آمریکا و انگلیس و حتی روسیه در پایتخت‌های کشور خود آزادی کامل فرایض دینی از جمله اجازه ساخت مسجد و اقامه نماز به مسلمانان شیعه و سنی و دیگر ادیان و مسلک‌ها را می‌دهند، اما تلاش دارند در ایران اسلامی بین شیعه و سنی تفرقه بیندازند؟"

نویسندگان نامه یاد شده همچنین نوشته‌اند: "آیا این وظیفه اسلامی همه ما نیست تا آن‌ها را خلع سلاح کرده و دستاویز و سببیت فرافکنی آنان را سلب کنیم؟ به راستی در مقیاس با آزادی مذهبی موجود در کشورهای غربی، و در حالیکه ادیان دیگر در تهران صاحب کلیسا و کنیسه و محل عبادت خویش هستند، محرومیت حداقل صد‌ها هزار اهل سنت ایرانی ساکن تهران از داشتن یک مسجد در ام‌القرای جهان اسلام چگونه قابل توجیه است؟ با چنین وضعیتی چگونه می‌توان بر مخمل اندیشه‌های نسل جوان و مسلمان کشورهای بیدار منطقه تاثیرگذاری کرد و آن‌ها را متقاعد نمود تا از ایران اسلامی الگوبرداری کنند و نه از غرب؟"

در همین زمینه:

نماز عید فطر ممنوع

افزایش فشار بر پیروان اهل سنت

اعتراض مولوی عبدالحمید به ممنوعیت نماز عیدفطر اهل سنت در تهران

دشمن هیکل‌مند کم زور و تام و جری

Babak M — Tue, 30 Aug 2011 17:07:07 +0000

اکبر گنجی

همه ساله در اوائل شهریور ماه اعضای هیئت دولت به دیدار رهبری رفته تا رهنمودهای یکساله را دریافت نمایند. از سال ۱۳۸۴ تاکنون، در همه دیدارها آیت الله خامنه ای به شدت از محمود احمدی نژاد و کابینه اش حمایت های بی نظیر به عمل آورده است.

اما دیدار سال جاری در ۶/۶/۹۰ با سال های گذشته تفاوت داشت و به دلیل مسائل رخ داده در بهار سال جاری در رابطه با عزل و ابقای وزیر اطلاعات و قهر و خانه نشینی یازده روزه رئیس جمهور، از آن تعریف و تمجیدها فازغ بود و حتی بر این نکته انگشت می‌نهاد که قوه مجریه باید انتقاد پذیر باشد، به پرسش ها پاسخ بگوید، اشتباهات خود را به مردم گزارش دهد و غیره. حال که فتیله احمدی نژاد پائین کشیده شده و مشایی و بقایی و چند تن دیگر یا زندانی‌اند و یا در انظار ظاهر نمی‌شوند و به قول یکی از روحانیون ولی فقیه، مرمت کاری رئیس جمهور را پایان بخشیده، نوبت آن است که او مسائل مهمی را در چارچوب روابط نوین بیان نماید. آن مسائل به در زیر تشریح می‌شوند.

شعارهای الهی احمدی نژاد

به گفته آیت الله خامنه ای مردم در دو انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۴ و ۸۸ به محمود احمدی نژاد رأی دادند. فرض کنیم چنین بوده و مدعای "تقلب تأثیرگذار" میر حسین موسوی، مهدی کروبی، سبزها و ساختارشکنان کاذب است. اما چرا مردم به احمدی نژاد اقبال کردند و به او رأی دادند؟

مطابق تبیین ولی فقیه، مردم به شعارهای احمدی نژاد رأی دادند و آن شعارها، "شعارهای الهی" است. می‌گوید:

"شعارهاى دولت نهم و دهم شعارهائى بود و هست كه اين شعارها براى مردم مؤمن ما جاذبه دارد؛ مثلاً عدالتخواهى، يا استكبارستيزى[آمریکا و صهیونیسم بین المللی و جهانی]، يا ساده‌زيستى و مقابله‌ى با منش اشرافيگرى، يا مقابله‌ى با ويژه‌خوارى و سوء استفاده‌ى از ارتباطات در مسائل اقتصادى و غير اقتصادى، يا خدمت‌رسانى صادقانه. و من عرض بكنم، شما هم اين را می‌دانيد؛ علت اقبال مردم به دولت و به رئيس جمهور - چه در سال ۸۴، چه در سال ۸۸ - اين شعارها بود. يعنى مردم به اين شعارها دلبسته‌اند و نياز به آنها و ضرورت آنها را احساس می‌كنند. . . اين شعارها، شعارهاى الهى است. اگر چنانچه اين پايبندى‌ها سست شود، اگر نسبت به اين شعارها تقيد و پايبندى كم شود، توفيقات الهى هم سلب خواهد شد".

نکته مهمی در این مدعا وجود دارد. آن نکته این است که "مجلس سلطانی" بعدی و رئیس جمهور مقبول بعدی نیز کسانی خواهند بود که این "شعارهای الهی" را طرح کنند. از همین جا می‌توان به شعارهای اصلی انتخاباتی اصول گرایان پی برد. در این شعارها هیچ اشاره ای به دموکراسی، حقوق بشر، آزادی(افکار و گفتار و رفتار)، محدود کردن قدرت حاکمان، انتخابات آزاد، آزادی زندانیان سیاسی و. . . وجود ندارد و بدین ترتیب مجموعه دستگاه های رژیم امکانی برای طرح چنین مطالباتی فراهم نخواهند آورد.

از سوی دیگر، آیت الله خامنه ای در این سخنان به طور تلویحی این مدعا را مطرح می‌سازد که رأی به احمدی نژاد، رأی به آن شعارها بود، نه شخص او. اصل شعارها درست و الهی است، اگر اشتباهی در خصوص مصداق این شعارها(یعنی احمدی نژاد) صورت گرفته باشد، این اشتباه به مردم باز می‌گردد که او را انتخاب کرده اند، نه حمایت های بی دریغ ولی فقیه. نکته دیگر این است که آنچه در طی این شش سال به وقوع پیوسته ، نه تنها عادلانه نبوده، بلکه وضعیت ایران از نظر میزان فساد- مطابق آمارهای جهانی- به مراتب بدتر شده است. به گونه ای که حتی برخی از اصول گرایان از غارت اموال عمومی سخن می‌رانند. این نکته تماماً در سخنان رهبری نادیده گرفته شده است.

فرهنگ سلطانی

آیت الله خامنه ای همیشه به شدت به قلمرو فرهنگ توجه داشته است. مفاهیمی چون "تهاجم فرهنگی دشمن"، "شبیخون فرهنگی دشمن"، مطبوعات به عنوان "پایگاه دشمن"، روزنامه‌نگاران و روشنفکران به عنوان مزدوران دشمن، "روشنفکری بیمار"، دانشگاه به عنوان نهادی غربزده و مروج فرهنگ مادی غرب، علوم انسانی و اجتماعی نامقبول غرب، اسلامی کردن دانشگاه ها، خودداری از آموزش موسیقی، و. . . اساس "گفتمان فرهنگی" او بوده و هستند. همیشه به دنبال پاک سازی بخش فرهنگ و آفرینش "فرهنگی انقلابی و اسلامی" بوده است. اما اینک خبر می‌دهد که "یک مجموعه" برنامه برای حوزه فرهنگ تهیه کرده و به دولت داده تا به عنوان "اولویت های فرهنگی خودش" توسط قوه مجریه به اجرا گذارده شود. ولی فقیه می‌گوید:

"در زمينه‌ى فرهنگ، دچار رودربايستى نشويد. در همه‌ى شعبه‌هاى فرهنگى - چه در موضوع كتاب، چه در كارهاى هنرى، چه در مؤسسات فرهنگى - جهتگيرى‌ها را انقلابى و اسلامى قرار بدهيد. . . من يك مجموعه‌اى را به نحو پيشنهاد به دولت ارائه كردم؛ كه اگر اين چيزها در كار فرهنگ مورد توجه قرار بگيرد، با توجه به نگاهى كه ما در زمينه‌ى فرهنگ داريم، اينها اولويت خواهد داشت؛ يعنى اينها تأثيراتش بيشتر خواهد بود. بله، اينها را بايد دنبال كنيد تا ان‌شاءاللَّه تحقق پيدا كند".

متأسفانه مجموعه برنامه های فرهنگی ولی فقیه که نشان دهنده اولویت های اوست، منتشر نگردیده تا مردمی که سرنوشتشان با این طرح ها رقم می‌خورد، در جریان آن قرار گیرند و بگویند که آیا با آنها موافقند یا مخالف؟ آیا هیچ کس مجاز است به جای آنها درباره زندگی آنان تصمیم گیری محرمانه کرده و به زور آن را محقق سازد؟

تام و جری

به گفته آیت الله خامنه ای دشمن به رهبری آمریکا از طریق تحریم های اقتصادی به دنبال نابودی رژیم جمهوری اسلامی است. اما این تحریم ها، اولاً: هوشمند و فلج کننده نبود و به مقاصد خود نیز نرسید. ثانیاً: مسئولان نظام به خوبی و "زیرکانه" آنها را دور زده و هرچه را کشور لازم داشته وارد کرده اند. ثالثاً: به پیشرفت های اقتصادی بزرگ و کم نظیر و "خودکفایی" بیشتر منجر شده است. رابعاً:به زودی تحریم ها شکسته خواهد شد. برای این که امکان دوام ندارد و کشورها به حرف امریکا گوش نخواهند کرد. تشبیهات ولی فقیه برای فهماندن منظور خود به رئیس جمهور و وزرأ نیز جالب توجه است. وی با "دشمن هیکلمند کم زور" و "تام و جری" معقولات را به محسوسات مبدل می‌سازد. می‌گوید:

"تدبير دشمنِ هيكلمند و ليكن در واقع كم ‌زور را خنثى كنيد. وقتى كه ما اين حجم عظيمِ ظاهرىِ نظامى و اقتصادى استكبار را در مقابل خودمان مشاهده می‌كنيم، انسان به ياد گربه‌ى كارتون "تام و جرى" مى‌افتد! تحركش زياد و هاى و هويش زياد و حجمش بزرگ، اما نتيجه‌ى كارش نه آنچنان كه خودش انتظار دارد يا بينندگان انتظار دارند. واقعاً همين جورى است".

در عین حال به دولت گوشزد می‌کند که در قلمرو اقتصاد با سودجویان "بشدت برخورد كنيد و ترحم بر پلنگهاى تيزدندان نكنيد". البته مبارزه با سودجویان شامل "سربازان گمنام امام زمان"، "سپاهیان"، "آخوندهای درباری" و "آقازاده ها" نمی‌شود.

ایران پس از اسلام

ولی فقیه از قوه مجریه می‌خواهد که وارد مسائل حاشیه ای و مسأله ساز نشوند و از طرح موضوعاتی که واکنش برانگیز است خودداری کنند. مهمترین موردی که بدان اشاره دارد، طرح ایران قبل از اسلام(کورش، منشور حقوق بشرش و عظمت ایران از سوی احمدی نژاد و مشایی) است. دستورالعمل او روشن و صریح است: به جای طرح ایران قبل از اسلام، ایران پس از اسلام را مطرح سازید.

ولی فقیه می‌گوید:

"افتخاراتى كه ايرانِ دوره‌ى اسلامى دارد، در هيچ دوره‌ى ديگرى از دوره‌هاى تاريخىِ ما اين افتخارات وجود ندارد؛ من اين را با استدلال به شما عرض می‌كنم و اين قابل اثبات است. گسترش كشور، پيروزى‌هاى بزرگ نظامى كشور، پيشرفتهاى عظيم علمى كشور در زمينه‌هاى گوناگون، همه‌اش مال دوره‌هاى بعد از اسلام است. نه اين كه قبل از اسلام از اين چيزها ندارد؛ چرا، اما نسبت به دوره‌ى اسلامى، آنها ناقص است، كم است. البته يك چيزهائى به عنوان گفته‌ها مطرح می‌شود، اما چيزهائى نيست كه مستند باشد و كسى بتواند آنها را اثبات كند؛ اينها قابل اثبات نيست. اما آنچه كه در دوره‌ى اسلامى واقع شده، قابل اثبات است؛ روشن است. شما نگاه كنيد ببينيد پيشرفت نظامى و علمى و فرهنگى ايران در دوره‌ى ديلمى‌ها، در دوره‌ى سلجوقى‌ها، بعدها در دوره‌ى صفويه، و حتّى در اين وسط ، در بخشى از دوره‌ى حاكميت مغول چگونه است. مغولها به ايران كه آمدند، ايرانى شدند و تحت تأثير فرهنگ ايران قرار گرفتند؛ كمااين كه به هند كه رفتند، هندى شدند. چه كارهاى برجسته و عظيم علمى و فرهنگى و هنرى در اين دوره انجام گرفته. اگر كسى می‌خواهد از ايران و ايرانى‌گرى حمايت كند، خب، ايران دوران اسلامى، هم مدون‌تر است، هم مستندتر است، هم قابل قبول‌تر است، هم جلوى چشم است؛ كتابش جلوى چشم است، معمارى‌اش جلوى چشم است، نشانه‌هاى علمى‌اش جلوى چشم است؛ تاريخش تدوين‌شده و روشن است".

نتیجه

متأسفانه این "دشمن هیکلمند" کم زور نیست. اول خود دست به تحریم های یکجانبه می‌زند. در گام بعد اتحادیه اروپا را در تحریم ها همراه خود می‌سازد. در گام بعد از طریق شورای امنیت سازمان ملل همه دولت ها را ملزم به رعایت تحریم ها می‌کند. این "دشمن هیکلمند" عراق و افغانستان را ویران ساخت. لیبی را هم طی شش ماه به طور مداوم از طریق سازمان ناتو بمباران کرد. کاش جهان واقع، دنیای زیبا و دلنشین "تام و جری" بود. اما آمریکا و جهان غرب گربه آن کارتون نیستند. جهان واقع، بسیار بی رحم است و هزینه این بی رحمی ها را تاکنون مردم ایران پرداخته اند. ادامه این وضع، هزینه های بیشتری بر مردم ایران تحمیل خواهد کرد و می‌تواند به پیامدهای بسیار ناگواری منجر شود.

وقتی "دشمن هیکلمند" فاقد زور است و همچون گربه "تام و جری" فقط و فقط ورجه وورجه می‌کند، چرا ولی فقیه این همه از "دشمن" سخن گفته و همه افکار و رفتار مخالفان و متفاوت ها را به دشمن نسبت می‌دهد؟ چرا مخالفان و متفاوت ها و منتقدان را "عروسک های خیمه شب بازی" همان "دشمن هیکملند" فاقد قدرت قلمداد می‌کند؟ چرا عروسک های خیمه شب بازی را به بند کشیده است؟ چرا این همه هراس از دشمن هیکلمند فاقد قدرت؟

طرح گام‌به‌گام روسیه و بحران هسته‌ای

arezoo — Fri, 26 Aug 2011 15:57:25 +0000

سراج‌الدین میردامادی

طرح روسیه موسوم به «طرح گام‌به‌گام» برای حل بحران هسته‌ای ایران به ایران و جامعه بین‌الملل ارائه شده است. در گفت‌وگو با مهران مصطفوی، استاد دانشگاه و تحلیل‌گر سیاسی در پاریس نخست از او پرسیده‌ام: ارزیابی شما از این طرح چیست و آیا فکر می‌کنید این طرح می‌تواند ایران را از بن‌بست بین‌المللی خارج کند یا خیر؟

مهران مصطفوی: باید بگویم که محتوای طرح روسیه، موسوم به طرح گام به گام و تدریجی، این است که هر گامی که جمهوری اسلامی در مسیر روشن کردن نکاتی برمی‌دارد که از دید جامعه جهانی و آژانس بین‌الملی مبهم است، جامعه جهانی نیز به‌طور تدریجی امتیازهایی در زمینه تحریم‌ها به ایران بدهد. واقعیت اما تنها محدود به مسئله اتمی نمی‌شود و آن طور که از شنیده‌ها و خوانده‌ها پیداست، روسیه می‌خواهد نقش مهمی بازی کند و این صحبت‌ها با وضعیت سوریه و موقعیتی که ایران در سوریه دارد در پیوند است؛ یعنی حضور چندهزار پاسدار و نقشی که سوریه می‌تواند بازی کند. وقتی به همه این‌ها نگاه کنیم، بهتر می‌فهمیم که چرا مثلاً در بازدیدی که اخیراً بازرسان آژانس از ایران صورت دادند آقای جلیلی حضور نداشت. در صورتی که همیشه ایشان به‌عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی حضور داشته است. همچنین می‌فهمیم که چرا ایران سفیرش را در سوریه تغییر داده است.

مذاکراتی بین ایران و روسیه در حال انجام است که در این مذاکرات مسائل محدود به مسئله اتمی نیست. ایران به خاطر وضعیتی که در آن قرار گرفته است و بن‌بستی که نمی‌داند چگونه از آن بیرون آید، باتوجه به هزینه‌های بسیار بالایی که تاکنون به خاطر سیاست‌های اتمی‌اش داده، دنبال این است که با روسیه تعامل کند و راه حلی پیدا کند. درباره این‌که آیا این مسائل موفق شود و پیش برود یا نه، الان خیلی زود است که درباره‌اش صحبت شود. آن‌چه مهم است و می‌توانیم درباره‌اش صحبت کنیم، همین دیداری است که بازرس‌های آژانس اخیراً از تأسیسات ایران کردند و توانستند تأسیساتی مثل تاسیسات آب سنگین اراک یا تاسیسات تحقیقاتی دیگر را هم مشاهده کنند که قبلاً نمی‌توانستند به آنجا بروند. همه این‌ها نشان از این دارد که دولت آقای احمدی‌نژاد چراغ سبز را برای این سیاست داده و می‌خواهد از کارت همکاری با روسیه استفاده کند. به خاطر همین آقای احمدی‌نژاد در مصاحبه‌ای که با شبکه تلویزیون روسیه داشت، گفت که این مسئله سمبل همکاری‌های ایران و روسیه است.

در جریان دیداری که لاوروف در نیمه ژوییه از آمریکا داشت، خانم کلینتون با کاهش تحریم‌ها مخالفت کرد. موضع آمریکا را در قبال طرح گام به گام روسیه چگونه ارزیابی می‌کنید؟

غربی‌ها و آمریکایی‌ها فعلاً از این مسئله استقبال نکرده‌اند و منتظرند این مسئله مشخص‌تر شود. برای این که هنوز طرح کامل و جامعی ارائه داده نشده، فقط خطوط اصلی‌اش مطرح شده است. مهم این است که چون این مسئله به همکاری ایران در سوریه هم مربوط است، غربی‌ها منتظرند تا ببینند ایران تا چه حد این همکاری‌ها را انجام می‌دهد و به‌خصوص این که پی برده‌اند رژیم اسد نمی‌تواند ادامه پیدا کند. به خاطر همین از ایران خواسته‌اند با روسیه همکاری کند و به این ترتیب بتوانند فعالیت نیروهایی را که ایران در آنجا دارد تنظیم و در زمینه اتم همکاری کنند تا شاید ایران در بعضی مسائل کوتاه بیاید و این‌ها هم بتوانند تحریم‌ها را بردارند. تا آنجایی که اطلاع داریم، غربی‌ها چراغ سبز به این راه حل نداده‌اند و خود این راه حل هم دقیقاً با غربی‌ها مطرح نشده است. فقط خطوط کلی و خطوط اصلی‌اش مطرح شده است.

همه این‌ها باعث شده است که آقای جلیلی حضور نداشته باشد، چون می‌خواهند نقش اول را به وزیر خارجه ایران آقای اکبر صالحی دهند. برای این که رابطه‌ میان آقای احمدی‌نژاد و آقای جلیلی خوب نبوده و آقای جلیلی به آقای خامنه‌ای بیشتر نزدیک بوده است. آقای احمدی‌نژاد نیز با آقای صالحی بهتر می‌تواند کار کند. ضمن آن که آقای صالحی از اینجا نقش پیدا می‌کند. همانطور که گفتم، این مذاکرات تنها محدود به مسئله اتمی نمی‌شود و به مسائل دیگری نیز مربوط می‌شود؛ ازجمله مسائل سوریه.

آیا پیش‌بینی می‌کنید که در قبال این گروکشی و پیوند خوردن پرونده هسته‌ای با سایر گره‌ها و بحران‌هایی که در منطقه‌‌ خاورمیانه وجود دارد، ممکن است جمهوری اسلامی برای حفظ منافع خودش حتی منافع ایدئولوژیک و سیاسی‌اش از حمایت از دولت بشار اسد دست بردارد؟

بله، چنین امکانی هست. مسئله اتمی ایران از دید من سومین مسئله بزرگ در ۳۰ سال اخیر است که ضربه شدیدی به ایران از نظر اقتصادی و سیاسی وارد کرده است. بعد از مسئله گروگان‌گیری و بعد از مسئله جنگ ایران و عراق و ادامه جنگ توسط ایران بعد از سال ۶۰، این مسئله اتمی و سیاست‌های اتمی ایران است که ضررهای بسیار بالایی به ایران وارد کرده. براساس محاسبات افرادی که در مجلس فعلی ایران کار می‌کنند، ایران حداقل سه برابر هزینه‌ای که برای یک نیروگاه اتمی لازم است، برای تأسیسات بوشهر پرداخته و این هزینه‌ها روز به روز نیز بیشتر می‌شود. البته در این محاسبه‌ ضررهای بسیار بزرگی را که به خاطر وجود تحریم‌ها بر ایران وارد می‌شود، محاسبه نکرده‌اند. اگر ما بخواهیم همه این‌ها را در نظر بگیریم، متوجه می‌شویم که سیاست‌های اتمی ایران ده‌ها میلیارد دلار برای ایران خرج داشته و هنوزهم به جایی نرسیده است. این واقعاً یک شکست بزرگ است و همانطور که در جریان گروگان‌گیری، قرارداد الجزیره را امضاء کردند و امتیاز‌های بسیار بزرگی به آمریکا دادند، یا آقای خمینی بر سر جریان جنگ جام زهر را نوشید؛ آن‌هم پس از کشته‌ها و خسارت‌های زیادی که به ایران وارد شد. سر مسئله اتمی هم ایران ممکن است عقب‌ بنشیند. الان وضعیت بسیار ضعیفی دارد و کارتی در دست ندارد که بتواند از آن استفاده کند.

سیاستی که ایران پیش گرفته، سیاستی است که از همه نظر شکست کامل بوده؛ هم از نظر سیاسی و هم از نظر اقتصادی. من بعید نمی‌دانم که به خاطر بیرون آمدن از این شکست، سر مسئله اتمی هم همان کاری را بکنند که سر جریان گروگان‌گیری یا سر جریان جنگ کردند. یعنی این‌ها بحران را آن قدر همیشه زیاد و تشدید کرده‌اند که به یک بن‌بست رسیده‌اند و برای بیرون آمدن از آن بن‌بست امتیازهای فراوان به مخاطبان خودشان داده‌اند. ازجمله یکی از این امتیازها رها کردن رژیم فعلی سوریه است و مذاکراتی که با روس‌ها می‌کنند؛ درباره این که اگر این رژیم آقای بشار اسد برود، سوریه چه آینده‌ای پیدا می‌کند، باید بگویم این‌ها دارند با یکدیگر مذاکره می‌کنند، اما رفتن رژیم سوریه بهای بسیار سنگینی برای ایران دارد. برای این که آخرین حلقه‌ای اتصال ایران به برخی جاها و همکاری‌هاست. صدالبته اتصالی که با حزب‌الله لبنان دارند نیز مهم است. اگر ایران این حلقه را از دست دهد کاملاً در انزوا قرار می‌گیرد. از این جهت نگرانی‌های فراوانی دارد.

رویای اصلاح‌طلبان، بازگشت به حاكمیت

arezoo — Thu, 02 Jun 2011 16:22:18 +0000

سعید بیانی

اختلاف‌های روزافزون مجلس با دولت پیرامون عملكرد رئیس‌جمهور، در جریان ادغام وزارتخانه‌ها به اوج خود رسیده است.

روزیکشنبه، هشتم خردادماه سال جاری، رهبر جمهوری اسلامی در جریان دیدار با رئیس و نمایندگان مجلس شورای اسلامی ، طی سخنانی نمایندگان را به كنار گذاشتن اختلاف‌ها و مدارا با دولت فراخواند.

در بخشی از این سخنان، آقای خامنه‌ای به حوادث و رویدادهای بعد از انتخابات سال 1388 اشاره كرد و گفت: «حتی اگر با نگاه خوشبینانه به آن ماجرا نگاه کنیم، گناه بزرگ و غیر قابل اغماض فتنه‌گران این است که شبهه و خدشه ذهنی خود را به چالشی در مقابل نظام تبدیل کردند و به نظام و کشور ضربه زدند.»

او خاطر نشان كرد: «هرکاری که باعث حرکت در چارچوب مورد نظر دشمن بشود و به کشور و ملت ضربه بزند، جزو گناهان بزرگی است که خداوند از آنها نمی‌گذرد زیرا توبه از این‌گونه کارها و جبران ضربه‌ای که این‌گونه غفلت‌ها و اقدامات به ملت وارد می‌کند، عملاً امکان‌پذیر نیست.» [۱]

این سخنان را درواقع، می‌توان واكنش جدی رهبر جمهوری اسلامی به گفته‌های سیدمحمد خاتمی دانست.

چندی پیش، سیدمحمد خاتمی در دیدار با گروهی از ایثارگران جنگ هشت ساله، صحبت از بخشش و گذشت دو طرف (حكومت و مردم) به میان آورد كه با واكنش تند بخشی از اصول‌گرایان داخل حكومت روبه‌رو شد.[۲] جالب آن‌كه، این سخنان به مذاق بخشی از طرفداران جنبش سبز و اپوزیسیون حكومت نیز خوش نیامد و فضای مجازی از انتقاد نسبت به رئیس‌جمهور سابق و اصلاح‌طلب پر شد.

در این مقاله به واكنش‌ها و پیامدهای این گونه سخنان در شرایط كنونی حاكم بر سیاست كشور می‌پردازیم.

طرفداران سخنان خاتمی

بخشی از طرفداران سیدمحمد خاتمی و جنبش سبز همانند ابراهیم نبوی، واكنش و انتقادات تند بخشی از جنبش سبز و مخالفان حكومت را حاصل از درك نادرست سخنان خاتمی دانستند.[۳] این گروه از موافقان، این سخنان را به عنوان راه حلی برای خروج حاكمیت از بن‌بست پیش رو ارزیابی كردند ونتیجه آن را به نفع گسترش آزادی دانستند.

گروهی دیگر از اصلاح‌طلبان، با توجه به تحولات منطقه و سرسختی حكومت در برابر خواست مردم، شرایطی را همانند لیبی در برابر چشم حكومت ترسیم كردند.

آن‌ها سخنان محمد خاتمی را در مسیر جلوگیری از بالا رفتن هزینه برای مردم در شرایط سركوب لجام گسیخته حكومت بیان كردند.

برداشت محمد خاتمی و اصلاح‌طلبان

جدای از همه سخنان موافق و مخالف در مورد گفته‌های سیدمحمد خاتمی،به نظر نگارنده
در این شرایط پرتشنج کنونی، رئیس‌جمهور سابق و حلقه مشاوران او احتمال دارد پیش از طرح این سخنان چند مسئله را مورد توجه قرار داده باشند:

۱. با توجه به شكاف به‌وجود آمده در حاكمیت و شدید شدن اختلاف‌های شخص خامنه‌ای و طرفدارانش با محمود احمدی‌نژاد پیرامون موضوع عزل وزیر اطلاعات، كنار نگذاشتن رحیم مشایی از حلقه افراد دولتی، بازداشت اطرافیان مشایی و احتمال عملی شدن زمزمه‌های مبنی بر دستگیری شخص مشایی، این امکان وجود دارد احمدی‌نژاد خود استعفا دهد یا در صورت به چالش کشیدن حکومت برکناری شخص او از قدرت، با چراغ سبزخامنه‌ای و به‌وسیله مجلس عملی شود.[۴]

۲. با توجه به نزدیكی انتخابات مجلس نهم و احتمال كنار گذاشتن محمودی احمدی‌نژاد، این احتمال نیز وجود دارد كه حكومت به اصلاح‌طلبان كه به‌طور كلی از حلقه حكومت به بیرون پرت شده‌اند، روی خوش نشان دهد و از آنها به‌عنوان آلترناتیوی برای دولت كنونی و برای گرم كردن تنور انتخابات استفاده كند.

۳. بحران اقتصادی، تورم، گرانی اقلام اساسی، حذف یارانه‌ها و نارضایتی رو به افزایش مردم از وضع كنونی، اصلاح‌طلبان را به استفاده از قدرت مردم برای فشار بر حكومت خوشبین كرده است. آنها به دنبال این هستند كه از فشار موجود برای وادار كردن حكومت در جهت پذیرش خواست اصلاح‌طلبان برای سهیم شدن در قدرت استفاده كنند. این سهم حتی اگر به اندازه طیفی حداقلی یا حتی خنثی در مجلس نهم باشد برای اصلاح‌طلبان خوشایند و به منزله پیروزی قلمداد می‌شود.

اشتباه در محاسبات

اگرچه اختلاف‌ها و درگیری‌های درون حکومت برای كسب سهم بیشتری از قدرت و ثروت هرروز ادامه دارد و به‌نظر می‌رسد با نزدیك شدن به انتخابات مجلس نیز به اوج خواهد رسید، اما این اختلاف‌ها موجب آن نخواهد شد كه خامنه‌ای، محمود احمدی‌نژاد را كه با هزینه گزاف حفظ كرده، كنار بگذارد. كنار گذاشتن احمدی‌نژاد به معنی بی‌اعتباری بیشتر برای او و افزودن به خیل مخالفانش در ایران است.

رهبر جمهوری اسلامی قصد دارد علاوه بر حذف حلقه مشایی و بستن دهان نمایندگان منتقد دولت همانند: الیاس نادران، علی مطهری، احمد توکلی، علی لاریجانی و... احمدی‌نژاد را برای دوسال آینده حفظ و مدیریت كند تا دوره او به پایان برسد.

حكومت جمهوری اسلامی، در طول عمر ۳۲ ساله خود این موضوع را به اثبات رسانده است كه اگر طیف یا جریان سیاسی‌ای (مانند ملی مذهبی‌ها، نهضت آزادی و به‌طورکلی ملیون) را از داخل حكومت کنار بگذارد و یا در خارج از حلقه حکومت گروه‌هایی چون مجاهدین خلق، چپ‌ها و ... را سرکوب و از معادلات سیاسی ایران حذف کند، راه و شانسی را برای بازگشت آن‌ها باز نخواهد گذاشت.

بنابراین تقلای اصلاح‌طلبان برای بازگشت به حكومت با توجه به كینه شخص آیت‌الله علی خامنه‌ای نسبت به این جریان كاری عبث است.

با گذشت دو سال از شروع اعتراض‌ها نسبت به نتیجه دهمین انتخابات ریاست جمهوری، حكومت از انواع ابزار سركوب و سانسور برای در هم كوبیدن مخالفان استفاده كرده است. از طرفی نداشتن برنامه مشخص از سوی مخالفان برای ادامه اعتراض‌ها و نافرمانی‌های مدنی باعث آن شده كه مخالفان نتوانند از قدرت خود به عنوان اهرم فشار بر حكومت استفاده كنند. این امر شاید منجر به بالا رفتن اعتماد به نفس حكومت شده است. ارسال ابزار سركوب و سانسور و متخصص برای فرو نشاندن موج اعتراض‌ها در سوریه را می‌توان حاصل این اعتماد به نفس حكومت ارزیابی كرد.

اگرچه برخی بر این باورند كه در شرایط كنونی گفتن سخنانی آشتی‌جویانه از نوع سخنان سیدمحمد خاتمی از نگفتن آن بهتر است، ولی نگارنده بر این نظر است كه مردم در طول دوسال گذشته با پرداخت هزینه‌های سنگین، مدتی است از اصلاح حكومت گذشته‌اند و خط تغییرات بنیادی را دنبال می‌كنند. این واقعیت را باید پذیرفت كه تكرار سخنانی از این دست علاوه بر کوبیدن آب در هاون، موجب بی‌اعتمادی بیشتر مردم نسبت به اصلاح‌طلبان و از بین رفتن پایگاه اجتماعی و سیاسی آنها در جامعه خواهد شد.

پی‌نوشت‌ها:

۱. اینجا.

۲. اینجا.

۳. نبوی، ابراهیم. «خاتمی، حقیقت یا آزادی؟». اینجا

۴. « امام جمعه کاشان: دستگیری نزدیکان احمدی‌نژاد به دستور رهبری بود.» اینجا.

سنجش شرط‌های خاتمی و منش او در موقعیت کنونی

nikfar — Wed, 25 May 2011 22:23:50 +0000

آرمان ماقبل ۲۲ خرداد ۸۸

اکبر گنجی

پس از فروکش کردن جنبش سبز، سید محمد خاتمی مجدداً آن نوع اصلاح‌طلبی را در دستور کار قرار داده که مشخصه‌ی آن "خمینی محور" بودن آن است. خاتمی این نوع اصلاح‌طلبی را به عنوان راه رهایی بخش مطرح می سازد.

رکن اصلی این منش سیاسی شرکت در انتخابات است. اما گویا خاتمی این بار شرط‌هایی هم گذاشته است.

آیا این گونه است؟

آیا او بر سر مسائلی که مطرح می سازد، می ایستد؟

آیا راهی که او مطرح می سازد، راه برون‌رفت از معضل فعلی است؟

یکم- طرح مسئله

تا انتخابات ریاست جمهوری ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ احزاب اصلاح طلب آزاد بودند. پس از انتخابات سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و جبهه‌ی مشارکت اسلامی از سوی دادگاه انقلاب منحل گردید و امکان هرگونه فعالیتی از سوی بقیه‌ی احزاب و گروه‌‌های اصلاح طلب به کلی سلب شد. تعداد زیادی از چهره‌‌های شاخص اصلاح طلب بازداشت و به زندان‌های طولانی محکوم گردیدند. میر حسین موسوی و مهدی کروبی هم در منازل خود زندانی شده‌اند. اینها مستقل از بازداشت صدها دانشجو، روزنامه نگار، حقوق دان، مدافع حقوق بشر، اقلیت‌های مذهبی و قومی است.

در هیچ دانشگاهی اجازه‌ی برگزاری جلسات سخنرانی و گفت و گو- مشابه آنچه تا پیش از انتخابات ریاست جمهوری وجود داشت- داده نمی‌شود. در رسانه‌‌های رسمی رژیم و اصول‌گرایان رادیکال و سنتی، برای رضای خدا/پیامبر/امام زمان- در واقع برای اجابت امر رهبری- بدترین اتهام‌های ممکن به اصلاح طلبان زده شد و هیچ دشنام و تهمتی برای روز مبادا باقی نمانده است.

تحریمیون از گذشته‌‌های دور بر نامنصفانه/غیر رقابتی/متقلبانه/نامؤثر بودن انتخابات ایران تأکید می‌کردند. "نظارت استصوابی" مهمترین اشکال اصلاح طلبان به انتخابات ایران بود. در عین حال، تیغ اره‌ی نظارت استصوابی هر چه جلو می‌آمد و می‌برید، بازهم اصلاح طلبان در انتخابات شرکت کرده و همه را به شرکت در انتخابات دعوت می‌کردند. آنان بهای چندانی به مسئله‌ی "تقلب در انتخابات" نمی‌دادند و مدعی بودند که حداکثر توان/امکان تقلب در انتخابات چیزی در حدود دو/سه میلیون رأی است. مشارکت بالای مردم در پای صندوق‌های رأی، حلال مسئله‌ی تقلب است.

اصلاح طلبان هیچ برنامه‌ای برای "بسیج اجتماعی" علیه رژیم/رهبری نداشتند. اما وقتی امکان "اعتراض سیاسی" پدیدار شد، همه‌ی مخالفان کوشیدند تا از این "فرصت" در راه مقاصد خود استفاده کنند.

انتخابات ریاست جمهوری ۲۲ خرداد ۸۸ این مدعا را ابطال کرد. مطابق مدعای رژیم- که هیچ گاه مخالفان و اصلاح طلبان خدشه‌ای در آن وارد نیاوردند- حدود ۸۵ درصد مردم در آن انتخابات شرکت کردند. تناقض این بود که مدعی بودند ۸۵ درصد مردم در انتخابات شرکت کرده و حاکمان با جا به جا کردن ۱۱ میلیون رأی دست به تقلب زده‌اند. سبزها در بالاترین ارفاقی که به احمدی نژاد می‌کردند، مدعی بودند که حداکثر ۱۳ میلیون رأی آورده است: یعنی یازده میلیون و پانصد هزار رأی موسوی و کروبی به صندوق احمدی نژاد ریخته‌اند. تا حدی که من می‌فهمم، این مدعا هنوز دقیق نیست و سطح/عمق تقلب به خوبی درک نشده است.

اولاً: هیچ راهی برای اثبات تعداد آرای احمدی نژاد و موسوی و کروبی وجود ندارد. حدس‌هایی که در این زمینه زده شده/می شود، فاقد کمترین شاهد و قرینه است، برای این که جز حکومت کسی به صندوق‌های رأی دسترسی نداشت و ندارد تا از واقعیت مطلع باشد.

ثانثاً: تقلب باور نکردنی این نبود که آرای موسوی/کروبی را به قلک احمدی نژاد ریختند، بلکه این بود که پیش از آنکه آرا شمارش شود، فارس نیوز و بقیه‌ی وبسایت‌های اصول‌گرا با تیترهای بزرگ اعلام کردند: احمدی نژاد رکورد خاتمی را با ۲۴ میلیون رأی شکست.

بدین ترتیب، "امکان" و "توان" تقلب معنای تازه‌ای یافت: "اعلام برنده‌ی انتخابات، بدون شمارش آرا". در واقع، کسانی که آرای صندوق ها را شمارش می‌کردند، به معنای عوامانه، "سرکار" رفته بودند.

وقتی امکان هرگونه فعالیت در داخل مسدود شد، یک تن از اروپا به نام سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و جبهه‌ی مشارکت اسلامی بیانیه‌‌های اصلاح طلبانه صادر می‌کند. معنای این عمل چیست؟ معنای آن این است که یکی از پیامدهای مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری ۸۸ از طریق معرفی کاندیدا و عدم پذیرش نتیجه‌ی اعلام شده از سوی حکومت این است که دیگر در داخل کشور نمی‌توان گفت: "ما خواهان اجرای بدون تنازل قانون اساسی هستیم".
نه ماه دیگر انتخابات مجلس شورای اسلامی برگزار می‌گردد. به طور طبیعی رهبری نظام و "اصلاح طلبی خمینی محور" هم اهدافی را تعقیب می‌کنند. اهداف آنان چیست؟

حقیقت این است که اصلاح طلبان برنامه‌ای برای "بسیج اجتماعی" علیه جمهوری اسلامی و آیت الله خامنه‌ای نداشتند. مردم که برای "اعتراض سیاسی مسالمت آمیز" به خیابان ها ریختند، آنها را هم با خود بردند. آیت الله خامنه‌ای کوشید تا تظاهرات خیابانی پایان گیرد، اما کسی دعوت او را نپذیرفت. به همین خاطر در ۲۹/۳/۸۸ در نماز جمعه‌ی تهران حاضر شد و فرمان مقابله را صادر کرد. سپس، حدود چهار هزار تن بازداشت گردیدند، ده‌‌ها تن در خیابان به شهادت رسیدند(مدعای رژیم حدود ۳۳ تن است که تعدادی از آنها را بسیجیان تشکیل می‌دهند، اما مدعای سبزها حدود ۷۰ تن است)، سه تا چهار تن در بازداشتگاه زیر شکنجه به شهادت رسیدند، بسیاری از بازداشت شدگان به روش‌های مختلف شکنجه شدند، به روش‌های استالینیستی نمایش‌های اعتراف/توبه برگزار کردند، از هرکس کینه‌ای به دل داشتند، راهی زندانش کردند، با احکام غیرقانونی/ناعادلانه/ناجوانمردانه‌ی بسیار سنگین زندانیان را در دو راهی "حبس کشیدن در زندان" یا "مرخصی از زندان به شرط هیچ گونه فعالیت و سکوت مطلق" قرار دادند.

آری، اصلاح طلبان هیچ برنامه‌ای برای "بسیج اجتماعی" علیه رژیم/رهبری نداشتند. اما وقتی امکان "اعتراض سیاسی" پدیدار شد، همه‌ی مخالفان کوشیدند تا از این "فرصت" در راه مقاصد خود استفاده کنند. ایستادگی ولی فقیه، عدم کوچکترین عقب نشینی، و سرکوب شدید جوان‌های حاضر در صحنه/خیابان ها را رادیکال تر و رادیکال تر کرد. شعارها به سرعت تمام معطوف به رهبری نظام شد. کدام اصلاح طلبی می‌توانست در آن بحبوئه‌ی زد و خورد بگوید "علیه آیت الله خامنه‌ای شعار ندهید"؟ اگر هم می‌گفت ، کسی به خواست او پاسخ مثبت نمی‌داد.

رژیم خشنود بود که حرکت اعتراضی سبز را سرکوب کرده است. دعوت موسوی و کروبی از مردم برای تظاهرات در ۲۵ بهمن ۸۹ موجب حصر خانگی آن دو شد. پس از آن دیگر آن دو حضور نداشتند/ندارند تا با سخنان و بیانیه‌‌های خود صدای اعتراض را بلند نگاه دارند. وقتی امکان هرگونه فعالیت در داخل مسدود شد، یک تن از اروپا به نام سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و جبهه‌ی مشارکت اسلامی بیانیه‌‌های اصلاح طلبانه صادر می‌کند. معنای این عمل چیست؟ معنای آن این است که یکی از پیامدهای مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری ۸۸ از طریق معرفی کاندیدا و عدم پذیرش نتیجه‌ی اعلام شده از سوی حکومت این است که دیگر در داخل کشور نمی‌توان گفت: "ما خواهان اجرای بدون تنازل قانون اساسی هستیم".

نه ماه دیگر انتخابات مجلس شورای اسلامی برگزار می‌گردد. به طور طبیعی رهبری نظام و "اصلاح طلبی خمینی محور" هم اهدافی را تعقیب می‌کنند. اهداف آنان چیست؟

دوم- آیت الله خامنه‌ای و اصلاح طلبان

در انتخابات‌های گذشته هزاران فرد متفاوت رد صلاحیت شده است. در این صورت روشن است که محکوم شدگان توسط دادگاه‌‌ها و احزاب تعطیل شده را به انتخابات راه نمی‌دهند. شورای نگهبان- و حتی اصول‌گرایان سنتی چون باهنر/عسگراولادی/ توکلی/ - بارها و بارها رسماً اعلام کرده‌اند که محکومیت سران فتنه و تمیز خود از آنها، شرط شرکت اصلاح طلبان میانه رو در انتخابات آینده است.

اما نزاع زود هنگام با تیم احمدی نژاد و پروژه‌ی حذف آنان از ساختار سیاسی، گروهی از اصلاح طلبان را به مذاکرات هاشمی رفسنجانی با رهبری امیدوار کرده است. ممکن است رهبری که اینک می‌خواهد مسئله‌ی احمدی نژاد را با کمترین هزینه حل کند، راهی/روزنه‌ای به روی اصلاح طلبان بگشاید. اما معلوم نیست که آیت الله خامنه‌ای که آن همه هزینه بابت حذف اصلاح طلبان پرداخت کرد، به کدام دلیل باید مجدداً آنها را به ساختار سیاسی راه دهد؟ مگر آن که کسی مدعی شود که رهبری برای به پای صندوق کشاندن مردم به شرکت اصلاح طلبان در انتخابات نیازمند است. این مدعا نیازمند دلیل است. ولی فقیه فردی کاملاً تابع خود را جایگزین احمدی نژاد خواهد کرد. آیت الله خامنه‌ای فردی ناشناخته نیست، به شیوه‌ی زمامداری او در ۲۲ سال گذشته بنگرید، سمت و سوی جهت گیری آینده اش را در خواهید یافت.

سوم- اصلاح طلبی خمینی محور

سید محمد خاتمی پرچمدار این نوع اصلاح طلبی است. وی تاکنون چندین بار مطالباتی به شرح زیر طرح کرده است: آینده منوط به آزادی فعالیت کلیه‌ی احزاب اصلاح طلب، آزادی زندانیان سیاسی و "انتخابات آزاد و سالم و فراگیر"(عدم حذف اصلاح طلبان به وسیله‌ی نظارت استصوابی، عدم دخالت نیروهای نظامی و امنیتی در انتخابات، برگزاری انتخابات توسط معتمدان واقعی مردم متشکل از همه‌ی طیف ها و گرایش ها، حضور نمایندگان نامزدها در همه‌ی مراحل انتخابات).

نزاع زود هنگام با تیم احمدی نژاد و پروژه‌ی حذف آنان از ساختار سیاسی، گروهی از اصلاح طلبان را به مذاکرات هاشمی رفسنجانی با رهبری امیدوار کرده است. ممکن است رهبری که اینک می‌خواهد مسئله‌ی احمدی نژاد را با کمترین هزینه حل کند، راهی/روزنه‌ای به روی اصلاح طلبان بگشاید. اما معلوم نیست که آیت الله خامنه‌ای که آن همه هزینه بابت حذف اصلاح طلبان پرداخت کرد، به کدام دلیل باید مجدداً آنها را به ساختار سیاسی راه دهد؟

این رویکرد، با رویکرد آیت الله خامنه‌ای تفاوت دارد. هر دو مطالباتی دارند. اما تجربه‌ی دو دهه‌ی گذشته یک رویه را نشان می‌دهد: آیت الله خامنه‌ای روی حرفش ایستاده و حاضر به عقب نشینی نیست، اما محمد خاتمی معمولاً مطالبات خود را نادیده گرفته و پس از عقب نشینی مدعی می‌شود که دیگران معنای آن را بد فهمیده‌اند.

ولی مفاد مطالبات خاتمی چیست؟ خاتمی در حال آرمانی سازی دوران ماقبل ۲۲ خرداد ۸۸ است. پرسش این است: اگر آن دوران مطلوب بود/هست، چرا کارهایی صورت گرفت که همه‌ی آنها از دست برود؟ پاسخ خاتمی این است: کارهایی که صورت گرفت ربطی به من نداشت و من بسیاری از اقدامات صورت گرفته را قبول نداشتم/ندارم. هدف من برکناری احمدی نژاد بود، نه رهبری. هدف ما پیروزی اصلاح طلبان، گرفتن قوه‌ی مجریه و انجام اصلاحات در چارچوب قانون اساسی بود و هست.

خاتمی می‌تواند از زیر بار مدعای تقلب در انتخابات، تظاهرات خیابانی، شعارهای ساختار شکن، بسیج اجتماعی، اهانت به رهبری شانه خالی کند، ولی وقتی وی جهت کاندیداتوری به نزد رهبری رفت، آیت الله خامنه‌ای دوستانه به وی گفت که به صلاح او و نظام نیست که دوباره کاندیدا شود. اما خاتمی کاندیدا شد و با آمدن موسوی رفت. بعید است خاتمی معنای نظر مشورتی/دوستانه‌ی رهبری را نفهمیده باشد.

وقتی اصول‌گرایان سنتی می‌گفتند: "اگر شما(اصلاح طلبان) کاندیدا معرفی نکنید، خود ما احمدی نژاد را به زیر خواهیم کشید. اما اگر شما کاندیدایی معرفی کنید، مقام معظم رهبری همه‌ی ما را مجبور می‌کند تا از احمدی نژاد حمایت کنیم"، چرا این خواست پذیرفته نشد تا هم اصلاح طلبان وضع پیشین خود (با همه‌ی امکانات) را حفظ کنند و هم احمدی نژاد از طریق انتخابات برکنار شود؟ مگر اصلاح طلبان در شورای شهر با قالیباف همکاری نکردند و نمی‌کنند؟ آیا نمی‌شد درخواست قالیباف را پذیرفت و از او حمایت کرد؟

فرض کنید که خاتمی موفق شود تا وضعیت را به ماقبل از ۲۲ خرداد ۸۸ بازگرداند. آیا این موفقیت دستاوردی برای حرکت سبز باید به شمار رود؟

اصلاح طلبان برای برکناری احمدی نژاد نیازی به تحریم انتخابات نداشتند، تنها کاری که می‌بایست انجام می‌دادند، عدم معرفی کاندیدا برای ریاست جمهوری بود. در آن صورت، به احتمال زیاد اصول‌گرایان سنتی احمدی نژاد را مرخص می‌کردند و اصلاح طلبان هم در شرایط پیش از انتخابات قرار داشتند (آنچه گفته شد در چارچوب پروژه‌ی "اصلاح طلبی خمینی محور" است، نه پروژه‌ی سبزها و ساختارشکنان).

چهارم- دستاورد یا بازگشت به گذشته

فرض کنید که خاتمی موفق شود تا وضعیت را به ماقبل از ۲۲ خرداد ۸۸ بازگرداند. آیا این موفقیت دستاوردی برای حرکت سبز باید به شمار رود؟

شعار/هدف اولیه‌ی حرکت سبز ابطال انتخابات (رأی من کجاست) بود. حرکت سبز به این هدف دست نیافت. اما آن حرکت پیامدهای ناخواسته‌ای داشت که نمی‌توان نادیده گرفت.

بازگشت به دوران ماقبل انتخابات ریاست جمهوری ۸۸ اگر چه به نظر می‌رسد که نسبت به شرایط به شدت بسته‌ی کنونی چند گام به پیش است، اما آن را نمی‌توان دستاورد حرکت سبز به شمار آورد. مگر می‌شود حرکتی از نقطه‌ای رو به مقصدی (به جلو) آغاز شود، هزاران زندانی، ده‌‌ها کشته، صدها فراری، چندین حزب تعطیل شده، ده‌‌ها رسانه‌ی تعطیل شده، صدها اخراجی از ساختار سیاسی و تعطیل شدن همه فعالیت‌های دانشجویی در دانشگاه‌‌ها هزینه‌ی آن حرکت شود، آن گاه پس از چند سال به همان نقطه‌ی آغازین باز گشته و آن را پیروزی و دستاورد قلمداد کرد؟ بدون همه‌ی این هزینه‌‌ها می‌شد در همان جا باقی ماند

مسئله، مسئله‌ی مقام مادام العمری است که مطابق میل خودسرانه حکومت می‌کند. انقلاب ۵۷ علیه مقام مادام العمری بود، نه آن که بر قدرت مقام مادام العمری بیفزاید.

چهارم- حدس ها و ابطال ها

سیاست- مانند شعر و متون مقدس- عرصه‌ی ابهام و ایهام نیست. در سیاست باید مواضع روشن و دقیق اتخاذ کرد تا حداقل اعضای حزب/جبهه‌ی خودی تکلیفشان را بدانند که چیست. نمی‌توان با سخنانی که ده‌‌ها تأویل بر می‌دارد، امکان داد تا هرکس برداشت مطلوب خاص خود را داشته باشد و در نهایت از همه‌ی آنها شانه خالی کرد. در طرح‌های دوقل و(اختیارات ریاست جمهوری و قانون انتخابات) برداشت همگانی این بود که اگر آنها پذیرفته نشوند، خاتمی کناره گیری(استعفا) خواهد کرد، اما وقتی شورای نگهبان آنها را رد کرد، خاتمی مدعی شد که دیگران حرف او را بد فهمیده بودند.

مسئله، مسئله‌ی مقام مادام العمری است که مطابق میل خودسرانه حکومت می‌کند. انقلاب ۵۷ علیه مقام مادام العمری بود، نه آن که بر قدرت مقام مادام العمری بیفزاید.

مسئله این است: مطالبات سه گانه‌ای که خاتمی مطرح می‌کند، مطالبات صرف هستند یا شرط شرکت در انتخابات؟ برای روشن شدن موضوع حدس‌های زیر را در نظر بگیرید:

الف- اگر رژیم کلیه یا اکثر زندانیان سیاسی را آزاد نکرد، آیا در این صورت خاتمی و "اصلاح طلبی خمینی محور" در انتخابات مجلس شورای اسلامی شرکت نخواهد کرد؟

ب- اگر موسوی و کروبی از حصر در نیایند، آیا خاتمی و "اصلاح طلبی خمینی محور" در انتخابات شرکت خواهند کرد؟

ج- اگر رژیم به احزاب تعطیل شده (جبهه‌ی مشارکت اسلامی و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، نهضت آزادی) و حزب اعتماد ملی مهدی کروبی اجازه‌ی فعالیت مجدد ندهد، آیا در این صورت خاتمی و جریان "اصلاح طلبی خمینی محور" در انتخابات شرکت نخواهد کرد؟

د- اگر چهره‌‌های شاخص اصلاح طلبی- مانند انتخابات مجلس هفتم و هشتم- رد صلاحیت شوند، آیا در چنین حالتی خاتمی و "اصلاح طلبی خمینی محور" در انتخابات شرکت نخواهد کرد؟

ه- اگر نهادهای نظامی و امنیتی- همچون تمامی انتخابات گذشته- در فرایند انتخابات نقش فعال داشته باشند، آیا در چنین حالتی خاتمی و "اصلاح طلبی خمینی محور" در انتخابات شرکت نخواهد کرد؟

یک چیز روشن است، هیچ یک از مدافعان خاتمی نمی‌توانند قاطعانه بگویند در صورت وقوع یک یا دو یا سه یا چهار یا پنج فرض بالا، خاتمی و "اصلاح طلبی خمینی محور" در انتخابات آینده شرکت نخواهند کرد. به عنوان مثال، فرض کنید رهبری نظام به اقلیت فعلی مجلس به ریاست خواهر زاده‌ی خاتمی- و افرادی در همین ردیف- اجازه‌ی کاندیداتوری دهد. آیا خاتمی همچون انتخابات مجلس هفتم و هشتم مجدداً- با این توجیه که جمهوری اسلامی بدیلی جز خشونت و وابستگی به آمریکا و جهان غرب ندارد- مجدداً همه را به شرکت در انتخابات دعوت نخواهد کرد؟

خاتمی چنان سخن می‌گوید که دیگران سخنان او را "شرایط" شرکت اصلاح طلبان در انتخابات می‌فهمند/می فهمانند. پرسش این است: مگر خاتمی خود قادر نیست به صراحت بگوید "اینها شرایط سه گانه‌ی اصلاح طلبان برای شرکت در انتخابات است و در صورتی که این شرایط محقق نشود، ما در انتخابات شرکت نخواهیم کرد"؟

آیا شرایطی وجود دارد که تحت آن شرایط خاتمی در انتخابات شرکت نکند؟ آن شرایط چیست؟

اما خاتمی این گونه سخن نخواهد گفت تا راه را به روی خود نبندد. اگر هیچ یک از این شرایط محقق نشد و او در انتخابات شرکت کرد، هیچ کس نمی‌تواند به او بگوید پس شرایط ات چه شد؟ پاسخ او چنین خواهد بود: آنها مطالبات ما بود، نه شرایط شرکت در انتخابات. مواضع علنی خاتمی نشان دهنده‌ی آن است که او دلبسته‌ی "جمهوری اسلامی" و "امام راحل" است. به همین دلیل نمی‌تواند وارد طرح‌هایی شود که به مهمترین دستاورد آیت الله خمینی صدمه وارد سازد. تحت هر شرایطی، او مدافع نظام خواهد بود، ضمن آن که کوشش خواهد کرد تا امور مطابق قانون اساسی اصلاح شود.

مطالبات سه گانه‌ای که خاتمی مطرح می‌کند، مطالبات صرف هستند یا شرط شرکت در انتخابات؟

پنجم- سودای محال

سبزها و دیگر مخالفان نیازمند تأیید وقوع تقلب گسترده در انتخابات از سوی خاتمی نیستند. اما اگر خاتمی به دنبال دعوت مردم به شرکت در انتخابات باشد، این بار مسئولیت دشواری را برعهده گرفته است. برای اینکه این مدعا که شرکت اکثریت مردم مانع تقلب تأثیرگذار خواهد شد، ابطال شده است. حداقل مدعای میر حسین موسوی و مهدی کروبی این است که در انتخاباتی که حدود ۸۵ درصد مردم شرکت کرده‌اند، "تقلب تأثیرگذار" صورت گرفته است. رژیم همان رژیم است و زمامداران تصمیم گیرش (خصوصاً شورای نگهبان) هم همان زمامداران‌اند. خاتمی که هیچ امیدی به تغییر قانون انتخابات ندارد، به قانون انتخابات فعلی تن داده و از آزادی انتخابات در چارچوب آن حرف می‌زند. خاتمی وظیفه‌ای محال برعهده گرفته است. وظیفه‌ی محال اثبات "عدم تقلب در انتخابات آینده". بدون این تضمین، رأی دادن چه معنایی خواهد داشت؟ او چگونه می‌تواند مردم را قانع نماید که در انتخابات تقلب تأثیرگذار صورت نخواهد گرفت؟

ششم- دیدار با رهبری

گفت و گوی مخالفان با زمامداران سیاسی نظام خودکامه نه تنها خیانت نیست، که شرط گذار مسالمت آمیز به دموکراسی است. خاتمی برای مذاکره‌ی با آیت الله خامنه‌ای منتظر مجوز سبزها یا دیگر مخالفان نیست. او طی دو سال گذشته بارها در این خصوص اقدام کرده، اما آیت الله خامنه‌ای به او وقت ملاقات نداده است. پس سبزها و مخالفان مانع گفت و گو نیستند و نمی‌توانند باشند. رهبری نظام که شرایطش (موضع گیری آشکار و صریح علیه فتنه و موسوی و کروبی) تاکنون محقق نشده، مانع گفت و گو است. او مخالفان را "فتنه" ای بیش به شمار نمی‌آورد که با تدبیر حکیمانه و اسطوره‌ای حل شد و رفت.

خاتمی وظیفه‌ای محال برعهده گرفته است. وظیفه‌ی محال اثبات "عدم تقلب در انتخابات آینده". بدون این تضمین، رأی دادن چه معنایی خواهد داشت؟ او چگونه می‌تواند مردم را قانع نماید که در انتخابات تقلب تأثیرگذار صورت نخواهد گرفت؟

در فرایندهای گذار به دموکراسی، گفت و گو وقتی صورت می‌گیرد که مخالفان از طریق بسیج اجتماعی و نافرمانی مدنی ساز و کار نظام را مختل کرده‌اند و زمامداران حاکم راهی جز مذاکره و سازش در پیش ندارند. اگر مردم از طریق سازمان یابی و بسیج اجتماعی قادر به ایجاد موازنه‌ی قوا نشوند، مذاکره‌ای صورت نخواهد گرفت و اگر بگیرد، نتیجه‌ای به حال گذار مسالمت آمیز به دموکراسی نخواهد داشت.

با این همه، اهانت به خاتمی، تهمت زدن بدو، عملی غیراخلاقی و به زیان فرایند گذار به دموکراسی است. خاتمی هر پروژه‌ای داشته باشد و هر هدفی را دنبال کند، اعمال اش پیامدهای ناخواسته‌ای دارد که می‌‌تواند "فرصت آفرین و "فرصت سوز" باشد. اگر این امکان برای او فراهم شد تا با رهبری دیدار و مذاکره کند، مذاکره اش ناصواب نخواهد بود.

هفتم- "رأی من کجاست"

مهمترین شعار حرکت سبز در هفته‌‌های اولیه، "رأی من کجاست"، بود. اگر این شعار بخواهد محتوا و معنایی داشته باشد، با "تقلب" سازگار نیست. نظام سیاسی برساخته‌ی خداوند نیست، شهروندان با آرای خود این نظام را بر می‌سازند. اگر نظام سیاسی واقعاً محصول آرای مردم نباشد، نظام آنان نخواهد بود. رأی مردم، در انتخابات رقابتی/آزاد/منصفانه/موثر "جا"ی خود را پیدا خواهد کرد.

انتخابات موثر، انتخاباتی است که به "انتقال قدرت" از زمامداران حاکم به مخالفان پیروز در انتخابات منتهی می‌شود. انتخابات آزاد مهمترین خواست جنبش‌های دموکراسی خواهی در فرایند گذار به دموکراسی است. اما چنان انتخاباتی، انتخاباتی است برای "انتقال قدرت" از زمامداران خودکامه به مخالفان دموکرات. در این فرایند، همه- از جمله زمامداران خودکامه- مشارکت دارند. ولی اگر مخالفان پیروز شوند، انتقال قدرت صورت خواهد گرفت.