پریسا کاکایی

خودارضایی، کشف دوباره تن

Maryam — Mon, 26 Dec 2011 14:24:08 +0000

پریسا کاکایی

پریسا کاکایی- آیا خودارضایی یک بیماری است؟ گناه محسوب می‌شود یا نشانی از انحطاط اخلاقی است؟ چند درصد از مردم خودارضایی می‌کنند؟ آیا ازدواج درمان خودارضایی است؟ جامعه این عمل را چگونه قضاوت می‌کند؟

بیشتر مردم کم‌و‌بیش، لمس بدن و مفهوم خودارضایی را تجربه کرده‌اند. آن‌ها با تحریک آگاهانه یا ناآگاهانه آلت جنسی به لذت جنسی و همچنین ارگاسم یا انزال دست می‌یابند و‌ گاه با احساس آمیخته به گناه و شرم ناشی از آموزه‌های فرهنگی، اجتماعی و دینی باز به تکرار آن می‌پردازند یا آن را ترک می‌کنند. برخی اما آگاهانه و مطمئن‌تر، از وسایل جنسی (sex toys) کمک می‌گیرند. یعنی امکانات نوین را برای تجربه یک لذت جنسی به کار می‌گیرند.

شکل عمل یا وسیله هرچه هست، خودارضایی بیشتر در غیاب شریک جنسی اتفاق می‌افتد، اما این یک قاعده ثابت نیست و می‌تواند بخشی از تنوع ارتباط جنسی دو فرد نیز باشد. خلاصه آنکه، خودارضایی تنها به افرادی که تنها هستند تعلق ندارد بلکه روشی برای دستیابی به لذت جنسی است که در میان زن و مرد، مجرد و متاهل، همجنس‌گرا و دیگرجنس‌گرا و پیر و جوان طرفداران خود را دارد.

استدلال‌های موافق و مخالف

همیشه بحث‌های زیادی در مورد خودارضایی مطرح بوده است و بسیاری در جهت تقبیح این عمل، آن را عامل مشکلات روانی و فیزیکی دانسته‌اند. از سوی دیگر، این مباحث، واکنش محققان و متخصصان امور جنسی، همچنین بهداشتی و پزشکی را نیز با خود به همراه داشته است. موافقان خودارضایی، نقدهای موجود را بیشتر اخلاقی و مذهبی دانسته‌اند و منبع علمی و اثبات شده‌ای برای آن‌ها قائل نیستند. به‌طور مثال حامیان استدلال‌های مبنی بر لرزش دست ناشی از خودارضایی، کبودی زیر چشم، امکان ناتوانی جنسی در آینده و مسائلی از این دست، تاکنون برای اثبات مدعای خود هیچ تحقیق علمی مبتنی بر آمار و بررسی گروهی از افراد در بازه زمانی مشخص ارائه نداده‌اند و تنها به روایات، احادیث و توصیه‌های مذهبی به عنوان منابع معتبر، بسنده می‌کنند.

دیدگاه مذهبی، خودارضایی را یک عادت بد آلوده به پنداری نادرست معرفی می‌کند که بر اثر آن فرد، دچار مشکلات جدی خواهد شد. این رویکرد، خودداری را به جوانان توصیه کرده است و از آن‌ها می‌خواهد خود را در معرض تصاویر، فیلم‌ها، اشخاص و عوامل تحریک‌کننده جنسی قرار ندهند تا بر اثر آن، افکار و امیال‌شان تحریک نشود. آنان را همچنین به ازدواج تشویق می‌کنند تا برای ارضای غرایزشان دست به اعمال شیطانی نزنند و با همسر خود همبستر شوند. بر اساس باور مخالفان خودارضایی، عدم باروری زنان یکی از نتایج این عمل محسوب می‌شود. در عین حال کسانی که به خودارضایی مبادرت می‌ورزند دچار احساس شرم، عدم اعتماد به نفس، گناه و خودکم‌بینی خواهند شد. همچنین بر همین اساس، خودارضایی موجب تحلیل انرژی و احساس ضعف می‌شود و حتی در زیبایی چهره نیز تاثیر می‌گذارد. کاهش قدرت حافظه، عدم تمایل به جنس مخالف، اختلال در سیستم عصبی و مرگ تدریجی سلول‌های عصبی ازجمله عوارض دیگری هستند که برای خودارضایی بر شمرده شده‌اند.

در مقابل، متخصصان ارتباط جنسی، روان‌شناسان و پزشکان، عملکرد خودارضایی را همانند سکس با یک فرد دیگر دانسته‌اند و کارکرد متفاوت و خاصی را برای آن تعریف نمی‌کنند. آن‌ها این عمل را بخشی از فعالیت جنسی دانسته‌اند و در مواردی، موجب دستیابی به سلامت و شناخت رابطه جنسی تلقی می‌کنند. خودارضایی به باور موافقان آن، کشف عملکرد جنسی هر فرد توسط خود اوست که می‌تواند در یافتن نقاط حساس و تحریک‌کننده موثر باشد و کیفیت ارتباط جنسی با یک فرد دیگر را افزایش دهد.

خودارضایی برای زنان، مزایایی بیش از لذت جنسی در بردارد. دکتر ناکتون، مدیر مرکز متخصصان اورولوژی برای سلامت جنسی واقع در سنت لوئیس، خودارضایی را یکی از روش‌های فعال‌سازی راه‌های عصبی مسئول تولید ترشح واژنی یا‌‌ همان لوبریکنت‌ها معرفی می‌کند

اگرچه مخالفان خودارضایی، میل جنسی را امری وابسته به محرک‌های محیطی قلمداد کرده که البته این محرک‌ها در جای خود موثر هستند، اما توصیه خاصی برای پذیرش غریزه جنسی به عنوان یک نیاز ذاتی در فرد نداشته است و ارضای آن را به ازدواج موکول می‌کنند. در حالی که سرکوب جنسی، خود یکی از عواملی است که می‌تواند به تنش‌های رفتاری یک انسان در زندگی فردی و اجتماعی منجر شود. همچنین بر اساس استدلال موافقان، احساسات منفی که به خودارضایی نسبت داده می‌شوند ناشی از خود عمل نیستند بلکه محصول باورهای فرهنگی، سنتی و مذهبی جامعه هستند که فرد را برای داشتن نیاز جنسی و ارضای آن مورد سرزنش و بازخواست قرار می‌دهند. این در حالی است که خودارضایی نیز مانند ارتباط جنسی، بخش خصوصی و تصمیم فردی زندگی هر انسان است که هیچ جامعه یا دین و باوری حق دخالت در آن را ندارد. ترس از قضاوت‌های اجتماعی، احساس شرم و انزوا را در فرد افزایش می‌دهد و او را در مورد خودارضایی دچار تناقض‌های اخلاقی، روانی و مذهبی می‌کند.

نکته مهم دیگر، توصیه برخی از متخصصان ارتباط جنسی و روان‌شناسان به مراجعان‌شان در رابطه با تجربه خودارضایی است. در برخی موارد مانند انزال زودرس مردان، دیرارضایی زنان، خشکی واژن و عدم وجود شریک جنسی، این متخصصان، خودارضایی را به عنوان یک تمرین و همچنین درمان مقطعی معرفی می‌کنند.

زنان و خودارضایی

با توجه به نبود آمار دقیق در مورد افرادی که در ایران خودارضایی می‌کنند، تنها می‌توان با نگاهی به آمار سایر کشور‌ها مانند "تحقیق زندگی اجتماعی و سلامت ملی آمریکا"این برداشت کلی را داشت که زنان کمتر از مردان خودارضایی می‌کنند. افسانه‌های موجود در تقبیح خودارضایی و شرح مضرات آن در مورد زنان گاه بیشتر و نگران کننده‌تر است. عدم توانایی بارداری، ضعف مدام، از دست دادن زیبایی، ناتوان شدن در ارتباط با مردان، از دست دادن توانایی جنسی به مرور زمان و آسیب پرده بکارت از جمله مضرات خودارضایی برای زنان شمرده شده‌اند.

همان‌طور که پیشتر نیز مطرح شد بسیاری از ادعاهای فوق به ویژه در مورد زنان، بی‌اساس هستند و قابل اثبات نیستند، اما مسئله‌ای که بسیار مطرح می‌شود و برخی از دختران مجرد و باکره نیز از آن واهمه دارند، از دست دادن پرده بکارت است. در حالی که خودارضایی الزاماً به معنای ورود یک شیئی خارجی یا انگشت به داخل واژن نیست بلکه می‌تواند با تحریک اندام خارجی جنسی به ویژه کلیتوریس صورت بگیرد و به لذت جنسی منجر شود. در این صورت هیچ اتفاقی برای پرده بکارت نخواهد افتاد. از جهت دیگر، خودارضایی به عنوان یک گزینه در شرایطی که احتمال انتقال بیماری‌های مقاربتی یا بارداری وجود دارد، می‌تواند کاملاً امن و بی‌خطر باشد.

فراموش نکنیم که خودارضایی برای زنان، مزایایی بیش از لذت جنسی در بردارد. دکتر ناکتون، مدیر مرکز متخصصان اورولوژی برای سلامت جنسی واقع در سنت لوئیس، خودارضایی را یکی از روش‌های فعال‌سازی راه‌های عصبی مسئول تولید ترشح واژنی یا‌‌ همان لوبریکنت‌ها معرفی می‌کند.این امر در مورد زنانی که به دلایلی چون بالا رفتن سن دچار تغییرات هورمونی شده‌اند یا بر اثر درمان‌های شیمیایی بیماری‌هایی چون سرطان و همچنین عدم وجود شریک جنسی خشکی واژن را تجربه می‌کنند می‌تواند موثر واقع شود و به نرم شدن واژن کمک کند.

در مجموع، خودارضایی برای زنان، راهی برای کشف زنانگی است. مدت زمان، شکل تحریک و ارضای جنسی زنان با مردان متفاوت است و تنها به اندام جنسی محدود نمی‌شود. خودارضایی، به نوعی کشف جغرافیای تن است که طی آن نقاط حساس و تحریک‌کننده توسط خود زن یافت می‌شود و می‌تواند با شریک جنسی به اشتراک گذاشته شود. این عمل، بخشی از سلامت جنسی است که می‌توان بدون استرس، نگرانی زمان، تظاهر به ارضا شدن و به عنوان یک گزینه از آن لذت برد.

خطوط قرمز

اگرچه خودارضایی بخشی از عملکرد جنسی محسوب می‌شود، اما باید توجه داشت اگر مانند هر رفتار دیگر به صورت افراطی در پیش گرفته شود و به هر شکلی زندگی فردی، اجتماعی، شغلی و تحصیلی فرد را دچار اختلال کند، اگر تبدیل به یک عادت شود که نپرداختن به آن موجب استرس در فرد شود و یا به عنوان جایگزین ارتباط جنسی با شریک جنسی در پیش گرفته شود، می‌توان به عنوان یک اختلال به آن نگاه کرد. فراموش نشود افراد متاهل و کسانی که شریک جنسی دارند نیز به خودارضایی اقدام می‌ورزند، اما این به معنای جایگزین شدن نیست بلکه بخشی از زندگی جنسی فرد را تشکیل می‌دهد.

نخستین تجربه‌ جنسی، لذتی که به کابوس بدل می‌شود

Maryam — Mon, 16 May 2011 11:02:29 +0000

پریسا کاکایی

پریسا کاکایی- آیا نخستین رابطه جنسی‌تان را به خاطر می‌آورید؟ اغلب کسانی که با آنها در این مورد گفت‌وگو کرده‌ام، می‌گویند پیش از آن، همه چیز در مورد این رابطه یک تصویر مبهم بود. ‌‌گاه بنا بر امکانات موجود، دیدن صحنه‌هایی از این دست در پاره‌ای فیلم‌ها ممکن می‌شد. در آن فیلم‌ها همیشه مردی با اندامی ورزیده و جذاب حضور داشت که زنی را به‌‌‌ همان اندازه دلپسند، در مدت کوتاهی به اوج لذتی می‌رساند که تنها حالت و صدای آن زن گواه چنین اوجی بود. لذتی ناشناخته و دنیایی که بسیار دور به نظر می‌آمد؛ دنیایی که اغلب پیش از تصور کردن آن، لباس بلند و سفید عروسی و خانه‌ای برای ابد، پیش رویت قرار می‌گرفت و در ‌‌‌نهایت نیز آن شب که هزاران افسانه در موردش گفته و شنیده شده صحنه پایانی را شکل می‌داد.

دوران دبیرستان و دانشگاه بهترین زمان به اشتراک گذاشتن دانسته‌ها و ندانسته‌ها درباره این دنیای ناشناخته است. زمان گفتن از شنیده‌ها و دیده‌های مخفیانه و آشکارا؛ زمانی که تفکرات زنانه کم‌کم عمیق‌تر شده و افسانه‌ها سینه به سینه نقل می‌شوند و زبان به زبان می‌چرخند. از‌‌‌ همان زمان است که به مرور، ‌برخی تصمیم می‌گیرند قدم به دنیای ناشناخته بگذارند و برخی هم صبر و انتظاری طولانی و شاید کوتاه برای آن روز موعود پیشه می‌کنند.

«من به خاطر مطالعات زیادی که در زمینه رابطه جنسی داشته‌ام، اطلاعات خوبی در این مورد به دست آورده‌ام. با این حال از آنجایی که هیچوقت هیچ کس به طور روشن و واضح در مورد اولین تجربه جنسی خود صحبتی نمی‌کند، اولین شب آمیزش جنسی در نظر دختران ایرانی تقریباً چیزی بسیار دلهره‌آور و ترسناک است، اکثراً در توضیح آن می‌گویند: خیلی درد داشت و به نظر می‌رسد تعداد کسانی که از اولین آمیزش جنسی خود لذت برده یا حتی درد نکشیده‌اند بسیار اندک است، پرس و جو در این زمینه ترس را بیشتر می‌کند. مشکل دیگر هم بی‌تجربگی مردان است. اگر نگوییم همه، اما بسیاری از مردان جامعه ما کاملاً بی‌تجربه‌اند و این مشکل را دوچندان می‌کند. بر اساس مطالعاتی که در فروم‌های ایرانی داشتم، مشکل ترس به همراه بی‌تجربگی زوجین باعث شده برخی زنان تا دو یا سه سال پس ازازدواج همچنان باکره بمانند و گاهی هم کار به جراحی بکشد. خود من به شخصه از همین حالا از آن شب می‌ترسم.»

تجربه‌ای دیرهنگام
تصمیم گیری درباره این مسئله بسیار شخصی، در جوامعی مثل ایران بسیار دشوار است. از یک سو ترس از «اجتماع» و «خانواده» و همچنین قضاوت‌‌ها و برخوردهای آن‌ها و احتمال طرد شدن و از سوی دیگر هراس از دست دادن امکان ازدواج، از نخستین عوامل موثر در تصمیم‌گیری در این زمینه هستند. ناشناخته بودن روابط جنسی به ویژه در عمل برای بسیاری از دختران ایرانی، عدم شناخت کافی از بدن یا مفهومی به نام پرده بکارت، ترس از تجربه دردی ناآشنا، احتمال بارداری و مسائلی از این دست نیز از دیگر موارد بازدارنده‌اند.

«وقتی می‌خواهی شروع کنی به نوشتن، مسئله دیگر تنها از آن لحظه سخن گفتن نیست. باید از روزهای دیگری هم که می‌خواستی خودت را برای این کار آماده کنی سخن گفت. از آماده شدن برای گذر از تابو. برای خیلی از زنان این اتفاق به راحتی پیش می‌آید و برای بعضی‌ها نه. بسیاری از دختران نمی‌فهمند چه شد و در یک لحظه بی‌خبری، گیجی در نوازش و عشق و... از این مرحله گذر می‌کنند. من که در سنی متفاوت با دیگر دختران، در سنی که باید مادری را تجربه می‌کردم از این مرز گذشتم، آن هم نه با همسرم بلکه با یک دوست، هنوزبرای گذر از این تابوی بسیار ترس‌آلود دارم.»

آگاهی جنسی
پرسش‌های جنسی بی‌جواب مخصوص دوران کودکی و ‌‌گاه مواجه شدن زودهنگام با مسائل جنسی تغییرات و تجربه‌هایی هستند که بخشی از بلوغ جنسی انسان‌ها را تشکیل می‌دهند و میل به تجربه را ناگریز می‌کنند. تجربه عاشقانه‌های ساده خاص دوران نوجوانی و احساس تغییرات فیزیکی و روانی در برخورد با جنس دیگر نیز ازجمله عواملی هستند که به گرایشی به نام میل جنسی، صورت واقعی می‌دهند.

رفتن به سوی این تجربه و مرحله‌ای که تصمیم بر عبور از مرز دخترانگی گرفته می‌شود، برای برخی آسان می‌گذرد و برای عده‌ای دیگر لحظه‌ای سرشار از تردید، ترس، درد و در نهایت‌‌ گاه لذت و ‌گاه سرخوردگی است. این تجربه شاید به شمار زن‌ها و مرد‌ها، متفاوت باشد. می‌تواند با فردی باشد که بعد‌ها زندگی مشترکی با او آغاز می‌شود؛ می‌تواند تنها برای یک ارتباط یک روزه باشد و می‌تواند در یک رابطه جدی اتفاق بیافتد. اما در بسیاری موارد آگاهی و شناخت نسبت به کیفیت رابطه یا بدن هر دو جنس پشتوانه آن نیست.

«اولین بار هیچ از این رابطه نمی‌دانستم. هجده ساله بودم. دوست پسرم ناتوانی جنسی داشت. آلتش برانگیخته نمی‌شد و همانطور شل می‌ماند تا ارضا شود. من حتی نمی‌دانستم که این طبیعی نیست. بعد از چندین ماه تازه به زبان آوردم که هیچ چیز احساس نمی‌کنم... با این حال دو سال با همین آدم، ارتباط جنسی داشتم. پرده بکارتم را هم‌‌‌ همان زمان برداشتم. بی‌هیچ دردی، بی‌هیچ حسی. بار دوم با دوست پسر بعدی‌ام بود که سکس کامل را تجربه کردم. از نظر خودم تنها پرده نیست که ارزش دارد بلکه احساس زن به سکس است که مهم است. به همین دلیل من این رابطه را اولین رابطه جنسی‌ام حساب می‌کنم. اگر بخواهم دوباره این تجربه را داشته باشم و خودم انتخاب کنم، قطعاً شکل دیگری رفتار خواهم کرد؛ به خصوص که حالا خیلی چیز‌ها می‌دانم و ارزشی که برای تنم قائلم با آن زمان بسیار تفاوت دارد. حالا در طول سال‌ها با آگاهی بیشتر و با فکر به سکس، تن و آن‌چه می‌خواهم، توانسته‌ام سکس‌ام را عمیق‌تر کنم و بسیار بیشتر لذت ببرم.»

حذف آموزه‌های غلط
گاه ارتباط جنسی به خصوص در سنین پایین، یک انتخاب مبتنی بر ترس از دست دادن طرف مقابل یا حتی عقب ماندن از گروه همسالان است. احساس تنهایی و تصور امتحان راهی برای حفظ یک رابطه، گاهی در روابط بزرگسالان نیز تکرار می‌شود و زن به جای لذت بردن از رابطه، برای حفظ شوهر و ازدواجش خود را موظف به انجام آن می‌داند؛ چرا که جامعه به او آموخته اگر مردی به سوی زن دیگری رفت مشکل از زن است که نمی‌تواند همسر خود را به اندازه کافی ارضا کند.

«اولین رابطه جنسی‌ام را خوب به یاد می‌آورم. نوزده ساله بودم. تقریبا می‌شود گفت اولین دوست پسر جدی‌ام بود. اصرار داشت که رابطه جنسی داشته باشیم اما من با توجه به محیطی که در آن بزرگ شده بودم این درخواست را رد می‌کردم. تا بالاخره راضی شدم. حتی یک‌بار به خاطر این قضیه رفت و دوباره برگشت. به‌هر حال خودم هم احتمالاً تصمیم به تجربه گرفته بودم. آن موقع فکر می‌کردم آن رابطه را می‌خواهم، البته چون اولین رابطه جدی بود نمی‌شود گفت که خیلی می‌خواستم. چیز جدیدی بود که در حال تجربه کردنش بودم. به بدنم هیچ آگاهی نداشتم. مطلقاً هیچ. حتی از او خواستم که اندام جنسی‌ام را نگاه نکند. از کیفیت و چند و چون رابطه جنسی هم اطلاعی نداشتم و برای اولین‌بار اتفاق افتاد. البته به دلیل محدودیت‌هایی که خودم گذاشته بودم خیلی سطحی و بدون دخول واژینال بود، اما هر دو ارگاسم شدیم. او خیلی بیشتر از من با رابطه جنسی آشنا بود و در مورد آن اطلاعات و تجربیاتی کامل داشت. این اتفاق خیلی در شناخت من از بدنم و از رابطه جنسی تاثیر گذاشت. انگار که برای اولین بار دریچه‌ای به رویم باز شد و حسی را تجربه کردم که خواستنی بود. من به خاطر آموزه‌های غلطی که پیش از آن درباره رابطه جنسی گرفته بودم، اصلاً نمی‌توانستم تصور کنم که چنین رابطه‌ای چقدر می‌تواند خوب باشد. بعد از آن با دوست پسر جدی بعدی هم رابطه جنسی داشتم و با دوست پسر ثابت فعلی تصمیم گرفتم که پرده بکارت نداشته باشم و رابطه جنسی واژینال را تجربه کردم.»

تلخی تجربه ناخواسته
در عین حال‌‌گاه اولین تجربه می‌تواند تنها محصول یک تجاوز باشد.

«چهارده ساله بودم. نسبت به این رابطه آگاهی نداشتم. الان می‌فهمم که شکلی از تجاوز بود. شاید به خاطر کمبود اعتماد به نفسم بود که نجنگیدم و تنها به درد تن دادم. از آن روز سال‌ها می‌گذرد، اما هنوز اشک‌های پانزده سالگی‌ام را به خاطر دارم.»

اما هرچه هست هرکدام از این تجربه‌ها هم بر آینده زندگی جنسی فرد و هم احساس و اعتمادش به جنس دیگر تاثیر خاص خود را خواهند داشت. شاید اگر نوجوانان و جوانان ایرانی به منابع آموزشی رابطه جنسی و همچنین شناخت بدن خود دسترسی بیشتری داشته یا از امکان مشاوره با فردی کار‌شناس، بدون ترس از قضاوت یا احتمال در جریان قرار گرفتن اطرافیان برخوردار باشند این تجربه به گذری آسوده و لذتبخش از مرحله‌ای به مرحله دیگر زندگی تبدیل شود. برای این‌که چنین تجربه‌هایی چه خواسته و چه ناخواسته، تبدیل به یک آسیب اجتماعی و یا شخصیتی نشوند و بحران‌زا نباشند، حضور کار‌شناسان با هدف آگاهی‌رسانی و آموزش به خانواده و جوانان ضروری است. همچنین امکان مشارکت فعال نوجوانان و جوانان در جریان آگاه‌سازی و آموزش به دلیل تاثیر خاصی که گروه همسالان بر یکدیگر دارند می‌تواند نقطه عطفی در تجربه‌ای امن، سالم، دلنشین و لذتبخش نخستین رابطه جنسی باشد.

پی نوشت:
تمامی مطالبی که در گیومه آورده شده‌ به نقل از زنان ایرانی است که تجربه‌های خود از نخستین رابطه جنسی‌شان را در وبلاگ زمانی برای گفتن، با نویسنده به اشتراک گذاشته‌اند. برای اطلاع از مطلب بعدی و مشارکت در نگارش آن لطفا به وبلاگ مراجعه کنید.