https://archive.radiozamaneh.com/taxonomy/term/2815/all fa https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/03/24/25444 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/03/24/25444" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/bijmf9101.jpg?1364165541" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - سال دیگری بر ایران و میراث ایرانی گذشت؛ سالی با رویدادهای متفاوت تلخ و شیرین.</p> <p>سال ۱۳۹۱ سالی بود که ایران توانست دو اثر مهم تاریخ معماری خود را به جهان معرفی کند، اما از سوی دیگر سازمان میراث فرهنگی همچنان دستخوش تغییرات فراوان در سطح مدیریت بود که این امر به&zwnj;خصوص در زمینه باستان&zwnj;شناسی وقفه&zwnj;هایی را در کار پژوهش و تحقیق پیش&zwnj;آورد.</p> <!--break--><!--break--><p>&nbsp;</p> <p>تخریب شدن تعدادی از خانه&zwnj;های قدیمی در تهران و شهرهای دیگر ادامه داشت و خلأ&zwnj;های قانونی و ضعف مدیریتی باعث از دست رفتن برخی از آثار تاریخی شد.&nbsp; همچنین اعتراضاتی به نادیده گرفته شدن نام ایران به عنوان خاستگاه برخی از پدیده&zwnj;های فرهنگی در سطح جهانی و ثبت آن&zwnj;ها به نام کشورهای دیگر از جمله جمهوری آذربایجان صورت گرفت. تعدادی از سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;های ایرانی نیز همچنان در معرض شدید&zwnj;ترین آسیب&zwnj;های طبیعی و انسانی قرار داشتند و هشدارهای فراوانی نسبت به آینده برخی محوطه&zwnj;&zwnj;ها از جمله تنگ چوگان و طاق بستان داده شد. به جز نشست&zwnj;ها، سمینارها و نمایشگاه&zwnj;های متعددی که در ایران و برای معرفی دست&zwnj;آوردهای پژوهشی در زمینه میراث فرهنگی برگزار شد، در سایر کشورها نیز چند نمایشگاه و کنفرانس ایران&zwnj;شناسی انجام&nbsp; و کتاب&zwnj;هایی تحقیقی نیز در این زمینه منتشر شدند.</p> <p>&nbsp;</p> <p><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130324_Heritage_Miras1391_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon_14.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>ثبت جهانی مسجد جامع اصفهان و گنبد قابوس</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>بی&zwnj;شک روز دهم تیرماه سال ۱۳۹۱ روزی بسیار شیرین برای تمام علاقه&zwnj;مندان تاریخ هنر و معماری ایرانی بود. در این روز مسجد جامع اصفهان و برج گنبد قابوس در گلستان در فهرست میراث جهانی سازمان یونسکو به ثبت رسیدند. سی&zwnj;وششمین نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو که در سال ۱۳۹۱ در شهر سن پترزبورگ روسیه برگزار شد، با بررسی پرونده&zwnj;های ارسالی ایران، این دو اثر مهم تاریخی را به عنوان بخشی از میراث بشری ثبت کرد. مسجد جامع اصفهان، برخلاف بسیاری از آثار ارزشمند معماری ایران، تنها بیانگر دست&zwnj;آوردهای خلاقانه سازندگان آن در یک دوره تاریخی خاص نیست.</p> <table align="left" border="0" cellpadding="0" cellspacing="25" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijmf9102.jpg" style="width: 230px; height: 307px;" /></p> <p class="rtecenter"> مسجد جامع اصفهان</p> <p>&nbsp;</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>اهمیت این مسجد در نقش و جایگاه آن در طول یک بازه تاریخی طولانی است که هم بازتابی از تحولات مهم معماری ایرانی است و هم نشان&zwnj;دهنده نقشی که این مکان در فضای شهری، اجتماعی، سیاسی، علمی و فرهنگی شهر اصفهان، و یا حتی اگر فراتر رویم، ایران داشته است. مسجدی که بنای اولیه آن در سده دوم هجری پی&zwnj;افکنده شد، اما با تحولات تاریخی بعدی، مسجد نیز تغییرات زیادی کرد. گنبدهای نظام&zwnj;الملک و سپس تاج&zwnj;الملک نقطه عطفی در تاریخ معماری ایران و شیوه&zwnj;های گنبد&zwnj;سازی هستند. همچنین با مسجد جامع اصفهان، سبک و سیاق معماری چهارایوانی به عنوان یک الگوی ثابت در معماری ایرانی معرفی &zwnj;شد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>گنبد قابوس نیز که در سده چهارم هجری و به دستور قابوس بن وشمگیر ساخته شده است تنها یادگار بر جای مانده از شهر کهن جرجان است. این برج آرامگاه ۵۳ متری آجری نشانه&zwnj;ای است از تبادلات فرهنگی میان آسیای مرکزی و فلات ایران و شاهدی است بر پیشرفت چشمگیر ریاضیات و مهندسی در سده چهارم پس از اسلام در ایران.</p> <p>&nbsp;</p> <p>با ثبت مسجد جامع اصفهان و برج گنبد قابوس تعداد پرونده&zwnj;های ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو به پانزده رسید. گرچه برخی از این پرونده&zwnj;ها، مانند پرونده باغ&zwnj;ایرانی و مجموعه کلیساهای ارامنه، خود شامل چندین اثر هستند.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>&laquo;قالی&zwnj;شویان&raquo; در میان آیین&zwnj;های جهانی</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>در سال ۱۳۹۱ ایران همچنین توانست یکی از آیین&zwnj;های مذهبی و مردمی خود را در فهرست میراث ناملموس یونسکو ثبت کند. میراث ناملموس به آیین&zwnj;ها، سنت&zwnj;ها، اعتقادات، دانش&zwnj;های سنتی، رقص و موسیقی و آواز و هر پدیده فرهنگی دیگری که از نسلی به نسل دیگر منتقل شده اطلاق می&zwnj;شود. اصطلاح میراث ناملموس در برابر میراث ملموس مانند آثار معماری یا هنری به کار می&zwnj;رود.</p> <p>&nbsp;</p> <p>آیین قالی&zwnj;شویان که هر سال در مهرماه در منطقه مشهد اردهال در نزدیکی کاشان برگزار می&zwnj;شود، آیینی مذهبی است به یادبود کشته&zwnj;شدن سلطان علی بن محمد باقر. در این آیین مردم یک قالی را که معتقدند در تابوت امام&zwnj;زاده بوده و به خون او آغشته شده بر دوش گرفته و برای شستن به سمت چشمه می&zwnj;برند. گروهی دیگر نیز با در دست داشتن چوب&zwnj;های بلند به مقابله با دشمنان این امام&zwnj;زاده می&zwnj;پردازند. برخی احتمال درآمیختن آیین&zwnj;های پیش از اسلام از جمله آیین مهرگان و جشن آبریزان را با این آیین نیز مطرح کرده&zwnj;اند.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>اعتراض به ثبت ساز تار از سوی جمهوری آذربایجان</strong></p> <p>&nbsp;</p> <table align="right" border="0" cellpadding="0" cellspacing="25" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijmf9103.jpg" style="width: 230px; height: 307px;" /></p> <p class="rtecenter">گنبد قابوس</p> <p>&nbsp;</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>با اینکه ایران در سال ۱۳۹۱ یکی از آیین&zwnj;های خود را در فهرست میراث ناملموس یونسکو به ثبت رساند، اما ثبت ساز تار از سوی جمهوری آذربایجان در فهرست یونسکو بدون اشاره به نام ایران، مورد اعتراض بسیاری از اهالی فرهنگ و موسیقی در ایران قرار گرفت. معترضان سازمان میراث فرهنگی را به دلیل عدم جلوگیری از ثبت ساز تار به تنهایی توسط جمهوری آذربایجان مورد انتقاد قرار دادند. در معاهدات یونسکو امکان ثبت مشترک پدیده&zwnj;ها یا آثار فرهنگی که میان دو یا چند کشور مشترک است وجود دارد. به عنوان مثال، پیش از این مراسم نوروز به عنوان میراث مشترک میان ایران، آذربایجان، هند، ترکیه، پاکستان و قرقیزستان ثبت شده بود. سازمان میراث فرهنگی در پاسخ به این اعتراض&zwnj;ها اعلام کرد که باید ثبت تار از سوی آذربایجان را با عشق پذیرفت زیرا نشانه&zwnj;ای است از گسترش و تعامل فرهنگ ایران با دیگر فرهنگ&zwnj;ها. با این&zwnj;حال پاسخ این سازمان برای منتقدان قانع&zwnj;کننده نبود.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>کتاب&zwnj;های ایران&zwnj;شناسی</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>در سال ۱۳۹۱ کتاب&zwnj;های مختلفی چه در ایران و چه در کشورهای دیگر در زمینه ایران&zwnj;شناسی و تاریخ ایران و همچنین نگهداری و حفاظت از آثار فرهنگی منتشر شد، کتاب&zwnj;هایی که فراهم کردن فهرستی از آن&zwnj;ها و یا معرفی&zwnj;کردن تأثیرگذار&zwnj;ترین آن&zwnj;ها کاری است دشوار. با این&zwnj;حال برای آشنا شدن با بخشی از کتاب&zwnj;های منتشر شده در این سال، به چند نمونه از آن&zwnj;ها اشاره &zwnj;می&zwnj;کنیم:</p> <p>&nbsp;</p> <p>در کتاب &laquo;سفال دوره نوسنگی در فلات مرکزی ایران&raquo; نوشته صادق ملک شهمیرزادی و چاپ انتشارات سمت، با زبانی ساده و علمی در مورد شاخص&zwnj;ترین نمونه&zwnj;های سفال از مناطق فلات مرکزی ایران بحث می&zwnj;شود. &laquo;آغاز و انجام در متون پهلوی اوستایی&raquo; تدوین مینا کامبین و چاپ انتشارات زرین و سیمین نیز کتابی است تحقیقی بر اساس دست&zwnj;نوشته&zwnj;های موجود در گنجینه دست&zwnj;نویس&zwnj;های پهلوی و پژوهش&zwnj;های ایرانی. این کتاب تأثیرپذیری متقابل دست&zwnj;نویس&zwnj;های اوستایی و پهلوی را با نسخه&zwnj;های فارسی پس از اسلام و تغییراتی که در طول زمان در نگارش و متن آن&zwnj;ها ایجاد شده مورد بررسی قرار می&zwnj;دهد. &laquo;مرمت شهری در بافت&zwnj;های تاریخی ایران&raquo; تألیف پیروز حناچی و از انتشارات دانشگاه تهران نیز از کتاب&zwnj;هایی است در سال ۱۳۹۱ در زمینه حفاظت از میراث فرهنگی در ایران به چاپ رسید. ترجمه کتاب &laquo;از زتشت تا مانی&raquo; اثر ماندگار گراردو نیولی، ایران&zwnj;شناس برجسته ایتالیایی نیز به دست آرزو رسولی انجام و توسط نشر ماهی به چاپ رسید. نیولی در این کتاب به بازسازی تاریخ آیین زرتشتی پرداخته و در این مسیر نخستین مراحل گسترش آن، مسأله دین در دوران هخامنشی و مسائل دیگر را بررسی می&zwnj;کند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>اما به جز کتاب&zwnj;هایی که در ایران به چاپ رسید، باید از آثار پژوهشی که در خارج از ایران نیز منتشر شده است یاد کرد. &laquo;کتاب تاریخ آکسفورد&raquo; با ویراستاری دکتر تورج دریایی که در این سال چاپ شد، جزو ۲۵ کتاب برتر آکادمیک در سال ۲۰۱۲ توسط مجله Choice در آمریکا برگزیده شد. نویسندگان این کتاب که جمعی از پژوهشگران در زمینه دوران مختلف تاریخی در ایران هستند، به ترسیم چکیده اما دقیقی از تاریخ ایران از دوران پیش&zwnj;از تاریخ تا زمان معاصر پرداخته&zwnj;اند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>همچنین از دیگر کتاب&zwnj;های مطرح در این سال باید به کتاب &laquo;پیامبران بومی&zwnj;گرا در نخستین سده&zwnj;&zwnj;های اسلامی در ایران: شورش&zwnj;های محلی و زرتشتی&zwnj;گرایی&raquo; نوشته پاتریشیا کرون و چاپ انتشارات&nbsp; دانشگاه کمبریج اشاره کرد. در این کتاب پژوهشگر به واکنش ایرانیان به نفوذ اسلام در برخی مناطق ایران پرداخته و تشکیل برخی اجتماعات مذهبی، شورش&zwnj;های محلی، و تلاش برای احیاء ادیان کهن را مورد بحث قرار می&zwnj;دهد. پاتریشیا کرون یکی از برجسته&zwnj;ترین تاریخ&zwnj;نگاران دوران صدر اسلام است و این کتاب او نور تازه&zwnj;ای به ماهیت ادیان در ایران پیش از اسلام و چگونگی حضور آن&zwnj;ها بعد از دوران اسلامی می&zwnj;تاباند.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>تلاطم در سازمان میراث فرهنگی و پژوهشکده باستان&zwnj;شناسی کشور</strong></p> <p>&nbsp;</p> <table align="left" border="0" cellpadding="1" cellspacing="25" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijmf9104.jpg" style="width: 230px; height: 335px;" /></p> <p class="rtecenter">&laquo;تاریخ آکسفورد&raquo; با ویراستاری</p> <p class="rtecenter">دکتر تورج دریایی</p> <p>&nbsp;</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>سازمان میراث فرهنگی در سال ۱۳۹۱ چند بار دستخوش تغییر مدیریت و ریاست شد تا آرزوی ثبات بر دل بسیاری از کارشناسان این سازمان باقی بماند. پس از آنکه احمدزاده کرمانی در زمستان سال ۹۰ و تنها پس از شش ماه ریاست جای خود را به سید حسن موسوی داد، رییس جدید&nbsp; برنامه&zwnj;های ویژه&zwnj;ای از جمله تغییر محل موزه ملی را برای سازمان میراث فرهنگی&nbsp; تدارک دید. اما عمر ریاست او نیز پایدار نبود و پس از چند ماه موسوی نیز در آذرماه سال ۱۳۹۱ جای خود را به رییسی دیگر داد و به این ترتیب محمد شریف&zwnj;ملک&zwnj;زاده سکان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در کشور را به دست گرفت. از سوی دیگر، عباس مقدم، باستان&zwnj;شناس جوانی که هدایت پژوهشکده باستان&zwnj;شناسی کشور را بر عهده گرفته و قصد داشت تحولی در این پژوهشکده نیمه&zwnj;فعال به جود آورد، به ناگهان و در عرض مدتی در حدود سه ماه بدون توضیح چندانی از مقام خود برکنار شد. گرچه پس از طرح انتقادات فراوان، سازمان میراث فرهنگی این برکناری را به درخواست خود آقای مقدم ذکر کرد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>افتتاح خانه باستان&zwnj;شناسان نیز جزو اقداماتی بود که محمد شریف ملک&zwnj;زاده پس از روی کار آمدم و با سرعت زیاد و در عرض دو ماه به انجام رساند. خانه&zwnj;ای که به گفته او قرار است محلی برای فعالیت&zwnj;های علمی باشد، اما به گفته منتقدان این طرح، هنوز ساختار آن روشن نیست و معلوم نیست در کنار پژوهشکده باستا&zwnj;ن&zwnj;شناسی چه کاری قرار است انجام دهد.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>تخریب&zwnj;هایی که ادامه یافت و آثاری که تهدید شدند</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>تخریب تعدادی از آثار تاریخی و فرهنگی ایران به دلایل مختلف از جمله بی&zwnj;توجهی و ضعف مدیریت، خلاء&zwnj;های قانونی، کمبود بودجه و اعتبار و نبودن دانش فنی لازم همچنان ادامه یافت. تخریب تعدادی از خانه&zwnj;های قدیمی و تاریخی در محلات مختلف تهران اعتراض جمعی از فعالان میراث فرهنگی را به دنبال داشت. در سال&nbsp; ۱۳۹۱ تغییر کاربری و تخریب خانه&zwnj;هایی در خیابان حافظ، لاله&zwnj;زار، محله بازار تهران، مولوی، محله عودلاجان، شمیرانات و نقاط دیگر&nbsp; گزارش شد. در آخرین مورد خانه عامری&zwnj;&zwnj;ها در خیابان فردوسی تهران که مربوط به دوران قاجار بود و در فهرست آثار ملی کشور نیز قبلاً به ثبت رسیده بود به تدریج تخریب شد. در شهرهای دیگر مانند اصفهان نیز خانه&zwnj;هایی تاریخی مانند خانه ریخته&zwnj;گران تخریب شدند.</p> <p>&nbsp;</p> <table align="right" border="0" cellpadding="0" cellspacing="25" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijmf9105.jpg" style="width: 230px; height: 129px;" /></p> <p class="rtecenter">تخریب طاق بستان</p> <p>&nbsp;</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>اما به جز خانه&zwnj;های تاریخی، برخی آثار باستانی و نحوه حفاظت از آن&zwnj;ها نیز بسیار مسأله&zwnj;ساز شد. انجام عملیات آماده&zwnj;سازی محوطه ساسانی طاق&zwnj;بستان مورد اعتراض شدید جامعه باستان&zwnj;شناسی ایران قرار گرفت. این عملیات که با استفاده از ابزارآلات سنگین و ماشین&zwnj;های ساختمانی توسط سازمان میراث فرهنگی و درست در زیر سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها انجام شد، به اعتقاد بسیاری از کارشناسان می&zwnj;توانست آسیب&zwnj;های جدی به بار بیاورد که اثرات آن ممکن است در طولانی&zwnj;مدت ظاهر شود.</p> <p>&nbsp;</p> <p>به جز طاق&zwnj;بستان، سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;های دیگر ساسانی در محوطه تنگ چوگان در بیشاپور در حوالی کازرون و همچنین سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;های&nbsp; فیروزآباد نیز به دلیل عوامل جوی در معرض فرسودگی شدید قرار گرفتند. انتشار گزارش&zwnj;هایی جدید از این آثار، پیشرفت فرسایش در اثر عوامل مختلف و در معرض خطر قرار گرفتن این اسناد تاریخی را نشان می&zwnj;دهد. با این حال هنوز هیچ برنامه جامعی برای حفاظت از این اسناد کم&zwnj;نظیر تاریخی به اجرا در نیامده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>چگونگی انجام مرمت در پاسارگاد نیز به موضوع بحث میان مسئولان سازمان میراث فرهنگی تبدیل شد.&nbsp; به گفته پریسا محمدی، رییس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی، استفاده از سیمان در مرمت پاسارگاد آسیب&zwnj;هایی به وجود آورده است. به گفته خانم محمدی رطوبت و رشد گلسنگ&zwnj;ها نیز از عواملی هستند که به پاسارگاد آسیب&zwnj;هایی جدی زده&zwnj;&zwnj;اند. با این&zwnj;حال به گفته محمد حسن طالبیان، مدیر بنیاد پژوهشی پارسه و پاسارگاد، از حدود ده سال پیش به این سو، دیگر از سیمان در مرمت پاسارگاد استفاده نشده، و استفاده از این ماده که در مرمت امروزی مردود شمرده می&zwnj;شود، مربوط به گذشته است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در کنار مسائل مطرح شده در مورد پاسارگاد، میراث جهانی شوشتر نیز همچنان در انتظار طرحی جامع برای حفاظت و مرمت به سر&zwnj;می&zwnj;برد. سازه&zwnj;های آبی شوشتر که پیشتر در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده&zwnj; بودند مدتی است با مشکلات مدیریتی و حفاظتی رو به روهستند. ورود فاضلاب و زباله و همچنین مشکلات حفاظتی که برای یکی از پل&zwnj;های این مجموعه پیش امده بود جزو مواردی است که فعالان میراث فرهنگی نسبت به آن هشدار داده&zwnj;اند.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>سفر استوانه کوروش به آمریکا</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>در سال ۱۳۹۱ کنفرانس&zwnj;ها، نشست&zwnj;ها و نمایشگاه&zwnj;های متعددی در زمینه ایران&zwnj;شناسی و یا معرفی میراث فرهنگی ایران در داخل و خارج از کشور برگزار شد. یازدهمین گردهمایی سالانه باستان&zwnj;شناسان کشور در موزه ملی ایران و همچنین نهمین دوره کنفرانس بین&zwnj;المللی ایران&zwnj;شناسی در استانبول جزو همایش&zwnj;های مطرحی است که در این سال برگزار شدند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در آخرین هفته&zwnj;های سال ۱۳۹۱ نیز&nbsp; استوانه کوروش از موزه بریتانیا به آمریکا&nbsp; سفر کرد. این استوانه کهن قرار است در چندین موزه آمریکایی برای نخستین بار به نمایش گذاشته شود.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>در گذشتگان سال ۱۳۹۱</strong></p> <p>&nbsp;</p> <table align="left" border="0" cellpadding="0" cellspacing="25" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijmf9106.jpg" style="width: 230px; height: 153px;" /></p> <p class="rtecenter">عبدالعظیم جلالی فراهانی</p> <p class="rtecenter">از حافظان میراث فرهنگی</p> <p class="rtecenter">و مالک خانه تاریخی شیخ بهایی</p> <p>&nbsp;</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>تعدادی از ایران&zwnj;شناسان، پژوهشگران و علاقه&zwnj;مندان و حافظان میراث فرهنگی در سال ۱۳۹۱ چشم از دنیا فروبستند. مرتضی ثاقب&zwnj;فر نویسنده، تاریخ&zwnj;نگار و شاهنامه&zwnj;شناس ایرانی جزو یکی از درگذشتگان این سال بود. از آقای ثاقب&zwnj;فر آثار فراوانی در حوزه تاریخ و فرهنگ ایرانی برجای مانده است که از آن میان می&zwnj;&zwnj;توان به &laquo;شاهنامه فردوسی و فلسفه تاریخ ایران&raquo; و همچنین &laquo;بررسی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگ ایل کردی بلوچستان&raquo; اشاره کرد. همچنین سیما کوبان، پژوهشگر و هنرمند نیز جزو در گذشتگان سال ۱۳۹۱ خورشیدی است. خانم کوبان کار تدوین و جمع&zwnj;آوری مجموعه&zwnj;ای از مقالات در خصوص تهران قدیم و همچنین تحقیقاتی در خصوص معماری و هنر ایرانی را بر عهده داشت. علاوه بر این&zwnj;ها او مجسمه&zwnj;ساز و نقاش نیز بود.</p> <p>&nbsp;</p> <p>بهروز احمدی، معمار نامدار معاصر نیز در این سال درگذشت. آقای احمدی طراحی تعدادی از آثار برجسته معماری معاصر ایران را انجام داده بود. از جمله آثار او می&zwnj;توان به طراحی نمای مجلس جدید در میدان بهارستان، طراحی موزه قرآن و برج آرمیتاز در میدان آرژانتین تهران اشاره کرد.<br /> حسن حبیبی، رییس &laquo;بنیاد ایران&zwnj;شناسی&raquo; نیز در بهمن سال ۱۳۹۱ درگذشت. آقای حبیبی که از سیاستمداران سه دهه گذشته در ایران بود، در سال ۱۳۷۶ این بنیاد را زیر نظر نهاد ریاست جمهوری در ایران تاسیس کرد و تا پایان عمر ریاست آن را برعهده داشت.&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>ژان پرو، باستان&zwnj;شناس فرانسوی و سرپرست سابق هیئت باستان&zwnj;شناسی در شوش نیز در این سال درگذشت. در نتیجه کاوش&zwnj;های او اطلاعات زیادی از شوش از جمله مجسمه مشهور داریوش به دست آمد. او به تازگی کتابی در مورد کاخ داریوش نیز منتشر کرده و در حال نوشتن کتاب دیگر در مورد ایران بود.</p> <p>&nbsp;</p> <p>همچنین عبدالعظیم جلالی فراهانی از حافظان میراث فرهنگی و مالک خانه تاریخی شیخ بهایی نیز در اسفند ماه درگذشت. آقای جلالی فراهانی در دهه هفتاد خورشیدی به همراه همسرش خانه ویرانه شیخ بهایی در اصفهان را خریداری و با هزینه خود به شکل استادانه&zwnj;ای مرمت کرد و سپس برای سال&zwnj;&zwnj;ها به حفاظت از آن پرداخت.</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/03/24/25444#comments بیژن روحانی میراث فرهنگی در سال 1391 گردش سال 1392 میراث فرهنگی و رسوم ملل Sun, 24 Mar 2013 22:52:22 +0000 hosseinn 25444 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/23/25467 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/23/25467" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/noorobay.jpg?1364057456" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - با چرخش فصل و آمدن بهار، طبیعت بار دیگر فرصت بازسازی خود را پیدا کرده است. قدرت شگفت&zwnj;انگیز طبیعت برای بازسازی و احیاء اگر با اقدامات انسانی محدود نشود، می&zwnj;تواند از پس بسیاری از تخریب&zwnj;ها و آلودگی&zwnj;ها برآید.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">رویدادهای مرتبط با طبیعت و محیط زیست در سال ۱۳۹۱، گسترده و متنوع هستند. از تلاش&zwnj; فراوان انجمن&zwnj;های مردم&zwnj;نهاد و روزنامه&zwnj;نگاران برای حفظ محیط و هشدار در مورد تخریب&zwnj;ها، تا تداوم بحران در مدیریت آب در نقاط مختلف کشور و خشکی تالاب&zwnj;ها و دریاچه&zwnj;ها. از کاشته شدن چند میلیون اصله نهال در اسفندماه، تا تهدید و تخریب باغ&zwnj;گیاه شناسی نوشهر. خبرها و رویدادهای تلخ وشیرین فراوان هستند و انتخاب از میان آن&zwnj;ها دشوار است. اما شاید گزینه&zwnj;ای از این رویدادها بتواند چشم&zwnj;اندازی هرچند کلی از آن&zwnj;چه در سال ۱۳۹۱ در طبیعت و محیط زیست ایران گذشت به دست دهد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تالاب گندمان احیاء شد</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از اخبار خوب این سال آن&zwnj;که تالاب بین&zwnj;المللی گندمان در استان چهار محال و بختیاری که مدت&zwnj;ها در یک قدمی خشکی کامل و نابودی قرار گرفته بود، در پاییز سال ۹۱ دوباره احیاء شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/01_gandoman.jpg" style="width: 180px; height: 150px;" /><span style="font-size: 13px;">تالاب بین&zwnj;المللی گندمان</span></p> </blockquote> <div> تالاب گندمان یکی از زیستگاه&zwnj;های مهم پرندگان و جزو ده تالاب برتر برای پرنده&zwnj;&zwj; نگری در ایران است، اما حدود چهارسال متوالی بر اثر خشکسالی دچار صدمات فراونی شد و پرندگان دیگر به آن مهاجرت نمی&zwnj;کردند.&nbsp;</div> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در پاییز سال ۹۱ با اقدام بخشداری گندمان و همچنین یاری کشاورزان محلی، زندگی دوباره به گندمان بازگشت. بخشداری با اختصاص بودجه&zwnj;ای توانست شیوه&zwnj; نوین آبیاری را جایگزین شیوه&zwnj;های سنتی کند که مانع از رسیدن آب لازم به این تلاب می&zwnj;شدند. پس از آن طبق گزارش فعالان محیط زیست، بخشی از تالاب دوباره پر از آب شد و پرندگان به آن بازگشتند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>کاشت میلیون&zwnj;ها درخت در اسفند ماه</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/02_derakhtkari.jpg" style="width: 180px; height: 107px;" /><span style="font-size: 13px;">امسال و در اسفندماه، میلیون&zwnj;ها اصله نهال در نقاط مختلف ایران کاشته شدند.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">اسفندماه در ایران همواره رنگ وبوی خاصی داشته است. شاید زیباترین لحظات زندگی در ایران، آن تب و تاب و جنب و جوش به استقبال بهار رفتن باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اسفند ماه هنگام درختکاری و سبز کردن باغ و باغچه نیز هست. پانزدهم اسفند سالیان سال است که به نام روز درختکاری نام&zwnj;گذاری شده و یک هفته نیز به طور کامل به منابع طبیعی اختصاص دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">امسال و در اسفندماه، میلیون&zwnj;ها اصله نهال در نقاط مختلف ایران کاشته شدند. طبق آمار سازمان پارک&zwnj;ها و فضای سبز شهرداری تهران، تا نیمه اسفند حدود هفت میلیون نهال برای کشان در تهران آماده شدند. این نهال&zwnj;ها شامل درختان با میوه یا بدون میوه بود که شهروندان آن را از شهرداری به طور رایگان دریافت می&zwnj;کردند. محمد جواد محمدی زاده، رییس سازمان محیط زیست کشور نیز اعلام کرد با همکاری سازمان محیط زیست و سازمان جنگل&zwnj;ها، نهال&zwnj;هایی بین مردم توزیع شده است. به گفته آقای محمدی&zwnj;&zwnj;زاده تلاش سازمان محیط زیست در آن است که سالی صد هزار هکتار به جنگل&zwnj;های کشور افزوده شود. مطابق برخی آمارها، در استان کرمانشاه حدود دو میلیون نهال، در استان البرز حدود ۱۵۰ هزار نهال و در استان کهکیلویه ۳۵ هزار نهال در هفته درختکاری کاشته یا بین مردم توزیع شدند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تخریب جنگل&zwnj;ها</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما با آن&zwnj;که اسفندماه برای طبیعت ایران اخبار خوشی به همراه داشت، ولی در کل وضعیت جنگل&zwnj;ها در ایران مساعد نیست. به گفته رییس انجمن جنگلبانی ایران&nbsp; اگر روند نابودی و تخریب جنگل&zwnj;ها به همین وضعیت کنونی ادامه داشته باشد، تا سی سال آینده دیگر جنگلی در ایران باقی نخواهد ماند. هادی کیا دلیری اعلام کرد تخریب زیستگاه&zwnj;ها، انقراض گونه&zwnj;ها، هجوم آفت&zwnj;ها و بیماری&zwnj;ها، و همچنین آتش&zwnj;سوزی&zwnj;های وسیع موجب مرگ اکوسیستم&zwnj;های جنگلی در ایران شده&zwnj;اند. مطابق برآوردها، طی پنج دهه اخیر حدود یک سوم از جنگل&zwnj;های ایران از بین رفته&zwnj;&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>آلودگی&zwnj; هوا در تهران و شهرهای بزرگ</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/03_tehran_air_pollution.jpg" style="width: 180px; height: 105px;" /><span style="font-size: 13px;">در سال ۱۳۹۱ تهرانی&zwnj;ها حدود ۱۳۸ روز هوای ناسالم تنفس کردند.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">آلودگی هوا گرچه برای شهروندان شهرهای بزرگ مانند تهران و اصفهان به صورت یک معضل دائمی درآمده است، اما میزان هشدارها در سال ۱۳۹۱ افزایش یافت و سطح آلودگی بالاتر رفت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در این سال تهرانی&zwnj;ها حدود ۱۳۸ روز هوای ناسالم تنفس کردند. زنگ خطر برای آلودگی بارها در چند شهر بزرگ به صدا درآمد و مدارس و ادرات دولتی به دلیل آلودگی تعطیل شد. گرچه دلایل متفاوتی برای شدت یافتن آلودگی هوا در شهرهای بزرگ وجود دارد، اما بنزین غیر استاندارد و همچنین خودروهایی که بیش از حد مجاز بنزین می&zwnj;سوزانند جزو دلایل مهم شدت یافتن این آلودگی&zwnj;ها ذکر شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>سد گتوند: آبی که زندگی می&zwnj;آورد یا شوره&zwnj;زار می&zwnj;کند؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ماجرای آبگیری سد گتوند و اعتراض&zwnj;های صورت گرفته به آن نیز یکی از اخبار مهم زیست محیطی در سال ۱۳۹۱ بود. ساختن سد گتوند در استان خوزستان &nbsp;که یک دست&zwnj;آورد مهم در زمینه سد سازی و مهندسی برای ایران به شمار می&zwnj;آید، موجب نگرانی و اعتراض سازمان و کارشناسان محیط زیست شد. این سد که بلندترین سد خاکی کشور است، به گفته فعالان محیط زیست روی گنبدهای بزرگ نمکی ساخته شده و بنابراین باعث خواهد شد تا نمک فراوانی در آب حل و به این ترتیب وارد رودخانه کارون شود و زمین&zwnj;های اطراف را به شوره&zwnj;زار تبدیل کند. با این&zwnj;حال مسئولان سد اعلام کرده&zwnj;اند تدابیر لازم برای مقابله با نمک آزاده شده انجام خواهد شد. با آغاز آبگیری بخشی از این سد، گزارش&zwnj;هایی از تخلیه بسیاری از روستاها در منطقه آبگیری سد نیز منتشر شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر در معرض تخریب</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/04_noshahr_garden.jpg" style="width: 180px; height: 116px;" /><span style="font-size: 13px;">در بهمن ماه سال ۱۳۹۱ شورای&nbsp; تامین استان مازندارن&nbsp; رای بر عبور جاده از باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر را داد که این امر به منزله ویرانی قدیمی&zwnj;ترین باغ گیاه&zwnj;شناسی در ایران است.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">نمی&zwnj;توان به اعتراض&zwnj;های صورت گرفته در زمینه محیط زیست اشاره کرد و سخنی از ماجرای باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر به میان نیاورد. باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر با عمری در حدود ۸۱ سال به عنوان نخستین باغ پژوهشی و اکولوژیک در ایران و خاورمیانه شناخته می&zwnj;شود و پرورش حدود ۱۴۰۰ گونه گیاهی در آن صورت می&zwnj;گیرد. اما چند سالی است که بخش&zwnj;هایی از این باغ مورد تهدید و تخریب قرار گرفته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ۱۳۸۹ در حدود سه هکتار از باغ برای احداث جاده کمربندی تخریب شد. با اعتراض&zwnj;های فراوانی که در آن زمان صورت گرفت روند تخریب باغ به طور موقتی متوقف شد و فعالان محیط زیست خواهان مجازات متخلفان شدند. اما در بهمن ماه سال ۱۳۹۱ شورای&nbsp; تامین استان مازندارن&nbsp; رای بر عبور جاده از این باغ داد که این امر به منزله ویرانی قدیمی&zwnj;ترین باغ گیاه&zwnj;شناسی در ایران است. در پی این رای، جمعی زیادی از تشکل&zwnj;های زیست محیطی، استادان دانشگاه، متخصصان محیط زیست و اعضای هيئت علمی از رهبر ایران درخواست کردند تا با صدور حکمی مانع از تخریب این باغ ارزشمند شود. سال ۱۳۹۲ می&zwnj;تواند سال سرنوشت سازی برای قدیمی&zwnj;ترین باغ گیاه&zwnj;شناسی ایران باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>مقابله با آلودگی گسترده در دریاها</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">سال ۹۱ همچنین اخباری در خصوص شدت یافتن آلودگی در دریاهای شمال و جنوب ایران منتشر شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/05_caspian_polution.jpg" style="width: 180px; height: 120px;" /><span style="font-size: 13px;">گسترش آلودگی&zwnj;های نفتی در دریای خزر و مشاهده گلوله&zwnj;&zwnj;های نفتی در سواحل ایران باعث شد تا مسئولان سازمان محیط زیست اعلام کنند در صورت تداوم این آلودگی&zwnj;ها از جمهوری آذربایجان و همچنین شرکت نفت بی.پی که در آن کشور مشغول انجام عملیات نفتی است شکایت کنند.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">گسترش آلودگی&zwnj;های نفتی در دریای خزر و مشاهده گلوله&zwnj;&zwnj;های نفتی در سواحل ایران باعث شد تا مسئولان سازمان محیط زیست اعلام کنند در صورت تداوم این آلودگی&zwnj;ها از جمهوری آذربایجان و همچنین شرکت نفت بی.پی که در آن کشور مشغول انجام عملیات نفتی است شکایت کنند. به گفته مقامات ایرانی، همسایگان ایران در حاشیه دریای خزر به خصوص جمهوری آذربایجان و روسیه مسئول آلوده کردن این دریا از طریق فعالیت&zwnj;های نفتی و همچنین رها کردن آلودگی&zwnj;های دیگر هستند. ایران به جز آماده کردن پرونده&zwnj;ای برای شکایت از آذربایجان، مانوری برای مقابله با آلودگی&zwnj;های نفتی در این دریا نیز انجام داد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در خلیج فارس نیز آلودگی&zwnj;های مختلف شدت یافته است. در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۱ یک مقام مسئول در سازمان محیط زیست ایران اعلام کرد سالانه حدود یک میلیون و دویست هزار بشکه نفت وارد خلیج فارس می&zwnj;شود. در همین حال به گفته مسئولان سازمان محیط زیست، ایران قصد دارد با انجام یک سرمایه گذاری ۳۰ میلیون دلاری با این آلودگی&zwnj;های گسترده مقابله کند.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>اقدامات قانونی برای حفاظت از محیط زیست کشور</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ۱۳۹۱ لایجه جامع خاک کشور سرانجام پس از دو سال برای بررسی به مجلس رفت. این لایحه که با در نظر گرفتن نقطه نظرات سازمان محیط زیست کشور تدوین شده قرار است بتواند جلو فرسایش و آلودگی خاک را بگیرد و با متخلفان برخورد کند. مطابق برخی آمارها، ایران در رتبه&zwnj;های نخست فرسایش خاک در جهان قرار دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از سوی دیگر سندی به نام &laquo;سند ملی محیط زیست ایران&raquo; از سوی سازمان حفاظت محیط زیست به مجلس ارائه شده است و اکنون این سند نیز در انتظار بررسی&zwnj;های قانونی به سر می&zwnj;برد. این سند به طور جامع به مواردی مانند حفاظت از منابع آبی، خاک، هوا، مرتع، بیابان و بخش&zwnj;های دیگر از جمله صنایع می&zwnj;پردازد. سازمان محیط زیست امیدوار است با تصویب این سند در شواری عالی انقلاب فرهنگی بستری کلان و قوی برای مشخص شدن حقوق و تکالیف مردم و مسئولان دولتی در قبال حفاظت از محیط زیست مشخص شود. با این حال برخی کارشناسان محیط زیست در این باره گفته&zwnj;اند که این سند چون پشتوانه مالی، قانونی و سیاسی لازم را ندارد نمی&zwnj;&zwnj;تواند کارآمد باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>بحران آب در زاینده رود و ارومیه</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">زاینده رود که در سال&zwnj;های اخیر با وضعیت بحرانی کم&zwnj;سابقه&zwnj;ای رو به روست و بیشتر روزهای سال را بدون آب سپری می&zwnj;کند، در هفته&zwnj;های پایانی سال ۱۳۹۱ باز هم خبرساز شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/06_zayandeh_rood.jpg" style="width: 180px; height: 111px;" /><span style="font-size: 13px;">اعتراض کشاورزان اصفهانی به انتقال آب از این استان به استان یزد و تخریب تاسیسات آب&zwnj;رسانی توسط آن&zwnj;ها به یزد به خشونت کشیده شد.&nbsp;</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">اعتراض کشاورزان اصفهانی به انتقال آب از این استان به استان یزد و تخریب تاسیسات آب&zwnj;رسانی توسط آن&zwnj;ها به یزد به خشونت کشیده شد. گرچه به گفته این افراد و مسئولان استان اصفهان، دلیل کم&zwnj;آبی زاینده رود انتقال آب آن به استان یزد است، اما دلایل دیگری از جمله ضعف مدیریت منابع آبی در استان اصفهان نیز به عنوان عوامل خشک شدن زاینده رود ذکر شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دریاچه ارومیه نیز همچنان یک سال بحرانی دیگر را پشت سر گذاشت و همچنان با خطر خشک شدن و نابودی تهدید شد. با این حال در ماه&zwnj;های پایانی سال و به دلیل حجم بارش&zwnj;های فصلی، آب این دریاچه حدود هفتاد سانتیمتر بالا آمد. اما بسیاری بالا آمدن سطح آب این دریاچه بر اثر بارش&zwnj;های فصلی را امری موقتی دانسته و از لزوم تدابیر دیگر از جمله دادن حق&zwnj;آبه دریاچه برای زنده نگاه&zwnj;داشتن آن سخن می&zwnj;گویند. خشک شدن این دریاچه می&zwnj;تواند عواقب وخیم زیست محیطی به همراه داشته باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>خروج ژئو پارک ژئو پارک قشم از فهرست یونسکو</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ۱۳۹۱ ژئوپارک جزیره قشم به عنوان تنها ژئو پارک ایران و خاورمیانه به دلیل به کار نبستن اقدامات مدیریتی ویژه و آماده نکردن زیرساخت&zwnj;های لازم برای گردشگری علمی از شبکه جهانی ژئوپارک&zwnj;های سازمان یونسکو خارج شد. ژئو&zwnj;پارک &zwnj;به مناطق حفاظت شده طبیعی که دارای جاذبه&zwnj;های زمین&zwnj;شناختی و علمی است گفته&zwnj; می&zwnj;شود. منطقه حفاظت شده بمو در استان فارس نیز جهت توسعه پالایشگاه شیراز و عبور خط لوله نفت مورد تعرض قرار گرفت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>طرح&zwnj;های مردمی برای حمایت از محیط زیست</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما در کنار تمام رویدادهای مرتبط با محیط زیست ایران، باید توجه ویژه&zwnj;ای به طرح&zwnj;ها و ابتکارات مردمی و سازمان&zwnj;های مردم نهاد برای حفظات از محیط زیست انجام داد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL">سال ۱۳۹۱ را می&zwnj;توان سال حمایت&zwnj;های مختلف مردمی از یوزپلنگ ایرانی نیز نام&zwnj;گذاری کرد. یوزپلنگ ایرانی تنها گونه باقی مانده از یوزپلنگ آسیایی است و نسل آن در خطر انقراض قرار دارد. در بهمن ماه، ۴۶ هنرمند با اهدای آثارشان به گالری گلستان در تهران، عواید آن را برای حمایت از پروژه حفاظت از یوزپلنگ ایرانی اختصاص دادند. در میان این هنرمندان افراد سرشناسی مانند عباس کیارستمی، بهرام دبیری، ابراهیم حقیقی، گیزلا وارگا سینایی، مریم زندی، قباد شیوا رضا کیانیان و رعنا جوادی حضور داشتند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">سال ۱۳۹۱ را می&zwnj;توان سال حمایت&zwnj;های مختلف مردمی از یوزپلنگ ایرانی نیز نام&zwnj;گذاری کرد. یوزپلنگ ایرانی تنها گونه باقی مانده از یوزپلنگ آسیایی است و نسل آن در خطر انقراض قرار دارد. در بهمن ماه، ۴۶ هنرمند با اهدای آثارشان به گالری گلستان در تهران، عواید آن را برای حمایت از پروژه حفاظت از یوزپلنگ ایرانی اختصاص دادند. در میان این هنرمندان افراد سرشناسی مانند عباس کیارستمی، بهرام دبیری، ابراهیم حقیقی، گیزلا وارگا سینایی، مریم زندی، قباد شیوا رضا کیانیان و رعنا جوادی حضور داشتند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در روزهای منتهی به نوروز نیز طرحی با نام &laquo;نوروز با یوز&raquo; در تهران به اجرا درآمد. در این طرح یک بازارچه فروش محصولات به مناسب نوروز برگزار شد که عواید آن برای حمایت از فعالیت&zwnj;های انجمن یوزپلنگ ایرانی اختصاص خواهد یافت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در پانزدهم اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۱ نیز گروهی از مردم و علاقه&zwnj;مندان محیط زیست در پارک جمشیدیه تهران برای برگزاری همایشی به منظور اعتراض به روند تخریب تالاب میانکاله تجمع کردند. ساخت پالایشگاه بهشهر حیات تلاب ارزشمند میانکاله را با تهدید رو به رو کرده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما در این میان باید از طرح کوچکی که در یکی از روستاهای جنگلی در منطقه پشتکوه لردگان به اجرا درآمده است نیز یاد کرد. طرحی که در صورت فراگیر شدن می&zwnj;&zwnj;تواند تا حد بسیار زیادی در حفاظت از جنگل&zwnj;های ایران&nbsp; به خصوص در منطقه زاگرس نقش مهمی بازی کند. در این طرح به کمک یکی از دهیاران و با حمایت&zwnj;های سازمان منابع طبیعی، خانه&zwnj;های این روستا دارای آبگرمکن خورشیدی شدند. قطع درختان جنگلی برای تامین سوخت هیزمی، همواره یکی از بزرگترین عوامل آسیب رسان به درختان منطقه زاگرس بوده است. اجرا کنندگان این طرح امیدوارند استفاده از انرژی خورشیدی مانع از نابودی مناطق جنگلی شود.</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/23/25467#comments آلودگی دریاها آلودگی‌ هوای تهران بحران آب بیژن روحانی تالاب گندمان تخریب جنگل‌ها جنگل زدایی خلیج فارس درختکاری دریاچه ارومیه دریای خزر زاینده رود سازمان محیط زیست ایران سد سازی سد گتوند دانش Sat, 23 Mar 2013 06:00:02 +0000 arezoo 25467 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/16/25303 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/16/25303" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="282" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/02_4.jpg?1363491055" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - قدیمی&zwnj;ترین باغ&zwnj; گیاه شناسی ایران اکنون ادامه زندگی خودش را در پیچ و خم&zwnj;های جاده&zwnj;ای جستجو می&zwnj;کند که قلب آن را هدف قرار داده است. باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر که به عنوان یکی از مهمترین ذخیره&zwnj;گاه&zwnj;های گونه&zwnj;های گیاهی و یکی از معتبرترین موسسات پژوهشی در ایران شناخته می&zwnj;شود، به سادگی ممکن است قربانی یک طرح جاده سازی شود.</p> <!--break--><!--break--><p>&nbsp;</p> <p><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130314_Environment_NoshahrBotanic_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/musicicon.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p>&nbsp;</p> <p>جاده کمربندی بندر نوشهر که پیش&zwnj;تر نیز آسیب&zwnj;هایی جدی به باغ وارد کرده بود، دوباره و براساس مصوبه شورای تامین استان مازندران قرار است از این باغ عبور کند. اما به تاکید صدها استاد دانشگاه و عضو هیئت علمی که به شکل&zwnj;های مختلف اعتراض خود را بیان کرده&zwnj;اند، عبور جاده قدیمی&zwnj;ترین بخش باغ را نابود می&zwnj;کند، دانشجویان و پژوهشگران را از یکی از مهم&zwnj;ترین مراکز تحقیقی محروم ساخته، و به اعتبار علمی ایران در سطح جهانی نیز آسیب وارد خواهد کرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>سابقه تخریب باغ</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ۱۳۸۹ اداره کل بنادر و دریانوردی استان مازندران بدون اخذ مجوزهای لازم حدود سه هکتار از باغ را با ماشین آلات سنگین مانند لودر برای احداث جاده کمربندی مورد تعرض قرار داد و آسیب&zwnj;های جدی به آن وارد کرد. بر اثر آن اقدام، درختان فراوانی ریشه کن، پوشش گیاهی حذف و خاک بیولوژیک که تحقیقاتی روی آن انجام می&zwnj;شد تخریب شد. با اعتراض&zwnj;ها و مقاومت&zwnj;هایی که در آن سال انجام شد، روند احداث جاده با حکم دادستان متوقف و قرار شد به پرونده متخلفان رسیدگی شود. این جاده کمربندی قرار است راه اتصالی به منطقه اقتصادی ویژه بندر نوشهر باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما در بهمن ماه سال ۱۳۹۱، شورای تامین استان مازندران عبور جاده کمربندی را با توجیه اتصال به بندر نوشهر دوباره مجاز اعلام کرد. پس از آن دوباره صدای اعتراض&zwnj;ها از سوی کارشناسان محیط زیست، تشکل&zwnj;های زیست محیطی و اعضای هيئت علمی منابع طبیعی و کشاورزی در کشور بلند شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>ارزش&zwnj;های باغ گیاهان نوشهر</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/rohaninoshahr123.jpg" style="width: 180px; height: 115px;" /></p> <p dir="RTL">جاده کمربندی بندر نوشهر که پیش&zwnj;تر نیز آسیب&zwnj;هایی جدی به&nbsp;باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر&nbsp;وارد کرده بود، دوباره و براساس مصوبه شورای تامین استان مازندران قرار است از این باغ عبور کند. اما به تاکید صدها استاد دانشگاه و عضو هیئت علمی که به شکل&zwnj;های مختلف اعتراض خود را بیان کرده&zwnj;اند، عبور جاده قدیمی&zwnj;ترین بخش باغ را نابود می&zwnj;کند، دانشجویان و پژوهشگران را از یکی از مهم&zwnj;ترین مراکز تحقیقی محروم ساخته، و به اعتبار علمی ایران در سطح جهانی نیز آسیب وارد خواهد کرد.</p> </blockquote> <p dir="RTL">باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر با بیش از هفتاد سال قدمت، قدیمی&zwnj;ترین باغ گیاه شناسی و اکولوژیک در ایران محسوب می&zwnj;شود. این باغ &nbsp;با وسعت ۳۵ هکتاری خود از نظر وسعت &nbsp;دومین باغ بزرگ گیاه&zwnj;شناسی در کشور نیز هست و در آن پرورش و تحقیق در خصوص بیش از هزار گونه گیاهی صورت می&zwnj;گیرد، گونه&zwnj;هایی که ترکیبی از گیاهان داخلی و خارجی هستند که تعدادی از آن&zwnj;ها نیز جزو گیاهان کمیاب طبقه&zwnj;بندی می&zwnj;شوند. این مرکز دارای آزمایشگاه، کتابخانه، محل مراقبت، ذخیره&zwnj;گاه ژنتیک و بانک بذرهای مختلف، و قلمستان است. باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر همچنین در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده است و تحت حمایت&zwnj;های قانونی سازمان میراث فرهنگی نیز باید قرار داشته باشد. باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر به جز ارزش&zwnj;&zwnj;های علمی و پژوهشی در سطح ملی و بین&zwnj;المللی و به جز این که ذخیره&zwnj;گاه ژنتیکی منحصر به فردی محسوب می&zwnj;شود دارای ارزش&zwnj;های اقتصادی و گردشگری نیز هست.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>چه بر سر باغ خواهد آمد؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ادامه احداث جاده کمربندی می&zwnj;تواند قدیمی&zwnj;ترین و حساس&zwnj;ترین بخش باغ را با تهدید جدی رو به رو کند. به گفته عیسی مومن، معاون موسسه تحقیقات جنگل&zwnj;ها و مراتع و رییس باغ&zwnj;های گیاه&zwnj;شناسی کشور، چنان&zwnj;چه جاده مورد نظر در فاصله&zwnj;ای کمتر از ۳۰۰ متر از این باغ احداث شود، بسیاری از گونه&zwnj;های منحصر به فرد در معرض خطر قرار می&zwnj;گیرند و هرچه این فاصله کمتر باشد، میزان آسیب&zwnj;ها بیشتر خواهد بود. آقای مومن به روزنامه همشهری گفته است با ساخت شدن این جاده روزانه حدود پانصد کامیون در آن تردد خواهند کرد. این جاده همچنین قدیمی&zwnj;ترین بخش باغ را که در حقیقت شکل&zwnj;گیری باغ از آن آغاز شده هدف گرفته است. به گفته رییس باغ&zwnj;های گیاه&zwnj;شناسی کشور، در این بخش از باغ گونه&zwnj;های نادر ایرانی و خارجی وجود دارند، به همین دلیل اهمیت علمی آن بیشتر از سایر بخش&zwnj;های باغ است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>اعتراض&zwnj;های تشکل&zwnj;های زیست محیطی</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با آشکار شدن خطرات جدیدی که حیات باغ نوشهر را تهدید می&zwnj;کند، بسیاری از تشکل&zwnj;ها و کارشناسان محیط زیست در کشور ضمن ابراز نگرانی خواهان توقف این طرح شدند. مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران نیز از مقاومت در برابر این طرح خبر داده است. از سوی دیگر جمعی از تشکل&zwnj;های زیست محیطی شمال کشور با انتشار بیانیه&zwnj;ای برای نجات این باغ از رهبر ایران، به عنوان عالی&zwnj;ترین مقام در کشور درخواست کمک کردند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">همچنین پیشنهادهای جدیدی برای تصحیح مسیر جاده کمربندی به منظور کاهش آسیب&zwnj;ها به باغ&zwnj; گیاه&zwnj;شناسی مطرح شده است. پیشنهاد دهندگان با درنظر گرفتن این نکته که ظاهرا به هر قیمتی قرار است این جاده از میان باغ عبور کند، از مسئولان اجرایی خواسته&zwnj;اند حداقل با در نظر گرفتن برخی نکات بکوشند آسیب&zwnj;ها به کمترین میزان ممکن برسد. حداقل درخواست کارشناسان محیط زیست و منابع طبیعی رعایت یک فاصله ۳۰۰ متری با کلکسیون&zwnj;ها و قطعات تحقیقاتی در باغ است. به گفته مسئولان باغ، در این بخش&zwnj;ها گونه&zwnj;های کمیابی وجود دارد که از کشورهای دیگر به ایران منتقل شده و جبران خسارت وارد شده به آن&zwnj;ها ناممکن خواهد بود. همچنین انجام تمهیدادتی مانند کاشتن ردیفی از درختان بین جاده جدید و باغ برای کاهش آلودگی&zwnj;های ناشی از عبور جاده ضروری خواهد بود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با به شماره افتادن نفس&zwnj;های قدیمی&zwnj;ترین باغ گیاه&zwnj;شناسی کشور، کارشناسان محیط زیست از کمبود قوانین بازدارنده در زمینه تخریب محیط زیست می&zwnj;گویند و امیدوارند اقداماتشان بتواند خسارات به این موسسه پژوهشی را به حداقل برساند.</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/16/25303#comments آثار ملی ایران باغ گیاه‌شناسی نوشهر بندر نوشهر بیژن روحانی محیط زیست Sat, 16 Mar 2013 20:14:20 +0000 arezoo 25303 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/08/25127 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/08/25127" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="315" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/zayandeh_rood-02.jpeg?1362819538" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - اختلاف بر سر آب زاینده رود بالا گرفته است. با آن که کمتر کسی می&zwnj;توانست تصور کند که اعتراض کشاورزان اصفهانی در اسفندماه ۱۳۹۱ منجر به تخریب تاسیسات آب&zwnj;رسانی به یزد شود و سپس به خشونت&zwnj;های بیشتر بینجامد، اما از مدت&zwnj;ها پیش بسیاری نسبت به بحران مدیریت آب در ایران هشدار داده بودند.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130307_Environment_ZayandehRudCrisis_BijanRouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/musicicon.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بحرانی که هر روز خود را به شکل&zwnj;های گوناگون نشان می&zwnj;دهد. روزی باعث خشک شدن دریاچه ارومیه می&zwnj;شود، و روزی دیگر تالاب&zwnj;هایی در استان فارس یا سیستان و بلوچستان را تهدید می&zwnj;کند. طرح&zwnj;&zwnj;هایی مانند انتقال آب از دریای خزر به استان&zwnj;های کم آب را هم بسیاری از کارشناسان محیط زیست غیرعملی و آسیب&zwnj;رسان به محیط زیست و منابع آبی توصیف کرده&zwnj;اند. با این&zwnj;حال هستند کسانی که همچنان معتقدند بحران آب تنها یک علت دارد که همان خشکسالی است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>کم&zwnj;آبی در زاینده رود بحرانی می&zwnj;شود</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">رودخانه&zwnj;ای خروشان که با سرچشمه گرفتن از کوه&zwnj;های بختیاری برای سده&zwnj;ها اصفهان و دشت&zwnj;های آن را آبیاری می&zwnj;کرد، اکنون چند سالی است که در اکثر روزهای سال به یک گذرگاه خشک و خاکی تبدیل شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/zayandeh_rood_03.jpg" style="width: 180px; height: 141px;" />سابقه نظام تقسیم آب زاینده رود به زمان ساسانی یا حتا پیش&zwnj;تر از آن می&zwnj;رسد. از آن زمان به بعد بارها &laquo;نظم و نسق&raquo;&zwnj;ها یا نظام تقسیم آب برای زاینده رود تدوین شده که آخرین مورد تاریخی آن به نام طومار شیخ بهایی مشهور است. بر اساس این طومار آب زاینده رود به ۳۳ سهم کلی و ۲۷۵ سهام جزیی بین هفت واحد آب&zwnj;خور تقسیم می&zwnj;شود که در فاصله هفتاد کیلومتری اصفهان تا ۱۲۰ کیلومتری شرق این شهر قرار دارند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">پل&zwnj;های تاریخی اصفهان که زمانی برای عبور از زاینده&zwnj;رود ساخته شده&zwnj;بودند اکنون بر بستری خشک و ترک خورده ایستاده&zwnj;اند. فراتر از این، کشاورزان اصفهانی نیز ضررهای هنگفتی متحمل شده و بخش مهمی از درآمد خود را از دست داده&zwnj;اند. ریشه اعتراضات این کشاورزان را باید در مسائل عمیقی دید که به طور مستقیم حیات اقتصادی و اجتماعی آن&zwnj;ها را نشانه گرفته است. در سال&zwnj;های گذشته نیز شکایت&zwnj;هایی به قوه قضاییه در خصوص برداشت بی&zwnj;رویه از منابع آبی زاینده رود ارسال شده بود، اما آن شکایت&zwnj;ها به جایی نرسید. به عنوان مثال شهرداری اصفهان ابتدا در سال ۱۳۸۸ و پس از آن جمعی از استادان دانشگاه از این امر به دادگاه شکایت بردند. پس از آن نیز شکایت دیگری از سوی جمعی از کشاورزان اصفهان و به وکالت محمد&zwnj;علی دادخواه تقدیم دادگاه شد. محور این شکایت&zwnj;&zwnj;ها بر برداشت غیر مجاز آب و حفر غیرقانونی چاه در بالادست زاینده رود استوار بود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ماجرای خشک شدن زاینده رود پرده&zwnj;ای دیگر را از بحران مدیریت منابع آبی در ایران نشان داد. در حالی که در استان اصفهان، بسیاری از مسئولان استان و کشاورزان بر این اعتقاد هستند که دلیل کم&zwnj;آبی&zwnj;های فراوان، انتقال آب از اصفهان به مناطق دیگر از جمله به یزد و برداشت&zwnj;های غیرقانونی است، اما یزدی&zwnj;ها انگشت اتهام را به سوی مدیریت نادرست آب در خود اصفهان دراز می&zwnj;کنند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تقسیم آب زاینده رود، یک طرح کهن</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/koohrang_04.jpg" style="font-family: arial; font-weight: bold; width: 180px; height: 135px;" /><span style="font-family: arial; font-size: 13px; font-weight: bold;">در طرحی به نام بهشت آباد، قرار است باز هم آب از استان چهار محل و بختیاری به اصفهان انتقال پیدا کند. طرح بهشت&zwnj;آباد که مخالفان زیادی داشت در نهایت به تصویب مجلس ایران رسید. مخالفان که از یک سو کارشناسان محیط زیست و از سوی دیگر کشاورزان چهارمحال و بختیاری و خوزستان هستند معتقدند این طرح باعث تولید مشکلاتی جدید در استان&zwnj;های همجوار که منشاء و سرچشمه این آب&zwnj;ها هستند می&zwnj;شود.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">زاینده رود، رودخانه&zwnj;ای آب شیرین و دائمی است که در منطقه خشکی مانند اصفهان که دارای اقلیمی ناپایداراست جاریست. به همین دلیل در طی سده&zwnj;ها، همواره مساله مدیریت و تقسیم آب زاینده رود مساله&zwnj;ای مهم بوده است و طی تاریخ تلاش&zwnj;های متفاوتی برای بهر&zwnj;ه&zwnj;مند ساختن کشاورزان از آب این رودخانه صورت گرفته.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">طبق برخی اسناد تاریخی سابقه نظام تقسیم آب زاینده رود به زمان ساسانی یا حتا پیش&zwnj;تر از آن می&zwnj;رسد. از آن زمان به بعد بارها &laquo;نظم و نسق&raquo;&zwnj;ها یا نظام تقسیم آب برای زاینده رود تدوین شده که آخرین مورد تاریخی آن به نام طومار شیخ بهایی مشهور است. بر اساس این طومار آب زاینده رود به ۳۳ سهم کلی و ۲۷۵ سهام جزیی بین هفت واحد آب&zwnj;خور تقسیم می&zwnj;شود که در فاصله هفتاد کیلومتری اصفهان تا ۱۲۰ کیلومتری شرق این شهر قرار دارند. این تقسیم بندی از اواسط بهار تا آخر آبان ماه و به مدت ۱۶۰ روز اجرا می&zwnj;شود و پس از آن در ماه&zwnj;های سرد سال که نیاز به آبیاری وجود ندارد، رودخانه آزاد است و هرکس می&zwnj;تواند به میزان نیاز از آن برداشت کند. با آن&zwnj;که این طومار به طور عمومی به شیخ بهایی نسبت داده می&zwnj;شود، اما برخی محققان از جمله سید حسن حسینی ابری معتقدند این طومار و این نظام تقسیم آب در حقیقت تکامل یافته یک نظام بسیار کهن تقسیم آب در جغرافیای اصفهان است که سابقه آن به حدود دو هزار سال می&zwnj;رسد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>افزودن بر آب زاینده رود</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سده حاضر طرح&zwnj;هایی برای افزایش آب زاینده رود به اجرا درآمده است. از آن&zwnj;جا که یکی از منابع اصلی آب زاینده رود، کوهرنگ است، از زمان صفوی نقشه&zwnj;ای برای به هم پیوستن سرچشمه کوهرنگ به سرچشمه زاینده در دست بود، طرحی که البته نه در زمان شاه طهماسب و نه در زمان شاه عباس عملی نشد. اما سرانجام در سال ۱۳۳۲، تونل شماره یک کوهرنگ برای پیوستن این دو سرچشمه به یکدیگر افتتاح شد. تونل شماره دو نیز در سال ۱۳۶۴ به بهره&zwnj;برداری رسید. اما کار احداث تونل شماره سه&nbsp; با گذشت چندین سال هنوز به پایان نرسیده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در طرح دیگری به نام بهشت آباد، قرار است باز هم آب از استان چهار محل و بختیاری به اصفهان انتقال پیدا کند. طرح بهشت&zwnj;آباد که مخالفان زیادی داشت در نهایت به تصویب مجلس ایران رسید. مخالفان که از یک سو کارشناسان محیط زیست و از سوی دیگر کشاورزان چهارمحال و بختیاری و خوزستان هستند معتقدند این طرح باعث تولید مشکلاتی جدید در استان&zwnj;های همجوار که منشاء و سرچشمه این آب&zwnj;ها هستند می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>ریشه مشکلات در کجاست؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">گرچه اکنون جدال بر سر انتقال آب از زاینده رود به یزد بالا گرفته است، و این انتقال آب نیز بی&zwnj;تردید در کاهش آب در اصفهان نقش مهمی داشته، اما نمی&zwnj;توان از عوامل دیگر غفلت کرد و آن&zwnj;ها را در شمار نیاورد. یکی از بزرگ&zwnj;ترین مشکلات مدیریت آب در ایران، مدیریت نکردن چگونگی مصرف آن و فشار وارد آوردن بر منابع آبی است. به عنوان مثال بسیاری از صنایعی که به آب فراوان نیاز دارند در مناطقی مستقر می&zwnj;شوند که مانند اصفهان مناطق خشک و کم آبی هستند. احداث کارخانه ذوب آهن، فولاد و سپس صنایع پتروشیمی، گرچه به رونق اقتصادی در این استان منجر شده است اما حجم عظیمی از آب را برای تولیدات خود می&zwnj;بلعد. این صنایع باید در حقیقت در کنار دریا و یا منابع بزرگ آبی احداث شوند. در سال&zwnj;های گذشته نیز به طور روز افزون بر تعداد صنایعی که به آب فراوان نیاز دارند در شهرهای مختلف استان اصفهان افزوده شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;اما مشکل دیگر نیز به کشاورزی باز می&zwnj;گردد. میزان کشاورزی در استان اصفهان بسیار افزایش یافته است اما بخش زیادی از این کشاورزی مختص محصولاتی است که به آب بسیار زیاد نیاز دارند. کاشت گسترده برنج و ذرت علوفه&zwnj;ای و همچنین برداشت آب از رودخانه و انتقال آن به دامنه&zwnj;ها برای کاشت و آبیاری درختان در پارک&zwnj;ها نیز فشار زیادی بر منابع آبی وارد کرده است. حفر چاه در اطراف رودخانه و به خصوص در بالادست نیز سبب نرسیدن آب به مناطق پایین دست رودخانه شده است. در سال ۱۳۸۴&nbsp; با تصویب قانونی در مورد استقلال مدیریت آب در استان&zwnj;ها، در عمل استان&zwnj;ها در چارچوب خطوط و تقسیمات استانی به مدیریت آب پرداختند و از توجه به یک&zwnj;پارچگی و به هم پیوستگی این موضوع غفلت کردند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;به طور خلاصه می&zwnj;توان گفت که یکی از مهمترین و اصلی&zwnj;ترین دلایل کمبود آب در استان اصفهان و مناطق مرکزی ایران برداشت آب بیش از ظرفیت موجود و نبودن یک نگرش کلی برای مدیریت منابع آبی فراتر از مقاصد استانی است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ایران که به لحاظ جغرافیایی در منطقه&zwnj;ای خشک و کم آب واقع شده است، برای عبور از بحران&zwnj;هایی این چنین که می&zwnj;تواند به معضلات عمیق اجتماعی نیز منجر شود نیازمند بازنگری در سیاست&zwnj;های زیست محیطی و همچنین نحوه استفاده از منابع کمیاب آبی است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در همین زمینه:</strong></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/science/2011/11/10/8241">جشن فرخنده زاینده رود</a></p> <p>&nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/08/25127#comments آب زاینده رود اصفهان بحران آب بیژن روحانی خشکسالی زاینده رود محیط زیست مدیریت آب نزاع بر سر آب کشاورزی کمبود آب یزد Fri, 08 Mar 2013 06:54:48 +0000 arezoo 25127 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/03/05/24968 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/03/05/24968" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> نگاهی به نمایشگاه هند مغولی </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/bijamugimp01.jpg?1362483351" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - سفر به درون امپراتوری گورکانی یا امپراتوری مغولی هند، شگفت&zwnj;انگیزتر از آن است که بتوان در برابرش مقاومت کرد، سفری که به خصوص برای بازدیدکننده ایرانی معنای ویژه&zwnj;ای دارد.</p> <!--break--><!--break--><p>&nbsp;</p> <p>قدم زدن میان صدها نسخه دست&zwnj;نویس از اشعار فارسی و نگاره&zwnj;های نگارگران ایرانی، تأمل در نسخه&zwnj;های خطی کم&zwnj;&zwnj;یاب از داستان&zwnj;های حماسی و کشف شبا&zwnj;هت&zwnj;های معماری و هنری اکنون به لطف یک نمایشگاه کم&zwnj;نظیر در کتابخانه بریتانیا امکان&zwnj;پذیر شده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>نمایشگاه &laquo;هند مغولی&raquo; که تا آوریل ۲۰۱۳ ادامه خواهد داشت، بازدیدکننده را با گوشه&zwnj;های نابی از هنر، فرهنگ و زندگی در دوران امپراتوران مغول در هند آشنا می&zwnj;کند. ده&zwnj;ها نقاشی کم&zwnj;نظیر و چندین و چند نسخه خطی به همراه تعدادی از اشیاء هنری، راه بازدیدکننده را به حدود پانصد سال پیش در شبه قاره هند باز می&zwnj;کند و او را تا میان سده نوزدهم با خود پیش&zwnj; می&zwnj;برد. بیشتر آثار این نمایشگاه از گنجینه کم&zwnj;نظیر &laquo;کتابخانه بریتانیا&raquo; انتخاب شده و تعداد کمتری از آن&zwnj;&zwnj;ها از چند مجموعه دیگر به امانت گرفته شده&zwnj;&zwnj;اند.</p> <p>&nbsp;</p> <p><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130303_Heritage_MughalIndia_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon_14.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>بنیان&zwnj;گذاری یک امپراتوری گسترده</strong></p> <p>&nbsp;</p> <table align="left" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijamugimp02.jpg" style="width: 230px; height: 410px;" /></p> <p class="rtecenter">●اکبر در کودکی مادرش را در کابل بازمی&zwnj;شناسد</p> <p>&nbsp;</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>امپراتوران مغول در هند، جانشینان تیمور بودند. این امپراتوری که نقطه درخشانی در تاریخ فرهنگ، هنر و معماری در قاره آسیاست از میانه سده شانزدهم میلادی تا میانه سده نوزدهم بر بخش&zwnj;های&nbsp; وسیعی در جنوب &zwnj;غربی آسیا شامل افغانستان، هندوستان، پاکستان و بنگلادش حکمفرمایی کرد. امپراتوری مغولی هند که یک سلسله مسلمان بود، توانست با به&zwnj;کار بستن تدابیر ویژه بر اکثریتی هندو مذهب در یکی از متنوع&zwnj;ترین سرزمین&zwnj;های جهان از نظر فرهنگی و مذهبی به مدت بیش از سه سده حکومت کند و آثار درخشانی پدید آورد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>حکومت کردن در سرزمینی که پیروان ادیان مختلفی از هندو گرفته تا زرتشتی و مسیحی و سیک و پیروان آیین جین در آن زندگی می&zwnj;کنند کار دشواری است. اما گورکانیان هند به&zwnj;طور عمومی دارای درجه&zwnj;ای از رواداری مذهبی بودند که در زمان خود بسیار نادر بود. همین باعث شد تا علی&zwnj;رغم وجود اختلافات مذهبی، درگیری&zwnj;های عمده&zwnj;ای در این دوران اتفاق نیفتد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>گرچه نام تیمورلنگ، نیای بزرگ این امپراتوران در تاریخ به لشکرکشی و خونریزی ثبت شده، اما امپراتوران مغول هند حامیان هنر و فرهنگ، عاشقان نقاشی، دارندگان کتابخانه&zwnj;های بزرگ و سفارش&zwnj;دهندگان آثار معماری حیرت&zwnj;انگیزی بودند که برجسته&zwnj;ترین نمونه آن &laquo;تاج محل&raquo; است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>بنیان&zwnj;گذار امپراتوری گورکانی یا مغولی هند، بابر (Babur)، امیرزاده&zwnj;ای از شهر فرغانه در آسیای میانه بود و نسبش به تیمور لنگ می&zwnj;رسید. او که نتوانست قدرت خود را بر ولایت و زادگاه خود سمرقند حفظ کند به ناچار به سوی سرزمین&zwnj;های جنوب &zwnj;شرق متمایل شد و سرانجام شهر کابل را فتح کرد. پس از کابل مقصد بعدی او لاهور و سپس دهلی بود که در سال ۱۵۲۶ میلادی توسط بابر در نبردی مشهور تصرف شد. بابر در کابل و اطراف آن باغ&zwnj;ها و عمارت&zwnj;های متعددی ساخت از جمله باغ بابر و باغ وفا.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در نمایشگاه کتابخانه بریتانیا، نسخه&zwnj;هایی از &laquo;بابرنامه&raquo; یا شرح خاطرات و زندگانی بابر به نمایش درآمده است. در یکی از نقاشی&zwnj;های بسیار نفیس این کتاب، باغ زیبای &laquo;وفا&raquo; در خارج از شهر کابل با درختان و حوض&zwnj; و جوی&zwnj;های آبش و مرغابیانی که در آن بازی می&zwnj;کنند تصویر شده است. در پایین نقاشی، باغبانانی شاد در پای درختان انار و گل به کار مشغول&zwnj;اند. در بالای نقاشی و در توصیف این باغ از زبان بابر&nbsp; چنین آمده است:</p> <p><em>&laquo;میان غرب و جنوب باغ حوض ده در دهی است اطراف او تمام درخت&zwnj;های نارنج است درخت&zwnj;های انار هم هست گرادگرد حوض تمام سه برکه&zwnj;زار است جای عین باغ همینست در وقت زرد شدن نارنج&zwnj;ها بسیار خوب می&zwnj;نماید خیلی باغ خوبی طرح شده.&raquo;</em></p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>زبان فارسی در دربار گورکانیان هند</strong></p> <p>&nbsp;</p> <table align="right" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijamugimp03.jpg" style="width: 230px; height: 183px;" /></p> <p class="rtecenter">●چشم&zwnj;انداز دهلی</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>نیاکان و پدران امپراتوران مغول هند گرچه به زبان جغتایی، از خانواده زبان&zwnj;های ترکی، صحبت می&zwnj;کردند اما زبان رسمی در دربار گورکانی، زبان فارسی بود و آثار دیوانی و ادبی در این دوره، به&zwnj;خصوص در زمان جانشینان بابر به فارسی خلق شدند. در تمام آثار به نمایش درآمده در کتابخانه بریتانیا نیز زبان فارسی حضوری چشمگیر دارد. در حاشیه اکثر نقاشی&zwnj;ها و نگار&zwnj;گری&zwnj;ها، اشعاری به زبان فارسی درج شده است. همچنین کتاب&zwnj;ها و فرمان&zwnj;ها و حتی قباله&zwnj;های ازدواج نیز به زبان فارسی ثبت شده&zwnj;اند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>امپراتوران مغول هند، برخلاف اجداد دور خود که کتابخانه&zwnj;ها را به آتش کشیدند، به برپا کردن کتابخانه علاقه&zwnj;ای کم&zwnj;نظیر داشتند و کتابخانه&zwnj;های سلطنتی خود را با آثاری به&zwnj;ویژه به زبان فارسی انباشتند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>کتاب&zwnj;های به نمایش درآمده در کتابخانه بریتانیا طیف وسیعی از آثار ادبی و همچنین کتاب&zwnj;هایی در شرح و توصیف زندگی را شامل می&zwnj;شوند. بوستان و گلستان سعدی، شاهنامه فردوسی، خمسه نظامی و همچنین دیوان حافظ، جایگاه مهمی در میان این نسخه&zwnj;های خطی دارد. در این میان شاید یک جلد دیوان حافظ کوچک به خط خطاط معروف به &laquo;شیرین قلم&raquo; جالب توجه باشد. این دیوان کوچک که با خطی بسیار خوش نوشته شده یک کیف با جلد پارچه&zwnj;ای کوچک نیز دارد که صاحبش بتواند کتاب را در آن نگهداری و با خود حمل کند. اشعار حافظ نفوذ و محبوبیت زیادی در دربار پادشاهان گورکانی داشته است.</p> <p>&nbsp;</p> <table align="left" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijamugimp04.jpg" style="width: 230px; height: 167px;" /></p> <p class="rtecenter">●تصویری از دیوان خاص در</p> <p class="rtecenter">بخش اندرونی قلعه سرخ دهلی</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>نمایشگاه کتابخانه بریتانیا جلوه&zwnj;هایی کم&zwnj;نظیر از مقبولیت ادبیات فارسی در دربار گورکانیان را نشان می&zwnj;دهد، گویی شکرشکن شدن طوطیان هند از ذوق و سرمستی اشعار فارسی به حقیقت پیوسته است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در میان این کتاب&zwnj;&zwnj;ها، به جز آثار ادبی، آثاری آموزشی در مورد جنبه&zwnj;های مختلف زندگی نیز به&zwnj;چشم می&zwnj;خورد. کتاب بیاض خسراونی در مورد آیین همسرداری، نسخه شاه جهانی در مورد دستور غذاهای مختلف، کبوترنامه، کنزالتحف در باب موسیقی و همچنین یک رساله مشهور در مورد نگهداری و پرورش اسب. این رساله که نام اصلی&zwnj;اش &laquo;شالی&zwnj;هوترا&raquo; است از زبان سانسکریت به فارسی ترجمه شده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>&laquo;تصویرخانه&raquo; اکبر شاه، کارگاه نقاشان بزرگ</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>یکی از بزرگ&zwnj;ترین دستاوردهای هنری و فرهنگی مغولان هند، پایه&zwnj;گذاری سنت&zwnj;های جدیدی در نقاشی و نگارگری بود. اکبر شاه، سومین پادشاه و از مشهورترین امپراتوران گورکانی، علاقه&zwnj; شخصی&zwnj;اش به نقاشی و هنر را از سنین پایین نشان داده بود. اکبر در دربار خود یک کارگاه سلطنتی به نام &laquo;تصویرخانه&raquo; برای نقاشان ایجاد کرد. در کارگاه نقاشی او، نقاشان، هنرمندان و خطاطان ایرانی که پدرش همایون از ایران به هند آورده بود کار و کتاب&zwnj;های نفیس و آثار هنری برای کتابخانه سلطنتی تولید می&zwnj;کردند. در مدت ۱۵ سال حدود ۱۴۰۰ نقاشی تنها برای آراستن کتاب حمزه&zwnj;نامه آماده شد. &laquo;حمزه&zwnj;نامه&raquo; کتاب مصوری است به زبان فارسی با داستان&zwnj; دلاوری&zwnj;&zwnj;ها و عیاری&zwnj;ها. در این کتاب شخصیت&zwnj;هایی مانند انوشیروان ساسانی و بزرگمهر نیز حضور دارند.</p> <p>&nbsp;</p> <table align="right" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijamugimp05.jpg" style="width: 230px; height: 129px;" /></p> <p class="rtecenter">●بهادرشاه آخرین امپراتور گورکانی</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>در میان آثار به نمایش درآمده در این نمایشگاه، یک نگارگری اثر بهزاد و اصلاح خواجه عبدالصمد نیز به چشم می&zwnj;خورد. این نقاشی مربوط به صحنه&zwnj;ای از کتاب داراب&zwnj;نامه است. برخی داراب را با&nbsp; داریوش دوم، پادشاه هخامنشی همسان فرض می&zwnj;کنند. در صحنه&zwnj;ای که بهزاد، نقاش مشهور اهل هرات، آن را تصویر کرده، داراب و مادرش در حال گوش کردن به سخنان رشوند هستند. به&zwnj;نظر می&zwnj;آید این نقاشی ابتدا توسط بهزاد کشیده شده و سپس عبدالصمد، از نقاشان مشهور صفوی، در آن اصلاحاتی به عمل آورده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>نمایشگاه همچنین تصاویر فراوانی از پادشاهان گورکانی را در مدت بیش از ۳۰۰ سال به نمایش گذاشته که از این راه می&zwnj;توان به تحول سبکی در نقاشی دوران گورکانی پی&zwnj; برد. سبکی که در انتهای دوران خود تأثیرپذیری آشکاری از نقاشی&zwnj;های اروپایی دارد. در میان تصاویر پادشاهان، گاهی صحنه&zwnj;پردازی&zwnj;ها به زندگی خصوصی آنها نیز سرک می&zwnj;کشد. در این میان تصویری از محمد شاه به هنگام عشق&zwnj;بازی با یکی از زنانش جالب توجه است. محمد شاه بسیار به خوش&zwnj;باشی و توجه به هنر و عیش و زیبایی مشهور بود. از آنجایی که این نقاشی، که اندام پادشاه و همسر او را نشان می&zwnj;دهد، در دربار کشیده شده است، به طور حتم می&zwnj;باید به سفارش خود محمد شاه بوده باشد.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>پایان کار گورکانیان</strong></p> <p>&nbsp;</p> <table align="left" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijamugimp06.jpg" style="width: 230px; height: 339px;" /></p> <p class="rtecenter">●یک شاهزاده گورکانی</p> <p>&nbsp;</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>از آغاز سده نوزدهم قدرت امپراتوری مغولی در هند رو به زوال رفت و مدام از دامنه نفوذ آنان کاسته شد. پیش&zwnj;تر، حمله خونین نادرشاه به هند و تاراج و تخریب گسترده در دهلی، ضربات سنگینی به گورکانیان هند وارد کرده بود. پس از آن، به&zwnj;طور پیوسته از قدرت سیاسی حاکمان مغول کاسته شد تا جایی که سرانجام قدرت آن&zwnj;ها محدود شد به درون قلعه دهلی. در این زمان کمپانی بریتانیایی هند شرقی به&zwnj;طور پیوسته در حال نفوذ یافتن و تحت اختیار گرفتن شبه&zwnj;قاره هند بود. در سال ۱۸۵۸، تلاش حاکمان گورکانی علیه کمپانی هند شرقی شکست سختی خورد و بهادرشاه، آخرین امپراتور مغول، به جرم قیام علیه این کمپانی بریتانیایی دادگاهی و سرانجام تبعید شد و سرانجام عمر امپراتوری گورکانی به پایان رسید. بناهای فراوانی در دهلی تخریب شدند و بسیاری از آثار هنری و بخشی از کتابخانه&zwnj;های سلطنتی به یغما رفت.</p> <p>&nbsp;</p> <p>نمایشگاه امپراتوری مغولی هند در کتابخانه بریتانیا فرصت ویژه&zwnj;ای است برای شناختن جنبه&zwnj;های مختلف از آخرین امپراتوری بزرگی که در کنار شاهکارهای هنری و فرهنگی در زمینه علمی به&zwnj;ویژه ستاره&zwnj;شناسی، جغرافی، نقشه&zwnj;برداری و همچنین پزشکی نیز پیشرفت&zwnj;های خارق&zwnj;العاده&zwnj;ای داشت.</p> <p>&nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/03/05/24968#comments امپراتوری گورکانی بیژن روحانی نمایشگاه هند مغولی کتابخانه بریتانیا میراث فرهنگی و رسوم ملل Mon, 04 Mar 2013 23:30:40 +0000 hosseinn 24968 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/04/24987 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/04/24987" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="367" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/rohanisoil1.jpg?1362384088" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - پس از دو سال بحث و بررسی، &laquo;لایحه جامع خاک&raquo; به منظور مقابله با فرسایش و آلودگی خاک در ایران به زودی به تصویب مجلس خواهد رسید. سازمان حفاظت محیط زیست کشور که در تهیه این لایحه مشارکت داشته اعلام کرده است تمام نظرات این سازمان در این لایحه در نظر گرفته شده است. این لایحه که توسط وزارت جهاد کشاورزی تهیه شده است پس از تصویب در دولت در سال ۱۳۸۹ به مجلس رفت<span dir="LTR">. </span>مطابق این لایحه قرار است گاردی به نام &laquo;گارد حفاظت خاک&raquo; تشکیل شود و وزارت جهاد کشاورزی و سازمان محیط زیست به عنوان مجری آن مشخص شده&zwnj;اند.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130228_Environment_SoilProtection_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/musicicon.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">میزان فرسایش خاک در ایران بالاتر از میزان متوسط در بسیاری از کشورهای جهان است. مطابق آمار انجمن علوم خاک ایران، میزان فرسایش خاک در کشور سه برابر متوسط قاره آسیاست و رتبه نخست فرسایش خاک را در میان کشورهای در حال توسعه و حتا در جهان دارد. علیرضا فلاح عضو هیئت علمی تحقیقات خاک و آب و دبیر انجمن علوم خاک ایران به خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا) اعلام کرده است با توجه به این آمارها اهمیت تدوین قانونی برای حفاظت از خاک دو چندان است. به گفته فلاح محورهای اصلی این لایحه حفاظت از خاک&zwnj;های کشاورزی، جلوگیری از آلودگی خاکی، افزایش حاصلخیزی و تهیه نقشه خاک کشور است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>فرسایش خاک چیست؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">خاک مجموعه&zwnj;ای از مواد معدنی و آلی و موجودات زنده است است که از تجزیه و تخریب سنگ&zwnj;ها به وجود می&zwnj;آید. خاک براثر تاثیر عوامل مختلف محیطی، میکرو ارگانیسم&zwnj;ها، عوامل ژنتیکی و در طول زمان روی پوسته زمین شکل می&zwnj;گیرد.&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/rohanisoil2.jpeg" style="width: 180px; height: 135px;" />لایحه جدید که توسط دولت تدوین شده و اکنون در دستور کار مجلس قرار دارد، دارای پنج فصل است. در فصل سوم انجام هر عملی که خاک را آلوده کند ممنوع شده است.افرادی که به عمد خاک را آلوده کرده باشند به حبس از شش ماه تا پنج سال محکوم خواهند شد، و در صورت تکرار این مجازات دو برابر می&zwnj;شود. کسانی که به طور سهوی موجب آلودگی خاک شوند موظفند جریمه&zwnj;های زیست محیطی بپردازند و خاک را به حالت پیش از آلودگی بازگردانند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">فرسایش خاک یعنی کاهش ضخامت لایه اصلی تشکیل دهنده سطح خاک و جدایی و جا&zwnj;به جا شدن ذرات اصلی آن توسط یک عامل انتقال دهنده. فرسایش خاک می&zwnj;تواند توسط عوامل مختلفی طبیعی یا انسانی رخ دهد. عوامل طبیعی مانند تندبادها و طوفان&zwnj;ها یا سیلاب&zwnj;ها خاک را با خود جابه&zwnj;جا کرده و می&zwnj;برند. فرسایش خاک سبب از دست رفتن حاصلخیزی و فقیر شدن آن می&zwnj;شود و از سوی دیگر با رسوب در آبراهه&zwnj;ها و مخزن سدها و دریاچه&zwnj;ها به منابع آبی آسیب فراوان می&zwnj;رساند. گستردگی فرسایش خاک می&zwnj;تواند یک سرزمین حاصلخیز را به مرور زمان به بیابانی بی&zwnj;حاصل تبدیل کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما فعالیت&zwnj;های انسانی نیز سهم مهمی در فرسایش و تخریب خاک دارد.از بین بردن پوشش گیاهی و همین طور کشت نامناسب به خصوص کشت در زمین&zwnj;های شیب&zwnj;دار جزو عوامل مهم تخریب و فرسایش خاک هستند. جنگل&zwnj;ها طی سده&zwnj;های طولانی باعث پایداری خاک شده&zwnj;اند، اما با از بین رفتن آن&zwnj;ها توسط فعالیت&zwnj;&zwnj;های انسانی، خاک آن مناطق در برابر سیلاب&zwnj;ها و عوامل طبیعی دیگر بدون حفاظ باقی مانده و در معرض فرسایش قرار می&zwnj;گیرد. آمارها نشان می&zwnj;هد در منطقه البرز میزان فرسایش سالانه خاک برابر با سیزده و نیم تن در هر هکتار است. در این منطقه عریانی بیش از حد دامنه&zwnj;های شمالی و جنگل&zwnj;تراشی از دلایل عمده شدت گرفتن فرسایش خاک است. از دیگر عوامل مهم انسانی که در فرسایش خاک سهیم هستند می&zwnj;توان از چرای بی&zwnj;رویه و زیاد از حد دام، شخم زدن در جهت شیب زمین، استفاده از روش&zwnj;های نادرست کشاورزی مانند انتخاب محصول نامناسب برای کاشت، آبیاری نادرست زمین&zwnj;های کشاورزی، جاده&zwnj;سازی، معدن کاوی و برداشت مواد معدنی به صورت غیرفنی و غیراصولی نام برد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>آلودگی خاک</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما به جز فرسایش خاک باید از آلاینده&zwnj;&zwnj;های مختلف نیز به عنوان یکی از تهدیدات مهم خاک در ایران نام برد. عوامل مختلفی از فعالیت&zwnj;های صنعتی و کشاورزی گرفته تا رشد و توسعه&zwnj;شهرنشینی و دفع نامناسب پسماند&zwnj;ها و فاضلاب&zwnj;ها و همچنین نشت و نفوذ مواد نفتی در آلوده کردن خاک&zwnj;های ایران دخیل هستند. استفاده از کودهای شیمیایی به ویژه کودهای فسفره و آبیاری زمین&zwnj;های کشاورزی با پساب تصفیه نشده، و از سوی دیگر ورود پساب&zwnj;های صنعتی، کشاورزی و خانگی و دفن زباله&zwnj;های حاوی فلزات سنگین در خاک نیز جزو منابع آلوده کننده هستند. پسماندهای بیمارستانی، نشت و نفوذ نفت از لوله&zwnj;ها و مخازن انتقال نفت و حتا دفع وسایل الکتریکی و الکترونیکی مانند رایانه&zwnj;&zwnj;ها نیز خاک را به شدت آلوده می&zwnj;کنند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>لایحه جامع خاک</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/rohanisoil3.jpeg" style="width: 180px; height: 120px;" />استفاده از کودهای شیمیایی به ویژه کودهای فسفره و آبیاری زمین&zwnj;های کشاورزی با پساب تصفیه نشده، و از سوی دیگر ورود پساب&zwnj;های صنعتی، کشاورزی و خانگی و دفن زباله&zwnj;های حاوی فلزات سنگین در خاک نیز جزو منابع آلوده کننده هستند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">لایحه جدید که توسط دولت تدوین شده و اکنون در دستور کار مجلس قرار دارد، دارای پنج فصل است. در فصل سوم انجام هر عملی که خاک را آلوده کند ممنوع شده است. تعیین استاندارد آلاینده&zwnj;های ورودی به خاک، و تهیه فهرست منابع آلوده کننده خاک برعهده سازمان محیط زیست است که باید با همکاری با موسسات و وزارتخانه&zwnj;های دیگر به این کار بپردازد. آلوده&zwnj;کنندگان خاک چنان&zwnj;چه ظرف مدت معینی اقدام به رفع آلودگی نکنند، توسط نهادهای انتظامی از کار و فعالیت آن&zwnj;ها جلوگیری به عمل خواهد آمد، و اگر واحد آلوده&zwnj; کننده همچنان به فعالیت خود ادامه دهد، مجازت&zwnj;هایی شامل آن خواهد شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">افرادی که به عمد خاک را آلوده کرده باشند به حبس از شش ماه تا پنج سال محکوم خواهند شد، و در صورت تکرار این مجازات دو برابر می&zwnj;شود. کسانی که به طور سهوی موجب آلودگی خاک شوند موظفند جریمه&zwnj;های زیست محیطی بپردازند و خاک را به حالت پیش از آلودگی بازگردانند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این لایحه همچنین نقش رسانه&zwnj;ها را در آموزش عمومی برجسته کرده است و از سازمان محیط زیست خواسته به همراه صدا و سیما و سایر رسانه&zwnj;هایی که نقش اطلاع رسانی دارند نسبت به آموزش برای حفاظت از خاک و جلوگیری از آلودگی آن اقدام کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در همین زمینه:</strong></p> <p><a href="http://zamaaneh.com/rohani/2009/01/post_47.html"><span dir="RTL">خاک خوب، رویایی برای تهران</span></a></p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/04/24987#comments آلودگی خاکی آلودگی نفتی خاک انجمن علوم خاک ایران بیژن روحانی جنگل‌تراشی حفاظت از خاک فرسایش خاک لایحه جامع خاک محیط زیست وزارت جهاد کشاورزی Mon, 04 Mar 2013 05:56:26 +0000 arezoo 24987 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/02/25/24787 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/02/25/24787" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="185" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/bikrsh01.jpg?1361832224" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - انتشار تصاویر جدیدی از سنگ&zwnj;نگاره مشهور شاپور یکم، پادشاه ساسانی در منطقه تنگ چوگان، نشان می&zwnj;دهد نفوذ آب، عوامل بیولوژیک و آلودگی، این سند کم&zwnj;نظیر تاریخی را بیش&zwnj;تر از پیش از شکل انداخته و سیاه کرده است.</p> <!--break--><!--break--><p>&nbsp;</p> <p>ردیف سواران ایرانی که به هماوردی با ارتش روم پرداخته بودند اکنون دیگر در حال محو شدن است. این سنگ&zwnj;نگاره که به صورت مقعر در دل صخره کنده&zwnj;کاری شده است، پیش از این نیز آسیب&zwnj;های فراوانی دیده بود، ولی تصاویر جدید نشان می&zwnj;دهد این آسیب&zwnj;ها اکنون گسترده&zwnj;تر شده و بخش بزرگی از این نقش اکنون کاملاً سیاه شده و جزئیات آن دیگر قابل تشخیص نیست. گرچه گزارش&zwnj;هایی رسمی که همراه با برآوردهای فنی از علت آسیب&zwnj;ها باشد هنوز منتشر نشده است، اما به&zwnj;نظر می&zwnj;رسد تداوم نفوذ آب و رطوبت به درون سنگ&zwnj;نگاره، بر جای ماندن رسوبات موجود در آب، عوامل بیولوژیک مانند گل&zwnj;سنگ&zwnj;ها و وجود آلودگی&zwnj;های محیطی می&zwnj;تواند در شدت بخشیدن به این آسیب&zwnj;ها دخیل باشد.</p> <p>&nbsp;</p> <table align="left" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/bikrsh02.jpg" /></p> <p class="rtecenter">آسیب&zwnj;دیدگی سنگ&zwnj;نگاره شاپور</p> <p class="rtecenter">عکس&zwnj; از سیاوش آریا.</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> <p class="rtecenter">در همین زمینه:<br /> <a href="http://www.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2012/09/11/19412">سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;های ایران، نقش&zwnj;هایی که بر باد می&zwnj;روند</a><br /> &nbsp;</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> <p class="rtecenter">برنامه رادیویی بیژن روحانی</p> <p class="rtecenter">درباره آسیب&zwnj;دیدگی سنگ&zwnj;نگاره شاپور</p> <p class="rtecenter">و گشایش خانه باستان&zwnj;شناسان را بشنوید:</p> <p class="rtecenter"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130224_Heritage_Miras_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/musicicon.jpg" style="width: 230px; height: 26px;" /></a></p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>تنگ چوگان در مجاورت شهر باستانی بیشاپور و در نزدیکی کازرون قرار دارد. بیشاپور از شهرهای مهم دوران ساسانی بوده است. در تنگ چوگان شش سنگ&zwnj;نگاره از پادشاهان این سلسله که اسناد بسیار مهمی از دوران ساسانی هستند، قرار دارد، اما این سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها در سال&zwnj;های اخیر توسط عوامل انسانی و طبیعی بارها آسیب دیده&zwnj;&zwnj;اند. بخشی از سنگ&zwnj;نگاره بهرام دوم در همین محل پیش&zwnj;تر با پتک مورد حمله قرار گرفته بود. عدم حفاظت و نبودن برنامه&zwnj;های مرمتی برای این نقش&zwnj;برجسته&zwnj;&zwnj;های کم&zwnj;نظیر، مورد انتقاد شدید فعالان میراث فرهنگی است.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>افتتاح خانه باستان&zwnj;شناسان ایران</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>سرانجام وعده&zwnj;&zwnj;&zwnj;های رئیس جدید سازمان میراث فرهنگی ایران به نتیجه رسید و &laquo;خانه باستان&zwnj;شناسان ایران&raquo; در دوم اسفندماه افتتاح شد. محمد شریف&zwnj; ملک&zwnj;زاده که در پایان آذرماه دستور داده بود خانه&zwnj;ای به نام &laquo;خانه باستان&zwnj;شناسان&raquo; ظرف دو ماه در تهران تأسیس شود، حالا با شرکت در مراسم افتتاح این نهاد جدید لبخندی از سر آسودگی بر لب دارد، زیرا دستور او بدون کم و کاست و تنها با هفت روز تأخیر اجرا شده و سرانجام باستان&zwnj;&zwnj;شناسان ایرانی در خانه&nbsp; جلال&zwnj; آل احمد صاحب خانه&zwnj;ای برای خود شدند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>گرچه تأسیس این نهاد و عمل به دستورات رئیس جدید موجب شادکامی مسئولان سازمان میراث فرهنگی است، اما باستان&zwnj;شناسان ایرانی با این خبر با شک و احتیاط فراوان برخورد کرده&zwnj;اند. بسیاری از باستان&zwnj;شناسان هنوز در خصوص دلایل اصلی راه&zwnj;اندازی این نهاد پرسش&zwnj;هایی اساسی دارند که پاسخی به آن&zwnj;&zwnj;ها داده نشده است. افتتاح این نهاد جدید با سرعت بسیار زیاد و تنها در عرض دو ماه در حالی است که&nbsp; پژوهشکده باستان&zwnj;شناسی کشور، به عنوان مهم&zwnj;ترین نهاد دولتی متولی امر باستان&zwnj;شناسی، با رکود بی&zwnj;سابقه رو&zwnj;به&zwnj;رو شده است.&nbsp; تعویض پی در پی مدیریت&zwnj;ها، عدم تخصیص بودجه و نبود یک استراتژی کلان آن را عملاً به حالت نیمه&zwnj;فعال درآورده است. در این شرایط پرسش بسیاری از باستان&zwnj;شناسان این است که چرا سازمان میراث فرهنگی ایران به جای تقویت پژوهشکده و سایر نهادهای موجود، ناگهان و با سرعت یک نهاد جدید باستان&zwnj;شناسی تأسیس کرده است؟ از سوی دیگر هنوز شرح وظایف، ساختار و اساسنامه این نهاد مشخص نیست و معلوم نیست چه کسانی در هدایت و راهبرد آن نقش خواهند داشت.</p> <p>&nbsp;</p> <p>باستان&zwnj;شناسان و فعالان میراث فرهنگی پاسخ&zwnj;های متفاوتی برای این پرسش دارند. گروهی معتقدند گرچه ممکن است قصد و نیت سازمان میراث از احداث این نهاد جدید خدمت به باستان&zwnj;شناسی ایران بوده باشد، اما در عمل مشخص نبودن هدف دقیق و ساختار آن و همچنین موازی بودن این نهاد با پژوهشکده باستان&zwnj;شناسی ممکن است آن را از قصد و نیت اولیه دور کند.</p> <p>&nbsp;</p> <table align="right" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/bikrsh03.jpg" style="width: 230px; height: 115px;" /></p> <p class="rtecenter">افتتاح خانه باستان&zwnj;شناسان ایران</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> <p class="rtecenter">در همین زمینه:<br /> <a href="http://www.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/01/08/23393">پژوهشکده باستان&zwnj;شناسی، زورق بی&zwnj;بادبان؟</a><br /> &nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>اما گروه دیگری از باستان&zwnj;شناسان این اقدام را تبلیغاتی ارزیابی می&zwnj;کنند. در زمانی که آثار، بناها و محوطه&zwnj;های تاریخی و فرهنگی در ایران با مشکلات کم&zwnj;سابقه&zwnj;ای در زمینه حفاظت و نگهداری روبه&zwnj;روست و در حالی که باستان&zwnj;&zwnj;شناسان انتقادهای جدی به کاستی&zwnj;های سازمان میراث فرهنگی دارند، افتتاح این خانه می&zwnj;تواند کاربردی تبلیغاتی داشته باشد. برخی نیز از این فراتر رفته و احتمال ارتباط این فعالیت&zwnj;ها را با&nbsp; تبلیغات در حوزه سیاسی مطرح کرده&zwnj;اند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>با این&zwnj;حال محمد شریف ملک&zwnj;زاده، رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور، در سخنان افتتاحیه اعلام کرد دستور داده است تا این نهاد جدید از حالت دولتی و سیاسی خارج شود و به فقط به صورت صد در صد علمی فعالیت کند. خسروپور بخشنده، از باستان&zwnj;شناسان پیشکسوت، نیز ضمن استقبال از افتتاح خانه باستان&zwnj;شناسان ایران معتقد است این محل می&zwnj;تواند به پایگاهی برای بحث و تبادل افکار و نظریات فرهنگی و ارائه تحقیقات و نمایشگاهی دائمی برای دستاوردهای باستان&zwnj;شناسی ایران تبدیل شود. مسعود علویان صدر، معاون سازمان میراث فرهنگی و گردشگری نیز اعلام کرده است نام این خانه را می&zwnj;&zwnj;توان &laquo;خانه همدلی&raquo; نهاد، زیرا قرار است در آن باستان&zwnj;شناسان جوان از حمایت باستان&zwnj;شناسان باسابقه بهره&zwnj;مند می&zwnj;شوند.</p> https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/02/25/24787#comments بیژن روحانی خانه باستانشناسان سنگ نگاره شاپور میراث فرهنگی و رسوم ملل Mon, 25 Feb 2013 22:43:46 +0000 hosseinn 24787 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/22/24745 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/22/24745" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="300" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/shookahunting1.jpg?1361615340" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - مجلس ایران قصد دارد شکار غیرقانونی به خصوص کشته شدن&nbsp; دو راس گوزن یا شوکای کمیاب در استان مازندران را پیگیری کند. در بهمن ماه امسال شکارچیان غیرقانونی دو راس گوزن آبستن را در منطقه حفاظت شده بولا واقع در دودانگه ساری شکار کرده بودند. با دستگیری چهار نفر شکارچی غیرمجاز توسط واحدهای گشت سازمان محیط زیست و انتشار عکس&zwnj; جنین&zwnj;های این گوزن&zwnj;های کمیاب، اعتراض&zwnj;های گسترده&zwnj;ای به افزایش شکار بی&zwnj;رویه حیات وحش در ایران صورت گرفت. گوزن&zwnj;های شکار شده از نوع شوکا بوده که گونه&zwnj;ای کمیاب و در خطر است.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به گفته &laquo;انجمن دیده&zwnj;بان محیط زیست و حیات وحش ایران&raquo; در گذشته شکارچیان خارج از فصل مجاز به شکار نمی&zwnj;رفتند و هرگز حیوانات ماه، و جوان و یا بره&zwnj;ها را مورد هدف قرار نمی&zwnj;دادند. روند رو به گسترش شکار حیوانات کمیاب و آبستن، نشان از نابودی اصولی دارد که حتا شکارچیان غیرمجاز نیز آن&zwnj;ها را قبلا رعایت می&zwnj;کردند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130221_Environment_Hunting_BijanRouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/musicicon.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اکنون مجلس ایران قصد دارد با دعوت مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست به فراکسیون محیط زیست مجلس، موضوع شکارغیرقانونی و به ویژه کشته شدن این گوزن&zwnj;های کمیاب را مورد بررسی قرار دهد. به گفته کمال&zwnj;الدین پیرموذن، عضو فراکسیون محیط زیست مجلس، حفظ حیات وحش از مسئولیت&zwnj;های مهم سازمان دولتی محیط زیست است و این&zwnj;گونه حوادث باعث تخریب محیط زیست و گونه&zwnj;های کمیاب در کشور می&zwnj;شود. بنابراین پس از تحقیق انجام تحقیقات از سازمان محیط زیست، نتیجه آن به مردم اعلام خواهد شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">آمارهای موجود از تعداد جانوران، میزان شکار و همچنین اسلحه&zwnj;های موجود نشان می&zwnj;دهد که شکار بی&zwnj;رویه یکی از مشکلات مهم محیط زیست ایران طی چندین دهه اخیر است که به شدت بر تعداد حیوانات وحشی اثر گذاشته و جمعیت برخی گونه&zwnj;&zwnj;ها را به شدت کاهش داده و یا به انقراض کشانده است. مطابق آمار سازمان محیط زیست ایران در سال ۲۰۰۹، از میان ۱۹۴ گونه شمارش شده پستانداران در ایران، ۱۷ گونه آن&zwnj;ها به شدت تهدید شده&zwnj; هستند. در خصوص پرندگان نیز حدود ۲۰ گونه از آن&zwnj;&zwnj;ها در معرض خطر انقراض در ایران قرار دارند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/imagecache/maghaleh_image/shookahunting2.jpg" style="width: 180px; height: 120px;" />در بهمن ماه امسال شکارچیان غیرقانونی دو راس گوزن آبستن را در منطقه حفاظت شده بولا واقع در دودانگه ساری شکار کرده بودند. با دستگیری چهار نفر شکارچی غیرمجاز توسط واحدهای گشت سازمان محیط زیست و انتشار عکس&zwnj; جنین&zwnj;های این گوزن&zwnj;های کمیاب، اعتراض&zwnj;های گسترده&zwnj;ای به افزایش شکار بی&zwnj;رویه حیات وحش در ایران صورت گرفت. گوزن&zwnj;های شکار شده از نوع شوکا بوده که گونه&zwnj;ای کمیاب و در خطر است.</p> </blockquote> <p dir="RTL">سازمان محیط زیست ایران عامل اصلی انقراض این جانوران را تخریب و تکه تکه شدن زیستگاه&zwnj;های &nbsp;آن&zwnj;ها، شکار و صید بی&zwnj;رویه و خشکسالی&zwnj;های متوالی در کشور می&zwnj;داند. همچنین این سازمان تاکید دارد عدم وجود ابزار و امکانات کافی حتا برای حفاظت از نمونه&zwnj;های بسیار برجسته و کمیاب مانند یوزپلنگ یا گور ایرانی آینده این جانوران در معرض انقراض را با ابهام رو به رو کرده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">آمارهای تقریبی جدید از علف&zwnj;خواران اصلی کشور نشان می&zwnj;هد که تنها ۱۱۱ هزار راس از آن&zwnj;ها در ایران باقی مانده است که این شامل مجموع کل&zwnj;ها، بزهای وحشی، قوچ&zwnj;ها، میش&zwnj;ها، آهوها و گوزن&zwnj;ها می&zwnj;شود. این در حالی است که مقایسه این وضعیت با وضعیتی که حدود پنجاه سال پیش در ایران وجود داشته نشان می&zwnj;دهد جمعیت این جانوران در بعضی مناطق به تنهایی بیش از رقم فعلی در کل ایران بوده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با این حال عدم وجود سرشماری دقیق و سالانه از حیات وحش ایران به تفکیک زیستگاه&zwnj;ها و با در دست داشتن ترکیب جنسی و سنی جانوران و عدم وجود یک برنامه منظم پایش و کنترل جمعیت آنها از مهمترین انتقادات فعالان این حوزه به سازمان محیط زیست ایران بوده است. آمارهای موجود اکثرا تقریبی، غیر دقیق و در بسیاری موارد نیز غیررسمی هستند. به اعتقاد کارشناسان محیط زیست، وجود سرشماری دقیق و مرتب برپایه اصول علمی، یکی از پایه&zwnj;ای&zwnj;ترین ابزارها برای حفاظت از جانوران و گونه&zwnj;های در معرض خطر است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">صدور مجوز شکار که در اختیار سازمان محیط زیست ایران قرار دارد نیز مورد انتقاد برخی از فعالان حفظ محیط زیست و حیات وحش در ایران قرار دارد. به گفته این فعالان درحالی که آمار دقیقی از تعداد جانوران در زیستگاه&zwnj;های مختلف وجود ندارد و در وضعیتی که حیات وحش ایران روند قهقرایی در پیش گرفته و بسیاری از گونه&zwnj;های آن در معرض خطر هستند، صدور مجوز شکار، حتا به صورت محدود، از سوی سازمان محیط زیست ایران قابل پذیرش نیست.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">محمد درویش از فعالان محیط زیست در ایران، در مطلبی انتقادی در روزنامه اعتماد به تاریخ ۱۵ بهمن ماه نوشته است که اخیرا و پس از حدود یک سال مقاومت از سوی سازمان محیط زیست کشور، موج جدید&nbsp; صدور مجوز یا پروانه شکار به تفکیک استان&zwnj;ها آعاز شده است. به نوشته آقای درویش، در حالی که آمار دقیقی از وضعیت نگران کننده جانورانی مانند قوچ و میش و آهو و جبیر در دست نیست، این سازمان اقدام به صدور مجوزهای جدید شکار کرده است اما صدور مجوز تنها زمانی قابل پذیرش است که در یک منطقه با مازاد دام رو به رو باشیم. به نوشته این فعال محیط زیست، به نظر می&zwnj;رسد سازمان محیط زیست ایران تحت فشار لابی&zwnj;های پرقدرت طرفدار شکار که اکثرا آدم&zwnj;های پرقدرت و ثروتمندی هستند قرار گرفته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p><span dir="RTL">هوشنگ ضیایی، استاد حیات وحش در دانشگاه آزاد نیز پیش&zwnj;تر به خبرگزاری سبز پرس گفته بود صدور پروانه&zwnj;های شکار در ایران مبنای علمی ندارد و انتظار می&zwnj;رود سازمان محیط زیست با عدم صدور مجوز شکار و خلع سلاح شکارچیان به مدت حداقل سه سال، وضعیت حیات وحش در ایران را بهبود بخشد. به گفته این استاد دانشگاه، در گذشته و زمانی که جمعیت قوچ و میش و کل و بز در مناطقی مانند بختگان به ۱۶ هزار و در منطقه بیستون به ۱۰ هزار راس می&zwnj;رسید، پروانه شکار صادر می&zwnj;شد. اما اکنون که جمعیت این جانوران در بختگان تنها به ۲۰۰ راس رسیده و در بیستون نیز صفر است، صدور مجوز شکار آسیب زننده است.</span></p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/22/24745#comments بیژن روحانی سازمان محیط زیست ایران شکار شوکا شکار غیرقانونی شکار گوزن محمد درویش محیط زیست هوشنگ ضیایی Fri, 22 Feb 2013 02:46:25 +0000 arezoo 24745 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/02/19/24634 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/02/19/24634" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> ثبت بلوار کشاورز در آثار ملی کشور </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="184" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/bijrkh01.jpg?1361233070" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - با ثبت بلوار کشاورز تهران در فهرست آثار ملی کشور، سازمان میراث فرهنگی امیدوار است بتواند از ارزش&zwnj;های فرهنگی این خیابان حفاظت کند.</p> <!--break--><!--break--><p>در هفته گذشته سازمان میراث فرهنگی این خیابان را به عنوان یکی از نخستین&zwnj; بلوارهای تهران که در دوران پهلوی اول ساخته شده است ثبت کرد. با این حال فعالان میراث معتقدند برخی محورهای فرهنگی و تاریخی دیگر در شهر تهران مانند خیابان لاله&zwnj;زار، بیش از بلوار کشاورز نیازمند توجه فوری&nbsp; و رسیدگی هستند. از سوی دیگر، ساز و کارهای فعلی ثبت، جوابگوی حفاظت از محورها و خیابان&zwnj;های تاریخی نیست و در عمل کاری از پیش نمی&zwnj;برد.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>از آب کرج تا بلوار کشاورز</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>بلوار کشاورز در محوری احداث شده است که پیش از این در آن نهر کرج یا &laquo;آب کرج&raquo; جاری بود.<br /> این نهر در زمان قاجار ابتدا توسط حاجی میرزا آقاسی ایجاد شد و سپس امیر کبیر آن را تعمیر کرد و توسعه بخشید. نهر کرج تا پیش از تأمین آب تهران از طریق لوله&zwnj;کشی، یکی از منابع مهم تأمین آب مردم شهر بود.</p> <p>&nbsp;</p> <table align="left" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijrkh04.jpg" style="width: 230px; height: 154px;" /></p> <p>&nbsp;</p> <p class="rtecenter">پرسش فعالان میراث فرهنگی</p> <p class="rtecenter">این است:</p> <p class="rtecenter">اکنون که روند ثبت برخی خیابان&zwnj;ها</p> <p class="rtecenter">در فهرست آثار ملی کشور</p> <p class="rtecenter">آغاز شده، چرا به ارزش&zwnj;های</p> <p class="rtecenter">نادر فرهنگی و تاریخی</p> <p class="rtecenter">خیابان&zwnj;هایی مانند لاله&zwnj;زار</p> <p class="rtecenter">توجهی نشده&zwnj;است.</p> <p class="rtecenter">کدام فوریت</p> <p class="rtecenter">سازمان میراث فرهنگی را به این نتیجه رسانده است</p> <p class="rtecenter">که پیش از نجات محور ارزشمند</p> <p class="rtecenter">و در خطری به نام لاله&zwnj;زار</p> <p class="rtecenter">باید بلوار کشاورز را ثبت کند؟</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> <p class="rtecenter">برنامه رادیویی بیژن روحانی درباره ثبت بلوار کشاورز در آثار ملی کشور را بشنوید:</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> <p class="rtecenter"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130217_Heritage_Keshavarz_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon_14.jpg" style="width: 230px; height: 26px;" /></a></p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>بلوار کشاورز تهران که در همین محور شکل گرفته است، پیش از انقلاب نامش بلوار الیزابت بود؛ نامی که به افتخار ملکه بریتانیا بر آن نهاده بودند. این خیابان یکی از مکان&zwnj;&zwnj;های تفریحی مردم در سالیان گذشته محسوب می&zwnj;شد. وجود نهر یا آب کرج که از میان این محور گذر می&zwnj;کرد، این خیابان را به مکانی با صفا برای گذران اوقات فراغت و استفاده بردن از سایه&zwnj;سار درختان آن در تابستان تبدیل کرده بود.</p> <p>&nbsp;</p> <p>بلوار کشاورز یکی از معدود خیابان&zwnj;هایی است که فضای کافی برای حرکت عابر پیاده دارد و از میان آن نیز هنوز نهری عبور می&zwnj;کند و همچنان یکی از سرسبزترین خیابان&zwnj;های پایتخت است، گرچه اکنون در مرکز یکی از شلوغ&zwnj;ترین محورهای شهر قرار دارد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در دهه&zwnj;های بعدی در کناراین&nbsp; بلوار تازه&zwnj;ساز، آثار معماری و شهری مدرنی ایجاد شد. مکان&zwnj;هایی مانند سینما بلوار، هتل بلوار و پارک لاله که هر کدام پاتوق&zwnj; قشرهای مختلفی از مردم تهران بوده و همچنان نیز هست. اما شاید یکی از شاخص&zwnj;ترین ساختمان&zwnj;های این خیابان دو کیلومتری، ساختمان شیشه&zwnj;ای وزارت کشاورزی باشد که در ابتدای دهه ۵۰ خورشیدی و توسط عبدالعزیز فرمانفرماییان طراحی شد. ساختمانی به سبک معماری بین&zwnj;الملل که در زمان خود جزو آثار شاخص معماری مدرنیستی در تهران بود. ساختمان&zwnj;های دیگری مانند مجتمع سامان و برج&zwnj;های ۲۱ طبقه دوقلوی آن که در سال ۱۳۴۹ ساخته شدند نیز به این بلوار در دهه&zwnj;های ۴۰ و ۵۰ خورشیدی چهره یک محور مدرن و امروزی را بخشیدند.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>دشواری&zwnj;های ثبت یک خیابان</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>امروز دیگر نام بلوار کشاورز در میان آثاری قرار گرفته است که باید برای همیشه حفظ و حراست شود.&nbsp; پیش از این خیابان ولیعصر تهران نیز به عنوان یک محور تاریخی و فرهنگی در فهرست آثار ملی ثبت شده بود. اما پرسش اصلی این است که ثبت خیابان&zwnj;ها تا چه حد می&zwnj;تواند ارزش&zwnj;های فرهنگی و تاریخی آن&zwnj;ها را حفظ کند؟ و آیا در چارچوب فعلی مدیریت شهری و با ابزارهای قانونی موجود، می&zwnj;&zwnj;توان امیدوار بود که ثبت یک خیابان حافظ ارزش&zwnj;های فرهنگی آن باشد؟ گرچه ثبت یک ساختمان در فهرست آثار ملی می&zwnj;تواند تا حد زیادی حفاظت از آن را تضمین کند، اما دشواری&zwnj;های ثبت یک محور طویل شهری بیش از ثبت یک ساختمان یا محوطه تاریخی است. در مسأله ثبت خیابان، مسأله مدیریت شهری، مسأله ساخت و سازهای جدید&nbsp; و طرح تفضیلی، و همچنین واقعیت&zwnj;های اقتصادی به شدت تأثیرگذار هستند.</p> <p>&nbsp;</p> <table align="right" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijrkh02.jpg" style="width: 230px; height: 173px;" /></p> <p class="rtecenter">بلوار کشاورز یکی از سرسبزترین خیابان&zwnj;های پایتخت است</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>طبق شواهد موجود، ثبت محور تاریخی و فرهنگی خیابان ولیعصر تاکنون نتوانسته چندان موفقیت&zwnj;آمیز باشد و به اهداف اصلی خود دست یابد. ثبت خیابان ولیعصر که به گفته کارشناسان ظاهراً تنها شامل محور آسفالت خیابان، پیاده&zwnj;روها، جوی آب و ردیف درختان&zwnj;اش می&zwnj;شود، نتوانسته است از حریم و آثار ارزشمندی که کنار این محور ساخته&zwnj;شده&zwnj;اند و همچنین از منظر تاریخی و طبیعی آن به&zwnj;درستی حفاظت کند. به اعتقاد کارشناسان میراث فرهنگی در تهران، پرونده ثبتی خیابان ولیعصر که با سفارش شهرداری تهران تهیه شده به دلیل مشکلات ساختاری که در حفاظت از این محور طولانی وجود دارد نمی&zwnj;تواند حافظ تمام ارزش&zwnj;های این خیابان ۱۸ کیلومتری باشد. از سوی دیگر مشخص نیست این پرونده چگونه می&zwnj;تواند با توجه به افزایش مداوم قیمت زمین و ملک در محور خیابان ولیعصر، جلوی ساخت و سازهای تجاری، سربرآودرن ساختمان&zwnj;های بلندمرتبه و تخریب آثار واقع در دو سوی این محور را بگیرد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>اما ثبت بلوار کشاورز و خیابان ولیعصر در حالی است که همچنان خیابان تاریخی لاله&zwnj;زار تهران در انتظار حفاظت از باقی&zwnj;مانده ارزش&zwnj;های فرهنگی خود به&zwnj;سر&zwnj; می&zwnj;برد؛ خیابانی که قدمت تاریخی بیشتری دارد اما در طی چند دهه اخیر با سرعتی عجیب تمام یادگارهای گذشته آن یا فرسوده شده و یا تبدیل به فضاهای تجاری و بی&zwnj;کیفیت شده و خانه&zwnj;های قدیمی آن نیز تخریب شده&zwnj;اند. خیابانی که روزگاری با تماشاخانه&zwnj;هایش محور فرهنگی تهران بود، اکنون در قرق بورس لوازم الکتریکی و واحدهای صنفی و تجاری دیگر است. به جز تئاترها، سینماها و خانه&zwnj;های قدیمی لاله&zwnj;زار، اکنون هتل&zwnj;های قدیمی این خیابان نیز یکی یکی تغییر کاربری می&zwnj;دهند. ساختمان&zwnj;هایی که بخش مهمی از تاریخ معماری&nbsp; دوران مدرن در ایران در دهه&zwnj;های ابتدایی سده حاضر خورشیدی بوده و برخی از آن&zwnj;ها اثر معماران مشهوری چون وارتان یا میناسیان هستند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>پرسش فعالان میراث فرهنگی این است: اکنون که روند ثبت برخی خیابان&zwnj;ها در فهرست آثار ملی کشور آغاز شده، چرا به ارزش&zwnj;های نادر فرهنگی و تاریخی خیابان&zwnj;هایی مانند لاله&zwnj;زار توجهی نشده&zwnj;است. کدام فوریت سازمان میراث فرهنگی را به این نتیجه رسانده است که پیش از نجات محور ارزشمند و در خطری به نام لاله&zwnj;زار باید بلوار کشاورز را ثبت کند؟&nbsp; از سوی دیگر این سئوال نیز مطرح است که ساز و کارهای فعلی تهیه&zwnj; پرونده&zwnj;های ثبتی تا چه حد می&zwnj;تواند ضامن حفاظت از آثار فرهنگی در امتداد خیابان&zwnj;های طویل پایتخت باشد، آن هم در شهری که صدور مجوز برای ساخت و سازهای تجاری و مسکونی مقدم&zwnj; بر هر حفظ یادگارهای فرهنگی است.</p> <p>&nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/02/19/24634#comments آثار ملی کشور بلوار کشاورز بیژن روحانی تهران ثبت خیابان های پایتخت در آثار ملی کشور خیابان های پایتخت خیابان ولیعصر لاله زار میراث فرهنگی و رسوم ملل Tue, 19 Feb 2013 00:17:51 +0000 hosseinn 24634 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/17/24601 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/17/24601" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="400" height="277" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/02_3.jpg?1361103479" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - سال ۲۰۱۳ از سوی چند نهاد بین&zwnj;المللی از جمله یونسکو، به عنوان سال همکاری&zwnj;&zwnj;های جهانی در مورد منابع آبی نام&zwnj;گذاری شده است. با این نام&zwnj;گذاری، جامعه جهانی قصد دارد بر اهمیت مدیریت منابع آبی و استفاده پایدار از آن تاکید کرده و برای حرکت به سمت هدفی مشترک جهت حفاظت از این منابع گران&zwnj;بها و تجدید ناپذیر تلاش کند.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130214_Environment_WaterYear_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/musicicon.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به همین مناسبت روز یازدهم فوریه برابر با ۲۳ بهمن مراسمی در مرکز سازمان یونسکو در پاریس برگزار شد&nbsp; تا رویدادهای مرتبط با سال جهانی همکاری&zwnj;های آبی به طور رسمی آغاز شود. قرار است در طول سال ۲۰۱۳ و در نقاط مختلف جهان برنامه&zwnj;&zwnj;ها، سمینارها و کارگاه&zwnj;های مختلفی در مورد این موضوع برگزار شود. هدف از این برنامه ارتقاء آگاهی مدیران، تصمیم&zwnj;گیرندگان و همچنین مردم در خصوص اهمیت مدیریت منابع آبی، یافتن راهی برای تلاش&zwnj;های مشترک و همچنین بررسی نیازها و کمبودها در سطح محلی، منطقه&zwnj;ای و جهانی است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;آب شیرین و تامین منابع آبی لازم، امروز مخرج مشترک بسیاری از مشکلاتی است که جوامع بشری و محیط زیست جهانی با آن رو به رو هستند. بهداشت وسلامتی، کشاورزی، انرژی، و توسعه شهری همگی به وجود آب و استفاده درست و پایدار از آن وابسته&zwnj;اند. اما منابع محدود آبی در جهان، به درستی مدیریت نشده و فشارهای خارج از ظرفیتی بر آن وارد می&zwnj;شود. فشارهایی که عمدتا برخواسته از نیاز جوامع به توسعه هر&zwnj;چه بیشتر است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/04_middle_east_water.jpg" style="width: 180px; height: 121px;" /><span style="font-size: 13px;">&nbsp;روز چهارشنبه ۱۳ فوریه برابر با ۲۵ بهمن، سازمان ناسا اعلام کرد مطابق تصاویر ماهواره&zwnj;ای، منطقه خاورمیانه، که ایران نیز در آن واقع شده، بخش بزرگی از منابع آب شیرین خود را از دست داده است و به زودی با بحران&zwnj;های فزاینده&zwnj; برای تامین آب رو به رو خواهد شد. به گفته کارشناسان این سازمان، دلایل اصلی تحلیل رفتن منابع آبی در خاورمیانه، مدیریت غلط و خشکسالی&zwnj; بزرگ سال ۲۰۰۷ و همچنین افزایش تقاضا برای مصرف آب بوده است.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">اکنون حق دسترسی به آب، جزو یکی از حقوق انسانی و مقدماتی تمام جوامع در نظر گرفته می&zwnj;شود. اما پرسش اصلی نهادهایی مانند یونسکو و اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت آن است که چگونه از طریق همکاری&zwnj;های جهانی می&zwnj;توان بر مشکلات موجود غلبه کرد و حق انسانی تمام جوامع را برای دسترسی به آب و استفاده پایدار از آن تامین کرد؟ این پرسش&zwnj;ها و نگرانی&zwnj;های دیگری از این دست قرار است در طول سال ۲۰۱۳ به بحث گذاشته شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما به جز فشارهای ناشی از توسعه، مسائل سیاسی و مرزهای میان کشورها نیز بر مدیریت منابع آبی سایه افکنده است. به عنوان مثال ۲۷۶ حوضه آبریز رودخانه&zwnj; در جهان هستند که حداقل یک شاخه آن&zwnj;ها از یک مرز بین&zwnj;المللی عبور می&zwnj;کند. این حوزه&zwnj;های آبی مشترک در جهان حداقل ۴۶ درصد از سطح کره زمین را می&zwnj;پوشاند. این مقدار از مساحت زمین، محل زندگی حدود ۴۰ درصد از جمعیت دنیاست. جوامعی که از منابع آبی مشترک استفاده می&zwnj;کنند ممکن است با یکدیگر دارای رقابت باشند و یا نسبت به نحوه استفاده از این منابع ادعاهایی مطرح کنند. &nbsp;مطابق آمار سازمان ملل متحد، حدود ۶۰ درصد از این رودخانه&zwnj;ها و منابع آبی مشترک در دنیا، فاقد هرگونه نظام مشارکتی برای مدیریت است. &nbsp;بنابراین اهمیت اندیشیدن به چارچوبی مشترک برای مدیریت منابع آبی، برای آینده کره زمین حیاتی است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اکنون بیش از ۲ میلیارد نفر در جهان به منابع و سفره&zwnj;های آب زیرزمینی وابسته هستند. این در حالی است که آبی که در بخش کشاورزی و تولید مواد غذایی مصرف می&zwnj;شود، بیشترین فشار را بر منابع آب شیرین در دنیا وارد می&zwnj;کند. بیش از ۷۰ درصد از آب شیرین در دنیا به مصرف کشاورزی می&zwnj;رسد. این رقم در منطقه آسیا و پاسیفیک در حدود هشتاد درصد است. حدود دو سوم گرسنگان جهان در این منطقه وسیع زندگی&zwnj; می &zwnj;کنند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/01_water_year.jpg" style="width: 180px; height: 143px;" /><span style="font-size: 13px;">پیش&zwnj;بینی می&zwnj;شود تا سال ۲۰۵۰ نیاز به مواد غذایی تا حدود هفتاد درصد افزایش یابد و برای پاسخگویی به این نیاز، منابع آبی مورد استفاده هرچه بیشتر قرار می&zwnj;گیرند و اما دشواری اصلی اینجاست که منابع آب شیرین در دنیا محدود بوده، و بسیاری از آن&zwnj;ها تجدیدپذیر نیز نیستند.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">روند رو به رشد جمعیت جهان و انتظار افزوده شدن رقمی در حدود دو تا سه میلیارد نفر دیگر تا چهل سال آینده، چشم&zwnj;انداز منابع آبی را با سئوال&zwnj;ها و ابهام&zwnj;های زیادی رو به رو کرده است. این روند رو به رشد همراه با تغییر رژیم غذایی انسان&zwnj;ها باعث افزایش نیاز برای تولید مواد غذایی شده است. پیش&zwnj;بینی می&zwnj;شود تا سال ۲۰۵۰ نیاز به مواد غذایی تا حدود هفتاد درصد افزایش یابد و برای پاسخگویی به این نیاز، منابع آبی مورد استفاده هرچه بیشتر قرار می&zwnj;گیرند و اما دشواری اصلی اینجاست که منابع آب شیرین در دنیا محدود بوده، و بسیاری از آن&zwnj;ها تجدیدپذیر نیز نیستند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به گفته سازمان بهداشت جهانی، سالانه حدود سه و نیم میلیون نفر در دنیا به دلیل کمبود منابع آبی و یا در دسترس نبودن آب سالم و بهداشتی، جان خود را از دست می&zwnj;دهند. از این میان در حدود یک و نیم میلیون کودک زیر پنج سال به دلیل مصرف آب آلوده و بیماری&zwnj;های ناشی از آن در سال از میان می&zwnj;روند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">نیاز به آب و تحلیل رفتن منابع آب شیرین در برخی مناطق دنیا بیشتر از مناطق دیگر است. &nbsp;روز چهارشنبه ۱۳ فوریه برابر با ۲۵ بهمن، سازمان ناسا اعلام کرد مطابق تصاویر ماهواره&zwnj;ای، منطقه خاورمیانه، که ایران نیز در آن واقع شده، بخش بزرگی از منابع آب شیرین خود را از دست داده است و به زودی با بحران&zwnj;های فزاینده&zwnj; برای تامین آب رو به رو خواهد شد. اطلاعات ناسا نشان می&zwnj;دهد در این منطقه روند کم شدن منابع آبی از حدود یک دهه پیش سرعت گرفته است. به گفته کارشناسان این سازمان، دلایل اصلی تحلیل رفتن منابع آبی در خاورمیانه، مدیریت غلط و خشکسالی&zwnj; بزرگ سال ۲۰۰۷ و همچنین افزایش تقاضا برای مصرف آب بوده است.</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/17/24601#comments آب بحران آب بحران آب شیرین بیژن روحانی خشکسالی خشکسالی در ایران سازمان بهداشت جهانی محیط زیست مدیریت منابع آبی کمبود منابع آبی Sun, 17 Feb 2013 11:34:41 +0000 arezoo 24601 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/02/12/24399 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/02/12/24399" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/soasbr01.jpg?1360748010" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - دهمین همایش سالانه مفهوم یا &laquo;ایده ایران&raquo; امسال به بررسی تحولات مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی &laquo;از سقوط سلجوقیان تا پیروزی مغولان&raquo; اختصاص یافت.</p> <!--break--><!--break--><p>این همایش یک روزه در نهم فوریه ۲۰۱۳ برابر با ۲۱ بهمن ماه در دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی دانشگاه لندن، سوآس، برگزار شد و مورد استقبال گسترده دانشگاهیان و علاقه&zwnj;مندان مطالعات ایرانی قرار گرفت.</p> <p>&nbsp;</p> <p>نشست&zwnj;های سالانه &laquo;ایده&zwnj; ایران&raquo; که اینک پا به دهمین سال برگزاری خود گذاشته است با حمایت&zwnj;های بنیاد سودآور برگزار می&zwnj;شود و همه ساله به بررسی ابعاد مختلف یک دوره تاریخی در ایران&zwnj;زمین اختصاص دارد. این همایش&zwnj;ها در پی پاسخ دادن به این سئوال بنیادین است که عناصر اصلی تشکیل&zwnj;دهنده فرهنگ ایرانی در هر دوره تاریخی چه بوده&zwnj;اند و مفهوم ایران در هر زمانی چگونه درک و دریافت می&zwnj;شده است. در هر همایش، ایران&zwnj;شناسانی از دانشگاه&zwnj;ها و مراکز مختلف تحقیقاتی در دنیا، مقالات خود در ارتباط با این نشست سالانه را ارائه می&zwnj;دهند. حاصل این نشست&zwnj;های علمی تاکنون در چندین جلد کتاب با همکاری موزه بریتانیا و موسسه خاورمیانه لندن در دانشکده سوآس LMEI و با حمایت بنیاد سودآور به چاپ رسیده است. همایش&zwnj;های سالانه &laquo;ایده ایران&raquo; اکنون در تقویم دانشگاهی بریتانیا برای ایران&zwnj;شناسان جایگاه ویژه&zwnj;ای دارد، به&zwnj;خصوص در این زمان که بحران&zwnj;های مختلف اقتصادی و سیاسی، مطالعات ایرانی در دنیا را تضعیف کرده است.</p> <p>&nbsp;</p> <table align="left" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 250px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/soasbr05.jpg" style="width: 250px; height: 80px;" /></p> <p class="rtecenter">●همایش&zwnj;های &laquo;ایده&zwnj; ایران&raquo;</p> <p class="rtecenter">در پی پاسخ دادن به این سئوال بنیادین</p> <p class="rtecenter">است که عناصر اصلی</p> <p class="rtecenter">تشکیل&zwnj;دهنده فرهنگ ایرانی در هر دوره تاریخی چه بوده&zwnj;اند</p> <p class="rtecenter">و مفهوم ایران</p> <p class="rtecenter">در هر زمانی چگونه درک و دریافت می&zwnj;شده است.</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> <p class="rtecenter">&nbsp;●گزارش بیژن روحانی درباره همایش ایران&zwnj;شناسی در لندن را بشنوید:</p> <p class="rtecenter"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130210_Heritage_MongolConquest_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon_14.jpg" style="width: 250px; height: 28px;" /></a></p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>سال گذشته موضوع این همایش به بررسی دوران سلجوقی اختصاص داشت. اما امسال، تحولات تاریخی، اجتماعی، فرهنگی و ادبی در ایران از زمان فروپاشی سلجوقیان تا حمله مغولان مورد بررسی پژوهشگران قرار گرفت. با از میان رفتن حکومت سلجوقیان و پس از آن با لشکرکشی مغولان، ایران دستخوش تحولات جدیدی شد که سرنوشت مردمان این سرزمین را برای سده&zwnj;ها تحت تأثیر خود قرار داد. با مرگ سلطان سنجر سلجوقی در میانه سده دوازدهم میلادی، امپراتوری سلجوقیان به سرعت رو به اضمحلال رفت. این زمانی بود که اتابکان، که در اصل خدمت&zwnj;گزاران سجلوقیان بودند، در نقاط مختلف ایران حکومت&zwnj;ها و پادشاهی&zwnj;های کوچک محلی تشکیل دادند. اما این سلسله&zwnj;های کوچک با حمله مغولان از یکدیگر گسست. با این&zwnj;حال عدم وجود یک حکومت بزرگ و یک&zwnj;پارچه در سرتاسر ایران و همچنین تلاطم&zwnj;های سیاسی باعث نشد تا حرکت فرهنگ و هنر در ایران متوقف شد. در همایش امسال هشت سخنران از دانشگاه&zwnj;های مختلف در خصوص ابعاد مختل این دوران به سخنرانی پرداختند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>نخستین سخنران این همایش پرفسور ادموند بوزورث بود که در خصوص سلسله&zwnj;ای از شاهان آنوشتگین خوارزم سخنرانی کرد. ادموند بوزورث، مورخ انگلیسی است که سابقه&zwnj;ای طولانی و پربار در زمینه مطالعات ایرانی دارد و تاکنون کتاب&zwnj;های فراوانی در مورد غزنویان، سلسله&zwnj;های مختلف حکومت در دوران</p> <table align="right" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 250px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/soasbr02.jpg" style="width: 250px; height: 188px;" /></p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>پس از اسلام، تاریخ سیستان پس از ورود اعراب، و همچنین تاریخ سده&zwnj;های میانه در ایران و افغانستان منتشر کرده است. او در سخنرانی خود به این مسأله پرداخت که چگونه این سلسه محلی که در ابتدا به عنوان خادمان سجلوقیان در خوارزم حکومت می&zwnj;کردند، توانستند یک امپراتوری کوچک اما قدرتمند نظامی را در خوارزم و فرارود (سرزمین&zwnj;های میان آمودریا و سیر دریا در آسیای میانه) تکشیل دهند و چگونه با حمله مغولان این سلسه پادشاهی از میان رفت.</p> <p>&nbsp;</p> <p>دکتر آلکا پاتل از دانشگاه کالفرنیا، اروین، سخنران دیگری بود که در خصوص اهمیت تاریخی سلسه غوریان سخنرانی کرد. سخنان او که بیشتر بر تاریخ و آثار معماری این دوره متمرکز بود توانست نشان دهد مطالعه در خصوص غوریان می&zwnj;&zwnj;تواند پلی میان تاریخ و فرهنگ ایرانی و هندی باشد. غوریان که در سده&zwnj;های دهم و یازدهم میلادی به حکومت رسیدند دودمانی تاجیک ـ&zwnj; ایرانی بودند که بر مناطقی در خراسان، افغانستان و هند و پاکستان امروزی حکومت کردند و نخستین پایتخت آن&zwnj;&zwnj;ها فیروزکوه در غور افغانستان بود. با این&zwnj;حال این سلسله کوچک که مدت کوتاهی در سده&zwnj;های میانی حکومت کرد تاکنون توجه لازم را در مطالعات ایرانی به خود کسب نکرده است و بیشتر به آن به چشم یک سلسه حاشیه&zwnj;ای نگاه شده است. اما تأکید خانم پاتل با نشان دادن آثار بسیار چشمگیر معماری و هنری غوریان براین بود که مطالعات بیشتر روی این دوره تاریخی می&zwnj;تواند تاثیر فرهنگ و هنر ایرانی بر هند و بالعکس را به&zwnj;خوبی تصویر کند. آثار بی&zwnj;همتایی مانند منار جام، بخش&zwnj;هایی از مسجد جامع هرات، آرامگاه&zwnj;ها و آثار شهر چشت در افغانستان و همچنین در گناباد، رباط شرف در خراسان و آرامگاه&zwnj;ها و مساجدی در پنجاب پاکستان از جمله آثاری بود که آلکا پاتل به تجزیه و تحلیل آن&zwnj;ها از نظر معماری و تزیینات وابسته به آن پرداخت.</p> <p>&nbsp;</p> <table align="left" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 250px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/soasbr03.jpg" style="width: 250px; height: 188px;" /></p> <p>&nbsp;</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>دیوید مورگن، تاریخ&zwnj;نگار برجسته دوران مغولی، در سخنان خود به حضور مغولان در ایران در میانه سده دوازدهم میلادی اشاره کرد. ایران گرچه از زمان چنگیزخان و حمله او به خوارزمشاهیان&nbsp; تحت تأثیر حضور مغولان قرار گرفته بود، اما هرگز به طور کامل تا زمان هلاکو در امپراتوری مغولی ادغام نشد. مورگن در سخنرانی خود به تأثیرات مغولان در فاصله دو حمله بزرگ به ایران پرداخت و خصوصیات حکمرانی آنان را در این زمان تشریح کرد. به گفته او گرچه در بسیاری شهرها خرابی فراوان به بار آمد، اما بخش بزرگی از ایران تخریب نشد و زندگی به شیوه قبل ادامه یافت. او همچنین به این نکته اشاره کرد که دوران ایلخانی سهم مهمی در پرورش مفهوم مدرن ایران داشته است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>بررسی دوران قراختاییان سخنرانی دیگری بود که توسط میخل بیران انجم شد. در سخنانی دیگر، هرمز ابراهیم&zwnj;نژاد از دانشگاه ساوث&zwnj;همپتون به اهمیت کتاب ذخیره خوارزمشاهی نوشته اسماعیل جرجانی به عنوان نسختین کتاب پزشکی که پس از اسلام به زبان فارسی نوشته شده است اشاره کرد. کریستین ون رویمبک از دانشگاه کمبریج نیز به آثار نظامی گنجه&zwnj;ای و نبوغ او به عنوان شاعر، عالم و کسی که از منابع کهن در آثار خود به درستی استفاده کرده است پرداخت و به خصوصیات مثنوی&zwnj;های او اشاره کرد.</p> <p>&nbsp;</p> <table align="right" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 250px;"> <tbody> <tr> <td> <p>&nbsp;<img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/soasbr04.jpg" style="width: 270px; height: 203px;" /></p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>دکتر همایون کاتوزیان، از دیگر سخنرانان این همایش، سخنان خود را به عشق و اخلاق در آثار سعدی اختصاص داد. او سعدی را قهرمان عشق انسانی نامید و با بررسی اشعار عاشقانه در غزلیات او، چهار دسته متفاوت را در این اشعار صورت&zwnj;بندی کرد. با این حال به گفته آقای کاتوزیان غزلیات سعدی و عاشقانه&zwnj;های انسانی او، نه در ایران و نه در غرب به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته&zwnj;اند. به گفته این استاد ایرانی دانشگاه آکسفورد، انسان&zwnj;گرایی در آثار سعدی ۲۵۰ سال پیش از ظهور چنین مفاهیمی در آثار نویسندگان اروپایی به اوج رسیده بود.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در آخرین بخش این همایش، پرفسور جیمز آلن به آثار فلزکاری بسیار نفیس در سده دوازدهم و ابتدای سده سیزدهم میلادی در هرات اشاره کرد. به گفته او، علیرغم بی&zwnj;ثباتی سیاسی کیفیت آثار فلزکاری که در این زمان در خراسان و به ویژه در هرات تولید می&zwnj;شد کم&zwnj;نظیر بوده است. در این دوران فلزکاران به جای استفاده از نقره به استفاده از فلزات پایه مانند مس روی آوردند. به نظر منبع اصلی برای تزئینات روی این آثار فلزی می&zwnj;بایست تصویرسازی&zwnj;ها و تذهیب&zwnj;های نسخه&zwnj;های خطی بوده باشد. از نوشته&zwnj;های روی این آثار فلزی می&zwnj;توان سفارش&zwnj;دهندگان را که به طور عمده از طبقه متوسط بوده&zwnj;اند و صنعتگران و هنرمندان آن&zwnj;ها را شناسایی کرد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>دهمین همایش از سلسله سخنرانی&zwnj;های مفهوم ایران با این امید کار خود را به پایان برد که سال آینده به بخش&zwnj;های دیگری از هنر و فرهنگ در زمان حضور مغولان و جانشینان آن&zwnj;&zwnj;ها به ویژه ایلخانیان بپردازد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>تصاویر: بیژن روحانی از محل برگزارش همایش</p> <p>&nbsp;</p> <p>در همین زمینه:</p> <p><a href="http://radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2012/02/06/10784">همایش بررسی دوران سلجوقی در لندن</a><br /> &nbsp;</p> <p> &nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/02/12/24399#comments ایده ایران بیژن روحانی نشست ایده ایران میراث فرهنگی و رسوم ملل Tue, 12 Feb 2013 06:33:41 +0000 hosseinn 24399 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/11/24421 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/11/24421" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="355" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/02_asia-eco-drones_650x366.jpg?1360683724" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - این روزها نام پهباد یا هواپیمای بدون سرنشین، بیشتر یادآور عملیات نظامی آمریکا در کشورهایی مانند پاکستان و افغانستان است. شاید هم شنیدن این نام یادآور شکار یک پهباد آمریکایی توسط ایران و به نمایش گذاشتن آن در سال گذشته باشد.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130207_Environment_DroneNature_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/musicicon.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این بار گرچه نام پهباد باز هم در ارتباط با شکار برسرزبان&zwnj;ها افتاده، اما قرار است از این فن&zwnj;آوری در خدمت حفاظت از طبیعت استفاده شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">صندوق جهانی حیات وحش WWF اعلام کرده است قصد دارد از هواپیماهای بدون سرنشین برای مراقبت از گونه&zwnj;های در حال انقراض در طبیعت استفاده کند. به گفت این سازمان، تا پایان امسال &laquo;چشم&zwnj;هایی در آسمان&raquo; برای مراقبت از حیات وحش در یک کشور آفریقایی و یا آسیایی به کار گرفته خواهد شد. در سال ۲۰۱۴ یک کشور دیگر نیز به این پروژه ۵ میلیون دلاری اضافه خواهد شد که هدف اصلی آن مبارزه با شکار و قاچاق غیرقانونی حیوانات است. این پروژه قرار است با حمایت&zwnj;&zwnj;های مالی شرکت گوگل Google به اجرا درآید.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">سال گذشته شکار کرگدن در آفریقای جنوبی به رکورد بی&zwnj;سابقه ۶۶۸ راس رسید. این&zwnj;گونه کرگدن آفریقایی به شدت در معرض خطر انقراض است. شکار فیل نیز یکی از تهدیدات بزرگ حیات وحش در آسیا و آفریقا به شمار می&zwnj;آید. تنها در ماه دسامبر سال ۲۰۱۲ یک محموله بزرگ قاچاق شامل ۱۵۰۰ عاج فیل در مالزی و به مقصد چین کشف شد. این محموله به تنهایی معادل کل شکار فیل در سال ۲۰۱۱ بود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/03_elephant.jpg" style="width: 180px; height: 119px;" />صندوق جهانی حیات وحش برای کنترل مساله شکار غیرقانونی فیل قصد دارد با استفاده از فن&zwnj;آوری&zwnj;های جدید تاحد ممکن به مقابله با شکارچیان بپردازد. به جز استفاده از هواپیماهای کوچک بدون سرنشین، از فن&zwnj;آوری&zwnj;های دیگری مانند گوشی&zwnj;های تلفن همراه نیز برای تعقیب حرکت دسته&zwnj;های بزرگ حیوانات در این برنامه استفاده خواهد شد.</p> </blockquote> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;آمارهای جدید نیز حکایت از آن دارند که تنها در کشور آفریقایی گابون و ظرف&nbsp; یک دهه، حدود یازده هزار فیل شکار شده&zwnj;&zwnj;اند. گابون یکی از بزرگ&zwnj;ترین زیستگاه&zwnj;های فیل در جهان است و تخمین زده می&zwnj;شود بیش از نیمی از جمعیت یک&zwnj;صد هزارنفری فیل&zwnj;های دنیا در گابون زندگی می&zwnj;کنند. با این حال شکارچیان&nbsp; به صورت بی&zwnj;رحمانه&zwnj;ای این حیوان را برای به دست آوردن عاج آن قتل&zwnj;عام می&zwnj;کنند. تقاضا برای عاج فیل در آسیا و به خصوص در چین طی سال&zwnj;های اخیر افزایش یافته است و همین موجب افزایش شکار این حیوان در آفریقا و نقاط دیگر دنیا شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">مساله شکار غیرقانونی فیل مورد توجه دولت آمریکا نیز بوده است به طوری که سال گذشته وزارت خارجه این کشور دستور داد برنامه&zwnj;ای برای تعقیب و رهگیری قاچاقچیان عاج فیل و شاخ کرگدن در آسیا و آفریقا به اجرا گذاشته شود. اکنون صندوق جهانی حیات وحش نیز قصد دارد با استفاده از فن&zwnj;آوری&zwnj;های جدید تاحد ممکن به مقابله با شکارچیان بپردازد. به جز استفاده از هواپیماهای کوچک بدون سرنشین، از فن&zwnj;آوری&zwnj;های دیگری مانند گوشی&zwnj;های تلفن همراه نیز برای تعقیب حرکت دسته&zwnj;های بزرگ حیوانات در این برنامه استفاده خواهد شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">صندوق جهانی حیات وحش می&zwnj;گوید شکاربانان در پارک&zwnj;های ملی و مناطق حفاظت شده با مشکلات و خطرات بزرگی برای تعقیب و مقابله با شکارچیان رو به رو هستند. شکارچیان معمولا جزو باندهای خطرناک و مسلحی هستند که به صورت گروهی و با تجهیزات کامل و حتا سلاح&zwnj;های نیمه&zwnj;سنگین حرکت می&zwnj;کنند. برخی از این گروه&zwnj;&zwnj;ها سگ&zwnj;ها و حیوانات تعلیم دیده خطرناکی دارند که به شکاربانان حمله می&zwnj;کنند. سال&zwnj;گذشته یک شکاربان مورد حمله یک شیر دست آموز قرار گرفت. بنابراین لازم است از ابزارها و فن&zwnj;آوری&zwnj;های جدید برای کنترل و مقابله با باندهای بزرگ شکار و قاچاق حیوانات استفاده شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از پهبادها یا هواپیماهای بدون سرنشین در چند برنامه دیگر نیز برای حفاظت از حیات وحش در سطح بین&zwnj;المللی استفاده شده است: برنامه سرشماری جمعیت اورانگوتان&zwnj;ها در سوماترا و یا برنامه مقابله با شکار غیرقانونی نهنگ توسط صیادان ژاپنی. اما به گفته صندوق جهانی حیات وحش، برنامه جدید این سازمان با ترکیب فن&zwnj;آوری پهباد با فن&zwnj;آوری&zwnj;های کوچکی که توسط شکاربانان قابل حمل باشد، قصد دارد به طوری جدی با این پدیده مبارزه کند. این هواپیماها قادر خواهند به شکاربانان اطلاعات لازم را برای مقابله با باندهای شکار منتقل کنند.&nbsp; به این ترتیب شکاربانان می&zwnj;توانند به سرعت خود را به مناطق مورد نیاز برسانند و از حیوانات محفاظت کنند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">هر کدام از این هواپیماهای بدون سرنشین کوچک در حدود ده&zwnj;&zwnj;ها هزار دلار قیمت دارند، اما چنان&zwnj;چه سازمان&zwnj;های دولتی همکار با این پروژه بخواهند می&zwnj;توانند با سرمایه&zwnj;گذاری بیشتر از هواپیماهای گران&zwnj;قیمت&zwnj;تری استفاده کنند که می&zwnj;توانند در ارتفاع بالاتر پروزا کرده و به ردگیری باندهای شکار و قاچاق در گستره بزرگ&zwnj;تری بپردازد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با این&zwnj;&zwnj;حال صندوق جهانی حیات وحش نگران آن است که باندهای قاچاق نیز از چنین فن&zwnj;آوری&zwnj;&zwnj;هایی استفاده کنند و در نهایت این امر به برخورد مسلحانه میان شکارچیان و شکاربانان منتهی شود. به اعتقاد این سازمان موثرترین راه برای کاهش شکار غیرقانونی، مبارزه با دلیل اصلی آن، یعنی بازار و تقاضا برای شکار حیوانات است.</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/11/24421#comments بیژن روحانی شرکت گوگل شکار فیل شکار کرگدن صندوق جهانی حیات وحش محیط زیست هواپیمای بدون سرنشین پهباد گابون Mon, 11 Feb 2013 19:26:56 +0000 arezoo 24421 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/02/05/24192 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/02/05/24192" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/bijrtim01.jpg?1360022778" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - با خروج شبه&zwnj;نظامیان گروه انصار&zwnj;الدین از شهر تیمبوکتو در مالی، گزارش&zwnj;های رسیده خبر از سوختن بخشی از دست&zwnj;نوشته&zwnj;های تاریخی در کتابخانه&zwnj;های شهر می&zwnj;دهد.</p> <!--break--><!--break--><p>&nbsp;</p> <p>با&zwnj;این&zwnj;حال&zwnj; گرچه در روز اول ورود نظامیان فرانسوی و ارتش مالی به شهر تیمبوکتو، سخن از سوختن&nbsp; کتابخانه اصلی شهر توسط شبه&zwnj;نظامیان بود، اما اکنون مشخص شده است خسارت&zwnj;ها کمتر از میزان اعلام شده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>خبرهای تکمیلی در روزهای اخیر نشان می&zwnj;دهد که تلاش کم&zwnj;نظیر کارکنان کتابخانه&zwnj;های اصلی تیمبوکتو در زمان اشغال شهر به دست گروه انصارالدین، باعث نجات بخش اصلی این میراث مکتوب شده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>خبر آسیب دیدن بخشی از گنجینه نسخه&zwnj;های خطی تیمبوکتو همچنان به&zwnj;عنوان یکی از مهم&zwnj;ترین خبرهای حوزه فرهنگ و میراث فرهنگی مورد توجه رسانه&zwnj;ها وسازمان&zwnj;های محتلف بین&zwnj;المللی است. یونسکو در روزهای اخیر از بسیج کردن صندوق کمک&zwnj;های اضطراری و همچنین صندوق میراث جهانی خود برای کمک به نجات و حفاظت از میراث آسیب دیده تیمبوکتو خبر داده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>روز دوم فوریه، ایرینا بوکووا، مدیرکل سازمان یونسکو، به همراه فرانسوا اولاند، رئیس جمهور فرانسه و دینکوندا ترائوره، رییس جمهور موقت مالی، وارد شهر تیمبوکتو شد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>هدف خانم بوکووا از این سفر، آغاز پروژه&zwnj;های یونسکو برای حفاطت از میراث جهانی این شهر است که شامل آرامگاه&zwnj;های تیمبوکتو و همچنین میراث مکتوب و نسخه&zwnj;های خطی آن می&zwnj;شود.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>خبرهای تکمیلی از تیمبوکتو</strong></p> <p>&nbsp;</p> <table align="left" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijrtim03.jpg" style="width: 230px; height: 144px;" /></p> <p>&nbsp;</p> <p class="rtecenter">&nbsp;●بین هزار تا سه هزار نسخه دست&zwnj;نویس در کتابخانه احمدبابا آسیب دیده</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> <p class="rtecenter">●کارکنان کتابخانه&zwnj;های اصلی تیمبوکتو بخش اصلی این میراث مکتوب را نجات دادند.</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> <p class="rtecenter">●گزارش بیژن روحانی از آسیب نسخه&zwnj;های خطی تیمبوکتو را بشنوید:</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> <p><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130203_Heritage_TimbuktuManuscripts_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon_14.jpg" style="width: 230px; height: 26px;" /></a></p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>خبری که روز دوشنبه ۲۸ ژانویه منتشر شد حاکی از سوختن کامل و غارت کتابخانه احمد بابا بود. این کتابخانه یکی از اصلی&zwnj;ترین کتابخانه&zwnj;های شهر و محل نگهداری بیش از ۳۰ هزار نسخه&zwnj;خطی و تاریخی منحصر به فرد است. با این&zwnj;حال بخش مهمی از گنجینه تاریخی شهر تیمبوکتو در کتابخانه&zwnj;ها و مجموعه&zwnj;های شخصی نگهداری می&zwnj;شود. اگر خبر سوختن کتابخانه احمد بابا به دست شبه&zwnj;نظامیان گروه انصارالدین صحت داشت، آن&zwnj;گاه جهان بدون تردید با یکی از فجایع بسیار بزرگ فرهنگی روبه&zwnj;رو می&zwnj;شد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>اما خبرهای تکمیلی در روزهای اخیر نشان داده است تنها بخشی از این گنجینه آسیب دیده است. بررسی&zwnj;های جدید نشان می&zwnj;دهد تصاویری که در روزهای نخستین از کتاب&zwnj;های سوخته پخش شده است، تنها مربوط به تعداد بسیار معدودی از نسخ خطی بوده که در بخش مربوط به حفاظت در نوبت مرمت شدن بوده&zwnj;اند. کارکنان کتابخانه در دوران اشغال شهر توسط انصارالدین بخش مهمی از کتاب&zwnj;ها را به ساختمان&zwnj;های دیگری منتقل کرده&zwnj;اند و این کتاب&zwnj;ها در زیرزمین به&zwnj;خوبی نگهداری شده&zwnj;ا&zwnj;ند. بخشی دیگر از این &zwnj;کتاب&zwnj;&zwnj;ها نیز به طور پنهانی از شهر خارج شده&zwnj;اند. ساختمان کتابخانه احمدبابا نیز نسوخته است، بلکه طبقه اول و بخش نمایشگاه و بخش مرمت آسیب&zwnj;هایی دیده&zwnj;اند. در نهایت برآورد می&zwnj;شود بین هزار تا سه هزار نسخه دست&zwnj;نویس آسیب دیده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>گنجینه تیمبوکتو چیست؟</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>نسخه&zwnj;های خطی و تاریخی شهر تیمبوکتو که بخشی از شهرت جهانی این شهر مدیون آن است، مجموعه&zwnj;ای است بزرگ از چندصدهزار نسخه دست&zwnj;نویس مربوط به سده&zwnj;های یازدهم تا شانزدهم میلادی. در این زمان شهر تیمبوکتو در اوج شکوفایی خود بود. تیمبوکتو که در اواخر سده یازدهم میلادی بنا نهاده شد، به&zwnj;سرعت به یکی از مهم&zwnj;ترین مراکز تجاری و همچنین علمی و فرهنگی در آفریقا تبدیل شد. این شهر مرکز تجارت طلا، عاج و نمک بوده است. از سوی دیگر گسترش علوم مختلف در بخش مهمی از آفریقا از این شهر صورت می&zwnj;گرفت. علومی مانند ریاضیات، ستاره&zwnj;&zwnj;شناسی، پزشکی و فنونی مانند کشاورزی در تیمبوکتو به اوج رسیدند. همچنین این شهر مرکز اصلی نشر علوم مذهبی و اسلامی بود. طریقت یا تصوف در تیمبوکتو پایگاه بسیار مهمی داشت و از این&zwnj;رو این شهر به &laquo;شهر ۳۳۳&raquo; قدیس نیز مشهور بود.</p> <p>&nbsp;</p> <table align="right" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijrtim02.jpg" style="width: 230px; height: 138px;" /></p> <p>&nbsp;</p> <p class="rtecenter">●نسخه&zwnj;های خطی و تاریخی شهر تیمبوکتو مجموعه&zwnj;ای است بزرگ</p> <p class="rtecenter">از چندصدهزار نسخه دست&zwnj;نویس</p> <p class="rtecenter">مربوط به سده&zwnj;های یازدهم</p> <p class="rtecenter">تا شانزدهم میلادی.</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>به دلیل رونق تجارت و گسترش دانش&zwnj;های مختلف، اسناد و نسخه&zwnj;های خطی فراوانی در آن دوره پدید&zwnj; آمد. کتاب&zwnj;هایی فراوان ادبی و شعر، کتاب&zwnj;های علمی در خصوص ریاضی و ستاره&zwnj;شناسی و پزشکی و همچنین قرآن&zwnj;های بسیار نفیس، اسناد ازدواج و معامله&zwnj;های تجاری بخشی از این گنجینه تاریخی هستند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>اهمیت اسناد تیمبوکتو در آن است که نشان می&zwnj;دهد بر خلاف تصور رایج، قاره آفریقا دارای یک تاریخ مکتوب و بسیار غنی است. این اسناد به زبان&zwnj;های مختلف از جمله عربی و سنغایی است. اهمیت علمی و تاریخی شهر تیمبوکتو در آفریقا قابل مقایسه با اهمیت عملی و تاریخی شهرهایی مانند آکسفورد یا کمبریج است که در سده&zwnj;های میانی مرکز علم و دانش بوده&zwnj;&zwnj;اند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>با آن&zwnj;که مالی تا مدتی مستعمره فرانسه بوده است و تعدادی از نسخه&zwnj;های ارزشمند این کشور به فرانسه منتقل شده بودند، اما تا مدت&zwnj;ها کسی در دنیا از اهمیت این گنجینه فوق&zwnj;العاده خبر نداشت و در حقیقت کارهای تحقیقاتی مهمی در خصوص آن&zwnj; صورت نگرفته بود.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در سال ۱۹۸۸، یونسکو این شهر را به دلیل اهمیت تاریخی و آثار و بناهای شاخصی همچون مساجد و آرامگاه&zwnj;ها در فهرست میراث جهانی خود ثبت کرد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در سال ۲۰۰۳ پروژه مشترکی بین کشور مالی و آفریقای جنوبی برای مطالعه و حفاظت از این میراث ارزشمند آغاز شد. بخشی از این پروژه ساختن یک مرکز جدید برای نگهداری این آثار خطی بود. سرانجام کتابخانه جدید احمدبابا در سال ۲۰۰۹ میلادی&nbsp; افتتاح شد. ساختمان این کتابخانه دولتی یکی از اصلی&zwnj;ترین مراکز&nbsp; مطالعه و مرمت این نسخه&zwnj;های خطی است و ده&zwnj;ها هزار نسخه تاریخی در آن نگهداری می&zwnj;شود.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در جریان اشغال شهر توسط شبه&zwnj;نظامیان انصارالدین بخش مهمی از آرامگاه&zwnj;های چندصدساله در تیمبوکتو تخریب شدند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در همین زمینه:</p> <p><a href="http://www.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2012/06/11/15464">مالی، جایی که میراث بشری می&zwnj;سوزد</a></p> <p><a href="http://www.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2012/07/08/16753">جنایت جنگی علیه میراث فرهنگی در مالی</a></p> <p><a href="http://radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2012/10/09/20427">بهار عربی و تخریب میراث صوفیان</a><br /> &nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/02/05/24192#comments بیژن روحانی تیمبوکتو مالی کتابخانه احمد بابا گروه انصارالدین میراث فرهنگی و رسوم ملل Tue, 05 Feb 2013 00:06:19 +0000 hosseinn 24192 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/02/24146 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/02/24146" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="300" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/caspian_sea_4_l.jpg?1359792655" /> </div> </div> </div> <p><span style="font-size: 12px;">بیژن روحانی - ایران قصد دارد از شرکت نفت بی.پی به دلیل ایجاد آلودگی در دریای خزر شکایت کند. این خبر را معاون دریایی سازمان محیط زیست ایران اعلام کرد. به گفته عبدالرضا کرباسی، چنان&zwnj;چه روند ایجاد آلودگی توسط شرکت بی.پی ادامه یابد، ایران قطعا از این شرکت شکایت خواهد کرد. شرکت بی.پی مسئول حفاری و استخراج نفت در جمهوری آذربایجان است. شرکت بی.پی یک شرکت بریتانیایی چند ملیتی نفت و گاز است و دفتر اصلی آن در شهر لندن قرار دارد. این شرکت سومین شرکت بزرگ تولید انرژی در جهان است.</span></p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130131_Environment_IranBP_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/musicicon.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;به گفته آقای کرباسی، در سال&zwnj;های گذشته سواحل جنوبی دریای خزر توسط گلوله&zwnj;های نفتی پوشانده شده است و آخرین حادثه در این مورد به حدود چهارماه پیش باز می&zwnj;گردد که حدود ۲۵ تن گلوله نفتی از سواحل ایران جمع&zwnj;آوری شد. به گفته معاون سازمان محیط زیست ایران، با توجه به روند رو به افزایش آلودگی&zwnj;های نفتی در دریای خزر، امیدی به حفظ حیات آبزیان در این دریا باقی نمانده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">تابستان امسال گلوله&zwnj;های نفتی &nbsp;فراوانی در سواحل گیلان و به خصوص در بخش کپورچای و نقاط دیگر مشاهده شد. با جمع&zwnj;آوری این گلوله&zwnj;ها از ساحل، سازمان محیط زیست از ارسال آن&zwnj;ها به آزمایشگاه و همچنین تلاش برای تشکیل پرونده&zwnj;ای حقوقی در این زمینه خبر داد. اکنون به گفته این سازمان، گزارش آلودگی&zwnj;های نفتی در حال طی کردن روند خود است و در بهار سال آینده به وزارت امورخارجه ارسال می&zwnj;شود تا بتوان اقدامات قانونی لازم را علیه آلوده&zwnj;کنندگان این دریا به جریان انداخت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/caspianoilspillbijanrohani3.jpeg" style="width: 180px; height: 111px;" /><span style="font-size: 12px;">تابستان امسال گلوله&zwnj;های نفتی &nbsp;فراوانی در سواحل گیلان و به خصوص در بخش کپورچای و نقاط دیگر مشاهده شد. با جمع&zwnj;آوری این گلوله&zwnj;ها از ساحل، سازمان محیط زیست از ارسال آن&zwnj;ها به آزمایشگاه و همچنین تلاش برای تشکیل پرونده&zwnj;ای حقوقی در این زمینه خبر داد. اکنون به گفته این سازمان، گزارش آلودگی&zwnj;های نفتی در حال طی کردن روند خود است و در بهار سال آینده به وزارت امورخارجه ارسال می&zwnj;شود تا بتوان اقدامات قانونی لازم را علیه آلوده&zwnj;کنندگان این دریا به جریان انداخت.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <div> <span style="font-size: 12px;">به گفته &laquo;پژوهشکده&zwnj; اکولوژی دریای خزر&raquo; وابسته به موسسه تحقیقات شیلات در ایران، سالانه حدود ۱۲۲ هزار تن آلاینده نفتی به همراه آلاینده&zwnj;های دیگر وارد دریای خزر می&zwnj;شود. به گفته این پژوهشکده نیز ادامه این روند به نابودی دریای خزر می&zwnj;انجامد. ایران فعالیت&zwnj;های نفتی همسایگان شمالی خود را مسبب آلودگی گسترده در دریای خزر می&zwnj;داند. به گفته مقامات ایرانی در حدود ۹۵ درصد از آلودگی&zwnj;های خزر از سمت کشورهای شمالی و شمال غربی این دریا یعنی روسیه و جمهوری آذربایجان تولید می&zwnj;شود.</span></div> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">سازمان محیط زیست ایران می&zwnj;گوید با توجه به انتشار گزارش&zwnj;هایی در روزنامه&zwnj;های چاپ باکو، آب&zwnj;های آلوده به مواد نفتی اکنون ۶۴ برابر بیشتر از حد تعیین شده جهانی به اکسیژن نیاز دارد که این به معنی آن است که آب&zwnj;های آلوده&zwnj;ای که به از سمت آذربایجان به دریا ریخته می&zwnj;شود موجب نابودی ماهیان و سایر جاندارن دریای خزر است. افزایش مواد نفتی در محیط&zwnj;های دریایی باعث افزایش مواد آلی و کاهش اکسیژن می&zwnj;شود که نتیجه آن مرگ و میر جانداران دریایی است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">فعالیت&zwnj;های نفتی در جمهوری آذربایجان توسط کنسرسیومی با حضور شرکت بی.پی صورت می&zwnj;گیرد. این شرکت دفتر خود را در سال ۱۹۹۲ در باکو افتتاح کرد و دوسال بعد با امضاء قرارداد مشترکی با دولت جمهوری آذربایجانو &nbsp;با حضور چند شرکت دیگر، فعالیت&zwnj;های گسترده نفتی در سواحل آذربایجان آغاز شد. به گفته این شرکت، این فعالیت&zwnj;&zwnj;ها اکنون به یکی از گسترده&zwnj;ترین فعالیت&zwnj;های استخراج مواد نفتی در دنیا تبدیل شده است. با این حال در اکتبر سال ۲۰۱۲، الهام علی&zwnj;اف، رییس جمهور این کشور شرکت بی.پی را به دلیل کاهش استخراج از میدان آذری چراغ گوناشلی مورد انتقاد شدید قرار داد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">شرکت بی.پی به طور رسمی می&zwnj;گوید در تمام فعالیت&zwnj;های خود تلاش دارد تا تاثیرات منفی بر محیط زیست را با به کارگیری روش&zwnj;های نوین مدیریتی، فن&zwnj;آوری&zwnj;های پیشرفته و رعایت استانداردهای جهانی به حداقل برساند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با این&zwnj;حال ایران این شرکت را متهم کرده است که در سال&zwnj;های اخیر با استفاده از فن&zwnj;آوری&zwnj;های ارزان در سکوهای نفتی موجب حوادثی در نقاط مختلف دنیا از جمله در دریای خزر و خلیج مکزیک شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در تابستان گذشته ایران اعلام کرده بود ممکن است از جمهوری آذربایجان برای آلوده کردن محیط زیست دریای خزر به دادگاه شکایت و طلب خسارت کند. اما اکنون به گفته مقامات سازمان محیط زیست ایران، اگر روند آلودگی&zwnj;ها به همین شدت ادامه داشته باشد، ایران علاوه بر شکایت از کشورهای آلوده کننده از شرکت نفت بی.پی نیز به دادگاه شکایت خواهد کرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">مطابق &laquo;معاهده&zwnj;ی محیط زیست دریای خزر&raquo; که به &laquo;کنوانسیون تهران&raquo; نیز مشهور است، کشورهای حاشیه دریای خزر متعهد به حفاظت از محیط زیست خزر در برابر کلیه منابع آلوده کننده و همچنین نگهداری، احیاء و استفاده منطقی و پایدار از منابع زنده آن هستند.&nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/02/24146#comments آلودگی خزر آلودگی در دریای خزر آلودگی‌های نفتی ایران بیژن روحانی جمهوری آذربایجان شرکت نفت بی.پی محیط زیست Sat, 02 Feb 2013 08:07:46 +0000 arezoo 24146 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/01/29/23994 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/01/29/23994" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> گزارشی از برگزاری هفتمین کنگره جهانی باستان‌شناسی در اردن </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/bijrkong01.jpg?1359417975" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - هفتمین کنگره جهانی باستان&zwnj;شناسی با حضور بیش از هزار نفر از کارشناسان از هفتاد کشور جهان و به مدت شش روز در اردن برگزار شد.</p> <!--break--><!--break--><p>&nbsp;</p> <p>در طی برنامه&zwnj;های علمی و فشرده کنگره که از سیزدهم تا هجدهم ژانویه ۲۰۱۳ در جریان بود، پژوهشگران ضمن ارائه دستاورد&zwnj;های جدید خود، به بحث در مورد مهمترین چالش&zwnj;های نظری و عملی در زمینه باستان&zwnj;شناسی، شناخت و تفسیر مواد فرهنگی و همچنین حفاظت از آن پرداختند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>کنگره جهانی باستان&zwnj;شناسی که به اختصار به آن &laquo;واک&raquo; ( WAC) نیز گفته &zwnj;می&zwnj;شود یک نهاد&nbsp; غیر دولتی و غیر انتفاعی است. این کنگره بزرگترین اجتماع بین&zwnj;المللی باستان&zwnj;شناسان و حرفه&zwnj;های مرتبط با آن به شمار می&zwnj;آید و طیف گسترده&zwnj;ای از کارشناسان را از کشورها و فرهنگ&zwnj;های گوناگون کنار یکدیگر جمع می&zwnj;کند.</p> <p>&nbsp;</p> <p><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130127_Heritage_WAC_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/musicicon.jpg" /></a></p> <p>&nbsp;</p> <p>این نهاد، محلی است برای تبادل آراء، افزایش آگاهی و آموزش، حفاظت از محوطه&zwnj;&zwnj;های باستانی، و به&zwnj;خصوص توانمند کردن جوامع بومی و محلی در شناخت و پاسداری از ارزش&zwnj;&zwnj;های فرهنگی خود. این کنگره هر چهارسال یک&zwnj;بار در یک کشور جهان برگزار می&zwnj;شود.</p> <p>&nbsp;</p> <p>کنگره جهانی باستان&zwnj;شناسی همچنین جزو منتقدان&nbsp; برخی از سیاست&zwnj;های جهانی&zwnj;سازی، استفاده ابزاری از باستان&zwnj;شناسی، استعمار و بهره&zwnj;کشی فرهنگی از جوامع بومی و محلی، و تبعیض&zwnj;های مختلف در مطالعات و تفسیرهای باستان&zwnj;شناختی است. از همین رو این کنگره برای حضور&nbsp; نمایندگان جوامع بومی در شورای علمی خود اهمیت ویژه&zwnj;ای قائل است.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>کنگره هفتم و مسائل خاورمیانه</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/bijrkong02.jpg" style="width: 230px; height: 173px; float: left;" />هفتمین کنگره جهانی باستان&zwnj;شناسی امسال در اردن و در مجموعه&zwnj;ای در کنار بحر&zwnj;المیت برگزار شد. به گفته برگزارکنندگان این کنگره، برای نخستین بار کشوری مسلمان و در قلب خاورمیانه میزبان این کنگره جهانی بود. دوره&zwnj;های پیشین در کشور&zwnj;های انگلستان، ونزوئلا، هند، آفریقای جنوبی، آمریکا و ایرلند برگزار شده بود.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در طول کنگره هفتم، بیش از یکصد نشست علمی برگزار شد و در هر نشست شرکت&zwnj;کنندگان متعددی به ارائه سخنرانی&zwnj;های خود در مورد موضوعات مختلف پرداختند. افتتاح رسمی این کنگره بر عهده شاهزاده حسن بن طلال بود که با اشاره به ویرانی گسترده آثار فرهنگی در خاورمیانه به&zwnj;خصوص در عراق و اخیراً در سوریه، از جامعه باستان&zwnj;شناسی خواست برای حفاظت و زنده&zwnj; نگاه &zwnj;داشتن این میراث مشترک تلاش کنند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>پروفسور لین مسکل، مدیر مرکز باستان&zwnj;شناسی دانشگاه استانفورد آمریکا نیز در سخنرانی افتتاحیه از خطرات بزرگی که معاهده میراث جهانی یونسکو را تهدید می&zwnj;کند نام برد. او معاهده میراث جهانی را یکی از مهمترین ابزارهای حفاظت از آثار فرهنگی برشمرد اما در عین حال افزود تنگناهای مالی، ساختاری و سیاسی حیات این معاهده را تهدید می&zwnj;کند. او همچنین از دولت ایالت متحده آمریکا به دلیل قطع بودجه سازمان یونسکو پس از به عضویت درآمدن فلسطین به&zwnj;شدت انتقاد کرد.</p> <p>&nbsp;</p> <p><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/bijrkong03.jpg" style="width: 230px; height: 173px; float: left;" />بخش مهمی از نشست&zwnj;ها و سخنرانی&zwnj;های این کنگره تحت تأثیر جنگ&zwnj;های اخیر و به&zwnj;خصوص ویرانی آثار تاریخی و فرهنگی در سوریه و مالی قرار داشت. به همین دلیل چندین نشست و کارگاه به بررسی تأثیر جنگ بر محوطه&zwnj;&zwnj;های باستانی، راهکار حقوقی و عملی حفاظت از آن&zwnj;ها، چگونگی همکاری&zwnj;های منطقه&zwnj;ای و نقش باستان&zwnj;شناسان و متخصصان در آگاه&zwnj;سازی عمومی اختصاص داشت. انتشار گزارشی جدید در خصوص ویرانی ۱۲ موزه در سوریه نیز موضوع بحث&zwnj;های مختلف در حاشیه نشست&zwnj;های رسمی این کنگره بود.</p> <p>&nbsp;</p> <p>از میان دیگر مباحث مهمی که موضوع جلسات و نشست&zwnj;&zwnj;های این کنگره بود می&zwnj;&zwnj;توان به این موارد اشاره کرد: آموزش، ارتباط با مردم و درک گذشته، اقوام، ملی&zwnj;گرایی و جهانی شدن، آزادی گردش اطلاعات در باستان&zwnj;شناسی، اخلاق و سیاست در باستان&zwnj;شناسی، طرح مدیریت محوطه&zwnj;های باستانی و آمادگی در برابر خطرات، فن&zwnj;آوری&zwnj;های جدید ثبت و مستند&zwnj;نگاری، توسعه اقتصادی و باستان&zwnj;شناسی و همچنین ده&zwnj;ها موضوع دیگر.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>پایه&zwnj;گذاری کنگره جهانی باستان&zwnj;شناسی</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>کنگره جهانی باستان&zwnj;&zwnj;شناسی حرکتی است که از سال ۱۹۸۶ شکل گرفته است. در آن زمان و پس از مجادلات به&zwnj;وجود آمده در یک کنفرانس جهانی بر سر آپارتاید و ممانعت از حضور چند باستان&zwnj;شناس از آفریقای جنوبی و نامیبا به دلیل مسائل سیاسی، این کنگره در شکلی جدید و با اهدافی متفاوت تشکیل شد.</p> <p>&nbsp;</p> <p><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/bijrkong04.jpg" style="width: 230px; height: 173px; float: left;" />واک (WAC) به طور عمده مروج &laquo;چندفرهنگی&raquo; است و به&zwnj;خصوص از حضور و مشارکت گسترده اقلیت&zwnj;های قومی و بومی دفاع می&zwnj;کند. این کنگره توسط پیتر اوکو، باستان&zwnj;شناس فقید و سرشناس بریتانیایی و رئیس مؤسسه باستان&zwnj;شناسی دانشگاه لندن پایه&zwnj;گذاری شد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>این نهاد از سوی دیگر می&zwnj;کوشد نقش باستان&zwnj;شناسان و پژوهشگران کشورهای در حال توسعه و یا توسعه&zwnj;نیافته را در شناخت، تفسیر و معرفی مواد فرهنگی جوامع خود برجسته سازد و مطالعه در این خصوص را از انحصار دیدگاه غربی خارج کند. بنیان&zwnj;گذران &laquo;واک&raquo; (WAC)، از جمله جوآن گرو، بر این امر بارها تأکید داشته&zwnj;ا&zwnj;&zwnj;ند که شناخت و تفسیر گذشته و مواد فرهنگی بر جای مانده از آن دیگر نباید در انحصار &laquo;مردان سفید&zwnj;پوست اروپایی طبقات مرفه&raquo; باقی بماند، بلکه این رشته باید هرچه بیشتر به سمت چندصدایی شدن و به رسمیت شناختن دیدگاه&zwnj;ها و تفسیرهای متنوع حرکت کند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>کنگره جهانی باستان&zwnj;شناسی در فاصله هر چهار سال، به فعالیت&zwnj;های فراوان دیگری از جمله برگزاری کنفرانس&zwnj;های منطقه&zwnj;ای، برنامه کتابخانه جهانی باستان&zwnj;شناسی برای کشورها و مؤسساتی که نیاز به کمک مالی دارند، و همچنین انتشار کتاب و چند نشریه اشتغال دارد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>برای برگزاری کنگره هشتم که در سال ۲۰۱۶ خواهد بود، میان چند شهر مختلف از جمله شهر کالگاری در کانادا، پراگ در چک، نایروبی در کنیا و کیوتو در ژاپن رقابت در جریان بود که در نهایت از میان این نامزدها، شهر کیوتو در ژاپن توانست رأی مثبت باستان&zwnj;شناسان حاضر در کنگره را به&zwnj;دست بیاورد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>تصاویر: بیژن روحانی از محل برگزاری کنگره جهانی باستان&zwnj;شناسی در اردن</p> <p>&nbsp;</p> <p>در همین زمینه:<br /> <a href="http://radiozamaneh.com/taxonomy/term/2815">بیژن روحانی در رادیو زمانه</a></p> https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2013/01/29/23994#comments بیژن روحانی هفتمین کنگره جهانی باستان ‌شناسی واک میراث فرهنگی و رسوم ملل Tue, 29 Jan 2013 00:06:16 +0000 hosseinn 23994 at https://archive.radiozamaneh.com