فروغ.ن.تمیمی

رهبران زن در قیام یمن برای آزادی

Maryam — Tue, 13 Dec 2011 20:39:39 +0000

رب فریکن

برگردان:

برگردان: فروغ.ن.تمیمی

رب فریکن- توکل کارمان، ژورنالیست یمنی ۳۳ ساله و یکی ازسه زن برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۱۱هفته گذشته به دعوت حزب "مردم برای آزادی ودموکراسی" (ف.ف.د) در گردهمایی آنها درهلند شرکت کرد.

توکل کارمان، مبارز خستگی‌ناپذیر حقوق بشر، حقوق زنان ودموکراسی یکی ازرهبران جنبش مردم یمن برای آزادی است که در هفت سال اخیر، کارزارهای متعددی را سامان داده است. او اکنون چهره‌ای بین‌المللی است و پس از انتشار خبر دریافت جایزه نوبل به چهارگوشه جهان سفر کرده است تا افکار عمومی دنیا را متوجه انقلاب مردم یمن کند.

توکل کارمان در همایش لیبرال‎های هلند تاکید کرد، باید میلیاردها دلار دارایی علی عبدالله صالح، رئیس‌جمهور یمن را که می‌خواهد از قدرت کناره‌گیری کند، توقیف کنند. این درحالی است که علی عبدالله صالح، سند کناره‌گیری را به شرط داشتن تامین و امنیت اقتصادی- جانی خود امضا کرده است. خانم کارمان اما مدام می‌گوید: "خواهش می‌کنم دارایی‌های صالح را توقیف کنید. او یک دیکتاتور خون‌ریز و فاسد است."

او از اعضای رهبری حزب اسلامی "اصلاح" است. یعنی درواقع شاخه یمنی اخوان‌المسلمین. او در واقع عضو یک گروه بنیادگرا است. یعنی گروهی که ازاساس با حزب لیبرال هلند اختلاف ایدئولوژیکی دارد، اما باید این ژست خوب لیبرال‌های هلندی را در دعوت از او ستود. البته این برنده نوبل باید به پرسش‌های متعدد حاضران در مورد حزبش هم پاسخ می‌داد. توکل کارمان که خیلی هوشیار است در بخشی از سخنان خود گفت: "من به عنوان عضو حزب اصلاح دعوت نشده‌ام. من به عنوان یک انقلابی دعوت شده‌ام. من اینجا از طرف مردمی که در میدان‌های صنعا تظاهرات کردند صحبت می‌کنم. ازطرف انقلاب، مردم، قبایل، احزاب که همه در یک شعار با هم متحد شده‌اند و می‌گویند دیکتاتوری باید برچیده شود."

توکل کارمان: "ما زنان برای انقلاب خون دادیم. این یک انقلاب زنانه است. زنان در یمن خیلی بیشتر از سایر کشورهای عربی در جلوی صفوف در حرکت بودند. غیر ممکن است که ما زنان یک قدم به عقب بگذاریم"

از صحبت‌های خانم کارمان معلوم می‌شود که او به بخشی ازحزب تعلق دارد که خواهان اصلاحات اساسی و دموکراتیک است. او در این جلسه بر این نکته تاکید کرد که اگرچه، وقتی عضو این حزب شده است مردان محافظه‌کار خواهان اخراج وی بوده‌اند، اما گروه قابل توجهی از اعضای حزب یادشده را نیز مسلمانان میانه‌رو تشکیل می‌دهند. این فعال حقوق بشری، زنان را رهبران قیام مردم در یمن دانست: "ما زنان برای انقلاب خون دادیم. این یک انقلاب زنانه است. زنان در یمن خیلی بیشتر از سایر کشورهای عربی در جلوی صفوف در حرکت بودند. غیر ممکن است که ما زنان یک قدم به عقب بگذاریم."

او با بیان اینکه تمام قوانین یمن ضد زن است، براین نکته تاکید کرد: "ما به قوانین جدید نیازداریم. در حال حاضر طرح‌های جدیدی علیه ازدواج دختران درکودکی، مطرح‌ هستند، اما در عین حال هنوز نمی‌توان به جنگ فرهنگ چندهمسری در یمن رفت."

مردان سنت‌شکن یمنی

اکنون اما مردان یمنی هم تغییر کرده‌اند. مردانگی در یمن به معنی جنگ‌آوری و حمل سلاح است. با وجود بودن میلیون‌ها سلاح در دست مردم و روحیه جنگجویی، مردان اسلحه را کنار گذاشته‌اند و تنها به تظاهرات صلح‌آمیز اکتفا کرده‌اند.

همسر خانم کارمان، محمد هم یکی از این سنت‌شکن‌ها است. او در ژانویه امسال اعلام کرد که همسرش دستگیر شده است. در فرهنگ یمنی این بزرگ‌ترین آبروریزی و بدبختی است که زنی ربوده یا دستگیر شود و مردم معمولاً در مورد آن سکوت می‌کنند، اما محمد گفت که چقدر همسرش باعث افتخار اوست. خانم کارمان نیز پس از دو روز آزاد می‌شود. محمد در همایش هلند در کنار همسرش حضور داشت و وقتی این خاطره در جلسه نقل شد، هلندی‌ها برای این مرد پیشروی یمنی دست زدند.
این زن و شوهر ماه‌ها در یک چادر در میدان صلح شهر صنعا پایتخت یمن تحصن کرده بودند ونگهداری سه فرزندشان به عهده اقوام‌شان بود.

توکل کارمان جوان‌ترین برنده جایزه صلح نوبل تاکنون است. پس از اعلام خبر دریافت نوبل، گروهی از زنان و مردان یمنی درمیدان صلح با هم رقصیدند. مردها او را گلباران کردند، اما متعصب‌های روحانی او را تکفیر و فتوای مرگش را صادر کردند.

به گفته توکل کارمان، در شهر "اب"، مردم به هنگام عید قربان سال جاری، امامی را که علیه او حرف می‌زند، به باد انتقاد می‌گیرند: "این کار در یمن خیلی جدید است. چون هرگز کسی اجازه نداشت علیه روحانیت حرفی بزند. بنا به چنین دلایلی می‌توان گفت در یمن واقعاً یک انقلاب اجتماعی اتفاق افتاده است... شیخ‌های مذهبی، شیخ‌های قبایل و هم نظامی‌ها باید حساب کار خود را بکنند. علی عبدالله صالح آنها را به اصطلاح سر کار گذاشته است و تامین‌شان می‌کند. جریان رشوه‌دهی باید تمام شود.این روباه مکار به هیچ وجه حاضر نیست کنار برود."

توکل کارمان به آینده خیلی خوشبین است : "مردم یمن خیلی فقیرند. فرهنگ قبیله‌ای حاکم است.مسلمانان رادیکال و القاعده هم با قدرت حضور دارند، اما برای نخستین‌بار که مردم باهم و با یک شعار و با یک رویا متحد شده‌اندو این بزرگ‌ترین چالش در تاریخ معاصر یمن است."

منبع:

فولکس کرانت، ۲۸ نوامبر ۲۰۱۱

اشتیاق مردم مصر برای شرکت در انتخابات

Babak M — Tue, 29 Nov 2011 15:10:10 +0000

رمکو آندرسن

برگردان:

فروغ. ن. تمیمی

درکافه‌ای در محله مرفه هیلوپولیس در قاهره نشسته‌ایم. شریف دیمتری بر اهمیت آموزش تأکید می‌کند. همکار او، وادد رمزی که آرشیتکت است جرعه‌ای از قهوه‌اش را می‌نوشد و می‌گوید: "رکود اقتصاد مصر خیلی نگران‌کننده است. میزان ذخیره ارز خارجی ما در حال تمام شدن است. توریسم در حال ورشکستگی و اقتصاد به قهقرا می‌رود، اما لیبرال‌ها دانش و تخصص تکنیکی لازم را دارند تا چاره‌ای دراین مورد بیندیشند."

تجریم انتخابات از سوی اپوزیسیون تظاهرکننده در میدان تحریر هم نگران‌کننده است،اما در اکثر محله‌های قاهره، درمیادین، روی پل‌ها،درخیابان و کوچه‌ها نقاشی‌های انقلابی ماه فوریه حالا با تصاویر خندان یا چهره‌های جدی نامزدها و وعده‌های انتخاباتی آنها پوشانده شده‌اند.

انتخاب‌کنندگان باید سه بار رأی دهند. دو رای به نامزد منفرد (مستقل یا عضو یک حزب) و یک رأی به "لیست انتخابی بسته" (انتخاب‌کننده به یک حزب در کل رأی می‌دهد).

درکنار گروهی از احزاب منفرد چهار ائتلاف بزرگ هم به وجود آمده است. "اتحاد برای تکمیل انقلاب"در جبهه چپ است و به‌خصوص احزاب انقلابیون جوان و هواداران آنها را دربرمی‌گیرد. دوائتلاف دیگر مهر و امضای اسلامیون را بر خود دارند. اتحاد اسلام‌گرایان از احزاب سلفی تشکیل شده است که خواهان یک دولت هرچه بیشتر اسلامی هستند و اتئلاف آخری یعنی "اتحاد برای آزادی و عدالت"تحت رهبری گروه پرنفوذ اخوان‌المسلمین قرار دارند.

دیمتری و رمزی دو فرد مرفه‌اند و به ائتلاف "بلوک مصر"رأی می‌دهند. یعنی به ائتلاف میان سکولارها و لیبرال‌ها. به این خاطر که آنها تحصیل کرده و مسیحی هستند و به مذهب و سیاست از دیدگاه دیگری می‌نگرند. این دو امیدوارند که ائتلاف "بلوک مصر" بتواند وزنه‌ای در مقابل ائتلاف اخوان المسلمین یعنی "آزادی و عدالت" باشد.

پیش‌بینی می‌شود که ائتلاف «آزادی و عدالت» به پیروزی بزرگی دست یابد. مسئله‌ای که نه تنها باعث نگرانی مسیحیان بلکه مسلمانان سکولار هم هست.همکار مسلمان دیمتری و رمزی که رادنا مدهت نام دارد، می‌گوید: "جای عبادت خدا در خانه یا مسجد و کلیسا و نه درپارلمان است."

ائتلاف گروه "آزادی و عدالت" احتمالاً سی درصد از آرا را به دست خواهد آورد و پس از آن این امکان وجود دارد که آنها بتوانند نفوذ خود را بر دولت آینده گسترش دهند. پارلمان جدید باید مسئولیت تدوین قانون اساسی جدید را هم برعهده بگیرد.

اخوان‌المسلمین خود را میانه‌رو و خواهان ایجاد فضای آزاد برای مذاهب و اعتقادات متفاوت معرفی می‌کنند،اما شعار اصلی شان یعنی "اسلام راه چاره است"مخالفان را نگران می‌کند.

عاتف ابواحمد پنجاه ساله و صاحب یک مغازه سبزی فروشی درقاهره می‌گوید: "این نگرانی‌ها بی‌مورد است و در گروه اخوان‌المسلمین تنها شیخ‌ها عضویت ندارند بلکه وکلا، مهندسین و پزشکان هم عضویت دارند و حداقل آنها فاسد نیستند. اخوان‌المسلمین خواهان عدالت اجتماعی است واین دقیقاً همان چیزی است که مصر به آن نیاز دارد."

بسیاری از مردم مصر روز دوشنبه برای اولین‌بار به پای صندوق رأی می‌روند. در دوره حسنی مبارک انتخابات برگزارمی‌شد، اما از آنجا که فاقد شفافیت و صحت بود اکثر مردم درآن شرکت نمی‌کردند. به عقیده اکتیویست‌های مستقر درمیدان تحریر این امکان هست که این انتخابات هم شبیه انتخابات قبلی باشد.

ناطران بین‌المللی حق حضور در این رأی‌گیری را ندارند و برگزارکنندگان همان افرادی هستند که در دوره مبارک مسئول انجام آن بودند، اما با این همه اکثریت شهروندان قاهره انتقاداتی از این دست ندارند و تنها در مورد حفظ امنیت انتخابات نگرانند. آنها در کل به روند برگزاری یک انتخابات سالم اعتماد دارند( البته درچهارچوب معیارهای مصر).

عماد برادر آقای سبزی‌فروش می‌گوید: "احتمال اندکی تقلب وجود دارد، اما من انتظار دارم که درکل این انتخابات بدون اعمال نفوذ و فساد برگزار شود. چون حالا رژیم قدرت مردم رادیده و آنها می‌دانند که ما بر ترس چیره شده‌ایم."

منبع: روزنامه فولکس کرانت شنبه ۲۶ نوامبر

چگونه انقلاب آزادی زنان را مضاعف می‌کند؟

Maryam — Fri, 04 Nov 2011 09:04:13 +0000

رب فریکن

برگردان:

برگردان: فروغ.ن.تمیمی

رب فریکن- وقتی درفوریه امسال راما تالمون وعایا المصری دودختر جوان اهل تریپولی، فیلمی را از شبکه خبری الجزیره در مورد حمله ارتش قذافی به شورشیان بن‌غازی دیدند، با خودشان گفتند: "ما هم باید کاری کنیم وهمین کار را هم کردند." آن دو به شبکه مقاومت زیرزمینی درتریپولی پیوستند تا آنکه سرانجام پایتخت درآگوست امسال آزاد شد.

شب‌نامه‌ها
وقتی ارتش، شهروندان غیر مسلح را در شرق بن‌غازی قتل‌عام می‌کرد، این دو زن جوان ۲۷ ساله خشمگین اما بدون هیچ قدرت و پشتیبانی و با کمک یک دوست دیگر به نام هانا طرحی برای آگاه کردن مردم و مقاومت آنها ریختند. آنها شروع به نوشتن اعلامیه‌ها، شب‌نامه‌ها و پخش آنها درمحله‌های مختلف و چسباندن آنها روی دیوارها کردند. این دو پرچم جدید لیبی به رنگ قرمز، سیاه و سبز را چاپ و روی شیشه ماشین‌ها می چسباندند و سی‌دی‌هایی با شرح جنایات قذافی تهیه و زیر در خانه‌ها می گذاشتند. "راما" و "عایا" بدون آن‌که توجه کسی را جلب کنند درباره وقایع رخ داده به جمع‌آوری اطلاعات می‌پرداختند و آن را در اختیار شبکه خبری الجزیره قرار می‌دادند.

والدین این دو این کارها را فعالیت‌هایی بی‌اهمیت و در عین حال خطرناک برای دخترها می‌دانستند. آنها در سال ۱۹۷۷ شاهد مبارزه دانشجویان و اعدام تعدادی از آنها در مرکز شهر تریپولی بودند، اما راما و عایا در برابر پدرومادرشان ایستادگی کردند. عایا که مهندس معماری است، می‌گوید: "ما باید کاری کنیم، چه شما بخواهید و چه نخواهید. پس این شماهستید که باید انتخاب کنید. می‌خواهی به دخترت کمک کنی یانه؟" از آن پس والدین این دو با دخترهاشان همراه شدند. راما و عایا تنها زنانی نیستند که در انقلاب لیبی دنیای‌شان بزرگ‌تر و دچارتحول فکری شده‌اند. آنها حالا مسئولیت‌های بزرگ‌تری بردوش دارند. کارهایی که هرگزحتی خوابش را هم نمی‌دیدند.

فاطمه کاندور می‌خواهد رئیس‌جمهور شود. انتشار این خبردر فیس‌بوک واکنش‌های متفاوتی را درپی داشت. خیلی از مردها نوشتند: "چه خوب باید حتما خودت را کاندید کنی!" اما خیلی از زن‌ها به او نصیحت کردند که به پست وزیر بهداشت یا آموزش و پرورش رضایت دهد

مردان درصف اول جنگیدند اما مبارزه زنان هم بدون آن‌که جلب توجه کنند در خیابان‌های پایتخت ادامه داشت. بعضی از آنها جابه‌جا کردن گلوله‌ها را با استفاده از کیف‌دستی‌های زنانه برعهده گرفتند. گروهی دیگراز زنان ترتیب جمع‌آوری اطلاعات برای سازمان ناتو و شناسایی اهداف نظامی را دادند. راما که فارغ‌التحصیل تکنولوژی پزشکی است می‌گوید: "گروهی از شهروندان در این میان حتی با رنگ کردن پرنده‌ها و گربه‌ها با سه رنگ قرمز، سیاه و سبز سه رنگ پرچم انقلاب یا نوشتن شعار روی بدن یک الاغ و روانه کردن آن به خیابان مخالفت خود را با رژیم نشان می‌دادند. کارهایی که شاید به نظر کوچک جلوه کند، اما درواقع بسیار اهمیت دارند، چون روحیه مقاومت را بالا می‌بردند و ارتشی‌ها را عصابی می‌کردند."

عایا و راما خودشان یک هسته مقاومت بودند، آنها هیچکس را وارد این هسته دونفره نمی‌کردند و تنها با یک نفر دیگر تماس داشتند. راما می‌گوید: "هسته می‌بایست کوچک باشد و حتی گروه ما می‌باید کوچک‌ترهم می‌شد، چون یکی از افراد جاسوس سازمان امنیت از آب درآمد و خیانت کرد و ما را لو داد. از آن موقع آدرس‌مان را عوض کردیم تا زمانی که تریپولی سقوط کرد."

این دو درمدت کوتاهی "یک دنیا" یاد گرفتند و این آموزش همچنان ادامه دارد. درحال حاضر آنها اینترنت را برای یافتن اطلاعات در مورد قوانین اساسی، انتخابات و حقوق زنان زیرورو می‌کنند. همه این مباحث الان، پس از ۴۲ سال بسته بودن دهن‌ها، برای آنها خیلی اهمیت دارند.

در اوایل اکتبرعایا، راما وهانا ازهتل کمپنسکی در قاهره سردرآورده‌اند. سی نفر از زنان اهل لیبی از طرف سازمان زنان کراما، به کنفرانسی دعوت شده‌اند تا درباره لیبی جدید صحبت کنند. آنها می‌گویند تشکیل این جلسه به این نحو، درواقع اولین گردهمایی در تاریخ زنان لیبی است. به ویژه که این یک شبکه آزاد و نه زیرزمینی است. دردوره قذافی هرکس درلاک خودش فرو رفته بود، اما حالا مردم جرئت پیدا کرده‌اند تا با هم تماس بگیرند و آشکارا اظهار نظر کنند. عایا و راما هم حالا با صدای بلند و انگلیسی سلیس فریاد می‌کنند ومی‌گویند: Loudly and proudly

حالا فاطمه کاندور نیز می‌تواند در کنار آنها قرار بگیرد. کسی که این دو در زندگی محدود و بسته خودشان تا قبل از انقلاب هرگزشانس ملاقاتش را نداشتند. عایا به فاطمه اشاره می‌کند و می‌گوید: "یعنی یک شخصیت مشهوردر لیبی." فاطمه با خنده سعی می‌کند که این تمجید را نفی کند. او می‌گوید: "تا قبل از قیام مردم، لیبی مترادف با قذافی بود، اما فاطمه بدون شک یک شخصیت است. این استاد چهل ساله دانشکده هنر و رسانه در دانشگاه تریپولی از ششم سپتامبر هرشب برنامه‌ای یک ساعته در رادیوی لیبی دارد. او هم از کسانی است که به کنفرانس سازمان زنان در قاهره آمده است و هم بخش زنان لیبی را تاسیس کرده و هم حزبی به نام کنفرانس ملی لیبی."

ازنظرسر و وضع هم این سیاستمداران جدید تفاوتی با دیگران ندارند. در اینجا تقریباً همه زنان لیبیایی ازجمله راما وعایا باحجابند، اما فاطمه کاندورموهای نیمه‌بلندش را نپوشانده و شلوار تنگ قهوه‌ای‌رنگ پوشیده است. او با مادر و سه خواهرش که همگی باحجابند زندگی می‌کند و می‌گوید وقتی نوزده ساله بودم به تنهایی به تنجیر رفتم.

به حوزه‌های زنان اکتفا کن!

فاطمه کاندور می‌خواهد رئیس‌جمهور شود. انتشار این خبردر فیس‌بوک واکنش‌های متفاوتی را درپی داشت.خیلی از مردها نوشتند: "چه خوب باید حتما خودت را کاندید کنی!" اما خیلی از زن‌ها به او نصیحت کردند که به پست وزیر بهداشت یا آموزش و پرورش رضایت دهد.یعنی همان حوزه‌های سنتی که زن‌ها اغلب درآن فعال‌ هستند، اما چه برنده و چه بازنده درانتخابات، زندگی درلیبی برای همیشه عوض شده است. عایا دختری که حالا عضو قدیمی جنبش مقاومت محسوب می‌شود، می‌خندد و می‌گوید حتی رنگ آسمان هم در لیبی آبی‌تر شده است. مردم مهربان‌تر و بازتر شده‌اند. راما دوستش می‌گوید: "من همیشه می‌خواستم از لیبی بروم اما حالا نه، می‌مانم. من عاشق کشورم هستم. آن‌هم برای اولین‌بار در زندگی‌ام. چون قبلاً نمی‌توانستم این‌طور فکر کنم. قذافی می‌گفت: من لیبی هستم. با این حساب من چطورمی‌توانستم لیبی را دوست داشته باشم."

منبع: فولکس کرانت ۲۸ اکتبر

توجه کمیته نوبل به حقوق زنان

Maryam — Sun, 16 Oct 2011 10:54:48 +0000

رب فریکن

برگردان:

فروغ.ن.تمیمی

رب فریکن - به هردلیل زمان زیادی طول کشیده است تا زنان وحقوق آنها مورد توجه کمیته جایزه نوبل قرارگیرند. شاید اکنون که چهارنفرازپنج عضو کمیته نروژی نوبل را زنان تشکیل می‌دهند(که درواقع این مسئله نباید تاثیرگذارباشد)، آنها مورد توجه بیشتری قرارگرفته‌اند وسرانجام توجه به این امربدیهی که زنان درکشاکش دوران جنگ وصلح به شدت آسیب‌‌پذیرند، اما با این همه درایجاد صلح، پایان دادن به جنگ وایجاد یک جامعه دموکراتیک رل مهمی بازی می‌کنند.

این مسائل آنقدرها هم که به‌نظرمی‌آید بدیهی وآشکارنبودند. مثل "جنگ" که قبلاً موضوعی مردانه به حساب می‌آمد و حتی مردان تنها قربانیان جنگ شناخته می‌شدند. ازتجاوزات جنسی گسترده درجنگ دوم جهانی تنها نامی از "‌دختران مغرور ژاپنی" درحافظه جمعی باقی مانده است (زنانی که برده‌های جنسی ارتش ژاپن بودند، اما تبلیغ می‌شد که آنها داوطلبانه خود را وقف سربازان کرده‌اند).

تازه در سال ۱۹۷۹ برای اولین‌بار حقوق زنان در یک سند بین‌المللی تحت عنوان منشورزنان به رسمیت شناخته شد وعجبا که دراین منشور به مهم‌ترین و وسیع‌ترین نوع بی‌رحمی یعنی خشونت درجنگ‌ها یا درمحدوده خانه‌ها هیچ اشاره‌ای نشده است. اولین‌بار درسال ۱۹۹۳ بود که درجلسه روسای سازمان ملل در وین مسئله خشونت علیه زنان در حقوق بین‌الملل مورد توجه قرار گرفت. دوسال بعد به عنوان یک اقدام بزرگ کنفرانس جهانی زنان درپکن برگزارشد و درهمان زمان برای اولین‌باردر دادگاه بین‌المللی موضوع تجاوز به زنان درجنگ یوگسلاوی و رواندا به عنوان جنایت علیه بشریت شناخته شد وسرانجام این مسئله درشورای امنیت هم مطرح شد. یعنی شورایی که اکثراعضای آن مردان سیاستمدارند.

اگرچه هنوزهم نمی‌توان پایان صلح‌آمیز جنبش‌های موسوم به بهارعربی را تضمین کرد، اما بسیاری آرزو داشتند که کمیته نوبل با دادن جایزه صلح از بهار عربی تجلیل کند و با انتخاب توکل کرمان ژورنالیست زن یمنی، این انتظاربه خوبی برآورده شد

کمیته نوبل دراطلاعیه خود به قطعنامه شماره ۱۳۲۵ درسال۲۰۰۰ اشاره می‌کند که درآن از زنان به‌عنوان قربانیان جنگ وهم گروهی که درمراحل تثبیت صلح نقش تعیین‌کننده بازی می‌کنند، نام برده می‌شود. البته با یادآوری این مثال‌ها نمی‌خواهم بگویم که همه اقدامات ازطرف سازمان ملل انجام شده، برعکس این تجربیات زنان عادی بود که از پایین به بالا منتقل شد. دردهه‌های گذشته زنان بیش ازپیش و درتمام دنیا سازماندهی را برعهده گرفته‌اند. گروه‌های زنان شبکه‌های خود را گسترش داده‌اند. حتی دردورترین دهات آسیا و آفریقا آنها به‌تدریج جای پای خود را مستحکم می‌کنند.

مانند داستان باورنکردنی و نفس‌گیرزنان لیبریا درسال ۲۰۰۳ تحت فرماندهی لیما گیووی برنده فعلی نوبل که با تظاهرات صلح‌آمیز،اعتصاب جنسی و پرهیزازداشتن رابطه با مردان، آنها را وادارکردند تا پیمان صلح را امضا کنند.

جایزه صلح نوبل برای بهار عربی

اگرچه هنوزهم نمی‌توان پایان صلح‌آمیزجنبش‌های موسوم به بهارعربی را تضمین کرد، اما بسیاری آرزو داشتند که کمیته نوبل با دادن جایزه صلح از بهارعربی تجلیل کند وبا انتخاب توکل کرمان ژورنالیست زن یمنی، این انتظاربه خوبی برآورده شد.

کنشگری زنانه در دیکتاتوری‌های عربی کمتراز مناطق دیگر رشد کرده بود. اکنون با سرنگونی دیکتاتورها زن‌ها موقعیتی یافته‌اند تا برای خود جایی در سیستم دموکراتیک بخواهند. البته این موضوع بستگی کامل به میزان کفایت آنها و هم میزان موفقیت محافظه‌کاران درجامعه دارد.

به همین علت عضویت توکل کرمان دریک گروه بنیادگرای اسلامی کمی گیج‌کننده است. من به هیلباغ عثمان زنی اهل سومالی که درقاهره یک گروه فمینیستی را اداره می‌کند زنگ زدم. او جلسه‌ای با سی‌نفر از زنان اهل لیبی داشت و ازشنیدن خبرجایزه نوبل برای همتای یمنی‌اش خیلی خوشحال بود و گفت: "یک مدرک دیگر برای این که ثابت شود داشتن حجاب زنان را از مبارزه برای حقوق‌شان باز نمی‌دارد."

پس ازجایزه نوبل برای یاسرعرفات (۱۹۹۶) اکنون یک زن عرب با حجاب و بدون اونیفورم نظامی جایزه صلح نوبل می‌گیرد. یعنی درواقع وقتش هم رسیده بود.

منبع:

فولکس کرانت،۸ اکتبر۲۰۱۱

در همین زمینه

سه زن برنده جايزه صلح نوبل شدند

معلم، پزشک و کارگر شورشی

arezoo — Fri, 26 Aug 2011 18:28:08 +0000

استیو رامدهاری

برگردان:

فروغ.ن.تمیمی

مهدی حاراتی، سی‌ونه ساله است و تا چندی پیش در ایرلند زندگی می‌کرد، اما او این روزها در طرابلس است و مسئولیت مهمی در سرنگونی رژیم قذافی به او واگذار شده است. مهدی حاراتی تا فوریه امسال در شهر دوبلین در ایرلند معلم بود. اکنون او فرمانده یک هنگ نظامی و یکی از چهره‌های شاخص نبرد در طرابلس است. مهدی، مدرس زبان عربی به یکی از مهم‌ترین رهبران نظامی در جنبش ضدقذافی تبدیل شده است.

بریگاد نظامی شورشیان طرابلس ششصد عضو دارد که گروهی از آنان توسط ارتش قطر آموزش دیده‌اند. این گروه بخشی از نیروهای شورشی هستند که توانستند یکشنبه گذشته با سرعت خود را به طرابلس برسانند. ناگفته نماند که مهدی حاراتی حدود یک‌سال پیش هم یکی از اعضای گروه امداد و صلح بود که با کشتی رهسپار نوار غزه و با حمله کماندوهای اسراییلی متوقف شد.

مهدی حاراتی چندروز پیش در مصاحبه‌ای با هفته‌نامه تایمز چاپ ایرلند گفت که گروه او یک واحد نظامی از نخبگان ارتشی نیست، بلکه آن‌ها گروهی از تبعیدیان، مهاجران، پزشکان، کارگران و غیره‌اند. یکی از سربازان او محمد الیوما، خلبان ساکن فلوریدای آمریکا است و برای کمک و هم نجات والدینش به لیبی آمده است. او می‌گوید: «خیلی مهم است شما بدانید که ما همه شهروندان عادی هستیم.» حاراتی که همسر و چهار فرزندش در دوبلین زندگی می‌کنند می‌گوید: «ما نظامی نیستیم.»

واقعاً اما این صدها شورشی و رهبران آن‌ها که حالا جایزه بزرگ این جنگ یعنی فتح طرابلس را به چنگ آورده‌اند، چه کسانی هستند؟ اهمیت این سئوال از آنجاست که پیروزی‌های نظامی آن‌ها تفاوت بسیاری با عملیات غیر حرفه‌ای شورشی‌های شرق لیبی دارد. چیزی که شورشی‌های جبهه شرق به‌طرز دردناکی فاقد آن بودند یعنی کارآیی و تخصص را اکنون شورشیان غرب لیبی به‌طرز چشمگیری به نمایش گذاشته‌اند. آن‌ها دارای نظم و ترتیب، رهبری نظامی، استقامت و تخصص هستند.

اقوام بربر

در ماه‌های گذشته این تصور وجود داشت که شورشی‌های ناحیه غربی تنها از اقوام کوه‌نشین بربر تشکیل شده‌اند و در واقع این اقلیت های قومی بودند که توانستند ارتفاعات جنوب غربی طرابلس را فتح کنند. آن‌ها یعنی بربرها همچنین توانستند بندر استراتژیک میسراتا را هم اشغال کنند. اما بریگاد طرابلس هم مدرک خوبی است که نشان می‌دهد شورشی‌های غرب لیبی یگ گروه آموزش دیده است. تشکیل این گروه یکی از طرح‌های حاراتی بود که در آغاز در بن‌غازی شکل گرفت. پس از پیروزی‌های اولیه بربرها، این بریگاد به ناحیه نالوت در منطقه نفوسا منتقل شد. گروه‌های جنگنده دیگری هم از شرق لیبی در هفته‌های گذشته با هواپیماهای قطر به جبهه جدید منتقل شدند.

امارات متحده عربی به همراه اردن، فرانسه و بریتانیا رل مهمی در آموزش نظامی شورشیان ناحیه غربی بازی کرده‌اند. امیرحامدبن خلیفه اهل قطر که از اولین روزهای نبرد لیبی وارد جنگ شده است برای شورشی‌ها مهمات، اسلحه ضد تانک و تجهیزات ارتباطی فراهم کرد.

آموزش در قطر

صدنفر از اعضای بریگاد طرابلس در قطر یک دوره آموزشی را گذرانده‌اند. این واحد که بخشی از ارتش جدید ملی و آزادیبخش است، برای محافظت مهم‌ترین ساختمان‌ها پس از سقوط قذافی انتخاب شده است. با این شیوه آن‌ها می‌خواهند از غارت وزارتخانه‌ها و موزه‌ها جلوگیری شود. یعنی همان اتفاقی که در سال 2003 پس از جنگ در بغداد اتفاق افتاد. به همین دلیل دولت آمریکا تاکید کرده است که شورشی‌ها باید حافظ نظم باشند و پس از جنگ آرامش مردم را به سرعت احیا کنند.

حاراتی از معدود رهبران شورشی جبهه غربی است که شناخته شده است. مردم لیبی هنوز درباره سایر رهبران نظامی شورشی‌ها چیزی نمی‌دانند و این به دلیل پراکندگی نبرد در مناطق مختلف لیبی است. اکنون گروه‌های متفاوت و متعددی از فرماندهان محلی و سربازان‌شان به وجود آمده‌اند. در واقع این‌ها شهروندانی فاقد آموزش نظامی هستند اما همه بر سر یک مسئله توافق دارند و آن سرنگونی رژیم قذافی است.

فعلاً مهم‌ترین سئوال مطرح شده این خواهد بود که این ارتش‌های کوچک و رهبران‌شان پس از آمدن شورای ملی تعویض حکومت از بن‌غازی به طرابلس چه خواهند کرد؟ آیا بربرها که رل مهمی در سرنگونی قذافی بازی کرده‌اند، به رهبری شورای ملی رضایت خواهند داد؟ آیا این اقلیت قومی که همیشه عقب نگهداشته شده، با فهرستی از خواسته‌های خود برای سهیم شدن در قدرت سیاسی به میدان خواهند آمد؟

این روزها بارها از مقایسه لیبی با عراق صحبت می‌شود که پس از حمله آمریکا در 2003 در هرج و مرج و خشونت فرو رفت. زیرا برخلاف انقلاب تونس و مصر در مدل لیبی برای شکست یک دیکتاتور منفور راهی جز جنگ وجود نداشت.

منبع: فولکس کرانت، 24 آگوست

عکس: مهدی حاراتی در مصاحبه با آیریش تایمز ایرلند، منبع: آیریش تایمز.

حمام خون در نروژ، راست افراطی در هلند

arezoo — Thu, 04 Aug 2011 15:33:24 +0000

فروغ.ن.تمیمی

نخستین عکس منتشر شده از آندرس برویک پس از بازداشت، او را درحال رفتن به دادگاه در ماشین پلیس نشان می‌دهد. در این تصویر جوانی مو بلوند با بلوزی قرمز و نگاهی مصمم را می‌بینیم؛ مردی که به تنهایی و با اجرای یک نقشه ماهرانه توانست یک «یازده سپتامبر» دیگر در ابعادی محدودتر برپا کند و یکی از کانون‌های مهم سوسیال دموکراسی اروپایی را هدف قرار دهد.

بلافاصله پس از انفجار بمب در نزدیکی دفتر نخست وزیر نروژ در بیست و دوم جولای رسانه‌های غربی با نسبت دادن حادثه به بنیادگرایی اسلامی با انواع تفسیرهای سیاسی در مورد چرایی حمله تروریستی به نروژ به میدان آمدند. هنوز دو ساعتی از این واقعه نگذشته بود که آندرس برویک با به راه انداختن یک حمام خون در جزیره اتویا در گوشه‌ای دیگر از این کشور ده‌ها جوان سوسیالیست را که اکثریت آن‌ها 16 تا 30 ساله بودند، به خاک و خون کشید. این عملیات تروریستی درست مو به مو و همانگونه که او آن را برنامه‌ریزی کرده بود انجام شد.

مردم نروژ در چندروز گذشته شاهد یک فاجعه ملی و هم یک دگرگونی عمیق اجتماعی بودند.بلافاصله پس از آگاهی از چند و چون جنایتی که به کشته شدن 77 نفر انجامید، هزاران شاخه گل، کارت‌های یادبود، پرچم و شمع‌های روشن در صحن بیرونی کلیسای جامع اسلو نثار قربانیان شد. در چندروز گذشته هزاران نفر در نروژ چه بومی، چه مهاجر یا مسیحی و مسلمان با حلقه زدن بر دریایی از گل در سکوت به یاد قربانیان این جنایت اشک ریختند.

همکاری دولت نروژ با سازمان نظامی ناتو یکی از دلایلی بود که دستگاه امنیتی درنروژ را به احتمال حمله بنیادگرایی اسلامی مظنون می‌کرد، اما این‌بار حمله نه از جانب شبکه القاعده بلکه از سوی یک «خودی» بود. با دستگیری برویک پیش‌داوری‌ها و تحلیل‌های اولیه در متهم کردن بنیادگرایان اسلامی بی اعتبار شد و جهان با چهره جهادگری مسیحی و بی‌رحم که هیچ‌گونه تاسفی هم از قتل ده‌ها نفر از هموطنانش ندارد روبه‌رو شد.

با این وجود اگرچه اکثر رسانه‌های معتبر غرب از به کار بردن واژه تروریست در مورد متهم سفید و مو بلوند نروژی خودداری کردند، اما از این پس سیاستمداران اروپایی ناگزیر از رویارویی با بنبادگرایان سفید و مسیحی هستند.

خشونت‌هایی از این دست در نروژ بی‌سابقه است. آخرین‌بار در سال 2001 بودکه یک جوان آفریقایی به دست یک نئونازی کشته شد. فاجعه‌ای در ابعاد کشتار جزیره اتویا در جامعه‌ای پیشرفته، دموکراتیک و به قولی بهشت آزادی که حتی پلیس‌ها در آن مسلح نیستند و زندان‌ها به قول مایکل مور، فیلمساز آمریکایی دانشگاه‌اند، نشانگر یک بحران عمیق اجتماعی و فرهنگی است.

رئیس کمیته جایزه نوبل و نخست وزیر سابق نروژ، توربیورن یاگلاند پس از این واقعه هشدار می‌دهد که به نروژ اعلام خطر شده است و من می‌ترسم خشونت‌هایی ازاین دست باز هم اتفاق بیفتد.

مانیفست برویک و ستایش از ویلدرس

با انتشار مانیفست هزار و چهار صفحه‌ای برویک و زندگینامه شخصی او چهره دیگری از تروریست نروژی آشکار می‌شود. آندرس درخانواده‌ای مرفه بزرگ شده است؛ باپدری دیپلمات، مادر و زن پدرش زنانی فمینیست هستند، اما او در مانیفست خود بارها نفرت و بیزاری‌اش از سوسیال‌دموکراسی، مارکسیسم، فمینیسم، اسلام و جامعه چندفرهنگی را اعلام می‌کند. برویک قبلاً چندسالی از طرفداران حزب راست‌گرای پیشرفت در نروژ بود و از احزاب پوپولیست اروپایی و به ویژه شخص خیرت ویلدرس، رهبر اسلام‌ستیز حزب آزادی در هلند را بارها ستایش کرده است.

زن مسلمان مقابل گل‌هایی که به رسم یادبود قربانیان آندرس برویک در مقابل کلیسای جامع کاتولیک اسلو گذاشته شده، ایستاده است (عکس از رویترز).

برویک مانند ویلدرس اسلام و مسلمانان را بزرگ‌ترین خطر و تهدید برای دموکراسی غربی قلمداد می‌کند. او خواهان ممنوعیت ورود مهاجرین مسلمان به اروپا و دشمن سرسخت دموکراسی اروپایی است. او به‌زعم خودش با ترور و کشتن ده‌ها نفر نروژی می‌خواهد اروپایی‌ها را از خواب غفلت بیدار کند و به آنان هشدار دهد: چه نشسته‌اید که آینده شومی در انتظار شماست و تمدن اروپایی به دست مسلمانان مهاجر نابود خواهد شد!

اما ستایش برویک از ویلدرس واکنش‌های متفاوتی را در هلند به دنبال داشت. خیرت ویلدرس بلافاصله با محکوم کردن جنایت برویک حادثه نروژ را ضربه‌ای به جنبش جهانی ضد اسلامی دانست. او گفت ما در مبارزه با اسلام در چارچوب قانون حرکت می‌کنیم و به رای مردم متکی هستیم. مخالفان سیاسی او در هلند مانند یوب کوهن، رهبر حزب کار و امیل رومر، رهبر سوسیالیست‌ها با احتیاط از مقصر قلمداد کردن ویلدرس در حادثه خونین نروژ انتقاد کردند، اما در عین حال به این نکته هم که برویک از شیوه‌های مشابه ویلدرس برای تئوریزه کردن نظرات ضد اسلامی‌اش استفاده کرده، اشاره کردند.

در روزهای اخیر رسانه‌ها در هلند با انتشار مقالات متعدد به بررسی نقش ویلدرس در شکل‌گیری افکار برویک توجه کردند. آن‌ها می‌نویسند: «آیا واقعا می‌توان تاثیر افکار ضد اسلامی ویلدرس بر برویک را انکار کرد؟»

اسلام‌، مهاجرت و پوپولیست‌های راست‌گرا

بسیاری از منتقدان دیوانه خواندن برویک و مظلوم‌نمایی پوپولیست‌های راست‌گرا را به زیر سئوال می‌برند. از دیدآن‌ها اوج‌گیری تبلیغات شدید علیه دین اسلام، مهاجرین مسلمان و مخالفت با جامعه چندفرهنگی زمینه‌ساز رشد گروه‌های خارجی‌ستیز، نژادپرست و افرادی چون آندرس برویک است.

احزاب پوپولیست و خارجی ستیز اروپایی به‌خصوص در هلند و کشورهای اسکاندیناوی اکنون با انتقادات شدیدی روبه‌رو شده‌اند، اما آن‌ها هم با تمام قوا تلاش می‌کنند تا هرگونه ارتباط میان ترویج افکار ناسیونالیستی و دامن زدن به اسلام‌ستیزی را با جنایت هولناک برویک نفی و تحریف کنند. حزب لیبرال پیشرفت در نروژ آندرس برویک را دیوانه‌ای دانست که در انزوای کامل و به تنهایی توانسته طرح یک کشتار جمعی را برنامه‌ریزی و اجرا کند. این حزب که در سال‌های اخیر در انتخابات نروژ به پیروزی‌هایی دست یافته با راست‌گرایان افراطی اروپایی مرزبندی دارد، اما با موضع‌گیری علیه جامعه چندفرهنگی خواهان محدود شدن مهاجرت به نروژ و سخت‌گیری در مورد خارجی‌ها است.

در سال‌های اخیر اروپای غربی شاهد اوج‌گیری احزاب پوپولیست و موفقیت‌های انتخاباتی آن‌ها بود. به‌خصوص در سوئد، دانمارک، هلند و فرانسه آن‌ها توانستند سری توی سرها دربیاورند، اما وضعیت این گروه‌ها در نروژ از کشورهای هم‌جوار خود متفاوت بود.

نروژ تقریباً پنج میلیون نفر جمعیت دارد. این کشور در جدول جهانی رضایت مردم از وضعیت اجتماعی خود در صدر همه کشورها و گل سرسبد دنیا است و همواره به خاطر دموکراسی پیشرفته، رفاه بالای جامعه و برابری جنسیتی زبانزد بوده است. دراین کشور تعداد مهاجرین در مقایسه با بقیه اروپا بسیار کمتر و حدود نیم‌میلیون نفر است که تنها پنج درصد از آن‌ها مسلمان هستند.

فاجعه ترور در نروژ اکنون باعث عقب‌نشینی حداقل موقتی احزاب راستگری کشورهای اسکاندیناوی و افت ناگهانی محبوبیت آن‌ها در میان مردم شده است. انتظار می‌رود که احزاب دست راستی نحوه برخورد به اسلام و مهاجرین را تغییر دهند و با تاکتیک‌های جدید به میدان بیایند.تاکید بر حفظ امنیت مردم، مبارزه با بزهکاری و افزایش فاصله طبقاتی می‌تواند از شعارهای آن‌ها در انتخابات آتی باشد.

برخورد سیمپاتیک و موضع‌گیری منطقی ینس استولنبرگ، نخست وزیر نروژ پس از کشتار هفته گذشته باعث محبوبیت بیشتر حزب سوسیالیست کار شده و تنها در عرض چندروز باعث روی آوردن گروه زیادی از مردم به سیاست و عضویت در این حزب شده است. استولنبرگ خواهان گسترش بحث‌های اجتماعی و تقویت هر چه بیشتر دموکراسی با مشارکت همه گروهای فکری شد. او روز سه شنبه در مراسم یادبود قربانیان فاجعه نروژ خواهان تعمق و ملایمت سیاستمداران، رسانه‌ها و مردم نسبت به جامعه مهاجران در نروژ و احیای دیالوگ میان گروه‌های مختلف مردم شد.

روزنامه تلگراف چاپ هلند اما دیروز گفته‌های جدید خیرت ویلدرس را در آغاز ماه رمضان منتشر کرد. او در پاسخ به انتقادات روزهای اخیر و ماجرای نروژ، همچنان بر طبل اسلام‌ستیزی می‌کوبد و مساجد را «قصرهای تولید نفرت» می‌خواند.

رهبرحزب دموکرات‌های 66، الکساندر پختولد هم در واکنش به اظهارات ویلدرس خواهان موضع‌گیری جدی دولت هلند در این مورد شده است.

بدحجاب‌های آمستردامی

Maryam — Tue, 02 Aug 2011 16:31:43 +0000

فروغ.ن.تمیمی

فروغ.ن.تمیمی- لیلا مقنعه سرخابی بر سر دارد. حتی یک تار مویش را نمی‌بینی، اما حسابی بزک کرده است. صورت گردش مثل تربچه قرمز درقابی رنگی جای گرفته است. بلوز تنگ طلایی رنگ به تن دارد که با دامن کوتاه و جوراب شلواری مشکی براقش هماهنگ است. لیلا در آمستردام به‌دنیا آمده، ۲۳ساله و ترک‌تبار است.درس می‌خواند و هفته‌ای چندساعت در یک سوپرمارکت کار می‌کند. با دیدن او به خودت می‌گویی اگر لیلا با این سر و وضع در میدان ونک تهران راه برود، حتماً به عنوان «بدحجاب» دستگیر می‌شود.

در چشم همشهری‌های بلوند و چشم آبی، لیلا دختری مسلمان و سنتی است که به‌زعم آنان نه به دلخواه بلکه به حکم مردان خانواده‌اش حجاب دارد؛ دختری که اگرچه درجامعه‌ای دموکراتیک زندگی می‌کند، اما به‌قدر کافی آزادی انتخاب و اختیار ندارد.

لیلا اما می‌گوید به انتخاب خودش گیسوانش را پوشانده و از سرو وضعش هم خیلی راضی است. او خیلی مومن نیست. مثلاً رقص و موسیقی را هم جزو واجبات معنوی زندگی می‌داند. لیلا هر روز یک نوع حجاب را امتحان می‌کند.اغلب مقنعه‌های رنگی و شلوارهای تنگ می‌پوشد و یک خروار هم آرایش می‌کند.

رواج حجاب دردنیای غرب در سال‌های اخیر سیر صعودی داشته و اشکال گوناگونی به خود گرفته است. اگر حجاب داشتن را پوشاندن موی سر و اندام بدانیم، شمار زیادی از زنان مسلمان با پیشینه مهاجرت در غرب به نوعی باحجاب هستند. بسیاری از دختران جوان ترک و مراکشی‌تبار هم در هلند با حجاب هستند و گروه بزرگی از آنان در زمره به‌اصطلاح «بدحجاب» به مفهوم ایرانی آن قرار می‌گیرند. در غرب آمستردام در محله‌های مسلمان‌نشین انواع گوناگون پوشش را می‌توان دید.

محبوبیت حجاب در غرب را نمی‌توان تنها در بعد مذهبی آن خلاصه کرد. هویت‌جویی اقلیت‌های قومی مسلمان برای حفظ ریشه‌های فرهنگی و تاکید بر هویت متفاوت و غیرغربی یکی از دلایل رشد حجاب است. بخشی از زنان مسلمان هم با روی آوردن به اسلام ایدئولوژیک و بنیادگرایانه، آگاهانه حجاب را برگزیده‌اند.

عبارت «بدحجاب» پس از انقلاب و اجباری شدن پوشش اسلامی، به‌تدریج جای عبارت «بی‌حجاب» را در ادبیات رسمی دولتی و رسانه ای درایران گرفت.دردوران پهلوی، «بی‌حجاب» به معنای کسیکه موی سر خود را با روسری نپوشانده و چادر و روبنده را حذف کرده است، به فردی پذیرفته‌شده از سوی اقشار لیبرال جامعه تبدیل شده بود. اگرچه برای روحانیت اسلامی و سنت‌گرایان، بی‌حجابی زنان همواره تابویی بزرگ و زن بی‌حجاب گناهکاری روسیاه در پیشگاه پروردگار بودند.

عبارت «بدحجاب» تحقیرکننده، منفی و سرکوب‌گرانه است. زن ایرانی درفضای عمومی نمی‌تواند کاملاً «بی‌حجاب» باشد، اما می‌تواند «بدحجاب» به شمار بیاید. او کسی است که در اماکن عمومی بخشی از موهایش را نمیپوشاند و کاکل آراسته‌اش را به رخ دیگران می‌کشد.به‌قول معروف بزک و دوزک می‌کند، مانتویی رنگی و چسبان می‌پوشد، کفش‌های پاشنه بلند به پا می‌کند و خلاصه به هزار زبان و با همه وجود می‌گوید: «بابا من آدمم، زنم و حق دارم خودم لباسم را انتخاب کنم .»

نپوشاندن کامل موی سر در ایران به هر شکلی اغلب نشان‌گر میل باطنی زنان به آزادی پوشش است و نمایش بخشی از گیسوان به نوعی مخالفت با اجباری بودن حجاب تلقی می‌شود... اما فرق «بدحجاب»ایرانی با «بدحجاب» آمستردامی چیست؟

«بدحجاب» ایرانی متهم به همدستی با ضد انقلاب است. می‌گویند آگاهانه یا ناآگاهاه آب به آسیاب دشمن می‌ریزد. مبارزه با آن‌چه «بدحجاب» به تبلیغ آن پرداخته یعنی «فرهنگ به اصطلاح منحط غربی» باعث صرف بخش مهمی از بودجه مملکت برای حذف او و همتایانش شده است. زن «بدحجاب» ایرانی اما گوشش به این حرف‌ها بدهکار نیست. او تفسیر دیگری از مسلمانی دارد و دلیلی نمی‌بیند که حساب پس بدهد. اگرچه بارها درخیابان مواخذه می‌شود، جریمه می‌دهد و حتی به زندان می‌رود، اما باز روز از نو و روزی از نو!

او هیچ ادعایی ندارد و حرف‌های گنده و روشنفکری هم نمی‌زند.تنها حرفش آزادی حق انتخاب است و بس. جریمه، زندان و شلاق هم نتوانسته او را مرعوب کند. هرچقدر او را بیشتر سرکوب می‌کنند، جری‌تر می‌شود و از نمایش گیسوی آراسته از زیر روسری و شال، آرایش سر وصورت، پوشیدن لباس‌های مد روز و رنگی در مکان‌های عمومی دست بر نمی‌دارد.

در مقایسه اما هرچقدر زن به اصطلاح «بدحجاب» ایرانی خواهان رهایی از دست روسری و مقنعه است، دختران مسلمان به اصطلاح «بدحجاب» مثل لیلا درآمستردام خواهان پوشاندن موی خود هستند و در این کار اصرار غریبی هم دارند. آن‌ها انواع مدل‌های پوشاندن کامل مو را یاد گرفته‌اند. سبک‌های عربی یا ترکی پوشاندن مو با هم متفاوتند و هرکس برداشت متفاوت و فردی خود را از حجاب دارد. بسیاری از این زنان جوان بخصوص در فصل تابستان اصراری در پوشاندن سر و سینه و یا ساق‌های خود ندارند و با لباس‌های چسبان و استفاده افراطی از زر وزیور زنانگی خود را به رخ می‌کشند.

پوشاندن کامل مو از سوی زنان مهاجر درغرب اغلب درارتباط مستقیم با هویت‌جویی قومی است. لیلاها می‌خواهند متفاوت باشد. حجاب برای آن‌ها نوعی سپر دفاعی دربرابر انتظارهای جامعه‌ای است که در عمل آن‌ها را به فاصله گرفتن از ویژگی‌های فرهنگی و قومی‌اش موظف می‌کند. اکثریت لیلاها مذهبی سفت و سخت نیستند و در محیط کار و تحصیل با مردان و پسران همکلاسی دم‌خورند.آن‌ها در رفتار روزانه جسور، فردگرا و سختکوش هستند و به قولی خیلی هلندی بارآمده‌اند.

هویت‌جویی اقلیت‌های قومی مسلمان برای حفظ ریشه‌های فرهنگی و تاکید بر هویت متفاوت و غیرغربی یکی از دلایل رشد حجاب در برخی کشورها است

زنان باحجاب در هلند و یا در کشورهای همجوار در عمل با معضلی چند وجهی روبرو هستند. آن‌ها به خاطر پوشاندن موی سر در چشم اکثریت سفید و سکولار هلندی، مذهبی و سنتی محسوب می‌شوند. از منظر گفتمان مسلط مدرن داشتن حجاب یکی از دلایل عدم ادغام در جامعه و عدم پیروی از ارزش‌های فکری و تربیتی امروزی است. این تصور نیز وجود دارد که این زنان حتی اگر تحصیلات عالیه و استقلال مالی هم داشته باشند، هنوز به اندازه کافی از حق انتخاب فردی و رهایی برخوردار نشده‌اند. در بهترین حالت باز هم آن‌ها باید بتوانند ثابت کنند که حجاب‌گرایی منافاتی با برابری جنسیتی درخانواده و آزادی‌های فردی ندارد.

درهلند زن مسلمان به عنوان قاضی حق پوشیدن روسری را به نشانه حمل سمبل مذهبی ندارد. او به خاطر داشتن حجاب قادر به رقابت با زنان سفید در تمام زمینه‌ها و داشتن فرصت‌های شغلی برابر و مثلا داشتن شغلی در شرکت‌های بزرگ تجاری نیست.

سیاستمداران راست‌گرا هم به تبلیغ این پیشداوری عامه‌پسند و سیاه و سفید دامن می‌زنند. مثلاً رهبر اسلام‌ستیز حزب آزادی،«خیرت ویلدرس» حتی خواهان پرداخت مالیات از طرف زنان باحجاب می‌شود و در عمل آن‌ها را مورد تبعیض قرار می‌دهد.

از نظر لیلا حجاب نوعی ایمنی در برابر کنترل پدرسالارانه خانوادگی و قومی ایجاد می‌کند. او به گونه‌ای رضایت پدر و برادرش را با پوشاندن موهایش فراهم کرده است و به این ترتیب می‌تواند از آزادی عمل بیشتری برخوردار باشد. از سوی دیگر حجاب اعتماد به نفس او را در رهایی از «ازخود بیگانگی تحمیلی»، در جامعه‌ای که او را همیشه یک خارجی می‌بیند بالا می‌برد!

سهمیه زنان در رهبری بخش خصوصی

Maryam — Sat, 25 Jun 2011 14:52:17 +0000

فروغ.ن.تمیمی

فروغ.ن.تمیمی- کسب حقوق برابر برای زنان در تمام حوزه‌های اجتماعی یکی از مسائل همیشه مطرح در بحث‌های پارلمانی و سیاست‌های جاری دولت‌های دموکراتیک در شمال اروپا است. یکی از مباحث مهم در این زمینه مشکل مشارکت برابر زنان در رهبری بخش خصوصی و شرکت‌های تجاری است.

در کشورهای اسکاندیناوی مانند نروژ و هم چنین در هلند، آلمان و دیگر مناطق اروپای غربی دولت‌ها با ارائه طرح‌های متعدد درپی افزایش درصد زنان مدیر و رهبر در حوزه فعالیت شرکت‌های تجاری هستند.

درحال حاضر درصد زنان تحصیل‌کرده در آلمان بیشتر از مردان است، اما محیط کار در شرکت‌ها همچنان مردانه و سنتی است.

در سال ۲۰۰۰ شرکت تله‌کام قراردادی را برای ایجاد تناسب در توزیع یکسان مشاغل مدیریت به زنان و مردان با دولت امضا کرد، اما باز درصد زنان در سطوح رهبری افزایش نیافت. اگر وضع به همین منوال پیش برود ۲۴۰ سال طول خواهد کشید تا زنان این کشور در سطوح رهبری بخش خصوصی با مردان برابر شوند. جنجال‌های رسانه‌ای هم در این موارد خیلی موثرند. مثلاً در مورد شرکت تله‌کام در آلمان هیاهوی رسانه‌ها باعث شد زنی که در سطح رهبری بود نتواند در شغلش دوام بیاورد. این مسئله نشان می‌دهد که راه درازی در پیش است.

در نروژ قوانین موثری در این زمینه وجود دارد. شرکت‌های تجاری حتی در صورت عدم همکاری با دولت در امر افزایش درصد زنان مدیر می‌توانند منحل شوند. آن‌ها باید برای مشارکت ۴۰ درصدی زنان در سطح رهبری فعالیت کنند. در فرانسه، بلژیک، اسپانیا و آلمان هم بخش خصوصی برای اجرای این سیاست از طرف دولت تحت فشار قرار دارد.

بر اساس روال موجود اگر مردی قابلیت‌های لازم برای رهبری شرکتی را نداشته باشد سروصدای زیادی به راه نمی‌افتد، اما در مورد زنان مسئله فرق می‌کند. این موضوع نباید باعث ترس زنان و عقب‌نشینی آن‌ها شود. هرچند درحال حاضر زنان متخصص به اندازه کافی آمادگی و توانایی هدایت و رهبری بخش خصوصی را دارند.

زنان هلندی و ترفیع شغلی

در هلند چالش برای اجرای این سیاست و مذاکره برسر آن سال‌ها است که وجود دارد. در مواردی زن‌ها نه به خاطر لیاقت‌شان بلکه به اجبار به پست‌های مهم منصوب می‌شوند. گروهی از صاحب نظران می‌گویند تنها با اجرای یک سیاست جدی می‌توان در این زمینه موفق شد و اگر شرکت‌ها خودشان داوطلب اجرای آن نشوند، این اقدامات به جایی نخواهند رسید.

یکی از دلایل عقب ماندن زنان در حوزه رهبری بخش خصوصی عدم ترفیع شغلی آنان به دلایل گوناگون است. در هلند شانس این‌که مردان ترفیع شغلی بگیرند، سه برابر زنان است. این وضعیت نتیجه تبعیض جنسیتی و هم عقب‌ماندگی زنان در بازار کار است. از دلایل این عقب‌افتادگی می‌توان به درصد بالای اشتغال زنان به طور نیمه‌وقت و هم فقدان جاه‌طلبی برای پیشرفت فردی اشاره کرد.

زنان در هلند بیشتر در بخش آموزش و درمان شاغلند که به نسبت از حوزه‌های کم درآمد جامعه هستند. با این وجود دلایل نامشخص دیگری هم هست که باعت چهار درصد تفاوت درآمد میان زن و مرد در مشاغل یکسان می‌شود. در بلژیک هم مردان شانس بیشتری برای ترفیع دارند. مثلاً از هر هزار مرد ۱۸ نفر و از هزار زن شش نفر ترفیع شغلی می‌گیرند.

جسیکا یونگ، ژورنالیست هلندی در کتابی به نام «زنان با مردان مساوی‌اند به‌جز دراتاق ریاست» می‌گوید: «یکی از نظرات جاافتاده در جامعه ما آن است که زنان هلندی فاقد جاه‌‌طلبی برای داشتن پست‌های مهم هستند.»

به عقیده او بخشی از دلایل عقب‌افتادگی زنان در این مورد را می‌توان به این مسائل نسبت داد: «اما فرق زیادی هم میان ترفیع دادن و تشویق کردن وجود دارد. تبعیض غیر آگاهانه هم یکی دیگر از دلایل است. تفاوت در درآمد هم از موانع موجود است. به طور معمول مردان بیشتر از زنان ترفیع می‌گیرند.»

در فرهنگ جاری در مورد رهبری اغلب این مردان قاطع و مقتدر هستند که به عنوان مدیران لایق شرکت‌ها مطرح‌اند. در پیش‌داوری‌های رایج در مورد زنان چنین فرض‌هایی هم وجود دارند که زنان در مقایسه با مردان خواهان کار بیشتر و یا مسافرت‌های شغلی نیستند، و یا اصلاً خواهان ترفیع نیستند. برای اجرای سیاست برابری‌خواهانه و تنوع جنسیتی در سطوح رهبری و مدیریت باید بتوان مردان را متقاعد کرد که چنین سیاستی ضروری است. یکی دیگر از مشکلات در این زمینه آن است که مردان از داشتن رئیس زن سر باز می‌زنند.

در پیش‌داوری‌های رایج در مورد زنان چنین فرض‌هایی هم وجود دارند که زنان در مقایسه با مردان خواهان کار بیشتر و یا مسافرت‌های شغلی نیستند، و یا اصلاً خواهان ترفیع نیستند

در ماه‌های اخیر بحث شرکت زنان در سطوح رهبری بخش خصوصی در هلند، به تصویب طرحی در پارلمان این کشور منجر شد. بر مبنای این طرح شرکت‌های بزرگ، در سال ۲۰۱۶ باید حداقل ۳۰ درصد از زنان را در سطح مدیریت و رهبری خود پذیرفته باشند.

درحال حاضر این میزان هشت درصد است. شرکت‌های خصوصی از این به بعد موظفند که در گزارش‌های سالیانه خود میزان پیشرفت در این زمینه را توضیح دهند. با اجرای این قانون سرانجام به سال‌ها بحث دراین مورد خاتمه داده شد.

تصویب مشارکت ۳۰ درصدی زنان در سطوح رهبری برای شرکت‌هایی صدق می‌کند که بیش از ۲۵۰ نفر در آن‌ها کار می‌کنند. بر اساس این طرح، ۳۰ درصد از شورای رهبری و شورای کمیسر‌ها باید از زنان تشکیل شده باشند. یعنی یک سوم از پست‌های رهبری باید به زنان تعلق بگیرد. درحال حاضر سه چهارم درصد از زنان در بخش رهبری هستند. این میزان باید به ۳۸ درصد افزایش یابد.

مدتی پیش روزنامه فولکس گرانت چاپ هلند نوشت که شرکت‌هایی مثل «هینیکن» و «تام‌تام» خواهان افشای فهرست زنان مدیر در شرکت خود نیستند. شرکت‌های «شل» و «فیلیپس» هم توجهی به این موضوع ندارند و از ۴۰ شرکت مورد بررسی تنها شش شرکت نمره قبولی می‌گیرند. در شرکت‌هایی که به این سیاست توجه دارند اما، درصد مشارکت زنان در سطح مدیریت از نیم درصد به ۲۰.۵ درصد رسیده است.

طرح «صعود استعداد» چهارسال پیش به وجود آمد. یک‌سال بعد منشوری ارائه شد که بر مبنای آن روند افزایش درصد زنان در سطوح رهبری و مدیریت مرکزیت یافت. شرکت‌های امضا‌کننده داوطلبانه تضمین می‌کنند که تمام سعی خود را در این مورد بکنند. ۱۷۰ شرکت در این طرح شرکت دارند و دولت هزینه‌های این طرح را پرداخت می‌کند. بسیاری از شرکت‌ها در آغاز هیچ تصوری درباره «زنان با استعداد در سطح رهبری» در محیط کار خود نداشتند. و یا خواهان افشای اطلاعات در این مورد نیستند.

شرکت‌های چند ملیتی

شرکت‌های بزرگی مانند «فیلیپس»، «شل» و یا «آکسو نوبل» هم این طرح را مسکوت گذاشته‌اند. شرکت «شل» می‌گوید ما یک سازمان بین‌المللی هستیم و این طرح یک طرح ملی و منطقه‌ای در هلند است. به این بهانه «شل» تاکنون دست به اقدامی نزده است. به همین دلیل قرار است که یک منشور بین‌المللی در این مورد تهیه شود تا دیگران هم به این بهانه موضوع را فراموش نکنند.

طرح سهمیه برای زنان آلمانی

در آلمان هم طرح «سهمیه زنان در رهبری» پس از ماه‌ها بحث در نهادهای سیاسی و رسانه‌ها به نتیجه رسید. اولین مذاکرات میان دولت و بخش خصوصی با شرکت‌هایی مانند «زیمنس»، «تله‌کام»، «ب.‌ام.و»، و «لوفتانزا» صورت گرفت. مسئله پذیرش رهبری زنانه در این کشور با وجود داشتن صدراعظمی چون آنگلا مرکل و وزرای فعالی چون اورسالا فوندرلین که هفت فرزند دارد، در اجتماع به ظاهر با موانع جدی روبه‌رو نیست. با این همه در آلمان هنوز درصد زنان در رهبری شرکت‌ها و بخش خصوصی بسیار پایین است. هلند در این زمینه از همسایه پرقدرت خود جلو‌تر است. یکی از دلایل اصلی این مسئله تقسیم کار سنتی در بازار کار است. در آلمان مهد کودک‌ها اغلب برای کودکان زیر سه سال جا ندارند و این یکی از مشکلات مادران شاغل است.

به عقیده هیلدگارد ماریا نیکل، استاد جامعه‌شناسی دانشگاه هومبولت در برلین، شرایط تاریخی و سیاست‌های گذشته در شکل‌گیری چگونگی اشتغال زنان در آلمان بسیار تعیین‌کننده بوده است. مثلاً در آلمان شرقی در دهه‌های گذشته درصد اشتغال زنان بالا و وضعیت مهد کودک‌ها خیلی بهتر از بخش غربی بود. در دوران جنگ سرد سیاست‌های آلمان غربی در این زمینه در واکنش به حکومت کمونیستی در آلمان شرقی برجا انداختن مدل زن خانه‌دار به جای زن شاغل متمرکز بود.

شرکت «تله‌کام» سال گذشته خواهان اجرای طرح «سهمیه زنان در رهبری» شد.

ماریا نیکل می‌گوید که مسئله فقط حقوق برابر نیست. بلکه باید نشان داد که کارایی زنان در تولید سودبیشتر است. از آنجا که نیمی از مصرف‌کنندگان کالا‌ها زنان هستند، بنابراین زنان رهبر و مبتکر خواهند توانست با اجرای سیاست‌های مناسب در ساختن کالاهای جدید و گسترش بازار خرید موثر باشند.

مقاومت جامعه

مخالفت با طرح سهمیه‌بندی را هم نباید نادیده گرفت. حتی گروهی از زنان متخصص و کارآمد هم از این‌که موضوع این طرح هستند، ناراضی‌اند. مردان مخالف هم می‌ترسند از این به بعد طبیعی بودن ابدی انتخاب آن‌ها به عنوان مدیر و رهبر زیر سئوال برود، اما درحقیقت موضوع فقط آن نیست که ۳۰ درصد از مشاغل رهبری خودبه خود به زنان تعلق بگیرد. بلکه مسئله این است که سی درصد از مشاغل بر اساس رول موجود به مردان داده نشود و همیشه فقط شبکه‌ای از مردان کارکشته نباشد که درباره توزیع پست‌های مهم میان این گروه تصمیم می‌گیرند.

پی‌نوشت:

* این مطلب ترجمه خلاصه شده سه مقاله در روزنامه فولکس گرانت به تاریخ ۸ و ۳۱ مارس و ۲۶ ژوئن ۲۰۱۱ است.

دوستان فیس‌بوکی و اما و اگرهای فیلسوفانه

arezoo — Fri, 24 Jun 2011 19:48:40 +0000

فروغ.ن.تمیمی

اول صبح

ای‌میل‌هایت را می‌خوانی و به پیام‌گیر گوش می‌دهی. نخیر! پسرکت هیچ خبری از خودش نداده که کی پرواز می‌کند و کی می‌رسد. می‌دانی سرش خیلی شلوغ است. از دیروز هیچ خبری ازش نداری و دلت کمی شور می‌زند. موبایلش هم جواب نمی‌دهد. نکند دیر به فردوگاه رسیده باشد. می‌دانی که نباید زیاد پاپیچش شوی. بچه که نیست. با این وجود نمی‌توانی صبر کنی. یاد فیس‌بوک می‌افتی. آخرین کامنت‌ها را می‌خوانی و با دیدن چند کلمه‌ای که همین دو ساعت پیش در جواب دوستش و از توی فردوگاه نوشته، آرام می‌گیری، هزاربار مبتکر فیس‌بوک را دعا می‌کنی. به سازنده آی‌فون درود می‌فرستی. خیالت راحت می‌شود.

با خودت می‌گویی: من در فیس‌بوکم، پس هستم.

بعد لینک آهنگی قدیمی را که سال‌هاست نشنیده‌ای می‌بینی؛ گوش می‌کنی. هنوز مزه‌مزه‌اش نکرده‌ای که با حیرت به عکس‌هایی که پسرخاله‌ات از لس‌آنجلس روی فیس‌بوکش گذاشته خیره می‌مانی؛ تصاویری قدیمی از پنجاه سال پیش، از پدربزرگ و مادربزرگت و عزیزانی که به رحمت خدا رفته‌اند. عکس‌هایی که تو را به دنیای دیگری می‌برند. یادبودهایی که برای تو خیلی عزیزند و خیلی هم شخصی. تنها بعضی از نزدیکانت می‌توانند بفهمند با دیدن این عکس‌ها چه حسی به تو دست می‌دهد.

با خودت می‌گویی عجب دنیایی شده، زندگی آبا و اجدادم و عکس مادر‌بزرگم هم روی فیس‌بوک است.

دوست، فامیل و غریبه. با همه‌تیپ در فیس‌بوک سروکار داری که تو را از این سر دنیا به آن سردنیا می‌برد. می‌گویند هر فرد به طور متوسط صدو پنجاه نفر را در لیست دوستان فیس‌بوکی‌اش دارد. گروهی از آنها را هرگز ملاقات نکرده‌ای. تا به خودت بجنبی می‌بینی چندصد اسم و عکس را در لیست داری. حتی باراک اوباما و خیلی‌های دیگر. هر روز شاهد بحث‌ها، درد دل‌ها و حتی عشق‌ورزی فیس‌بوکی هستی. دیگر نمی‌توانی نادیده‌اش بگیری و حداقل چندبار در روز به آن سر می‌زنی. آه، امان از کنشگری فیس‌بوکی که خودش شغلی تمام وقت است! بعضی‌ها همیشه آن‌لاین هستند.کم‌کم باور می‌کنی به این رسانه معتاد شده‌ای.

با خودت می‌گویی:بودن یا نبودن! البته که بودن، اما نه بودنی بدون فیس‌بوک.

فیس‌بوک وسوسه‌کننده

اول به اضافه کردن آدم‌هایی که نمی‌شناسی به لیست دوستان شک داری ولی زمانی می‌رسد که خودبه خود آسان‌گیر می‌شوی و تقریباً همه درخواست‌های دوستی را می‌پذیری. شاید اگر بخواهیم همه‌چیز را در کنترل داشته باشیم نمی‌توانیم از پدیده‌های خود به خود و اتفاقی لذت ببریم. بنابراین با بزرگ‌تر کردن فهرست اسامی در معرض چیزهای پیش‌بینی نشده هم قرار می‌گیریم! مثل پیدا کردن همکلاسی دوره بچگی. خیلی‌ها را دوباره در فیس‌بوک ملاقات می‌کنی. از قدیم گفته‌اند: کوه به کوه نمی‌رسه ولی آدم به آدم می‌رسه.

اخیراً چند کتاب تحقیقی هم درباره فیس‌بوک منتشر شده‌اند: «استینه ینسن»، استاد فلسفه و نویسنده هلندی در آخرین کتابش به نام «دوستان واقعی» که یک بررسی فلسفی در مورد دوستی است، بخشی را هم به فیس‌بوک و دوستانش اختصاص داده است.

او درکتابش از تجربیات مثبت و هم شک و تردیدهای خودش در مورد دوستی‌های فیس‌بوکی می‌نویسد. البته استینه هنوز از طرفداران پروپا قرص این رسانه و به قول خودش عشق، شوهر و بچه را مدیون آن است.

با این وجود او حالا از شریک کردن همه دوستان فیس‌بوکی در جزییات زندگی‌اش ابا دارد. در هلند یکی از مفاهیم جا افتاده در زمینه آزادی، باز بودن و بازگویی تجربیات خیلی شخصی است. اغلب پیش می‌آید که افراد در برنامه‌ای تلویزیونی و یا در گفت‌وگویی دوستانه رازهای سر به مهر را برملا می‌کنند.

جامعه‌شناس معروف فرانسوی پیر بوردیو «سرمایه های انسانی» را بر شمرده است؛ منابعی که با استفاده از آنها می‌توان قدرت و نفوذ اجتماعی را افزایش داد. مثل «سرمایه اقتصادی» و یا برخورداری افراد صاحب نفوذ از «سرمایه اجتماعی» که به تعبیر او همان شبکه‌های ارتباطی هستند.

اما استینه ینسن «سرمایه صمیمیت» را هم به تقسیم‌بندی بوردیو اضافه می‌کند. به تعبیر او «سرمایه صمیمیت» همه داده‌ها و اطلاعات با ارزش شخصی و زندگی خصوصی یک فرد را در برمی‌گیرد. یعنی تمام آن چیزی که به تو توان زندگی می‌دهد. به تو مربوط می‌شود. تو را از دیگران متمایز می‌کند. مثل جزئیات زندگی خانوادگی، روحی و بدنی انسان که افراد آنها را تنها با دوستان صمیمی و یا خویشان درمیان می‌گذارند.

ینسن در کتابش به بازنگری دوستی اینترنتی پرداخته و با این سئوال مواجه شده که این دوستی‌ها ازچه قماشند و آیا می‌توان «سرمایه صمیمیت» را با همه تقسیم کرد؟

در فیس‌بوک هر روز خودت را به نوعی مطرح می‌کنی. توجه می‌خواهی و می‌توانی مورد توجه قرار بگیری. مدام خودت را به رخ می‌کشی. دوستانت را از افکار فلسفی‌ات بگیر تا موزیکی که دوست داری و یا جشن تولد خواهرت باخبر می‌کنی. با حفظ فاصله با همه ارتباط داری و می‌توانی به گونه‌ای به کمین بنشینی و به همه‌جا سر بزنی. حتی به آلبوم‌های خانوادگی و یادداشت‌های آدم‌هایی که هرگز آن‌ها را ملاقات نکرده‌ای، دسترسی داری.

فیس‌بوک می‌تواند عملکرد جبران‌کننده هم داشته باشد. وقتی وقت نداری یا حوصله دیدن آدم‌ها را نداری، احساس گناهت را به طور موقت با فرستادن یک پیام یا تایید مطلبی که دوستی فرستاده با گفتن جمله: «مرسی، من هم این موزیک را دوست دارم»، تسکین می‌دهی. به هرحال با او ارتباط داری و می‌توانی برای مدتی به نوعی از احساس وظیفه برای تلفن کردن و یا قرار گذاشتن شانه خالی کنی. در ضمن احساس می‌کنی که دوستت را هر روز می‌بینی. البته در دنیای مجازی، با او چت می‌کنی و از حال و روزش باخبری.

استینه ینسن می‌نویسد که دوستان تو در فیس‌بوک به چند گروه اصلی تقسیم می‌شوند؛ کسانی که از نزدیک و خوب می‌شناسی، گروهی که به هرحال جایی آنها را ملاقات کرده‌ای. کسانی که روابط خیلی نزدیکی با آنها نداری ولی در محیط کار و یا روابط روزمره با آن‌ها در تماسی. دست آخر گروهی که تنها در این رسانه به دیدارشان رفته‌ای. تنها روی اینترنت. قبلاً برای داشتن دوستی صمیمانه با آدم‌ها باید زحمت می‌کشیدی. وقت صرف می‌کردی. فداکاری می‌کردی تا بتوانی یک رابطه متقابل و واقعی با یک همکلاسی و یا همکار پیدا کنی. در روابطی که افراد واقعاً برای دوستی‌شان خیلی ارزش قائلند، وظیفه‌شناسی و مهرورزی در پاسخگویی به انتظارات، همدلی و احترام رل مهمی دارد، اما در فیس‌بوک تو هیچ تعهدی نداری. همه‌چیز سبک و سیال به نظر می‌رسد. دوستان دیجیتالی را سریع پیدا می‌کنی. روابط فیس‌بوکی به یک کلیک کمتر یا بیشتر بستگی دارند. روابط بیشتر کمی و نه کیفی هستند.

چگونگی دوستی‌های آنلاینی

دغدغه استینه ینسن در واقع کنکاش در دو موضوع مهم است. اول آن که آیا می‌توان دوستی‌های دیجیتالی را واقعی دانست؟ آیا می‌توان بدون دیدار فیزیکی با آدم‌ها دوستی‌های عمیقی برقرار کرد؟

دوم آن که آیا دسترسی رسانه‌های اجتماعی از نوع فیس‌بوک به تمام آن چیزی که او «سرمایه صمیمیت» و متعلق به حوزه خصوصی می‌نامد، درست و منطقی است؟

پاسخ نویسنده به این سئوالات منفی است. او با استفاده از تعریف ارسطو در دسته‌بندی کردن دوستی‌های انسانی و ارجگذاری رمانتیک به برترین نوع آن یعنی «یک روح در دو بدن»، دوستی‌های آنلاین را دوستی‌هایی سطحی‌تر و ناپایدار می‌داند، ولی البته استثناها را منکر نمی‌شود.

استینه می‌گوید درحال حاضر فاصله میان حوزه عمومی و خصوصی هر روز کمتر می‌شود. کنجکاوی درباره جزئیات زندگی شخصی اشخاص، برملا کردن نقطه ضعف‌ها و مسائل پنهان زندگی افراد مشهور در زمان ما تجارت سودآوری است. او مثلاً در مورد گذاشتن عکس دختر سه ساله‌اش روی فیس‌بوک پشیمان است. این روزها حتی از تصاویر بچه‌ها روی اینترنت سوء استفاده می‌شود. گستردگی پخش اطلاعات درباره شهروندان از طریق رسانه‌های اجتماعی باعث دسترسی بیشتر دولت‌ها و موسسات گوناگون به جزئیات زندگی افراد است. انتشار همین اطلاعات و استفاده تجاری شرکت‌ها از آن سالانه میلیاردها دلار نصیب آنان می‌کند.

فیس‌بوک شاید در حال حاضر یکی از پرقدرت‌ترین شرکت‌های روی زمین است، اما ما واقعاً نمی‌دانیم با انبوه اطلاعاتی که فیس‌بوک جمع‌آوری کرده، چه خواهد شد.

استاد فلسفه دیگری در هلند به نام «یوس دمول» کتابی درباره رسانه‌های اینترنتی به نام Cyberspace Odyssey نوشته است.

او معتقد است که فاصله داشتن از محیط اطراف و افراد دور و برمان در دنیای کنونی یک واقعیت است. ما حتی گاهی با خودمان هم فاصله‌ای احساس می‌کنیم و از آن در عذابیم. اما تکنولوژی فاصله‌ها را از بین می‌برد. از میکروسکوپ گرفته تا تلسکوپ، تا اینترنت، عملکرد همگی مبتنی بر شناخت دنیا و کم کردن فاصله فیزیکی و شناختی ما با جهان و افراد است.

رسانه‌ها از هر نوع دقیقاً برای کم کردن فاصله‌ها تلاش می‌کنند.

شاید یکی از ویژگی‌های فیس‌بوک شباهتش به دفترچه خاطرات شخصی باشد که همیشه طرفدار دارد و خواندنی است. بانوشتن و اظهار نظر مداوم روی فیس‌بوک آگاهانه‌تر به خودت، افکارت و هم به نظرات دیگران توجه می‌کنی. با آن‌ها وارد بحث و جدل می‌شوی. شاد و پرانرژی و یا برعکس عصبانی شده و جوش می‌زنی.

به عقیده دمول، دلیلی بر بدبینی به دوستی‌های اینترنتی وجود ندارد و سبکی روابط آن‌لاینی فوایدی هم دارند. این روابط باز و انعطاف‌پذیرند.به این معنا تمام موانعی که در روابط حقیقی میان آدم‌ها اختلال ایجاد می‌کند، از بین می‌رود.

او به تعریف امانوئل کانت فیلسوف آلمانی از دوستی اشاره می‌کند و می‌گوید اگر ارتباط عمیق و روحی میان افراد وجود داشته باشد لزوم دیدار فیزیکی و ضرورت آن منتفی می‌شود. در قدیم بسیاری از دوستی‌های عمیق میان افراد همدل و همفکر تنها با نامه نوشتن امکان داشت. دوستی‌هایی از فاصله دور اما بر مبنای درک متقابل و نیازهای مشترک.

در هلند از هر پنچ نفر یک نفر صفحه‌ای در فیس‌بوک دارد. از نتیجه یک همه‌پرسی در مجله فلسفه در فوریه امسال می‌توان گفت که پنجاه و پنج درصد از شرکت‌کنندگان در پاسخ به این که: «آیا دوستی‌های فیس‌بوکی عمیق و واقعی هستند؟»، جواب منفی داده‌اند. چهل و پنج درصد از افراد اما می‌گویند که دوستی واقعی فیس‌بوکی هم امکان‌پذیر است.

سئوال دیگر این همه‌پرسی چنین بود: آیا شما تا به حال یک رابطه اینترنتی داشته‌اید که منجر به یک دوستی عمیق شده باشد؟ هفتاددرصد از شرکت‌کنندگان این همه‌‌پرسی، پاسخ منفی و سی درصد جواب مثبت داده‌اند.

آیا امکان رابطه عاشقانه میان کسانی هست که فقط با هم تماس اینترنتی دارند؟ هفتاد و سه درصد از پاسخ‌دهندگان به این سئوال جواب مثبت و بیست و هفت درصد پاسخ منفی داده‌اند.

چشم در چشمان بی‌بی عایشه

Maryam — Thu, 16 Jun 2011 09:25:27 +0000

فروغ.ن.تمیمی

فروغ.ن.تمیمی- نمی‌توانم نگاه از نگاه بی‌بی‌عایشه بردارم. هردو به هم خیره شده‌ایم. خشم و اندوه من با پرسشی قاطعانه در نگاه او تلاقی می‌کند. در برابر پرتره بزرگی از بی‌بی عایشه، دختری افغانی که تنها هجده‌سال دارد، ایستاده‌ام. زنی زیبا با پوستی گندمی، موهای سیاه، شالی به رنگ بنفش بر سر، با سوراخی بر چهره! با بینی بریده شده، با لبانی نیمه‌باز و خشمی فروخورده، با پرسشی و شهادتی در چشم.

چشمان درشت و هنوز پرغرورش به سادگی از تو می‌پرسند: «چرا؟» این پرسش چندین‌بار در ذهن من تکرار می‌شود و سرم را به دوران می‌اندازد. درواقع عایشه از من و تمام دنیا می‌پرسد. انگار می‌گوید: «خوب به من نگاه کن، مطمئن هستم که هرگز مرا فراموش نخواهی کرد.»

این‌‌ همان حرفی است که دیوید برنت، رئیس ژوری انتخاب بهترین عکس‌های مطبوعات سال ۲۰۱۰ زده است. اگر بخواهیم ۱۰ عکسی را که هرگز فراموش نخواهیم کرد نام ببریم. بدون شک عکس بی‌بی‌عایشه یکی از آنهاست. عایشه مرا به‌یاد آمنه می‌اندازد؛ دختر دانشجوی ایرانی که قربانی خشونت کور، ابراز قدرت و انتقام‌گیری خواستگاری شد که جواب رد شنیده بود. او بر اثر اسیدی که توسط مجید موحدی به صورتش پاشیده شد، بینایی و زیبایی‌اش را از دست داد.

اما حتی این عکس فوق‌العاده بازگوکننده تمامی تراژدی عایشه نیست. گیسوی بلند و پرپشت عایشه گوش‌های بریده‌شده‌اش را پوشانده‌اند. سر و صورت مثله شده او تاوان فرار از دست مردی خشن و سرکوبگر است. شوهری این زن جوان او را به جرم تحمل نکردن «جیره» خشونت روزانه، از خانه مادری‌اش می‌دزدد و بعد با بریدن گوش‌ها و دماغ او مزد اعتراض و نافرمانی‌اش را کف دستش می‌گذارد.

جودی بیبر، عکاس این عکس، اهل آفریقای جنوبی است؛ عکاسی هنرمند که سال پیش تنها سه ساعت وقت داشت تا چند عکس از بی‌بی عایشه بگیرد. او در همین مدت کوتاه توانست اعتماد او را جلب کند و به نوعی به عایشه بگوید که نه فقط برای ثبت ظلمی که بر او رفته، بلکه برای نشان دادن زیبایی، بی‌گناهی و قدرت روحی‌اش ازاو عکس می‌گیرد؛ برای ثبت چهره زشت خشونتی از او عکس می‌گیرد که با فرهنگ غیرت و ناموس‌پرستی عجین شده است؛ برای افشاگری، رساندن فریاد اعتراض عایشه و همه زنانی که قربانی خشونت خانگی و جنسی هستند، از او عکس می‌گیرد ... و به این ترتیب یکی از تکان‌دهنده‌ترین تصاویر این سال‌ها خلق و در ذهن ما حک می‌شود.

عکاس هنرمند در کشاکش ثبت واقعیت تلخ زندگی این زن نه فقط با نشان دادن حفره دهان گشوده به جای بینی، بلکه با نمایش برندگی نگاه عایشه با پرسش «خوب به من نگاه کن، مطمئن هستم که هرگز مرا فراموش نخواهی کرد»، ما را با این فاجعه درگیر می‌کند. این نگاه با همه دنیا حرف می‌زند.

خطوط زشت برجای مانده از بریدگی چاقو در تقابل با زیبایی و معصومیت بی‌بی عایشه بیننده را میخکوب و مبهوت می‌کند. نگاهش متهم می‌کند. دادخواهی می‌کند. می‌گوید مرا فراموش نخواهی کرد. نگاهم را با خود خواهی برد و هربار که خبری در مورد عایشه‌ها و آمنه‌ها خواندی، چشمان مرا مجسم خواهی کرد.

جودی بیبر، با این پرتره، بی‌بی عایشه را به شمایلی مقدس بدل کرده است؛ و البته به مانیفستی جهانی علیه خشونت و بی‌رحمی روا شده بر جسم و روح زنانه.

بی‌بی‌عایشه دوازده ساله بوده که همراه با خواهرش برای پایان دادن به نزاع و تسویه حساب میان دوطایفه پشتون به عقد دونفر از جنگجویان طالبان در استان اروزگان در می‌آیند.

او در هفده سالگی به خاطر خشونت بیش از حد شوهر ازخانه فرار می‌کند و به مادرش پناه می‌برد؛ فراری که بدون مجازات نمی‌ماند. بی‌بی عایشه توسط شوهر و برادرشوهرش شبانه دزدیده و بعد با دماغ و گوش بریده در دامنه کوهی پیدا می‌شود.

او پس از آن تحت حمایت سازمان زنان افغانستان قرار می‌گیرد و برای جراحی ترمیمی به آمریکا منتقل می‌شود.

پرتره بی‌بی عایشه در کنار بهترین عکس‌های برگزیده رسانه‌ای سال ۲۰۱۰ در نمایشگاه «ورد پرس فتو» در کلیسای بزرگ قدیمی درآمستردام به نمایش گذاشته شد.

عکس بی‌بی عایشه برنده جایزه اول عکس مطبوعات در سال ۲۰۱۰ و هم برنده اول در بخش پرتره‌هاست. جودی بیبر تاکنون هشت جایزه بین‌المللی دیگر را هم از آن خود کرده است.

اپرا وینفری الهه سیاه

Maryam — Sat, 28 May 2011 11:36:05 +0000

درحاشیه آخرین شو تلویزیونی اپرا وینفری در بیست و پنجم ماه مه‌

فروغ.ن.تمیمی

فروغ.ن.تمیمی- اپرا وینفری، تهیه‌کننده و مجری برنامه‌های تلویزیونی را پیامبر جنبش «توانمندی فردی» نامیده‌اند؛ زنی با صدایی گرم، چشمانی شاد و پرامید که با صبر، آرامش و البته هیجانی قابل درک، زیبا‌ترین یا دردناک‌ترین جزئیات روابط انسانی را در زندگی افراد مشهور و شهروندان عادی در معرض دید و قضاوت میلیون‌ها نفر در سراسر دنیا می‌گذارد، با آن‌ها همدری می‌کند، درکنار آن‌ها می‌ایستد و در پی چاره‌جویی برمی‌آید.

او برای حل مشکلات مردم تابوشکنی می‌کند و گاه با شرح جزئیات دردناک زندگی‌اش، اعتماد و توجه قربانیان خشونت و تبعیض را برای بازگویی رنج‌های‌شان جلب می‌کند.

تلاش اپرا برای تحقق روابط دموکراتیک در «فضای عمومی» و «حوزه خصوصی» از طریق افشاگری و طرح مسائل در تمام زمینه‌های سیاسی و اجتماعی در شوهای تلویزیونی یکی از دلایل محبوبیت فوق‌العاده او در آمریکا و دنیا است.

اپرا وینفری پدیده‌ای منحصر به‌فرد در دنیای رسانه‌ها است؛ زنی با ویژگی‌های ناب؛ هم کاریزماتیک و صمیمی؛ هم صادق و صریح؛ هم مهربان و دلسوز؛ هم پرقدرت و شکننده.

او زنی با توانی جادویی است که با شیوه خاص خود موفق شد مفهوم دموکراسی را با درک واقعی از صداقت، اعتماد دوجانبه، تابوشکنی، آموزش عملی فواید صراحت و افشای حقایق به میان مردم ببرد. اپرا تا به امروز توانسته است درباره مواردی مانند همجنس‌گرایی، ایدز، خشونت خانگی، خشونت جنسی، اعتیاد و ده‌ها موضوع دیگر با صراحت و صداقت با مردم صحبت کند.

خلق احساس امنیت، همدردی، آزادی و رهایی در گفت‌وگوی‌های دونفره، جسارت در رو کردن رازهای زندگی خصوصی و اعتراف‌های فردی متقابل از ویژگی‌های منحصر به فرد مصاحبه‌های اپرا با مردم و شخصیت‌های مشهور است. آمریکایی‌ها از هر تیپ و دسته و رنگ در برنامه‌های او به خوبی‌ها، بدی‌ها و اشتباهات خود اعتراف می‌کنند، اشک می‌ریزند و البته می‌خندند.

اپرا وینفری با سه دهه کار شبانه‌روزی رسانه‌ای و فرهنگی توانست پیش‌داوری‌های مرسوم و تبعیض‌آلود علیه آفروامریکن‌ها در ایالات متحده را دگرگون کند. او به عنوان یک رل مدل و هم فعال اجتماعی در خدمت جنبش برابری‌خواهی زنان سیاه و رنگی در آمریکا است.

زندگی اپرا وینفری تلاشی بی‌وقفه برای بقا و ارتقا به جایگاهی درخور است؛ البته با سختکوشی و شعار خوش‌بینانه «خواستن توانستن» است. او نمونه‌ای موفق از تحقق «رویای آمریکایی» در کشوری است که تا چند دهه پیش ظاهر شدن آمریکایی‌های سیاه بر صفحه تلویزیون حادثه‌ای غیر معمول و درخور تامل بود، تبعیض نژادی رسمیت داشت و حتی جان‌اف کندی رئیس‌جمهور دموکرات نمی‌توانست سامی دیویس، هنرپیشه و خواننده معروف سیاه را به مهمانی رسمی در کاخ سفید دعوت کند. دیویس حتی به خاطر عشقش به کیم نواک، هنرپیشه سفید و معروف ربوده و تهدید به مرگ شد.

باراک اوباما حداقل یک میلیون از آرای انتخاباتی خود را مدیون اپرا وینفری، مشهور‌ترین شخصیت تلویزیونی در ایالات متحده است.

از اپرا به عنوان بانفوذ‌ترین زن معاصر جهان نام می‌برند و شبکه خبری سی‌ان‌ان و مجله تایم او را قدرتمند‌ترین و با نفوذ‌ترین زن جهان می‌دانند. او نخستین میلیاردر سیاه در دنیا و کسی است که شوی تلویزیونی‌اش از کانال‌های ۱۴۵ کشور در دنیا پخش می‌شود و روزانه میلیون‌ها نفر بیننده دارد.

در زندگی نامه اپرا وینفری به فهرست طولانی‌ای از خدمات هنری، فرهنگی، آموزشی و کارهای خیریه به مردم در آمریکا و دنیا برمی‌خوریم. او قادر است با شیوه‌ای خودمانی و راحت پای صحبت روسای جمهور، قهرمانان جهانی، ستاره‌های هالیوود، نویسندگان، کارگران زن و مرد، بزهکاران و قربانیان خشونت و تبعیض بنشیند و واقعیت‌ها و زیر و بم‌های خوب و بد زندگی افراد را در معرض دید و قضاوت دنیا بگذارد و نوعی روان- درمانی جمعی را به کار گیرد. او زنی است که به حق شایستگی دریافت لقب «روان‌شناس ملی» را دارد.

دوران کودکی

اپرا، ۵۷ ساله و فرزند ناخواسته زنی کارگر است. درشهر کوسیوسکو درایالت می‌سی‌سی‌پی به دنیا آمد. سال‌های اول زندگی را با مادر و مادربزرگش گذراند. مادربزرگ به حدی فقیر بود که برای نوه‌اش لباس‌هایی از پارچه گونی مواد غذایی می‌دوخت. همبازی‌هایش با بی‌رحمی تمام او را به خاطر سر و وضعش مسخره می‌کردند، اما فقر تنها تراژدی زندگی او نبود. خود اپرا بعد‌ها در یک شوی تلویزیونی در سال ۱۹۸۶ هنگام بحث خشونت جنسی اعتراف می‌کند که در نبود مادر خدمتکارش، مردان فامیل و آشنا در کودکی به او تجاوز کرده‌اند. با این همه اپرا توانست در مدرسه شاگرد خوبی باشد و در ۱۳ سالگی از دبیرستان محل تحصیل خود بورس تحصیلی بگیرد.

اپرا سرانجام از خانه‌ای که درآن اغلب مورد سوء‌استفاده جنسی قرار می‌گرفت فرار می‌کند. در ۱4 سالگی باردار می‌شود، اما پسرش پس از تولد می‌میرد. سرانجام مادرش او را پیش پدرش به ایالت تنسی می‌فرستد و او موفق می‌شود باز به مدرسه برود و دختر درسخوانی شود.

مجری تلویزیونی

اپرا از‌‌ همان بچگی استعداد سخنرانی داشت و به گفته خودش این مادربزرگش بود که او را به حرف زدن در جمع تشویق می‌کرد. اپرا، دختر باپشتکار و سختکوش برنده بورسی شد که امکان پیشرفت بعدی را برایش فراهم کرد. پس از تحصیل در رشته ارتباط جمعی در دانشگاه تنسی توانست در یک شبکه رادیویی مخصوص سیاهان کار کند. سرانجام پس از سال‌ها کار در شبکه‌های مختلف تلویزیونی در سال ۱۹۸۳ به شیکاگو رفت. در این شهر عنوان مجری یک برنامه معمولی تلویزیونی انتخاب شد. این برنامه پس از مدتی یکی از پربیننده‌ترین برنامه‌های تلویزیونی در شیکاگو شد.

اپرا را پیامبر درمانگر دردهای فردی و جمعی نامیده‌اند. اخیراً روزنامه لس‌آنجلس تایمز در مقاله‌ای ستایش‌آمیز او را خواهر، دوست و همکار مردم نامید. برای بسیاری از زنان سفید اپرا اولین زن سیاه بود که با او احساس دوستی و نزدیکی کردند

از جمله مصاحبه او با مایکل جکسون، ستاره موسیقی پاپ در سال ۱۹۹۳ بیش از یک‌صد میلیون بیننده داشت. اپرا در طول ۲۵ سال و با برگزاری بیش از پنج‌هزار شو در برنامه‌ای به نام «اپرا شو» معروف‌ترین چهره تلویزیونی آمریکا شد؛ برنامه‌ای باشرکت برگزیدگان جامعه و قربانیان تبعیض و نابرابری؛ برنامه‌ای که هم جدی و هم سرگرم‌کننده بود، اما در هر صورت با پیگیری در زمینه افزایش توانمندی فردی، شناخت و درمان آسیب‌های روانی و اجتماعی فعالیت می‌کرد.

یکی از اقدامات مهم او انتشار فهرست متهمان تجاوز به کودکان بود که در شناسایی و بازداشت این افراد مجرم تاثیر به‌سزایی داشت. به این ترتیب شوی اپرا وینفری توانست واقعاً در زندگی شهروندان آمریکایی و غیر آمریکایی جایی جدی پیدا کند و خود او هم به یک چهره جهانی تبدیل شود.

از کارهای تلویزیونی مهم اپرا اجرای مشترک مراسم کنسرت جایزه صلح نوبل در سال ۲۰۰۴ با همکاری تام کروز، هنرپیشه معروف بود.

اپرا وینفری هم‌چنین یکی از هنرپیشه‌های فیلم معروف «رنگ ارغوانی» اثر استیون اسپیلبرگ در سال ۱۹۸۵ بود و برای بازی در این فیلم با آنجلیکا هوستن نامزد دریافت جایزه بهترین بازیگر شد.

اپرا در سال۱۹۹۸ هم تهیه‌کننده و هم بازیگر فیلم «معشوقه» براساس رمان معروف نویسنده سیاهپوست تونی موریسون برنده نوبل ادبی بود.

اپرا را پیامبر درمانگر دردهای فردی و جمعی نامیده‌اند. اخیراً روزنامه لس‌آنجلس تایمز در مقاله‌ای ستایش‌آمیز او را خواهر، دوست و همکار مردم نامید. برای بسیاری از زنان سفید اپرا اولین زن سیاه بود که با او احساس دوستی و نزدیکی کردند. توجه اپرا به داستان‌های شخصی و زندگی خصوصی مردم جنبش جدیدی را در ژورنالیسم دیداری و شنیداری در آمریکا ایجاد کرد؛ جنبشی که بعد‌ها با ایجاد رسانه‌های اجتماعی روی شبکه اینترنت به شدت تقویت شد.

مهم‌ترین زن در دنیای رسانه‌ها زنی سیاه است که در خیابان بزرگ شده و به زبان مردم حرف می‌زند؛ زنی که واقعاً به خوشبختی اعتقاد دارد و آن را دست‌یافتنی می‌داند؛ زنی که توانسته با میلیون‌ها بیننده از سراسر دنیا ارتباط برقرار کند. اپرا وینفری موفق به دریافت جوایز متعدد از جمله جایزه Emmy و نخستین جایزه انسان‌دوستی «باب هوپ» در سال ۲۰۰۲ شد. در نظرسنجی عمومی سال ۲۰۰۵ نام اپرا وینفری به عنوان بزرگ‌ترین زن در تاریخ آمریکا ثبت شد.

زنان در جهان عرب: فیس‌بوک مرا کشت!

Maryam — Fri, 13 May 2011 13:30:21 +0000

فروغ.ن.تمیمی

فروغ.ن تمیمی- روب فریکن، مردی هلندی و روزنامه‌نگار پرکار روزنامه فولکس کرانت است. او در چندسال گذشته در سفرهای متعدد به کشورهای اسلامی با موشکافی یک مردم‌شناس در مورد وضعیت زنان مسلمان از هر تیپ و طبقه تحقیق کرده است. حاصل گشت و گذار و گپ زدن‌های خودمانی او با زنان خانه‌دار، معلم، کارگر، هنرمند، فعالان حقوق بشر و فمینیست را اغلب در مقالات جالبش در این روزنامه می‌توان خواند.

افزون بر این فریکن در سال ۲۰۱۰ کتاب جامعی به نام «اختیار حجابم با خودمه» را بر اساس مشاهدات و تحقیقاتش در چند کشور اسلامی منتشر کرد. او در این کتاب چشم‌انداز واقعی و خوشبینانه‌ای از رشد آگاهی اجتماعی، سیاسی و فمینیستی زنان در جهان اسلام طرح می‌کند و معتقد است شرایط زندگی زنان مسلمان در مقایسه با دهه‌های پیشین دگرگون شده و به‌تدریج بهتر می‌شود. فریکن برای این تحقیق به سفر دور و درازی، به اندونزی، بنگلادش، ایران، مصر، سنگال و چند کشور دیگر رفته است.

در گزارش‌های فریکن از کشورهای عربی با چهره جدید زنان عرب روبه‌رو هستیم؛ زنانی که به قول او با روی آوردن به آموزش و تحصیل می‌روند تا از چهره‌هایی بی‌هویت و محروم، به شهروندان آگاه و فعال تبدیل شوند. یکی از نتایج توسعه آموزش میان زنان عرب رشد خودآگاهی زنانه در کنترل باروری ناخواسته، ایجاد خانواده‌های کم جمعیت و کاهش شدید مرگ و میر زنان و کودکان در اثر دسترسی بیشتر به امکانات درمانی است.

به گفته فریکن، تفاوت فاحشی میان درصد مشارکت اقتصادی زنان در کشورهایی مانند بنگلادش و اندونزی با زنان جهان عرب وجود دارد. او در کتاب خود ابراز امیدواری کرده است که با توجه به تحولات اخیر، درصد اشتغال بسیار پایین زنان در کشورهای عربی به‌تدریج افزایش یابد. تاکنون درصد حضور زنان عرب در حوزه سیاست هم در مقایسه با سایر نقاط جهان اسلام بسیار پایین و کمرنگ است، اما شرکت وسیع زنان عرب در جنبش‌های آزادی‌خواهانه اخیر، نوید تولد نسل نوپای سیاستمداران زن در خاورمیانه و شمال آفریقا را می‌دهد.

در چندسال اخیر اینترنت و رسانه‌های اجتماعی نقش مهمی در ایجاد آگاهی سیاسی و فمینیستی میان جوانان و زنان در کشورهای عربی بازی کرده‌اند. نقش مهم رسانه‌های اجتماعی در تحولات اخیر موسوم به «بهار عربی» غیر قابل انکار است. نقش فعال زنان در سازماندهی اعتراض‌ها در خیابان نیز زمینه‌ساز تولد شبکه‌ها و گروه‌های فمینیستی زنان است.

اولین تظاهرات بزرگی که توسط یک کمپین فیس‌بوکی در مصر سازماندهی شد در ششم آپریل ۲۰۰۶ بود که ۷۷ هزار نفر را راهی خیابان کرد.

در گزارش‌های فریکن از کشورهای عربی با چهره جدید زنان عرب روبه‌رو هستیم؛ زنانی که به قول او با روی آوردن به آموزش و تحصیل می‌روند تا از چهره‌هایی بی‌هویت و محروم، به شهروندان آگاه و فعال تبدیل شوند

اسراء عبدالفتاح، روزنامه‌نگار ۲۸ ساله، یکی از مبتکران این حرکت است. این روزنامه‌نگار زن که به‌تازگی برای ایراد چند سخنرانی به هلند آمده بود، می‌گفت: «این موضوع که قیام مردم در مصر یک‌شبه اتفاق افتاده درست نیست. البته جوانان ما از شورش مردم در تونس الهام گرفتند، اما سال‌هاست که در مصر انواع جنبش‌های اعتراضی علیه فقر، فساد و دیکتاتوری وجود دارند و حال فضای مناسب برای یک قیام ملی به وجود آمده است.»

کمپین‌های فیس‌بوکی در سازماندهی تظاهرات کارگران مصری نقش مهمی داشتند و اسراء که یکی از رهبران «جنبش جوانان ششم آپریل» است، سازماندهی فیس‌بوکی این حرکت را به عهده داشت.

در ماه مارس سال ۲۰۰۸ اسراء و دوستانش اطلاع پیدا کردند که در شهر صنعتی «الکبرا» علیه پایین بودن دستمزد‌ها اعتصاب می‌شود. او با ایجاد یک کمپین فیس‌بوکی و انتشار اطلاعیه‌ای به نام خودش که روز بعد سه‌هزار بار منتشر شد از مردم برای حمایت از این اعتصاب دعوت کرد. اسراء و همکارش، احمد ماهر از فعالان معروف اینترنتی، حمایت دیجیتالی را با پخش اعلامیه، شعارنویسی روی اسکناس‌ها و آویزان کردن پلاکارد‌ها از بالکن خانه‌ها تکمیل کردند. اسراء بلافاصله دستگیر و دو هفته زندانی شد. این دستگیری نام او را به عنوان نماد مبارزه با فساد، سانسور و دیکتاتوری بر سر زبان‌ها انداخت. در پی آن دوستانش نیز بلافاصله با به راه انداختن یک کمپین جدید فیس‌بوکی و تماس با سفارتخانه‌ها و رسانه‌های خارجی برای آزادی‌اش تلاش کردند. به این ترتیب بازداشت اسراء عبدالفتاح، تبدیل به مسئله‌ای بین‌المللی شد. این فعال اجتماعی پس از دوهفته آزاد شد. البته ماموران امنیتی او را وادار به مصاحبه و اعلام کناره‌گیری از سیاست کردند.

حمایت و اطلاع‌رسانی روزنامه نیویورک‌تایمز از کمپین «جنبش جوانان ششم آپریل» نیز باعث گسترش ارتباط میان کنشگران و روشنفکران مصری از طریق رسانه‌های اجتماعی شد.

اسراء که علاوه بر روزنامه‌نگاری، مدیر یک سازمان غیر دولتی به نام «آکادمی دموکراتیک مصر» است، در دو سال گذشته به آموزش شهروندان برای استفاده از رسانه‌های اجتماعی مانند فیس‌بوک و توییتر نیز پرداخته است. او در این مدت طی فعالیت‌های مدنی به آگاهی‌رسانی در زمینه کنترل انتخابات بعدی ریاست جمهوری به وسیله شهروندان با تبلیغ شعار «حق فعالیت سیاسی برای اپوزیسیون» مشغول بوده و در زمینه لزوم تغییر قانون اساسی و کسب آزادی سیاسی برای شهروندان نیز به آگاهی‌رسانی ادامه داده است.

پس از اوج گرفتن جنبش اعتراضی چندماه اخیر، اسراء با سازماندهی ده‌ها تظاهرات از طریق فیس‌بوک و توییتر، جمع‌آوری کمک‌های مالی مردم و خبررسانی با شعار «صدای من حق من است» بار دیگر به فعالیت علنی روی آورد. او ۱۸ روز تمام در میدان تحریر قاهره به سازماندهی مبارزات و تهیه گزارش یرای شبکه خبری الجزیره مشغول بود و در این مدت توانست تنها دوبار برای عوض کردن لباسش به خانه برود.

اسراء عبدالفتاح در سخنرانی خود در هلند بر نقش مهم رسانه‌های اجتماعی در بالابردن آگاهی میان زنان و شرکت فعال آن‌ها در تحولات اخیر کشورش تاکید کرد و برای حاضران در جلسه یکی از جوک‌هایی را تعریف کرد که در روزهای قیام در میدان تحریر بر سر زبان‌ها بود: «حسنی مبارک به آن دنیا می‌رود و با ناصر و سادات، روسای جمهور قبلی مواجه می‌شود. ناصر می‌گوید مرا مسموم کردند. سادات می‌گوید مرا ترور کردند. مبارک هم آهی می‌کشد و می‌گوید مرا هم فیس‌بوک کشت.»