مجتبا یوسفی‌پور

هیچکاک، استاد تعلیق بر پرده سینما

hosseinn — Thu, 21 Feb 2013 22:54:30 +0000

برنامه رادیویی «اکران»

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور – هفته گذشته نمایش عمومی فیلم «هیچکاک» ساخته ساشا گرواسی، فیلمساز انگلیسی در بسیاری از کشورهای اروپایی آغاز شد. در اکران این هفته می‌پردازیم به معرفی این فیلم.

«هیچکاک» از نیمه دسامبر سال گذشته در سینماهای آمریکا به روی پرده رفت و از اول ژانویه نیز نمایش جهانی فیلم آغاز شده است و در کشورهایی چون استرالیا، سوئد و اسپانیا به نمایش در آمده است. فیلم در بخش بهترین بازیگری زن نامزد جایزه گلدن گلوب امسال بود و برای جایزه اسکار بهترین گریم سال نیز نامزد شده است.

داستان فیلم همانگونه که از نامش پیداست به برهه‌ای از زندگی آلفرد هیچکاک، کارگردان مشهور انگلیسی که از او به عنوان سلطان دلهره و تعلیق در سینما نام می‌برند پرداخته است. داستان در سال ۱۹۵۹ میلادی اتفاق می‌افتد؛ زمانی که هیچکاک ساخت فیلم مشهورش «شمال از شمال‌غربی» را به پایان برده است و با رد کردن پیشنهاد ساخت فیلم «کازینو رویال»، رمان «روانی» را برگزیده و قصد ساخت آن را دارد، فیلمی که بعد‌ها به یکی از مشهور‌ترین ساخته‌های این فیلمساز تبدیل شد. بسیاری با ساخت این فیلم مخالف بودند و هیچکاک که در آستانه شصت‌سالگی قرار داشت مجبور بود برای ساخت این فیلم مشکلات بسیاری را تحمل کند و اعتبار حرفه‌ای و دارایی‌اش را پای ساخت این فیلم بگذارد.

«هیچکاک»، ساخته ساشا گرواسی
نویسنده: جان مک‌لافلین، استفن ربلو
بازیگران: آنتونی هاپکینز، هلن میرن، اسکارلت جوهانسون، جیمز دی‌آرسی
۹۸ دقیقه، آمریکا، ۲۰۱۲

برنامه «اکران» درباره

این فیلم را بشنوید:

فیلمنامه فیلم توسط جان مک‌لافلین، فیلمنامه‌نویسی که فیلمنامه آثاری چون «قوی سیاه» و «پارکر» را در کارنامه خود دارد بر اساس کتاب «آلفرد هیچکاک و ساختن فیلم روانی» نوشته استفن ربلو نوشته شده است. کتاب اثری غیر داستانی است که ربلو با تحقیق گسترده و مراجعه به نوشته‌های شخصی هیچکاک و آرشیو خصوصی او و همچنین گفت‌وگو با عوامل فیلم «بیمار روانی» چگونگی ساخت این فیلم را مکتوب کرده است. کتاب نخستین‌بار در سال ۱۹۹۰ میلادی منتشر شد. نخست در سال ۲۰۰۵ میلادی اعلام شد که قرار است بر اساس کتاب یک فیلم تلویزیونی و یا یک مجموعه تلویزیونی ساخته شود، اما بعد‌تر با ورود کمپانی‌های فیلمسازی «پارامونت» و سپس کمپانی «فوکس سرچ‌لایت» به پروژه، تصمیم به تبدیل آن به یک نسخه سینمایی گرفته شد. در این زمان مک‌لافلین که یکی از نویسندگان فیلم تحسین‌شده «قوی سیاه» بود برای نوشتن فیلمنامه استخدام شد. بعد از نوشتن نخستین نسخه از فیلمنامه توسط مک‌لافلین، فیلمنامه به استفن ربلو سپرده شد و او با انجام تغییراتی در جزئیات فیلمنامه و همچنین برجسته کردن بخشی از خط داستانی پیرامون رابطه هیچکاک با همسرش فیلمنامه نهایی فیلم را آماده کرد.

اگرچه فیلمنامه فیلم بر اساس مدارک مستند نوشته شده است، اما با این حال نویسندگان فیلمنامه صحنه‌هایی را ساخته و گفت‌وگوهایی را نوشته‌اند که زندگی خصوصی هیچکاک را تصویر کرده و هیچ کجا ثبت نشده‌ و تنها زائیده ذهن آنان است. مک‌لافلین، یکی از نویسندگان فیلمنامه درباره این موضوع و همچنین درباره همکاری‌اش با استفن ربلو می‌گوید: «من فیلمنامه می‌نویسم نه متون مستند تاریخی. در چنین شرایطی شما کلیتی از رنگ و بوی گفت‌وگوهایی که میان افراد رد و بدل می‌شود را در ذهن دارید و می‌توانید آنگونه که می‌خواهید آن را بازسازی کنید. من زندگی‌نامه‌هایی را که تنها بر اساس مدارک مستندی که مثلاً از نامه‌های افراد و مدارکی مانند آن نوشته شده‌اند را دوست ندارم. برای نوشتن "هیچکاک" ما از همکاری استفن ربلو که هیچکاک را به خوبی می‌شناخت و یک دهه بر روی کتابش درباره فیلم «بیمار روانی» کار کرده بود، برخوردار بودیم. او هر اطلاعاتی که لازم داشتیم می‌دانست و من هر زمان نیاز به چیزی داشتم با او تماس می‌گرفتم و او به من می‌گفت. مثلاً می‌پرسیدم در آشپزخانه خانه هیچکاک دستگاه آب‌میوه‌گیری هم بود و او می‌گفت آره بود و درست‌ترش این است که دو تا در آنجا وجود داشت.»

کارگردانی فیلم را ساشا گرواسی، روزنامه‌نگار، فیلمنامه‌نویس و کارگردان انگلیسی بر عهده داشته است. این کارگردان برنده جوایز «اسپریت» و «امی»، همکاری با استیون اسپیلبرگ در نوشتن فیلمنامه فیلم «ترمینال» را در کارنامه خود دارد و در کنار ساختن یک مستند بلند، این نخستین تجربه کارگردانی او است. او در این نخستین ساخته‌اش داستان و شخصیتی واقعی و شناخته‌شده را دستمایه فیلمش قرار داده و همین نکته کارش را دشوار‌تر کرده است. خود او درباره میزان وفاداری به واقعیت و ساخت تصویری حقیقی از هیچکاک در فیلمش می‌گوید: «البته ما می‌خواستیم که فیلممان تا آنجایی که ممکن است بر

ویدئو: پیش‌پرده «هیچکاک»،

ساخته ساشا گرواسی

پایه مستندات باشد. ما بخت استفاده از کتاب ربلو را داشتیم که می‌شود گفت دقیقه به دقیقه ساخت شاهکار هیچکاک یعنی فیلم "روانی" در آن توصیف شده است. اما از سوی دیگر می‌خواستیم فیلممان با کتاب تفاوت داشته باشد. فیلم در اصل درباره رابطه هیچکاک و همسرش است، چیزی که ما هم پیشتر با آن آشنا نبودیم و درباره‌اش تحقیق کردیم. همچنین بخش‌هایی خیال‌پردازانه نیز در فیلم وجود دارد. همانگونه که خود هیچکاک عادت داشت بگوید ما می‌خواستیم یک "فیلم" بسازیم؛ می‌خواستیم تماشاگران بدانند که این فیلم تا آنجایی که ممکن بوده بر اساس واقعیت است، اما در ‌‌نهایت در برخی قسمت‌ها یک فیلم داستانی است. چرا که مثلاً هیچکس نمی‌داند هیچکاک در اتاق خواب به همسرش چه می‌گفته و یا واقعاً در زمان ساخت فیلم "روانی" و فیلمبرداری صحنه معروف حمام چه اندیشه‌ای در سر داشته. پس ما مجبوریم این قسمت‌ها را خیال‌پردازی کنیم. برای همین فیلم ترکیبی از این‌هاست. قسمت‌هایی که به ماجرای ساختن فیلم و تلاش‌های هیچکاک و جنگیدن با کمپانی‌های فیلمسازی می‌پردازد از مدارک و مستندات می‌آید و بخش‌های زندگی شخصی بیشتر خیال‌پردازی است. ما امیدواریم تماشاگران این نکته را در طول فیلم درک کنند و بفهمند که قصد ما ساختن یک فیلم مستند نبوده است. این یک فیلم داستانی است و کار من این است که داستانگویی کنم.»

در «هیچکاک» آنتونی هاپکینز و هلن میرن، دو بازیگر سر‌شناس انگلیسی نقش‌های اصلی یعنی نقش آلفرد هیچکاک و همسرش آلما رویل را بازی کرده‌اند. در کنار آن‌ها اسکارلت جوهانسون و جیمز دی‌آرسی نقش‌های بازیگران فیلم «روانی» یعنی جنت لی و آنتونی پرکینز را بازی می‌کنند. فیلمبرداری فیلم در آمریکا و عمدتاً در شهر لس‌آنجلس انجام شد و دنی الفمن، آهنگسازی که پیشتر در بازسازی نسخه سال ۱۹۹۸ فیلم «روانی» مسئولیت اجرای دوباره موسیقی فیلم را بر عهده داشت کار آهنگسازی فیلم را انجام داده است.

اما بر خلاف انتظار، منتقدان نظرات متفاوت و‌ گاه متضادی درباره فیلم داشته‌اند. راجر ایبرت، منتقد «شیکاگو سان‌تایمز» با دادن سه ستاره به فیلم آن را فیلمی بیشتر درباره پشت صحنه ساخته شدن فیلم «بیمار روانی» با تمرکز بر شخصیت آلما، همسر هیچکاک معرفی می‌کند. به اعتقاد او بیشتر علاقمندان سینما شاید ترجیح می‌داده‌اند که در چنین فیلمی بیشتر به چگونگی ساخت فیلم «روانی» پرداخته می‌شد. او همچنین اعتقاد دارد اگرچه برخی از بازیگران شباهت کاملی به شخصیت‌های اصلی ندارند، اما در مجموع از پس انتقال حس و حال شخصیت‌ها برآمده‌اند. یان ناتان منتقد «امپایر» نیز با دادن سه ستاره به فیلم آن را اثری ساده با بازی‌هایی خوب توصیف می‌کند. در نقطه مقابل پیتر برادشاو، منتقد «گاردین» با دادن تنها دو ستاره به فیلم آن را گردشی ناامیدکننده در تاریخ سینما خوانده است.

فیلم‌های آماده اکران و سینماهای تعطیل!

Tue, 06 Dec 2011 08:03:11 +0000

گزارش هفتگی از سینمای ایران

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - با نزدیک شدن به روزهای تاسوعا و عاشورا، تعطیلی عمومی کشور، دامن سینماها را نیز می‌گیرد و به مدت یک هفته‌ چرخه تولید و اکران سینما از حرکت باز می‌ایستد. طبعاً وقتی حرکتی نباشد، خبری هم وجود نخواهد داشت!

در گزارش این هفته، نگاهی داریم به ماجرای جنجال داوری تهمینه میلانی در جشنواره فیلم هند، مروری بر آخرین آمار تولید سینمای ایران، ماجرای نامه سه سینماگر به رئیس قوه قضائیه و بالاخره آخرین خبرهای تولید و اکران سینمای ایران. در حاشیه هفته هم به آخرین سخنان فرج‌الله سلحشور در ارتباط با سینمای ایران خواهیم پرداخت.

جنجال داوری در کنار یک سینماگر اسرائیلی

هفته گذشته ماجرای داوری تهمینه میلانی، کارگردان سینمای ایران در چهل‌ و ‌دومین جشنواره بین‌المللی فیلم گوا در هند، جنجال‌ساز شد.

ماجرا از آنجا آغاز گردید که اعلام شد تهمینه میلانی در این جشنواره در کنار دان وولمان، فیلمساز اسرائیلی داوری بخش مسابقه را بر عهده دارند. حضور در کنار یک فیلمساز اسرائیلی بالطبع انتقادهای زیادی را از جانب اصول‌گرایان برانگیخت و همه انتظار داشتند به روال سال‌های اخیر، مشابه برخوردی که غالباً در میدان‌های ورزشی صورت می‌گیرد، این فیلمساز از قبول داوری این جشنواره سرباز زند.
در نخستین واکنش به این ماجرا، "خبرگزاری فارس" گفت‌وگوی تهمینه میلانی با روزنامه "تایمز آف ایندیا" را منتشر کرد. در این گفت‌وگو میلانی در ارتباط با حضورش در این جشنواره گفت: "ما سیاستمدار نیستیم و هیچ مشکلی برای اینکه در کنار هم کار کنیم وجود ندارد، سینما هیچ‌گاه با مرزبندی سیاسی محدود نمی‌شود و یک مقوله جهانی است(...) در حقیقت ما از کشوری به یک کشور دیگر آمده‌ایم تا در یک سالن نمایش در کنار هم جمع شویم و در کنار هم در بخش رقابتی بین‌الملل، به تماشای فیلم‌هایی از سراسر جهان بنشینیم و زمانی که مشغول تماشای فیلم‌ می‌شویم، تمام محدودیت‌های جغرافیایی دیگر بی‌معنی است."

در بخش دیگری از این گفت‌وگو، میلانی ضمن ابراز خرسندی از حضور در این جشنواره اضافه کرد: "خیلی ناراحت‌کننده است که ما در عصری زندگی می‌کنیم که دائماً از جانب کشور رقیب تهدید به حمله می‌شویم، این حملات چیزی‌ست که رهبران سیاسی درباره آن تصمیم می‌گیرند و ما جزئی از این پروسه‌های تصمیم‌گیری نیستیم، کودکان ما باید در این جهان زندگی کنند و این زمان خوبی است برای اینکه ما از این ترس‌ها فاصله بگیریم (...) ما از این که توانسته‌ایم از محدوده این ترس‌ها و تهدیدات خارج شویم و در محدوده سینما در کنار هم کار کنیم، خیلی خوشحالیم."

بعد از انتشار این گفت‌وگو، سیر انتقادها به حضور میلانی در این جشنواره شدت گرفت. جمال شورجه، فیلمساز اصولگرا در مصاحبه‌ای با انتقاد به حضور میلانی در هیأت داوری این جشنواره گفت: "اگر او مانند ورزشکاران برخورد می‌کرد، از منزلت بیشتری برخوردار بود تا اینکه در کنار داور صهیونیستی بنشیند و دوشادوش وی که نمادی از دژخیمان است، به قضاوت آثار هنری بپردازد."

سیل انتقادها تا جایی پیش رفت که روزنامه "کیهان" چاپ تهران در ارتباط با آن نوشت: "مضحک است که سینماگر ایرانی، در توجیه همکاری خود با داور صهیونیست، سیاستمدار نبودن خود و فرد صهیونیست را پیش می‌کشد و بدان تأکید می‌کند! می بینید؟ فرق سینماگر فرهیخته یا همان سینماگر حرفه‌ای با سینماگر عوام‌زده را مشاهده می‌کنید؟ تفاوت میان سینماگر بابصیرت و بی‌بصیرت چیست؟"

روزنامه کیهان در ادامه این مطلب نوشت که این سینماگر "نمی داند که چرا همکاری و دوستی با صهیونیست‌ها، فعلی زشت و مذموم است! چون باور دینی ندارد. چون تعهدی در خود به عنوان سینماگر احساس نمی‌کند. چون قدرت تحلیل ندارد؛ نمی‌داند که مرز حق و باطل چیست. نمی‌داند شرط احساس همدردی با ملتی مظلوم، سیاستمدار بودن نیست. نمی‌داند یا نمی‌خواهد که بداند و باور کند تک‌تک صهیونیست‌ها و ساکنین غیر فلسطینی فلسطین، غاصب‌اند و جانی. او قدرت تحلیل ندارد. بصیرت ندارد. چنین سینماگری را به‌واقع می‌توان حرفه‌ای نامید؟ می‌توان به او لقب سینماگر فرهیخته داد و او را هنرمند فرهیخته و فرد فرهیخته نامید و تلقی کرد؟"

تهمینه میلانی:برای من باورکردنی نیست که حضورم در کنار این کارگردان مستقل (دان وولمان)، که چه بسا اعتراض بیشتری از ما نسبت به سیاست‌های کشورش دارد، واکنش برخی از افراد در داخل ایران را برانگیخته است.

کمی بعد از این جنجال‌ها، خبری بر روی خبرگزاری‌های داخلی انتشار یافت با این مضمون که "تهمینه میلانی از داوری جشنواره فیلم هند کناره‌گیری کرد."و بلافاصله بعد از انتشار این خبر، نامه‌ای از سوی تهمینه میلانی به خبرگزاری‌های داخلی ارسال و با آب‌وتاب در این خبرگزاری‌ها منتشر شد. در این نامه که با عنوان "همدلی من و اکثر هنرمندان ایران و جهان با مردم فلسطین جای شک ندارد" منتشر شد، تهمینه میلانی توضیح داد که در فهرست اولیه نام داوران جشنواره اسمی از دان وولمان نبوده است و این فیلمساز اسرائیلی، به علت بیماری یکی از داوران، به عنوان داور جانشین به جشنواره دعوت شده است.

او در ادامه نوشت: "با آگاهی از حضور ایشان چند روز پس از شروع جشنواره، حتی یک لحظه هم به ذهن من خطور نکرد که به دلیل موقعیت جغرافیایی که این هنرمند مستقل در آن به دنیا آمده، باید به حضور ایشان اعتراض کنم، چرا که هیچ‌یک از داوران شرکت‌کننده در جشنواره‌های معتبرسینمایی نماینده کشور خود نیستند و بر خلاف ورزشکاران که به عنوان نماینده کشور خود در مسابقات ورزشی شرکت می‌کنند، شخصیت حقیقی دارند و به دلیل سوابق و شأن هنری خود دعوت می‌شوند. برای من باورکردنی نیست که حضور من در کنار این کارگردان مستقل، که چه بسا اعتراض بیشتری از ما نسبت به سیاست‌های کشورش دارد، واکنش برخی از افراد را در داخل ایران برانگیخته است. جدا از مسائل سیاسی، همدلی و همدردی من و اکثر هنرمندان جهان و ایران با مردم فلسطین جای شک ندارد. چرا که اساساً هر انسان متعهدی نسبت به ظلمی که از طرف اسرائیل غاصب به مردم این سرزمین شده است، واکنش انتقادی و عاطفی دارد. و من هم یکی از آن‌ها هستم."

به هرحال، فشارها کار خود را کرد و باعث شد تا سیاست بر هنر چیره گردد.

آخرین وضعیت تولید سینمای ایران

هفته گذشته بنیاد سینمایی فارابی آخرین آمار تولید سینمای ایران را اعلام کرد. اگر فیلم‌هایی را که در مرحله پیش‌تولید قرار دارند در این آمار لحاظ کنیم، می‌توان گفت امسال آمار تولیدات سینمای ایران سه رقمی خواهد شد. البته بسیاری از این فیلم‌ها برای مدت زمان طولانی همچنان در مرحله‌پیش‌تولید مانده‌اند و نمی‌توان به ساخت تا پایان امسال امید بست.

خرس" ساخته خسرو معصومی و "برف روی کاج‌ها" ساخته پیمان معادی: دو فیلمی که شاید برای نخستین‌بار در جشنواره فیلم فجر امسال به نمایش درآیند.

بنا به این گزارش، ۳۶ فیلم سینمایی آماده نمایش هستند و هنوز وارد چرخه اکران نشده‌اند. ۹ فیلم در مرحله صداگذاری، ۱۰ فیلم در مرحله تدوین، ۱۷ فیلم در مرحله فیلمبرداری و ۵۹ فیلم در مرحله پیش‌تولید قرار دارند. بر اساس این آمار، فیلم‌های ننه نقلی (پرویز صبری)، سرخابی (محمد آهنگرانی فراهانی)، سبب من (بهرام بهرامیان)، بازنشسته‌ها (محسن ربیعی) ، بیداری (فرزاد موتمن)، سه و نیم(نقی نعمتی)، آخرین سرقت (پدرام علیزاده)، به امید دیدار (محمد رسول‌اف) ، آمین خواهیم گفت (سامان سالور)، پذیرایی ساده (مانی حقیقی)، دزدان خیابان جردن (وحید اسلامی)، فیلادلفی (اسماعیل رحیم‌پور و سیدمجتبی اسدی‌پور)، انسان‌ها (محسن توکلی)، پنهان(مهدی رحمانی)، یک عاشقانه ساده (سامان مقدم)، ساعت شلوغی (آرش معیریان)، چک (کاظم راست گفتار)، یک سطر واقعیت (علی وزیریان)، شور شیرین (جواد اردکانی)، زبان مادری (قربان محمدپور)، میگرن (مانلی شجاعی)، مادر پاییزی (سیروس رنجبر)، برف روی کاج ها (پیمان معادی)، بوسیدن روی ماه (همایون اسعدیان)، غیر مجاز (مصطفی کیایی)، پرواز بادبادک‌ها (علی قوی‌تن)، من همسرش هستم(مصطفی شایسته)، سلام بر فرشتگان (فرزاد اژدری)، رویای سینما (علی و حمید شاه‌حاتمی)، پیشونی سفید (سیدجواد هاشمی)، بغض (رضا درمیشیان)، رضا هرگز نمی خوابد (رضا عطاران)، تو و من (اصغر بانکی)، فیتیله و ماه‌پیشونی (آرش معیریان)، شیر تو شیر (ابراهیم فروزش) و یک فراری از بگبو (هاتف علیمردانی) آماده نمایش هستند و به احتمال زیاد، برخی از آنها در جشنواره فیلم فجر امسال به نمایش درخواهند آمد." همچنین فیلمسازانی چون خسرو معصومی با فیلم "خرس"، رسول صدرعاملی با فیلم "در انتظار معجزه"، مهدی صباغزاده با "راه بهشت"، مهدی کرم‌پور با "پل چوبی"، بهرام عظیمی با انیمیشن "تهران ۱۵۰۰"، داریوش مهرجویی با فیلم "نارنجی‌پوش"، عبدالرضا کاهانی با فیلم "بی‌خود و بی‌جهت" و علیرضا داوودنژاد با فیلم "کلاس هنرپیشگی" از دیگر فیلمسازانی هستند که امید دارند با اتمام ساخت آثار خود، در جشنواره فجر امسال حضور داشته باشند.

با توجه به این آمار، می‌توان گفت امسال در جشنواره فیلم فجر نام‌های بسیاری غایب خواهند بود. جدا از فیلمسازان قدیمی سینمای ایران، بسیاری از فیلمسازان نسل بعد از انقلاب نیز از غایبان مهم جشنواره امسال خواهند بود.

نامه‌ سه سینماگر به رئیس قوه قضائیه

هفته گذشته، نامه‌ای خطاب به رئیس قوه‌ قضائیه به امضای سه سینماگر ایرانی بر روی وب‌سایت محمد نوری‌زاد، فیلمساز معترض ایرانی منتشر و در برخی از دیگر وب‌سایت‌ها نیز بازنشر شد. در این نامه که به امضای محمد نوری‌زاد، رخشان بنی‌اعتماد و جعفر پناهی منتشر شده است، این سه فیلمساز خطاب به رئیس قوه قضائیه نوشته‌اند: "چه خوب که دستگاه قضایی کشورمان تاکنون هیچ نام و نشانی از متهمان پرونده اختلاس بزرگ سه هزار میلیارد تومانی منتشر نکرده است. این رفتار خوب، حتماً برگرفته از حقوق شهروندی متهمان، و حتماً متأثر از آموزه‌های دینی است. آموزه‌هایی که به آبروی یک انسان، چه مسلمان و چه نامسلمان، به قدر خون یک بی‌گناه بها می‌دهد. و اینکه: یک متهم، تا زمانی که جرمش ثابت نشده – آن‌هم در یک محکمه منصفانه و قانونی – تنها یک متهم و حتماً یک بی‌گناه تلقی می‌شود."

سه سینماگر ایرانی در نامه‌ای به رئیس قوه قضائیه:زمینه استخلاص دوست هنرمند ما آقای مجتبی میرطهماسب را فراهم آورید.

در ادامه نامه، با مقایسه این اتفاق با آنچه در ارتباط با بازداشت مستندسازان ایرانی صورت گرفت، آمده است: "پس چگونه است که تعدادی از هنرمندان مستندساز کشورمان امروز دستگیر می شوند و هنوز پایشان به زندان و انفرادی و مراحل بازجویی و تشکیل پرونده و تفهیم اتهام و داشتن وکیل نرسیده، شخص وزیر محترم اطلاعات، از دستگیری عده‌ای جاسوس و برانداز و عمله استکبار خبر می‌دهد، و فردای آن روز، روزنامه کیهان، علاوه بر درج این خبر، به انتشار اسم و شهرت همان جاسوسان وطن‌فروش نیز دست می برد؟"

در بخش دیگری از این نامه، این فیلمسازان به رئیس قوه قضائیه پیشنهاد داده‌اند تا شرایطی فراهم آورد تا فیلم "بانوی گل سرخ" ساخته مجتبی میرطهماسب، از رسانه ملی پخش شود "تا همگان بدانند سازنده این اثر شریف و غرورآفرین، نمی‌تواند وطنش را و مردم وطنش را دوست نداشته باشد، چه برسد به این که جاسوس اجنبی نیز باشد."

در انتهای نامه نیز این فیلمسازان سه تقاضا از رئیس قوه قضائیه مطرح کرده‌اند. این سه تقاضا عبارتند از: "یک: دستور فرمایید با اشخاص و دستگاه‌ها و رسانه‌هایی که پیش از احراز جرم، آبروی هنرمندان مستندساز ما را بر سر محافل و کوچه و بازار فرو ریختند، برخورد قانونی صورت پذیرد.
دو: زمینه استخلاص دوست هنرمند ما آقای مجتبی میرطهماسب را فراهم آورید. وی دیر یا زود آزاد خواهد شد. اما چه خوب که حضرتعالی شخصاً در آزادی این هنرمند غیرتمند و بی‌گناه دخیل باشید.
سه: دستور فرمایید به هر شکل ممکن، در محو آن بی‌آبرویی مطرح شده، و دلجویی از مستندسازان و خانواده‌های آنان، اقدام قانونی و انسانی به عمل آید."

خبرهای کوتاه

محمد درمنش، مجری طرح اکران فیلم‌های خاص، خبر از نمایش این فیلم‌ها در شهرستان‌ها داد. به گفته درمنش، این فیلم‌ها همراه با مراسم افتتاحیه و جلسه نقد و بررسی به نمایش عمومی درخواهند آمد. به گفته درمنش، شهر قم، نخستین شهرستانی خواهد بود که در این طرح به نمایش فیلم‌های خاص می‌پردازد. بعد از دهه اول محرم، نمایش این آثار آغاز خواهد شد و هر فیلم به مدت یک‌ ماه و نیم به نمایش عمومی درخواهد آمد.

مصطفی شیری در حال مصاحبه با بهرام بیضایی در پشت صحنه فیلم مستند "بن‌بست"

مصطفی شیری، کارگردان فیلم مستند "بن‌بست" در نامه‌ای به پخش بدون اجازه فیلمش از شبکه بی‌بی‌سی فارسی اعتراض کرد. این مستندساز با اعلام اینکه فیلمش بدون اطلاع او، پیشتر نیز از این شبکه پخش شده است، در بخشی از نامه خود نوشته است که بارها از طریق ایمیل و تماس تلفنی خواهان عدم پخش این فیلم از این شبکه تلویزیونی شده است. او در این زمینه به خبرگزاری ایسنا گفت: "بارها به شبکه تلویزیونی بی‌بی‌سی اعلام کردم که مستند «بن‌بست» را پخش نکنند، اما متأسفانه بی‌بی‌سی اخلاق حرفه‌ای را رعایت نکرد."

انجمن ملی منتقدان فیلم آمریکا، فیلم "جدایی نادر از سیمین" ساخته اصغر فرهادی را به عنوان بهترین فیلم خارجی سال انتخاب کرد. طی مراسمی در ۱۰ ژانویه سال ۲۰۱۲ (۲۰ دی‌ماه ۱۳۹۰) این فیلم در نیویورک، جایزه انجمن منتقدان آمریکا را دریافت خواهد کرد.

حسین محب‌اهری، بازیگر سینما و تئاتر در بستر بیماری است. محب‌اهری که مبتلا به سرطان لنفاوی شده است، بعد از یک عمل جراحی دچار بهبود نسبی شده بود، اما دوباره علائمی از فعالیت مجدد این بیماری ظاهر شده است.

و سرانجام از ۱۳ الی ۱۸ آذرماه، به علت ایام سوگواری ماه محرم تمام سینماهای کشور تعطیل خواهند بود. از روز جمعه ۱۸ آذرماه، سینما‌ها بار دیگر به روال عادی خود نمایش فیلم‌ها را از سر خواهند گرفت.
خبرهای تولید

در خبرها آمده بود که مسعود کیمیایی تازه‌ترین فیلمش با نام "سونامی" را با فیلمنامه‌ای از علیرضا نادری و بازی محمدرضا گلزار و یا فریبرز عرب‌نیا جلوی دوربین خواهد برد. کیمیایی با تکذیب این خبر، اعلام کرد که فیلم جدیدش را بر اساس فیلمنامه‌ای از عبدالرضا منجزی خواهد ساخت و هنوز نامی برای آن انتخاب نشده است. او همچنین افزود که در ارتباط با بازیگران فیلم نیز، هنوز مذاکره‌ای انجام نشده است و خبر حضور عرب‌نیا و یا گلزار صحت ندارد.

سرانجام فیلمبرداری فیلم "تلفن همراه رئیس‌جمهور" به کارگردانی علی عطشانی پایان یافت. فیلمنامه این فیلم که توسط جابر قاسمعلی نوشته شده، در چهار سال گذشته با مشکلاتی برای ساخت روبرو بوده است. گفته شده موضوع فیلم دلیل اصلی برای تردید در ساخت آن بوده است. در خلاصه داستان فیلم آمده است که "پیرمرد باربری سیم‌کارت و تلفن همراهی می‌خرد که از قضا، سیم‌کارت همراه خاموش سالیان پیش رئیس‌جمهور به دستش می‌رسد... ."

تلفن همراه رئیس‌جمهور" بعد از چهار سال سرانجام ساخته شد.

در این فیلم بازیگرانی چون مهدی هاشمی، اکبر عبدی، نیکی کریمی، بهناز جعفری، آتیلا پسیانی و علی دهکردی بازی کرده‌اند. فیلم قرار است تا نخستین‌بار در جشنواره فیلم فجر امسال به نمایش درآید.
گروه فیلمبرداری فیلم "محمد (ص)" به کارگردانی مجیدی مجیدی، برای ادامه فیلمبرداری به عسلویه رفتند. بنا به برنامه‌ریزی انجام شده، گروه تا پایان آذرماه امسال در منطقه عسلویه به فیلمبرداری بخش‌های دیگر کار مشغول خواهند بود.

بهروز افخمی از آماده‌سازی فیلم "فراموشخانه" برای شرکت در بخش بین‌الملل جشنواره فیلم فجر امسال خبر داد. افخمی این فیلم را در کانادا و با بازیگران غیرایرانی ساخته است. او که از نسخه صداگذاری شده فیلم در کانادا راضی نبود، بار دیگر آن را در ایران صداگذاری کرده و قرار است تا فیلم برای میکس نهایی بار دیگر به کانادا ارسال شود.

خبرهای اکران

هفته گذشته شورای نظارت و ارزشیابی وزارت ارشاد، مجوز نمایش عمومی دو فیلم "چک" به کارگردانی کاظم‌راست‌گفتار و فیلم "بدون اجازه" به کارگردانی مرتضی احمدی‌هرندی را صادر کرد. در فیلم "چک" بازیگرانی چون فرهاد آئیش، همایون ارشادی و جمشید مشایخی بازی‌ کرده‌اند.

همچنین فیلم‌های "یه عاشقانه ساده" ساخته سامان مقدم و فیلم ایتالیایی "ما یک پاپ داریم" ساخته نانی مورتی، مجوز نمایش دریافت کردند. فیلم "ما یک پاپ داریم" همزمان با نمایش در اروپا، به عنوان اولین فیلم طرح اکران فیلم خارجی در سینماهای ایران نیز اکران خواهد شد.

صحنه‌ای از فیلم "چک" به کارگردانی کاظم راست‌گفتار

اما این هفته، با توجه به تعطیلی آتی سینما‌ها، فیلم‌های روی پرده از آخرین روزهای نمایش عمومی خود استفاده کردند تا بعد از تعطیلات، از هفته آینده برخی از ان‌ها جای خود را به فیلم‌های تازه در جدول اکران بدهند.

"سعادت‌آباد" همچنان پیشتاز است و با فروشی حدود ۹۶۰ میلیون تومان، امید دارد تا بتواند هفته آینده در فهرست فیلم‌های میلیاردی تهران قرار گیرد. "یه حبه قند" با فروشی حدود ۸۳۰ میلیون تومان در تهران، همچنان در مکان دوم قرار دارد. در رده‌های بعد، "پرتقال خونی" با فروش ۴۳۰ میلیون تومان، "راه آبی ابریشم" با فروش ۲۷۰ میلیون تومان، "پیتزا مخلوط" با فروش حدود ۲۵۰ میلیون تومان، "دلقک‌ها" با فروشی حدود ۳۰ میلیون تومان و بالاخره "آسمان هشتم" با فروشی حدود ۱. ۵ میلیون تومان دیگر فیلم‌های در حال اکران در تهران هستند.

حاشیه هفته: معیارهای شناخت بازیگر سالم!

هفته گذشته، وب‌سایت "خبر‌آنلاین" مصاحبه‌ای کرد با فرج‌الله سلحشور، فیلمسازی که سخنان تندش در ماه‌های گذشته جنجال‌های بسیاری برانگیخته است.

در این مصاحبه، سلحشور بار دیگر با تأکید بر مواضع سابقش، به برخی از پاسخ‌های داده‌شده به او در ارتباط با اظهاراتش عکس‌العمل نشان داد. او در ارتباط با نامه پنج بازیگر زن سینمای ایران به او بعد از ماجرای توهین به بازیگران زن سینمای ایران گفت: "نظر پنج بازیگر را خواندم. ضرب‌المثل ایرانی هست که می‌گوید وقتی چوب را برمی‌داری گربه ‌دزده حساب خودش را می‌کند. من چوبی را برداشته بودم که بعضی‌ها را ناراحت کرده بود و واکنش نشان دادند، طبیعی است. ولی یقین دارم صالحین و خوب‌ها و پاک‌های سینما نسبت به این حرف واکنش نشان نمی‌دهند. چرا که آن‌ها هم آرزو دارند سینما ساخته شود."

جالب اینجاست که چند سطر بعد، ایشان از برخی از بازیگران زن خوب سینمای ایران نام می‌برد. علاوه بر بازیگرانی که در کارهای او حضور داشته‌اند، سلحشور از بازیگرانی چون رویا تیموریان و گلاب آدینه نیز به عنوان "خانم‌های خوب و محترمه و با ارزش برای سینما" نام می‌برد. با توجه به اینکه رویا تیموریان یکی از معترضان به گفته‌های جناب سلحشور بود، حال این دو نظر ایشان به نوعی در تضاد با یکدیگر قرار می‌گیرند. آیا وقتی یکی از "خانم‌های خوب و محترمه و باارزش سینما" از گفته‌های ایشان انتقاد می‌کند، باز هم می‌توان گفت "وقتی چوب را برداری، گربه‌دزده حساب خودش را می‌کند؟" یا اینکه جناب سلحشور، چوب را برداشته‌اند و بدون آنکه خود متوجه معنای گفته‌هایشان باشند، همه را به یک چوب می‌رانند؟

فرج‌الله سلحشور: مسعود ده‌نمکی را از مومنان و صالحان سینما نمی‌دانم!

اما جالب‌تر از این، شیوه ایشان برای تشخیص سره از ناسره است، به گفته خود ایشان، ملاکشان در تشخیص این مسئله "بر اساس ظاهر" است و بس. به این ترتیب که "از افراد می‌شنویم فلانی بازیگر خوبی است و وقتی هم سر کار آمد دیدیم جلف و سبک نیست، براین اساس انتخاب می‌شود."

اما از دیگر نشانه‌های بازیگران سالم این است که "خطایی یا بگو بخند با آقایان یا بگو بخند با خودشان جلوی آقایان از آن‌ها ندیدیم." آیا همین گفته‌ها خود نشانی از سطحی‌نگری بیش از حد این پاکدین سینمای ایران نیست؟ آیا این قضاوت بر ظاهر و یا حتی به قول خود سلحشور، اتکا به اینکه "این‌ها در ماهواره‌ها و سایت‌ها خودشان را نشان می‌دهند و از داستان‌هایی که پشت پرده تعریف می‌شود و از دفاتر فیلمسازی گزارش‌ها و حکایت‌هایی که می‌آید، یکی دو تا ده‌ تا صد تا نیست" آیا دلیلی برای تهمت زدن به افراد است؟ آیا در ارتباط با خود ایشان و دیگر همپالگی‌هایشان و در موضوع مشکلات مالی و رانت‌خواری‌هایشان کم داستان وجود دارد؟ و بر اساس شیوه ایشان، صرف اتکا به این داستانها برای اثبات اتهام کافی است؟

و اما آخرین نکته در سخنان سلحشور، نظرش در ارتباط با "مؤمنین" سینمای ایران است. او از کارگردانانی چون ابراهیم حاتمی‌کیا، مجید مجیدی، مجتبی راعی، شهریار بحرانی و جمال شورجه به عنوان افراد شایسته سینمای ایران نام می‌برد و در ارتباط با مسعود ده‌نمکی، کارگردان مذهبی مخالف خود می‌گوید: "من باید آقای ده‌نمکی را استثناء کنم. او از آن‌هایی است که می‌خواهد هر دو طرف را داشته باشد و این عیب بزرگی است، من حرف خاصی در مورد ایشان ندارم و اگر بخواهم از مؤمنان و صالحان سینما اسم ببرم، ایشان جزو آن‌ها نیستند."

نکته اینجاست که ده‌نمکی نیز سخنانی مشابه را در ارتباط با سلحشور می‌گوید، هر دو نیز داعیه اسلام و دلسوزی انقلاب و پاکی و پاکدینی دارند. حال باید از جناب سلحشور بپرسیم که کدام درست می‌گوئید؟ شما؟ مسعود ده‌نمکی؟ و یا شاید هر دو؟

لینک: بازتاب خبر انصراف تهمینه میلانی از داوری جشنواره فیلم هند در "ایندیا تودی"

در همین زمینه:
::مقالات سینمایی مجتبا یوسفی‌پور در رادیو زمانه::

فرش قرمز برای سینماگران سیاه‌نما

Tue, 29 Nov 2011 04:32:55 +0000

گزارش هفتگی از سینمای ایران

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - سینماگران ایرانی تنها کمتر از یک ماه برای رسیدن به جشنواره فیلم فجر وقت دارند، یک ماه پر تکاپو و شلوغ برای آماده کردن فیلم‌ها. در گزارش این هفته مروری داریم بر جشنواره فیلم فجر امسال و تغییرات آن از زبان دبیر این جشنواره. همچنین به ماجرای ممنوعیت برگزاری مراسم فرش قرمز برای فیلم‌های ایرانی به همراه آخرین خبرهای کوتاه از تولید و اکران سینمای ایران می‌پردازیم. در حاشیه هفته هم، نگاهی می‌کنیم به سخنان معاونت سینمایی در شبکه دو تلویزیون ایران و داستان سیاه‌نمایی و اپوزوسیون‌نمایی سینماگران مخالف این معاونت.

فرش قرمز: آری یا نه؟

یکی از خبرهای جنجالی هفته گذشته ماجرای ممنوعیت برگزاری مراسم فرش قرمز برای آغاز نمایش عمومی فیلم‌ها بود. در سال‌های اخیر، اجرای مراسم فرش قرمز برای برخی از فیلم‌ها با حضور بازیگران و عوامل فیلم به شیوه رایج در غرب، به یکی از روش‌های تبلیغ و جذب مخاطب برای فیلم‌ها در بین سینماگران تبدیل شده است. البته از همان آغاز چنین مراسمی با حاشیه‌هایی همراه بوده، از نارضایتی برخی از تماشاگران و مخاطبان تا انتقاد بیشتر سایت‌های اصولگرا و محافظه‌کار به برگزاری این مراسم‌ و نام بردن از آن‌ها با انگ غرب‌زدگی و مراسم نمایش لباس و بزک بازیگران.

محمدرضا شریفی‌نیا و مسعود ده‌نمکی در مراسم فرش قرمز "اخراجی‌ها". آیا این مراسم برای همه ممنوع است؟

هفته گذشته، "خبرگزاری فارس" که همواره یکی از منتقدان چنین مراسمی بود، خبر از ممنوعیت برگزاری مراسم فرش قرمز داد. این خبرگزاری به نقل از موسوی‌نیا، مسئول امور اجرایی تالار ایوان شمس نوشت: "وزارت ارشاد اجرای فرش قرمز را ممنوع کرد و به طور کلی دیگر مجوزی برای این مراسم صادر نمی‌کند." در ادامه این خبر آمده است که "آقای حجازی (مدیریت تالار شمس) تشخیص داده‌اند دیگر مراسم فرش قرمز برگزار نشود، اما غیر از فرش قرمز، برای برنامه‌های دیگر محدودیتی نداریم. مدیریت اینجا چون در حوزه سینما تخصص دارد و کارشناس مسائل سینمایی است، در این زمینه می‌تواند نظر بدهد، ولی در مسائل دیگر آن را به ارشاد واگذار کرده است." به دنبال آن، بنا به این خبر، وزارت ارشاد نیز تصمیم حجازی را درست تشخیص داده و قرار است تا دیگر مجوز برگزاری مراسم فرش قرمز را صادر نکند.

اما چند روز بعد، اخبار ضد و نقیض دیگری نیز منتشر شد و بالطبع سینماگران نیز در این زمینه به اظهار نظر پرداختند. جهانگیر الماسی، بازیگر سینما و داور دوره پیشین جشنواره فیلم فجر که از مخالفان برگزاری مراسم‌ فرش قرمز است، با تأکید بر اینکه سینمای ایران سینمایی اندیشه‌گرا است و ربطی به سیستم ستاره‌پروری ندارد، گفت: "به نظر من این مسائل مربوط به دنیای غرب و یا به نوعی می‌توان گفت نماد غرب است. در دنیای سرمایه‌داری که در آن نمایش‌ها نوعی بازی تجاری است، برای کسب درآمد بیشتر این مسائل به کار می‌آید. در دنیای غرب درآمد و اقتصاد همه چیز را توجیه می‌کند و این به نوعی پاسخ تمام سؤال‌هاست. پول در واقع مهم‌ترین عنصری است که در آنجا مطرح است."

جهانگیر الماسی: به نظر من فرش قرمز مربوط به دنیای غرب و یا به نوعی می‌توان گفت نماد غرب است.

برخی از سینماگران نیز با میانه‌روی، سعی کردند کاری کنند که نه سیخ بسوزد و نه کباب. به عقیده این دسته، باید به برگزاری مراسم‌ فرش قرمز و مانند آن شکل درستی بخشید و از آن در جهت تقویت بنیه سینما و بالا بردن فروش فیلم‌ها به شکل درست استفاده کرد. محمد نیک‌بین، تهیه‌کننده سینما که آثاری چون "آتش بس" و "سوپراستار" را در کارنامه خود دارد می‌گوید: "بعضی از ابزارها به رشد سینما کمک می‌کنند و شاید بتوان فرش قرمز را به نوعی یکی از این ابزارها دانست. اما باید حواسمان باشد که این ابزارها به پیکره سینمای ما ضربه وارد نکنند."

عباس رافعی، کارگردان سینما نیز در تأئید گفته‌های نیک‌بین می‌گوید: "من کاملاً مخالف این مسئله هستم که راه‌های تبلیغاتی را که برای سینمای ما مفید هستند سد کنیم و خودمان با دست خودمان به آن ضربه بزنیم. اما این در صورتی است که با شئونات جامعه یکی باشد. راه‌اندازی فرش قرمز یکی از راه‌های تبلیغاتی است که باید به آن توجه ویژه شود." پرویز شیخ‌طادی، کارگردان سینما نیز اعتقاد دارد که "مسلماً فرش قرمز برای افراد بسیار لایق است، ولی برای کسانی که مفهومی درست از مردمی شدن در ذهن ندارند نه."

این بحث و اظهارنظرها، سرانجام پای مسئولان را نیز به موضوع باز کرد و آن‌ها را وادار ساخت در این زمینه اظهار نظر کنند. ابراهیم داروغه‌زاده، مدیرعامل مؤسسه "تصویر شهر" که چندین‌ بار میزبان برگزاری مراسم‌ فرش قرمز در پردیس سینمایی ملت بوده است، اصل خبر خبرگزاری "فارس" را مورد انتقاد قرار داده است و با بیان اینکه "مجوز مراسم افتتاحیه فیلم‌ها و فرش قرمز و دیگر‌مواردِ از این دست، در اختیار وزارت محترم فرهنگ و ارشاد است" حجازی و مدیر امور اجرایی تالار شمس را فاقد صلاحیت برای تصمیم‌گیری در این زمینه عنوان کرده است.

سرانجام با معطوف شده همه نگاه‌ها به وزارت ارشاد اسلامی، علیرضا سجادپور معاونت نظارت و ارزشیابی نیز به سخن درآمد و در ارتباط با خبر خبرگزاری "فارس" گفت: "نظارت بر مراسم فرش قرمز و دیگر مراسم‌ سینمایی‌ و دادن مجوزها، فقط مربوط به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و حوزه معاونت امور سینمایی می‌شود، نه جای دیگر. مقصر اصلی در این میان مطبوعات و رسانه‌هایی هستند که موضوعی را که به ما مربوط می‌شود، ‌از افراد مؤسسه تصویر شهر می‌پرسند."

معاونت نظارت و ارزشیابی وزارت ارشاد اسلامی: ما با برگزاری مراسم اوپنینگ برای فیلم‌ها مشکلی نداریم. ما با برگزاری مراسم فرش قرمز به شیوه غربی مخالفیم.

او با تأکید بر اینکه اصل خبر ایرادی ندارد و تنها نحوه ارائه آن غلط است افزود: "وزارت ارشاد با برگزاری مراسم اوپنینگ یا افتتاحیه فیلم‌های مختلف هیچ مشکلی ندارد، خیلی هم خوب است و به رونق سینمای ایران می‌انجامد. فقط باید با ارزش‌ها هم‌خوانی بیشتری داشته باشد. زمانی که ما آمدیم، یکی دو تا مراسم فرش قرمز برگزار شد که به برخی از اتفاقات پیش‌آمده در آن مراسم‌ انتقاد داشتیم. در این مراسم به طرز نامطلوبی عین غربی‌ها، هنرمندان را با ‌ لیموزین می‌آوردند، فرش قرمز بلند و طویل زیر پای هنرمندان می‌انداختند‌ و آن‌ها را با اسکورت و بادیگارد به داخل سالن می‌بردند! همان هنرمندانی که همه جا بدون اسکورت می‌روند. برنامه داخل سالن هم شده بود مراسم مد ‌و لباس. از آن به بعد بود که گفتیم برگزاری هر اوپنینگی مجاز است، ولی با مجوز وزارت ارشاد."

به هرحال به ظاهر چون همیشه، با برخی تغییرات می‌توان به برگزاری دوباره مراسم‌ فرش قرمز امید داشت، کافی است فقط به جای فرش قرمز از فرشی مثلاً سیاه استفاده شود و نام آن نیز به مراسم "اوپنینگ" تغییر یابد و صد البته شئونات اسلامی نیز رعایت شود، فقط امیدواریم استفاده از چادر و پیراهن آستین‌بلند برای شرکت در این مراسم اجباری نشود!

پیش به سوی جشنواره فیلم فجر

با نزدیک شدن به بهمن‌ماه، بازار خبرهای جشنواره فیلم فجر نیز داغ‌تر می‌شود. با انتصاب محمد خزاعی به عنوان دبیر جشنواره امسال، برخی امید دارند تغییراتی در برگزاری این جشنواره اعمال شود، تغییراتی که از هم اکنون خزاعی به عنوان اولین دبیر غیر دولتی این جشنواره وعده آن‌ها را داده است. خزاعی در نشست مطبوعاتی خود در بنیاد سینمایی فارابی شرایط و چگونگی برگزاری جشنواره امسال را بیان کرد.

سی‌امین جشنواره فیلم فجر با شعار "اخلاق، آگاهی، امید" برگزار خواهد شد.

سینماگران تا پایان آذرماه امسال وقت دارند تا تقاضانامه خود برای شرکت در جشنواره امسال را ارسال کنند و بازبینی فیلم‌ها از پنجم دی‌ماه آغاز خواهد شد. به گفته دبیر جشنواره، امسال سینماگرانی که فرم تقاضانامه شرکت در جشنواره فیلم فجر را پر و امضاء کنند، به هیچ‌وجه امکان انصراف و خروج از جشنواره را نخواهند داشت.

خزاعی همچنین در ارتباط با آثاری که دیرتر از موعد مقرر به جشنواره ارسال شوند گفته است که امسال "فیلم‌هایی که درخواست حضور در جشنواره را می دهند، اما فیلم خود را دیرتر از زمان اعلام شده، به جشنواره می‌رسانند، از لیست فیلم‌های حاضر در جشنواره حذف شده و راهی اکران عمومی می‌شوند."

به گفته دبیر جشنواره امسال، سی‌امین جشنواره فیلم فجر با شعار "اخلاق، آگاهی، امید" برگزار خواهد شد و فیلم‌هایی که در تضاد با این شعار باشند از جشنواره حذف خواهند شد. همچنین در جشنواره امسال، یک سیمرغ ویژه از جانب دبیر جشنواره به بهترین فیلم با رویکرد "اخلاق، آگاهی، امید" اهداء خواهد شد. همچنین یک جایزه ویژه در بخش جلوه‌های ویژه به یک برگزیده تعلق خواهد گرفت و از آثار برگزیده جشنواره نیز حمایت مالی خواهد شد.

محمد خزاعی دبیر جشنواره فیلم فجر: آثاری که در تضاد با شعار جشنواره باشند، از جشنواره حذف خواهند شد.

در جشنواره امسال، بخش آثار ویدئویی حذف شده است و به جای آن بار دیگر آثار مستند بلند امکان حضور در جشنواره را یافته‌اند. از آنجا که سال گذشته بخش مستند از جشنواره فیلم فجر حذف شده بود، بنابراین تمامی آثار مستند با زمان بالای ۷۰ دقیقه و ساخته شده در دو سال گذشته می‌توانند در این بخش از جشنواره شرکت کنند. همچنین بخش خارج از مسابقه سینمای ایران نیز امسال به "آینه سینمای ایران" تغییر نام داده است.

اما از جالب‌ترین تغییرات جشنواره امسال، تقاضای دبیر جشنواره از اصناف سینمایی برای پیشنهاد هیأت انتخاب و داوری امسال جشنواره است. اگر این اتفاق همان‌گونه که وعده داده شده است عملی شود، شاید جشنواره فیلم فجر کمی از وابستگی دولتی‌اش خارج شده و بیشتر شکل یک جشنواره مستقل و بدون وابستگی به یک دیدگاه خاص را بگیرد، هرچند به گفته خزاعی، در نهایت هیأت انتخاب و داوری جشنواره فیلم فجر، ترکیبی از افراد معرفی شده توسط اصناف و برخی از مدیران دولتی سینما خواهد بود و چهار مدیر دولتی به همراه سه فیلمساز هیأت انتخاب جشنواره امسال را تشکیل خواهند داد.
جشنواره امسال در چهار بخش اصلی برگزار می‌شود و مراسم اختتامیه آن در شانزدهم بهمن‌ماه برگزار خواهد شد.

خبرهای کوتاه

کمتر ایرانی‌یی هست که دست‌کم یک بار صدایش را نشنیده باشد و از صدای او خاطره‌ای در ذهن نداشته باشد. احمد رسول‌زاده، دوبلور سرشناس و قدیمی سینما و تلویزیون ایران که صدایش با فیلم‌هایی چون "عمر مختار" و "محمد رسول‌الله" در خاطره مخاطبان ایرانی گره خورده است، در بستر بیماری است و از دنیای دوبله کناره‌گیری کرده است. رسول‌زاده متولد سال ۱۳۰۹ است و مدیریت دوبلاژ فیلم‌های مطرحی چون "پدرخوانده"، "بن‌هور" و "فرار بزرگ" را در کارنامه کاری خود دارد.

احمد رسول‌زاده، دوبلور قدیمی سینما و تلویزیون ایران به علت بیماری از دوبله کناره‌گیری کرد.

لیلا حاتمی برای عضویت در هیأت داوری یازدهمین جشنواره فیلم مراکش انتخاب شد. ریاست هیأت داوران این دوره از جشنواره را امیر کوستاریکا، فیلمساز نامدار و برنده نخل طلای کن و سازنده آثاری چون "زیرزمین" و "گربه سیاه، گربه سفید" بر عهده دارد.

"جدایی نادر از سیمین" همچنان به موفقیت‌هایش ادامه می‌دهد. این فیلم توانست تا امسال جایزه بهترین فیلم داستانی در پنجمین دوره جوایز سالانه آسیا پاسیفیک را از آن خود کند. پیمان معادی، بازیگر اصلی این فیلم که به تازگی ساخت نخستین فیلم بلندش "برف روی کاج‌ها" را به پایان رسانده است نیز موفق شد برای تولید فیلم بعدی خود یکی از چهار کمک مالی ۲۵ هزار دلاری آسیاپاسیفیک امسال را دریافت کند.

نسخه دی‌وی‌دی فیلم "ورود آقایان ممنوع" با تیراژ یک میلیون و صد هزار نسخه به همراه تصاویری از پشت صحنه فیلم به قیمت ۲۵۰۰ تومان منتشر شد. البته گفته شده است که متأسفانه دی‌وی‌دی از کیفیت تصویری پائینی برخوردار است و با آنکه در نخستین روزهای انتشار با استقبال خوب مخاطبان روبرو شده است، اما نتوانسته رضایت آن‌ها را به دست آورد. از سوی دیگر، دز زمانی کوتاه بعد از این، نسخه قاچاق فیلم نیز وارد بازار شده است و با قیمت ۱۰۰۰ تومان در خیابان‌های تهران فروخته می‌شود.

علیرضا سجادپور، معاونت نظارت و ارزشیابی وزارت ارشاد از ورود ۱۱۰ فیلم به شبکه ویدئوی خبر داد. بیشتر این آثار از تولیدات سه تا هفت سال گذشته هستند که موفق نشده‌اند به نمایش عمومی برسند. سجادپور با بیان اینکه افزایش تولیدات در دو سال گذشته و تعداد فیلم‌های منتظر برای نمایش عمومی جایی برای نمایش عمومی این آثار باقی نمی‌گذارد، نمایش آن‌ها در شبکه خانگی را بهترین راه حل برای دیده شدن این فیلم‌ها معرفی کرده است.

خبرهای تولید

ساخت فیلم "آمبولانس" اولین ساخته فریبرز عرب‌نیا، بازیگر سینما متوقف شد. روابط عمومی این فیلم اعلام کرده است که به دلیل از دست رفتن فصل فیلمبرداری و سنگینی پروژه، این تصمیم گرفته شده است.

اکبر عبدی، فرهاد آئیش، بهاره رهنما، مهران رجبی و مائده طهماسبی در فیلم سینمایی "بچگیتو فراموش نکن" به کارگردانی جلال فاطمی بازی خواهند کرد. فیلمبرداری این فیلم که موضوعی کودکانه دارد از چهارشنبه در شهرک غرب تهران آغاز شده است.

نارنجی پوشان: داریوش مهرجویی به همراه عوامل فیلمش

حمید شاه‌حاتمی تازه‌ترین فیلم خود با نام "همبرگر" را در دوبی فیلمبرداری خواهد کرد. فیلم داستان چند دانشجو است که بعد از ثبت‌نام در دانشگاه، اتوموبیلی گران‌قیمت اجاره می‌کنند، ولی با تصادفی مجبور به پرداخت خسارت سنگینی می‌شوند و این مسئله مشکلاتی را برای آن‌ها به‌وجود می‌آورد. این فیلم در مرحله پیش‌تولید قرار دارد و گفته شده تنها یک و یا دو بازیگر ایرانی در آن بازی خواهند داشت.
و اما تولید فیلم "نارنجی‌پوش" تازه‌ترین ساخته داریوش مهرجویی از نیمه گذشت. هفته گذشته برای نخستین‌بار عکس‌هایی از عوامل نارنجی‌پوش این فیلم منتشر شد. هایده صفی‌یاری به طور همزمان تدوین این فیلم را آغاز کرده است.

خبرهای اکران

در ادامه خبر کوتاه هفته قبل، اعلام شده است که از دوم دسامبر فیلم "سعادت آباد" ساخته مازیار میری در شهر تورنتو کانادا با همکاری علی سرتیپی و رضا زارعی توسط "پرشیافیلم" به نمایش درخواهد آمد. قرار است در این نمایش، حامد بهداد یکی از بازیگران فیلم نیز حضور داشته و فیلم را همراهی کند.
نمایش عمومی فیلم "آسمان هشتم" ساخته حسن نجفی از روز چهارشنبه دوم آذرماه در سینماهای تهران آغاز شد. در این فیلم رحیم نوروزی، محمد کاسبی و محمد فقیه بازی کرده‌اند.

و سرانجام وعده داده شده است که نمایش عمومی فیلم "شیرین" ساخته عباس کیارستمی از روز ۲۳ آذرماه در سرگروه آزاد سینما آزادی آغاز خواهد شد.

اما در جدول اکران همچنان همه‌چیز مشابه هفته‌های گذشته است و ظاهراً باید منتظر اکران فیلم‌های تازه بعد از به پایان رسیدن ماه محرم ماند تا شاید تغییری در جایگاه فیلم‌ها رخ دهد. "سعادت آباد" با نزدیک شدن به مرز ۹۰۰ میلیون تومان فروش در تهران همچنان صدرنشین است. "یه حبه قند" توانسته است از مرز ۷۶۰ میلیون تومان فروش در تهران بگذرد. "پرتقال خونی" با حدود ۳۷۰ میلیون تومان، "راه آبی ابریشم" با حدود ۲۴۵ میلیون تومان و "پیتزا مخلوط" با فروشی حدود ۲۰۰ میلیون تومان در رتبه‌های بعد قرار دارند. در انتهای جدول هم دو فیلم "تپلی" با حدود ۱۲۰ میلیون تومان، "دلقک‌ها" با فروش ۲۵ میلیون تومان قرار دارند. "آسمان هشتم" نیز در نخستین آخر هفته اکران خود توانست تا حدود ۱ میلیون تومان فروش داشته باشد.

حاشیه هفته: سینماگران سیاه‌نما و اپوزوسیون

حاشیه این هفته را اختصاص می‌دهیم به بخشی از سخنان جواد شمقدری، معاونت سینمایی وزارت ارشاد و فرهنگ اسلامی.

۲۹ آبان امسال، بخش خبری ساعت ۲۲. ۳۰ شبکه دو تلویزیون گزارش ویژه خود را اختصاص داد به سینمای ایران و میزگردی با حضور جواد شمقدری، معاونت سینمایی وزارت ارشاد به همراه سعید مستغاثی، منتقد سینما.

در این گفت‌وگوی زنده تلویزیونی، شمقدری در ارتباط با مسائل مختلف سینمای ایران اظهار نظر کرد، از تأثیر بالا رفتن سطح سواد تصویری مخاطبان در کاهش فروش تولیدات سینمای ایران تا تاثیر پیشرفت تکنولوژی و نقش ماهواره‌ها و ویدئو در دور شدن مخاطبان سینما از سینمای ایران و عدم تمایل آنها به تولیدات داخلی.

شمقدری در دو بخش از سخنانش نکاتی را بیان کرد که جای تأمل بیشتر دارند. او در توصیف برخی از سینماگران ایرانی و فیلمسازانی که موفق می‌شوند در جشنواره‌های خارجی جوایز معتبر را به دست آورند گفت: "گروهی از فیلمسازان بودند و همچنان نیز هستند که با نمایش سیاه‌نمایی‌ها، مشکلات را بزرگ جلوه می‌دهند و آگراندیسمان می کنند. برخی در مقابل نظام و اهداف آن می‌ایستند و علاقمند هستند اپوزیسیون باشند، این جریان با عنوان سینمای جشنواره‌ای که با بزرگ‌نمایی مشکلات درون جامعه، از داخل و خارج از کشور حمایت و ساماندهی شد و به فیلمساز این نوع فیلم‌ها جایزه اهداء شد و در جشنواره‌ها به عنوان داور از آن‌ها دعوت شد. این نوع فیلم‌ها نه تنها از آرمان و ارزش‌های انقلاب اسلامی دفاع نمی‌کنند، بلکه مدافع غیرت و همیت ایرانی نیز نیستند."

این بخش از سخنان ایشان را در ذهن داشته باشید تا کمی جلوتر برویم و به بخشی دیگر از سخنان معاونت سینمایی برسیم، آنجا که در ارتباط با عملکرد معاونت سینمایی برای تحقق آرمان‌های انقلاب می‌گوید : "ما در مقاطع مختلف از فیلمنامه‌نویسان خواستیم تا در سی‌امین دوره از جشنواره فجر در خصوص انقلاب و مضامین آن فیلمنامه بنویسند و ارایه دهند تا تولید شود، دریغ از یک فیلمنامه! فیلمنامه خوبی در خصوص دفاع مقدس داریم، از دوستی خواستیم تا فیلمنامه را بسازد، ما هم حمایت می‌کنیم، اما متأسفانه نیامد (...) ما فیلمسازانی داشتیم که اوایل انقلاب به شدت با نظام و آرمان‌های انقلاب همسو بودند اما در حال حاضر در مقابل نظام قرار گرفته‌اند."

جواد شمقدری: ما در مقاطع مختلف از فیلمنامه نویسان خواستیم تا در سی‌امین دوره از جشنواره فجر در خصوص انقلاب و مضامین آن فیلمنامه بنویسند و ارایه دهند تا تولید شود، دریغ از یک فیلمنامه!

در اینجا چند نکته مطرح است. اول اینکه نه جناب شمقدری و نه دیگر مدیران هنری مسئول در حکومت ایران هنوز به این درک نرسیده‌اند که هنر، کاری سفارشی نیست. هنر اصیل از خلاقیت ناب هنرمند و بر اساس حساسیت‌های او خلق می‌شود، نه بر اساس سفارش فلان مدیر و یا مسئول. اتفاقاً بر این اساس است که آثار برخی از سینماگران به قول ایشان "سیاه‌نما" تنها حاصل حساسیت‌های آن هنرمندان به محیط پیرامونشان است و بس. نکته دیگر اینکه اگر فیلمسازی به علت تفاوت دیدگاه و نوع نگاه، حاضر به همکاری و تن دادن به باید و نبایدهای معاونت سینمایی در ساخت فیلم نمی‌شود، معنایش مخالفت او با نظام نیست. آقای شمقدری خود بهتر می‌دانند که کسی مانند ابراهیم حاتمی‌کیا بسیار بیش از او پایبند به اصول نظام و در اعتقاد مذهبی خویش نیز راستین است، اما حاضر نیست خود را در حد کسی چون حامد کلاهداری پائین بیاورد و به سفارش مسئولان فیلم بسازد. پس اگر همان معدود فیلمسازان باورمند به نظام نیز از همکاری با ایشان و تن دادن به دستورهایشان سرباز می‌زنند، مشکل را در خود بجویند، نه در مخالف‌خوانی آن فیلمسازان. متأسفانه ایشان می‌خواهند مشکلات ناشی از ضعف مدیریت خود را با پرونده‌سازی برای سینماگران جبران کنند. اگرنه آیا باورپذیر است که در میان این همه سینماگر ایرانی، واقعا هیچکدام به انقلاب اسلامی و حکومت فعلی باور نداشته باشند و تنها این معاونت سینمایی و یارانشان باشند که مدافعان راستین نظام هستند؟ یا اینکه مشکل بسیاری از این سینماگران با خود معاونت سینمایی و نگاه مطلق‌گرا و تمامیت‌خواه آن است؟

با نگاهی ساده به گفته‌ها و عملکرد معاونت سینمایی می‌توان دریافت که بر اساس نگاه ایشان دسته‌ای از فیلمسازان ایرانی مانند جعفر پناهی در جرگه "سیاه‌نماها" و "مخالفان قرار می‌گیرند. دسته‌ای نیز قصد دارند تا خود را به عنوان اپوزوسیون معرفی کنند که به احتمال، عمده فیلمسازان حامی خانه سینما در این دسته قرار می‌گیرند. دسته سوم شامل فیلمسازانی چون حاتمی‌کیا و تبریزی نیز که حامیان فتنه‌اند از مخالفان فعلی نظام. می‌ماند خود معاونت سینمایی و چند فیلمساز وابسته به آن چون جمال شورجه و فرج‌الله سلحشور و برخی فیلمسازان جوان که با تن دادن به خواسته‌های این معاونت، سعی می‌کنند وارد جرگه سینماگران شوند. وقتی خود معاونت سینمایی با عمده سینماگران ایرانی مشکل دارد و با برچسبهایی چنین آنها را می‌راند و برایشان مشکل‌تراشی می‌کند، چگونه انتظار دارد تا سینماگران از برنامه‌های این معاونت حمایت کنند؟ هرچند باز هم می‌توان پرسید، چرا آن معدود فیلمسازان ارزشی وابسته به معاونت در این زمینه‌ها فعالیتی نکردند و مثلا فیلمنامه‌ای ننوشتند؟ ایا واقعا مشکل در اکثریت سینماگران است یا اقلیت مدیران؟

کاش جناب معاونت سینمایی به جای سوءاستفاده از امکان صحبت در رسانه ملی، کمی با نگاهی انتقادی به خود می‌نگریستند، شاید برخی از این مشکلاتشان حل می‌شد.

در همین زمینه:
::مقالات سینمایی و برنامه‌های رادیویی مجتبا یوسفی‌پور در رادیو زمانه::

مافیای اکران، فیلم هفت میلیارد تومانی و دکتر سلحشور!

Tue, 01 Nov 2011 09:26:01 +0000

گزارش هفتگی از سینمای ایران

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - در گزارش این هفته نگاهی داریم به خبرهای خوب سینمای ایران، با مروری بر مشکلات اکران برخی فیلم‌ها، ماجرای پروژه هفت میلیارد تومانی سینمای ایران و شکست آن در گیشه به همراه خبرهای تولید و اکران و البته حاشیه هفته، یعنی اعلام برائت فیلمسازان ارزشی از همراهی و همفکری با دکتر حاج فرج‌الله سلحشور!

سینمایی‌ها در تئاتر

مدتی است حضور اهالی سینما به ویژه بازیگرانش بر صحنه تئاتر پررنگ شده است. در برخی از موارد افرادی به صحنه روی آورده‌اند که پیشتر هیچگونه سابقه کار نمایشی نداشتند و در نخستین حضورشان بر صحنه، ناگهان بر معتبرترین و شناخته‌شده‌ترین صحنه‌های تئاتر کشور به روی صحنه می‌رفتند. این اتفاق تا حدودی به فروش برخی از تئاترها کمک کرد، اما جسته و گریخته با انتقادهایی همراه بود، تا اینکه هفته گذشته انجمن بازیگران تئاتر در این زمینه نامه‌ای منتشر کرد.

در این نامه، انجمن بازیگران تئا‌تر با سخن گفتن از اصول شاگردی و استادی و پیش‌کسوتی و نوآموزی در تئا‌تر و اشاره به اینکه در تئا‌تر هدف خود هنر است نه گیشه و ستاره و روابط پس و پنهان، از بازیگران سینما می‌خواهد که از روی آوردن به صحنه تنها برای تفنن خودداری کنند چرا که "میدان تنگ و تاریک حرفه ترد و شکننده تآ‌تر به ‌‌نهایت از سوی سیاستمداران ناآشنا و مدیران نوخاسته تنگ‌تر و تاریک‌تر شده است؛ چه رسد به آنکه دوستان سینماگر ما نیز عرصه ما را تنگ‌تر کنند."

انجمن بازیگران تئا‌تر: بگذارید مهمانان ما قوانین تدوین‌شده چندین سال رنج ما را مزمزه کنند و پس از آن بر سر سفره فقیرانه ما بنشینند.

انجمن بازیگران روی آوردن بازیگران سینما به تئا‌تر را عملی از سر تفنن و البته ‌زاده شرایط نابسامان سینما توصیف می‌کنند و می‌پرسند: "اگر زمانه با سینما و سینماگران سازگار نیست، چرا ایشان فرصت فراغت خود را در تآ‌تر می‌جویند؟ یعنی عرصه تآ‌تر این گونه بی‌بهاء و بی‌کس است که از سر تفنن و در ناچاری ناگزیر بی‌کاری به سراغش آیید؟"

این انجمن با اشاره به اینکه هدف از انتشار این نامه تمامیت‌خواهی در عرصه تئاتر نیست، مواردی را مطرح می‌کند که به نظر درست می‌آیند. در این نامه از بیکاری بسیاری از اهالی تئاتر سخن گفته می‌شود، آن هم به دلیل نبودن امکانات کارکردن و سالن برای اجرا. در حالی که مسئولان بهترین سالن‌ها را به آسانی در اختیار نام‌های شناخته‌شده قرار می‌دهند تا بتوانند به وسیله آن‌ها وجهه‌ای برای خود دست‌‌و‌پا کنند. به همین دلیل، انجمن بازیگران پنج بند برای حضور سینماگران در عرصه تئاتر پیشنهاد کرده است. در این بندها از سینماگران خواسته شده است در هنگام حضور در عرصه تئاتر صنف مربوط به رشته کاری را مطلع کنند، از روش قرارداد بستن "تیپ" و به شکل یکسان با دیگر دست‌اندرکاران تئاتر استفاده کنند و در جهت اعتلای تئاتر تلاش کنند، نه جذب تماشاگر و به دست آوردن فروش بالا.

البته همیشه حضور چهره‌های سر‌شناس تلویزیونی و تئاتری باعث می‌شود تا مردم بیشتر به سمت تئا‌تر جذب شوند و کسانی که هیچوقت برای تماشای نمایش به سالن‌ها نمی‌روند نیز به تماشای این آثار روی بیاورند. به همین دلیل انجمن بازیگران پیشنهاد جالبی به اهالی سینما می‌دهد و می‌گوید که ایشان اگر به راستی به تئا‌تر علاقمند و دلسوز آن هستند "از توان و استعداد خود برای احیای تالارهای ناشناخته بهره گیرید و این سه چهار تالار حرفه‌ای را که هنرمندان تآ‌تر برای حضور در آن سال‌ها در صف می‌مانند به ایشان واگذارید."

در انتهای این نامه نیز، این انجمن با بیان اینکه این‌گونه رفت‌و‌آمد‌ها میان اهالی سینما و تئا‌تر عادی است و تنها نیاز به آن دارد تا افراد به قواعد و اصول احترام بگذارند، می‌نویسد: "بگذارید مهمانان ما قوانین تدوین‌شده چندین سال رنج ما را مزمزه کنند. سلام هزاران هنرمند بیکار و کم‌کار خانواده تآ‌تر تهران و شهرستان را پاسخ دهند و پس از آن بر سر سفره فقیرانه ما بنشینند. بگذارید اول الفبای حرفه ما را بیاموزند و بعد ردای سرداری بردوش بیندازند."

مافیای اکران و فیلم‌سوزی

هفته گذشته هفته اعتراض سینماگران به چگونگی اکران آثارشان بود. در مورد اول عوامل فیلم "یه حبه قند" که توانسته است در اکران با استقبال به نسبت خوب تماشاگران روبرو شود، در اعتراض به نحوه اکران فیلمشان و کاهش سانس‌های نمایش آن در سینما فرهنگ، از ادامه اکران این فیلم در این سینما انصراف دادند. روابط عمومی این فیلم در این زمینه اعلام کرد که "نظر به واکنش‌های منفی معاونت سینمایی به فیلم «یه حبه قند» چه در جشنواره و چه در حمایت‌های مالی در اکران، بدین‌وسیله اعلام می‌دارد با توجه به کاهش دوباره سانس‌های فیلم در سینما فرهنگ، پخش آن از روز چهارشنبه در سینما فرهنگ پایان می‌پذیرد."

مافیای اکران در ایران و محدودیت سینماهای نمایش‌دهنده منجر به شکست برخی آثار سینمایی در اکران می‌شود.

در دو هفته گذشته و بعد از آغاز نمایش عمومی این فیلم، همواره پخش‌کنندگان آن با مسئولان این سینما و نحوه نمایش فیلمشان مشکل داشتند و چندین‌ بار آن را اعلام کردند، اما با توجه به بی‌نتیجه ماندن این اعتراض‌ها، سرانجام تصمیم به خاتمه دادن نمایش فیلم در سینما فرهنگ گرفتند. در پی این اتفاق، قائم مقام بنیاد سینمایی فارابی وارد بازی شد و "جهت تنویر افکار عمومی" توضیحاتی را در رسانه‌ها منتشر کرد. در این توضیحات گفته شده است که "بر اساس اشتباه صورت گرفته در شورای صنفی اکران، به صورت همزمان دو پروانه نمایش برای اکران در سینما فرهنگ ۲ صادر شده است" که بر این اساس سه سانس روزانه این سینما می‌بایست در اختیار فیلم "سعادت‌آباد" قرار بگیرد. قائم‌مقام بنیاد سینمایی فارابی در نهایت می‌افزاید "برخلاف ادعای دوستان، نه تنها سانس‌های فیلم «یه حبه قند» به هیچ‌عنوان کم نشده است، حتی سانس‌های ویژه و فوق‌العاده برای آن نیز در نظر گرفته شده است." جالب اینجاست که بلیط‌های این فیلم در این سینما پیش‌فروش شده‌اند و سازندگان و پخش‌کنندگان فیلم از تماشاگرانشان خواسته‌اند تا برای تماشای فیلم به سینما جوان، که در نزدیکی سینما فرهنگ قرار دارد مراجعه کنند.

اما دیگر فیلمی که در اکران خود دچار مشکل شد و عوامل آن دست به اعتراض زدند، "مرگ کسب و کار من است" ساخته امیرحسین ثقفی است. سازندگان این فیلم به منظور اعتراض به روند اکرانی که آن‌ها آن را "فیلم‌سوزی" نام نهاده‌اند، روز پنج‌شنبه در برابر سینما آزادی حاضر شده و با پخش تراکت و دعوت تماشاگران به تماشای فیلم اعتراض خود را به نمایش گذاشتند. به گفته علی‌ اکبر ثقفی، تهیه‌کننده این فیلم، در حال حاضر مدیریت عمده سینماهای تهران در دست تعدادی از تهیه‌کنندگان است و این تهیه‌کنندگان سینمادار با ایجادی مافیایی در اکران، تنها به نمایش دادن فیلم‌های ساخته خود و یا دیگر تهیه‌کنندگان نزدیک به خود اقدام می‌کنند.

پروژه هفت میلیارد تومانی سینمای ایران

حسن بشکوفه تهیه‌کننده فیلم "راه آبی ابریشم" هزینه تولید این فیلم را اعلام کرد. به گفته این تهیه‌کننده این فیلم که از تولیدات فاخر سینمای ایران محسوب می‌شود با هزینه‌ای حدود شش میلیون دلار یعنی چیزی حدود هفت میلیارد تومان و در طول سه سال ساخته شده است. حال باید دید حاصل این هزینه‌ها که در بخش دولتی و توسط بنیاد سینمایی فارابی پرداخت شده است در نهایت چیست و این هزینه‌های گزاف، چه سودی برای سینمای ایران خواهند داشت؟

تا اینجای کار که فیلم نتوانسته آنچنان که باید در گیشه موفق ظاهر شود و تماشاگران را جذب کند و بعد از ۱۰ روز نمایش، تنها حدود ۶۵ میلیون تومان فروش داشته است. البته بسیاری از دست‌اندرکاران سینمای ایران دلیل این اتفاق را اهمال پخش‌کنندگان فیلم در انجام تبلیغات مناسب برای فیلم می‌دانند.

راه آبی ابریشم: هفت میلیارد تومان هزینه ساخت، ۶۵ میلیون تومان فروش در ۱۰ روز نمایش عمومی!

برای مثال علیرضا رئیسیان از کارگردانان سینمای ایران در ارتباط با کمبود تبلیغات برای این فیلم گفت: "وقتی ما فیلمی با هفت میلیارد تومان هزینه می سازیم بهتر است ۷۰۰ میلیون تومان هم صرف تبلیغات این فیلم کنیم تا مردم بدانند که چه فیلمی ساخته شده است (...)متأسفانه من تبلیغات مناسبی برای این فیلم ندیدم و به نظر من برای این همه هزینه، بهای کمی پرداخت شده است. مسلماً تبلیغات کم بر فروش این فیلم تأثیر بدی می گذارد. ما با تبلیغات مناسب می‌توانستیم مخاطب گریزپا را به سینما بکشانیم و به دیدن این فیلم فاخر دعوت کنیم."

جمال شورجه، دیگر کارگردان سینمای ایران و از مشاوران معاونت سینمایی نیز در گفته‌هایی مشابه، ضعف تبلیغات را عمده‌ترین دلیل شکست این فیلم در گیشه ارزیابی کرده است. این کارگردان سینما در این زمینه می‌گوید: "برای فیلمی با این سابقه تاریخی مسلماً باید تبلیغات بیشتری می شد. صداو سیما و دیگر ارگان‌های ما باید دست در دست یکدیگر سعی کنند عموم مردم را به دیدن این فیلم تشویق کنند و تبلیغات لازم را در این راه پوشش دهند. کمترین کاری که می توان کرد خرید بلیط‌های نیم‌بها توسط سازمان‌هاست تا بتوان به رشد فرهنگ این مملکت کمک کرد. دولت باید حمایت لازم را از این فیلم انجام دهد. متأسفانه این فیلم در فقر تبلیغاتی اکران شد و اهمال در این زمینه مشهود است."

به هرحال، تا کنون هیچکدام از تولیدات فاخر سینمای ایران که همه با بودجه‌های میلیاردی ساخته شده‌اند نتوانسته‌اند در گیشه آنچنان پرقدرت ظاهر شوند و جدا از بازگشت سرمایه، حتی بتوانند نام خود را در فهرست فیلم‌های پرفروش سال وارد کنند. ظاهراً تا وقتی پول از بیت‌المال است و بیلان کاری مسئولان پر و پیمان می‌شود، کسی به فکر بازگشت سرمایه و دیده شدن فیلم نخواهد بود!

خبرهای کوتاه

هفته گذشته خبر خوب در سینمای ایران کم نبود.

در اولین خبر، روز چهارشنبه اعلام شد که مرضیه وفامهر، بازیگر سینما بالاخره بعد از حدود چهار ماه بازداشت، بدون گذاشتن وثیقه آزاد شد. او در مصاحبه‌ای با روزآنلاین گفته است که حکم شلاق توسط دادگاه به جریمه نقدی برابر با یک میلیون و دویست ‌هزار تومان تبدیل شد و علاوه بر آن، این بازیگر به سه ماه و یک روز زندان نیز محکوم شد و در نهایت در دادگاه تجدید نظر حکم اولیه نقض گردید.

اما خبر دیگر برنده شدن فیلم "جدایی نادر از سیمین" در جشنواره فیلم ابوظبی است. این فیلم توانست در بخش مسابقه اصلی این جشنواره، جایزه ویژه هیأت داوران را به دست آورد.

اصغر فرهادی جایزه ویژه هیأت داوران جشنواره فیلم ابوظبی را از آن خود کرد.

اینگونه که پیداست فراز و نشیب‌های اکران فیلم "خیابان‌های آرام" پایان ندارد. بعد از ماجراهایی که هفته گذشته به برخی از آن‌ها اشاره کردیم، این هفته سید محمود رضوی تهیه‌کننده فیلم خبر داد که با پیشنهاد سازندگان فیلم، زمان اکران آن بار دیگر تغییر کرده است و حال قرار است تا در اولین فرصت بعد از ماه‌های عزاداری محرم و صفر به نمایش عمومی درآید. حال این اولین فرصت چند روز بعد از پایان روزهای عزاداری است، معلوم نیست!

و بالاخره، بنا به خبر وب‌سایت کافه‌سینما، فیلم "من مادر هستم" ساخته فریدون جیرانی با انجام مذاکراتی در سکوت و به ظاهر اعمال اصلاحاتی موفق به دریافت پروانه نمایش شده است. هنوز در ارتباط با اینکه آیا فیلم در جشنواره فیلم فجر امسال به نمایش درخواهد آمد و یا سازندگانش تنها به نمایش عمومی آن اکتفا می‌کنند، خبری منتشر نشده است.

خبرهای تولید

ابراهیم حاتمی‌کیا هم بازیگر شد. او که پیشتر تک‌وتوک در فیلم‌های خود حضوری کوتاه می‌یافت، قرار است تا در فیلم "زندگی خصوصی آقا و خانم میم" به کارگردانی روح الله حجازی جلوی دوربین برود. او در این فیلم با حمید فرخ‌نژاد، مهتاب کرامتی و امید روحانی هم‌بازی خواهد بود. فیلمبرداری فیلم در تهران آغاز شده است.

محمدرضا فروتن، شقایق فراهانی، امید روحانی و ماه‌چهره خلیلی در فیلم "فصل انار" به کارگردانی محسن شرفی‌نیا هم‌بازی می‌شوند. فیلمبرداری این فیلم به تهیه‌کنندگی علی سرتیپی از چهارم مهرماه در یزد آغاز شده است. در خلاصه داستان فیلم آمده است "رضا معلولی است که قصد ازدواج با دخترخاله معلول خود را دارد، ولی به علت مخالفت پدرش که به تازگی از دنیا رفته نمی‌تواند رضایت مادربزرگش که تنها ولی اوست را جلب نماید.در این میان او با دختر سالمی آشنا می‌شود و ..."

مهتاب کرامتی در صحنه‌ای از فیلم "زندگی خصوصی آقا و خانم میم"

بالاخره بعد از سه ماه پیش‌تولید، فیلمبرداری فیلم "خودزنی" به کارگردانی احمد کاوری در سینمایی متروکه در حوالی میدان بروجردی آغاز شد. بخش عمده داستان این فیلم در محله‌های جنوب تهران فیلمبرداری می‌شود و بازیگرانی چون امین حیایی، لعیا زنگنه، محمدرضا شریفی‌نیا و نیما شاهرخ‌شاهی در آن بازی می‌کنند. این فیلم به تهیه‌کنندگی اردشیر ایران‌نژاد تولید می‌شود و گروه تلاش دارند تا آن را برای نمایش در جشنواره فیلم فجر امسال آماده سازند.

امین تارخ از بازی در فیلم "پیامبر اکرم" ساخته مجید مجیدی انصراف داد. او که قرار بود در این فیلم نقش عبدالمطلب را بازی کند و حتی تمرینات اولیه را به همراه دیگر بازیگران آغاز کرده بود، ناگهان خبر انصرافش از این پروژه بدون روشن شدن دلایل آن اعلام شد. گفته شده قرار است علیرضا شجاع‌نوری جایگزین او در این فیلم گردد.

چند روز پیش، اول در خبرها آمده بود که قرار است تا نیکی کریمی نقش اصلی فیلم "یکی می‌خواد باهات حرف بزنه" به کارگردانی منوچهر هادی را بازی کند. بعد نیکی کریمی اعلام کرد که به دلایل شخصی و با توافق گروه سازنده از این پروژه کناره‌گیری کرده است. در آخرین خبر اعلام شده که حال آنا نعمتی قرار است نقش اصلی این فیلم را بازی کند. اگر تا زمان شروع فیلمبرداری باز تغییری در بازیگر نقش اول این فیلم رخ داد، در همین‌جا اعلام خواهیم کرد!

و بالاخره اینکه با افزوده شدن طناز طباطبایی و اردشیر رستمی به جمع بازیگران فیلم "نارنجی‌پوش"، فیلمبرداری فاز داستانی فیلم به کارگردانی داریوش مهرجویی در تهران آغاز شد.

خبرهای اکران

از چهارشنبه گذشته دو فیلم جدید نمایش عمومی خود را آغاز کردند. "پرتقال خونی" به کارگردانی سیروس الوند در گروه سینمایی قدس جایگزین فیلم سینمایی "شیش و بش" شد و "خانواده دکتر ارنست" به کارگردانی محسن دامادی نیز در گروه سینمایی آزاد به نمایش درآمد.

در فیلم "پرتقال خونی" بازیگرانی چون فریبرز عرب‌نیا، زیبا بروفه، ویشکا آسایش، حامد بهداد و نیوشا ضیغمی بازی می‌کنند و در خلاصه داستان آن امده است که "فیلم داستان مهندس ميانسالی به نام والا است كه در آستانه جدايی از همسرش قرار دارد و همین هنگام، دختر جوانی به نام ترمه براي طراحی دكور دفتر كارش می‌آيد وبه مرور اين آشنايی به رابطه‌ای عاطفی می انجامد. تا اينكه شخصی به نام سياوش قدم در زندگی ترمه می گذارد و ... ."

فریبرز عرب‌نیا و نیوشا ضیغمی در صحنه‌ای از فیلم "پرتقال خونی"

در فیلم "خانواده دکتر ارنست" نیز بازیگرانی چون امین زندگانی، لاله اسکندری و جمشید مشایخی بازی کرده‌اند. در خلاصه داستان فیلم آمده که "ماریا از پدری ایرانی و مادر انگلیسی است و در جست‌وجوی معماری ایرانی و بررسی تطبیقی معماری اصفهان و عکس‌های ارنست هوسلر به ایران می‌آید."اما در جدول اکران "سعادت‌آباد" ساخته مازیار میری با فروش حدود ۴۳۰ میلیونی خود صدرنشین است.

"یه حبه قند" ساخته رضا میرکریمی توانسته به فروش ۳۰۰ میلیون تومان نزدیک شود. "راه آبی ابریشم"، "تپلی" و "مرگ کسب و کار من است" که همزمان اکران خود را آغاز کردند نیز به ترتیب ۶۵، ۲۶ و ۱۵ میلیون تومان فروش‌داشته‌اند. فیلمهای «پرتقال خونی» و «خانواده دکتر ارنست» نیز در نخستین آخر هفته خود توانستند تا به ترتیب حدود ۳۵ و ۳ میلیون تومان در تهران فروش داشته باشند.

حاشیه هفته: سریال ماجراهای سلحشور!

اما در جاشیه این هفته بخوانید قسمت دیگری از سریال ماجراهای حاج‌ فرج‌الله سلحشور را.

این قسمت: حاجی دکتر می‌شود!

اولین خبر اینکه به ظاهر در جهت تقدیر و تشکر از زحمات بی‌دریغ جناب سلحشور در عرصه هنر و ارتقای فرهنگ و ادبیات اسلامی، یعنی همان که نمونه‌اش را در هفته‌های گذشته دیدیم، وزارت ارشاد اسلامی تصمیم گرفته ایشان را به دریافت مدرک معادل دکترا مفتخر نماید! البته جناب سلحشور آنقدر شکسته‌نفسی دارند که فرموده‌اند: "من به همه گفته‌ام که اگر کسی مرا غیر از حاجی صدا کند، با قندان به سرش می‌زنم!" اینگونه که پیداست، پرتاب قندان در میان برادران اصولگرا بسیار رایج است، فقط در موارد مشابه دوستان ایشان در قوه قضائیه بعد از پرتاب قندان اقدام به گاز گرفتن هم نموده بودند. به هرحال، از جماعتی که برای شوخی قندان به سروکله یکدیگر پرتاب می‌کنند، باید ترسید.

اما با گذشت چندین هفته از ماجرای اظهارات توهین‌آمیز جناب سلحشور، همچنان برخی نسبت به آن‌ها واکنش نشان می دهند. جالب‌ترین واکنش‌ها نیز از سوی کسانی ابراز می‌شود که به نوعی از هم‌پیاله‌های ایشان هستند و گویا سعی می‌کنند در این مورد، حساب خود را از سلحشور جدا کنند تا مبادا به یک چوب رانده شوند. بعد از معاونت سینمایی وزارت ارشاد که در رد سخنان سلحشور گفت : " نباید نظراتی مطرح شود که مردم و مسئولان را نسبت به سینمای ایران و وجوه مختلف آن بی‌دلیل بدگمان سازد." جمال شورجه، یار غار جناب حاج دکتر سلحشور نیز در برائت جستن از سخنان دوستش گفت: "بازیگران سینمایی کشور ما هر کدام به لحاظ توانایی در بازیگری حد و اندازه خاصی دارند و به لحاظ اخلاقی، هم من معلم اخلاق این بازیگران نیستم که بخواهم در مورد رفتار و اخلاق آن‌ها اظهار نظر کنم."

مسعود ده‌نمکی در نامه‌اش به فرج‌الله سلحشور از کسانی سخن می‌گوید که تا دیروز با تیغ موکت‌بری به خیابان‌ها می‌رفتند و به سینما‌ها حمله می‌بردند!

اما جالب‌ترین مورد، واکنش اخیر مسعود ‌ده‌نمکی به گفته‌های سلحشور است. البته واکنش ده‌نمکی در اصل به بخش دیگری از گفته‌های سلحشور مربوط می‌شود. در بخش‌هایی از آن مصاحبه، سلحشور انتقاداتی را نسبت به فیلم "اخراجی‌ها" مطرح کرده بود که طبق معمول، این خرده گرفتن از فیلم "اخراجی‌ها" مسعود ده‌نمکی را برآشفت و وادار ساخت تا دست به قلم ببرد و با انتشار نامه‌ای از سلحشور بپرسد: "راستی می‌شود برای تنویر افکار عمومی بفرمائید به جز حضور در شهرک سینمایی دفاع مقدس چقدر در خط مقدم تشریف داشتید که اینچنین به خود حق می‌دهید دیده‌های عینی دیگران در جنگ را نفی کنید و فقط شنیده‌های خود را حق بدانید."

او در نامه‌ بلندبالایش با کنایه، سلحشور را به حاجی گرینف فیلم "اخراجی‌ها" تشبیه می‌کند و با اشاره به شعر خیام از او می‌پرسد که "آیا تو چنانکه می‌نمایی هستی؟" او در نهایت اعلام می‌کند:" اظهارات و تکذیب‌های اخیرتان مرا بر آن داشت که چند خطی برایتان بنویسم تا مبادا این توهم در جامعه ایجاد شود که شما سخنگوی همه نیروهای هنری جبهه انقلاب هستید و ادبیات و مواضع شما مورد تأیید همه نظام و انقلاب است. شما در نهایت فقط و فقط فرج‌الله سلحشور هستید و همه مواضع شما مواضع همه اهالی سینمای دفاع مقدس و یا همه اهالی سینمای دینی و انقلابی نیست."

لازم به توضیح است، از آنجا که نقل قول‌ها تمام و کمال از روی نامه اصلی کپی شده‌اند، لذا در نشانه‌گذاری نیز تغییری داده نشده است و هرگونه کمبود و عدم رعایت قواعد نشانه‌گذاری در نقل قول‌ها مربوط به متن اصلی است.

البته خود نامه ده‌نمکی هم بسیار جالب است. برای نمونه به این قسمت از آن توجه کنید که می‌نویسد: " از روزی که با شعار مرگ بر آمریکا چند نفر از همین تربیت‌شدگان به سینما آزادی ریختند و مرحوم علی حاتمی را نواختند چند سال می‌گذرد؟حالا آن‌ها کجا هستند؟ دو سه نفر از آنها در همین سینما ریششان را تیغ زدند و دارند کار می‌کنند و پز روشنفکری می‌گیرند و یکی دو تایشان هنوز با ریششان نظام را تیغ می‌زنند و بودجه‌های چند میلیاردی می‌گیرند. مگر بعضی از آن‌ها هم که تا دیروز در خیابان تیغ موکت‌بری دست می‌گرفتند کارشان به سخنگویی و مجری‌‌گری در بی بی سی نکشید تا محمل (کذا؛مهمل) ببافند؟ حالا چه توقعی از جوان‌های امروزی سینما دارید که از برخی مدعیان دینداری ما در سینما چیزی جز تظاهر ندیده‌اند؟ برخی کسانی که با صلوات کات می‌دهند اما....لا اله الا الله... ."

این یکی واقعاً لا اله الا الله گفتن دارد، کسی ده‌نمکی را نشناسد، باور نمی‌کند این سطور را کسی نوشته که خودش تا دیروز باطوم به دست در کوی دانشگاه به ارشاد دانشجویان مشغول بوده است و در اعتراض به نمایش فیلم "آدم‌برفی" به همراه دوستان موتورسوارش به سینماها حمله می‌کردند! به هرحال اوضاع حسابی شیر تو شیر است و از قرار این‌روزها آب در ایران حسابی سربالا می‌رود!

به احتمال زیاد در هفته‌های آینده می‌توانید قسمت‌های دیگری از "سریال حاج دکتر سلحشور" را در همین ستون بخوانید!

در همین زمینه:

::مرضیه وفامهر آزاد شد، بخش خبر، رادیو زمانه::

::گزارش هفتگی از سینمای ایران، مجتبا یوسفی پور::

::مقالات سینمایی مجتبا یوسفی پور در رادیو زمانه::

::برنامه سینمایی "اکران" مجتبا یوسفی پور::

از حمله حاتمی‌کیا به فرهادی تا کاروان حج هنرمندان

Wed, 26 Oct 2011 03:26:10 +0000

گزارش هفتگی از سینمای ایران

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - هفته‌ای که گذشت همچنان پس‌لرزه‌های سخنان فرج‌الله سلحشور و پاسخگویی اهالی سینما در رسانه‌ها تیتر خبرها بود و سرانجام سلحشور را به پس گرفتن حرف‌هایش واداشت. در سینماها فیلم‌های تازه به روی پرده آمدند و خوشبختانه همچنان استقبال تماشاگران از فیلم‌ها خوب است، اما در بین اهالی سینما، برخی از فیلم‌های به نمایش گذاشته شده کمی جنجال‌آفرین بود. در گزارش این هفته نگاهی داریم به جنجال حاصل از انتشار ستایش‌نامه ابراهیم‌حاتمی‌کیا از فیلم "یه حبه قند"، ماجرای محدودیت تبلیغ برای یک فیلم ایرانی، معرفی دو کتاب خاطره از بازیگران سینما به همراه خبرهای تولید و اکران و البته حاشیه‌های خوانندگی بازیگران زن سینمای ایران و جنجال آن‌هایی که ماندن در تهران را به رفتن به مکه ترجیح دادند!

"جدایی نادر از سیمین" به خاطر "یه حبه قند" بود!

فیلم "یه حبه قند" به نمایش عمومی درآمد و با اقبال نسبی تماشاگران روبرو شد. در رسانه‌ها، برخی از منتقدان و سینماگران در ستایش فیلم سخنانی گفتند و نقدهایی نوشتند. از آن میان، ستایش‌نامه ابراهیم حاتمی‌کیا، فیلمساز شناخته‌شده که درباره این فیلم در رسانه‌ها انتشار یافت،از برخی لحاظ جنجال‌آفرین شد. در این ستایش‌نامه که به قول حسین معززی‌نیا متنی است "به‌منظور سرزنش اصغر فرهادی که تحسین «یه حبه قند» و رضا میرکریمی را هم در خود دارد" حاتمی‌کیا در تعریف از ساخته رضا میرکریمی نوشته است: "کام‌ات شیرین. اگر این حَبّه قندت نبود، یادمان می‌رفت کجایی هستیم و با کامِ تلخ در صفِ سفارتِ خرس‌نشان ایستاده بودیم تا از سرزمین همیشه آفتاب‌مان به جبرِ همکار تلخ‌مزاج، همه مهر دروغ بر پیشانی، متقاضی پناه به سرزمین همیشه ابری بگیریم." و ناگفته پیداست که کنایه‌های حاتمی‌کیا فیلم "جدایی نادر از سیمین" و کارگردانش "اصغرفرهادی" را نشانه رفته است. البته این نخستین‌بار نیست که حاتمی‌کیا در مخالفت با این فیلم سخن می‌گوید. او پیش‌تر نیز در گفت‌وگوهای تلویزیونی و یا مصاحبه‌هایش با مطبوعات نیز نیش و کنایه‌هایی را نثار اصغر فرهادی و ساخته‌اش کرده بود، اما این‌بار این نیش‌ و کنایه‌ها کاملاً بی‌ربط هستند و گویا او تنها ستایش از فیلم "یه حبه قند" را بهانه قرار داده تا عقده‌ دل بگشاید.

البته این نامه بی‌پاسخ نماند و از اهالی سینما و مطبوعات برخی به آن واکنش نشان دادند. یکی از کسانی که در پاسخ به این نوشته مطلبی منتشر کرد، حسین معززی‌نیا منتقد سینما بود. او در پاسخ به حاتمی‌کیا نوشت: "تأسف‌‌بار و حزن‌انگیز است که کسی را توبیخ کنیم که چرا نشان می‌دهی مردم دروغ می‌گویند و در همان لحظه خودمان دروغ بگوییم. تأسف‌بار است که وقتی فیلم‌مان مجوز نمایش نمی‌گیرد چند هفته پیاپی از وضعیت «سرزمین‌ همیشه آفتاب‌مان» شکایت کنیم و بگوییم آسمان ابری است، اما موقع حمله به اصغر فرهادی که می‌شود، ناگهان ابرها را بزنیم کنار و آفتاب را ببینیم."

فرهادی: ایشان با شعورتر از آن هستند که این حرف‌ها را از سر اعتقاد و صداقت گفته باشند

غلامرضا خنده‌زمین نیز در وب‌سایت "سینمانگار" در مطلبی خطاب به حاتمی‌کیا نوشت: "ابراهیم عزیز، چند ماهی است صحبت این است که پول درشتی را که در مخیله من و شما نمی‌گنجد، یک عده مسئول همین سرزمین همیشه آفتاب برداشتند و با هم دورهمی متقاضی پناه به سرزمین‌های همیشه ابری‌اند. از شما چه پنهان ما که از صفر و اینها زیاد سر در نمی‌آوریم، ولی از دروغ‌های چندصد پهلو یک چیزایی حالیمان می‌شود. گفتم شاید خبر نداشته باشید آن‌هایی که متقاضی پناه به سرزمین همیشه ابری می‌شوند کسان دیگری هستند نه آن کسی که شما می‌گویید. شاید شما آفتاب زده به چشمتان، اشتباه متوجه می‌شوید!"

از سوی دیگر اصولگرایان از یادداشت حاتمی‌کیا استقبال کردند. خبرگزاری فارس در مطلبی با تمجید از این یادداشت خطاب به کسانی که در جواب به حاتمی‌کیا دست به قلم بردند نوشت:" می‌دانستیم که همه ادعاهای «نسبیت اخلاق» و «تعلیق قضاوت» شعارهای بیهوده‌ای بیش نبود که جدا از اساس پارادوکسیکال و مضحک، دیر یا زود باید منقضی، و دهان مملو از لبخند ژوکوند به توهین و ناسزا باز می‌شد‌ (...) گله‌ و شکایتی نیست؛ در دنیایی که همه چیز نسبی تفسیر شود، این امکان وجود دارد که یادداشتی را نخوانده، جواب داد. بدون فهم منظور و مفهوم آن، به جای جواب، به شخصیت نگارنده، حمله و توهین کرد. آشکارا تفسیر «دروغ» کرد و طرف مقابل را «دروغ‌گو» خواند. و در انتها، سر را بالا گرفت و به همه اخم کرد و طلبکار بود. مگر از مخاطب الینه شده در پیام فیلمی همچون «جدایی نادر از سیمین» می‌توان به غیر از این هم توقع داشت؟"

این نخستین‌بار نیست که حاتمی‌کیا به فرهادی حمله می‌کند. این‌دو که پیشتر در هنگام نوشتن فیلمنامه فیلم "ارتفاع پست" ساخته حاتمی‌کیا در مقام فیلمنامه‌نویس با یکدیگر همکاری کرده بودند، بعد از آن به مرور در برابر یکدیگر قرار گرفتند. این حاتمی‌کیا بود که نخست حملاتش را علیه فرهادی آغاز کرد. بعدتر فرهادی در مصاحبه‌ای اعلام کرد که همکاری‌اش در نوشتن فیلمنامه فیلم "ارتفاع پست" صرفاً یک کار سفارشی بوده و خود را مؤلف آن فیلمنامه نمی‌داند و با نگاه فیلمساز در فیلم موافق نیست. او کمی بعدتر در مصاحبه‌ای با "همشهری جوان" در واکنش به گفته‌های حاتمی‌کیا در "برنامه تلویزیونی راز" و انتقاد از فیلم "جدایی نادر از سیمین" و گفت: "ایشان با شعورتر از آن هستند که این حرف‌ها را از سر اعتقاد و صداقت گفته باشند." به هر حال، فرهادی که این‌روزها در آلمان به سر می‌برد، هنوز واکنشی به این سخنان نشان نداده است، و البته گمان هم نمی‌رود فرهادی شخصی باشد که خود را وارد این‌گونه بازی‌ها کند.

کمال تبریزی: "خدایا در این دوران پرافتخار به داد مظلومیت سینمای ایران برس!"

همانطور که در گزارش‌های پیشین اشاره کردیم، فیلم سینمایی "خیابان‌های آرام" ساخته کمال تبریزی سرانجام پس از کش‌و‌قوس‌های فراوان توانست از سد ممیزی وزارت ارشاد گذشته و مجوز نمایش بگیرد. پیشتر اعلام شده بود که قرار است این فیلم پس از فیلم "سعادت‌آباد" در گروه سینمایی آزادی به نمایش درآید. اما هفته گذشته انتشار یادداشتی از سوی کمال‌ تبریزی، کارگردان این فیلم در رسانه‌ها و شبکه‌های مجازی ، از مشکلاتی که "خیابان‌های آرام" همچنان با آن‌ها دست و پنجه نرم می‌کند خبر داد. تبریزی در یادداشتش با اشاره به دشمنی معاونت سینمایی و وزارت ارشاد با فیلمش و تلاش برای مهجور نگاه داشتن فیلم می‌نویسد: "زمان صدور پروانه نمایش را طوری عقب انداختند که نوبت اکران درست مصادف شود با ماه های محرم و صفر! و فقط هم به این امر بسنده نکردند و به تهیه‌کننده و پخش‌کننده اعلام کردند که اختصاصاً برای این فیلم حق هیچگونه تبلیغی، نه در سطح شهر و نه در تلویزیون ندارید!!! و این تصمیم برای اولین بار در طول تاریخ سینمای ایران از طرف مسئولین کشور برای شرایط نمایش یک فیلم سینمایی گرفته شد! در واقع با زبان بی‌زبانی این نکته را اعلام کرده‌اند که ارشاد دوست ندارد مردم این فیلم را ببینند!"

خیابان‌های آرام: با زبان بی زبانی این نکته را اعلام کرده‌اند که ارشاد دوست ندارد مردم این فیلم را ببینند!

این ممنوعیت تبلیغات بدعتی تازه در سینمای ایران است که هیچگونه پپشتوانه قانونی ندارد، به شکلی که حتی فیلمسازان اصولگرا و نزدیکان معاونت سینمایی نیز آن را تأئید نمی‌کنند. جمال شورجه از مشاوران معاونت سینمایی در این زمینه گفت: "اصولاً چنین تصمیمی که فیلمی مجوز نمایش بگیرد، اما مجوز برای تبلیغات نداشته باشد، درست نیست."

امیرحسین علم الهدی نیز با تأکید بر لزوم اجرای درست قانون گفت: "شورای صدور نمایش می‌تواند به یک فیلم پروانه نمایش بدهد یا نه، اما نمی‌تواند پروانه نمایش صادر کند و آن را مشروط کند."
سید ضیاء هاشمی، رئیس اتحادیه تهیه‌کنندگان نیز با بیان اینکه وضعیت فعلی بهتر از اکران نشدن فیلم‌هاست، افزود: "قانون در کشور باید یکسان باشد."

در این میان تنها کسی که از بیان هرگونه اظهار نظری خودداری کرده است، علیرضا سجادپور معاونت نظارت و ارزشیابی وزارت ارشاد است که گفته در ارتباط با این موضوع تنها با تهیه‌کننده فیلم صحبت خواهد کرد.

البته کمال تبریزی در بخش دیگری از یادداشتش، تهیه‌کننده فیلمش را نیز شریک این اتفاق دانسته و می‌نویسد که تهیه‌کننده در سانسور و اصلاح فیلم تندتر از ارشاد عمل کرده است، مبادا کسی از شوخی‌های فیلم رنجیده شود. به قول تبریزی: " فعلاً در ساخت فیلم باید مراقب رنجش خاطر همه بود! رنجش خاطر فیلمساز اهمیتی ندارد!"

البته لازم به یادآوری نیست که سال‌هاست رنجش خاطر فیلمسازان و هنرمندان اهمیتی ندارد، فقط دوستان وقتی یاد آن می‌افتند که آتشش دامن خودشان را نیز می‌گیرد!

خاطرات سینمایی بازیگران

همیشه تماشاگران علاقمند بوده‌اند تا از زندگی خصوصی اهالی سینما و به‌ویژه چهره‌های مشهورش سر دربیاورند. به‌تازگی دو کتاب در ویترین کتابفروشی‌ها قرار گرفته است که تا حدی به این نیاز تماشاگران پاسخ داده است.

خاطرات تقی ظهوری و رضا کیانیان به صورت کتاب منتشر شده است.

اولی "افسانه و افسون" است که توسط کاوه گوهرین نوشته شده و در قالبی داستانی خاطرات دوران فعالیت سینمایی تقی ظهوری، بازیگر سینما در قبل از انقلاب را روایت می‌کند. ظهوری که بیشتر به خاطر بازی در نقش‌های کمدی و بویژه نقش مکمل در کنار فردین در فیلم‌هایی چون "گنج قارون" و "قهرمان قهرمانان" شناخته می‌شود، در سال ۴۹ شمسی و بعد از سفری به مکه از دنیای بازیگری کناره گرفت و تنها به فعالیت در سندیکای هنرمندان پرداخت و سرانجام در اسفند سال ۱۳۷۰ هجری شمسی در تهران دیده از جهان فرو بست. کتاب «افسانه و افسون» در هزار نسخه و به قیمت ۳۵۰۰ تومان توسط نشر آرشام به بازار کتاب عرضه شده است.

اما کتاب دوم دربرگیرنده خاطرات یکی از بازیگران سینمای بعد از انقلاب است. در کتاب "این مردم نازنین، قصه‌های رضا کیانیان با مردم" که به‌تازگی چاپ هفتم آن روانه بازار شده است، همانطور که از نام کتاب پیداست، رضا کیانیان از خاطرات خود و برخوردهایش با مردم در سالهای فعالیت سینمایی و تلویزیونی‌اش صحبت می‌کند. این کتاب توسط نشر مشکی و به قیمت ۵۸۰۰ تومان منتشر شده است.

خبرهای کوتاه

ستاره نامدار سینمای هند، آمیتاب باچان در پیامی روز جهانی کودک را به کودکان ایرانی تبریک گفت. سفیر حسن نیت یونیسف در پیامی که توسط مهتاب کرامتی، نماینده یونیسف در ایران منتشر شد، نوشت:

"سلام و درود به همه شما کودکان و نوجوانان ایران.
من به عنوان سفیر حسن نیت یونیسف در جهان، مایلم روز کودک یعنی روز خودتان را به شما تبریک بگویم.
با بهترین آرزوها و تقدیم احترام صمیمانه
آمیتاب باچان"

علی سرخانی، بازیگر سینما به علت سقوط از پله‌های منزلش به کما رفت و بعد از چند روز فوت کرد. در خبر آمده بود که این بازیگر سینما بعد از چند ساعت بیهوشی توسط همسایگانش به بخش آی‌سی‌یو بیمارستان لقمان منتقل شد، اما به علت پر بودن این بخش، لازم بود که او را به بیمارستان دیگری منتقل کنند که مشکلات مالی مانع از انجام این انتقال شد و این تأخیرها سرانجام به از کارافتادن کلیه و در نهایت مرگ این بازیگر انجامید. در دوره‌ای که خبر از دستمزد میلیاردی برخی نابازیگران است، شنیدن خبر عدم بستری شدن یک بازیگر در بیمارستان به علت مشکلات مالی، جای تأمل دارد!

آمیتاب باچان روز جهانی کودک را به کودکان ایرانی تبریک گفت.

در آخرین نشست شورای عالی تهیه‌کنندگان که با حضور نمایندگان کانون تهیه‌کنندگان، انجمن تهیه‌کنندگان مستقل و مجمع فیلمسازان تشکیل شد، این شورا از تهیه‌کنندگان سینمای ایران خواست تا از هرگونه همکاری با شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان خودداری کنند. این درخواست از آنجا مطرح شد که در پی جنجال‌های ایجاد شده در جهت فروش فیلم به شبکه‌های ماهواره‌ای، شورای‌ عالی تهیه‌کنندگان با ارسال نامه‌ای از سازمان صدا و سیما در ارتباط با این موضوع پرسش کرده و صدا و سیما نیز پاسخ داده:"هرگونه همکاری با شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان مخالف قانون است و در کشور با متخلف برخورد خواهد شد. ضمناً تیزر آنان از شبکه‌های سیما پخش نخواهد شد."

خبرهای تولید

بعد از منتفی شدن سفر آنجلینا جولی به ایران و تمام آن حاشیه‌هایش، سرانجام اعلام شد که قرار است لیلا حاتمی جایگزین او در فیلم "لطفاً بدون گناه" به کارگردانی علیرضا رئیسیان شود. فیلم در مرحله انتخاب بازیگر قرار دارد و هنوز نام دیگر عوامل آن اعلام نشده‌ است.

حمید فرخ‌نژاد به تازگی بازی در فیلم "دوباره با هم" به کارگردانی روزبه حیدی را به پایان رسانده است. فیلمبرداری این فیلم قرار است تا این هفته در جزیره قشم به پایان برسد و گروه به تهران بازگردند. از دیگر بازیگرانی که در این فیلم جلوی دوربین می‌روند می‌توان به الناز شاکردوست، سحر قریشی، نیما شاهرخ‌شاهی و اکبر عبدی اشاره کرد.

"رضا هرگز نمی خوابد" به مرحله صداگذاری و سخت موسیقی وارد شد.

با پایان تدوین فیلم "رضا هرگز نمی‌خوابد" ساخته رضا عطاران، این فیلم به مرحله صداگذاری و ساخت موسیقی وارد شد. رضا عطاران این فیلم را به همراه محمد توکلی تدوین کرده است و ساخت موسیقی آن توسط حمید صدری و صداگذاری آن توسط حسین ابوالصدق انجام خواهد شد.

لیلا حاتمی هم به جمع نارنجی‌پوشان اضافه شد. به تازگی این بازیگر قراردادی امضاء کرده است تا در فیلم "نارنجی‌پوش" به کارگردانی داریوش مهرجویی بازی کند. در خبری دیگر به نقل از سایت "سینمای ما"، ساره بیات که پیشتر خبر بازی او در این فیلم منتشر شده بود، به علت همزمانی تولید این فیلم با پروژه میلیاردی "پیامبر اکرم" از بازی در فیلم مهرجویی کناره‌گیری کرده و ترجیح داده است تا در فیلم مجید مجیدی بازی کند. شاید افزوده شدن لیلا حاتمی به این پروژه دلیلش همین کناره‌گیری ساره بیات باشد. فیلمبرداری فاز مستند تازه‌ترین ساخته داریوش مهرجویی از ۱۵مهرماه در تهران آغاز شده است.

خبرهای اکران

فیلم سینمایی "پیتزا مخلوط" ساخته حسین قاسمی‌جامی قرار است از دهم آبان‌ماه به نمایش عمومی درآید. به گفته کارگردان این فیلم، با انجام برنامه‌ریزی‌هایی قرار است فیلم همزمان به مدت یک هفته با حضور کارگردان و برخی از عوامل (به شکل محدود) در کشور آلمان نیز به نمایش درآید. در این فیلم کمدی بازیگرانی چون مجید صالحی، لیلا اوتادی، سعید آقاخانی و علی صادقی بازی کرده‌اند.

از روز سه‌شنبه سه فیلم "زنان ونوسی، مردان مریخی"، "ندارها" و آژانس ازدواج" به نمایش عمومی خود خاتمه داده و جای خود را در سینماهای سرگروه به فیلم‌های "راه آبی ابریشم"، "مرگ کسب و کار من است"، "تپلی" و "سعادت‌آباد" دادند. البته "سعادت‌آباد" از هفته گذشته بدون سینمای سرگروه نمایش خود را آغاز کرده بود و این هفته جایگزین فیلم "ندارها" در سینمای سرگروهش شد.

"پیتزا مخلوط" و اکران همزمان در آلمان و ایران؟

اما در جدول فروش، "زنان ونوسی، مردان مریخی" با فروشی حدود ۸۳۰ میلیون تومان به نمایش عمومی خود پایان داد. "شیش و بش" با فروش کل حدود یک میلیارد و ۱۱۵ میلیون تومان همچنان صدرنشین است. بعد از آن فیلم "سعادت‌آباد" با حدود ۲۶۰ میلیون تومان و "یه حبه قند" با فروش کل حدود ۱۵۵ میلیون تومان قرار دارند. سه فیلم تازه اکران‌شده نیز در نخستین آخر هفته اکران خود توانستند به ترتیب "راه آبی ابریشم" با حدود ۲۰ میلیون تومان، "تپلی" با فروشی حدود ۸ میلیون تومان و بالاخره "مرگ کسب و کار من است" با فروش ۵ میلیون تومان در رده‌های انتهایی جدول قرار گیرند.

حاشیه هفته: بازیگران زن؛ از خوانندگی تا رفتن به حج!

این ‌روزها بیشتر بازیگران سینمای ایران به خوانندگی روی آورده‌اند و هر کدام دست‌کم یک آلبوم منتشر کرده‌اند: از بهرام رادان و محمدرضا فروتن بازیگران سینما گرفته تا محمدرضا هدایتی بازیگر آشنای تلویزیون. اما در تازه‌ترین خبر، یکی از بازیگران زن سینمای ایران هم برای آنکه از قافله ستارگان خواننده عقب نماند، تصمیم گرفته به شکلی نام خود را در فهرست بازیگران خواننده وارد کند و او کسی نیست جز مهناز افشار. البته از آنجایی که خواندن خوانندگان زن به شکل تک‌خوان مقدور نیست، به اجبار ایشان قرار است در آلبوم جدید روزبه نعمت‌اللهی به عنوان همخوان و همچنین دکلمه‌کننده فعالیت کنند. البته این همکاری‌ها چندان هم خالی از فایده نیست: از یک سو این بازیگران در دوران رکود کاری و نداشتن فیلمی روی پرده به این وسیله نام خود را در رسانه‌ها مطرح می‌کنند تا مبادا از یاد بروند و از سوی دیگر به جرگه هنرمندانی که در چندین شاخه فعالیت دارند وارد می‌شوند. در طرف مقابل هم، حضور این نام‌ها می‌تواند به پرفروش شدن برخی از آثار این خوانندگان نیز بینجامد. به هر حال فعلاً که همه خشنودند و راضی.

مهناز افشار هم به جمع بازیگران خواننده پیوست!

اما حاشیه دوم مربوط می‌شود به ماجرای کاروان حج هنرمندان. هر سال برخی از هنرمندان سینمای ایران برگزیده می‌شوند تا به برای حج تمتع در کاروانی ویژه اعزام شوند. سال گذشته حضور برخی ستاره‌های سینمای ایران چون محمدرضا گلزار در این کاروان آن را تیتر خبرها کرد و همچنین اعتراض برخی را برانگیخت. امسال نیز مسئولان سعی کردند با افزودن برخی نام‌های مشهور به این کاروان، بر وجهه تبلیغاتی آن بیفزایند، اما همه‌ چیز مطابق برنامه پیش نرفت و برخی از این بازیگران از پیوستن به این کاروان انصراف دادند. از میان نام‌هایی که بیش از همه انصرافشان از پیوستن به این کاروان جلب نظر می کرد، می توان به الناز شاکردوست، فریبا کوثری، مجید مظفری و سروش صحت اشاره کرد. در این میان شاکردوست به جای خود مادرش را به این سفر فرستاد. انصراف برخی از بازیگران اما طبعاً به مذاق برخی خوش نیامد و طبق معمول خبرگزاری فارس به عنوان یکی از تریبون‌های اصلی جناح راست با یادداشتی از این اتفاق انتقاد کرد و نوشت: "باید برای اعزام اهالی فرهنگ و هنر ضابطه وجود داشته باشد تا در افکار عمومی، سفر حج با روابط و مسائل دیگر معنا نشود. چرا که همه می‌دانند خانه خدا نیازی به سوپراستار ندارد!" در ادامه این یادداشت، به درستی از اقدام برخی از مدیران در انتخاب ستارگان سینما جهت ایجاد هیاهوی تبلیغاتی، انتقاد شده و پیشنهاد شده که از این پس افراد متقاضی این سفر نه توسط مدیران، که توسط خود اصناف سینمایی و بر اساس ضوابط خاص و مثلاً بر اساس قرعه انتخاب شوند. هرچند باید گفت روش پیشنهادی خبرگزاری فارس زمانی کاربرد دارد که هدف سرویس دادن به اهالی فرهنگ و هنر باشد، نه زمانی که مدیران تنها قصد دارند از محبوبیت و شهرت هنرمندان در جهت اهداف تبلیغاتی و پیشرفت کاری خود استفاده کنند!

در همین زمینه:
::مقالات و برنامه‌های رادیویی مجتبا یوسفی‌پور در رادیو زمانه::

سینمای افتخارآفرین یا فاحشه‌خانه سینمای ایران؟

Tue, 18 Oct 2011 08:29:42 +0000

گزارش هفتگی سینمای ایران

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - در هفته‌ای که گذشت، شایعه حضور آنجلینا جولی در ایران و دعوت از او برای بازی‌ در یک فیلم ایرانی رسانه‌های خبری در ایران را تحت‌ تأثیر قرار داد، چنان‌که بسیاری از رسانه‌ها فراموش کردند خبر محکومیت سنگین برخی از سینماگران ایرانی را بازتاب دهند.

البته ممکن است جنجال‌ها بر سر آنجلینا جولی اصلاً به این قصد به وجود آمده باشد که خبر محکومیت سینماگران در داخل ایران بازتاب چندانی نیابد. به هر حال، در گزارش این هفته مروری داریم بر این خبرها به همراه آخرین خبرهای تولید و اکران سینمای ایران، و البته در "حاشیه هفته" به موضوع فاحشه‌خانه‌ای! که برادران ارزشی از آن درآمدهای میلیونی کسب می‌کنند هم اشاره‌ای خواهیم کرد.

گوهر شب‌چراغی به نام سینمای مستقل

امسال در سال ۱۳۹۰ (۲۰۱۱) سینمای مستقل ایران حضور پررنگی در جشنواره فیلم "آسیاپاسیفیک" (Asian Pacific Film Festival) داشته است. این جشنواره که به رقابت تولیدات سینمای دو قاره آسیا و اقیانوسیه اختصاص دارد، هر سال در یک کشور برگزار می‌شود. امسال با اعلام نامزدها، دو فیلم ایرانی "جدایی نادر از سیمین" ساخته اصغر فرهادی و "به امید‌ دیدار" ساخته محمد رسول‌اف با بیشترین تعداد نامزدی در صدر فهرست نامزدها قرار گرفتند.

"جدایی نادر از سیمین" با نامزدی در رشته‌های بهترین فیلم سال، بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر نقش اول مرد (پیمان معادی) و بهترین فیلمنامه و فیلم "به امید دیدار" در رشته‌های بهترین فیلم، بهترین کارگردانی و بهترین بازیگر نقش اول زن (لیلا زارع)، نامزد دریافت جایزه از این جشنواره هستند. فیلم "باد و مه" به کارگردانی محمدعلی طالبی نامزد دریافت جایزه بهترین فیلم کودک و نوجوان این جشنواره شده است.

پوستر فیلم "به امید دیدار" ساخته محمد رسول‌اف، فیلمسازی که به زندان محکوم شده است

این‌روزها رسانه‌های داخل و خارج در حالی خبر افتخارآفرینی‌های سینمای ایران را تیتر اول صفحات هنری خود می کنند که محمد‌رسول‌اف، کارگردان فیلم "به امید دیدار" به تازگی برای ساخت فیلم‌هایش از سوی دادگاه به مجازات حبس محکوم شده است! در این سال‌ها سینمای مستقل ایران چون گوهر شب‌چراغی در دل ظلمات سانسور و توقیف از موانع گذشته و به درخشیدن خود ادامه داده است. پز تبلیغاتی این درخشش‌ها را اما دولتمردان می‌دهند و تاوان و مجازاتش را هنرمندان تحمل می‌کنند.

...و جشنواره همچنان یتیم کودک!

این هفته سخنان احمد میرعلایی، دبیر جشنواره فیلم کودک از مهمترین خبرهای هفته بود. پیشتر اعلام شده بود که بالاخره امسال جشنواره فیلم کودک قرار است در شهر اصفهان برگزار شود و وعده داده شده بود که دست‌کم تا پنج سال آینده این جشنواره در این شهر خواهد ماند. اما این هفته در اظهاراتی عجیب، میرعلایی دبیر این جشنواره گفت: "در صورتی که مسئولان استان اصفهان به تعهدات خود در قبال برگزاری جشنواره در حد ظرفیت استان و در شأن یک جشنواره بین‌المللی به ویژه در بخش اکران عمل نکنند، پنج روز مانده به آغاز مراسم افتتاحیه، این جشنواره را در تهران برگزار می‌کنیم. برگزاری باشکوه جشنواره فیلم کودک تنها با تعلق خاطر مسئولان برگزارکننده آن امکان‌پذیر است و ما هرگاه حس کنیم که استان اصفهان تمام‌قد برای میزبانی این جشنواره آمادگی ندارد، از برگزار شدن جشنواره بین‌المللی فیلم کودک و نوجوان در این استان منصرف می‌شویم."

پروانه‌های جشنواره فیلم کودک همچنان سرگردان و نگران و نامطمئن از مکان برگزاری جشنواره امسال!

به گفته میرعلایی، یکی از این تعهدات اختصاص یک سالن ویژه برای نمایش فیلم‌های کودک با کیفیت بالا و همچنین تجهیز دیگر سالن‌های سینماست که گویا هنوز این تعهدات از جانب شهرداری اصفهان عملی نشده‌اند. میرعلایی یکی از دلایل این اتفاق را تداخل اکران فیلم‌ها اعلام کرده است. او همچنین گفته است که به تازگی در سفری به مشهد، تفاهم‌نامه‌ای با مؤسسه آفرینش‌های آستان قدس رضوی برای اختصاص و تجهیز سالن سینمایی با امکانات سه‌بعدی برای نمایش فیلم‌های کودک در این شهر امضاء کرده است. به هرحال، با اینکه تنها کمتر از یک ماه به برگزاری جشنواره فیلم کودک مانده است، همچنان حاشیه‌های آن ادامه دارد و هیچکس نمی‌داند که بالاخره این جشنواره امسال برگزار می شود یا نه؟ و اگر برگزار می‌شود در کدام شهر؟

آنجلینا: این آنجلینای خبرساز

شاید بتوان شایعه حضور و بازی آنجلینا جولی در فیلمی ایرانی را داغ‌ترین خبر هفته گذشته نامید. خبری که بازتاب‌ بسیاری داشت و سینماگران بسیاری سعی کردند تا به نوعی خود را با آن مرتبط کرده و در هیاهوی ایجاد شده پیرامون این خبر، نام خود و یا فیلم در دست‌ساختشان را بر سر زبان‌ها بیندازند.
بعد از علیرضا رئیسیان که گفته شده بود آنجلینا جولی قرار است تا در فیلم او بازی کند، حال مسعود ده‌نمکی اعلام کرده است که علی سرتیپی نخستین‌بار پیشنهاد بازی آنجلینا جولی در فیلم جدید او یعنی "رسوایی" را داده و اسپانسرهایی هم برای حضور جولی در ایران معرفی کرده بود، اما ده‌نمکی پاسخ داده :"در همان ابتدای امر به آقای سرتیپی عدم تمایل خودم را اعلام کردم تا به اسپانسرها منتقل کند." تصور تیتری مانند "آنجلینا جولی در فیلمی از مسعود ‌ده‌نمکی" خنده‌دار است، چه رسد به اینکه واقعاً چنین اتفاقی بیفتد! به هرحال، ظاهراً دروغ گفتن‌های مصلحتی از این دست این‌روزها مشکلی ندارد.

اما از آن طرف علیرضا سجادپور، معاونت نظارت و ارزشیابی وزارت ارشاد سفر آنجلینا جولی به ایران و بازی‌اش در یک فیلم ایرانی را تکذیب کرد. سجادپور با بیان اینکه معمولاً به خبرهای منتشرشده در رسانه‌ها واکنشی نشان نمی‌دهد، افزود: "این خبر تنها یک موج‌سازی رسانه‌ای بی‌اساس و بدون اعتبار است، زیرا در صورت افتادن چنین اتفاقی باید به صورت رسمی به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ابلاغ شود." به گفته او تاکنون هیچ درخواست و یا نامه رسمی در این زمینه به وزارت ارشاد ارسال نشده است.

آنجلینا جولی، سوپراستاری که شایعه حضورش در ایران سینماگران ارزشی را به جنب‌و‌جوش انداخته است!

و البته همانطور که پیش‌بینی می‌شد، این ماجرا گویا فقط یک حربه تبلیغاتی ساده بود تا نام یک پروژه را بر سر زبان‌ها بیندازد. چرا که علی سرتیپی، تهیه‌کننده‌ای که نخستین‌بار خبر حضور آنجلینا جولی را در ایران داده بود سرانجام اعلام کرد: "بعد از بررسی تمامی شرایط و جوانب موجود، بنده به عنوان مدیر عامل فیلمیران و نیز دست‌اندرکاران فیلم به این نتیجه رسیدیم که در حال حاضر امکان همکاری با آنجلینا جولی وجود ندارد، لذا درخواست اسپانسر پذیرفته نشد و مذاکرات متوقف شد." و البته به قول خود دوستان، ان‌شاءالله که همین‌گونه بوده و کسی هم درین میان البته دروغ نمی‌گوید! وگرنه وقتی هنوز برای حضور بازیگران مرد سینمای آمریکا در ایران شک و شبهه است، چطور می‌شود انتظار داشت ستاره‌ای مانند آنجلینا جولی در فیلمی ایرانی ظاهر شود؟

البته اگر فکر کرده‌اید که جنجال‌های حاصل از شایعه حضور آنجلینا جولی به همین جا خاتمه می‌یابد، اشتباه می‌کنید! حاشیه این هفته را نیز بخوانید تا ببینید این ستاره سکسی سینمای آمریکا، به ایران سفر نکرده چه آتشی سوزانده است!

خبرهای کوتاه

هفته گذشته بعد از حدود سه هفته بازداشت، سه نفر از مستندسازان بازداشت‌شده با قید وثیقه‌های سنگین آزاد شدند. ناصر صفاریان با وثیقه‌ای ۲۰۰ میلیون تومانی به همراه محسن شهرنازدار بعدازظهر روز یکشنبه و هادی آفریده، شامگاه چهارشنبه به قید وثیقه آزاد شدند. هنوز خبری از وضعیت مجتبی میرطهماسب و کتایون شهابی دو مستندسازی که همچنان در بازداشت به سر می‌برند، منتشر نشده است.

اما از خبرهای بد این هفته، محکومیت مرضیه وفامهر، بازیگر سینما به ۹۰ ضربه شلاق و یک سال حبس برای بازی در فیلم "تهران من، حراج" بود. این حکم با اعتراض وکیل این بازیگر روبرو شده و برای رسیدگی مجدد به دادگاه تجدید نظر ارسال گردیده است.

جعفر پناهی به شش سال و محمد رسول‌اف به یک سال حبس تعزیری محکوم شدند

اما در ادامه خبرهای بد، تأئید حکم جعفر پناهی و محمد رسول‌اف دو فیلمساز شناخته‌شده ایرانی در دادگاه تجدید نظر است. به گزارش هرانا، جعفر پناهی به شش سال حبس به همراه ۲۰ سال محرومیت از ساخت و کارگردانی هر نوع فیلم و نوشتن فیلمنامه و هر نوع مصاحبه با رسانه‌های نوشتاری و شنیداری و دیداری داخلی و خارجی و خروج از کشور جز برای سفر حج و یا درمان ضروری با تودیع وثیقه محکوم شد. اما حکم محکومیت رسول‌اف از شش سال به یک‌سال کاهش پیدا کرده است.

خبرهای تولید

به گزارش کافه سینما، از هفته گذشته فیلمبرداری فیلم "چشم تو چشم" اولین ساخته حمید امجد نویسنده و کارگردان تئاتر آغاز شده است. در این فیلم که یک طنز اجتماعی‌ست، رضا کیانیان، رامبد جوان، افشین هاشمی، فرزین محدث و رضا بهبودی نقش‌های اصلی را بازی می‌کنند. باید دید آیا امجد در عرصه کارگردانی سینما نیز می‌تواند چون تئاتر موفق ظاهر شده و با استقبال تماشاگران و منتقدان روبرو شود یا نه؟ او پیشتر بازی در سینما را با ظاهر شدن در برابر دوربین بهرام بیضایی در فیلم "مسافران" آزموده بود.

فرزاد موتمن که به تازگی مجوز ساخت فیلم جدیدش "خوابگردها" را دریافت کرده است، از آغاز فیلمبرداری این فیلم با بازی رضا کیانیان در نیمه آبان‌ماه خبر داد. به گفته او فیلم یک دارم عاشقانه و ساده است و پیش‌تولید آن آغاز شده است.

رضاکیانیان و رامبد جوان: چشم در چشم یکدیگر در فیلمی از حمید امجد

پرویز پرستویی و شهاب حسینی در فیلم "من و زیبا" به کارگردانی فریدون حسن‌پور همبازی می‌شوند. این فیلم توسط جواد نوروزبیگی تهیه خواهد شد و دریا آشوری، حدیث میرامینی و رضا ناجی از دیگر بازیگران آن هستند. فیلمبرداری فیلم قرار است از اواسط پائیز در شمال کشور آغاز شود.

فیلمبرداری فیلم "خرمشهر" ساخته مسعود بخشی در شمال تهران ادامه دارد. بابک حمیدیان، پریوش نظریه، مهران احمدی، بهناز جعفری و آهو خردمند از بازیگرانی هستند که در این فیلم جلوی دوربین خواهند رفت. فیلمبرداری این اولین ساخته سینمایی مسعود بخشی از ۱۰ مهر ۱۳۷۰ (۱ اکتبر ۲۰۱۱) در تهران آغاز شده است و قرار است در شیراز ادامه یابد. بخشی پیش از این مستند بلند "تهران انار ندارد" را ساخته است.

خبرهای اکران

برخلاف برنامه اعلام‌شده، به علت آنکه فیلم "زنان ونوسی، مردان مریخی" هفته گذشته توانست همچنان کف فروش خود را نگاه دارد، اکران فیلم "راه آبی ابریشم" یک هفته به تعویق افتاد. در عوض فیلم "سعادت‌آباد" ساخته مازیار میری که قرار بود در گروه سینمایی آزادی به نمایش درآید به علت تمدید اکران فیلم "ندارها" هفته اول نمایش خود را بدون سینمای سرگروه آغاز کرد و فیلم "شکارچی شنبه" ساخته پرویز شیخ‌طادی نیز در گروه سینمایی آزاد به نمایش درآمد.

با اتمام نمایش عمومی فیلم "آژانس ازدواج"، از چهارشنبه این هفته (فردا) فیلم سینمایی "مرگ کسب و کار من است" ساخته امیرحسین ثقفی در گروه سینمایی عصر جدید به نمایش درخواهد آمد. پژمان بازغی، ماه چهره خلیلی، امیر آقایی و کامران تفتی بازیگران این فیلم هستند.

لیلا حاتمی در صحنه‌ای از فیلم "سعادت آباد"

اما در نخستین آخر هفته، "یه حبه قند" ساخته رضا میرکریمی توانست شروع خوبی داشته باشد و مسئولان سینما آزادی را وادارد که در روز پنج‌شنبه یک سانس نمایش نیمه‌شب به سانس‌های نمایش فیلم اضافه کنند تا بتوانند تماشاگرانی را که برخی بلیط‌های فیلم را از طریق اینترنت رزرو کرده بودند، راضی راهی خانه‌هایشان کنند. این فیلم در دو روز نخست نمایش خود توانست تا حدود ۳۰ میلیون تومان فروش داشته باشد.

فیلم دیگری که این هفته شروع امیدوارکننده‌ای داشت، "سعادت‌آباد" ساخته مازیار میری بود که در دو روز نخست نمایش خود توانست حدود ۵۰ میلیون تومان فروش کند. حال باید دید آیا این دو فیلم می‌توانند همچنان تماشاگران را به سینما کشانده و بعد از "جدایی نادر از سیمین" دومین و یا سومین فیلم‌های پرفروش غیرکمدی امسال گردند؟

و بالاخره در جدول فروش هفتگی، فیلم کمدی "شیش و بش" با گذر از مرز فروش یک میلیارد تومان در تهران صدرنشین جدول فروش است. بعد از آن "زنان ونوسی، مردان مریخی" قرار دارد که در هشتمین هفته اکران خود توانسته به فروش ۸۰۰ میلیون تومانی در تهران دست یابد. "آژانس ازدواج" در سومین هفته نمایش خود از مرز ۴۵ میلیون تومان عبور کرده است.

حاشیه هفته

حاشیه هفته مربوط می‌شود به ادامه ماجرای دعوت از آنجلینا جولی برای بازی در فیلمی ایرانی، همان حضوری که پیشتر گفتیم علیرضا سجادپور معاونت نظارت و ارزشیابی خبر آن را دروغ خوانده است.
بعد از مسعود ده‌نمکی که به هیچ‌وجه حاضر به همکاری با جولی نیست، فرج‌الله سلحشور، فیلمساز قدرتمند بسیجی نیز از همکاری با جولی امتناع کرده است.

فرج‌الله سلحشور: سینمای ایران فاحشه‌خانه است، باید هم برای ادامه فعالیت خود فاحشه بین‌المللی بیاورد

ماجرا از این قرار است که ایشان نیز در این بحث خود را وسط انداخته و طبق معمول آسمان و ریسمان را به هم بافته تا شاید بتواند در این میان از این نمد، کلاه سریال موسی خود را بدوزد. ایشان در ارتباط با حضور آنجلینا جولی در یک فیلم ایرانی فرموده‌اند: "من به هیچوجه یک تار موی بازیگران ایرانی را با صد بازیگر خارجی عوض نمی‌کنم. متأسفانه خودباختگی یکی از ویژگی‌های سینمای ماست و سینمای ما در برابر سینمای خارجی و حتی در برابر یک زن بدنام احساس کوچکی و حقارت می‌کند." البته سلحشور هنوز نگفته که منظورش کدام بازیگران ایرانی است، چرا که حضرت ایشان عموماً در گفت‌وگوهایشان بهترین‌های سینمای ایران را غرب‌زده و ایادی استکبار و همکار صیهونیست‌ها خطاب می‌کنند و ظاهراً تنها افرادی را قبول دارند که در سریال‌های ایشان بازی می‌کنند.

به هرحال این همه داد و هوار جناب سلحشور ربطی به دفاع از بازیگران ایرانی و سینمای ایران ندارد، بلکه تمام این حرف‌ها بهانه است تا ایشان در نهایت به این نکته برسند که: "باید به مسئولان جمهوری اسلامی و صدا و سیما گفت که اسپیلبرگ هم دارد فیلمی برای حضرت موسی می‌سازد و این یهودی که برای صهیونیست‌ها کار می‌کند مأموریت دارد که تأثیر سریالی را که قرار است در ایران ساخته شود کمرنگ کند." و سرانجام خود را به این نتیجه‌ می‌رساند که:"مسئولان جمهوری اسلامی اگر به ما امکانات بدهند از این فیلم جلو می‌افتیم و اگر بودجه و امکانات ندهند ممکن است شکست بخوریم، هرچند اسپیلبرگ از نظر محتوایی نمی‌تواند موفق باشد." به زبان بهتر، ایشان دنبال بودجه میلیاردی سریالشان هستند و بس. اگرنه کدام ابلهی باور می‌کند که آنجلینا جولی بیاید و در فیلمی از ‌ده‌نمکی و یا سلحشور بازی کند؟ در وضعیتی که برخی از بازیگران ایرانی نیز حاضر به همکاری با این حضرات نیستند و نه از نظر تفکری و شخصیتی و نه از نظر توان فیلمسازی اعتباری برای آنها قائل نیستند، این ادعاها و نه گفتن‌ها بیشتر مصداق گنده‌گویی‌ست و یادآور حکایت آن گربه‌ای که دستش به گوشت نمی‌رسید.

نکته دیگر ادعای خنده‌دار جناب سلحشور است. آیا ایشان واقعاً ساخته‌هایشان را دارای چنان ارزشی می‌دانند که فیلمسازی مانند اسپیلبرگ توان و انرژی خود را صرف ساخت اثری کند، تنها برای مقابله با او؟ آخر برادر من، اسپیلبرگ تاکنون یک‌بار هم نام شما را شنیده است و یا وقت و ارزش گذاشته است تا یک فریم از فیلم‌های شما را تماشا کند که بخواهد برای خنثی کردن اثر شما فیلمی بسازد؟ پررویی هم البته همه جا حدی دارد! یکی نیست به او بگوید، در پایگاه بسیج و در جمع برادران حرف نمی‌زنی که هر دروغی خواستی سرهم کنی و مخاطب بی‌خبر از همه جا هم باور کند. ناسلامتی با رسانه‌های جمعی مصاحبه می‌کنید، البته اگر معنای رسانه جمعی را بدانید!

رویا تیموریان: سینمای ایران به دلیل نداشتن سیاست‌گذاری‌های مناسب دچار شرایطی شده است که فردی به خودش اجازه می‌دهد به حرمت سینمای ایران توهین کند.

البته چنان‌که پیداست چناب سلحشور نه معنای رسانه جمعی را می‌داند و نه از ادب بویی برده‌ است. چرا که حضرتشان بنا به عادت که هر یاوه‌ای بخواهند در مصاحبه‌هایشان می‌گویند و خبرگزاری‌های وابسته هم با آب‌وتاب منتشر می‌کنند، این‌بار پا را بسیار فراتر از گلیم خود گذاشته و در ارتباط با حضور جولی در مصاحبه‌ای دیگر با خبرگزاری پانا گفته است: "هنرپیشه‌های زن ایران خودشان یک پا آنجلیانا جولی هستند و سینمای ایران باید هم برای ادامه فعالیت خود فاحشه بین‌المللی بیاورد. سینمای ایران فاحشه‌خانه است، مگر صبح تا شب عکس های هنرمندان چاپ نمی‌شود. وقتی زن‌های ما افتخارشان این است که عکس‌های خود را به صورت نیمه‌عریان در اینترنت بگذارند، یعنی خودشان یک پا آنجلینا جولی هستند."

البته این‌بار این گفته‌ها بدون واکنش نماندند. برخی از هنرمندان و بازیگران در گفت‌وگو با رسانه‌ها از گفته‌های سلحشور انتقاد کردند. برای مثال رؤیا تیموریان، بازیگر سینما در انتقاد به گفته‌های اخیر او گفت:"سینمای ایران به دلیل نداشتن سیاست‌گذاری‌های مناسب دچار شرایطی شده است که فردی به خودش اجازه می‌دهد به حرمت سینمای ایران توهین کند." این اتقادها به حدی بالا گرفت که در نهایت سلحشور مجبور به تکذیب گفته‌های خود شد و در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس با بیان اینکه گفته‌هایش بد منعکس شده‌اند اعلام کرد که :"ممکن است در بازیگران زن ایران، افراد نابابی هم وجود داشته باشد ولی بسیاری از آن‌ها انسان‌های سالم و درستی هستند که به نظرم این اقدام اهانت به خود بازیگران سینمای ایران است."

از سوی دیگر داوود رشیدی، رئیس انجمن بازیگران خانه سینما اعلام کرد که "اظهارات اخیر فرج‌الله سلحشور و بی‌احترامی وی به بازیگران زن سینمای ایران، در جلسه آینده انجمن بازیگران خانه سینما مورد بررسی قرار خواهد گرفت." به هرحال امیدواریم این‌بار سینماگران به سادگی از کنار توهین‌های سلحشور نگذرند و از ترس حامیان پشت پرده او کوتاه نیایند. اگر هنرمندان به اینگونه سخنان اعتراض کنند، در آینده هر کس که از راه برسد به خودش اجازه نمی‌دهد هر چه که از دهنش درآید، نثار هنرمندان زحمتکش سینمای ایران کند.

عکس نخست: جعفر پناهی، مرداد ماه سال گذشته در تهران

در همین زمینه:

::سلحشور، آنجلينا جولی و اعتراض زنان بازيگر سينمای ايران::

::محکومیت مرضیه وفامهر، بازیگر سینما به یک سال حبس و ۹۰ ضربه شلاق::

::حکم قطعی جعفر پناهی و محمد رسول‌اف صادر شد::

::مقالات سینمایی مجتبا یوسفی پور در رادیو زمانه::

پیش‌پرده فیلم "سعادت‌آباد"

سقوط آزاد در نیمه ماه مارس

Thu, 13 Oct 2011 07:35:04 +0000

معرفی فیلم "نیمه مارس" ساخته جورج کلونی در برنامه رادیویی اکران

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - از روز جمعه ۱۶ مهرماه ۱۳۹۰ (۷ اکتبر ۲۰۱۱) نمایش عمومی فیلم "نیمه مارس" تازه‌ترین ساخته بازیگر و کارگردان سرشناس آمریکایی، جورج کلونی در سینماهای آمریکا آغاز شد. به همین مناسبت، در اکران این هفته می‌پردازیم به معرفی این فیلم.

"نیمه مارس" نخستین‌بار، ۳۱ اوت امسال در افتتاحیه شصت و هشتمین جشنواره فیلم ونیز به نمایش درآمد و از نامزدهای دریافت جایزه شیر‌طلایی این جشنواره بود. پس از آن کمپانی سونی مسئولیت پخش فیلم در آمریکای شمالی را بر عهده گرفت. پیش از این قرار بود که فیلم در ژانویه سال آینده به نمایش عمومی درآید، اما بعد از چندین‌بار تغییر برنامه، سرانجام نمایش عمومی آن از هفت اکتبر (۱۴ مهر ۱۳۹۰ ) در سینماهای آمریکا آغاز شد و در هفته‌های آینده در سینماهای اروپا نیز به نمایش درخواهد آمد.

"نیمه مارس" بر اساس نمایشنامه "فاراگوت شمالی" نوشته بیو ویلیمون (Beau Willimon ) ساخته شده و داستان جوانی است که به عنوان مدیر برنامه‌های یک فرماندار دمکرات در مبارزات انتخاباتی، وارد دنیای سیاست می‌شود. فرماندار، نامزد انتخابات ریاست جمهوری است و در این میان یک رسوایی سیاسی موقعیت او را به خطر می‌اندازد. او به همراه مدیر برنامه جوانش، سعی می‌کند بر این رسوایی سرپوش بگذارد.

بیو ویلیمون نویسنده نمایشنامه "فاراگوت شمالی"

نام فیلم که در فارسی "عید مارس" و یا "عید نیمه مارس" نیز ترجمه شده است، اشاره به روش نامگذاری در تقویم‌های کهن رومیان و استفاده از اصطلاحی خاص برای روز نیمه ‌ماه دارد. از سوی دیگر، نام فیلم به روز کشته شدن جولیوس سزار در سنای روم، در سال ۴۴ پیش از میلاد مسیح اشاره دارد. کمپانی سونی بیشتر متمایل بود تا فیلم را با نام شناخته شده نمایشنامه، یعنی "فاراگوت شمالی" در آمریکا به روی پرده ببرد، اما با اصرار جورج کلونی سرانجام مدیران این کمپانی به تغییر نام فیلم به "نیمه مارس" رضایت دادند.

"نیمه مارس" چهارمین فیلم جرج کلونی، بازیگر و ستاره آمریکایی سینما در مقام کارگردان است. کلونی فیلمنامه فیلم را همراه گرانت هسلو ( Grant Heslov ) و بیو ویلیمون (Beau Willimon ) نوشته است. ویلیمون، نمایشنامه اصلی را با نیم‌نگاهی به مبارزات انتخاباتی سال ۲۰۰۴ هاوارد دین نوشته بود.
جرج کلونی درباره داستان فیلم می‌گوید: "فیلم درباره شخصیتی‌ست که رایان گاسلینگ (Ryan Gosling) بازی می‌کند و مثل هر فیلم قصه‌گوی دیگری، ما او را در یک سفر دنبال می‌کنیم. این روند به این شکل است که با یک شخصیت که به چیزهایی بزرگ و مهم باور دارد شروع می کنیم و به مرور این چیزها را از او می‌گیریم و در نهایت او همه چیز را از دست می‌دهد و حتی روحش را می‌فروشد تا بتواند برنده شود، و فکر می‌کنم این بخش هیجان‌انگیز ماجراست."

کلونی در تعیین ژانر فیلمش و پاسخ به این پرسش که آیا می‌توان "نیمه مارس" را یک فیلم سیاسی نامید، می‌گوید: "من فیلم را یک تریلر سیاسی می‌دانم و نه لزوماً یک فیلم سیاسی، برای اینکه اگر شما دمکرات باشید، احتمالاً شروع فیلم را دوست خواهید داشت و اگر جمهوری‌خواه باشید پایان آن را. بنابراین فکر می‌کنم فیلم به همه نیش و کنایه‌هایی می‌زند. به همین دلیل حتی اگر فیلم سیاسی باشد، یک فیلم سیاسی بدون تبلیغ برای دیدگاه خاصی است."

رایان گاسلینگ، شخصیت اصلی "نیمه مارس". برای رسیدن به موفقیت چه بهایی باید پرداخت؟

کلونی در مقایسه میان بازیگری و کارگردانی و سختی کار کردن بر روی این فیلم می‌افزاید: "از کارگردانی لذت می‌برم، کار لذت‌بخشی است. اگر بخواهم صادق باشم، باید بگویم که در کارگردانی احساس خلاقیت بیشتری وجود دارد. اما توجه کنید که وقتی که مثل این کار گروه بازیگران خوبی در اختیار دارید، کارگردانی یک کار ساده است. برای همین هم من کارگردانی این فیلم را دوست داشتم."
علاوه بر خود جرج کلونی که در فیلم یکی از نقش‌های اصلی را بازی می‌کند، رایان گاسلینگ (Ryan Gosling)، فیلیپ سیمور هافمن (Philip Seymour Hoffman)، پل جیاماتی (Paul Giamatti) و اوان ریچل مور (Evan Rachel Wood) از دیگر بازیگرانی هستند که در این فیلم نقش‌های اصلی را ایفا می‌کنند. ابتدا قرار بود نقش اصلی فیلم را لئوناردو دی‌کاپریو بازی کند، اما او از بازی در این فیلم کناره‌گیری کرد و در نهایت نقش اصلی به رایان گاسلینگ، بازیگر کانادایی رسید.

البته کمپانی فیلمسازی دی‌کاپریو همچنان یکی از حامیان مالی پروژه باقی ماند و خود او یکی از تهیه‌کنندگان ارشد این فیلم است.

رایان گاسلینگ که داستان پیرامون شخصیت او دور می‌زند، این‌روزها فیلم "راندن" را نیز بر روی پرده دارد. فیلم "راندن" توانسته فروش نسبتاً موفقی داشته باشد. او با تأئید گفته‌های کلونی در ارتباط با مضمون فیلم می‌گوید: "فیلم یک تریلر است، یک تریلر خوب و خوش‌ساخت. یک فیلم سیاسی نیست، برای اینکه در خودش پیغام و تبلیغ سیاسی ندارد، فقط داستان در یک پس زمینه سیاسی اتفاق می‌افتد، ولی در واقع این داستان در هر جایی می‌توانست اتفاق بیافتد؛ در وال استریت، در هالیوود و یا هر جای دیگری. در این فیلم اما دنیای سیاست را انتخاب کرده‌اند، برای اینکه فکر می‌کنم جذابیت زیادی برای ساختن یک درام دارد."

او در ارتباط با همکاری‌اش با جرج کلونی می‌افزاید: " کلونی آدم خیلی جالبی است. خیلی سرش شلوغ است. می‌دانید، بازیگری می‌کند، کارگردانی می‌کند، نویسنده است، تهیه‌کننده است، پروژه‌های خودش را در سودان دارد، بسکتبال بازی می‌کند و همه این کارها را هم خوب انجام می‌دهد. نمی‌دانم چطور وصفش کنم. آدم پیچیده‌ای است و وقتی نگاهش می‌کنی، تعجب می‌کنی که چطور یک نفر می‌تواند همه این کارها را همیشه به خوبی انجام دهد؟"

با این‌حال منتقدان به "نیمه مارس" بیش از سه یا حداکثر چهار ستاره نداده‌اند. منتقدان بازی بازیگران فیلم را پسندیده‌اند، اما آنچه بیش از همه مورد توجه‌شان قرار گرفته، بخش‌های تکنیکی فیلم بویژه فیلمبرداری و موسیقی آن است و برخی از منتقدان امید دارند که فیلم دست‌کم در این زمینه ها بتواند نظر مساعد اعضای آکادمی اسکار را به خود جلب کند.

"نیمه مارس" با زمان ۱۰۱ دقیقه، محصول سال ۲۰۱۱ آمریکا است.

مشخصات فیلم:
نویسندگان: جورج کلونی، گرانت هسلو، بیو ویلیمون بر اساس نمایشنامه‌ای از بیو ویلیمون
بیو ویلیمون بر اساس نمایشنامه‌ای از بیو ویلیمون
George Clooney, Grant Heslov, Beau Willimon
کارگردان: جورج کلونی
بازیگران: رایان گاسلینگ، جورج کلونی، فیلیپ سیمور هافمن، پل جیاماتی، اوان ریچل وود، ماریسا تامی
Ryan Gosling, George Clooney, Philip Seymour Hoffman, Paul Giamatti, Evan Rachel Wood, Marisa Tomei
زمان: ۱۰۱ دقیقه
محصول سال ۲۰۱۱ – آمریکا

در همین زمینه:
::وب سایت فیلم "نیمه مارس" ساخته جورج کلونی::
::برنامه رادیویی اکران، مجتبا یوسفی پور::

پیش‌پرده فیلم "نیمه مارس"

«شیوع» ویروس مرگبار سودربرگ در جهان

Thu, 15 Sep 2011 04:29:20 +0000

معرفی فیلم «شیوع» ساخته استیون سودبرگ در برنامه رادیویی اکران

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - یکی از فیلم‌هایی که امسال شصت و هشتمین جشنواره فیلم ونیز را برای نخستین نمایش جهانی خود انتخاب کرده بود، فیلم «شیوع» آخرین ساخته‌ی استیون سودربرگ (Steven Soderbergh )، فیلمساز سر‌شناس آمریکایی بود. به بهانه‌ آغاز نمایش عمومی این فیلم در سینماهای آمریکا، در اکران این هفته می‌پردازیم به معرفی این فیلم.

استیون سودربرگ،(Steven Soudebergh) کارگردان شناخته‌شده‌ فیلم‌هایی چون «سکس، دروغ‌ها و نوارهای ویدئو»، «ترافیک» و سه گانه‌ «اوشن»، از روز جمعه ۹ سپتامبر نمایش عمومی فیلم «شیوع»، تازه‌ترین ساخته خود را در سینماهای آمریکا آغاز کرده است. این فیلم نمایش جهانی خود را با شرکت در بخش خارج از مسابقه‌ جشنواره فیلم ونیز امسال آغاز کرد و از نیمه‌های ماه اکتبر در سینماهای اروپا نیز به نمایش در خواهد آمد.

آنچه بیش از همه «شیوع» را در کانون توجه‌ منتقدان و تماشاگران قرار می‌دهد، جدا از فهرست بلندبالای ستارگان فیلم، کارگردان آن است؛ نامی شناخته شده برای سینمادوستان، فیلمسازی که توانسته پیش از این با به دست آوردن اسکار بهترین کارگردانی و همچنین نخل طلای جشنواره فیلم کن نام خود را به عنوان فیلمسازی مورد پسند خاص و عام در تاریخ سینما ثبت کند. فیلمسازی که علاقمندان جدی سینما همیشه مشتاق هستند اطلاعات بیشتری از پروژه‌ها و کارهای تازه او به‌دست آورند.

استیون سودربرگ، کارگردان شناخته‌شده‌ فیلم‌هایی چون «سکس، دروغ‌ها و نوارهای ویدئو»، «ترافیک» و سه گانه‌ «اوشن»

«شیوع»، ساخته سودربرگ تریلری (Thriller) است که موضوعی آشنا را دستمایه قرار داده است: خطری که جهان را تهدید می‌کند. این‌بار این خطر، ویروسی مرگبار است، ویروسی که به آسانی و تنها با یک تماس ساده به دیگران منتقل شده و به سرعت قربانیان خود را از پا درمی‌آورد. کافی‌ست یکی از قربانیان تنها نقطه‌ای را لمس کرده باشد تا با تماس مجدد بدن فردی دیگر به آن نقطه، ویروس به بدن قربانی تازه منتقل شود. به این شکل ویروس به آسانی در جهان منتشر می‌شود و خطر تمام جهان را فرامی‌گیرد: از شرق تا غرب، از چین و هنگ کنگ تا انگلستان و آمریکا. در این میان گروهی از پزشکان تلاش می‌کنند با «ویروس» مقابله کنند و پادزهر آن را به‌دست بیاورند.

فیلمنامه‌ فیلم را فیلمنامه‌نویسی به نام اسکات زد برنس (Scott Z. Burns ) نوشته است. او دو سال پیش فیلمنامه‌ فیلم «مخبر» (The Informant ) را برای سودربرگ نوشته بود و همچنین فیلم آینده سودربرگ که این روز‌ها مراحل پیش‌تولید خود را طی می‌کند نیز بر اساس فیلمنامه‌ای از او ساخته خواهد شد.

برنز ایده‌ اولیه فیلمنامه را تحت تأثیر خبر شیوع بیماری «سارس» (SARS ) در چین در سال ۲۰۰۳ عنوان کرده است. او در ارتباط با چگونگی ارائه این فیلمنامه به سودربرگ و ساخت آن می‌گوید: «ما از اول با هم کار بر روی این پروژه را شروع کردیم. سودربرگ با من تماس گرفت و پرسید که آیا ایده‌ای برای یک فیلم دارم، چرا که او علاقمند است تا دوباره با هم کار کنیم؛ و هم من جواب مثبت دادم و اینطور بود که با هم فیلم را درست کردیم. بهترین نکته در ارتباط با کار کردن با سودربرگ این است که من همیشه سر صحنه می‌روم. بیشتر وقت‌ها در هالیوود نویسنده‌ها این امکان را پیدا نمی‌کنند که سر صحنه‌ فیلمبرداری بروند. اما سودربرگ همیشه می‌خواهد که من هم سر صحنه باشم. برای همین اجازه دارم یک‌ جورهایی با بازیگران هم همکاری کنم؛ و این خیلی همکاری سازنده و بازی است. مت دیمون هم به همین‌ شکل مشارکت داشت. ما سه نفری می‌نشستیم و بحث می‌کردیم که چطور می‌توان یک صحنه را بهتر نوشت و آن را بهتر اجرا کرد. این یک روش عالی برای فیلمسازی‌ست.»

سودبرگ و ستارگانی که در فیلم «شیوع» حضور دارند.

مانند همیشه، این‌بار نیز سودربرگ خود مدیریت فیلمبرداری فیلم را بر عهده داشته است، تنها تفاوتش با فیلم‌های قبل در این است که او این‌بار به جای نام مستعار پیتر اندرو، از نام واقعی خودش در تیتراژ فیلم استفاده کرده است.

سودربرگ در آخرین ساخته‌اش گروهی از ستارگان را گرد هم آورده است: کیت وینسلت (Kate Winslet)، گوئینت پالترو (Gwyneth Paltrow)، جود لاو (Jude Law)، مت دیمون (Matt Damon ) و لارنس فیشبورن (Laurence Fishburne) برخی از چهره‌های شناخته‌شده‌ای هستند که در این فیلم در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.

کیت وینسلت که در فیلم نقش دکتر ارین میرز را بازی می‌کند، درباره‌ همکاری خود با سودربرگ در این فیلم می‌گوید: «در مقایسه با بیشتر کارگردان‌هایی که در گذشته با آن‌ها کار کردم، استیون سودربرگ بسیار متفاوت است. او دقیقاً می‌داند که چه چیزی نیاز دارد و چه می‌خواهد. او همیشه یک نسخه‌ تدوین‌شده‌ از فیلم را در ذهنش دارد. این برای بازیگر‌ها این خوبی را دارد که به آن‌ها اجازه می‌دهد مختصر و مفید کارشان را ارائه دهند، بدون آنکه فشار زیادی تحمل کنند. او خیلی حرفه‌ای کار می‌کند، برداشت‌های کمی می‌گیرد و فیلمبرداری خیلی زود‌تر از معمول به پایان می‌رسد که این برای من مثل یک انقلاب می‌ماند، چرا که معمولاً فیلم‌هایی که در آن‌ها حضور داشته‌ام، کاملاً برعکس این بوده است.»

یکی از نکات جالب در ارتباط با فیلم، پیش‌پرده‌ آن است. بر خلاف نمونه‌های مشابه، سودربرگ در پیش‌پرده‌ فیلمش تأکید را بر روی ویروس و قدرت مرگبار آن گذاشته است. برای همین بدون هیچ واهمه‌ای به تماشاگرانش می‌گوید که یکی از ستارگان فیلمش، یعنی گوئینت پالترو در فیلم بر اثر این بیماری می‌میرد.

«شیوع» کنایه‌ای از شیوع آلودگی اجتماعی و سیاسی در جهان؟

گوئینت پالترو در این فیلم بعد از ۱۲ سال بار دیگر در کنار مت دیمون و جود لاو قرار گرفته است. او درباره‌ همکاری‌اش در این فیلم می‌گوید: «من همیشه دوست داشتم تا با استیون سودربرگ کار کنم. من یکی از طرفدار‌هایش هستم، از آن فیلم‌های کم هزینه‌اش گرفته تا ساخته‌های پرخرج هالیوودی‌اش. خیلی هیجان‌زده شدم وقتی او از من خواست تا در فیلمش حضور داشته باشم.»

«شیوع» در برخورد با منتقدان نظرات متفاوتی دریافت کرده است: برخی چون منتقد هفته‌نامه نیویورکر آن را به‌عنوان اثری بسیاری خوش‌ساخت ستوده‌اند که تماشاگر را جذب خود می‌کند، چنان‌که تا مدت‌ها بعد از به پایان رسیدن فیلم، او همچنان با موضوع فیلم درگیر است. منتقد روزنامه‌ی تلگراف تا آنجا روی جذابیت فیلم تأکید می‌کند که می‌نویسد: «شیوع» تماشاگران را وادار می‌کند که از این پس هنگام حضور در مکان‌های عمومی، فیلم را به یاد آورند و از آلوده شدن به ویروسی مشابه هراس داشته باشند.

گروه دیگری از منتقدان مانند منتقد روزنامه گاردین، «شیوع» را فقط یک تریلر خوش‌ساخت خوانده‌اند که یک سر و گردن بالاتر از فیلم‌های مشابه هالیوودی‌ست.

نکته‌ دیگری که بیشتر منتقدان بر روی آن تأکید داشته‌اند، استفاده‌ نمادین از این ویروس مخرب در فیلم است. آن‌ها این ویروس را به نمادی از اتفاقات سیاسی و تغییرات روز در جهان تعبیر کرده‌اند.

به هرحال «شیوع» یکی از فیلم‌های مطرح این فصل در عرصه سینمای جهان است. ممکن است این فیلم در جشنواره‌ها جوایز زیادی به دست نیاورد، اما علاقمندان سینما دیدن آن را از دست نخواهند داد.

«شیوع» با زمان ۱۰۵ دقیقه، محصول کمپانی برادران وارنر آمریکا است.

مشخصات فیلم:
شیوع (Contagion)
نویسنده: اسکات زد. برنز
کارگردان: استیون سودربرگ
بازیگران: کیت وینسلت، مت دیمون، جود لاو، گوئینت پالترو، لارنس فیشبورن
مدیر فیلمبرداری: استیون سودربرگ
تدوین: استفن می‌ریونه
موسیقی: کلیف مارتینز
زمان: ۱۰۵ دقیقه
محصول کمپانی برادران وارنر، امریکا

در همین زمینه:

::برنامه رادیویی اکران، کاری از مجتبا یوسفی پور در رادیو زمانه::
::وب سایت فیلم «شیوع::

پیش‌پرده فیلم «شیوع»

تجلیل از سینما یعنی تحقیر انقلاب

Tue, 13 Sep 2011 08:02:49 +0000

گزارش هفتگی از سینمای ایران

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور- سینمای ایران هفته‌ی‌ پر خبری را پشت سر گذاشت. در گزارش این هفته با نگاهی به برخی از این خبر‌ها، مروری داریم به ماجرای شکایت تهیه‌کنندگان سینمای ایران از شبکه‌های ماهواره‌ای، خبر اتهام دزدیدن یک فیلمنامه توسط معاونت سینمایی، ادامه‌ی حاشیه‌های نمایش فیلم «زندگی با چشمان بسته» به همراه خبرهای کوتاه تولید و اکران سینمای ایران، و البته حاشیه هفته با حضور فرج الله سلحشور!

کدام شبکه‌ها کپی‌رایت فیلم‌های ایرانی را می‌خرند؟

هفته‌ی گذشته در نشست مطبوعاتی صنف واحد تهیه‌کنندگان، مرتضی شایسته اشاره‌ای کرد به موضوع پیگیری حق پخش و کپی‌رایت فیلم‌های ایرانی که بدون مجوز تهیه‌کنندگان آن‌ها از برخی شبکه‌های ماهواره‌ای پخش می‌شوند. پیش‌تر علی سرتیپی، سخنگوی کانون پخش‌کنندگان سینمای ایران نیز از انجام اقداماتی جهت پیگیری و احقاق حقوق فیلمسازان سخن گفته بود.

در این جلسه شایسته با اشاره به اینکه تنها سه شبکه‌ی «من و تو»، «بی‌سی پرشیا» و «آی سی سی» پول نمایش فیلم‌ها را پرداخت کرده و حق پخش آن‌ها را می‌خرند، گفت: «ما چندین شبکه ماهواره‌ای اعم از‌ام آی تی وی، بیدار، پرشین تی وی، ۲۰، پی دی اف و غیره را شناسایی کردیم. این شبکه‌ها فیلم‌های دفا‌تر و تهیه‌کنندگان را به سرقت می‌برند و نمایش می‌دهند. ما با هماهنگی مراجع ذی‌صلاح و قوه قضائیه این موضوع را دنبال می‌کنیم. پخش بین‌المللی آثار را نیز از هفته آینده گسترش می‌دهیم.»

یکی از مسائلی که در هفته‌های گذشته مطرح بود و حتی در برنامه تلویزیونی «هفت» نیز به آن اشاره شد این بود که برخی از این شبکه‌های ماهواره‌ای با مجوز از وزارت ارشاد در تهران دفتر دارند و تمامی کار‌هایشان به ظاهر قانونی است. اما همین شبکه‌ها در پاسخ به اعتراض تهیه‌کنندگان مبنی بر پخش بدون مجوز فیلم‌های سینمایی معمولاً جواب سربالا داده و با بی‌اعتنایی به کار خود ادامه می‌دهند. محمود دینی، مدیرعامل شبکه‌ی «پرشین تی وی» که با مجوز وزارت ارشاد فعالیت می‌کند، در ارتباط با موضوع شکایت تهیه‌کنندگان می‌گوید: «وقتی که ایران عضو کپی‌رایت جهانی نیست و دی. وی. دی جدید‌ترین محصولات سینمای دنیا به صورت قاچاق در داخل توزیع می‌شود، اینکه بخواهیم تعدادی شبکه ماهواره‌ای را مجاب به خرید رایت فیلم‌های داخلی کنیم، بی‌معناست. مسأله‌ی دوم این است که تهیه‌کنندگان عزیز چطور حاضرند رایت فیلم‌های خود را به شبکه‌هایی بفروشند که اصلاً از نظر قانون کشور ما غیرقانونی هستند؟»

مرتضی شایسته: تنها سه شبکه‌ی «من و تو»، «بی‌سی پرشیا» و «آی سی سی» پول نمایش فیلم‌ها را پرداخت کرده و حق پخش آن‌ها را می‌خرند.

از سوی دیگر، معاونت سینمایی نیز در هفته‌های گذشته بار‌ها و به شکل‌های مختلف از ممنوعیت فروش فیلم‌ها به شبکه‌های معاند سخن گفته بود، بدون آنکه از شبکه‌ی خاصی نام ببرد. به هرحال با وضعیت فعلی، کلاف فروش فیلم به شبکه‌های ماهواره‌ای سردرگم‌تر از آن است که کسی بتواند به آسانی تشخیص دهد کدام شبکه معاند به‌شمار می‌آید و کدام دوست.

جدا از شبکه‌های سیاسی، بنا به اظهارنظرهای مسئولان،‌گاه شبکه‌های خبری چون «بی‌بی‌سی فارسی» و یا شبکه‌های سرگرم‌کننده‌ای چون «من و تو» نیز در رده‌ی شبکه‌های مشکل‌دار محسوب می‌شوند، چنا‌نکه چندی پیش برخی از رسانه‌های راستگرا و افراطی در مقالاتشان نوک پیکان حمله‌ی خود را نثار فیلمسازانی چون تهمینه میلانی و رخشان بنی اعتماد کرده بودند، چرا که آثارشان از شبکه‌ی «من و تو» پخش می‌شدند و همین پخش و واگذاری اجازه‌ی پخش عملی خلاف قانون عنوان می‌شد.

با بالا گرفتن بحث‌ها، جمعه شب این هفته برنامه‌ی تلویزیونی «هفت» بخشی را به این موضوع اختصاص داد و با برخی از تهیه‌کنندگان و مدیران شبکه‌های ماهواره‌ای گفت‌وگو کرد. اما در پایان این بخش از برنامه، ناگهان فریدون جیرانی مجری برنامه اعلام کرد که طی تماسی که از وزارت ارشاد با او گرفته شده است، از این پس هیچکدام از شبکه‌های ماهواره‌ای دارای مجوز قانونی نیستند و بالطبع هرگونه همکاری با هر کدام از شبکه‌ها مستوجب عواقب قانونی خواهد بود.

محمود دینی، چهره‌ی آشنای تلویزیون در سال‌های دور با بازی در سریال «آینه عبرت» و مدیرعامل فعلی شبکه «پرشین تی وی»

از سوی دیگر صبح شنبه محمدجواد آقاجری، مدیرکل مطبوعات و رسانه‌های خارجی وزارت ارشاد در واکنش به گفته‌های جیرانی اعلام کرد: «سند حرف‌های جیرانی مشخص نیست. معلوم نیست اطلاعات جناب جیرانی از چه کانالی به ایشان رسیده است. محض اطلاع ایشان به استحضار می‌رساند تعدادی از شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان پس از طی مراحل قانونی، مجوز فعالیت از وزارت ارشاد دریافت کرده‌اند.»

تاکنون تنها سه شبکه‌ی «پرشین تی وی»، «آی سی سی» و «ایرانیان» دارای مجوز رسمی از وزارت ارشاد اسلامی معرفی شده بودند و حال باید دید که در ‌‌نهایت خبر برنامه‌ی هفت صحت دارد و مجوز این شبکه‌ها باطل شده است یا اینکه به قول آقاجری، این سه شبکه را باید در این ماجرا‌ها استثناء دانست.

خیانت در امانت معاونت سینمایی؟

ماجراهای شکایت‌های فیلمنامه‌نویسان مبنی بر سرقت فیلمنامه‌هایشان توسط فیلمسازان هنوز به پایان نرسیده است. در هنگام رسانه‌ای شدن این دعوا‌ها میان فیلمنامه‌نویسان و فیلمسازان، معاونت سینمایی وزارت ارشاد نیز وارد ماجرا شد و جواد شمقدری خطاب به علیرضا سجادپور دستوری صادر کرد تا با تنظیم آئین‌نامه‌ای، از این پس دعواهای حقوقی از این دست نتوانند به مطبوعات راه یابند و عمومی شوند. آن زمان این دستور معاونت سینمایی حمل بر دلسوزی ایشان برای حفظ آبروی سینمای ایران و فیلمسازان شد، اما این روز‌ها با وجود ممنوعیت‌ها بر خبررسانی در این زمینه، خبرهایی به گوش می‌رسد که نشان می‌دهند ظاهراً این دستور شتاب‌زده و تأکید معاونت سینمایی، دلیل دیگری داشته است.

ماجرا از این قرار است که یکی از ساخته‌های مورد حمایت معاونت سینمایی فعلی و از تولیدات ویژه و فاخر معاونت سینمایی در سال گذشته یعنی فیلم «۳۳روز» به کارگردانی جمال شورجه با مشکلی مشابه مواجه شده است.

جمال شورجه و جواد شمقدری: دو فیلمساز ارزشی و مسئول سینمایی متهم به دزدی فیلمنامه فیلم «۳۳ روز»

شهاب ملت‌خواه، فیلمنامه‌نویس، ادعا کرده است که این فیلم بر اساس فیلمنامه‌ی «عروس لبنانی» نوشته‌ی او ساخته شده و سازندگان هنوز حقوق او را پرداخت نکرده‌اند. این فیلمنامه نویس با ارسال شکایتی به خانه سینما نوشته است: «حدود دو سال پیش و در سال ۸۷ و بعداز جنگ ۳۳ روزه‌ی لبنان همراه با جواد شمقدری سفری به لبنان داشتیم. بعد از این سفر پژوهشی، فیلمنامه‌ای نوشتم و به‌صورت امانت در اختیار آقای شمقدری قرار دادم. جواد شمقدری بدون اطلاع من، فیلمنامه را به بنیاد سینمایی فارابی سپرد و فارابی نیز فیلمنامه را به شخصی به‌نام دادرس سپرد تا کارهای ساخت فیلم را پیگیری کند.»

به گفته‌ی این فیلمنامه نویس، او بعد از اطلاع از ساخت فیلم اعتراض خود را به معاونت سینمایی ابراز می‌دارد و بر اثر این اعتراض تنها نام او به تیتراژ فیلم افزوده می‌شود.

جمال شورجه، کارگردان فیلم نیز در واکنش به این ماجرا گفت که تنها ۳۰ درصد از فیلمنامه‌ی شهاب ملت‌خواه در فیلم استفاده شده است. شورجه افزوده است که او در هنگام ورود به پروژه «۳۳ روز» از نوشته شدن فیلمنامه اولیه توسط ملت‌خواه اطلاع نداشته و با اطلاع یافتن از این موضوع تلاش خود را کرده است تا حقوق این نویسنده نیز پرداخت شود. او افزوده است: «حتی اسم ملت‌خواه در ابتدا قرار نبود در تیتراژ فیلم باشد که به اصرار من این اتفاق رخ داد و حتی آقای شمقدری گفت [ملت‌خواه] پول فیلمنامه فیلم را قبل از شروع فیلمبرداری دریافت کرده است.»

شورجه در بخش دیگری از توضیحاتش اشاره می‌کند به اینکه با وجود بسته شدن پرونده‌ی فیلم، به اصرار او بنیاد سینمایی فارابی تصمیم به پرداخت مبلغی به ملتخواه می‌گیرد، اما مبلغ درخواستی ملتخواه بالا‌تر از میزانی است که فارابی برای او در نظر گرفته است.

صحنه‌ای از فیلم «۳۳ روز» ساخته‌ی جمال شورجه

در این گفته‌ها دو نکته هست: یک اینکه به هرحال، بدون کسب رضایت از فیلمنامه‌نویسی، حضرات از فیلمنامه استفاده کرده و فیلم‌شان را ساخته‌اند و حال فیلمنامه‌نویس می‌تواند هر مبلغی که مایل باشد برای فیلمنامه‌اش تقاضا کند و وابستگی و نزدیکی به دستگاه قدرت دلیلی نمی‌شود که دوستان ارزشگرا و مؤمن و اهل حرام و حلال بخواهند با اعمال زور، کار خود را پیش ببرند. دوم اینکه شورجه از جواد شمقدری نقل می‌کند که این فیلمنامه‌نویس پیش از آغاز فیلمبرداری پول فیلمنامه خود را گرفته بوده است، اگر اینگونه است پس دلیل این بازگشایی پرونده‌ی فیلم در بنیاد فارابی و پیشنهاد پرداخت دوباره پول به این فیلمنامه‌نویس چیست و چه نیازی به این کار هست؟ و یا آیا آنچه شمقدری گفته، درست نبوده و آن هنگام اصلاً پولی به فیلمنامه‌نویس پرداخت نشده بوده است؟ چه کسی در این میان دروغ می‌گوید؟ فیلمنامه‌نویس یا معاونت سینمایی؟

به هر حال هنوز معلوم نیست که در این دعوا حق با کیست، اما روشن است که دستور معاونت سینمایی از سر دلسوزی برای سینمای ایران و سینماگران نبوده، بلکه ظاهراً بیشتر از ترس رسانه‌ای شدن دامنه‌ی این ماجرا و دعوای حقوقی مرتبط با شخص ایشان و دارودسته‌شان بوده است، ظاهرا قدیمی‌ها پربیراه نگفته‌اند که هیچ گربه‌ای برای رضای خدا موش نمی‌گیرد، حتی گربه‌ی عابد!

کاهانی به هر شکل ممنوع!

این روز‌ها عبدالرضا کاهانی، خستگی‌ناپذیر به هر دری می‌زند تا بتواند کاری تازه شروع کند. او که چند ماه پیش فیلمنامه‌ی «حمل با جرثقیل» را برای تصویب ارائه کرده بود و نتوانست مجوز ساخت آن را بگیرد، اعلام کرد که برای مدتی از سینما دوری کرده و به تئا‌تر روی خواهد آورد. اما اجرای نمایش او نیز با مشکل مواجه و سرانجام منتفی شد و او دوباره بازگشت تا بخت خود را در سینما بیازماید.

کاهانی هفته‌ی گذشته فیلمنامه‌ی «سعید آراسته» را برای تصویب و دریافت پروانه ساخت ارائه کرد که این فیلمنامه نیز نتوانست اجازه‌ی ساخت دریافت کند و این مسئله او را به نامه‌نگاری و انتقاد تند و تیزی از معاونت سینمایی واداشت.

کاهانی با اعلام اینکه قوانین تولید و ساخت و نمایش فیلم در ایران را قبول ندارد و به اجبار به آن‌ها تن داده است، به خلف وعده‌ی علیرضا سجادپور برای صدور پروانه نمایش خانگی فیلم «آنجا» بعد از پنج سال اشاره می‌کند و در ‌‌نهایت خطاب به خانه‌ی سینما می‌نویسد: «از خانه سینما انتظار دارم مطالبات و حقوق ازدست رفته‌ام را پیگیری کند و برای آدمی مثل من هم سکوت را بشکند. اگر چنین کرد همچنان عضوی از آن خانه خواهم بود. در غیر این صورت ـ که البته چندان هم مهم نیست ـ به عضویت در خانه خودم بسنده می‌کنم.»

عبدالرضا کاهانی همچنان در تلاش برای عبور از سد توقیف

اما نکته‌ی جالب اینجاست که خبرنگار وب سایت سینمایی «کافه سینما» در ارتباط با این موضوع با علیرضا سجادپور معاونت نظارت و ارزشیابی تماس می‌گیرد و پاسخ می‌شنود که «ما معمولاً فیلم‌هایی که این مجوز [مجوز ساخت] را گرفتند اعلام می‌کنیم. نه فیلم‌هایی که مجوز نگرفته‌اند.» به عبارت دیگر، ایشان و همکارانشان تنها به‌‌ همان «نه» گفتن کفایت می‌کنند و خود را بی‌نیاز از ارائه هرگونه توضیحی برای ایجاد محدودیت و توقیف آثار می‌بینند. هرچند، این معاونت در توضیح دلایلش برای صدور مجوز برای برخی فیلم‌های خاص و مورد حمایت نیز سیاستی مشابه را اعمال می‌کند و خود را بی‌نیاز از پاسخگویی می‌داند.

نمایش با دستان باز ممنوع!

«زندگی با چشمان بسته» آخرین ساخته‌ی رسول صدرعاملی هرچند در فروش آنچنان موفق نبوده است، اما در جنجال‌سازی و ایجاد حاشیه، ناخواسته گوی سبقت را از دیگر فیلم‌های روی پرده ربوده است. این فیلم که برای مدت دو سال در محاق توقیف بود، سرانجام با اعمال -به قول مسئولان سینمایی- اصلاحاتی جزئی، توانست از سد توقیف گذشته و به شکل محدود در سینما‌ها به نمایش درآید.

چهارشنبه‌ی گذشته صدرعاملی، در نشست نقد و بررسی فیلمش در فرهنگسرای رازی حاضر شد و در ارتباط با فیلم و حواشی آن توضیحاتی داد. یکی از نکاتی که او به آن اشاره کرد همین موضوع اصلاحات جزئی بود که به گفته‌ی او چیزی حدود هشت دقیقه از فیلم را شامل شده و حذف همین هشت دقیقه، فیلم را گنگ کرده است.

رسول صدرعاملی به همراه حامد بهداد در پشت صحنه‌ی فیلم «زندگی با چشمان بسته»

همچنین هفته‌ی گذشته در اقدامی ناگهانی، تمامی پلاکارد‌ها و پوسترهای تبلیغاتی فیلم از سطح شهر تهران جمع شد. دلیل این اتفاق به شکل سربسته، ناهماهنگی میان شهرداری و وزارت ارشاد اعلام شد و قرار شد تا با تغییر طرح‌ها، فیلم به تبلیغات شهری خود ادامه دهد. اما در‌‌ همان جلسه‌ی نقد فیلم، صدرعاملی این «ناهماهنگی میان شهرداری و وزارت ارشاد» را اینگونه توضیح داد که «افرادی که این کار را انجام دادند دچار سوء تفاهماتی شده‌اند. به عنوان مثال مطرح کردند، چرا شخصیت اصلی فیلم که یک زن هست دستانش باز است؟» و در ادامه در انتقاد از عملکرد شهردار تهران افزود: «من واقعاً برای آقای قالیباف که شخصیتی فرهنگی دارد متأسفم که اجازه داده است چنین اتفاقی بیفتد.»

و اما آخرین مورد از حاشیه‌های فیلم برمی‌گردد به ماجرای ممنوعیت نمایش آن در شهرستان‌ها که ظاهراً هفته‌ی گذشته بالاخره فیلم در برخی شهرستان‌ها مانند اهواز، کرمان و رشت به نمایش عمومی درآمده است و هنوز مشخص نشده است که ماجرای آن مجوز نمایش محدود به تهران چه بوده است و آیا بالاخره فیلم در دیگر شهرستان‌ها نیز به نمایش درمی آید یا نه؟

خبرهای کوتاه

هفته‌ی گذشته خبری منتشر شد مبنی بر بستری شدن بهرام بیضایی، فیلمساز و نویسنده‌ی نامدار ایرانی به علت بیماری قلبی و انجام عمل جراحی در بیمارستانی در آمریکا. شهلا لاهیجی، مدیر انتشارات روشنگران و زنان در ارتباط با این خبر به شبکه ایران گفت: «من با بیضایی در تماس مستقیم هستم و ایشان صرفاً برای انجام یک جراحی سرپایی به بیمارستان رفته بود و حتی یک شب هم در بیمارستان بستری نبود.» او در ادامه افزوده است که بیضایی قصد دارد تا پس از «رتق و فتق برخی امور شخصی» به ایران بازگردد.

جواد شمقدری، معاونت سینمایی وزارت ارشاد طی حکمی «به پشتوانه‌ی سوابق و تجارب مفید در عرصه‌های فرهنگی و سینمایی» و جهت «اطمینان بیشتر از ایفای دقیق و هوشمندانه در حراست از کیان فرهنگی و هنجار‌ها»، مهدی عظیمی میرآبادی را به عنوان قائم مقام اداره نظارت و ارزشیابی معرفی کرد. اما شاید بد نباشد بدانید این «پشتوانه‌ی سوابق و تجارب» گفته شده در حکم معاونت سینمایی عبارت هستند از: سابقه‌ی کاری عظیمی در نوشتن تعدادی فیلمنامه و تهیه‌کنندگی یک فیلم در عرصه‌ی تولید و همچنین در عرصه‌ی مدیریت فرهنگی، سابقه‌ی مدیریت گروه بسیج صدا و سیما، معاونت تبلیغات سپاه شهرضا، معاونت فرهنگی بنیاد جانبازان شهرضا و مسئولیت بسیج شهرضا برخی از این سوابق و تحارب مفید هستند. باقی بدون شرح!

ظاهراً فیلم «یه حبه قند» قصد دارد تا تمامی نام‌های بزرگ سینما را به شکلی در خدمت خود بگیرد. بعد از عباس کیارستمی که طراحی پوستر این فیلم را انجام داد، حال نوبت رخشان بنی‌اعتماد است تا پیش‌پرده‌ی فیلم را بسازد. به زودی پخش این پیش‌پرده در سینماهای کشور آغاز خواهد شد. با نزدیک شدن به زمان نمایش عمومی فیلم، سازندگان آن سعی می‌کنند تا هر هفته با پخش خبری تازه نام فیلم را به صدر خبر‌ها بیاورند. از دیگر نمونه‌های این خبر هفتگی، رونمایی از پوستر تازه‌ی این فیلم در هفته‌ی گذشته بود.

پوستر تازه‌ی فیلم «یه حبه قند»

و اما آن پروانه‌های زرین سرگردانی که شهر به شهر می‌چرخیدند تا جایی برای نشستن پیدا کنند را یادتان هست؟ همان‌ها که در آخرین خبر قرار بود امسال در همدان باشند؟

بالاخره هفته‌ی گذشته رسماً اعلام شد که پروانه‌های جشنواره فیلم کودک و نوجوان، امسال از ۲۳ تا ۲۷ آبان به شهر اصفهان بازگشته و مهمان این شهر خواهند بود.

گویا داستان سرگردانی جشنواره فیلم کودک پایانی ندارد، هرچند مشکلش برای امسال حل شده است و گفته شده که برای پنج سال آینده قرار است این جشنواره در شهر اصفهان باقی بماند، اما هنوز حاشیه‌های پیرامون آن پایان نیافته است و همچنان نمی‌توان مطمئن بود که سال دیگر این جشنواره بدون حاشیه و اما و اگر برگزار شود. کما اینکه این روز‌ها استاندار همدان در گفت‌وگو‌هایش شروع به گله و شکایت از مسئولان سینمایی در وعده‌شکنی‌شان مبنی بر برگزاری این جشنواره در همدان کرده است.

خبرهای تولید

ظاهراً این روز‌ها همه به این نتیجه رسیده‌اند که تا تنور داغ است و فیلمی می‌فروشد، قسمت دوم آن را نیز تولید کرده و به سینما‌ها بفرستند و بار خود را ببندند. در یکی دو ماه گذشته هفته‌ای نبوده که خبر از ساخت قسمت دوم فیلمی به گوش نرسیده باشد. حال این‌بار نوبت مسعود اطیابی است که اعلام کرده قصد دارد تا قسمت دوم فیلم «خروس جنگی» را بسازد. قسمت اول فیلم با بازی رضا عطاران و مریلا زارعی، داستان زن و شوهری را روایت می‌کرد که دائم اختلاف دارند و تصمیم می‌گیرند روزی جایشان را عوض کنند. قسمت اول فیلم در زمان نمایش عمومی توانست به فروش خوبی دست پیدا کند.

صحنه‌ای از فیلم «خروس جنگی»

و اما دیگر فیلمی که قرار است قسمت دومش ساخته شود فیلم «شاخه گلی برای عروس» است. قسمت دوم این فیلم که با بازی جواد رضویان، مجید صالحی و حدیث فولادوند در سال ۸۴ یکی از پرفروش‌های سال شد ظاهراً قرار است دیگربار به کارگردانی قدرت‌الله صلح‌میرزایی ساخته شود. سید محسن وزیری، تهیه‌کننده‌ی فیلم گفته است که در حال حاضر در حال مذاکره با بازیگران قسمت اول است و به محض مشخص شدن ترکیب بازیگران، فیلمنامه‌ی فیلم نوشته خواهد شد. وقتی قرار باشد فیلمنامه بر اساس ترکیب بازیگران نوشته شود، می‌شود حدس زد چه شاهکاری قرار است ساخته شود!

خبرهای اکران

«سوت پایان» با پائین افتادن کف فروش‌اش با فروش کل حدود ۱۸۰ میلیون تومان، مجبور به از دست دادن سینمای سرگروهش شد تا جایش را در اکران سینما‌ها به فیلم «شیش و بش» بدهد. «سوت پایان» از شنبه‌ی این هفته نمایش عمومی خود را در شهرستان‌ها آغاز کرد.

از ۱۶ شهریور، فیلم سینمایی «شیش و بش» ساخته‌ی بهمن گودرزی در حدود ۶۰ سینمای تهران و شهرستان‌ها به روی پرده رفته است. در این فیلم بعد از مدت‌ها دوباره امین حیایی و محمدرضا گلزار در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند و به همین علت، گروه سازنده امید دارند تا بتوانند فیلم خود را وارد فهرست پرفروش‌های سال ۹۰ کنند. فیلمنامه‌ی اولیه این فیلم را محمدرضا گلزار نوشته است و پیمان قاسم‌خانی و جمشید الوند بازنویسی آن را بر عهده داشته‌اند. «شیش و بش» علاوه بر تهران در سینماهای کرمان، اراک، اصفهان، مشهد، آمل، رشت، کرج، گرگان و قزوین نیز به روی پرده رفته است. «شیش و بش» توانست در سه روز اول اکران خود حدود ۱۱۵ میلیون تومان فروش داشته باشد.

محمدرضا گلزار، آنا نعمتی و امین حیایی در صحنه‌ای از فیلم «شیش و بش»

و بالاخره علیرضا سجادپور اعلام کرد که حدود ده فیلم خارجی برای نمایش در سینما‌ها انتخاب شده و مراحل آماده‌سازی آن‌ها در حال طی شدن است تا به زودی به نمایش عمومی در آیند. او همچنین گفت که قرار است در برخی از سینماهای تهران و شهرستان‌ها برای اولین بار برخی از فیلم‌های خارجی به شیوه‌ی سه‌بعدی به نمایش گذاشته شوند. هنوز به طور رسمی نام فیلمی که قرار است به شکل سه‌بعدی نمایش داده شود اعلام نشده است، اما خبرگزاری فارس نوشته است که مسئولان، فیلم انیمیشن «آلفا و امگا» را برای پخش به شیوه‌ی سه بعدی در ایران در نظر گرفته‌اند.

حاشیه هفته، تجلیل از سینما یعنی تحقیر انقلاب!

خبر خوب اینکه بعد از چند هفته بالاخره بار دیگر فرج الله سلحشور با خبرگزاری فارس گفت‌وگو کرد تا خوراک مناسب این بخش گزارش‌های سینمایی را فراهم سازد!

در این گفت‌وگو که به مناسبت روز ملی سینما انجام شده بود، سلحشور همچنان با تکرار سخنان همیشگی، بار دیگر به کلیت سینمای ایران حمله کرد و فیلم‌ها و سینماگران را به طور کلی زیر سؤال برد. او در ارتباط با سینمای فعلی ایران و سینماگران ایرانی گفت: «سینمای ما تنها در ظاهر تغییر کرده است وگرنه ما می‌دانیم پشت پرده آنچه چیزهایی است، البته در این بین خوب‌ها و مؤمنین سینماگر که پنج درصد کل این جمعیت هستند را باید از این ماجرا قلم گرفت، و ۹۵ درصد باقی‌مانده مبانی صهیونیستی و الحادی غرب است و محتوا تغییری نکرده است.»

او البته به کل خود را از حوزه‌ی سینما جدا کرد و گفت: «برای دو هزارمین بار می‌گویم که من جزو سینما و سیما و فیلمسازی این مملکت نیستم و صرفاً یک انسان مستقل هستم. زبان فیلم را می‌دانم و برای ترویج اعتقاداتم از آن استفاده می‌کنم.»

شاید بد نباشد کمی با دقت به گفته‌های استاد سلحشور بنگریم. اول اینکه اگر ایشان عضوی از این سینما نیستند، پس چرا هرجا منافع مالی و یا شغلی در میان است، در ردیف اول سینماگران می‌توان ایشان را دید؟ دوم اینکه این بلد بودن زبان سینما را چه کسی تائید کرده است؟ قاعدتاً این بلدی زبان سینما باید خود را در ساخته‌های ایشان نشان بدهد که شاهکارهای ایشان تنها نشان از کارنابلدی دارند و بس! و سوم اینکه، آیا ایشان از سینما برای بیان عقایدشان استفاده می‌کنند یا کسب درآمدهای میلیونی؟

فرج الله سلحشور: «تجلیل از سینمای ایران، تحقیر انقلاب و اسلام و اعتقادات این جامعه است.»

او در بخش دیگری از سخنانش در ارتباط با روز ملی سینما گفت: «اعلام روز ملی به اسم سینمایی که راه کمپانی‌های صهیونیستی و هالیوودی را طی می‌کند و در خدمت انقلاب، اسلام، ‌ قرآن و اهل بیت و حتی حفظ ارزش‌های این مملکت نیست، بی‌معناست. تجلیل از چنین سینمایی، تحقیر انقلاب و اسلام و اعتقادات این جامعه است، در حقیقت با ظهور انقلاب اسلامی در سینما انقلابی رخ نداده و فقط ظاهر این هنر تغییر کرده است و من هیچ تولد دوباره‌ای در سینمای ایران نمی‌بینم، چرا که‌‌ همان تفکر، مبانی، اصول، ‌فلسفه و مبانی صهیونیستی همچنان بر سینما ایران حاکم است.»

شاید بد نباشد اشاره کنیم که این روز‌ها این خانه‌ی سینما است که بیشتر درگیر بزرگداشت روز ملی سینماست و اگر درگیری‌های میان دوستان جناب سلحشور در معاونت سینمایی با مدیران خانه‌ی سینما را در نظر داشته باشیم، شاید آن وقت بهتر متوجه منظور ایشان از این سخنان بشویم!

اما جالب‌ترین سخنی که سلحشور هفته‌ی پیش گفت، مربوط می‌شد به ماجرای شکست مطلق نمایش عمومی فیلمش یعنی «یوسف پیامبر» در طرح اکران رمضان. ایشان فرمودند: «اگر گروهی می‌خواستند با انجام سیاست‌هایی به این فیلم قرآنی ضربه بزنند، به عقیده‌ی من بهتر و بیشتر از این نمی‌توانستند به این فیلم آسیب برسانند.»

او در پاسخ به برخورد مطبوعات با ماجرای شکست فیلمش در گیشه نیز می‌گوید: «برخی رسانه‌های معلوم‌الحال با یک هجمه‌ی بی‌سابقه در پی تلقین این فکر بودند که این‌کار نتوانست در رقابت با دیگر کار‌ها فروش مناسبی داشته باشد. سؤال من از این گروه که به عقیده من به آن‌ها عنوان بیمار را می‌توان داد این است که چگونه فروش «یوسف پیامبر» را با کارهایی که در بیش از ۱۰ سالن به صورت تمام سانس به نمایش درآمده‌اند، مقایسه کردند؟»

در پاسخ باید گفت: اول اینکه فعلاً که تعیین جدول پخش و اکران دست دوستان و یاران خود جناب سلحشور است و اگر مشکلی هست، از یاران خود ایشان است. دوم اینکه مقایسه فروش «یوسف پیامبر» با فیلم «جدایی نادر از سیمین» که هر دو به کل تک‌سانس و در یک زمان نمایش داده می‌شدند به اندازه‌ی کافی عادلانه هست تا بی‌علاقگی تماشاگر به تماشای شاهکار ایشان را نشان دهد، هرچند بدون مقایسه نیز، فیلمی که در سه روز تنها ۱۰ نفر تماشاگر داشته باشد قاعدتاً نباید ادعایی در مقبولیت عام کند. آخر هم اینکه ظاهرا بیماری برخی برادران ارزشگرا معلوم‌الحال که توان پذیرفتن حقیقت‌ها و نفی و طرد از سوی جامعه را ندارند، بسیار خطرناک‌تر و سخت‌تر است و البته، محتاج درمان فوری. خداوند شفا دهد!

عکس نخست: بخشی از پوستر: شاخه گلی برای عروس

در همین زمینه:

::مقالات سینمایی مجتبا یوسفی پور در رادیو زمانه::

زندگی با چشمان بسته؟

Mon, 29 Aug 2011 23:20:15 +0000

گزارش هفتگی از سینمای ایران

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - با رسیدن به آخرین روزهای ماه رمضان، اهالی سینما و سینماداران نیز کم کم خود را برای بازگشت به روال عادی تولید و نمایش آماده می‌کنند.

برخی از فیلمسازان خبرهای شروع پیش‌تولید و یا فیلمبرداری فیلم‌های خود پس از پایان این ماه را منتشر می‌کنند و سینماداران منتظر هستند تا با رسیدن عید فطر و اکران فیلم‌های تازه، سینما‌ها بار دیگر رونق یابند.

بفرمائید افطاری!

در آخرین روزهای ماه رمضان اما ضیافت‌های مهمانی ادارات و نهاد‌ها همچنان ادامه دارند. دوم شهریورماه نوبت مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی بود تا سینماگران را برای خوردن افطاری و شنیدن چند سخنرانی دور یکدیگر جمع کند. در این شب، جواد شمقدری، معاونت سینمایی وزارت ارشاد نیز حضور داشت و در سخنرانی خود خبرهای تازه‌ای به مستندسازان داد. او در بخش نخست سخنرانی‌اش جمله‌ پیچیده‌ای گفت که کمی درک آن مشکل است. او گفت: «سینمای مستند بسان رمان و ادبیات می‌تواند سینمای داستانی را تقویت کند، سینمای داستانی نیز می‌تواند سینمای کشور را تقویت کند به‌خصوص که سینمای مستند زبان تصویر را هم نشان می‌دهد.» او همچنین در بخشی دیگر از سخنرانی‌اش ادعا کرد که «مستندسازان ما در جبهه و جنگ روایت جدیدی را با دوربین‌های آماتور خلق کردند که اثرات این تجربه‌ها را به نوعی در سینمای جنگی هالیوود هم شاهد بودیم.» یعنی طبق این گفته مثلا اسپیلبرگ فیلم «نجات سرباز رایان» را بعد از دیدن مجموعه‌ی «روایت فتح» و با الهام از آن ساخته است و جالب‌تر اینکه گویا این آثار آن‌چنان تأثیری بر تولیدات داخلی نداشتند!

جواد شمقدری سر سفره افطار. مستندسازان ما در جبهه و جنگ، سینمای جنگی هالیوود را تحت تأثیر قرار دادند!

اما بعد از این اظهارات عجیب، ایشان به اصل مطلب پرداختند و بعد از کمی تعریف و تمجید از سینمای مستند و تخریب مدیریت سینمایی در دوره‌های پیشین و انتقاد از تمرکز مستندسازان بر ساخت آثار اجتماعی، از کمبود حمایت‌ها و امکانات برای نمایش عمومی آثار مستند سخن گفت و بعد از این مقدمه طولانی اصل مطلب را به این شکل بیان کرد که: «از چنین خلاءهایی [ضعف امکان فروش و پخش عمومی آثار مستند در داخل ایران] اتفاقات ناگواری رخ می‌دهد و آن هم پخش برخی از این مستند‌ها از برخی شبکه‌های خارجی است که عناد آن‌ها با ما کاملاً مشهود است. وقتی برخی رسانه‌ها در طول ۳۲ سال انقلاب اسلامی با توطئه‌هایی علیه جمهوری اسلامی همراه بوده‌اند، پسندیده نیست که آثار فیلمسازان ما از چنین شبکه‌هایی پخش شود.» و بلافاصله از علیرضا سجادپور معاونت نظارت و ارزشیابی تقاضا کرد تا با ارائه‌ دستورالعملی، مانع این اتفاق شود.

به عبارت دیگر اگر در چند سال گذشته و با گسترش شبکه‌های ماهواره‌ای چون «بی‌بی‌سی فارسی» امکانی برای برخی از مستندسازان به‌وجود آمده بود تا برخی از آثارشان را به نمایش عمومی درآورند و همچنین بخش ناچیزی از بودجه‌ی تولیدشان را بازگردانند، با این دستور جناب معاون آن روزنه نیز باید بسته شود. حال اینکه در آینده با کسانی که با «این شبکه‌های معاند نظام» همکاری و داد و ستد می‌کنند چه برخوردی خواهد شد، باید منتظر آئین‌نامه‌ علیرضا سجادپور ماند.

و سرانجام شمقدری وعده داد که قرار است مایکل مور، مستندساز مشهور آمریکایی به ایران سفر کند و به احتمال زیاد این سفر در زمان برگزاری جشنواره سینما حقیقت به وقوع خواهد پیوست. دست‌کم این فرصتی است تا فیلمسازان ایرانی بتوانند از تجربیات مستندساز شناخته‌شده‌ای که تاکنون جوایز معتبری چون اسکار و کن را از آن خود کرده بهره ببرند.

فرش قرمز ممنوع!

چند سالی است برگزاری مراسمی با عنوان «فرش قرمز» جهت معرفی و آغاز نمایش عمومی فیلم‌های سینمایی در ایران بسیار باب شده است. گفته می‌شود برگزاری اینگونه برنامه‌ها‌ از سال‌های دهه‌ی ۷۰ خورشیدی آغاز شده و برخی رونق گرفتن آن را از مراسم افتتاح فیلم «بی‌پولی» ساخته‌ حمید نعمت‌الله می‌دانند. هر چند گروه برگزارکننده‌ مراسم فرش قرمز فیلم «محاکمه در خیابان» ساخته‌ی مسعود کیمیایی ادعا کردند که مراسم فرش قرمز این فیلم اولین نمونه‌ی فارسی اینگونه مراسم بوده است. به هر حال، با رونق گرفتن این مراسم در سال‌های گذشته فیلم‌هایی چون «سن پطرزبورگ»، «حکم»، «آدمکش»، و این اواخر «ورود آقایان ممنوع» نمایش عمومی خود را برگزاری چنین مراسمی آغاز کردند. تا امروز آخرین فیلمی که خبر از برگزاری مراسم فرش قرمز آن داده است، ساخته جدید رسول صدرعاملی یعنی فیلم «زندگی با چشمان بسته» است.

صدا و سیما با صدور بخشنامه‌ای از برنامه‌سازانش خواسته است که مراسم فرش‌قرمز فیلم‌های سینمایی در ایران را پوشش ندهند.عکس:مراسم فرش قرمز فیلم سینمایی «جرم»

اما ظاهراً طبق معمول، مراسمی از این دست زیاد به مذاق مسئولان خوش نیامده است، چرا که شنیده شده صدا و سیما با بخشنامه‌ای از کلیه برنامه‌سازان خواسته است تا از پوشش دادن مراسم‌ فرش قرمز فیلم‌ها خودداری کنند. حال آیا این عدم پوشش خبری مراسم افتتاحیه فیلم‌ها شامل همه می‌شود و یا اینکه چون همیشه برخی خواص از استثنا‌ها محسوب می‌شوند، جای سؤال است. گفته شده یکی از دلایل اصلی این بخشنامه، پوشش بازیگران زن و برخی از شرکت‌کنندگان در مراسم فرش قرمز فیلم‌هاست.

در همه جای دنیا برگزاری چنین مراسمی در کل برای جلب توجه مخاطب و رونق دادن به فروش سینماهاست. بالطبع، مراسمی از این دست مجالی به‌وجود می‌آورد تا شبکه‌های تلویزیونی نیز بتوانند با پوشش آن‌ها و‌ گاه گفت‌وگوهای کوتاه با دست‌اندرکاران و به‌ویژه بازیگران فیلم‌ها، علاوه بر خبررسانی بر تعداد بینندگان خود نیز بیفزایند. در واقع با پوشش خبری اینگونه مراسم معمولاً هر دو طرف، یعنی هم فیلمسازان و هم شبکه‌های تلویزیونی سود می‌برند. اما متآسفانه از آنجا که صدا و سیمای ایران با توجه به بودجه‌ی بی‌حساب و کتاب دولتی، کلاً نیازی به جذب بیننده احساس نمی‌کند، طبعاً نیازی هم به برقراری چنین دادوستدی با سینما و سینماگران ندارد، و تا وضع چنین است، چشم امید به صدا و سیما نباید داشت.

خبرهای کوتاه

رضا بدیعی، کارگردان شناخته‌شده‌ی ایرانی ساکن امریکا، شنبه‌ی گذشته در سن ۸۱ سالگی درگذشت. بدیعی که در کارنامه‌ی کاریش سابقه‌ همکاری با کارگردانانی چون رابت آلتمن و سام پکین پا به چشم می‌خورد، با کارگردانی بخش‌هایی از سریال‌های تلویزیونی معروفی چون «مأموریت: غیر ممکن» (پیش از انقلاب با عنوان «بالاتر از خطر» از تلویزیون ملی ایران پخش می‌شد و مخاطبان بسیاری هم داشت) و «مرد شش میلیون دلاری» به شهرت و موفقیت رسید.

عوامل فیلم «شبانه‌روز» هم بلیط فروش شدند

علی سرتیپی، سخنگوی کانون پخش‌کنندگان سینمای ایران اعلام کرد که این کانون از این پس در برابر پخش غیرقانونی فیلم های سینمایی از شبکه‌های ماهواره‌ای اقدام خواهد کرد. بر این اساس، این کانون بنا به قانون سعی خواهد داشت تا جلوی پخش فیلم‌های ایرانی بدون مجوز از سوی تهیه‌کننده و پخش کننده در شبکه‌های ماهواره‌ای را بگیرند.

و اما گروه سازندگان فیلم «شبانه‌روز» نیز با پیروی از دیگر همکارانشان جهت جذب تماشاگران در سینماهای نمایش‌دهنده‌ فیلم حاضر شده و اقدام به بلیط‌فروشی کردند. حمیدرضا پگاه، بهنوش بختیاری، امید بنکدار و کیوان علی‌محمدی روز چهارشنبه و ستاره اسکندری و مهتاب کرامتی روز شنبه در گیشه سینما آزادی حاضر شده و اقدام به فروش بلیط‌های فیلمشان به علاقمندان کردند.

خبرهای تولید

صداگذاری و تدوین فیلم «برف روی کاج‌ها» ساخته‌ی پیمان معادی به پایان رسیده و قرار است کارن همایونفر موسیقی متن آن را بسازد. در این اولین تجربه‌ی کارگردانی پیمان معادی بازیگرانی چون مهناز افشار، صابر ابر، ویشکا آسایش و حسن معجونی جلوی دوربین رفته‌اند و به گفته‌ی جمال ساداتیان، تهیه‌کننده‌ی این فیلم اولین نمایش آن در جشنواره فیلم فجر امسال خواهد بود.

به نقل از خبرگزاری «فارس» مهران مدیری به جمع بازیگران فیلم «پل چوبی» آخرین ساخته‌ی مهدی کرم‌پور پیوسته است. گفته شده است که مدیری این‌بار در نقشی جدی و در قالب یک استاد دانشگاه در برابر دوربین ظاهر خواهد شد. هدیه تهرانی، بهرام رادان و مهناز افشار دیگر بازیگرانی هستند که تاکنون همکاری آن‌ها با این پروژه قطعی شده است.

صابر ابر و مهناز افشار در نمایی از «برف روی کاج‌ها» نخستین ساخته پیمان معادی

ظاهراً گروه تولید پروژه‌ی پرخرج «پیامبر اکرم» قصد دارند هر هفته با انتشار خبری تازه بازار تبلیغاتی این فیلم را داغ نگاه دارند. هفته‌ی گذشته برخی از بازیگران این پروژه و نقش‌هایشان مشخص شدند: گفته شده حمید فرخ‌نژاد برای بازی نقش ابوسفیان با این پروژه قرارداد بسته است و امین تارخ و مهدی پاکدل نیز به ترتیب برای نقش‌های عبدالمطلب و ابوطالب تست گریم داده‌اند. یک گروه گریمور ایتالیایی مسئولیت اجرای گریم این پروژه را بر عهده دارند. البته این هفته با انتشار ماهنامه‌ سینمایی ۲۴، جسین معززی‌نیا، سردبیر این ماهنامه و مدیر روابط عمومی فیلم «پیامبر اکرم» با انتشار یادداشتی، برخی از اخبار منتشر شده درباره‌ فیلم را تکذیب کرد و افزود به زودی خبرهای درست در ارتباط با فیلم در آن ماهنامه منتشر خواهند شد!

تدوین فیلم «بوسیدن روی ماه» آخرین ساخته‌ی همایون اسعدیان به پایان رسید. سعید پورصمیمی، صابر ابر و مسعود رایگان از بازیگران این فیلم هستند. در خلاصه داستان فیلم آمده است که احترام‌السادات و فروغ خانم که در همسایگی یکدیگر زندگی می‌کنند بیش از بیست سال است که در انتظار فرزندانشان هستند و.... حسین جعفریان مدیریت فیلمبرداری این فیلم و منوچهر محمدی تهیه کنندگی آن را بر عهده داشته‌اند.

خبرهای اکران

بعد از چند روز تعطیلی سینما‌ها، از روز اول شهریور با نمایش دو فیلم تازه سینما‌ها به روال عادی نمایش فیلم بازگشتند. «آلزایمر» ساخته‌ی احمد رضا معتمدی با بازی مهدی هاشمی، فرامرز قریبیان و مهتاب کرامتی به همراه فیلم «زنان ونوسی و مردان مریخی» ساخته‌ کاظم راست‌گفتار با بازی امین حیایی، شیلا خداداد و بهاره رهنما، دو فیلمی هستند که از این هفته نمایش عمومی خود را آغاز کردند.

امین حیایی و بهاره رهنما در نمایی از فیلم «زنان ونوسی و مردان مریخی» ساخته کاظم راست‌گفتار

«زنان ونوسی، مردان مریخی» تا اینجا توانسته شروع خوبی داشته و بعد از سه روز به فروشی حدود ۵۲ میلیون تومان در تهران دست یابد. «آلزایمر» نیز در سه روز اول نمایش خود توانست به فروشی حدود ۱۹ میلیون تومان برسد که در مجموع می‌توان گفت دو فیلم تازه اکران شده، آغاز خوبی داشته‌اند و اگر فروششان به این شکل ادامه یابد، امید هست که در ‌‌نهایت بتوانند به فروشی متقاعدکننده دست یابند.

اما از هفته‌ی آینده و همزمان با عید فطر، سه فیلم تازه نیز نمایش عمومی خود را آغاز می‌کنند: «زندگی با چشمان بسته» ساخته‌ی رسول صدرعاملی با بازی ترانه علیدوستی، حامد بهداد و فرهاد آئیش، «شیش و بش» با بازی محمدرضا گلزار و امین حیایی و به کارگردانی بهمن گودرزی و بالاخره فیلم «ندار‌ها» به کارگردانی محمدرضا عرب و با بازی پژمان بازغی، هانیه توسلی و محسن تنابنده سه فیلمی هستند که از این هفته نمایش عمومی خود را آغاز می‌کنند.

حاشیه هفته: باز هم اسکار!

متأسفانه این هفته نه فرج‌الله سلحشور مصاحبه‌ تازه‌ای کرد و نه علیرضا سجادپور بخشنامه و بیانیه‌ای داد. به همین دلیل حاشیه این هفته به جذابیت حاشیه‌های هفته‌های قبل نیست و امیدواریم هفته‌ی آینده یکی از این دوستان خوراک مورد نیاز این بخش از گزارش‌های هفتگی را فراهم کند!

و اما اسکار: با توجه به اینکه برای معرفی نماینده‌ی سینمای ایران به آکادمی علوم و هنرهای سینمایی آمریکا فقط یک ماه وقت باقی مانده است، ظاهراً این روز‌ها در ارتباط با این موضوع دو دسته‌ی اصلی در بین سینماگران و سینمادوستان ایرانی تشکیل شده است. دسته‌ی اول کسانی هستند که اعتقاد دارند فیلم «جدایی نادر از سیمین» مناسب‌ترین گزینه برای معرفی به آکادمی علوم و هنرهای سینمایی برای نامزدی دریافت اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان است. گروه دوم اما کسانی هستند که گویا ترجیح می‌دهند هر فیلمی به آکادمی اسکار معرفی شود به جز فیلم «جدایی نادر از سیمین»!

هفته‌ی گذشته احمد میرعلایی مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی در مراسم افتتاحیه فیلم «آلزایمر» آخرین ساخته‌ احمدرضا معتمدی با اعلام آغاز به کار هیأت انتخاب نماینده‌ اسکار در این هفته گفت: «طبق گمانه‌زنی‌ها فیلم سینمایی «آلزایمر» جزو یکی از پنج فیلم بر‌تر خواهد بود. البته این خبر در حد گمانه‌زنی‌ست، اما این فیلم یکی از گزینه‌های اسکار است.»

بدون هیچگونه قضاوت در ارتباط با کیفیت فیلم «آلزایمر» تنها می‌شود یک سوال پرسید و آن اینکه وقتی هنوز حتی اعضای این هیات انتخاب نماینده‌ی ایران در اسکار معرفی نشده‌اند، چگونه مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی می‌تواند از گزینه‌های قطعی نام ببرد؟ آیا بهتر نیست ایشان پیش از اعلام نام گزینه‌ها، هیأت انتخاب را معرفی کنند؟ و بعد از این، بر چه اساسی این فیلم می‌تواند یکی از گزینه‌ها باشد؟ آیا ایشان نمی‌دانند یکی از شروط شرکت در اسکار، نمایش عمومی در سینماهای آمریکا است؟

آلزایمر ساخته احمد رضا معتمدی یا جدایی نادر از سیمین؟

البته میرعلایی تنها کسی نبوده که «آلزایمر» را شایسته‌ی نمایندگی ایران در اسکار امسال دانسته است. جهانگیر الماسی، بازیگر و عضو هیأت داوران جشنواره فجر سال گذشته نیز در اظهارنظری مشابه از این فیلم به عنوان یکی از بهترین گزینه‌ها جهت معرفی به آکادمی علوم و هنرهای سینمایی امریکا نام برده است. حال اینکه چطور ایشان در زمان داوری جشنواره فیلم فجر به ارزش‌های این فیلم پی نبرده بودند، جای سؤال است!

همانطور که هفته‌ی گذشته هم اشاره کردیم، خبرگزاری «فارس» نیز در عملی مشابه، فیلم دیگری را به عنوان گزینه‌ی جایگزین برای «جدایی نادر از سیمین» معرفی کرده بود، بدون توجه به اینکه آن فیلم هنوز به نمایش عمومی درنیامده است و با توجه به قوانین اسکار، هر فیلمی که قرار است در بخش اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان شرکت کند باید تا ۳۰ سپتامبر امسال در کشور تولید کننده به نمایش عمومی در آمده باشد. در این مورد آخر هم مشکلی مشابه یعنی عدم نمایش عمومی در آمریکا وجود دارد که مانع از انتخاب فیلم «آلزایمر» به عنوان نماینده‌ی سینمای ایران جهت معرفی به آکادمی اسکار می‌شود، مگر اینکه تهیه کنندگان این فیلم دست کم یک هفته آن را در سینماهای امریکا به نمایش عمومی درآورند.‌ کاش این مسئولان سینمایی به جای وقت گذاشتن به یافتن رقیبی برای «جدایی نادر از سیمین»، وقت می‌گذاشتند و مقررات ارسال فیلم برای اسکار را می‌خواندند و اینقدر، با «چشمان بسته» و نسنجیده اظهار نظر نمی‌کردند. زندگی با چشمان بسته؟

در همین زمینه:
::پیش‌پرده فیلم «آلزایمر»::
::رضا بدیعی، کارگردان تلویزیون درگذشت::

پیش‌پرده فیلم «با چشمان بسته»

هتل چندین و چند ستاره‌ اوین و جذابیت‌های آشکار و پنهانش

Mon, 01 Aug 2011 09:46:52 +0000

گزارش هفتگی سینمای ایران

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور – قصد نداشتم گزارش این هفته را با مایه‌هایی از طنز بنویسم، اما هر چه کردم، باز گزارش سینمایی این هفته، در آخر به نوعی طنز سینمایی شباهت پیدا کرد. تنها نقل قول ساده و بی‌واسطه سخنان برخی از مسئولان و سینماگران، هر چند در کنه‌شان بسیار تلخ است، اما در هر حال لبخند به لب انسان می‌آورد. در گزارش این هفته نگاهی داریم به جشن حافظ، اخبار کوتاه تولید و اکران، داستان تأثیر جهانی مجموعه تلویزیونی «یوسف پیامبر» و البته جذابیت‌های پنهان «هتل اوین».

کسی از قلم نیفتاده باشد!

هفته‌ی گذشته دوازدهمین جشن سینمایی دنیای تصویر که به «جشن حافظ» نیز معروف است، در سالن همایش‌های برج میلاد برگزار شد. جواد طوسی، رضا درستکار، هیوا مسیح، امیر حسین رسائل، امیر قادری و علی معلم، داوران این دوره از «جشن حافظ»، تولیدات دو سال گذشته‌ی سینمای ایران را به داوری نشستند. از این جشن به عنوان مراسمی کاملاً مستقل نام برده می‌شود که با هزینه‌ی بخش خصوصی و توسط یک مجله‌ی سینمایی یعنی مجله‌ی «دنیای تصویر» که مدیریت آن را علی معلم بر عهده دارد برگزار می‌شود. بالطبع وقتی پای بخش خصوصی به میان بیاید و از سفارش‌های دولتی خبری نباشد، مخاطب انتظار داوری متفاوتی را دارد.

مسعود کیمیایی و داریوش مهرجویی در دوازدهمین جشن سینمایی دنیای تصویر یا «جشن حافظ» که هفته‌ی گذشته در سالن همایش‌های برج میلاد برگزار شد. در این مراسم همه جایزه گرفتند و مثل این بود که نمی‌بایست کسی از قلم بیفتد.

البته در کل آرای نهایی هیأت داوران این جشن در بسیاری از موارد با دیگر جشنواره‌‌های سینمایی دولتی چون جشنواره فیلم فجر متفاوت بود، اما آنچه که در آرای نهایی بیشتر به چشم می‌آمد، تلاش هیأت داوران برای تقسیم عادلانه‌ی جوایز و راضی نگه داشتن همه بود. برای همین می‌شود گفت در ‌‌نهایت، بیشتر فیلم‌های مهم سال‌های گذشته، هر کدام در بخشی از بخش‌های گوناگون جشن سینمایی دنیای تصویر یکی از بیست و چهار تندیس این جشن را دریافت کردند: اصغر فرهادی برای «درباره‌ی الی» جایزه‌ی بهترین کارگردانی را گرفت و داریوش مهرجویی برای فیلم «سنتوری» جایزه بهترین فیلم را از دستان دوست و همکار قدیمی‌اش مسعود کیمیایی دریافت کرد. فیلم «آل» که به تهیه‌کنندگی خود علی معلم، بانی جشن و یکی از داوران این دوره ساخته شده بود نیز برای آنکه از تندیس‌ها بی‌نصیب نماند، جایزه‌ی بهترین فیلمبرداری را دریافت کرد. در بخش تلویزیونی هم وضع به همین منوال بود و جوایز تقریباً بین سریال‌های «در مسیر زاینده‌رود»، «در چشم باد»، «قهوه تلخ» و «زیر هشت» تقسیم شد تا در ‌‌نهایت همه سینماگران شبی را در کنار هم خوش باشند و بی‌هیچ کدورت و دلخوری جشنی برپاکنند و عکسی بگیرند و مقداری خوراک خبری و گزارش ویژه برای وب‌سایت‌ها و مجله‌ها تهیه شود. همین.

این فیلم‌ها را به کی نشون می‌دی؟

به روال همیشه، بخش تولید و پشتیبانی بنیاد سینمایی فارابی در گزارشی آخرین آمار از تولیدات امسال سینمای ایران را اعلام کرد. بنا به این آمار تا اول مردادماه امسال، ۹۴ فیلم در مراحل مختلف تولید قرار گرفته‌اند. در این میان ۱۸ فیلم آماده نمایش، ۱۰ فیلم در مرحله‌ صداگذاری، ۱۴ فیلم در مرحله‌ تدوین، ۸ فیلم در مرحله‌ فیلمبرداری و ۵۴ فیلم در مرحله‌ پیش‌تولید هستند. به همین روال پیش برود امسال سینمای ایران رکورد تازه‌ای در آمار تولید ثبت خواهد کرد، هرچند همیشه با شنیدن این ارقام اولین سؤالی که به ذهن خطور می‌کند این است که این همه فیلم را چه زمانی، در کدام سالن سینما و به کدام مخاطب قرار است نمایش دهیم؟

پشت صحنه فیلم «یک پذیرایی ساده» آخرین ساخته مانی حقیقی. عکس: ترانه علیدوستی پشت صحنه. (عکس تزئینی‌ست.)

نه تعداد سالن‌های سینمای ایران تناسبی با این میزان تولید دارد و قادر به نمایش این همه فیلم در طول سال هستند و نه حتی تماشاگران سینمارو این روز‌ها توان مالی برای رفتن به سینما و دیدن این همه فیلم را دارند. در هر حال، ظاهراً پر کردن بیلان‌ها و آمار ساختن و نشان دادن پرکاری‌ها برای مسئولان سینمایی مهم‌تر از اندیشیدن به این نکات است.

البته شاید بد نباشد بدانید که به گزارش «ایرنا» در فاصله‌ی ۲۰ خرداد تا ۲۰ تیرماه امسال تعداد ۱۵۹ فیلمنامه نیز در بانک فیلمنامه‌ی ایران به ثبت رسیده‌اند، اینکه از میان این همه فیلمنامه چه تعدادی این شانس را می‌یابند تا در سال‌های آینده به مرحله‌ی تولید برسند، باید صبر کرد و دید!

بدون شرح!

گفته‌های برخی از سینماگران که عموماً به جناحی خاص وابسته‌اند،‌گاهی آن‌قدر عجیب و آمیخته با دروغ و غلو است که بیشتر به طنز می‌ماند تا گفته‌‌های قابل تأمل و جدی. یکی از کسانی که ید طولائی در بیان اینگونه افاضات دارد فرج الله سلحشور، فیلمساز به قول خودشان «قرآنی» است.ایشان که تا همین چند هفته پیش در هر مصاحبه‌ای با دلیل و بی‌دلیل از مناسب بودن نسخه‌ی سینمایی مجموعه‌ تلویزیونی «یوسف پیامبر» برای نمایش در طرح ویژه‌ی رمضان حرف می‌زدند، حال با اعلام قرار گرفتن نام این فیلم در این طرح و اکران آن در ماه رمضان فرموده‌اند که «در مثبت یا منفی بودن این اتفاق شک دارند.» ایشان در ادامه در ارتباط با این شاهکار بی‌بدیل آماری ارائه کرده‌اند به این شکل که تاکنون «سریال "یوسف پیامبر" در بیش از ۱۰۰ کشور دنیا به نمایش درآمده است.» غافل از آنکه اگر چنین می‌بود، یعنی اگر این مجموعه تلویزیونی در بیش از ۱۰۰ کشور به نمایش درآمده باشد، این امر به این معناست که «یوسف پیامبر» در بیش از نیمی از کشورهای جهان به نمایش گذاشته شده ! حال این نمایش به چه شکلی بوده که هیچکس از آن خبری ندارد و اخبارش در هیچ رسانه‌ای منعکس نشده، عجیب است. از سوی دیگر اگر این سریال به ۱۰۰ کشور فروخته شده بود، قاعدتاً تاکنون می‌بایست رقمی میلیاردی برگشت داده می‌شد.

بدون شرح: فرج‌الله سلحشور و محمود احمدی‌نژاد. سلحشور گفته «یوسف پیامبر» در نیمی از کشورهای جهان به نمایش درآمده و در تاجیکستان بعد از دیدن این مجموعه تلویزیونی یک میلیون نفر به تعداد کسانی که به مسجد می‌روند، افزوده شده و همچنین زن‌های تاجیک از بازرگانان این کشور خواسته‌اند لباس‌های پوشیده‌تری در بازار عرضه کنند.

شاید جناب سلحشور دانلود این سریال توسط برخی هموطنان خارج‌نشین از وب‌سایت‌های مخصوص این‌کار را به حساب نمایش این سریال در بیش از ۱۰۰ کشور قرار داده‌اند. یا هم شاید هم به علت آنکه بسیاری از کشور‌ها توانایی دریافت امواج جام جم را دارند، پخش «یوسف پیامبر» از شبکه‌ی ماهواره‌ای «جام جم» به معنای پخش جهانی این مجموعه تلویزیونی است! کشورهایی که تاکنون نامشان به عنوان خریداران این مجموعه تلویزیونی اعلام شده است عبارتند از «تاجیکستان»، «پاکستان» و «افغانستان». اکنون ما بسیار مشتاقیم نام ۹۷ کشور دیگر را نیز بدانیم. البته این تنها شروع این افاضات است و این اظهارات عجیب همچنان ادامه دارد. برای مثال به گفته‌ی سلحشور و به نقل از یکی از وزیران کشور تاجیکستان «بر اثر پخش این سریال در کشور تاجیکستان یک میلیون نفر به افرادی که به مسجد می‌رفتند اضافه شده و یا زن‌ها در این کشور از تجار درخواست لباس‌های پوشیده‌تری دارند.» البته این تنها کشور تاجیکستان نبوده که از برکات این سریال فخیمه بهره‌مند شده است، چرا که به گفته‌ی جناب سلحشور چندین تن از مسئولان و مردم کشور مصر که به ایران آمده بودند نیز اقرار کرده‌اند که «سریال یوسف برای انقلاب مصر از الطاف خفیه‌ الهی بوده است و پخش آن به مصریان یادآور شده که چه پیشینه‌ای داشته‌اند.» این تأثیرات عمیق فرهنگی در حدی بوده که نه تنها از کشور لبنان و از طرف «سید حسن نصرالله»، که همچنین حتی از کشورهایی مانند فرانسه و آلمان و انگلیس نیز از ایشان دعوت کرده‌اند تا برای نمایش سریالشان در آن کشور‌ها حضور پیدا کنند اما ایشان فرموده‌اند که «با وجود آنکه بسیاری از فیلمسازان معبدشان غرب است، ما [فرج الله سلحشور] به این دعوت‌ها جواب مثبتی ندادیم.»

حالا در این میان کسی باید پیدا شود و اگر جرأت کرد بپرسد که جناب سلحشور بر اساس کدام آمار و سند چنین حرف‌هایی می‌زند، یا با بودجه‌های میلیاردی که برای ساخت این سریال گرفته، چه کرده است؟ برای مثال ماجرای آن ۶ میلیارد تومان هزینه‌ی تولید که رسماً هم اعلام نشده چه بوده؟ یا داستان دزدی بودن فیلمنامه‌ی سریال «یوسف پیامبر» و محکومیت سلحشور در دادگاه از چه قرار بود؟ اگر کسی چنین پرسش‌هایی را به میان بکشد، آن‌وقت ممکن است یار غار سلحشور، یعنی جناب جمال شورجه در پاسخ بگوید اینگونه پرسش‌ها به معنای «خط گرفتن از یک جریان ابلیسی و شیطانی است [با این قصد که] افرادی را که کار فرهنگی و مذهبی می‌کنند وارد اینجور چالش‌ها و کشمکش‌ها بکنند.»

به گمانم نقل قول‌ها به اندازه‌ی کافی گویا هستند و نیاز به توضیح بیشتری نیست!

خبرهای کوتاه

از روز چهارشنبه فیلم «شبانه‌روز» ساخته‌ی مشترک امید بنکدار و کیوان علی محمدی در گروه سینمایی آزادی جایگزین فیلم «قصه‌ی پریا» شد و نمایش عمومی خود را آغاز کرد. این فیلم به تهیه‌کنندگی «سید جمال ساداتیان» یکی از پرستاره‌ترین فیلم‌های سال‌های اخیر است که اکنون پس از سه سال توانسته به نمایش عمومی راه یابد. نیکی کریمی، پارسا پیروزفر، مهتاب کرامتی، محمدرضا فروتن، مهناز افشار، حامد بهداد، نگار جواهریان، لادن طباطبایی و بهنوش بختیاری تعدادی از بازیگران نام‌آشنایی هستند که در فهرست بلندبالای بازیگران این فیلم قرار دارند.

پوستر فیلم «شبانه‌روز» یکی از پرستاره‌ترین آثار سال‌های اخیر. امید بنکدار و کیوان علی محمدی کارگردانان این فیلم گفته‌اند: «شبانه‌روز» نتیجه شور و جنون جمعی‌ست.

محمد خزاعی تهیه‌کننده‌ی فیلم «قلاده‌های طلا» با تکذیب خبر متوقف شدن فیلمبرداری این فیلم گفت: «قلاده‌های طلا هیچ وقت متوقف نمی‌شود. البته اینطور نیست که مشکلی در کار نباشد، همانطور که می‌دانید فیلمبرداری کار یکی دو روز متوقف بود.» از سوی دیگر خبرگزاری «فارس» با انتشار مطلبی نوشت «خبر توقف فیلمبرداری این فیلم در برخی رسانه‌های معاند به گوش می‌رسد، در حالی که فیلمبرداری پروژه ادامه دارد.» این خبرگزاری همچون تهیه‌کننده‌ی فیلم سعی کرده تا مشکلات فیلم را جریانی برنامه‌ریزی شده از سوی مخالفان بیان کند. در حالی که خبر توقف این پروژه نخستین بار در رسانه‌های رسمی و خبرگزاری‌های دولتی داخل کشور منتشر شد. ظاهراً بهتر آن است که از این پس‌‌ همان «خبرگزاری فارس» زحمت اخبار این فیلم را بکشد.

پنج‌شنبه شب گذشته در حاشیه مراسم گشایش سالنی به یاد فیلمبردار فقید سینما، نعمت حقیقی در خانه‌ سینما، مسئولان خانه‌ سینما در اقدامی غیرمنتظره در مراسم کوچکی هفتادمین سالگرد تولد مسعود کیمیایی را جشن گرفتند. در این مراسم، حاضران صحبت‌هایی در تقدیر از کیمیایی و زنده یاد نعمت حقیقی بیان کردند و در انتها توسط مسعود کیمیایی، محمد آلادپوش و بهروز افخمی سالن «نعمت حقیقی» در طبقه‌ی دوم خانه سینما افتتاح شد.

در دست تولید

هفته‌ گذشته از نظرسنجی مسعود ده نمکی برای ساختن یا نساختن فیلم «اخراجی‌های ۴» نوشتیم. ظاهراً این نظرسنجی مانند استخاره‌های قبلی ایشان تنها دو گزینه برای پاسخ دارد: ۱. بساز ۲. حتماً بساز. «ده نمکی» در گفت‌وگو با «بانی فیلم» گفته است که در طی شش، هفت ماه گذشته فیلمنامه این فیلم را به نگارش درآورده و با دو نام «اخراجی‌های ۴» و «رسوایی» به ثبت رسانده است، اما هنوز برای دریافت پروانه ساخت اقدام نکرده است. حال به گفته‌ی ایشان با پایان نظرسنجی، بر اساس اکثریت آرا ایشان تصمیم می‌گیرند که آیا این فیلم را با نام «اخراجی‌های ۴» بسازند و یا به اسم «رسوایی»! اما در حقیقت، نگفته پیداست که این نظرسنجی‌ها و رایزنی‌ها بر سر نام فیلم، همه بخشی از تبلیغات پیش از تولید ده‌نمکی است و بعید است او فیلمی با نام «اخراجی‌های ۴» روانه‌ی سینما‌ها بکند.

فیلم «نیش زنبور» را به یاد دارید؟ با بازی رضا کیانیان، رضا عطاران و مریلا زارعی؟‌‌ همان داستان تکراری کنار هم قرار گرفتن اجباری دو کلاهبردار، یکی با کلاس و جنتلمن و دیگری بی‌کلاس و امل؟ قرار است به تهیه‌کنندگی علی سرتیبی، «نیش زنبور ۲» با همان گروه بازیگران ساخته شود.

به نظر می‌آید او تلاش می‌کند تا از هم‌اکنون فیلم بعدی‌اش را به عنوان دنباله‌ای بر «اخراجی‌ها» در ذهن مخاطب عام جا بیندازد تا بتواند همچنان آن‌ها را به سینما بکشاند، و از سوی دیگر با برگزیدن عنوانی تازه به وقت نیاز، به‌ویژه در برخورد با منتقدان، بتواند فیلم را به عنوان اثری مستقل معرفی کند که هیچ ربطی به سه‌گانه‌ی «اخراجی‌ها» ندارد. باید اعتراف کرد در شرایط فعلی، این تنها مسعود ده نمکی است که می‌تواند از آغاز به گونه‌ای برخورد کند که چون گربه‌ی مرتضی علی در هر شرایطی با وضعیت دلخواه بر زمین فرود آید!

ظاهراً این روز‌ها سینمای ایران نیز به دنباله‌سازی آثار موفقش روی آورده است. فیلم «نیش زنبور» را به یاد دارید؟ با بازی رضا کیانیان، رضا عطاران و مریلا زارعی؟‌‌ همان داستان تکراری کنار هم قرار گرفتن اجباری دو کلاهبردار، یکی با کلاس و جنتلمن و دیگری بی‌کلاس و امل؟ ظاهراً رضا کیانیان که طرح آن فیلم نیز به او تعلق داشت، از نقشش در فیلم «نیش زنبور» خیلی خوشش آمده و دوباره طرحی تازه بر اساس‌‌ همان شخصیت‌ها به حمیدرضا صلاحمند داده است تا فیلمنامه‌ی «نیش زنبور ۲» را نوشته و به تهیه‌کنندگی علی سرتیپی و با‌‌ همان گروه بازیگران بسازند. نسخه‌ی اولیه فیلمنامه تکمیل شده است و گروه قصد دارند برای دریافت پروانه ساخت اقدام کنند. ظاهراً داستان دو کلاهبردار در میان تماشاگران ایرانی خیلی پرطرفدار شده است، «سن پطرزبورگ» که گویا قسمت دوم آن هم قرار است ساخته شود و فیلم «شیش و بش» که به زودی به روی پرده می‌رود، دیگر فیلم‌هایی هستند که در سال‌های اخیر داستانی مشابه را دستمایه قرار داده‌اند.

علی شاه حاتمی فیلمبرداری فیلم «رؤیای کاظم» را به مدیریت فیلمبرداری علیرضا زرین‌دست در تهران آغاز کرد. کاظم بلوچی، علی شادمان و نیلوفر محمدی بازیگران این فیلم هستند. فیلم، داستان نوجوانی به نام کاظم است که آرزوی بازیگری دارد و به همین علت به سراغ یکی از بازیگران مشهور سینما می‌رود.

حاشیه‌ای طولانی‌تر از اصل: شفاف‌سازی به شیوه‌ی معاونت سینمایی!

این هفته تقریباً هفته‌ی پرحاشیه‌ای بود، اما داغ‌ترین حاشیه هفته مربوط می‌شود به مرد همیشه حاضر گزارش‌های سینمایی ما یعنی علیرضا سجادپور، معاونت نظارت و ارزشیابی وزارت ارشاد اسلامی. هفته‌ گذشته در خبر‌ها آمد که ایشان در محدوده‌ زندان اوین دیده شده‌اند، گمانه‌زنی‌ها بر این بود که سجادپور برای انجام مذاکراتی در ارتباط با مشکلات سینماگران و بازداشت‌های اخیر به آنجا رفته است. اما روزنامه سینمایی «بانی‌فیلم» به نقل از یک منبع آگاه اعلام کرد که سجادپور به علت مسائل مالی مربوط به جشنواره فیلم پلیس، بازداشت شده است.

سجادپور سه سال پیش دبیری جشنواره فیلم پلیس را بر عهده داشت.

البته در خبر «بانی‌فیلم» آمده بود که این تنها سجادپور نیست که در این پرونده درگیر است و او در اصل برای ادای پاره‌ای توضیحات به دادسرا رفته است. در این میان خبرگزاری‌ها از در دسترس نبودن تلفن همراه معاونت نظارت و ارزشیابی که تا پیش از این ماجرا همیشه در دسترس بود نوشتند و بر ابهامات این ماجرا افزودند. در توضیح در دسترس نبودن تلفن همراه سجادپور، خبرگزاری سینمای ایران، وب‌سایت خبری نزدیک به معاونت سینمایی، نوشت که قبل از ماه رمضان سجادپور به یک هفته مرخصی رفته است. دو - سه روزی این خبرهای متناقض اینجا و آنجا منتشر می‌شد تا اینکه بالاخره روز چهارشنبه سجادپور در رسانه‌ها ظاهر شد و در مصاحبه‌ای با «خبر آنلاین» در جهت شفاف‌سازی، این ماجرا‌ها را «شایعاتی خواند که افرادی ساخته‌اند تا به وسیله‌ی آن بتوانند او را وادار کنند از گفت‌وگوهای محرمانه‌اش برای آزاد ساختن سینماگرانی که جرم‌های غیر سینمایی مرتکب شده‌اند پرده بردارد.» او با اعلام اینکه «تا زمانی که مشکلات سینماگران به صورت کامل حل نشود، نمی‌توانم در مورد جزئیات مذاکراتی که صورت گرفت صحبت کنم» خطاب به سینماگران گفت «این مژده را می‌دهم که می‌توانند منتظر خبرهای خوب باشند.»

علیرضا سجادپور، جواد شمقدری و مهدی مسعودشاهی:«سه ‌یار دبستانی» در معاونت سینمایی. جمال شورچه تأیید کرد که «دوستان نیروی انتظامی» کاری کردند که علیرضا سجادپور چند روزی مهمان هتل چندین و چند ستاره اوین باشد. شمقدری هم در این میان خودش را از تک و تا نینداخت و اعلام کرد که اقامت در اوین از سفر به کن و لوکارنو دلپذیرتر است.

اما از آن سو در‌‌ همان روز چهارشنبه جمال شورجه، یکی از فیلمسازان نزدیک به حلقه‌ی معاونت سینمایی که از او به عنوان یکی از مشاوران معاونت سینمایی نیز نام برده می‌شود، همزمان با گفت‌وگوی سجادپور، در جلسه‌ای پیرامون اکران مجدد فیلم «یوسف پیامبر» شرکت کرد و در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران در ارتباط با موضوع بازداشت سجادپور گفت: «در جشنواره پلیس آقای سجادپور یک مقدار مشکلات مالی برایشان پیش آمده و نتوانستند یا فرصت نکردند تسویه حساب بکنند. چند بار هم دوستان نیروی انتظامی به ایشان گفتند برای تسویه حساب اقدام کنند که نتوانستند این کار را انجام دهند. و در ‌‌نهایت دوستان نیروی انتظامی در این مورد کم‌انصافی کردند و مسئله را حقوقی کردند. دیروز هم شنیدم این مبلغ آماده شده و قرار بوده دیروز پرداخت شود و مشکلشان حل بشود که ظاهراً امروز مشکل حل شده و آزاد شدند.»

به هرحال بدون آنکه کسی بفهمد اصل داستان از چه قرار بوده، این داستان هم به پایان رسید. اما با توجه به اینکه سجادپور در ماه‌های گذشته ثابت کرده بود در برابر هر حرف، نقد و یا تهمتی با قدرت می‌ایستد و از خود و معاونت سینمایی و عمکردش دفاع می‌کند، این‌بار سکوت ایشان و ساده گذشتن از کنار اتهامی چون «مشکلات مالی در هنگام برگزاری جشنواره فیلم پلیس»، آن هم اتهامی که در رسانه‌های عمومی مطرح شده، کمی شک‌برانگیز است.

اما روز بعد از این ماجرا، سخنان جالب‌تری در رسانه‌ها منتشر شد. ظاهراً جناب سجادپور در اوین مهمان بخش ویژه بودند و بهشان خوش گذشته است، چرا که روز بعد از این ماجرا‌ها جواد شمقدری، معاونت سینمایی که گویا گزارش سجادپور از رفتن به زندان اوین را دریافت کرده و خوانده بوده، در سخنانی جالب گفت: «امیدوارم دوستان روزنامه‌نگار به اوین سر بزنند و ببینند که اوین درست مانند هتل است و وضعیت خوبی دارد. ما در معاونت سینمایی پیگیر این هستیم که شرایطی را برای بازدید خبرنگاران از زندان اوین فراهم کنیم. تا پس از بازدید، آن‌ها اطمینان پیدا کنند که وضعیت بازداشتی‌ها خوب است. باید باور کرد که وضعیت زندانیان خوب است و زندان‌های ایران مثل هتل است.»

اول از همه اینکه باید از جناب معاون تشکر ویژه کرد که تا همین جا شرایطی فراهم آورده‌اند تا برخی از سینماگران نیز به اوین سر بزنند و از امکانات رفاهی آن استفاده کنند، فقط‌ کاش این امکانات شامل حال همه می‌شد، به هر حال انصاف نیست در دولت عدالت‌پرور چنین امکانات خاص و ویژه‌ای تنها برای استفاده‌ی گروه و جناح خاصی باشد. دوم اینکه ایشان لازم نیست نگران روزنامه‌نگاران باشند، دولت محترم خود عنایت ویژه به روزنامه‌نگاران دارد و تورهای بازدید ویژه از اوین (از چند روز تا چند سال) در تمامی فصل‌های سال برای آنان تدارک می‌بیند تا سر صبر و دل سیر بتوانند بالا و پائین اوین را ببینند و گفت‌وگوهای سازنده و روشنگرانه با پرسنل زحمتکش آنجا داشته باشند. در آخر از صمیم قبل آرزومندیم هرچه زود‌تر شرایطی فراهم شود تا جناب معاون به همراه معاونت‌ها، مشاوران و فیلمسازان خاص و تحت حمایتشان همگی چند وقتی مهمان «هتل اوین» باشند و از پذیرایی‌های ویژه‌ آن هتل چندین و چند ستاره بهره‌مند شوند. ظاهراً به قول خود ایشان از سفر به «کن» و «ونیز» و «لوکارنو» بهتر است، ما هم که بخیل نیستیم؛ ایشان تشریف ببرند اوین، کور شود هر آنکه نتواند دید!

طرح: رادیو زمانه بر اساس عکسی از علیرضا سجادپور.

در همین زمینه:
گزارش تصویری: دوازدهمین جشن سینمایی و تلویزیونی دنیای تصویر
زندان های ایران مانند هتل است

پیش‌پرده فیلم «شبانه‌روز»

ویم وندرس، آنتونیونی و آینده‌ی سینما

Sat, 30 Jul 2011 07:06:04 +0000

آینده‌ی سینما از زبان میکل آنجلو آنتونیونی به مناسبت سالگرد درگذشت این سینماگر بزرگ جهان

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - در فاصله‌ی پنج‌شنبه ۰۳/۱۱/۹۴ تا چهارشنبه ۲۹/۰۳/۹۵ میکل آنجلو آنتونیونی (Michelangelo Antonioni ) آخرین فیلمش «بر فراز ابر‌ها» را بر اساس چند داستان کوتاه از خودش فیلمبرداری کرد. در آن زمان آنتونیونی به علت آخرین سکته‌اش، قدرت تکلمش را تقریبآ از دست داده بود و دیگر حتی قادر به نوشتن نیز نبود.

تهیه‌کنندگان فیلم برای آنکه مطمئن باشند این پروژه به سرانجامی خواهد رسید، ویم وندرس (Wim Wenders) کارگردان آلمانی را به عنوان همکار، دستیار و کارگردان ذخیره با این پروژه همراه کردند تا آنتونیونی فیلمش را به شکل اپیزودیک و بر اساس داستان‌هایش بسازد و ویم وندرس نیز با فیلمبرداری صحنه‌هایی، این داستان‌ها را به شکلی به یکدیگر ارتباط دهد و ساختاری برای فیلم به‌وجود آورد.

پس از پایان فیلمبرداری وندرس یادداشت‌های روزانه‌اش در زمان فیلمبرداری را به شکل کتابی با عنوان «من با آنتونیونی، روزانه‌های یک تجربه‌ی خارق‌العاده» در سال ۱۹۹۵ به زبان آلمانی منتشر کرد. در مقدمه‌ی این کتاب که در سال ۲۰۰۰ به انگلیسی ترجمه شد، وندرس از نخستین دیدارش با آنتونیونی در زمان برگزاری جشنواره‌ی فیلم کن و فیلمی که در آن زمان درباره‌ی سینما می‌ساخت سخن می‌گوید.

گفته‌های آنتونیونی در این فیلم درباره‌ی آینده‌ی سینما متعلق به سال ۱۹۸۲ است؛ زمانی که انقلاب‌های تکنولوژیکی در قلمرو سینما هنوز نخستین قدم‌ها را برمی‌داشتند و دگرگونی‌ها به شکل امروزین‌اش هنوز رخ نداده بود. دقیقاً به همین دلیل هم گفته‌های آنتونیونی در این فیلم‌ که از برخی لحاظ آینده‌ی سینما را پیشگویی کرده و بسیار جلوتر از زمان خودش به حرفه‌اش نگاه می‌کند، احترام خواننده را برمی‌انگیزد. بی‌تردید این امر یک هنرمند ممتاز را از دیگران متمایز می‌کند. مقدمه‌ی این کتاب خالی از لطف نیست. وندرس در بخشی از مقدمه‌ی این کتاب می‌گوید:

ویم ویندرس:به نظر من میکل آنجلو آنتونیونی [در پروژه‌ی مستند اتاق ۶۶۶ ] تأثیرگذار‌ترین وصف از آینده‌ی سینما را به دست داد. برای همین هم گفته‌های او را به طور کامل و تدوین‌نشده در فیلم آوردم. آنتونیونی گفت: «حقیقت دارد، فیلم در معرض خطر بزرگی است. اما ما نباید بر سایر جنبه‌های این مشکل چشم ببندیم. کاری که باید بکنیم این است که خودمان را با تکنولوژی‌های تصویری جدیدی که به‌وجود می‌آیند تطبیق دهیم. احتمالاً همیشه تفاوتی میان حال و آینده‌ی غیر قابل تصور وجود داشته است. چه کسی می‌داند خانه‌ها در آینده به شکلی خواهند بود؟ چشم‌اندازی که امروز با نگاه کردن به بیرون از پنجره‌هایمان می‌توانیم ببینیم شاید فردا وجود نداشته باشد. باید خود را در دنیایی قرار دهیم که انسان‌های آینده در آن ساکن خواهند شد. (عکس: ویندرس و آنتونیونی، دو کارگردان سینمای مؤلف از دو نسل و از دو کشور)

اولین بار من آنتونیونی را در جشنواره کن سال ۱۹۸۲ دیدم. به عنوان بخشی از مستندی که من درباره‌ی زبان سینما می‌ساختم از کارگردانان حاضر در جشنواره‌ی کن دعوت کردم تا رو به دوربین دیدگاه‌شان را درباره‌ی آینده‌ی سینما بگویند. بسیاری از آنان دعوت مرا پذیرفتند: ورنر هرتزوگ (Werner Herzog )، راینر فاسبیندر (Reiner Fassbinder)، استیون اسپیلبرگ (Steven Spielberg )، ژان لوک گدار (Jean Luc Godard ) و سرانجام آنتونیونی (Antonioni). هر کدام از کارگردانان به تنهایی در اتاقی قرار می‌گرفتند به همراه یک ضبط صوت «ناگرا» (Nagra) و یک دوربین شانزده میلیمتری و چند توضیح مختصر. هر کدام آزاد بودند پاسخشان به سؤالی را که از همه می‌پرسیدم کارگردانی کنند: می‌توانستند به طور خلاصه جواب دهند و یا اگر دوست داشتند می‌توانستند تمامی یک حلقه‌ی فیلم را استفاده کنند، حدود ده دقیقه. فیلم نهایی به خاطر شماره‌ی اتاق ما در هتل مارتینز که تمامی فیلم در آن اتفاق افتاد، «اتاق۶۶۶» (Room 666) نامیده ‌شد. در تمام هتل‌های کن، در آن زمان فقط همین یک اتاق خالی بود.

«به نظر من میکل آنجلو آنتونیونی تأثیرگذار‌ترین وصف از آینده‌ی سینما را به دست داد. برای همین هم گفته‌های او را به طور کامل و تدوین‌نشده به همراه لحظه‌ای که صحبت آنتونیونی به پایان می‌رسد و او به سوی دوربین می‌آید تا آن را خاموش کند، در فیلم آوردم. آنتونیونی گفت:

«حقیقت دارد، فیلم در معرض خطر بزرگی است. اما ما نباید بر سایر جنبه‌های این مشکل چشم ببندیم. تأثیر تلویزیون بر علایق و سلایق دیداری بینندگان و انتظاراتشان، به‌خصوص بر بچه‌ها واضح است. از سوی دیگر نمی‌توانیم بی‌توجه باشیم به اینکه این مسئله به نظر ما بزرگ می‌آید، چرا که ما به نسل قدیمی‌تری تعلق داریم. کاری که ما باید بکنیم این است که خودمان را با تکنولوژی‌های تصویری جدیدی که به‌وجود می‌آیند تطبیق دهیم. فرم‌های تازه‌ی تکثیر و تولید مانند نوارهای مغناطیسی احتمالاً در آینده جایگزین فیلم و سلولوئید خواهند شد، چرا که آن‌ها دیگر مصرفی نخواهند داشت. اسکورسیزی (Scorsese) اشاره کرده است که بعضی از فیلم‌های قدیمی در حال از بین رفتن و کم‌رنگ شدن هستند. شاید مشکلِ سرگرم کردن تعداد بیشتری از انسان‌ها با استفاده از الکترونیک، لیزر و یا انواع دیگری از تکنولوژی‌هایی که هنوز کشف نشده‌اند حل شود، چه کسی می‌تواند بگوید؟

البته من هم به اندازه‌ی هر کس دیگری درباره‌ی آینده‌ی سینما به شکلی که ما امروز آن را می‌شناسیم نگران هستم. ما به آن وابسته شدیم به خاطر اینکه سینما به ما راهی می‌داد برای گفتن چیزهایی که احساس و فکر می‌کردیم باید می‌گفتیم. اما هرچه وسعت امکانات تکنولوژی‌های تازه گسترش می‌یابد، آن احساس به مرور ناپدید می‌شود. احتمالاً همیشه تفاوتی میان حال و آینده‌ی غیر قابل تصور وجود داشته است. چه کسی می‌داند خانه‌ها در آینده به شکلی خواهند بود؟ ساختاری که ما امروز با نگاه کردن به بیرون از پنجره‌هایمان می‌توانیم ببینیم شاید فردا وجود نداشته باشد. ما همچنین نباید به آینده‌ی نزدیک بیندیشیم، بلکه باید به زمان‌های بسیار دور در آینده فکر کنیم: باید خود را در دنیایی قرار دهیم که انسان‌های آینده در آن ساکن خواهند شد.

من آن‌قدر بدبین نیستم. من همیشه از آن دسته انسان‌هایی بوده‌ام که سعی می‌کنند خود را با بهترین فرم‌های بیانی موجود و متناسب با دنیای حاضر تطبیق دهند. من برای یکی از فیلم‌هایم ویدئو را استفاده کردم: رنگ را تجربه کرده‌ام و واقعیت را نقاشی کرده‌ام. تکنیک‌ها خام‌دستانه بودند اما محاسنی هم داشتند. من می‌خواهم به تجربه کردن ادامه بدهم چرا که باور دارم امکانات ویدئو ما را به شناخت تازه‌ای از خودمان خواهد رساند.

سخن گفتن درباره‌ی آینده‌ی سینما آسان نیست. نوارهای ویدئوی کیفیت بالا به‌زودی سینما را به خانه‌هایمان می‌آورند؛ احتمالاً دیگر به سالن‌های سینما نیازی نخواهیم داشت. تمامی ساختار معاصر ناپدید خواهد شد، این اتفاق سریع و ناگهانی رخ نخواهد داد، اما در هر حال این اتفاق می‌افتد و ما نمی‌تواینم جلوی آن را بگیریم. ما فقط می‌توانیم خودمان را با آن وفق دهیم.

در حال حاضر در فیلم «صحرای سرخ» من به مسئله‌ی تطبیق یافتن پرداخته‌ام. وفق یافتن با تکنولوژی جدید، به هوای آلوده‌ای که احتمالاً مجبور خواهیم بود استنشاق کنیم. حتی بدنمان به شکل فیزیکی نیز تغییر خواهد کرد. کی می‌داند به چه شکل درخواهیم آمده؟ آینده احتمالاً خود را با چنان بیرحمی‌یی نشان خواهد داد که حتی تصورش را هم نمی‌توانیم بکنیم. می‌خواهم یک بار دیگر تکرار کنم: من فیلسوف یا سخنران نیستم. بیشتر ترجیح می‌دهم مسائل را تجربه کنم تا اینکه درباره‌شان سخن بگویم. حس من این است: تبدیل کردن ما به انسان‌هایی تازه، انسان‌هایی با قدرت وفق یافتن بهتر با تکنولوژیهای‌های تازه کار چندان مشکلی نخواهد بود.»

وندرس سپس می‌گوید: «این تنها محتوای گفته‌های آنتونیونی نبود که مرا تحت تأثیر قرار داد. خودِ آنتونیونی هم بود: اعتماد به نفس تصور‌ناپذیرش در حرف زدن، حرکاتش، نوع راه رفتنش در برابر دوربین و ایستادنش در برابر پنجره. او مانند کار‌هایش خونسرد و صاحب سبک بود و نظریه‌اش نیز مثل فیلم‌هایش رادیکال و مدرن بود.»

میکل آنجلو آنتونیونی، کارگردان ایتالیایی و خالق آثاری چون «آگراندیسمان»، «حرفه: خبرنگار»، «ماجرا»، «کسوف» و «شب» در ٣٠ جولای سال ٢٠٠٧ میلادی درگذشت.

منبع ترجمه:
My Time with Antonioni:
The diary of an extraordinary experiance
چاپ اول در آلمان ١٩٩۵
چاپ اول در انگلیس ٢٠٠٠

در همین زمینه:
::سایت رسمی اتاق ۶۶۶::

مستند «اتاق ۶۶۶»

«بازیگران سینما رواج‌دهندگان بداخلاقی‌اند»

Tue, 28 Jun 2011 14:22:28 +0000

گزارش هفتگی از سینمای ایران

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - معمولاً با آغاز تابستان، چرخ تولید آثار سینمایی تند‌تر می‌چرخد، اگر البته چوب لای چرخ گذاشتن‌های برخی مسئولان امان دهد. هفته‌ی گذشته برخی اظهارنظر‌ها و اتفاق‌ها زنگ خطری بود بر مشکلاتی که ممکن است به‌زودی برای برخی از سینماگران به‌وجود آید. همچنین هفته گذشته، هفته‌ی تولد برخی از سر‌شناس‌ترین سینماگران ایران بود: «عزت الله انتظامی»، «پرویز پرستویی» و «عباس کیارستمی» در این هفته سالروز تولدشان را جشن گرفتند.

تقدیر از «عزت» سینمای ایران

هفته‌ی گذشته به مناسبت هشتاد و هفتمین سالگرد تولد «عزت‌الله انتظامی» با برگزاری مراسمی در تالار وحدت از آقای بازیگر سینمای ایران تقدیر شد. در این مراسم که چهره‌هایی چون «محمود فرشچیان»، «مرتضی احمدی»، «رخشان بنی‌اعتماد» و «ایرج راد» حضور داشتند، برای نخستین بار از تمبری با تصویر چهره‌ی این بازیگر پرده‌برداری شد. «رخشان بنی‌اعتماد» بعد از حضور بر روی صحنه در تجلیل از «انتظامی» گفت: «بی‌اغراق، عزت‌الله انتظامی عزت سینما، تئا‌تر و عرصه‌ی فرهنگ ایران است، نه فقط به خاطر فیلم‌ها و آثار به یادماندنی و حضور مؤثرش در خیلی جا‌ها، بلکه به خاطر فیلم‌هایی که بازی نکرده است و عدم حضورش در خیلی جا‌ها.»

استاد «محمودفرشچیان» نیز در هنگام رونمایی از تمبر ویژه‌ی این بازیگر بر روی صحنه ظاهر شد و بر تصویر «عزت‌الله انتظامی» بوسه زد و این تمبر را به یادگار امضاء کرد. «فرشچیان» در تجلیل از «انتظامی» گفت: «الهی تا جهان باشد، به عزت در جهان باشیم.»

در انتهای مراسم نیز هدایایی از طرف خانه هنرمندان، بنیاد رودکی، استاد روشن و استاد فرشچیان به «عزت‌الله انتظامی» تقدیم شد.

بازیگران سینما، رواج‌دهندگان بداخلاقی

این روز‌ها یکی از بحث‌های داغ، موضوع مبارزه با بدحجابی است. عده‌ای هم بالطبع سعی می‌کنند به هر شکلی خود را وارد این بحث کنند. یکی از آخرین مواردش اظهار نظر یکی از نمایندگان مجلس است که دامن بازیگران سینما و برخی فیلم‌های سینمایی را گرفت.

«علیرضا سلیمی» عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در گفت‌وگو با ایسنا گفت: «سازمان‌های متولی باید با نگاه حاکمیتی بودن مسأله‌ی عفاف و حجاب به دنبال اجرای آن باشند، چرا که امروز نمی‌توانیم به بهانه‌ی اینکه باید صرفاً کار فرهنگی انجام شود در مقابل شوالیه‌های ناتوی فرهنگی که به وسیله‌ی برخی مانکن‌های بزک‌شده‌ی داخل کشور رسوخ می‌کنند سکوت کنیم.»
او در ادامه‌ی این حرف‌ها با ذکر این نکته که چهره‌ی شهر تهران به عنوان «پایتخت شیعه و‌ام‌القرای جهان اسلام» باید تغییر کند افزود: «متأسفانه در عرصه‌ی سینما، تلویزیون و تئا‌تر فضای خوبی مشاهده نمی‌کنیم و برخی هنرپیشه‌های ما مروجین برخی بداخلاقی‌ها هستند.»
«فرج الله سلحشور» هم که از او به عنوان کارگردان ارزشی سینما و تلویزیون یاد می‌کند درباره‌ی بدحجابی نظر داده است. «سلحشور» درباره‌ی بدحجابی زنان در سینمای ایران به رادیو معارف گفت: «در فیلم‌های ما زن موجودی بی‌حیاست. الان بی‌حیایی وبی‌پروایی زن در سینما کمترین عیب اوست. چرا؟ چون ذات سینما این‌طور است. سینما برای رسیدن به آمال دنیوی و استفاده‌ی ابزاری از زن ساخته شده است.»
البته این‌گونه اظهار نظرها در همین حد باقی نماند. «محمد حسینی»، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز اظهار نظر مشابه‌ای کرده است. «حسینی» هم در گفت‌وگو با «ایسنا» گفت: «برخی فیلم‌ها از نظر حجاب و عفاف مورد نقد جدی هستند و ما از آن‌ها حمایت نمی‌کنیم.» او با اشاره به توقیف فیلم‌ها به بهانه‌ی بدحجابی افزود: «متأسفانه برخی از نهادهای وابسته به نظام از ساخت این فیلم‌ها حمایت کرده‌اند. از دوستان وزارت ارشاد خواسته‌ایم به فیلم‌هایی که از ابتدا مشخص است در سمت و سوی دیگری است و با اعتقادات ما همسویی ندارند، اگر هم مجوز می‌دهند از آن‌ها به هیچ‌وجه حمایت نکنند.»
تنها سؤالی که باقی می‌ماند این است که آیا این بدحجابی‌ها تنها شامل فیلمسازان مخالف است یا همه را در برمی‌گیرد؟ شاید بد نباشد تنها محض یادآوری، جناب وزیر بار دیگر عکس‌های مراسم تقدیر از عوامل فیلم ارزشی «اخراجی‌ها» را نگاه کنند و بعد اظهار نظر نمایند. مراسمی که‌‌ همان زمان پوشش و آرایش برخی از عوامل شرکت‌کننده در آن، انتقاد بسیاری از اصولگرا‌ها و تندرو‌ها را برانگیخت و شاید اگر مراسم تقدیر از فیلم و فیلمساز دیگری بود به روال معمول با حضور لباس شخصی‌های همیشه‌ی در صحنه، نیمه‌کاره می‌ماند!
به هرحال با این تفاصیل بعید نیست که در هفته‌های آینده شاهد اظهار نظر و یا دستورالعملی از جانب معاونت سینمایی در زمینه‌ی حجاب بازیگران سینما باشیم. به هر حال ظاهراً فعلاً دیواری کوتاه‌تر از دیوار سینما و بازیگرانش پیدا نمی‌شود.

فیلم‌های قدیمی منتظر اکران نباشند

چند هفته‌ای در این ستون از «علیرضا سجادپور» معاونت نظارت و ارزشیابی خبری نداشتیم، اما هفته‌ی گذشته «سجادپور» بار دیگر به خبرسازی و اظهارنظر در زمینه‌های گوناگون پرداخت و به اخبار راه پیدا کرد.
در نخستین خبر، معاونت نظارت و ارزشیابی آنچه را که پیش‌تر به شکل تلویحی گفته بود رسماً اعلام کرد و در گفت‌وگو با «ایرنا» گفت: «صاحبان فیلم‌های تولیدشده در سال‌های گذشته که آثارشان به هر دلیل به نمایش عمومی نرسیده، پیگیر اکران عمومی نباشند.» به گفته‌ی «سجادپور» در حال حاضر ظرفیت برای نمایش آثار تازه تولیدشده نیز وجود ندارد و فیلم‌های قدیمی باید برای پخش در شبکه‌ی خانگی نمایش و یا تلویزیون تلاش کنند. برخی از فیلم‌هایی که شامل این قانون می‌شوند، فیلم‌هایی هستند که در سال‌های گذشته به دلایل مختلف توسط همین معاونت نظارت و ارزشیابی در نمایش عمومی دچار مشکل شده بودند و این روز‌ها با اصلاحاتی در فیلم‌ها و رفع توقیف، موفق به دریافت پروانه‌ی نمایش شده‌اند. به گفته‌ی «سجادپور» بیش از یکصد اثر سینمایی که در سال‌های گذشته تولید شده‌اند هنوز بر پرده‌ی سینماها به نمایش درنیامده‌اند.
همچنین هفته‌ی قبل «سجادپور» مصاحبه‌ای کرد با سایت «سینمای ما». او در این مصاحبه برای نخستین بار در برابر برخی از پرسش‌های خبرنگار «سینمای ما» در ارتباط با طعنه‌های «عبدالرضا کاهانی» در جشن منتقدان و انتقادات «فریدون جیرانی» از معاونت سینمایی در «برنامه‌ی تلویزیونی هفت» سیاست سکوت را برگزید و از دادن هرگونه پاسخی طفره رفت. در بخشی دیگر از این مصاحبه او با صراحت از حمایت معاونت سینمایی از فیلم «پایان‌نامه» سخن گفت و افزود: «بار‌ها گفته‌ایم و باز هم می‌گوییم که هر فیلمی با معیارهای ما در وزارت ارشاد همخوانی داشته باشد از آن حمایت خواهیم کرد و پشتش خواهیم ایستاد. حال چه «۳۳ روز» باشد چه فیلم‌های دیگر. اصلاً وظیفه‌ی ما همین است که هر حمایتی از دستمان برآید، از فیلم‌های این چنینی بکنیم.»
اما در ادامه بد نیست با برخی پیامدهای این‌گونه حمایت‌های بی‌دریغ آشنا شویم:

مشکلی به نام «پایان‌نامه»

اینطور که پیداست دردسرآفرینی‌های فیلم «پایان‌نامه» تمامی ندارد. سازندگان فیلم با حمایت معاونت سینمایی که از قضا برادر تهیه‌کننده‌ی فیلم «پایان‌نامه» هم هست، تمام تلاش خود را می‌کنند تا بتوانند همچنان این فیلم را در جدول اکران نگاه دارند. بسیاری از سینماگران با توجه به فروش ضعیف فیلم و شکست مطلق آن در گیشه، انتظار داشتند تا این فیلم به اکرانش پایان داده و جایش را به دیگر فیلم‌ها بدهد، اما با ترفندهای فراوان، سازندگان فیلم آن را همچنان بر روی پرده نگاه داشته‌اند. تمدید اکران این فیلم با واکنش‌های برخی سینماگران روبرو شده که در گزارش سینمایی هفته‌ی گذشته به بعضی از آن‌ها اشاره کردیم.
«سیزده ۵۹» ساخته‌ی «سامان سالور» فیلمی است که بنا به مجوز شورای نمایش قرار است در جدول نمایش عمومی جایگزین «پایان‌نامه» شود اما با تمدید اکران فیلم، برای هفته‌ی دوم از راه یافتن به اکران تابستانی باز ماند. تمدید مجدد اکران «پایان‌نامه» با اعتراض تهیه‌کننده‌ی فیلم «سیزده ۵۹» روبرو شد. «جوادنوروزبیگی» تهیه‌کننده‌ی این فیلم در این زمینه گفت: «در حال حاضر منطقی در سینما حاکم نیست و قدرت، اعمال نفوذ می‌کند. اکران فیلم «پایان‌نامه» به خاطر اعمال قدرت ادامه پیدا کرده است و متأسفانه در این شرایط شورای صنفی نمایش نیز فقط تصمیمات اداره‌ی نظارت و ارزشیابی ارشاد را اعمال می‌کند.» به گفته‌ی این تهیه‌کننده حتی بیلبورد‌ها و تیزر تلویزیونی فیلم «سیزده ۵۹» برای نصب و پخش آماده شده بودند که با تمدید اکران فیلم «پایان‌نامه» فعلاً موضوع تبلیغ برای فیلم «سیزده ۵۹» منتفی است.
نکته‌ی جالب توجه این است که تا دو هفته پیش شورای صنفی خواستار پایان یافتن اکران «پایان‌نامه» بود اما به ناگاه ۱۸۰ درجه تغییر موضع داد و اکران آن را تمدید کرد.
از سوی دیگر «روح‌الله شمقدری» تهیه‌کننده‌ی فیلم «پایان‌نامه» با انکار دریافت هرگونه حمایت ویژه، در ارتباط با این تمدید اکران‌ها گفت: «عنوان حمایت ویژه به ابزاری برای فشار رسانه‌ای تبدیل شده است و می‌خواهند هر طوری شده فیلم را از سرگروهی پایین بکشند. شورای صنفی طبق قانون و با توجه به بالا بودن کف فروش فیلم مجوز ادامه‌ی نمایش را صادر کرده است. باید از شورای صنفی نمایش تشکر کرد که علی‌رغم فشارهای سیاسی به وظایف قانونی خود عمل کرد.»
ظاهراً آقای «شمقدری» در هنگام گفتن این سخنان هنوز مصاحبه‌ی «علیرضا سجادپور» با سایت «سینمای ما» و اعتراف صریح معاونت نظارت و ارشیابی به حمایت ویژه از فیلم «پایان‌نامه» را نخوانده بودند.
به هر حال «پایان‌نامه» این هفته نیز به نمایش عمومی خود ادامه خواهد داد و باید دید آیا هفته‌ی آینده بالاخره ماجرای نمایش اجباری فیلم با جایزه و بلیط نیم‌بها و سکه و ساندیس پایان می‌یابد یا همچنان ادامه خواهد یافت!

در دست تولید

در خبر‌ها آمده بود که «رخشان بنی‌اعتماد» فیلمبرداری تازه‌ترین کار خود در تهران را آغاز کرد. این فیلم که ساختاری اپیزودیک دارد، همچون دیگر آثار «بنی‌اعتماد» توسط «جهانگیر کوثری» تهیه می‌شود و از پربازیگر‌ترین فیلم‌های این فیلمساز است. «مهدی هاشمی»، «حبیب رضایی»، «صابر ابر»، «نگار جواهریان»، «باران کوثری»، «فرهاد اصلانی» و «فاطمه معتمدآریا» از بازیگرانی هستند که تا کنون همکاریشان در این فیلم قطعی شده است. هنوز نامی برای این فیلم انتخاب نشده است.
اما روز شنبه وب‌سایت «سینمای ما» در مصاحبه‌ای با «علیرضا سجادپور» از غیرقانونی بودن تولید این فیلم از نظر معاونت نظارت و ارزشیابی سینما خبر داد. «سجادپور» در ارتباط با این فیلم به «سینمای ما» گفت: «ما به چنین فیلمی پروانه ساخت نداده‌ایم و این فیلم فاقد پروانه‌ی ساخت است. اینکه در خبر‌ها آمده است، ایشان (رخشان بنی‌اعتماد) ساخت فیلم جدیدشان را مدتی پیش شروع کرده‌اند، بنده اطلاع دقیق ندارم. فقط لازم می‌دانم تأکید کنم طبق قوانین رسمی کشور، فیلمسازی که بدون پروانه‌ی ساخت فیلم بسازد کاری غیر قانونی انجام داده است و عملش خلاف قانون است. بازیگرانی هم که با چنین فیلم‌هایی قرارداد همکاری ببندند و در آن به ایفای نقش بپردازند، با واکنش مراجع قانونی روبرو خواهند شد و جواب عمل غیرقانونی خود را دریافت خواهند کرد.»
هنوز خبر و یا واکنشی از سوی سازندگان فیلم اعلام نشده است. با توجه به فعالیت‌های «رخشان بنی اعتماد» بعد از انتخابات ریاست جمهوری دو سال پیش و حمایت آشکارش از جنبش سبز، شاید بتوان لحن تهدیدآمیز معاونت نظارت و ارزشیابی را هشداری به بنی‌اعتماد تلقی کرد. اگر در نظر بگیریم که مجازات سنگین پناهی می‌بایست سرمشقی برای سینماگران ایران باشد، عمق چنین تهدیدهایی را بهتر می‌توان درک کرد. به هرحال باید صبر کرد و دید واکنش سازندگان فیلم چه خواهد بود.
«پذیرایی ساده» آخرین ساخته‌ی «مانی حقیقی» که فیلمبرداری‌اش در اواخر فروردین ماه تمام شد، با گذراندن آخرین مراحل فنی آماده‌ی نمایش می‌شود. فیلمنامه‌ی این فیلم را «مانی حقیقی» به همراه «امیررضا کوهستانی» نوشته است و بازیگرانی چون «ترانه علیدوستی»، «سعید چنگیزیان»، «مانی حقیقی» و «صابر ابر» در آن بازی می‌کنند. «مانی حقیقی» پیش‌تر فیلم‌های «آبادان»، «کارگران مشغول کارند» و «کنعان» را ساخته است.

«محمدرضا گلزار»، «رامبد جوان»، «نیکی کریمی»، «فاطمه معتمدآریا»، «گوهر خیراندیش»، «جمشید مشایخی»، «ماهایا پطروسیان» و «فردوس کاویانی» در فیلم «بانویی از ماه» به کارگردانی «امیرمهرتاش مهدوی» جلوی دوربین می‌روند. گفته می‌شود این فیلم به عنوان تجربه‌ای تازه در سینمای ایران، تلفیقی است از صحنه‌های زنده با حضور این بازیگران و بخش‌های انیمیشن. داستان فیلم درباره‌ی مردی است که به همراه کودکی وارد دنیایی ماورایی شده و با اتفاقات عجیبی روبرو می‌شوند. «برادران آقاگلیان» تهیه‌کنندگان این نخستین تجربه‌ی کارگردانی «امیر مهرتاش مهدوی» در عرصه‌ی فیلم بلند هستند و فیلمبرداری فیلم به تازگی آغاز شده است.
فیلمبرداری فیلم «من همسرش هستم» نخستین تجربه‌ی کارگردانی «مصطفی شایسته» تهیه کننده‌ی سینما نیز این هفته به پایان می‌رسد. سازندگان فیلم اعلام کرده‌اند که این فیلم داستان زوج جوانی است که به واسطه‌ی یک اتفاق دچار مشکل پیش‌بینی‌نشده‌ای در زندگی خانوادگی خود می‌شوند. فیلمبرداری این فیلم از دوم خردادماه به مدیریت فیلمبرداری «محمود کلاری» در تهران آغاز شد. «نیکی کریمی»، «مصطفی زمانی»، «میترا حجار» و «لادن طباطبایی» بازیگران اصلی این فیلم هستند. «مصطفی شایسته» فیلم‌هایی چون «کافه ستاره»، «کنعان»، «بی‌پولی» و «بوتیک» را به عنوان تهیه‌کننده در کارنامه‌ی خود دارد و فیلم «قصه‌ی پریا» به تهیه‌کنندگی او و کارگردانی «فریدون جیرانی» هم‌اکنون بر روی پرده‌ی سینما‌هاست.

حاشیه‌های سینمایی هفته

موج خواننده شدن بازیگران همچنان ادامه دارد. بعد از «بهرام رادان» اینک نوبت «محمدرضا فروتن» است تا بخت خود را در خوانندگی بیازماید. «بابک زرین» کار آهنگسازی و تنظیم اولین آلبوم موسیقی این بازیگر را بر عهده دارد و به گفته‌ی او تم موسیقی این آلبوم پاپ و به صورت زنده و ارکسترال است و تا اواخر امسال به بازار عرضه خواهد شد.

اما حاشیه‌ی دوم مربوط می‌شود به خبری در ارتباط با فیلم «سن پطرزبورگ». هفته‌ی گذشته «حمید اعتباریان» تهیه کننده‌ی این فیلم، از امکان انتخاب «حمید فرخ‌نژاد» برای کارگردانی قسمت دوم آن خبر داد. قسمت اول این فیلم به کارگردانی «بهروز افخمی» در زمان نمایش با حاشیه‌های بسیاری همراه بود، چرا که در آن زمان «افخمی» در کانادا به‌سر می‌برد و تهیه‌کننده بدون حضور او فیلم را با تدوین مجدد روانه‌ی اکران کرده بود که این اتفاق با اعتراض کارگردان مواجه شد.

این هفته پس از اعلام خبر ساخت قسمت دوم این فیلم، «رضا نوروزی» مدیرتولید قسمت اول، با ارسال یادداشتی به روزنامه‌ی سینمایی «بانی فیلم» از شکایت خود و برخی از عوامل قسمت اول از تهیه کننده‌ی فیلم به علت عدم پرداخت دستمزد‌ها و هزینه‌های فیلم خبر داد و نوشت: «خواهش بنده از ایشان [اعتباریان] این است که اول دستمزد و هزینه‌های انجام شده «سن پطرزبورگ۱» که توسط اینجانب پرداخت شده است را تسویه کنند و بعد در مورد ساخت «سن پطرزبورگ۲» و مشکلات سینمای ایران اظهارنظر نمایند.»

با این حساب و این همه حرف و حدیثی که بعد از ساخته شدن قسمت اول فیلم پیش آمده، باید دید آیا کارگردانی حاضر می‌شود خطر این همه دردسر را به جان بخرد و دست به ساخت قسمت دوم آن بزند؟

عکس‌ها:

عکس نخست: پرویز پرستویی در نمایی از فیلم سینمایی «سیزده ۵۹»
بوسه‌ی «محمود فرشچیان» بر تصویر «عزت الله انتظامی» در مراسم تقدیر از این بازیگر
«مسعود ده‌نمکی» و بازیگرانش در مراسم تقدیر از عوامل فیلم اخراجی‌ها
«محمد حسینی» وزیر ارشاد، «مسعود ده‌نمکی» و «حبیب الله کاسه‌ساز» در مراسم تقدیر از سازندگان فیلم «اخراجی‌ها۲»
«مسعود ده‌نمکی»، «محمد حسینی» و «محمدرضا شریفی‌نیا» در مراسم تقدیر از عوامل فیلم «اخراجی‌ها»
«علیرضا سجادپور» به همراه «حامد کلاهداری» کارگردان و «بهاره افشاری» بازیگر فیلم «پایان‌نامه»
«ترانه علیدوستی» در نمایی از فیلم «پذیرایی ساده»
«نیکی کریمی» در نمایی از فیلم «من همسرش هستم»
محمدرضا فروتن

شباهت‌های ده‌نمکی و کیارستمی

Tue, 21 Jun 2011 07:32:59 +0000

سینمای ایران در هفته‌ای که گذشت

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - با پایان فصل بهار، جدول تولید و نمایش بهاری سینمای ایران نیز بسته می‌شود. در این میان بهار امسال هم از نظر تعداد تولید و هم از نظر آمار فروش برای سینمای ایران رکورددار و امیدوارکننده بود و سینماگران امیدوار هستند تا انتهای سال نیز به همین منوال ادامه یابد.

در هفته‌ی گذشته منتقدان سینما با برگزاری جشنی برگزیدگان خود از بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر را معرفی کردند، سه فیلم تازه نمایش عمومی خود را آغاز کرده و برخی از تولیدکنندگان فیلم‌هایی که پیش از این اکران شده بود، تلاش می‌کنند به هر شکلی که شده اکران فیلمشان را تمدید کرده و مردم را به تماشای آن وادار سازند.

جشن در جشن

این روز‌ها اهالی سینما به مناسبت‌های مختلف جشن برگزار می‌کنند.دوشنبه‌ی هفته‌ی گذشته منتقدان سینمای ایران در جشنی برگزیدگان خود از بیست و نهمین جشنواره‌ی فیلم فجر را معرفی کردند. علاوه بر اهدای جایزه، این جشن شامل بخش‌هایی با هدف تقدیر از برخی منتقدان و دست اندرکاران سینما نیز بود. از «خسرو دهقان» منتقد قدیمی سینما تقدیر شد و در بخشی دیگر «عدنان عفراویان» بازیگر فیلم «باشو، غریبه‌ای کوچک» بعد از سال‌ها بر صحنه ظاهر شد و در کنار «پرویز پورحسینی» و «سیروس تسلیمی» خاطراتی از دوران ساخت فیلم را زنده کردند.

منتقدان سینمای ایران در انتخاب بهترین‌های جشنواره گویا تنها در ارتباط با فیلم «جدایی نادر از سیمین» با داوران بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر هم‌عقیده بودند و بر خلاف جشنواره، فیلم «جرم» ساخته‌ی «مسعود کیمیایی» نتوانست از جوایز انجمن منتقدان نصیبی ببرد و از «مسعود کیمیایی» تنها به بهانه‌ی بیست و دوسالگی فیلم «سرب» تقدیر شد. البته بی‌اعتنایی منتقدان به فیلم «جرم» با عکس‌العمل‌هایی نیز روبرو شد، از جمله واکنش «جواد طوسی» منتقد سینمایی و یار و همراه مسعود کیمیایی در سال‌های اخیر که هنگام حضورش بر روی صحنه برای اهدای جایزه بخش فیلمبرداری به آن اشاره کرد.

اما این جشن حاشیه‌هایی نیز داشت. «عبدالرضا کاهانی» کارگردان فیلم «اسب حیوان نجیبی است»، هنگام دریافت جایزه‌ی ویژه منتقدان با طعنه به مشکل‌تراشی‌های معاونت سینمایی برای او در اکران فیلمش و دریافت پروانه ساخت و تصویب فیلمنامه‌های تازه‌اش گفت: ««این جایزه را به طور مشترک به آقایان شمقدری و سجادپور که مدیریت سینمای جهان را بر عهده دارند و کار خیلی سختی انجام می‌دهند، اهدا می‌کنم. آن‌ها نتوانستند آدم مزخرفی مثل من را مهار کرده و به راه راست هدایت کنند و اخیرا فون تریر را به راه راست هدایت کردند! خوشحالم این جایزه را به طور مشترک به آن‌ها می‌دهم. آن را نصف کنند و جلوی چشمشان بگذارند و هر وقت چشمشان افتاد بدانند که من هستم و نمی‌توانند من را حذف کنند.»

در بخش دیگری از این مراسم، «اصغر فرهادی» جایزه‌ی بهترین کارگردانی را از دستان «مسعود کیمیایی» دریافت کرد. «فرهادی» در سخنانش بعد از دریافت این جایزه گفت: «همان‌طور که آقای شکیبا گفتند حال هیچکس خوب نیست. زمانی که نوجوان بودم کتابی که زیاد می‌خواندم کتاب زاون درباره‌ی کیمیایی بود و نسل ما علاقمندی‌اش به سینما را مدیون سینماگرانی چون کیمیایی است.»
در پایان مراسم نیز انجمن منتقدان سینمای ایران فیلم «جدایی نادر از سیمین» را به‌عنوان فیلم برگزیده‌ی خود اعلام کرد.

همچنین روز سه‌شنبه کانون برنامه‌ریزان و دستیاران کارگردان سینمای ایران نیز با برگزاری پنجمین جشن از اعضایشان تقدیر کردند. «محمد مهدی عسگرپور» مدیر عامل خانه‌ی سینما در بخشی از این جشن بر روی صحنه حاضر شد و سخن گفت. او در سخنانش به مشکلات ایجاد شده برای خانه سینما توسط معاونت سینمایی اشاره کرد و گفت: «علی‌رغم تلاش‌هایی روانی مختلفی که برای جلوگیری از برگزاری این جشن‌ها صورت می‌گیرد و برخی در صدد انهدام خانه سینما هستند اما خوشبختانه این مراسم و بزرگداشت‌ها به حیات خود ادامه می‌دهد.»

در ‌‌نهایت این جشن با تقدیر از سه تن از اعضای انجمن برنامه‌ریزان و دستیاران کارگردان و صرف شام خاتمه یافت.

اکران جهانی «جدایی نادر از سیمین»

در هفته‌های گذشته خبرهایی از نمایش فیلم «جدایی نادر از سیمین» ساخته‌ی «اصغر فرهادی» در سینماهای مختلف اروپا در نشریات منتشر شد. در برخی از خبر‌ها، اکران معدود و‌ گاه تک سانس فیلم در برخی شهرهای اروپا را به مشابه اکران عمومی آن در اروپا معرفی کرده بودند که به نظر نادرست می‌آید.

اما بالاخره هفته‌ی گذشته این فیلم اکران جهانی خود را توسط کمپانی «ممنتو» با ۱۲۰ کپی از فیلم در سینماهای فرانسه آغاز کرد و در نخستین هفته‌ی اکران توانست با جذب حدود ۱۵۱ هزار تماشاگر ۹۳۸ هزار یورو فروش داشته باشد. بنا به گزارش «محمدحقیقت» منتقد قدیمی سینما از پاریس، این فیلم در نخستین روز توانست ۱۳۵۰۰ نفر را در کل فرانسه به سینما‌ها بکشاند که این رقم برای یک فیلم ایرانی رکوردی تازه به حساب می‌آید. پخش‌کننده‌ی فیلم، تبلیغات گسترده‌ای برای این فیلم تدارک دیده است و بنا به‌‌ همان گزارش، در بیشتر مجلات معتبر فرانسوی تبلیغات این فیلم چاپ شده و حتی به روی جلد روزنامه‌ی معتبر «لوموند» نیز راه یافته است.

اگر اکران جهانی این فیلم به همین شکل ادامه یابد شاید بتوان امید داشت که امسال این فیلم را در میان نامزدهای اسکار بهترین فیلم خارجی نیز ببینیم، به شرطی که مسئولان در هنگام انتخاب نماینده‌ی سینمای ایران چون همیشه روابط را جایگزین ضوابط نکنند.

شاید بد نباشد اشاره کنیم هفته‌ی گذشته این فیلم توانست در بخش رقابتی جشنواره‌ی فیلم سیدنی، فیلم «درخت زندگی» ساخته‌ی «ترنس مالیک» و برنده‌ی نخل طلای جشنواره کن امسال را پشت سر گذاشته و جایزه ۶۰ هزاردلاری بهترین فیلم این جشنواره را از آن خود کند. همچنین اشتیاق به دیدن این فیلم در فرانسه به حدی زیاد شده است که «نیکلای سارکوزی» رئیس جمهوری فرانسه نیز از پخش‌کننده‌ی فیلم تقاضا کرده تا نسخه‌ای از فیلم را جهت نمایش در کاخ «الیزه» به طور ویژه در اختیار دفتر ریاست جمهوری قرار دهند.

ده نمکی و کیارستمی شبیه یکدیگر هستند!

این جمله از من نیست و قرار هم نیست که یک تیتر جنجالی باشد. این جمله یکی از آخرین اظهارنظرهای «جهانگیر الماسی»، بازیگر سینما است که در نشست نقد سینمای انقلاب در دانشگاه امام صادق، ظاهراً به طعنه بیان کرده است. در این نشست که با حضور «جهانگیر الماسی»، «مسعود ده‌نمکی» و «حبیب‌الله بهمنی» برگزار شد، این سه تن ضمن تقدیر و تعریف از یکدیگر، در ارتباط با سینمای انقلاب سخنانی گفتند.

«الماسی» در بخشی از سخنان خود بعد از تعریف و تمجید بسیار از «مسعود ده‌نمکی» و فیلمش با اشاره به شباهت «ده‌نمکی» به «کیارستمی» گفت: «این دو نفر مخاطبان خودشان را تعیین کردند، ده‌نمکی با حرف‌هایش مخاطب خود را از توده مردم و بچه‌جبهه‌ای‌ها تعیین کرده (...) اما کیارستمی برای فیلم‌های خود معتقد است توده عام را نمی‌خواهد، می‌گوید من با خواص که برای تفنن به سینما می‌روند و طرفداران جریان روشنفکری هستند، کار می‌کنم.»

البته متأسفانه معمولا جلساتی از این دست یک‌سویه هستند و متکلم وحده‌ی این جلسات هرگونه مغلطه‌ای که بخواهد می‌کند و کمتر کسی خرده‌ای بر این غلط‌اندازی‌ها می‌گیرد. در همین گفته‌های آقای «الماسی» مشکلی وجود دارد و آن هم این است که اتفاقاً فیلم‌هایی که به قول ایشان به جریان روشنفکری و هنری وابسته‌اند، برای «تفنن» ساخته نمی‌شوند و فیلمساز از «مخاطب خاص» خود انتظار «تفکر» دارد، در صورتی که در نقطه‌ی مقابل، کمدی‌هایی از جنس «اخراجی‌ها» هستند که با هدف سرگرمی‌سازی و خنداندن و «تفنن» صرف تماشاگر عام، او را از نیاز به «تفکر» فارغ کرده و صرفاً به ساده‌اندیشی و سطحی‌نگری دعوت می‌کنند. در ادامه‌ی این جلسه «مسعود ده‌نمکی» نیز پس از آن‌که از فیلمش «اخراجی‌ها» تعریف کرد، در ادامه‌ی گفته‌های «الماسی» ادعا کرد که ضعیف‌ترین فیلم‌هایی که بچه‌مسلمان‌ها می‌سازند، از نظر کیفی با قوی‌ترین آثار روشنفکران رقابت می‌کند. او در ادامه‌ی این حرف‌ها گفت: «آن‌ها استاد، استاد می‌کنند ولی ما آثار آن افراد را می‌زنیم و بی‌حیثیت‌شان می‌کنیم. موضوع فیلم سینمایی [این است که] فردی داخل تاکسی می‌نشیند و ساعت‌ها حرکت می‌کند، [آن‌گاه از او] تعریف و با پول بیت‌المال [او را] تمجید می‌کنیم و این در حالی است که این فیلم چیزی ندارد.» او در ادامه با دست‌آویز قرار دادن فروش میلیاردی فیلمش گفت: «اگر به چاپ یک کتاب که با سه هزار نسخه توزیع می‌شود بیندیشیم می‌بینیم که فیلم ما ۱۰ میلیون نفر را در سینما جذب کرد و صحبت امروز خانه‌های ایرانی‌ها کتاب قرآن و حافظ و اخراجی‌ها است.»

گمان نمی‌کنم این جمله‌ی آخر نیازی به توضیح بیشتر داشته باشد. فقط اگر بنا باشد ده‌نمکی به این شکل ادامه بدهد، تا چند وقت دیگر احتمالاً ادعا خواهد کرد که سی دی فیلم اخراجی‌ها یکی از ملزومات سفره‌ی هفت سین هر ایرانی است!

تازه‌های اکران

از روز چهارشنبه، سه فیلم تازه اکران تابستانی امسال را آغاز کردند.

تا اینجا، به یمن فروش میلیاردی فیلم‌های «جدایی نادر از سیمین» و «اخراجی‌ها» سینمای ایران بهار خوبی را پشت سر گذاشته است و باید منتظر ماند و دید در ادامه آیا همچنان سالن‌های سینما از تماشاگران پر خواهند شد یا نه.

یکی از فیلم‌هایی که از روز چهارشنبه نمایش خود را آغاز کرد، فیلم «ورود آقایان ممنوع» ساخته‌ی «رامبدجوان» بود. از زمان نمایش این فیلم در جشنواره فیلم فجر، منتقدان فروش خوبی را برای این فیلم کمدی پیش‌بینی می‌کردند. از چند روز مانده به آغاز نمایش فیلم، پخش‌کننده‌ی آن نیز دست به ابتکارهای جالبی برای تبلیغ فیلم زد. اول از همه این خبر در رسانه‌ها منتشر شد که با توجه به نام فیلم، در هفته‌ی اول اکران ورود آقایان به سینماهای نمایش‌دهنده‌ی فیلم ممنوع خواهد بود و تنها خانم‌ها می‌توانند فیلم را ببینند. البته بعد از مدتی این شایعه و یا کلک تبلیغاتی سازندگان فیلم تکذیب شد. در اقدام دیگری سازندگان اعلام کردند که در روزهای پنج‌شنبه و جمعه، «رضا عطاران» و «پگاه آهنگرانی» بازیگران فیلم در گیشه‌ی سینما آزادی حاضر شده و اقدام به بلیط فروشی می‌کنند.

اما در اقدامی تازه، پخش‌کننده‌ی فیلم در طرحی با نام «سینما زنده است» این امکان را برای تماشاگران فیلم به‌وجود آورده است که در صورت مراجعه به سینما آزادی و نبود بلیط، بتوانند بلیط این فیلم را برای سینما قدس تهیه کنند. به گفته‌ی پخش‌کننده‌ی فیلم، در روز جمعه در این طرح ۸۰۰ بلیط فیلم به این شکل به تماشاگران فروخته شد. در هرحال از این فیلم به عنوان یکی از امیدهای فروش بالای سال نام برده می‌شود.

البته بعد از دو روز از آغاز نمایش عمومی فیلم، «رامبد جوان» کارگردان فیلم اعلام کرد که برای نمایش عمومی فیلم با ۲۵ سالن سینما قرارداد بسته شده بوده، اما تنها ۱۶ سینما فیلم را نمایش می‌دهند و ۹ سینمای دیگر همچنان به نمایش فیلم دیگری ادامه می‌دهند.

«رضاعطاران»، «ویشکا آسایش»، «پگاه آهنگرانی» و «بهاره رهنما» بازیگران اصلی فیلم «ورود آقایان ممنوع» هستند. بنا به گفته‌ی «علی سرتیپی» تهیه‌کننده و پخش‌کننده‌ی فیلم، این فیلم توانسته تنها در سه روز ۱۳۷ میلیون تومان فروش داشته باشد و به علت استقبال تماشاگران، در جمعه شب مسئولان سینما آزادی مجبور شده‌اند با افزودن سانس فوق‌العاده‌ای در ساعت ۲ تا ۴ نیمه‌شب فیلم را نمایش دهند.

«دختر شاه پریون» ساخته‌ی «کامران قدکچیان»، فیلم دیگری است که از چهارشنبه‌ی هفته‌ی قبل به نمایش درآمده است. این فیلم داستان مرد ثروتمندی است که بعد از یک تصادف به جای یک دزد و جیب‌بر وارد خانه‌ی دختر شاه پریون می‌شود. بازیگر اصلی این فیلم «رامبد جوان» است که همزمان فیلم «ورود آقایان ممنوع» را در مقام کارگردان بر پرده دارد و باید دید آیا تماشاگران او را در قالب بازیگر بیشتر می‌پسندند و یا در مقام کارگردان.

علاوه بر «رامبدجوان»، «نیوشا ضیغمی»، «علیرضا خمسه» و «مهران رجبی» از دیگر بازیگران این فیلم هستند.

اما آخرین فیلم فصل جدید اکران، «قصه‌ی پریا» ساخته‌ی «فریدون جیرانی» است که به تازگی از سد توقیف گذشته و با حذف و تغییراتی توانسته در جدول اکران جایی برای خود باز کند. این فیلم با بازی «مهناز افشار»، «مصطفی زمانی»، «باران کوثری» و «بیژن امکانیان» در بستر داستانی عاشقانه موضوع اعتیاد را روایت می‌کند.

پایان «پایان‌نامه»

هفته‌ی گذشته اشاره کردیم به بلیط‌های نیم‌بهای فیلم «پایان‌نامه» و گفته‌ی پخش‌کننده‌ی فیلم مبنی بر «آغاز اکران حقیقی فیلم از هفته‌ای که گذشت.»

از قضا حرف پخش‌کننده‌ی فیلم درست از آب درآمد و فیلم «پایان‌نامه» توانست فروش بهتری داشته باشد. اما همزمان اخباری منتشر شد مبنی بر تخلف این فیلم در اکران. بنا به قانون نمایش عمومی، فیلم‌هایی که در اکران کف فروش آن‌ها از حد مشخصی پائین‌تر بیاید و تماشاگر نداشته باشند، مجبور هستند تا به نمایش عمومی خود پایان داده و جای خود را به فیلم‌های تازه‌تر بدهند. از آنجا که «پایان‌نامه» در سه هفته‌ی اول اکران خود نتوانسته بود به موفقیتی در نمایش عمومی دست پیدا کند، به نظر می‌آمد که مجبور باشد بنا به این قانون از جدول نمایش عمومی خارج شود. اما هفته‌ی گذشته با رشد چشمگیر برخی از سانس‌های نمایش این فیلم اعلام شد که تهیه‌کننده و پخش‌کننده‌ی فیلم برای حفظ امکان نمایش، دست به آوردن گروهی تماشاگران به سینمای سرگروه این فیلم زده‌اند، به شکلی که میزان فروش سانس آخر روز شنبه‌ی این فیلم، بسیار بیشتر از چهار سانس دیگر در‌‌ همان روز بوده است.

به هر حال با مطرح شدن این بحث، جلسه‌ای در شورای صنفی برگزار شد و قرار شد نمایش فیلم یک هفته‌ی دیگر ادامه یابد. تمدید اکران «پایان‌نامه» ظاهراً با تصاحب تعدادی از سینماهای نمایش‌دهنده‌ی فیلم «ورود آقایان ممنوع» ممکن شده است. «منیژه حکمت» مجری طرح این فیلم در این‌باره به وب‌سایت کافه سینما گفت: «مشکل ما این است که چند تا از سینما‌هامان را ارشاد به مدت یک هفته برای فیلم «پایان‌نامه» گرفته است و بسیار متأسفم از این رفتار‌ها. با این همه جایزه و ماشین و.... امیدواریم که فیلم «پایان‌نامه» به‌زودی اکرانش تمام شود تا همه بتوانیم یک اکران متعادل و خوب داشته باشیم.»

از سوی دیگر «محسن صادقی» پخش‌کننده‌ی فیلم «پایان‌نامه» با اشاره به ماجرای تخلف این فیلم در اکران گفت: «تاکنون گزارشی از تخلف به دست ما نرسیده و به‌نظر می‌رسد عده‌ای دوست دارند فروش فیلم را مخدوش جلوه دهند.»

«حامد کلاهداری» کارگردان فیلم نیز گفت: «همه دست به دست هم داده‌اند تا به فیلم ضربه بزنند. حال در مورد فیلم «پایان‌نامه» همه عدالت‌محور شده‌اند و به نوعی دوست دارند عدالت را به گونه‌ای خاص رعایت کنند.»

او همچنین با اشاره به همزمانی نمایش این فیلم با فصل امتحانات گفت: «این فیلم در بد‌ترین زمان ممکن به نمایش درآمد (...) با این حال اگر در اکران نوروز به نمایش درمی‌آمد، فکر می‌کنم با استقبال بهتری روبرو می‌شد.»

شاید بد نباشد که به ایشان یادآوری کنیم که فیلم «جرم» نیز همزمان با این فیلم بر پرده‌ی سینما‌ها رفت و توانست بدون بلیط نیم‌بها و وعده‌ی سکه و ماشین بسیار بهتر از این فیلم فروش کند. بنا به آمار، فیلم «جرم» تاکنون توانسته از مرز ۶۰۰ میلیون تومان فروش نیز بگذرد. در تأثیر زمان اکران بر فروش فیلم‌ها شکی نیست، اما فیلم خوب در هر زمانی فروش خود را خواهد داشت و فیلم بد، حتی اگر در بهترین فصل نیز اکران شود در جلب تماشاگر ناکام خواهد بود. به هرحال در تازه‌ترین اقدام تبلیغاتی، پخش‌کننده‌ی این فیلم با ارسال یک‌صدهزار پیامک با مضمون «آقازاده‌ها نمی‌خواهند مردم فیلم «پایان‌نامه» را ببینند» سعی در کشاندن تماشاگران به سینما و تماشای این فیلم کرده است، اما به نظر می‌رسد در این کار چندان موفق نبوده است و در مجموع مضمون فیلم باعث پس‌زدگی تماشاگران شده است.

حاشیه‌های سینمایی هفته

هفته‌ی گذشته اشاره‌ای کردیم به گلایه‌ی «فریبرز عرب‌نیا» از برخی مطبوعات و نقش آن‌ها در جنجال‌آفرینی‌های کاذب.

این هفته، «پرویز پرستویی» بازیگر سینما در مصاحبه‌ای با وب‌سایت «دویچه وله» اشاره‌ای داشته به ماجرای تلاش برخی از سینماگران در لغو حکم اعدام «بهنود شجاعی» و حاشیه‌های به‌وجود آمده در پیرامون آن. او در این گفت‌وگو با گلایه از عملکرد برخی مطبوعات و نقش جنجال‌سازی‌های آن‌ها در بی‌اثر کردن تلاش این سینماگران در نجات «بهنود شجاعی» گفت: «خیلی تلاش کردیم. (خانواده مقتول) یک‌جورایی هم مجاب شده بودند. منتهی کمی این شیطنت‌های مطبوعاتی باعث شد جریحه‌دار شوند (...) ما بدون اینکه آن‌ها بفهمند به توصیه آقای‌ پوراحمد و انتظامی گفتیم حسابی باز کنیم که مردم پول بریزند و خانواده‌ی مقتول را با پول راضی کنیم رضایت بدهند. اما موضوع درز پیدا کرد و مطبوعاتی شد. آن خانواده هم بالاخره تعصب داشتند (...) این شد که رفتند و از ما شکایت کردند و بازپرسی هم که آنجا بود خواست خودی نشان دهد و بدون زمینه‌ی قانونی یک حکم جلب برای ما نوشت.»

حاشیه‌ی دوم مربوط می‌شود به خبری که هفته‌ی گذشته مبنی بر نمایش یادگارهای «فرهاد مهراد» خواننده‌ی معروف در موزه‌ی سینما منتشر شد. بنا به این خبر از اول تیرماه یادگارهای «فرهاد مهراد» شامل ساز‌ها و دست‌نوشته‌ها و وسایل شخصی او در غرفه‌ای در موزه‌ی سینما به نمایش عمومی درمی‌آید. این خبر با واکنش مدیر موزه‌ی موسیقی روبرو شد. «علی مرادخانی» مدیر موزه از موقتی بودن نمایش یادگارهای این خواننده در خانه‌ی سینما خبر داد و گفت: «این وسایل با به نمایش درآمدن در موزه موسیقی و تأسیس خانه فرهاد، به حوزه موسیقی بازخواهد گشت.»

به هر حال هنوز تکلیف این وسایل مشخص نشده است و باید صبر کرد و دید که آیا این وسایل شخصی، مهمان موقت موزه سینما خواهند بود یا اینکه یادگارهای «فرهاد» همچون صدای ماندگارش در فیلم «رضاموتوری» برای همیشه بخشی از تاریخ سینمای ایران باقی خواهند ماند.

عکس‌ها (از بالا به پایین)

مسعود کیمیایی و اصغر فرهادی در جشن منتقدان سینمای ایران

مسعود کیمیایی، هوشنگ گلمکانی و سیروس الوند در جشن منتقدان سینمای ایران
حضور «عدنان عفراویان» در کنار «پرویز پورحسینی» بر روی صحنه ی جشن منتقدان

تصویر «لیلا حاتمی» بازیگر فیلم «جدایی نادر از سیمین» بر روی روزنامه «لوموند»
جهانگیر الماسی و مسعود ده‌نمکی در نشست نقد سینمای انقلاب
ویشکا آسایش و رضا عطاران در صحنه‌ای از فیلم «ورود آقایان ممنوع»
مهناز افشار و باران کوثری در صحنه ای از فیلم «قصه‌ی پریا»

پوستر فیلم «پایان‌نامه»
فرهاد مهراد

در همین زمینه:

::سینما به حکم ساندیس، مجتبا یوسفی‌پور، گزارش هفتگی سینمای ایران در رادیو زمانه::

سینما به حکم ساندیس

Tue, 14 Jun 2011 06:57:17 +0000

سینمای ایران در هفته‌ای که گذشت

مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - هفته‌ی گذشته به علت تعطیلات اول هفته و خاموشی چراغ سینما‌ها، هفته‌ی کم‌خبری بود. آنچه بیشتر در اخبار به چشم می‌آمد، حاشیه‌هایی بود که پرداختن به آن‌ها گرهی از مشکلات سینمای ایران نمی‌گشاید.

اما ظاهراً هم مسئولان سینمایی و هم سینماگران مایل هستند که بیشتر به این حاشیه‌ها بپردازند تا به اصل کار. به این ترتیب ما هم در گزارش این هفته از سینمای ایران ناگزیریم بیشتر به حاشیه‌ها بپردازیم تا اخباری که از سازندگی و خلاقیت و شور و شوق حکایت کند.

«مرهم» فیلمی دولتی است!

گفته‌های «علیرضا داوودنژاد» در انتقاد از معاونت سینمایی و سنگ‌اندازی‌های «جواد شمقدری» در تولید و نمایش فیلم «مرهم» با واکنش تند یاران و همراهان معاونت سینمایی در بنیاد سینمایی فارابی و مؤسسه‌ی رسانه‌های تصویری روبرو شد. همانطور که در گزارش دو هفته پیش هم اشاره کردیم، «داوودنژاد» ادعای معاونت سینمایی مبنی بر حمایت از تولید و نمایش فیلم «مرهم» را کذب خوانده بود و بنا به گفته‌ی او، «مرهم» فیلمی است که با بودجه‌ی خصوصی ساخته شده است.
این‌بار برخلاف روال معمول، خود شخص معاون و یا سخنگوی همیشگی‌اش «علیرضا سجادپور» واکنشی نشان ندادند و گویا بهتر دیدند تا یاران دیگرشان را به میدان بفرستند. «محمدرضا عباسیان» مدیرعامل مؤسسه‌ی رسانه‌های تصویری با بیان این نکته که فیلم «مرهم» با کمک ۱۲۰ میلیون تومانی این مؤسسه ساخته شده است، گفت که به همین علت این مؤسسه به طور قانونی مالک این فیلم محسوب می‌شود. او همچنین این مؤسسه را زیرمجموعه‌ای از معاونت سینمایی معرفی کرد که در راستای اهداف آن معاونت کار می‌کند. او در بخشی دیگر از سخنانش با گلایه از گفته‌ی «داوودنژاد» در «برنامه تلویزیونی هفت» مبنی بر اینکه «مدیران فرهنگی اجازه بدهند ما کارمان را بکنیم» گفت: «اگر قرار است که اجازه بدهیم شما کاری بکنید که می‌شود فیلم «هشت‌پا» و «ملاقات با طوطی». اتفاقاً چون مدیران فرهنگی نظارت داشتند فیلم‌های «نیاز» و «مرهم» را ساختید. این دو فیلم از دل سیستم دولتی بیرون آمده است. در صورتی که فیلم‌های دیگر ایشان در سیستم خصوصی خودشان تولید شده است.»
از سوی دیگر روابط عمومی بنیاد سینمایی فارابی نیز با انتشار متنی ضمن دعوت از «داوودنژاد و سایر دوستان» در انصاف داشتن در قضاوت، با اشاره به وام ۱۰۶ میلیون تومانی بنیاد سینمایی فارابی به «داوودنژاد» اعلام کرد: «باید توجه داشت که حمایت‌های بنیاد سینمایی فارابی و مؤسسه‌ رسانه‌های تصویری بر اساس اهداف و سیاست‌های معاونت امور سینمایی و از محل اعتبارات این معاونت به فیلم «مرهم» اختصاص یافته است.»

فیلم «پایان‌نامه» بعد از ۱۲ روز فروش و در اختیار داشتن ۲۱ سینما تنها موفق شده بود تا حدود ۵۳ میلیون تومان فروش داشته باشد، در حالی‌که فیلم «جرم» تازه‌ترین ساخته‌ی مسعود کیمیایی که همزمان با این فیلم نمایش عمومی خود را آغاز کرد، با در اختیار داشتن ۲۶ سینما در همین مدت توانست حدود ۲۱۶ میلیون تومان در تهران فروش داشته باشد.

نکته‌ی جالب دیگری که هر دو زیرمجموعه‌های «معاونت سینمایی» به آن اشاره می‌کنند، برخورد نادرست و حذف سلیقه‌ای این فیلم در جشنواره‌ی فیلم فجر است. البته هم بنیاد فارابی و هم مدیر عامل مؤسسه رسانه‌های تصویری دلیل راه نیافتن فیلم «مرهم» به جشنواره فیلم فجر را سلیقه‌ی داوران بیان کرده و آن را نشانه‌ای از استقلال رأی آنان می‌دانند.

شاید بد نباشد دوباره فهرست فیلم‌های بخش مسابقه‌ی جشنواره فیلم فجر سال گذشته را مرور کنیم و بعد ببینیم آیا واقعاً فیلم‌هایی چون «پایان‌نامه» و «اخراجی های۳» از فیلم «مرهم» بهتر بودند؟ آیا هیأت انتخاب جشنواره‌ سال قبل به‌راستی شهامت این را دارد که منکر هرگونه فشار خارجی در انتخاب فیلم‌ها شود و سلیقه و سطح دانش و سواد سینمایی خود را بار دیگر زیر سؤال ببرند؟

ما با فحشا مخالف نیستیم، با سینما مخالفیم!

هفته‌ی گذشته به علت سالروز مرگ «آیت‌اله خمینی» بیشتر اظهارنظرهای اهالی سینما نیز به شکلی مرتبط با این موضوع بود. به چند مورد آن مانند اظهار نظر وزیر ارشاد اسلامی در گزارش هفته‌ی قبل اشاره کردیم.

اما این هفته می‌پردازیم به بیانات گهربار «فرج الله سلحشور»، فیلمساز ارزشی سینما و تلویزیون ایران، که همواره در گفته‌هایش کلیت سینمای ایران را زیر سؤال می‌برد و گویا جز خود و ساخته‌های خود هیچ فیلم و فیلمسازی را درست و یا به تعبیر خودش «اسلامی» نمی‌داند.

سلحشور در ارتباط با سینمای پس از انقلاب گفت: «امام می‌خواستند در این سینما بی‌حیایی و مسخرگی و زنان بی‌پروا، ترویج فمینیسم، ترویج فرزندسالاری و غیره نباشد.» به گفته‌ی سلحشور تنها تغییر در سینمای پس از انقلاب «حفظ تقریبی حجاب» بوده است و جز این ذره‌ای با سینمای زمان شاه فرق نکرده است. او در پایان گفته‌هایش درباره‌ی سینمای پس از انقلاب، به تشخیص خودش علت‌های اصلی عدم تغییرات بنیادین در سینمای ایران را برشمرد و گفت: «سینماگران ما تربیت‌شدگان اندیشه‌های پیش از انقلاب اسلامی و هالیوود و شاید باید گفت تربیت‌شدگان کمپانی‌های صیهونیستی هستند نه مکتب اسلامی.» او البته راهکاری هم برای رسیدن به سینمای ایده‌آلش ارائه کرد و گفت به جای یادگرفتن از هالیوود «ایران باید برای سینمای خود یک الگوی اسلامی طراحی کند که برگرفته از هیچ الگوی دیگری جز اسلام نباشد.»
احتمالاً یکی از نمونه‌های موفق بی‌توجهی به سینمای هالیوود، مجموعه‌های تلویزیونی «مردان آنجلس» و «یوسف پیامبر» هستند که هنوز ماجرای دزدیدن فیلمنامه‌ی دومی توسط فیلمساز تربیت‌یافته در مکتب اسلام و همچنین اعتراض دختر فیلمساز به موضوع ترویج «تعدد زوجین» در آن مجموعه‌ی تلویزیونی فراموش نشده است.

سینما با ساندیس

پس از فیلم «اخراجی‌های ۳» که با انواع و اقسام ترفند‌ها مانند دادن بلیط نیم بها به ادارات و بردن گروهی تماشاگران از ارگان‌های مختلف دولتی به تماشای فیلم، به پرفروش‌ترین فیلم سال تبدیل شد، اینک سازندگان برادر کوچک‌تر آن فیلم یعنی فیلم «پایان‌نامه» هم برای بالابردن فروش این فیلم از هر روش ممکن استفاده می‌کنند.

بنا به آمار اعلام‌شده، این فیلم با وجود تبلیغات خوب و دادن وعده‌ی برنده شدن سکه و ماشین به تماشاگرانش، هنوز نتوانسته است تماشاگران را به سینما‌ها بکشاند و فروش فیلم آن‌چنان پائین بوده که تا یک هفته بعد از آغاز اکران، پخش‌کننده‌ی فیلم از اعلام آمار فروش آن طفره می‌رفت.
حال در تازه‌ترین اقدام «جبرئیل فیلم»، پخش‌کننده‌ی فیلم «پایان‌نامه» دست به توزیع بن‌های تخفیف ۵۰ درصدی در برخی محلات زده است. بنا به گفته‌ی این پخش‌کننده، بلیط‌های نیم‌بها در محلاتی که سینماهای نمایش فیلم قرار دارند در میان همسایه‌ها و به منظور تقدیر و تشکر از آن‌ها برای تحمل مشکلات ناشی از همجواری با سینما‌ها تقسیم می‌شوند.
به قول ظریفی، نمایش این فیلم کم‌فروش و خلوت بودن سینما‌ها و بالطبع عدم رفت و آمد و شلوغی برای چند هفته در این محلات خود بهترین تقدیر و تشکر از همسایگان است، دیگر نیازی به بلیط نیم‌بها نیست!
بر اساس آمار فروش، فیلم «پایان‌نامه» بعد از ۱۲ روز فروش و در اختیار داشتن ۲۱ سینما تنها موفق شده بود تا حدود ۵۳ میلیون تومان فروش داشته باشد، در حالی‌که فیلم «جرم» تازه‌ترین ساخته‌ی مسعود کیمیایی که همزمان با این فیلم نمایش عمومی خود را آغاز کرد، با در اختیار داشتن ۲۶ سینما در همین مدت توانست حدود ۲۱۶ میلیون تومان در تهران فروش داشته باشد. اگر بنا به تشکر و پوزش از همسایگان باشد، دست‌کم بر سازندگان فیلم «جرم» واجب‌تر است تا به خاطر ایجاد شلوغی در محلات، از همسایگان عذرخواهی کنند!
به هرحال پس از این ترفندها، اکنون پخش‌کننده‌ی فیلم گفته است که اکران حقیقی «پایان‌نامه» بعد از ۱۴ روز تازه از این هفته آغاز می‌شود. باید ببینیم آیا این بلیط‌های نیم‌بها و وعده و وعیدهای پخش‌کننده تا هفته‌ی دیگر تغییری در میزان فروش این فیلم ایجاد می‌کند یا نه.

اما حاشیه‌های سینمایی این هفته...

در سال‌های اخیر بسیاری از بازیگران بخت خود را در عرصه‌ی موسیقی و خوانندگی نیز آزمودند. جدا از ستاره‌ای مانند «محمدرضا گلزار» که از دنیای موسیقی وارد سینما شد و در کنار آن همچنان به موسیقی نیز می‌پردازد، بازیگرانی چون «مهران مدیری»، «امین حیایی»، «شهاب حسینی» و «حامد بهداد» نیز به خواندن روی آوردند و آلبوم‌های موسیقی خود را روانه‌ی بازار کردند، هرچند در ‌‌نهایت معمولاً کنسرت‌های این بازیگران نسبت به آلبوم‌هایشان از اقبال عمومی بیشتری برخوردار شدند.
اما آخرین ستاره‌ای که قصد دارد به‌زودی آلبوم موسیقی‌اش را روانه‌ی بازار کند کسی نیست جز «بهرام رادان» که گویا پس از بازی کردن نقش یک خواننده و خواندن قطعاتی در فیلم «سنتوری» به موسیقی علاقمند شده و قصد دارد در این زمینه نیز بخت خود را بیازماید. بنا به خبر روزنامه‌ی «تماشا» آلبوم این بازیگر در ترکیه آخرین مراحل میکس و مسترینگ را می‌گذراند و شامل قطعاتی به فارسی و انگلیسی است.

اما حاشیه‌ی دوم بر می‌گردد به دعوای «فریبز عرب‌نیا» و «حامد بهداد» که همچنان ادامه دارد و ظاهراً برخی از روزنامه‌ها و وب‌سایت‌ها که معمولاً با انتشار چنین اخباری خواننده جذب می‌کنند نیز با دامن زدن و پر و بال دادن به آن، آتش تنور این دعوا را تند‌تر می‌کنند. یکی از این مجله‌ها در مصاحبه‌ای با «بهداد»، با تأیید ضمنی شکل تند برخورد او می‌نویسد: «نامه‌ای که حامد بهداد منتشر کرد، نشان داد او هر چقدر روی پرده سینما سرکش و طغیانگر است، در زندگی شخصی‌اش هم این خصیصه را یدک می‌کشد؛ و اگر عصبان او روی پرده به دل می‌نشیند، ناشی از آن است که این سرکشی در زندگی شخصی او هم جاری است. مگر از حامد توقع دیگری می‌رفت؟» بالطبع بعد از چنین تأییدی، «بهداد» نیز در دفاع از نامه‌ی توهین‌آمیزش به «عرب‌نیا» گفت: «چند بار تحملش کردم، اما دیگر تحمل جایز نیست. من که از او نمی‌ترسم، دیگر نمی‌شد ساکت بنشینم و به توهین‌های او گوش کنم. من شروع‌کننده نبودم. قدم اول را او گذاشت نه من. وقتی یک نفر به دیگری توهین می‌کند و این اجازه را به خودش می‌دهد، پس این اجازه را به دیگران هم می‌دهد که به او اهانت کنند! و برعکس وقتی یک نفر به دیگری احترام گذاشت، یعنی اینکه به او هم باید احترام گذاشت.»

از آن سو جمعه شب این هفته «عرب‌نیا» برای بار سوم در برنامه‌ی تلویزیونی «هفت» حضور پیدا کرد و به برخی از این حاشیه‌ها پاسخ گفت. او با اشاره به نقش برخی از مطبوعات در این حاشیه‌سازی‌ها گفت: «جامعه‌ی بازیگری جامعه‌ی آبرومندی است و برای فرهنگ این کشور مهم است. مطبوعاتی که چنین بازاری را درست می‌کنند، به فکر تیراژشان هستند. این‌روز‌ها به جای نقد، تهمت و توهین باب می‌شود. ما نفرت‌انگیزی را رواج می‌دهیم.»

با این تفاصیل تا وقتی که این معرکه آتش‌بیار دارد، این حاشیه‌ها نیز ادامه خواهند یافت.

عکس‌ها (از بالا به پایین):

عکس نخست: رضا داوودنژاد و طناز طباطبایی در صحنه‌ای از فیلم «مرهم»

طناز طباطبایی و کبری حسن‌زاده در صحنه‌ی دیگری از فیلم «مرهم»
فرج‌الله سلحشور، کارگردان
بن بلیط نیم‌بهای فیلم «پایان‌نامه»
بهرام رادان در فیلم «سنتوری» ساخته‌ی «داریوش مهرجویی»
فریبرز عرب نیا و حامد بهداد

در همین زمینه:

::جشن ما وقتی است که ظلم نباشد، گزارش هفتگی سینمای ایران از مجتبا یوسفی پور::

::گزارش مجبتبا یوسفی‌پور از حاشیه‌های فیلم «مرهم»::