هاله سحابی

پرونده مرگ هاله سحابی هنوز در مرحله تحقيقات است

Fri, 01 Jun 2012 08:14:30 +0000

حامد سحابی، برادر هاله سحابی نارضايتی خود را از پيشبرد پرونده مرگ خواهرش اعلام کرد و گفت اين پرونده هنوز در مرحله تحقيقات است.

حامد سحابی در گفت‌وگو با کمپين بين‌المللی حقوق بشر در ايران، گفت: "دادگاه يک جلسه از ما شاهدان ماجرا را خواست که ما هم شاهدان خود را معرفی کرديم .آن‌ها هم هر آن‌چه که ديده بودند در مورد چگونگی مرگ هاله گفتند. اما ديگر نمی‌دانم پرونده در چه وضعيتی است."

به گفته حامد سحابی چهار شاهد از سوی خانواده هاله سحابی به دادگاه معرفی شدند که آن‌ها نيز شهادت خود را به‌شکل کتبی ارائه داده‌اند.

هاله سحابی، فعال حقوق زنان، قرآن‌پژوه صبح روز چهارشنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۰ در مراسم خاک‌سپاری پدرش عزت‌الله سحابی رئيس شورای فعالان ملی مذهبی، پس از حمله نيروهای "لباس شخصی" به اين مراسم جان ‌باخت.

مأموران پس از مرگ هاله سحابی، وی را شامگاه چهارشنبه تحت تدابير امنيتی به‌شکل فوری در لواسان دفن کردند.

در مراسم تشيع جنازه عزت‌الله سحابی مأموران انتظامی در حالی که مانع می‌شدند کسی با موبايل و دوربين از اين مراسم فيلم‌برداری کند خود از تمام مراسم فيلم‌برداری کرده بودند اما نيروی انتظامی از دادن فيلم‌ها به دادگاه خودداری نمود

منابع دولتی ايران علت مرگ وی را "ايست قلبی" اعلام کردند اما برخی از بستگان وی می‌گويند مرگ هاله سحابی بر اثر "ضرب و شتم" بوده است.

خانواده سحابی پس از اين اتفاق از مسئولان حادثه شکايت کردند با اين حال پس از گذشت يک سال هنوز اين پرونده در مرحله تحقيقات قرار دارد.

شاهدان در مراسم تشيع جنازه عزت‌الله سحابی گفته‌اند مأموران انتظامی در حالی که مانع می‌شدند کسی با موبايل و دوربين از اين مراسم فيلم‌برداری کند خود از تمام مراسم فيلم‌برداری کرده بودند اما سال گذشته پس از آن‌که دادگاه از مأموران انتظامی درخواست ارائه فيلم‌های روز حادثه را کرد نيروی انتظامی از دادن فيلم‌ها خودداری نمود.

حامد سحابی پيش از اين در دی‌ماه سال گذشته نسبت به اين موضوع اعتراض کرده و گفته بود: "اگر دادگاه قصد روشن شدن قضيه را داشته باشد بايد خودش از نيروی انتظامی يا هر ارگانی که در آن روز از مراسم فيلم‌برداری می‌کردند بخواهد تا فيلم‌ها را به دادگاه ارائه کنند."

برادر هاله سحابی افزوده بود: "مطمئن هستيم که از زوايای مختلف از مراسم فيلم وجود دارد که می‌توان از آن در دادگاه به‌عنوان شاهد استفاده کرد."

حامد سحابی پس از گذشت يک سال می‌گويد خانواده سحابی نمی‌دانند نيروی انتظامی برای روشن شدن واقعيت فيلم‌ها را در اختيار دادگاه قرار داده است يا خير.

وی گفت: "ما فقط می‌خواهيم که زودتر تحقيقات تمام شود و دادگاه به‌صورت رسمی برگزار شود."

برادر هاله سحابی درباره درخواست خانواده‌اش از مقامات قضايی ايران گفت: "درخواست ما روشن شدن قضيه و پاسخ به علت تشنج در مراسم خاکسپاری است. چرا تشييع جنازه‌ای که می‌توانست خيلی آرام برگزار شود به‌ويژه که در شهرکی دور از تهران بود و به‌قول معروف دور از هياهو بود به تشنج و به آن وضعيت بد کشيده شد که در خلالش خانم سحابی فوت کرد."

هاله سحابی در جريان رويدادهای دهمين دوره رياست جمهوری در روز ۱۴ مردادماه ۸۸ در ميدان بهارستان و در تجمعی که در مخالفت با برگزاری مراسم تحليف محمود احمدی‌نژاد در خيابان‌های اطراف مجلس، برگزار شده بود بازداشت شد.

پس از مدتی بازداشت، از سوی شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به اتهام "اقدام عليه امنيت ملی" به تحمل دو سال زندان و پرداخت جريمه نقدی محکوم گشته و در روزهای پايانی زندگی پدرش موفق شده بود برای ديدار با او مرخصی بگيرد.

تا هنگامی که عزت‌الله سحابی به کما نرفته بود هاله سحابی موفق به مرخصی و حضور در بيمارستان نشده بود.

عزت‌الله سحابی، روز سه‌شنبه ۱۰ خردادماه ۱۳۹۰ در سن ۸۱ سالگی در بيمارستان مدرس تهران درگذشت.

هاله سحابی و مبارزه‌ اخلاقی

behnam — Thu, 31 May 2012 14:10:43 +0000

گروه جامعه

گروه جامعه - خردادماه سال ۱۳۹۰، با درگذشت عزت‌الله سحابی، رهبر شورای فعالان-ملی مذهبی ایران، زنجیره‌ای از اتفاق‌های تلخ آغاز شد.

مرگ این فعال سیاسی در ۸۴ سالگی، در حالی که از مدتی پیش بیهوش بود و دخترش هاله سحابی، محکومیت دوساله خود را در زندان اوین می‌گذراند، جامعه فعالان سیاسی و مدنی ایران را دچار بهت کرد.

نعیمه دوستدار، خبرنگار رادیو زمانه می‌نویسد: به هاله سحابی که در پی ناآرامی‌های پس از دهمین انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۸، به اتهام شرکت در گردهمایی‌های اعتراضی به‌خصوص در مقابل مجلس ایران در زندان به سر می‎‌برد، یک شب پیش از مراسم خاکسپاری عزت‌الله سحابی اجازه مرخصی داده شده بود.

او در این شب، در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی "رسا" درباره خصوصیات و دغدغه‌های پدرش سخن گفت و از آمادگی برای برگزاری مراسمی حرف زد که نمی‌توانست از روند آن پیش‌بینی درستی داشته باشد. او در میان سخنانش با لحنی آرام احتمال داد که تلویزیون دولتی ایران در اخبار رسمی خود درگذشت پدرش را اعلام کند. او نمی‌توانست حدس بزند که فردای آن روز در پی درگیری با نیروهای امنیتی، کنار پدرش به‌خاک سپرده خواهد شد: یازدهم خرداد، در حالی که ‌هاله سحابی همراه تشییع‌کنندگان جنازه پدرش حرکت می‌کرد و عکس او را بر سینه گرفته بود، با هجوم ماموران بر زمین افتاد.

شاهدان عینی گزارش دادند که آن مامور، عکس پدر را از دست‌های هاله بیرون کشید و او به دلیل مقاومت، بر زمین افتاد. یکی از شاهدان این صحنه، احمد منتظری، فرزند آیت‌الله حسینعلی منتظری، مرجع تقلید متوفی شیعه بود. او در گفت‌و‌گو با سایت "جرس" اعلام کرد که در چندمتری‌ هاله سحابی، شاهد "ضرب و شتم" او بوده است: "یکی از ماموران قصد داشت تصویر بزرگ مهندس سحابی را که در دستان دخترش ‌هاله بود بگیرد. با کشیدن آن تصویر از دست‌هاله، بر اثر مقاومت و اعتراضی که انجام داد، مامور با آرنج خود محکم به پهلوی‌ هاله زد و او را نقش بر زمین کرد."

مرگ ‌هاله سحابی با آن شکل تراژیک، تبدیل به مناقشه‌ای میان هواداران جنبش سبز و خانواده سحابی با مسئولان قضایی و امنیتی شد. در حالی که خبرگزاری‌های دولتی علت مرگ او را ایست قلبی اعلام کردند، منصور سحابی، برادر عزت‌الله سحابی اعلام کرد، ایست قلبی او ناشی از ضرباتی است که به شکم و ریه او وارد شده ‌است. از سوی دیگر، علیرضا جانه، مدیر کل امنیتی انتظامی استانداری تهران، در گفت‌وگو با ایسنا گفت: "علت فوت خانم ‌هاله سحابی، درگیری با نیروهای امنیتی نبوده است؛ چراکه ایشان بیماری قلبی داشته‌اند، مدارک پزشکی وی نیز موجود است. فوت پدر و گرمای هوا مزید بر علت و منجر به فوت ایشان شد."

با خاکسپاری‌ هاله سحابی که با تدابیر امنیتی و شبانه انجام شد، موج تازه‌ای از دستگیری‌ها به دلیل تلاش برای برگزاری مراسم یادبود یا حضور در گردهمایی‌هایی در اعتراض به این حادثه، به راه افتاد و به دنبال آن رضاهدی صابر، فعال ملی‌- مذهبی که در همان ایام در زندان اوین دوران حبس خود را می‌گذراند، دست به اعتصاب غذا زد؛ اعتصابی که چندی بعد، با مرگ او پایان یافت.

زنی که اخلاق را پای سیاست قربانی نکرد

حسن یوسفی اشکوری، پژوهشگر و نواندیش دینی که تاریخچه آشنایی‌اش با خانوده سحابی به ۳۳ سال پیش بر‌می‌گردد، در گفت‌وگو با "سارا روشن"، خبرنگار و تهیه‌کننده رادیو زمانه به مناسبت نخستین سالمرگ‌ هاله سحابی می‌گوید: "او از خانواده‌ای برآمده بود شناخته شده، فرهنگی، سیاسی و دینی در تهران. پدربزرگ ایشان دکتر یدالله سحابی و پدر ایشان عزت‌الله سحابی و دیگر اعضای این خانواده که شهرت‌شان به اندازه عزت‌الله سحابی نیست، همه از شخصیت‌های فرهنگی، علمی و سیاسی و دانشگاهی کشور بودند و هستند.‌‌ هاله سحابی از نظر تربیتی میراث‌دار چنین خانواده‌ای بود."

این نویسنده و پژوهشگر، ویژگی‌های خانواده سحابی را چنین بر‌می‌شمرد: "این خانواده چند ویژگی مشخص داشتند: به شدت دیندار بودند، اما دین آنها نوگرایانه بود و نه دین سنتی. اهل سیاست و مبارزه اجتماعی و سیاسی بودند و از سوی دیگر دانشگاهی نیز بودند. آنها عمدتاً به اخلاق و متانت و اعتدال شناخته شده بودند و این را در کل خانواده می‌دیدیم. در پدر‌‌هاله سحابی حد اعلای این ویژگی‌ها دیده می‌شد. در چنین خانواده‌ای، خود ‌هاله نمونه شاخصی بود؛ با خصوصیات زنانه‌ای که به این ویژگی‌ها رنگ متفاوتی می‌زد. سیاست عمدتاً شکل خشک و خشنی دارد. در‌هاله سحابی رویکرد و فعالیت سیاسی با تفکر و اندیشه و فعالیت‌های اجتماعی و نگاه ادبی آمیخته شده بود و ویژگی‌های خاصی به‌‌ او داده بود و او را به‌عنوان زنی ممتاز معرفی می‌کرد. ایشان البته آدم فروتنی بود و فقط کسانی به این خصوصیات واقف می‌شدند که ایشان را از نزدیک می‌شناختند."

یوسفی اشکوری: "خانواده سحابی مبارزه سیاسی- اجتماعی را با معیارهای اخلاق انجام می‌دادند و اخلاق آنها برگرفته از ارزش‌های دینی بود. آنها اخلاق را پای سیاست و مبارزه قربانی نکردند.‌ هاله سحابی هم همین ویژگی‌ها را داشت."

حسن یوسفی اشکوری، با اشاره به این‌که یدالله سحابی یک سال پیش از مشروطه در سال ۱۲۸۴، مهدی بازرگان دو سال پس از او در سال ۱۲۸۶ و محمود طالقانی نیز در سال‌ ۱۲۸۹ هجری شمسی متولد شد، این سه شخصیت را از پرچمداران مبارزات سیاسی و دینی در ایران طی ۶۰ سال گذشته معرفی می‌کند و می‌گوید: "در واقع مهندس سحابی میراث‌دار مشروطه بود. آنها از یکسو مبارز سیاسی و نواندیش بودند.

ویژگی سوم آنها اما برجسته‌تر است: آنها اخلاقی بودند و سیاست، دانش، فعالیت‌های اجتماعی و مبارزاتی و هر نوع کوشش در عرصه سیاست و جامعه را زیر مجموعه مفهوم عامی به نام اخلاق قرار می‌دادند. یعنی آنها و به طور مشخص خانواده سحابی، مبارزه سیاسی-اجتماعی را با معیارهای اخلاق انجام می‌دادند و اخلاق آنها برگرفته از ارزش‌های دینی بود. آنها اخلاق را پای سیاست و مبارزه قربانی نکردند.‌ هاله سحابی هم همین ویژگی‌ها را داشت."

شاعر شعر صلح، ‌نقاش میدان مبارزه

نرگس محمدی، نایب رئیس و سخنگوی کانون مدافعان حقوق بشر که خود اکنون زندانی است، چندماه قبل در سالروز تولد‌ هاله سحابی، درباره او نوشت: "پنج دهه زیست و همواره با تحمل رنج‌هایی عمیق، سمبل مقاومت و امید بود. در تحمل سخت‌ترین دردها و دوران‌ها همواره لبخندی بر لب داشت. آرام بود و با نگاه مهربان و کلام امیدبخشش که با یاد و توکل بر خداوند بود، آرامش را به جمع می‌بخشید. کارهای بزرگ و پر سر و صدایی نمی‌کرد، اما کارهای کوچکش پر از نتایج بزرگ بود. کوچک‌های او بسیار زیبا بودند. با یک خانواده زندانی سیاسی، با یک خانواده قربانی خشونت، با مادر یک شهید، با کودکی خیابانی چنان رفتار می‌کرد و آنقدر انرژی و زمان صرف می‌کرد که گاه مورد ملامت قرار می‌گرفت. چراکه او با هوش و پشتکار و نامی که با خود همراه داشت، می‌توانست به دنبال جایگاه‌های دیگری باشد."

نرگس محمدی در نوشته‌اش ابعاد دیگری از شخصیت هاله سحابی را بر می‌شمارد که تواضع، تسامح و صلح از آن جمله‌اند. حساسیت او به حضور در عرصه مبارزات اجتماعی از خلال خاطراتی که پس از مرگش از زبان دیگران نقل شده است، چهر‌ای ملموس‌تر می‌یابد. در خاطره‌ای، ژیلا بنی یعقوب، روزنامه‌نگار، نقل می‌کند: "دوستی از من خواسته بود که به نیابت از او و به دلیل ارتباط و آشنایی‌ام با هاله سحابی، از او به عنوان مدافع حقوق زنان برای حضور در یک کنفرانس بین‌المللی دعوت کنم. هاله گفت: از آن دوست تشکر کنید و بگویید من پاسپورت ندارم. متعجب شدم: چرا؟ دلیلش چیست؟ گفت: آنقدر کار برای بهتر شدن زندگی مردم در همین ایران دارم که هیچ وقت فکر نکردم که به خارج سفر کنم."

نرگس محمدی: "کارهای کوچکش پر از نتایج بزرگ بود. کوچک‌های او بسیار زیبا بودند. با یک خانواده زندانی سیاسی، با یک خانواده قربانی خشونت، با مادر یک شهید، با کودکی خیابانی چنان رفتار می‌کرد و آنقدر انرژی و زمان صرف می‌کرد که گاه مورد ملامت قرار می‌گرفت. چراکه او با هوش و پشتکار و نامی که با خود همراه داشت، می‌توانست به دنبال جایگاه‌های دیگری باشد."

در کنار این ویژگی‌ها، او شاعر، نویسنده، زبان‌دان و مترجم زبان فرانسوی هم بود و نقاش خوبی به شمار می‌رفت. حسن یوسفی اشکوری درباره این ابعاد شخصیت او به زمانه می‌گوید: "اینها همه ویژگی‌هایی بود که البته در عرصه جامعه چندان معرفی نشدند. حتی پس از مرگش نیز که درباره او در رسانه‌ها بسیار سخن گفته شد، روی این ویژگی‌ها تاکید نکردند. اگر به خانه او می‌رفتید، نقاشی‌های او را آویخته بر دیوار می‌دیدید. او شاعری متوسط، اما نقاشی عالی بود. موسیقی را نیز می‌شناخت و زبان فرانسه را هم تدریس می‌کرد. مجموعه این خصوصیات از او شخصیت کم‌مانندی ساخته بود. از همه ویژگی‌های هاله سحابی برجسته‌تر، متانت، صبوری، صفا و صمیمیتی بود که هرکس با او گفت‌وگو می‌کرد، حتی در یک جلسه برخورد به سادگی در وی می یافت. آنقدر ساده و متواضع و فروتن بود که گاه رفتارش به کودکان می‌مانست."

برابری‌خواهی در چهارچوب اسلام

‌هاله سحابی را به عنوان یک فعال حقوق بشر، حقوق زنان و قرآن‌پژوه می‌شناسند؛ کسی که تلاش کرد با تکیه بر پشتوانه مذهبی خانواده‌اش، تفسیری نوین از مباحث مناقشه‌انگیز در زمینه حقوق زنان در اسلام ارائه دهد.‌‌

او در طول حیات خود کوشید تا فمینیسم‌ را مبتنی بر تفسیری نوین از اسلام معرفی کند. شیرین عبادی، رئیس کانون مدافعان حقوق بشر و برنده ایرانی جایزه صلح نوبل درباره او به بی‌بی‌سی فارسی گفته است: "خانم سحابی از معدود کسانی است که در چهارچوب مباحث دینی به دنبال اثبات برابری حقوق زن و مرد بود. خانم سحابی معتقد بود اینکه دین اسلام مردان را مجاز می کرده چهار همسر اختیار کنند به معنی محدود کردن مردان بوده، چرا که تعداد ازدواج‌های مردان در آن زمان بسیار بیش از اینها بود."

او همچنین دیدگاه‌هایی درباره "سهم‌الارث زنان" داشت و معتقد بود با توجه به مقتضیات زمان، بسیاری از دستورات اسلام باید به شکل نوین تفسیر شوند و از آن میان در زمانی که زنان خود نان‌آور خانواده‌اند و همپای مردان و حتی گاه بیش از آنان در گذران زندگی نقش دارند، اینکه نصف مردان ارث ببرند منطق ندارد و می‌توان ارث برابر برای آنها در نظر گرفت. به گفته شیرین عبادی، او با توجه به اطلاعات وسیعی که با توجه به پشتوانه خانواده و پدر و پدربزرگش داشت، سال‌ها روی قرآن مطالعه کرده بود و معتقد بود که اسلام برای عزت بخشیدن به زنان نازل شده و هدفش این بوده است که زنان را از زنده به گوری رها کند و در هزار و ۴۰۰ سال قبل که زنان هیچ حقوقی نداشتند برای آنان حقوق مقرر کرده است و بر همین اساس باید قرآن تفسیر شود، یعنی هدف اصلی دین اسلام ارج نهادن به زن است نه ایجاد محدودیت برای او.

حسن یوسفی اشکوری هم با اشاره به قرآن‌پژوهی، دین‌پژوهی و شاعری هاله سحابی می‌گوید: "در کنار همه این ویژگی‌ها،‌ هاله سحابی جزو مادران صلح و فعال اجتماعی-سیاسی بود. او از دوران انقلاب تا لحظه مرگ در این زمینه فعالیت می‌کرد و حتی در دهه ۶۰ مدتی در زندان بود. در واقع مجموعه‌ای از ویژگی‌ها سبب شده بود تا او هر کجا که فعالیت می‌کرد به عنوان یک بانوی مهربان، مبارز اجتماعی و فردی مقتدر جلوه کند و تاثیر خود را بر اطرافیان بگذارد."

"خطای مأمور، علت مرگ هاله سحابی"

zamaanehnews — Thu, 15 Dec 2011 05:12:45 +0000

علی مطهری، نماينده مجلس ايران می‌گويد "بی‌توجهی مأمور در مرگ هاله سحابی نقش داشته است."

به گزارش خبرگزاری کار ايران (ايلنا)، مطهری روز چهارشنبه ۲۳ آذر ۱۳۹۰ در يک مراسم دانشجويی در دانشگاه تهران گفت: "درباره مرگ هاله سحابی از وزير اطلاعات سوال کرديم که به کميسيون آمده و توضيحاتی را ارائه بدهد و قرار بر اين شد که سی‌دی (مراسم خاک‌سپاری عزت‌الله سحابی) را به ما داده و ما آن را مشاهده کنيم و بعد اظهار نظر کنيم، حال اگر ما قانع نشديم بايد به صحن علنی بيايند توضيح دهند."

وی افزود: "حرف اين بود که نمی‌خواستند وی از دنيا برود و آنچه اتفاق افتاده بی‌توجهی مأمور بوده است و اگر مأمور خطايی انجام داده بايد برای مردم توضيح داده شود و از مردم عذرخواهی شود."

نماينده تهران در مجلس گفت: "آن‌قدر نترسيد و قداست بی‌جا برای نظام ايجاد نکنيد، اگر بگوييم که اشتباه کرده‌ايم نظام آسيب نمی‌بيند."

علی مطهری: حرف اين بود که نمی‌خواستند وی از دنيا برود و آنچه اتفاق افتاده بی‌توجهی مأمور بوده است و اگر مأمور خطايی انجام داده بايد برای مردم توضيح داده شود و از مردم عذرخواهی شود

هاله سحابی، فعال حقوق زنان، قرآن‌پژوه و دختر عزت‌الله سحابی صبح روز چهارشنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۰ در مراسم خاک‌سپاری پدرش عزت‌الله سحابی رئيس شورای فعالان ملی مذهبی، پس از درگيری با نيروهای "لباس شخصی" جان‌باخت.

مأموران پس از مرگ هاله سحابی، وی را شامگاه چهارشنبه تحت تدابير امنيتی در لواسان دفن کردند.

چند روز پس از جان باختن هاله سحابی، بيش از۷۵۰ نفر از فعالان زن و دموکراسی‌خواه با صدور بيانيه‌ای اعلام کردند که مبارزه عزت‌الله و هاله سحابی "برای آزادی، صلح و برابری" ادامه دارد و "حاکمان ايران را آرام نخواهد گذاشت."

منابع دولتی ايران علت مرگ خانم سحابی را "ايست قلبی" اعلام کرده‌اند اما برخی از بستگان وی می‌گويند مرگ هاله سحابی بر اثر "ضرب و شتم" بوده است.

يحی شامخی فرزند هاله سحابی به تارنمای جنبش راه سبز (جرس) گفت پزشکان "معتمد" خانواده سحابی علت مرگ مادرش را ايست قلبی اعلام کرده‌اند.

اما شورای فعالان ملی ـ مذهبی در بيانيه‌ای خواهان تشکيل دادگاهی عادلانه، علنی و با حضور هیأت منصفه، برای رسيدگی و پيگرد عوامل و آمرين "جنايت هولناک عليه هاله سحابی" شدند.

در اين بيانيه آمده يکی از نيروهای لباس شخصی به پهلوی هاله ضربه زده است.

درخواست از دادستان تهران برای رسيدگی به مرگ سحابی و صابر

zamaanehnews — Sat, 02 Jul 2011 11:11:16 +0000

شماری از فعالان حقوق بشر و وکلای دادگستری در ايران از دادستان تهران خواسته‌اند تا به مرگ «تکان‌دهنده و دردناک» هاله سحابی و هدی صابر رسيدگی کند.

به گزارش تارنمای جنبش راه سبز (جرس)، امضاکنندگان نامه به عباس جعفری دولت‌آبادی، دادستان تهران، مرگ هاله سحابی و هدی صابر را «جرم مشهود» ناميده‌اند و گفته‌اند برای جرم مشهود، نيازی به شاکی خصوصی نيست و رسيدگی به جرايم مشهود، «وظيفه» دادستان است.

هدی صابر از فعالان ملی مذهبی که در زندان اوين در حبس بود، شنبه ۲۱ خرداد ۱۳۹۰ و پس از ۱۰ روز اعتصاب غذا در بيمارستان مدرس تهران درگذشت.

مخالفان حکومت ايران می‌گويند وی بر اثر «ضرب و شتم» و «تأخير» در انتقال به بيمارستان کشته شده است.

هاله سحابی نيز ۱۱ خرداد امسال در مراسم خاک‌سپاری پدرش عزت الله سحابی بر اثر حمله نيروهای امنيتی دچار ايست قلبی شد و درگذرشت.

در بخشی از اين نامه آمده چون شاهدانی برای شهادت دادن در دادگاه اعلام آمادگی کرده‌اند، دادستان تهران بايد «سريع» چگونگی مرگ سحابی و صابر را بررسی کند.

بخشی از نامه به دادستان تهران: ما سخت بر اين باوريم که چنانچه قتل بانو زهرا کاظمی و بانو زهرا بنی يعقوب مورد رسيدگی بی‌طرفانه قرار می گرفت و با خاطيان برخورد جدی می شد ، جامعه شاهد حوادث رقت بار بازداشتگاه کهريزک نبود و اگر با خاطيان حادثه کهريزک برخورد جدی می شد امروز شاهد مرگ هاله سحابی و هدی صابر نبوديم

۶۴ زندانی سياسی و اميرخسر دليرثانی طی نامه‌های جداگانه‌ای گفته‌اند هدی صابر در درمانگاه زندان مورد ضرب و شتم قرار گرفته است.

حبيب‌الله پيمان و شماری از نزديکان هاله سحابی نيز گفته‌اند هاله سحابی در مراسم خاک‌سپاری پدرش مورد ضرب و شتم قرار گرفته است.

در اين نامه که به امضای «عبدالفتاح سلطانی، نرگس محمدی، محمدعلی دادخواه، هادی اسماعيل‌زاده، مينا جعفری، آرش کيخسروی، شيما قوشه و عبدالرضا تاجيک» رسيده، امده است: «ما سخت بر اين باوريم که چنانچه قتل بانو زهرا کاظمی و بانو زهرا بنی يعقوب مورد رسيدگی بی‌طرفانه قرار می گرفت و با خاطيان برخورد جدی می شد ، جامعه شاهد حوادث رقت بار بازداشتگاه کهريزک نبود و اگر با خاطيان حادثه کهريزک برخورد جدی می شد امروز شاهد مرگ هاله سحابی و هدی صابر نبوديم.»

زهرا بنی‌يعقوب که در ۲۰ مهر ۱۳۸۶ و در هنگام صحبت با نامزدش در يکی از پارک‌های همدان توسط نيروهای بسيج بازداشت شده بود، در بازداشتگاه جانش را از دست داد.

شيرين عبادی که وکيل اين پزشک بوده، گفته است:‌ «من وکيل ايشان بودم و به هيچ وجه مسأله خودکشی در مورد ايشان صادق نيست. اين يک صحنه‌سازی بود برای اينکه قتل وی را لاپوشانی کنند.»

زهرا کاظمی خبرنگار ايرانی-کانادايی نيز در تير ۱۳۸۲ در زندان اوين درگذشت. هيأتی که از سوی محمد خاتمی، رئيس‌جمهور وقت برای بررسی علت مرگ کاظمی تشکيل شده بود، اعلام کرد ضرب‌ديدگی جمجمه خانم کاظمی در زمانی صورت گرفت که زهرا کاظمی در اختيار وزارت اطلاعات قرار داشته‌ است.

يک سال پس از آن قوه قضائيه محمدرضا اقدم‌احمدی، کارمند وزارت اطلاعات ايران را به «قتل شبه عمد» زهرا کاظمی متهم کرد اما وی به دليل «فقدان مدرک برای اثبات اتهامات» تبرئه شد.

در مورد بازداشت‌گاه کهريزک نيز اشاره نویسندگان اين نامه به مرگ دست‌کم سه نفر از بازداشت‌شدگان حوادث پس از انتخابات جنجالی ريات‌جمهوری سال ۱۳۸۸ بر اثر شکنجه اشاره دارد.

سعيد مرتضوی، حسن حداد و علی‌اکبر حيدری‌فر سه مقام قضايی که جزو متهمان اين پرونده هستند از کار خود در قوه قضائيه تعليق شده‌اند.

تجمع اعتراضی ايرانيان در ۲۵ شهر جهان

Sat, 25 Jun 2011 09:02:59 +0000

روز ۲۵ ژوئن ۲۰۱۱ هم‌زمان با هشتمين روز اعتصاب غذای زندانيان بند ۳۵۰ اوين در ۲۵ شهر مختلف در جهان تجمع‌های اعتراضی در محکوميت قتل هاله سحابی و هدی صابر و همچنين حمايت از زندانيان اعتصاب کننده در زندان های اوين و رجايی‌شهر کرج برگزار می‌شود.

به دعوت کمپين اعتراض سبز قرار است پشتيبانان جنبش موسوم به سبز در شهرهای مختلف جهان در روز ۲۵ ژوئن گرد هم آيند تا ضمن گرامی‌داشت ياد زندانيان جان‌باخته اخير در ايران، مراتب اعتراض خود به «خشونت‌های سيستماتيک اعمال شده عليه زندانيان سياسی» که منجر به کشته شدن هاله سحابی و هدی صابر شده است را اعلام کنند.

در بيانيه شماره سوم کمپين اعتراض سبز جهت برگزاری مراسم اعتراضی ۲۵ ژوئن آمده است: «۱۴ روز پيش هدی صابر، از زندانيان سياسی زندان اوين پس از ١۰ روز اعتصاب غذا و ضرب و شتم مأموران امنيتی زندان به شهادت رسيده بود. اينک با گذشت يک هفته از آغاز اعتصاب غذای زندانيان سياسی بند ٣۵۰ زندان اوين و پيوستن زندانيان زندان رجايی‌شهر به اين اعتصاب، نگرانی‌ها از وضعيت سلامتی ١٩ زندانی اعتصاب غذا کننده افزايش يافته است.»

بيانيه می‌افزايد: «اين در شرايطی است که منابع خبری در طی روزهای گذشته از وخامت حال محسن امين‌زاده، عبدالله مؤمنی؛ ابوالفضل قديانی و حسن اسدی زيدآبادی خبر داده‌اند.»

تارنمای کلمه: زندانی‌های اعتصاب‌کننده غذا، چهارشنبه و پنج‌شنبه گذشته به دادسرای زندان اوين برده شدند اما حاضر به پاسخگويی به سئوالات بازجوها و بازپرس‌ها نشده‌اند

کمپين اعتراض سبز به همين خاطر از ايرانيان برون‌مرز، دعوت کرده است تا با شرکت در برنامه‌های اعتراضی اين کمپين در روز شنبه ٢۵ ژوئن (امروز) در سراسر دنيا، «با حمل نماد‌های سياه»، اعتراض زندانيان سياسی ايران را به گوش جهانيان برسانند و از اعتصاب غذای آنان پشتيبانی کنند.

از سوی ديگر تارنمای کلمه گزارش داده است که «زندانی‌های اعتصاب‌کننده غذا، چهارشنبه و پنج‌شنبه گذشته به دادسرای زندان اوين برده شدند اما حاضر به پاسخگويی به سئوالات بازجوها و بازپرس‌ها نشده‌اند.»

بر پايه اين گزارش روز چهارشنبه اول تيرماه سال جاری مسئولان زندان اوين هنگامی که قصد داشتند هر ۱۲ زندانی اعتصاب‌کننده را با چشم‌بند برای بازجويی به دادسرای مقدس واقع در محوطه زندان اوين منتقل کنند با اعتراض اعتصاب‌کنندگان روبه‌رو شدند.

اين زندانيان اعلام کرده‌اند که «مجبور کردن زندانی به استفاده از چشم‌بند برخلاف قوانين شهروندی است» و آن‌ها حاضر نيستند به آن تن دهند.

اين گزارش می‌افزايد «اين زندانيان در اين روز با زور و اجبار به دادسرای اوين برده شدند اما به نشانه اعتراض از پاسخگويی به سئوالات بازجوها خودداری کردند.»

در اين گزارش به نقل از «برخی از کارکنان دادسرای اوين» آمده است که « ۱۲ زندانی اعتصاب‌کننده به‌جای پاسخگويی به سئوالات بازجوها، در راه‌روی اين دادسرا نماز جماعت بر پا کردند.»

آن‌ها هچنين در اعتراض به برخورد مسئولان دادسرای اوين، گفتند :«همه ما شاهد گفته‌های آقای صابر درباره ضرب‌وشتم وی در هنگام اعتصاب غذا در بهداری زندان بوده‌ايم و همچين شاهد بوده‌ايم که در انتقال وی به بيمارستان تعلل صورت گرفت و حالا به‌جای رسيدگی به اين برخوردهای غيرقانونی و مرگ مشکوک هدی صابر و هاله سحابی قصد بازجويی از ما را داريد؟»

طبق گزارش کلمه، مقامات دادسرای اوين، اعتصاب‌کنندگان را تهديد کرده و گفته‌اند به‌خاطر اين اقدام بر احکام زندان‌شان افزوده خواهد شد و پرونده‌های جديدی برای اعتصاب‌شان باز می شود.

برپايه همين گزارش، در فردای اين روز (پنج‌شنبه) نيز بار ديگر عبدالله مؤمنی، سخنگوی سازمان ادوار تحکيم وحدت و امير دليرثانی، فعال ملی – مذهبی، از زندانيان اعتصاب‌کننده را به دادسرای اوين منتقل کرده‌اند.

خبرها حاکی از آن است که با عبدالله مؤمنی، و امير خسرو دليرثانی، برخوردهای تند و نامناسبی صورت گرفته است.

بهمن احمدی امويی، حسن اسدی زيدآبادی، مهدی کريميان اقبال، عماد بهاور، قربان بهزاديان‌نژاد، محمد داوری، اميرخسرو دليرثانی، فيض‌الله عرب‌سرخی، ابوالفضل قديانی، محسن امين‌زاده، محمدرضا مقيسه و عبدالله مومنی، عمادالدين باقی و محمدجواد مظفر زندانيانی هستند که از ۲۸ خرداد ۱۳۹۰ در اعتراض به جان‌باختن هدی صابر و هاله سحابی دست به اعتصاب غذای نامحدود زده‌اند.

همچنين کيوان صميمی، عيسی سحرخيز، مسعود باستانی،علی‌اکبر عجمی، جعفر اقدامی و حشمت الله طبرزدی، شش زندانی سياسی زندانی در زندان رجایی‌شهر کرج هستند که در پشتيبانی از زندانیان اعتصاب‌کننده زندان اوین اعتصاب غذا کرده‌اند.

ابراز نگرانی درباره اعتصاب غذای ۱۲ زندانی سياسی

zamaanehnews — Tue, 21 Jun 2011 05:40:16 +0000

کمپين بين‌المللی حقوق بشر در ايران «نگرانی عميق» خود را نسبت به جان زندانيانی که در اعتصاب غذا به‌سر می‌برند، اعلام کرد.

هادی قائمی، سخنگوی کمپين گفته است: «بالاترين مقامات ايرانی از آيت‌الله خامنه‌ای به پايين، مسئول سلامتی و امنيت اين اعتصاب‌کنندگان هستند.»

۱۲ نفر از زندانيان سياسی اوين در اعتراض به جان‌باختن هدی صابر و هاله سحابی، دو تن از زندانيان سياسی ملی- مذهبی از شنبه ۲۸ خرداد ۱۳۹۰ دست به اعتصاب غذای نامحدود زدند.

هادی قائمی افزود: «نگرانی‌های اين افراد (اعتصاب‌کنندگان) مشروع می‌باشد و مقامات بايد تحقيقات قابل باوری را نسبت به مرگ صابر و سحابی انجام دهند تا متخلفان پاسخگو باشند.»

هادی قائمی، سخنگوی کمپين بین‌المللی حقوق بشر: بالاترين مقامات ايرانی از آيت‌الله خامنه‌ای به پايين، مسئول سلامتی و امنيت اين اعتصاب‌کنندگان هستند

بهمن احمدی امويی،حسن اسدی زيدآبادی، عمادالدين باقی، عماد بهاور، قربان بهزاديان‌نژاد، محمد داوری، اميرخسرو دليرثانی، فيض‌الله عرب‌سرخی، ابوالفضل قديانی، محمد جواد مظفر، محمدرضا مقيسه و عبدالله مومنی زندانيان سياسی هستند که در اعتراض به مرگ هدی صابر و هاله سحابی دست به اعتصاب غذا زده‌اند.

هدی‌صابر، از فعالان ملی- مذهبی و عضو هیأت تحريريه مجله توقيف‌شده‌ «ايران فردا» که از ١٢ مردادماه ١٣٨٩ در بازداشت بود، از تاريخ ١٢ خرداد سال جاری در اعتراض به «قتل هاله سحابی» دست به اعتصاب غذا زده بود. وی ۲۱ خرداد پس از ۱۰ روز اعتصاب غذا در بيمارستان مدرس تهران درگذشت.

پزشکان متخصص علت مرگ هدی صابر را ناشی از عوارض اعتصاب غذا اعلام کرده‌اند اما مخالفان حکومت ايران می‌گويند وی بر اثر «ضرب و شتم» و «تأخير» در انتقال به بيمارستان «کشته» شده است.

هاله سحابی، زندانی سياسی که به دليل وخامت حال پدرش، عزت‌الله سحابی ارئيس شورای فعالان ملی- مذهبی به مرخصی آمده بود، روز ۱۱ خرداد جاری در مراسم تشييع پيکر پدرش در پی درگيری با نيروهای «لباس شخصی» جان‌باخت.

انجمن اسلامی جامعه پزشکی ايران، آيت‌الله اسدالله بيات‌زنجانی از مراجع تقلید و شماری از وکلای دادگستری با ابراز نگرانی از سلامت زندانيان، خواهان پايان يافتن اعتصاب غذا شده‌اند.

شيرين عبادی برنده جايزه صلح نوبل نيز گفته است حکومت ايران «قصد جان» زندانيان سياسی را دارد.

همچنین اردشير اميرارجمند از مشاوران ميرحسين موسوی گفته است مسئوليت مستقيم هر حادثه‌ای در ارتباط با اين زندانيان بر عهده حکومت است.

وی هشدار داد «حکومت ديگر نخواهند توانست با توجيهات غيرقابل توجيه، عملکرد خود را و حادثه‌ای مشابه حادثه هدی صابر را تکرار کند.»

درخواست برای پايان دادن به اعتصاب غذای ۱۲ زندانی سياسی

zamaanehnews — Mon, 20 Jun 2011 03:52:37 +0000

انجمن اسلامی جامعه پزشکی ايران از ۱۲ زندانی سياسی خواسته تا به اعتصاب غذای خود پايان دهند.

به گزارش تارنمای کلمه، اين انجمن، تداوم اعتصاب غذای زندانيان سياسی را باعث شکل‌يافتن «احساس رنج» در مردم و افزوده‌شدن «محنت» آن‌ها توصیف کرده است.

انجمن اسلامی جامعه پزشکی ايران خطاب به زندان‌هايی که اعتصاب غذا کرده‌اند، افزوده: «اراده شما برای اعتصاب غذای اعتراضی آن هم پس از آنچه بر سر دوست و هم‌بندی شهيدتان هدی صابر آمد، ستودنی است؛ با اين حال نمی‌توانيم نگرانی بی‌‌حد خود را از اينکه جان شما عزيزان در خطر است مکتوم نگاه داريم. ملت و خانواده‌های شما نيز نگرانند.»

اين بيانيه از اين زندانيان خواسته غروب روز دوشنبه ۳۰ خرداد ۱۳۹۰ اعتصاب غذای خود را بشکنند تا در روز سه‌شنبه ۳۱ خرداد «همه‌ با هم» روزه سياسی بگيرند.

انجمن اسلامی جامعه پزشکی ایران از زندانيان اعتصاب‌کننده خواسته تا غروب روز دوشنبه ۳۰ خرداد ۱۳۹۰ اعتصاب غذای خود را بشکنند تا در روز سه‌شنبه ۳۱ خرداد «همه‌ با هم» روزه سياسی بگيرند

زندانی‌های اعتصاب‌کننده در بيانيه‌ای با اشاره به تمامی کشته‌شدگان اعتراضات دو سال گذشته در ايران، آورده است: «واپسين شهدا، دو نفر از از زندانيان ملی و مذهبی بودند. هاله سحابی که در مرخصی از زندان به سر می‌برد و در مراسم تشييع و تدفين پدرش، با هجوم نابخردانه مأموران به شهادت رسيد و هدی صابر هم بندی ما که در اعتراض به اين حادثه ناگوار دست به اعتصاب غذای تر و محدود زد اما دست اجل او را از ميان ما برد.»

امضاکنندگان اين بيانيه با بيان اينکه جان‌باختن هدی صابر، نظام جمهوری اسلامی را با «چالش مشروعيتی بزرگ» مواجه کرده است، «حبس او به مدت ۱۰ ماه بدون محکوميت و هر قرار قانونی و کاملاً خودسرانه و جبارانه» و «رفتار سهل‌انگارانه و مغرضانه در برابر آثار اعتصاب غذای او به همراه ضرب و شتم که منجر به شهادت مظلومانه اش شد» را از جمله دلائل اين چالش دانسته‌اند.

هاله سحابی، زندانی سياسی که به دليل وخامت حال پدرش، عزت‌الله سحابی ارئیس شورای فعالان ملی- مذهبی به مرخصی آمده بود، روز ۱۱ خرداد جاری در مراسم تشييع پيکر پدرش در پی درگيری با نيروهای «لباس شخصی» جان‌باخت.

کمپین اعتراض سبز

Babak M — Sun, 19 Jun 2011 17:10:19 +0000

سراج‌الدین میردامادی

اعتصاب غذای ۱۲ زندانی سیاسی، پس از درگذشت هاله سحابی و رضا هدی‏صابر، دو زندانی سیاسی ملی- مذهبی، آخرین پرده اعتراض به حاکمیت در خصوص نقض گسترده حقوق بشر، به‏ویژه نقض حقوق زندانیان سیاسی در ایران است.

نخست از مصطفی خسروی، روزنامه‏نگار و هماهنگ‌کننده «کمپین اعتراض سبز» که در پی اعتصاب غذای زندانیان سیاسی شکل گرفت، پرسیدم: این کمپین با چه هدفی شکل گرفته است و چه برنامه‏هایی در دستور کار خود دارد؟

مصطفی خسروی: «کمپین اعتراض سبز»، کمپینی است که با هدف اعتراض به کشته شدن هاله سحابی و هدی صابر شکل گرفته است؛ دوتن از زندانیان ملی- مذهبی که با سهل‏انگاری و ضرب و شتم نیروهای امنیتی، در پیش از ۱۶ کشور دنیا در حال برگزاری است.

جوانان و نیروهای جنبش سبز در این شهرها قصد دارند که در روز شنبه هفته آینده (۲۵ ژوئن)، با یک تحصن سراسری در میادین اصلی شهرهای مختلف، اعتراض خود را با حمل نمادهای سیاه، نسبت به کشتار زندانیان سیاسی در زندان‏های ایران اعلام کنند و صدای آن‏ها را به گوش جهانیان برسانند.

خبر اعتصاب غذای ۱۲ تن از زندانیان سیاسی در اعتراض به شهادت هاله سحابی و رضا هدی صابر منتشر شده است. ارزیابی شما از این اقدام اعتراضی زندانیان سیاسی چیست؟

نکته مهمی که در اعتصاب غذای این ۱۲ زندانی سیاسی می‏توان دید، این است که این ۱۲ نفر، از ۱۲ طیف مختلف سیاسی هستند. از دانشجویان، از جریان‏های احزاب سیاسی، معلمان، کارگران و روزنامه‏نگاران و گروه‏های مختلف، هر گروه یک نماینده در این اعتصاب دارد.

ما افرادی را در این لیست می‏بینیم که تا به‏حال اعتصاب غذا نکرده بودند و شاید حتی اعتقادی به این عمل نداشته‏اند. ولی امروز دارند از اعتصاب غذا، به عنوان آخرین و تنها وسیله مبارزه یک زندانی سیاسی در زندان استفاده می‏کنند، تا صدای اعتراض‏شان را به گوش مردم برسانند.

اتفاقی که در مورد شهادت هاله سحابی و بعد از آن شهادت هدی صابر رخ داد، این بود که شنیده نشد، دیده نشد. چه از طرف مردم، و چه از سوی رسانه‏ها و چه از جانب حکومت، زیاد به اعتصاب غذای هدی صابر پرداخته نشد و حکومت توانست از این فرصت استفاده کند و با بی‏توجهی به وضعیت این زندانی سیاسی، او را به سمت مرگ سوق بدهد.

به نظر من، این حرکت عزیزان ما در زندان، زنگ خطری است برای ما و باید جامعه را نسبت به این اتفاق فعال و آگاه کنیم. هر لحظه ممکن است در زندان‏های جمهوری اسلامی، زندانیان سیاسی با حذف فیزیکی مواجه بشوند و جمهوری اسلامی، طبیعتاً از این ماجرا به‏شدت استقبال خواهد کرد که هرکدام از عزیزان بر اثر یک عارضه ناگهانی، حتی در اثر اعتصاب غذا از دنیا بروند. جمهوری اسلامی به این شکل، می‏تواند نیروهای مخالف و اپوزیسیون خود را حذف کند.

به همین خاطر، این اعتراض زندانیان سیاسی، طبق بندی که در آخر بیانیه‏شان نوشته‏اند، برای این است ‏که فضای جامعه ما پویاتر شود، مردم حساس‏تر بشوند و ببینند و بدانند که هنوز زندانیان ما در زندان، حاضرند از جان و سلامت خودشان بگذرند تا بتوانند جنبش را به اهداف‏شان برسانند.

خواسته‏های مشخص اعتصاب‏ کننده‏ها چیست؟ با توجه به تجربه‌های گذشته و اعتصاب‏ غذاهایی که در زندان‏های ایران اتفاق افتاده است، آیا اعتصاب غذا می‏تواند زندانیان سیاسی را به اهداف‏شان نزدیک کند؟

نکته جالبی که در این اعتصاب غذا هست این است که خواسته مشخصی را از حکومت و یا از قدرت در ایران مطرح نکرده‏اند و نخواسته‏اند.

به خاطر این‏که سابقه اعتصاب غذاها نشان داده که حتی اگر برای ابتدایی‏ترین حقوق هم یک زندانی اعتصاب غذا کند، اصولاً در جمهوری اسلامی به آن پاسخی داده نخواهد شد. سال گذشته هم تعدادی از زندانیان سیاسی اعتصاب غذا کردند که اکثراً به نتیجه‏ای نرسیده‏اند.

این بار خواسته اصلی معترضین و اعتصاب‌کنندگان آگاه شدن جامعه جهانی و به‏خصوص جامعه ایرانی نسبت به اتفاق‌هایی است که در داخل زندان می‏افتد. آن‏ها حاضر شده‏اند برای این‏که اخبار و اتفاق‌های داخل زندان به گوش مردم برسد، از جان و سلامت خودشان مایه بگذارند و این به نظر من، حرکت نوینی است که دارند انجام می‏دهند.

امیدوارم قبل از این‏که صدمه‏ای جسمی به این افراد برسد، ما بتوانیم هم مردم را از این ماجراها و اتفاق‌ها در زندان آگاه کنیم و هم سلامت آن‏ها را حفظ کنیم.

اعتصاب غذا نکنید!

در ادامه، به سراغ احمد جلالی فراهانی، روزنامه‏نگار رفتم و پرسیدم: ارزیابی شما از اعتصاب غذای زندانیان سیاسی چیست؟

احمد جلالی فراهانی: به‌نظر من، اقدامی که این ۱۲ نفر در زندان اوین انجام داده‏اند، نوعی اعتراض به وضعیت موجود حقوق بشر در ایران است و آن‏ها از تنها سلاحی که برای مقابله با این وضعیت دشوار حقوق بشر در ایران دارند که همان جسم و تن و روح‏شان است، استفاده کرده‏اند و آن را شمع‏وار در اختیار حقیقت و آزادی بیان گذاشته‏اند.

وظیفه ما روزنامه‏نگاران و اهالی رسانه و کسانی که می‏توانیم در خارج از کشور کاری برای‏شان انجام بدهیم، این است که حداقل، به هر طریق ممکن، به آن‏ها بگوییم که ما صدای شما را شنیدیم و از آن‏ها تقاضا کنیم که دست از اعتصاب غذا بردارند.

در عین حال، خودمان در خارج از کشور، از طریق مجامع بین‏المللی و مجامع مرتبط با حقوق بشر، فعالیت‏ها و فرآیندهای به‏هم‏پیوسته‏ای را انجام بدهیم که بتوانیم صدای اعتراض این عزیزان و تمامی زندانیان سیاسی بی‌گناهی که تنها به جرم دگراندیشی در بند استبداد هستند را به گوش مردم جهان و مسئولان مرتبط با اداره نظام جهان برسانیم.

خواسته‏های مشخص زندانیان اعتصاب‌کننده چیست؟

خواسته‏های مشخص این زندانیان، همان‏طور که در بیانیه‏‏شان آمده است، رسیدگی به وضعیت حقوق بشر در ایران، در وهله اول و در وهله بعدی، یا آن‏طور که در سطح این ماجرا دیده می‏شود، پرداختن به واقعیت و نحوه‏ کشته شدن هاله سحابی و رضا هدی صابر است.

چون به هرحال، آن‏ها از نزدیک شاهد ماجرا بوده‏اند. حتی چند نفر از آنان اعلام کرده‏اند که مرحوم هدی صابر اسم کسی که در بهداری زندان او را مورد ضرب و شتم قرار داده، به آن‏ها اعلام کرده است. به نظر من، به طور مشخص خواهان رسیدگی به علت درگذشت جانگداز این دو عزیزی هستند که بی‏گناه و بدون این‏که مرتکب جرمی شده باشند، جان خودشان را نثار آزادی در ایران کردند.

تقاضای شما از زندانیان اعتصاب‌کننده چیست؟ آیا می‏خواهید به این اعتصاب غذا ادامه بدهند و یا به اعتصاب‏شان پایان دهند؟

من فقط از جامعه رسانه‏ای ایران تقاضای عاجزانه می‏کنم، به عنوان یکی از اعضای کوچک این خانواده بزرگ؛ در میان آن ۱۲ نفر، پنج روزنامه‏نگار هستند. البته همه آن ۱۲ نفر برای ما محترم هستند، ولی به‏جاست که ما یک حرکت صنفی انجام بدهیم.

به‏جاست که ما یک همبستگی صنفی، فارغ از هر نوع اختلاف سلیقه، اختلاف عقیده، اندیشه و اختلاف رویکرد و روش را نشان بدهیم و نشان بدهیم که اصلاً مهم نیست که همکار در بند ما چگونه فکر می‏کند، چه جهان‏بینی‏ای دارد و تنها اهمیت حرفه‏ای و اهمیت صنفی برای ما ملاک است. هرکسی، هرطور که می‏تواند از آن‏ها تقاضا کند که دست از اعتصاب غذای‏شان بردارند.

به سلامت شما نیازمندیم

در ادامه این گفت‌وگوها، از بهروز صمدبیگی، روزنامه‏نگار، پرسیدم: چقدر این اعتصاب غذا می‏تواند زندانیان سیاسی را به اهداف‏شان نزدیک کند؟ آیا اساساً ایشان با اقدام به اعتصاب غذا موافق هستند یا خیر و چرا؟

بهروز صمدبیگی: همان‏طور که این بزرگواران در بیانیه منتشر شده خودشان اشاره کرده‏اند، مجموعه وقایع این دو سال اخیر و درگذشت تاسف‌بار هاله سحابی و هدی صابر باعث شده است تا زندانیان سیاسی دست به اعتصاب غذا بزنند. مخصوصاً در مورد هدی صابر که این بزرگوار در اعتصاب غذا در زندان به‏سر می‏برد و در انتها بدون محکومیت و در اثر ضرب و شتم و اعتصاب غذا درگذشت. حاکمیت هم جواب درخوری برای این دو قتل نداشت. واقعاً فراتر از این، جنایتی متصور نیست.

اما در کنار این، من خیلی موافق حرکت این بزرگواران نیستم. اگرچه خودشان بهتر از همه ما شرایط خودشان و شرایط جامعه را می‏شناسند و خودشان بهترین منبع و مرجع برای تصمیم‏گیری هستند، اما به دو دلیل، یکی این‏که خواسته مشخصی را اعلام نکرده‏اند و تنها یک حرکت اعتراضی است، من موافقتی با حرکت آن‏ها ندارم.

فکر می‏کنم که ما خیلی خیلی بیشتر به سلامت این عزیزان نیاز داریم، به این‏که این‏ها در کنار جنبش باشند، تولید اندیشه و تولید محتوا کنند. حضور سرفرازانه‏شان در زندان مهم است و سلامت‏شان و این‏که روزی انشاالله آنقدر جنبش قدرتمند بشود که ما آن‏ها را در کنار خودمان و خارج از زندان داشته باشیم. آن روز خیلی بیشتر به این عزیزان نیازمندیم.

متأسفانه در مورد آقای صابر هم دیدیم که مرگ تأسفبار ایشان، آن‏طور که باید و شاید بازتاب نداشت؛ چه در داخل کشور و چه در خارج از کشور و حکومت هم خیلی خودش را موظف به پاسخگویی ندانست.
هم من و هم خیلی از دوستان روزنامه‏نگار که دیروز با هم صحبت می‏کردیم، فکر می‏کنیم که خیلی بیشتر به سلامت این عزیزان نیازمندیم، برای این‏که تولید محتوا و اندیشه کنند و برای مبارزه‏ی بدون خشونت جنبش، مثمرثمرتر باشند.

هاله سحابی

Sat, 18 Jun 2011 13:37:33 +0000

گزارش زندگی ما- شماره ٢٣

شهرنوش پارسی‌پور

شهرنوش پارسی‌پور - دو هفته‌ای‌ست از کشتن هاله سحابی، دختر عزت‌الله سحابی می‌گذرد. انسان به‌راستی نمی‌داند چه بگوید. حتی تصور فشاری که مردم در ایران تحمل می‌کنند، بسیار مشکل است. نیروهای وابسته به حکومت به هر نحو که دلشان بخواهد عمل می‌کنند.

داشتم متمرکز می‌شدم بر نوشتن درباره‌ی اعدام در ایران که ناگهان هاله به آن وضع دلخراش به قتل رسید. چنین به‌نظر می‌رسد افرادی که دست به این قتل‌ها می‌زنند پشتشان بسیار محکم است. آنها در کمال وقاحت حتی تعیین می‌کنند که مقتول در کجا باید دفن شود. به‌راستی باید به پزشک دلیری که حقیقت را به گوش مردم می‌رساند تبریک گفت. این خود نشان می‌دهد که مردم به مرزی رسیده‌اند که دیگر حفظ زندگی برایشان از اهمیتی برخوردار نیست. حاضرند جان خود را به خطر بیندازند و حقیقت را بگویند.

اکنون این پرسش پیش می‌آید که دلیل این همه پستی و رذالت در کدامین نکته نهفته شده است؟ چگونه است که این افراد برای کشتن مردم کارت سفید دارند؟ چه نکته‌ای آنها را تا این حد دلیر کرده است؟ به‌طور معمول جبارها هنگامی‌که به جایی می‌رسند که مورد نفرت آحاد جامعه قرار می‌گیرند، مجبور به عقب‌نشینی می‌شوند. اما کوچک‌مردان جمهوری اسلامی بدون سر سوزنی شرم و در کمال بی‌پروایی هر کار که دلشان بخواهد انجام می‌دهند. آیا پول نفت است که این‌همه آنها را جری کرده است؟ و یا ما با ابله‌هایی روبرو هستیم که جداً به حقانیت خود باور دارند؟ البته برخی از آنها به شدت ابله هستند. جاهلی که یقه‌ی فائزه هاشمی را گرفته بود و به او فحش‌های چارواداری می‌داد از این دسته است. او همان موجودی‌ست که می‌داند چرا چادر به سر زن می‌کنند. علتش بسیار ساده است، برای او به‌عنوان نرینه‌ی مقتدر این فرصت را فراهم می‌آورند تا «زنک» را بکوبد. آن بیچاره هم باید یک دستش به حجابش باشد و دامنه‌ی چادر در میان پاهایش بپیچد تا هرگاه نر ما هوس کرد از او هتک حیثیت کند. این‌بار اما وقاحت از حد گذشته است. طرف می‌کشد و مطمئن است که تنبیه نمی‌شود. چه عاملی او را تا این حد مقتدر کرده است؟ می‌خواهم عرض کنم این تکنولوژی‌ست که او را تا این حد غره کرده است. از اعدام‌های دسته‌جمعی گفت‌وگو در میان است. سی - چهل نفر را با هم اعدام می‌کنند بی‌آن‌که روشن شود دلیل این اعدام‌ها چیست. فرض را بر این می‌گذاریم که این افراد سیاسی هستند. اکنون این پرسش پیش می‌آید که چگونه شناسایی می‌شوند. عرض می‌کنم به مدد تکنولوژی. همان تکنولوژی که اصغر آقا آب منگل را آنقدر قوی کرده است که در روز روشن هاله سحابی را بکشد و ککش هم نگزد.

اخیراً عکسی دیدم از کوچک‌ترین دوریین جهان. گویا ابعاد این دوربین دو میلیمتر و نیم در دو میلیمتر و نیم است. به جهت نمایش کوچکی آن را میان دست‌های یک مورچه گذاشته بودند و از مورچه عکس گرفته بودند.باور نمی کنید؟ بروید به گوگل و بزنید کوچک‌ترین دوربین جهان. عکس آن بی‌درنگ در برابر شما ظاهر خواهد شد. آن را در کنار مداد تراشیده‌ای گذاشتند و دوربین مربوطه از مغز مداد هم کوچک‌تر است. حالا فرض کنید شما رئیس یک دولت هستی آیا نخواهی کوشید این دوربین را بخری؟ هنگامی که ده‌ها میلیارد تومان خرچ تهیه‌ی فیلم مختار ثقفی شده آیا شما خرج نمی‌کنی و این دوربین را نمی‌خری؟ یک دولت باید احمق به‌تمام‌معنا باشد که این کار را نکند.

شهرنوش پارسی‌پور : به اندازه‌ی جورج اورول، نویسنده کتاب ١٩٨٤ ناامید نیستم. ایمان دارم که از میان گله‌ی دانشمندانی که نیروی فکر خود را در خدمت قدرت‌ها گذاشته‌اند، تنی چند به آینده‌ی بشریت می‌اندیشند. آن‌ها راه‌هایی پیدا خواهند کرد تا انسان را نجات دهند، مثلاً مهاجرت به یک کره‌ی دیگر. در این حالت چون البته نزدیک‌ترین کره شاید قابل سکونت برای ما به اندازه‌ی چهار سال نوری با ما فاصله دارد، پس در طی سال های نوری آینده چه بسا راه حلی پیش پای انسان گذاشته شود تا بتواند خود را از شر اصغر آقا آب منگل نجات دهد. البته خوشبختانه خود آب منگل هم زیر نطر کامپیوتر مرکزی‌ست، بنابراین ممکن است به موقع سرش زیر آب برود.

من شک ندارم که این دوربین‌های کوچک به‌طور گسترده در تمام جهان پخش شده‌اند. به شخصه کوچک‌ترین شکی ندارم که این دوربین در هر خانه‌ای نصب شده است. حالا شما می توانی قاه قاه به من بخندی و بگویی گیریم که این دوربین‌ها که لابد آواگیر هم دارند چگونه ممکن است کنترل شوند. اولاً کتاب ١٩٨٤ را بخوانید تا بدانید چگونه این‌کار ممکن است. اما اگر آن کتاب تخیلی‌ست شما اندکی به کامپیوتر و توانایی‌های آن فکر کنید. فرض کنید در خانه‌ی من دوربین‌هایی وجود دارد. منظورم همان دوربین‌های میکروسکوپی‌ست که وقتی به‌در و دیوار نصب شده است ابداً قابل مشاهده نیست. حالا حتماً می‌پرسی چگونه این دوربین را به خانه‌ی شما آورده‌اند؟ به‌نظر من دو راه وجود دارد: یا یک نفر به‌عنوان کارگر لوله‌کش و یا برق‌کار می‌آید و با ابزار مخصوصی در چند ثانیه این دوربین‌ها را در خانه‌ی شما می‌کارد؛ و یا آسان‌تر از آن، ماهواره‌ها از بالا آنها را به سوی هدف پرتاب می‌کنند؛ شاید هم کامپیوتر آنها را پخش می‌کند.

به هر حال این‌کار نباید بسیار سخت باشد. حالا خانه‌ی من یا شما زیر پوشش قرار می‌گیرد. من در خانه‌ام دارم درباره‌ی کلت و کلاشنیکفی که به‌عنوان اسلحه گیر آورده‌ام حرف می‌زنم. این دوربین‌ها را جوری لابد تنظیم کرده‌اند که در تماس با کامپیوترهای مخصوص باشند. این کامپیوترها به این اسم‌ها حساس هستند. کامپیوتر نام مرا با نام سلاح‌هایی که از آنها نام برده‌ام بالا می‌کشد. هنگامی که من زیاد از کلت و کلاشنیکف حرف بزنم نامم هی بالاتر و بالاتر می‌آید، تا جایی‌که مورد توجه یک مقام امنیتی قرار بگیرم. بنابراین مقام امنیتی از میان میلیون‌ها نام حق گزینش دارد و این‌کار را به‌سادگی انجام می‌دهد.

حالا فرض کنیم من خیلی زرنگم و به جای کلت و کلاشنیکف از لیموترش و پرتقال حرف می‌زنم. به طور قطع کامپیوتر مرکزی به این مسئله هم حساس است که یک نام حتی خنثی چند بار در روز به‌ زبان آورده می‌شود. در نتیجه لیموترش و پرتقال هم مسئله‌ساز می‌شود. این مسئله‌سازی می‌تواند نام مرا به‌عنوان کسی که زیاد از لیموترش حرف می‌زند بالا بیاورد. البته روشن است که خانه‌ی افراد مشهور و مهم نیز به صورت ادواری مورد بررسی قرار می‌گیرد. حالا این دوست ما از طریق استراق سمع می‌شنود که آقای عزت‌الله سحابی درباره‌ی او چه می‌گوید. البته وحشت می‌کند؛ البته اجازه نمی‌دهد که مراسم تشییع جنازه‌ی او با آرامش برگزار شود؛ و البته می‌تواند با پنجه‌بکس به شکم دختر او بکوبد و طحالش را پاره کند، و البته ککش هم نگزد. دلیلش روشن است. او صاحب ابزاری‌ست که او را توانمند کرده. از فردا هنگامی که مردم در خانه‌هایشان درباره‌ی هاله سحابی حرف می زنند، کامپیوتر مرکزی محاسبه می‌کند که چند نفر خیلی بیشتر حرف می‌زنند و باز نام‌هایی بالا می‌آید. بنابر این هر چه زمان بگذرد و هرچه ما بیشتر واقف شویم که بسیار زیر کنترل هستیم صدایمان کوتاه‌تر و کوتاه‌تر می‌شود. حالا اگر خیلی سکوت کنیم، باز کامپیوتر مرکزی حساس می‌شود که فلانی اصلاً حرف نمی‌زند.

طوری که می‌بینید در دنیای بسیار زشتی زندگی می‌کنیم. حتی یک غار در دنیا وجود ندارد که به درون آن پناه ببریم تا بتوانیم در کمال شادی به یکدیگر بگوییم: دوستت دارم، چرا که طرف می‌شنود. حالا فکر کن که شنونده‌ی تو اصغر آقا آب منگل باشد که می‌تواند به راحتی آب خورن به دختر رفسنجانی فحش چاروارداری بدهد و خیز بردارد که او را بزند. این یارو حتی وقتی ببیند که هاله سحابی در خلوت خانه‌اش دارد خمیازه می‌کشد عصبانی می‌شود، چون هیچ زنی حق ندارد بازوهایش را از حد مجاز بازتر کند، بنابراین در روز تشییع جنازه‌ی پدر او آدم می‌فرستد تا او را کاردی کند، و یا به زبان جدیدتر پنجه‌بکس به او بکوبد.

من البته به اندازه‌ی جورج اورول، نویسنده کتاب ١٩٨٤ ناامید نیستم. ایمان دارم که از میان گله‌ی دانشمندانی که نیروی فکر خود را در خدمت قدرت‌ها گذاشته‌اند، تنی چند نیز هستند که برای آینده‌ی بشریت نگران‌اند. آنان بدون شک به این می‌اندیشند که پاتک بزنند. بی‌شک آنها راه‌هایی پیدا خواهند کرد تا انسان را نجات دهند، مثلاً مهاجرت به یک کره‌ی دیگر. در این حالت چون البته نزدیک‌ترین کره شاید قابل سکونت برای ما به اندازه‌ی چهار سال نوری با ما فاصله دارد، پس نتیجه می‌گیرم که در طی سال های نوری آینده چه بسا راه حلی پیش پای انسان گذاشته شود تا بتواند خود را از شر اصغر آقا آب منگل نجات دهد. البته خوشبختانه خود آب منگل هم زیر نطر کامپیوتر مرکزی‌ست، بنابراین ممکن است به موقع سرش زیر آب برود.

اعتصاب غذای نامحدود ۱۲ نفر از زندانیان سیاسی

Maryam — Sat, 18 Jun 2011 11:07:07 +0000

۱۲ نفر از زندانیان سیاسی اوین در اعتراض به جان‌باختن هدی صابر و هاله سحابی، دو تن از زندانیان سیاسی ملی- مذهبی از امروز، شنبه ۲۸ خرداد ماه دست به اعتصاب غذای نامحدود زدند.

به گزارش تارنمای کلمه، خبر این اعتصاب غذا طی بیانیه‌ای که از سوی «یاران گمنام جنبش سبز در زندان اوین» در اختیار کلمه قرار گرفته منتشر شده است.

بهمن احمدی امویی،حسن اسدی زیدآبادی، عمادالدین باقی، عماد بهاور، قربان بهزادیان‌نژاد، محمد داوری، امیرخسرو دلیرثانی، فیض‌الله عرب‌سرخی، ابوالفضل قدیانی، محمد جواد مظفر، محمدرضا مقیسه و عبدالله مومنی زندانیان سیاسی هستند که دست به اعتصاب غذا زده‌اند.

در این بیانیه که خطاب به «مردم ایران» نوشته شده، آمده است: «هم‌زمان با ایامی که مقارن با ۱۳ رجب زاد روز امام عدالت علی بوده و به یاد شهدای جنبش سبز از ندا تا هاله و از سهراب تا صابر نامگذاری شده است، ما ضمن اعلام تسلیت و همدردی با خانواده همه ی این شهدا، به ویژه خانواده های هم زندانیان عزیز از دست رفته مان، هاله سحابی و هدی صابر و مردم متین و صبور ایران، از روز ۲۸ خرداد اعتصاب غذای اعتراضی خود را آغاز می کنیم.»

زندانیان سیاسی اعتصاب‌کننده اظهار امیدواری کرده‌اند که «جنبش مسالمت‌آمیز ایران پویاتر و از تکرار چنان فجایعی پیشگیری شود.»

امضاکنندگان این بیانیه می‌گویند که جان‌باختن هدی صابر، نظام جمهوری اسلامی را با «چالش مشروعیتی بزرگ» مواجه کرده است

این بیانیه با اشاره به تمامی کشته‌شدگان اعتراضات دو سال گذشته در ایران، آورده است: «واپسین شهدا، دو نفر از از زندانیان ملی و مذهبی بودند.هاله سحابی که در مرخصی از زندان به سر می برد و در مراسم تشییع و تدفین پدرش، با هجوم نابخردانه ماموران به شهادت رسید و هدی صابر هم بندی ما که در اعتراض به این حادثه ناگوار دست به اعتصاب غذای تر و محدود زد اما دست اجل او را از میان ما برد.»

امضاکنندگان این بیانیه با بیان اینکه جان‌باختن هدی صابر، نظام جمهوری اسلامی را با «چالش مشروعیتی بزرگ» مواجه کرده است، «حبس او به مدت ده ماه بدون محکومیت و هر قرار قانونی و کاملا خودسرانه و جبارانه» و «فتار سهل‌انگارانه و مغرضانه در برابر آثار اعتصاب غذای او به همراه ضرب و شتم که منجر به شهادت مظلومانه اش شد» را از جمله دلائل این چالش دانسته‌اند.

هدی‌صابر، از فعالان ملی- مذهبی و عضو هيأت تحريريه مجله توقیف‌شده‌ «ايران فردا» که از ١٢ مردادماه ١٣٨٩ در بازداشت بود، از تاریخ ١٢ خرداد سال جاری در اعتراض به «قتل هاله سحابی» دست به اعتصاب غذا زده بود. وی پس از ۱۰ روز اعتصاب غذا در بيمارستان مدرس تهران درگذشت و پزشکان متخصص علت مرگ وی را ناشی از عوارض اعتصاب غذا دانستند.

هاله سحابی، زندانی سیاسی که به دلیل وخامت حال پدرش، عزت‌الله سحابی از سرشناس‌ترین فعالان ملی- مذهبی به مرخصی آمده بود، روز ۱۱ خرداد جاری در مراسم تشییع پیکر پدرش در پی درگيری با نيروهای «لباس شخصی» جان‌باخت.

نمادهای سبز در متروی پاریس

arezoo — Fri, 17 Jun 2011 15:20:50 +0000

ایرج ادیب‌زاده

طی هفته‌ای که گذشت، برنامه‌های اعتراضی گوناگونی در مراکز عمومی پاریس با هدف جلب افکار عمومی جهان نسبت به نقض گسترده حقوق بشر در ایران اجرا شد.

دو گروه‏ «انجمن بین‏المللی اتحاد برای ایران» و «جنبش برای ایران» برای جلب توجه افکار فرانسویان و جهانیان به نقض گسترده حقوق بشر در ایران، در مترو له‌آل در مرکز پاریس که یکی از متروهای بسیار مهم و پررفت و آمد این شهر است، به یک حرکت تازه و ابتکاری دست زدند.

این گروه با حضور آرام در تالار بزرگ این مترو و نشان دادن دستبند‏های سبز و نگاه داشتن انگشتان خود به علامت پیروزی- صلح، دو سمبل مبارزات مدنی و مسالمت‏آمیز مردم ایران، توجه بسیاری از مسافران مترو‏ها و توریست‏ها را به خود جلب کردند.

آن‏ها به مدت نزدیک به ۱۰ دقیقه، در سکوت در آن‏جا ایستادند و دستبندهای سبز و علامت‌های سبز خود را نشان دادند.

این حرکت که روی یوتیوب نیز قرار گرفته، هزاران بیننده در سراسر جهان داشته است.

به توصیف آرش جنتی عطایی، از بنیانگذاران «جنبش برای ایران» در پاریس و عضو «انجمن بین‏المللی اتحاد برای ایران»، این حرکت گویای آن بود که با وجود مبارزات مدنی جنبش سبز، این حرکت به دلیل سرکوب شدید، تبدیل به راهپیمایی سکوت شده، اما جنبش سبز هم‏چنان زنده است.

آرش جنتی عطایی: برای دومین سالگرد انتخابات تقلبی (باید این را بگوییم) ما هم می‏خواستیم حتماً کاری انجام بدهیم. چون سطح سرکوب در ایران آنقدر شدید است که شهروندان و هموطنان‏مان اصلاً نمی‏توانند کاری بکنند. بنابراین این فکر را کردیم که همین ناممکن بودن چنین تظاهراتی را در این‏جا به نمایش بگذاریم و به شکل نمادین نشان بدهیم که حتی اساسی‏ترین حقوق شهروندان هم در ایران رعایت نمی‏شود.

در جایی مانند فرانسه که کشور آزادی است، مردم وقتی با تصمیم‌های سیاسی یا مسائل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی موافق نیستند، امکان آن را دارند که به خیابان بیایند، تظاهرات کنند، داد می‏زنند، پانل دارند، عکس می‏آورند و… ولی در ایران متأسفانه حتی تظاهرات در سکوت هم می‏تواند منجر به زندانی شدن، کتک خوردن، شکنجه و حتی در مواردی اعدام هم بشود.

آرش جنتی عطایی: کارهایی که این‏جا انجام می‏دهیم، هیچ‏وقت نسخه‏ای برای هموطنان ما در ایران نیست که در شرایط به‏خصوصی زندگی می‏کنند. بنابراین در این مورد من نه هیچ سفارشی دارم و نه هیچ نظری، غیر از این‏که بگویم ما چیزی را برای شهروندهای ایرانی تعیین نمی‏کنیم.

پس هدف این بود که بیشتر به فرانسوی‏ها نشان بدهید که در ایران امروز چه می‏گذرد؟

بله… بله، به فرانسوی‏ها و چون این کلیپ روی یوتیوب هم رفته است و همه‏جای دنیا دیده می‏شود، هدف این است که سطح آگاهی محافل بین‏المللی نسبت به نقض حقوق بشر در ایران پایین نیاید و از این فرصت استفاده کنیم که هرچه بیشتر توجه افکار عمومی دوباره به مشکلات حقوق بشر در ایران جلب بشود.

چون همان‏طور که می‏دانید، رژیم‏های تمامیت‏خواهی مانند رژیم ایران که متأسفانه دین را به ابزار سرکوب تبدیل کرده‏اند، همین‏که تمرکز نگاه بین‏المللی از میان می‏رود و توجه به مثلاً لیبی، مصر، تونس و یا سوریه جلب می‏شود، سطح جنایت‏ها و کارهای وحشتناکی که انجام می‏دهند، بالاتر می‏رود.

بنابراین ما وظیفه خودمان را می‌دانیم که تا جایی که ممکن است این توجه بین‏المللی را، البته در حد خودمان، به مسائل ایران جلب کنیم.

شما یک ایستگاه مرکزی مترو، له آلles halles را برای اجرای این برنامه انتخاب کرده بودید. از کجا شروع کردید و چگونه برگزار شد؟

این ایستگاه را انتخاب کردیم، چون سالن وسیعی است و رفت و آمد هم در آن بسیار زیاد است. این یکی از ویژگی‌های مهم چنین حرکتی است. البته گردهمایی‏مان خارج از مترو و در جلوی کلیسای سنت اوستاش saint-eustache پاریس برگزار شد. در آن‏جا گروه‏ها را تعیین کردیم و وارد مترو شدیم.

در فیلم می‏بینیم که کم‏کم آدم‏ها وارد سالن مترو می‏شوند، حتی یک مأمور حفاظت به میان جمعیت می‏آید که ببیند چه خبر است، یکی آب می‏نوشد، دیگری تلفن می‏کند، زوجی دست‏های هم را گرفته‏اند، فردی کتاب می‏خواند و… بیشتر این‏ها مچ‏بند سبز دارند؛ نمادی که نشانه‏ی مقاومت در ایران است. شما قبلاً حرکتی را که می‏خواستید انجام بدهید، با مسئولان این ایستگاه مترو و احتمالاً پلیس پاریس در میان گذاشته بودید؟

خیر؛ در میان نگذاشته بودیم. چون اصول چنین حرکتی که به آن «فلاش موبیلیزیشن» (Flash Mobilisation) یا به‏طور کوتاه، «فلاش موب» (Flash mob) می‏گویند، به‏طور تقریباً ناگهانی اتفاق می‏افتد. کسی را خبر نمی‏کنیم و بعد از چند دقیقه هم تمام می‏شود و مردم می‏روند دنبال کار خودشان.

این یکی از حرکت‏های شناخته‏ شده مبارزه مسالمت‏آمیز است که در خیلی از جاهای دنیا، علیه رژیم‏های دیکتاتوری استفاده شده است. البته در پاریس هیچ خطری متوجه ما نبود. آن آقای محافظ هم مقداری سرگردان شده بود و بعد از چند دقیقه، کار ما تمام شد و رفتیم.

این حرکت قرار است در کشورهای دیگری هم تکرار بشود. از این مسئله خبر دارید؟

جمله‏ی آخر متنی که همراه با این کلیپ ویدئو روی یوتیوب قرار گرفته، تشویق به برگزاری چنین حرکاتی در شهرهای مختلف دنیا است. هنوز تا جایی که من می‏دانم، تصمیمی گرفته نشده، ولی چون استقبال خیلی خوب بوده، به احتمال زیاد، عده‏ای حتماً الهام خواهند گرفت و کارهای شاید بهتر و جالب‏تری هم ارائه بدهند.

فکر می‏کنید در ایران هم این روش‏ها مورد استفاده قرار بگیرد؟

کارهایی که این‏جا انجام می‏دهیم، هیچ‏وقت نسخه‏ای برای هموطنان ما در ایران نیست که در شرایط به‏خصوصی زندگی می‏کنند. بنابراین در این مورد من نه هیچ سفارشی دارم و نه هیچ نظری، غیر از این‏که بگویم ما چیزی را برای شهروندهای ایرانی تعیین نمی‏کنیم.

چقدر به وضعیت جنبش سبز در ایران امیدوار هستید؟

من همیشه امیدوار هستم. شرایط الان خیلی سخت است، ولی کسانی که سعی می‏کنند با ظلم و سیستم دیکتاتوری در ایران مبارزه کنند، به نظر من، وجدان‏شان خیلی راحت‏تر است. با این‏که زیر فشار هستند، ولی دروناً می‏دانند که حق با آن‏هاست و همیشه این است که پیروز خواهد شد. بخش عظیمی از مردم ایران با این سیستم تمامیت‏خواهی که بیشتر و بیشتر فشار می‏آورد و ظلم و جنایت می‏کند، مخالف‏اند.

دوچرخه‌سواران سبز در پاریس

به مناسبت گرامیداشت یاد هاله سحابی و هدی صابر و همچنین دومین سالگرد رویدادهای پس از انتخابات ریاست جمهوری در ایران تظاهرات و مراسمی با عنوان «دوچرخه‏سواری سبز»، در روز چهارشنبه پانزدهم ژوئن (۲۵خرداد ۱۳۹۰) در پاریس برپا شد.

جهان: هدف اصلی این بود که بتوانیم صدای مردم ایران را به گوش مردم پاریس برسانیم. شعارهایی که روی دوچرخه‏ها گذاشته بودیم، شعارهای ضد سرکوب و آزادی‏خواهانه بود. مردم پاریس هم بسیار از ما استقبال و خلاصه خیلی تشویق‌مان کردند.

در این برنامه که توسط «کمیته مستقل ضد سرکوب شهروندان ایرانی» پاریس، ترتیب داده شده بود، دوچرخه‏سواران ایرانی و فرانسوی که در این حرکت شرکت کرده بودند، در حالی‏که نمادهای جنبش سبز، تصاویر زندانیان سیاسی در ایران و نیز عکس‏های هاله سحابی و هدی صابر را به‏همراه داشتند، از میدان معروف «باستیل» به سوی میدان
«سن‏میشل» رکاب زدند و بین راه مورد تشویق مردمی قرار گرفتند که آن‏ها را تماشا می‏کردند.

پس از پایان این تور دوچرخه‏سواری، «جهان»، یکی از دوچرخه‏سواران شرکت‌کننده، هدف خود از شرکت در برنامه‏ تور «دوچرخه‏سواری سبز» پاریس را برای زمانه توضیح داد.

جهان: هدف اصلی این بود که بتوانیم صدای مردم ایران را به گوش مردم پاریس برسانیم. شعارهایی که روی دوچرخه‏ها گذاشته بودیم، شعارهای ضد سرکوب و آزادی‏خواهانه بود. مردم پاریس هم بسیار از ما استقبال و خلاصه خیلی تشویق‌مان کردند.

با توجه به این‏که از جاهایی هم حرکت کردیم که توریست زیاد بود، فکر می‏کنم برد این دوچرخه‏سواری مثبت بوده است.

تپش جنبش سبز زیر پوست جامعه ایران

پس از پایان تور سبز دوچرخه‏سواران در پاریس، در تظاهرات اعتراضی پس از آن در میدان سن‏میشل که بیش از ۳۰۰ تن از ایرانیان در آن شرکت داشتند، نخست بهمن امینی، یکی از اعضای «کمیته مستقل ضد سرکوب شهروندان ایرانی» در پاریس، یکی از اهداف این تجمع را بزرگداشت هاله سحابی و هدی صابر عنوان کرد.

در اعتراض به رویدادهای اخیر ایران، چند نفر از روزنامه‏نگاران ایرانی تبعیدی در پاریس، از چهار روز پیش از سالگرد دهمین انتخابات ریاست جمهوری دست به اعتصاب غذای خشک زدند.

سه تن از روزنامه‌نگاران ایرانی مقیم پاریس درباره شرایط امروز جنبش سبز در ایران و همچنین انگیزه‌ خود از حرکت اعتراضی اخیرشان در پاریس برای زمانه گفته‌اند.

سوده راد: ما هیچ انتظاری از دولت جمهوری اسلامی ایران نداریم. آن‏قدر کارهای‏شان غیرانسانی و وحشیانه است که ما اصلاً آن‏ها را قادر به این نمی‏دانیم که حتی بخواهیم از آن‏ها چیزی مطالبه کنیم.

رضا جعفریان: ایرانیان در اکثر نقاط دنیا سعی کردند خود را با مبارزان درون ایران همگام و همراه نشان دهند. ما اعتصاب غذاکنندگان نیز، چه آن‏گاه که درون ایران بودیم و چه آن‏گاه که به جبر روزگار از ایران خارج شدیم، سعی داشته‏ایم در حد توان خود، به این موج خروشان سبزرنگ یاری برسانیم.

اما در دو هفته اخیر با شهادت مظلومانه هاله سحابی در مراسم تشییع‏ جنازه پدرش و نیز پس از ۱۰ روز، شهادت هدی صابر (که در اعتراض به وضعیت اسفناک حقوق بشر در ایران و کشته شدن مظلومانه هاله سحابی‏، به همراه امیرخسرو دلیرسانی دست به اعتصاب غذا زده بود و به علت عدم رسیدگی پزشکی و ضرب و شتم، آن‏گونه که همبندان‏اش گواهی می‏دهند، در بیمارستان درگذشت)، ما در بهتی عظیم فرو رفته‏ایم.

سوده راد: همان‏طور که در بیانیه‏ هم خوانده شد، ما هیچ انتظاری از دولت جمهوری اسلامی ایران نداریم. آن‏قدر کارهای‏شان غیرانسانی و وحشیانه است که ما اصلاً آن‏ها را قادر به این نمی‏دانیم که حتی بخواهیم از آن‏ها چیزی مطالبه کنیم.

حرکتی که ما کردیم، اعتراضی بود به عادی شدن فجایعی که دارد در ایران اتفاق می‏افتد، چه در جوامع بین‏المللی و چه در انظار عمومی مردم داخل و خارج ایران. ما فکر می‏کنیم که احتیاج به آن هست که جامعه تکان دیگری بخورد تا حساسیتش نسبت به این قتل‏ها، اعدام‏ها و انواع و اقسام نقض حقوق بشر در ایران بیشتر بشود.

محمدرضا یزدان‏پناه: واقعیت این است که جنبش سبز، همان‏طوری که اشاره می‏شود، دقیقاً زیر پوست جامعه ایران در حال حرکت است. جو امنیتی جامعه ایران، جو امنیتی خیابان‏های تمام شهرهای بزرگ ایران، هنگام فراخوان‏هایی که برای راهپیمایی‏های اعتراضی اعلام می‏شود، نشان‏دهنده آن است که خود حکومت ایران هم مطلع است از این‏که این جنبش زنده است و به محض این‏که کوچک‏ترین مفری پیدا کند، برای بروز و ظهور خودش، این کار را انجام می‏دهد و به خیابان‌ها می‌ریزد.

درست است که سرکوب جنبش در دو سال گذشته با قوت و شدت هرچه‏ تمام‏تر، توسط حکومت ادامه داشته، منتها به واسطه‏ی مقاومتی که در لایه‏های رویی، میانی و زیرین جامعه‏ی ایران در تمام سطوح شکل گرفته است، این سرکوب پس زده می‏شود و به‏نظر می‏‏آید جامعه‏ی ایران، تا موقعی که به خواسته‏ها و مطالبات خودش دست پیدا نکند، کماکان به مبارزات خود در ذیل این جنبش ادامه می‏دهد.

چرخه خشونت

Babak M — Mon, 13 Jun 2011 18:43:50 +0000

پانته‌آ بهرامی

پانته‌آ بهرامی ـ اخبار ایران، همچنان حاکی از گسترش خشونت دولتی است. در هفته‌‌های گذشته خبر حکم قصاص مجید موحدی در صدر خبرها قرار داشت. او کسی است که در سال ۱۳۸۳به صورت آمنه بهرامی‌نوا اسید پاشیده بود.

هنوز این خبر و تحلیل‌های آن سرد نشده بود که خبر ضرب و شتم روزنامه‌نگاران زندانی منتشر شد: مسعود باستانی، روزنامه‌نگار زندانی هنگام ملاقات در مقابل چشمان مادرش مورد ضرب و شتم شدید قرار می‌گیرد و سرش به دیوار کوبیده می‌شود.

هاله سحابی از کنشگران اجتماعی و سیاسی نیز در پی حمله خشونت‌بار ماموران امنیتی به مراسم تشییع جنازه پدرش، به بیمارستان منتقل می‌شود و در آنجا از دنیا می‌رود.[1]

به گفته دکتر عطا هودشتیان، استاد جامعه‌شناسی سیاسی، خشونت در ایران در سه حوزه فردی، گروهی و دولتی جریان دارد.

او در عین حال معتقد است که در فرهنگ ما تا همین چند دهه پیش خشونت مورد ستایش قرار می‌گرفت.

دکتر عطا هودشتیان: روشنفکران ما در فرهنگ خودمان تا همین چند دهه گذشته خشونت را مقدس می‌دانستند. به بیان دیگر آن را شرط تغییر و تحول قدرت سیاسی می‌دانستند. البته اشاره کردید به هاله سحابی. وی البته متعلق به گروه سیاسی دیگری بود. این رهروان سیاسی اصولاً چندان به خشونت‌ورزی در سیاست معتقد نبودند، ولی به‌طور کلی روشنفکران یا جریانهای انقلابی‌گری در ایران در طول چند دهه گذشته حتی خشونت را می‌ستودند. این ستایش هم از آنجا نشئت می‌گرفت که تصور عمومی بر این بود که نماد اصلی این خشونت فقط دولت است و دولت است که رفتار خشونت‌آمیز و سرکوبگرانه دارد و از طریق حذف دولت یا قدرت سیاسی به عبارتی خشونت یا رفتار استبدادی هم از بین می‌رود.

البته این یک اشتباه نظری و اشتباه فرهنگی بسیار بزرگی بود و ما فهمیدیم که خشونت صرفاً از زاویه و جایگاه دولت نمی‌آید، چه بسا این دولت خود انعکاسی از فرهنگ اجتماعی و مردمی است و چه بسا جامعه، رفتار و فرهنگش، در نقطه‌ای به دولت متصل می‌شود و چه بسا دولت در مرحله‌ای از حیات و تکامل خودش از نقطه نظر رفتاری به جامعه و حال و هوای فرهنگ جامعه متصل می‌شود، و خشونت یکی از آن فضاهایی است که متاسفانه دولت استبدادگر با جامعه خشونت‌پرست و خشونت‌پرور وصل می‌شود و جامعه ما آن را منعکس می‌کند.

در واقع می‌توان گفت ما در حوزه‌های متعدد می‌توانیم با مقوله خشونت برخورد کنیم. یکی خشونت در حوزه فردی است؛ مثلا خشونت مرد به همسرش. یعنی افراد به‌هم خشونت می‌ورزند. دومی خشونت در حوزه اجتماعی است. یعنی در هر صورت وسیعتر است، در گروه‌ها، حزب‌ها و سازمان‌ها برای مثال در استادیوم‌های ورزشی خشونت دسته‌ای از طرفداران به گروهی دیگر و دیگری خشونت در حوزه سیاسی یا دولتی است که سرکوب به شکل سمبلیک و نهایی آن است. در حوزه فردی مگر پدر به پسر و دخترش یا مرد نسبت به زن اعمال خشونت نمی‌کند. ما این خشونت را روزانه دیده‌ایم.

ما انواع و اقسام این خشونت‌ها را دیده‌ایم. اسیدپاشی از یکسو و کشتن زنان توسط شوهرانشان از سوی دیگر، یا زندانی کردن آنها از سوی مردها. این یک جنبه‌اش است. در تاریخ‌مان هم این را متأسفانه دیدهایم. اگر ما کمی به قعر فرهنگ خودمان برویم، نمونه‌های قهرمان‌پروری و قهرمان‌هایی که پسران خودشان را می‌کشتند، مشاهده کرده‌ایم (کشتن سهراب به دست پدر). حقیقت قضیه این است که در مرحله‌ای پدر فرزند خودش را به خون می‌کشد و این واقعیتی است که در فرهنگ ما وجود دارد. نه فقط در فرهنگ ما، در غالب فرهنگ‌های قدیمی و سنتی این خشونت وجود داشته است. همه ملت‌ها مرحله خشونت‌پرستی را گذرانده‌اند.

خشونت اجتماعی هم یکی از جنبه‌های دیگر است. ما در گروهبندی‌های متعدد دیده‌ایم که چگونه رهبری سازمان‌ها خود را در درون و به اعضای خودشان تحمیل می‌کنند. گروه اندکی که اعضایش بیش از ۲۰ نفر نمی‌شود، قبل از این که به قدرت سیاسی برسد، رفتار خشونت‌آمیز را در درون خودش بازتولید می‌کند.

شما ماجرای تقی شهرام را مگر فراموش کرده‌اید؟ چند دهه پیش ما این رفتار خشونت‌آمیز را می‌دیدیم.
در حوزه اجتماعی مثلاً من گاهی عکس‌هایی را می‌بینم که آدم‌ها روی هم چاقو می‌کشند و اعمال خشونت را به وسیعترین شکل خودش از طریق تفریح و بازی نشان می‌دهند. نهایت این قضیه در واقع خود دولت است. یعنی جنبه سوم خشونت؛ دولتی که خودش عالیترین نوع سمبلیسم خشونت را نهادین کرده است. دولت در واقع با یک زبان شسته و روفته خشونت را از طریق نظام سرکوبگرش، ارتش سرکوبگرش، پاسداران سرکوبگرش نهادین کرده است، اما مشکل فقط این نهادینه شدن نیست، بلکه خشونت در سطح اجتماع بوده است و روشنفکران و فرهنگی‌های ما تا مدت‌های بسیار زیاد خشونت را ضرورتی برای تحول اجتماعی می‌دانستند.

ابراز خشم

دکتر عطا هودشتیان خشم را همچون خوابیدن و خوردن پدیدهای غریزی می‌داند. او البته بین خشم و خشونت تفاوت قائل است.

هودشتیان: انسان از ابتدا به واسطه ترسی که دارد اعمال خشم می‌کند و هم ترس و هم ابراز خشم جزو غرایز انسانی است. مشکل اما در جامعه ما کجاست؟

شما اشاره کردید به مقوله اسیدپاشی. مشکل اینجاست: در جامعه‌ای که تعادل فرهنگی و تعادل سیاسی کم و بیش وجود دارد، خشم امکان بیان معقول پیدا می‌کند. چگونه می‌تواند خشم امکان بیان معقول پیدا کند که کارش به آنجای باریک، که معقول نیست، کشیده نشود و خشونت‌های بالابلند دامنگیرش نشود؟

در حوزه روانشناسی، به بادکنکی فکر کنیم که بادش می‌کنیم و بزرگ میشود و آنقدر بزرگ و بزرگتر می شود تا به مرحله‌ای می‌رسد که باید خود را خالی کند. باید خود را ابراز کند یا خودش را بترکاند و بیان کند. گریه کردن یکی از این بیان‌ها است.

در جامعه‌ای که امکان بیان خشم هست، یعنی امکان این بیان ساده وجود دارد، کار انسان به جاهای باریک کشیده نمی‌شود. یکی از امکانات ابراز و بیان عواطف درونی ورزش است؛ مثلاً دیگری رقص است و خیلی کارهای دیگری که انسان می‌تواند انجام دهد. در جامعه ایران در تمام حوزه‌ها، هرجا که شما بروید، پاسدارها و نظام سرکوب و نمایندگان قدرت دولتی حضور دارند و امکان بیان حرکت آزاد انسان را از او گرفته‌اند.

روانشناسی امروز می‌گوید هر وقت احساس ناراحتی می‌کنید، بروید به یک جنگل دورافتاده که کسی صدایتان را نشنود و فریاد بزنید تا آن چیزی که در درونتان انباشته است، بیرون بیاید. البته در جامعه ما این تربیت وجود ندارد. یعنی تربیت دفع خشم متمرکز شده در روح و در وجود انسان وجود ندارد. این کار کاملاً یک مکانیسم طبیعی حیات انسان است.

حالا در جامعه ایران اوضاع چگونه می‌گذرد؟ در جامعه ایران دولت است که باید این رفتار را به انسان‌ها یاد دهد. این تربیت ابراز خشم سالم را به انسانها یاد دهد، اما خود این دولت نه فقط این کار را نمی‌کند، بلکه سمبل بزرگترین نوع خشم است. ما قدرتی سیاسی و نظامی سیاسی در مقابل داریم که فکر می‌کند خشم، جنایت، کشتن و دزدیدن یک انسان شریف جزو برکات الهی است. یعنی تصورش بر آن است هرچه بیشتر شما بکشید و «دشمن» را سرکوب کنید، این برکت الهی بیشتر به سرزمین ایران وارد شده است. بنابراین از این دیدگاه به عبارتی خشم در واقع جزو برکات است و از این لحاظ ایدئولوژیزه می‌شود و قدرت دولتی آن را بیان می‌کند. در این جامعه که دولت به این شکل خشم را عمومی، طبیعی و روزمره کرده است، چگونه می‌توانیم انتظار داشته باشیم که انسان‌ها بفهمند و خشم خودشان را طور دیگری، عاقلانه، ادا کنند تا کار به آن خشم‌های دیگر از جنس سرکوب، زدن، کشتن و حتی اسیدپاشی که اشاره کردید، منتهی نشود. من فکر می‌کنم در اینجا کار به آنجا کشیده می‌شود. چون این ملت دولت را به‌هرحال می‌بیند. اگرچه آن دولت، همانطور که پیش از این اشاره کردم، یکجاهایی انعکاس این فرهنگ مردمی نیز هست.

جامعه‌ای که به خشم و ابراز سنجیده خشم توجه نمی‌کند، به خشونت اجتماعی، خشونت فردی و رفتار خشونت‌آمیز نسبت به دیگران می‌رسد. آن است که اشکال دارد. یعنی آنجاست که فرد می‌آید و در چشم کسی دیگر اسید میپاشد یا کسی را می‌کشد یا اعمال خشونت‌آمیز به کار می‌برد. آن است که اشکال دارد، اما خود خشم مثل غرایز دیگر در انسان اصولاً وجود دارد. همچنان که ترس وجود دارد. یکی از بازتاب‌های ترس، یکی از اشکال بیان ترس، خشم است؛ در واقع خشم می‌تواند همواره ترس را توضیح دهد. بر اساس روانشناسی فروید فرد از ابتدا که دهان به پستان مادر می‌گذارد، با ترس قطع آن روبه‌رو می‌شود. بچه زمانی که مادر، پستان را از او می‌گیرد، گریه می‌کند. این گریه کردن بیان چیست؟ بیان آن خشم درونی است. او خود را بیان می‌کند.

منتهی در چارچوب رابطه فرزند و مادر که عشق بر آن مسلط است، این پدیده خشم و یا ابراز خشم قابل فهم و درک و کنترل است و بسیاری از روانشناسان فکر می‌کنند که این روند لازمی است برای این که ابراز روحیه درونی شود، و بچه سرکوب نشود. از این به بعد هست که اشکال دارد. یعنی پسری که بزرگ می‌شود، به جامعه برمی‌گردد و خشونت به مادرش، خواهرش و به همسرش ابراز می‌کند. این میزان خشونت در واقع غیراخلاقی است.

خشونت و بی‌عدالتی اجتماعی

معمولاً اعمال خشونت براثر بی‌عدالتی به‌وجود میآید و چرخه خشونت در جامعه‌ای که در آن بی‌عدالتی حاکم است، به‌طور مرتب بازتولید میشود و فرد می‌خواهد خود عدالت را اجرا کند.

هودشتیان: فردی که تصورمی‌کند، جامعه بی‌عدالتی را نمی‌فهمد و دولت و دستگاه قضاوت و عدلیه نیز از او حمایت نمی‌کند، به این نتیجه می‌رسد: حالا که دولت سرکوبگر یا دولتی که او را نمی‌فهمد، پاسخگو نیست و جواب نمی‌دهد و بی‌عدالتی را درک نمی‌کند، پس خودم دست به کار می‌شوم. اینجاست که خشونت بیشتر و بیشتر می‌شود. انواع و اقسام آن در جوامع دیگرهم هست. حدودی از این نوع خشونت در تمام جوامع حتی اروپایی و آمریکایی و آمریکای شمالی هم وجود دارد. در جامعه ایران تصور من این است که میزانش گسترده است. چون از یکسو خود دولت امکانات جلوگیری از خشونت را ندارد و خودش اصولاً این خشونت را ابراز می‌کند و از سوی دیگر آن زمانی که دولت می‌خواهد جلوی حرکت فردی را بگیرد، این مجازات بسیار شدید است. یعنی به فرض یا اعدام است یا تجاوز جنسی در زندان.

این هم نوعی پاسخ است به حرکتی که فرد در مقابله و در تقابل با دولت انجام می‌دهد. یعنی او، یک فرد، می‌خواهد خود به جای دولت قانون را بیان و متحقق کند، اما وقتی دولت می‌آید، طوری رفتار می‌کند که او از زندگی و از همه چیز ساقط می‌شود. این عدم تعادل وجود دارد. در مورد این مسئله که چرا این خشونت در اجتماع به وجود می‌آید، فکر می‌کنم در اینجا با حرف شما موافق باشم که به واسطه بی‌عدالتی است؛ بی‌عدالتی‌هایی که از سوی جامعه است؛ از سوی جامعه‌ای که بی‌عدالتی را درک نمی‌کند، و از سوی دولتی که این امکان را به خود و به دیگری نمی‌دهد تا همان قانون خودش را در همان چهارچوب متحقق کند.

پی‌نوشت:

http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2011/06/110601_l39_haleh_sahabi_death....

مرگ هدی صابر و بحران مشروعیت

Babak M — Mon, 13 Jun 2011 16:19:49 +0000

سراج‌الدین میردامادی

رضا هدی صابر، روزنامه‌نگار و فعال ملی- مذهبی در پی اعتصاب غذا و بی‌توجهی مأموران زندان به وضعیت سلامت او بامداد روز شنبه ۲۱خردادماه درگذشت.

به این بهانه با مرتضی کاظمیان، فعال ملی- مذهبی مقیم پاریس گفت‌وگو کرده‌ام.

درخصوص درگذشت هدی صابر آیا اطلاعاتی بیش از آن‌چه در رسانه منتشر شده است دارید؟

مرتضی کاظمیان: خبر مثل ماجرای شهادت خانم هاله سحابی واقعاً هولناک و غیر مترقبه بود. بعد از اعتصاب غذای آقای صابر تلاش‌هایی شد برای این که ایشان و همین‌طور آقای دلیرثانی که از ۱۰ خرداد باهم اقدام به اعتصاب کرده بودند، دست از این حرکت بردارند، ولی تصور آن را نمی‌کردیم که خبر چنین رخداد ناگواری مجدداً در فضای سیاسی ایران منتشر شود. مجموع اخبار و شنیده‌های ما محدود است به آن‌چه دوستان موفق‌ شده‌اند از داخل زندان کسب کنند؛ ازجمله این که آقای صابر چون تاحدودی نیز دچار آسیب و ناراحتی قلبی بودند، از ۲۴ ساعت قبل درد شدیدی در ناحیه قلب‌شان احساس می‌کردند و به خاطر همین درخواست انتقال به بهداری زندان داده بودند که البته اعتنایی نمی‌شود. در نهایت نیمه شب با اوج گرفتن درد و وضع ناگوار ایشان به بهداری منتقل می‌شوند. گویا دیگر وضعیت خوبی نداشتند و به بیمارستان مدرس تجریش تهران منتقل می‌شوند. آنجا پزشکان اعلام می‌کنند که ایشان را دیر آورده‌اید و متأسفانه به شهادت می‌رسد.

لطفا به علت و نحوه دستگیری، اتهام‌ها و محکومیت آقای صابر بپردازید؛ به‌ویژه این که دادگاه ایشان چه زمانی برگزار شد و در چه روندی محکوم شد؟

ماجرای بازداشت آقای صابر و اساساً این رخدادی که به‌وقوع پیوست، به عقیده من خود امری بسیار تلخ و سندی است از وضع قضایی ناگواری که فعلاً در جمهوری اسلامی حاکم است. آقای صابر در پیوند با آن پرونده مشهور به فعالین ملی‌ـ مذهبی بازداشت شدند که در سال ۸۲ به وقوع پیوست. حکم اولیه حدوداً ده‌ساله زندان متوجه ایشان شد. بعد این حکم به دادگاه تجدید نظر فرستاده شد و مانند دیگر متهمان از آقای مهندس سحابی گرفته تا خود من، یعنی حدود ۱۵ متهمی که آن پرونده داشت، هیچ وقت ابراز قطعی نشد.

بعدها یک بازداشت دیگر در سال ۸۲ مجدداً متوجه آقای صابر شد و هیچ‌وقت معلوم نشد آن حکم دادگاه تجدید نظر آیا قطعی شده است یا خیر. سال پیش بود، بعد از حوادث انتخابات ۲۲ خرداد، یعنی در مردادماه که از طرف دادگاه انقلاب و اجرای احکام با آقای صابر تماس گرفته می‌شود، برای اجرای حکم‌شان. ایشان پرسیده بودند اجرای کدام حکم و چرا هیچ حکمی صادر نمی‌شود که آقایان هیچ اعتنایی نمی‌کنند و بالاخره ایشان را از محل دفترشان پس از خروج می‌ربایند.

ایشان چند روزی مفقود بودند و هیچکسی نمی‌دانست ایشان کجا هستند. همه دوستان نگران بودند تا در نهایت خبر آمد که ایشان به زندان اوین منتقل شده‌اند و به تدریج اعلام شد آن حکم قرار است اجرا شود. ولی هیچ مقام قضایی توضیح نداد که کدام حکم؟ آیا حکمی که متهمین‌اش آن ۱۵ فعال ملی‌ـ مذهبی بودند یا حکم دیگری که متعلق به بازداشت بعدی‌ایشان بود که باز درباره‌ی آن هم هیچ حکمی صادر نشده بود و ایشان را به مرخصی فرستاده بودند که طبیعتاً باید در ایام مرخصی که جزو آزادی ایشان حساب می‌شد، حکم اجرا می‌شد و تمام شده بود.

یک پرونده واقعاً اسف‌بار بود و من مایل هستم این را اضافه کنم که آن‌چه واقعاً تراژیک و دردناک می‌کند این اتفاق رخ‌داده را، این است که آقای صابر در حال انجام یک پروژه مدنی بودند؛ یک پروژه‌ی کاملاً امدادرسانی و اجتماعی در استان سیستان و بلوچستان که هدف آن ایجاد اشتغال و کمک به نوجوانان و جوانان بود برای این که بتوانند در آن منطقه خود اشتغالی ایجاد کنند.

این پروژه‌ای بود که با استفاده از مشارکت نهادهای بین‌المللی و با تأیید جمهوری اسلامی و در واقع نهادهای مسئول در جمهوری اسلامی مصوب شده بود. آقای صابر داشتند یک کار کاملاً مدنی انجام می‌دادند. ولی متأسفانه نگاه امنیتی و این خودی غیر خودی کردن حکومت کار را رساند به آنجایی که ایشان بی هیچ گناهی و بی هیچ جرمی بازداشت شدند. بعد هم وقتی در پی شهادت خانم هاله سحابی، آقای صابر در اعتراض به این رخداد اعتصاب غذا می‌کند، باز متأسفانه این رفتارهای غیر قانونی و خشن و غیر انسانی ادامه پیدا می‌کند. که تا جایی که من خبر موثق دارم، مسئولین پرونده ایشان، بازجوها و تیم امنیتی که متأسفانه رابطه خوبی با آقای صابر نداشتند، از رساندن پیام چهره‌های برجسته ملی‌ـ مذهبی و افرادی که از آقای صابر و آقای دلیر ثانی درخواست کرده بودند که به اعتصاب غذای خودشان پایان دهند، ممانعت کرده بودند.

یعنی آقایان شاه حسینی، سیدجوادی و دکتر پیمان، این‌ها به آقای صابر پیام داده بودند که اعتصاب غذای خود را بشکنند. اما ظاهراً مأموران امنیتی و تیم بازجوها ممانعت می‌کنند و این پیام را به ایشان نمی‌رسانند. در حالی که من شک ندارم اگر این پیام به آقای صابر رسیده بود، با توجه به مرام و منش خاصی داشت، قطعاً به اعتصاب غذایش پایان می‌داد. این نشان می‌دهد که واقعاً اینجا یک اعدام و یک ترور صورت گرفته است.

از وضعیت پیکر مرحوم صابر هم اطلاع دارید؟ آیا پیش‌بینی می‌کنید که همان تنگناهایی که برای تشیع مرحوم عزت‌الها و هاله سحابی ایجاد شد، این بار هم ایجاد شود؟ اگر آن تنگناها ایجاد شود، ملی‌ـ مذهبی‌ها چه خواهند کرد؟

اگر روندی که در مورد تشیع مهندس سحابی و خانم هاله سحابی طی شد تغییر کند، به عقیده من یک امر غیر مترقبه در جمهوری اسلامی رخ داده است. برای همین من فکر می‌کنم که مجدداً محدودیت‌های سنگینی علیه تشییع جنازه و مراسم تدفین آقای صابر به‌وجود بیاید؛ کما این‌که آخرین خبری که امروز ما از ایران داشتیم، مقاومت و ایستادگی مسئولین امنیتی‌ـ قضایی بود برای تحویل جنازه آقای صابری به خانواده. پس تضییقات از همین امروز شروع شده است، هرچند که امروز یک روز خاص است.

به‌هرحال شهادت ایشان در روز ۲۲ خرداد، در سالگرد کودتای انتخاباتی به وقوع پیوسته است و این مسئله حساسیت‌ها را روی ایشان بیشتر خواهد کرد و با توجه به مجموعه روابط و مناسبات آقای صابر و کاراکتر خاص ایشان (که مایلم اشاره کنم یکی از با اخلاص‌ترین، فروتن‌ترین و مردمی‌ترین فعال سیاسی بود که در طول این مدت با ایشان آشنا بودم)، بی‌شک تشییع جنازه باشکوهی خواهند داشت. با توجه به این که نظام سیاسی در ایران در حال حاضر دچار بحران اقتدار و بحران مشروعیت است و از هر گونه تجمع و شکل‌گیری اجتماعاتی که صورت اعتراضی پیدا کند در هراس است، من تقریباً تردید ندارم که باز مانع از برگزاری مراسم تشییع حتی سنتی و مطابق عرف مرسوم در جامعه ایران خواهند شد.

در ظرف یک‌ماه گذشته سه نفر از چهره‌های ملی‌ـ مذهبی درگذشتند که حداقل در مورد مرگ دو نفر از آن‌ها آقای هدی صابر و خانم هاله سحابی حکومت به صورت مستقیم مقصر بوده است. آیا فکر می‌کنید این میزان خشونتی که علیه ملی‌ـ مذهبی‌ها اعمال شده، ممکن است روش مداراگرایانه‌ و اصلاحی این جریان سیاسی را عوض کند؟

من ابتدا مایلم اشاره کنم که تنها این دو نفر یعنی هاله سحابی و هدی صابر قربانی نشده‌اند، بلکه آقای مهندس سحابی هم بوده‌اند. چون این پیرمرد در سن ۸۱ سالگی در زمستان پارسال به دادسرای اوین احضار شد و به شکل ناجوانمردانه و به شکل غیر اخلاقی این پیرمرد عصازنان احضار شد به کوهپایه‌های اوین و مورد تهدید و خشونت غیر مستقیم و مستقیم کلامی قرار گرفت، برای این که ارتباط آقای مهندس سحابی را با ملی‌ـ مذهبی‌ها قطع کنند. در حالی که آقایان اطلاع داشتند که ایشان جراحی قلب کرده‌اند.

به این معنا می‌خواهم بگویم که حتی مهندس سحابی فشار شدیدی را متحمل شدند و حکومت در مرگ ایشان نیز نقش داشته است. اما این که با این رخدادها اساساً استراتژی ملی‌ـ مذهبی‌ها یا نحوه کنش آن‌ها بخواهد تفاوت معنی‌داری کند، من براین گمان نیستم. چون به‌هرحال راهبردی که این دوستان ملی‌ـ مذهبی در طول این سال‌ها اتخاذ کرده‌اند، نقطه عزیمت‌هایی داشته است که به‌هرحال در چهره‌های شاخص این جریان مثل مرحوم مهندس مهدی بازرگان، دکتر محمد مصدق و آیت‌الهه طالقانی متبلور بوده است.

همیشه این دوستان تلاش کرد‌ه‌اند، حتی به طور مشخص خود آقای مهندس سحابی و همچنین در آخرین مصاحبه مرحوم هاله سحابی نیز متبلور است که کنش سیاسی خودشان را به دور از خشونت تعقیب کنند و بر فکر معیوب کینه‌توزی و خشونت در ایران نیافزایند و وارد این فکر معیوب نشوند که استبداد و خشونت را در ایران بازتولید می‌کند. می‌خواستند به نوعی به آن خاتمه دهند.

اما نکته‌ای که گفتنش اجتناب‌ناپذیر است، این است که رفتارهای حکومت متأسفانه دارد بیش ‌از پیش بر شکاف ملت و دولت و بحران مشروعیت اخلاقی جمهوری اسلامی اضافه می‌کند و آینده اجتماعی‌ـ سیاسی ایران را بیشتر ناگوار می‌کند. چون حاکمیت دارد تلاش می‌کند که اقتدار نامشروع و بحران مشروعیت دموکراتیک خود را، با تکیه بر سرکوب مخالفین و تلاش برای ارعاب مخالفین خود و حتی به چاه مرگ انداختن آن‌ها در زندان‌ جبران کند. این وضعی است که به عقیده من بیش از پیش تحولات اجتماعی‌ـ سیاسی آینده ایران را با چشم‌انداز تیره‌ روبه‌رو می‌کند.

اساساً نمی‌شود توقع داشت که نسل جوان ماننند کسانی فکر کند که سابقه تجربه سیاسی دارند یا خردمندانه‌تر به تحولات نگاه می‌کنند. گو این که من امیدوارم با توجه به دست بالا داشتن طبقه‌ی متوسط شهری و جنبش سبز مردم ایران، باز این روند تحولات سیاسی‌ـ اجتماعی در ایران با محوریت عناصر خردورز پیگیری شود و چرخه خشونت و خشونت‌ورزی در ایران از یکجایی قطع شود. کاش حاکمیت سیاسی هرچه سریع‌تر به عقل آید و یک مواجهه منطقی در برابر خواسته‌های دموکراتیک و مطالبات انسانی شهروندان خود اتخاذ کند.

رضا هدی‌صابر، زندانی سياسی، درگذشت

Sun, 12 Jun 2011 09:06:58 +0000

بامداد امروز رضا هدی‌صابر، روزنامه‌نگار، فعال ملی - مذهبی و از گردانندگان ماهنامه ایران فردا که در زندان اوین دست به اعتصاب غذا زده بود به علت سکته قلبی در بیمارستان مدرس تهران درگذشت.

بنا بر گزارش منابع خبری، پزشکان بیمارستان مدرس علت عدم نجات وی را «تأخیر مقامات زندان در انتقال به موقع ایشان به بیمارستان» ذکر نموده‌اند.

گفتنی است در پی مرگ هاله سحابی که با اعمال خشونت مأموران امنیتی در مراسم تشییع پیکرعزت‌الله سحابی، رئیس شواری فعالان ملی - مذهبی رخ داد، رضا هدی‌صابر به همراه امیرخسرو دلیرثانی، دیگر فعال مذهبی زندانی دست به اعتصاب غذا زدند و سرانجام بامداد امروز، بر اثر سکته قلبی که به گفته پزشکان متخصص ناشی از عوارض اعتصاب غذا بوده است فوت نمود.

فيروزه هدی‌صابر، خواهر اين زندانی سياسی به خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا) گفت: «دقايقی پيش خود من جنازه‌ مرحوم برادرم را در سردخانه بيمارستان مشاهده و شناسايی کردم.»

تارنمای کلمه از بيمارستان مدرس گزارش داده است که اعضای خانواده و دوستان هدی‌صابر در اين بيمارستان تجمع کرده و فريده جمشيدی، همسر وی با فريادهای خود خواهان تحويل دادن پيکر همسرش شده است.

رضا هدی‌صابر، پس از اعتصاب غذای خود در پیامی کوتاه خطاب به مردم ایران اعلام کرده بود: «ما دو عضو خانواده فکری و سیاسی ملی - مذهبی در اعتراض به فاجعه روز چهارشنبه ۱۱ خرداد ماه ۹۰ و تهاجم منجر به مرگ فرزند اول سحابی بزرگ که مادرصفت و خواهرگونه در خدمت مردمان و آسیب‌دیدگان وقایع دو سال اخیر میهن بود، از غروب پنج‌شنبه ۱۲ خردادماه در بند ۳۵۰ زندان اوین بدون طرح هیچ‌گونه مطالبه و خواسته شخصی، دست به اعتصاب غذای تر می‌زنیم و با آب و چای و قند و نمک، سر می‌کنیم.»

به گفته پزشکان متخصص، سکته قلبی هدی‌صابر بر اثر عوارض اعتصاب غذای اخير وی در زندان اوين بوده است

این فعال ملی - مذهبی که در دوم مرداد سال ٨٩ توسط نهادهای امنیتی در خیابان بازداشت و به دستور مقامات قضایی روانه زندان اوین شد پیش از این نیز بارها طعم زندان و دادگاه را چشیده بود.

هدی‌صابر در سال ١٣٧٩ هم به همراه ١٤ فعال ملی - مذهبی دیگر (عزت‌الله سحابی، حبیب‌الله پیمان، محمد ملکی، رضا رئیس‌طوسی، محمدحسین رفیعی، محمد بسته‌نگار، تقی رحمانی، علی‌رضا رجایی، مسعود پدرام، سعید مدنی، مرتضی کاظمیان، محمود عمرانی، رضا علیجانی و محمد محمد اردهالی) بازداشت شد.

این ١٥ فعال ملی - مذهبی به‌تدریج در سال ١٣٨٠ آزاد شدند. صابر نیز پس از برگزاری جلسه محاکمه‌اش، ٢١ اسفند ١٣٨٠ با سپردن وثیقه ١٣٠ میلیون تومانی آزاد شد.

وی در این دادگاه به پنج سال و نیم زندان محکوم گرديد اما اجرای این حکم و احکام محکومیت ١٤ فعال ملی ـ مذهبی دیگر از سال ١٣٨١ متوقف شد.

رضا هدی‌صابر همچنین در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۲، توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب اسلامی تهران (در پشت درهای بسته) به ۱۰ سال زندان و ۱۰ سال محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم شد. او و تقی رحمانی و رضا علی‌جانی که تقاضای تجدید نظر کرده بودند تا برگزاری دادگاه تجدید نظر آزاد شدند اما مجددأ ۲۵ خرداد همین سال آن‌ها بدون ارائه دلیل قانونی و بدون دسترسی به وکیل خود بازداشت شدند و سه ماه در انفرادی به‌سر بردند.

در مرداد ۱۳۸۵ شعبه ۳۶ دادگاه تجدید نظر تهران حکم محکومیت هشت ماه حبس تعزیری تقی رحمانی و هدی‌صابر به اتهام معاونت در تشکیل «ان‌جی‌او»ی غیرقانونی را تأیید کرد اما وکیل هدی صابر اعلام کرده بود که ان‌جی‌او به ثبت قانونی رسیده است و تخلفی صورت نگرفته است.

آخرین بازداشت رضا هدی‌صابر که با ربودن وی توسط مأموران امنیتی در خیابان صورت گرفت و مسئولان قضایی آن را به‌منظور اجرای ادامه حکم پیشین وی دانسته‌اند؛ سرانجام با مرگ این فعال ملی - مذهبی پايان يافت.

تنها دو روز پیش بود که حبيب‌الله پيمان، حسين شاه‌حسينی و احمد صدر حاج‌سيدجوادی، سه فعال باسابقه ملی - مذهبی در نامه‌ای خطاب به رضا هدی‌صابر و اميرخسرو دليرثانی از اين دو زندانی سياسی درخواست کردند تا از ادامه اعتصاب غذای خود منصرف شوند.

در اين نامه آمده بود:«ضمن ارج نهادن بر تصميم شما برای انجام روزه اعتراضی، صميمانه و هم‌دلانه تقاضا می‌کنيم اکنون که ششمين روز روزه‌داری شما با هفتمين روز شهادت هاله عزيز مصادف شده و اين اقدام معترضانه وجدان عمومی را آگاه و متأثر کرده است از ادامه روزه منصرف شويد و ما را از سرمايه وجودی‌تان برای ادامه راه محروم نسازيد.»

ولایت فقیه، همچنان قربانی می‌گیرد

arezoo — Sat, 11 Jun 2011 16:07:51 +0000

سعید بیانی

خبر بسیار شوك آور بود. هاله سحابی، دین پژوه و فعال سیاسی، دختر مرحوم عزتالله سحابی، در مراسم تشیع پیكر پدرش، به دنبال حمله نیروهای امنیتی و لباس شخصی، مورد ضرب و شتم قرار گرفت و بر اثر حمله قلبی جان باخت.

شاید ساعتها، ماهها و یا سالها نتوانیم عمق فاجعه انسانی آن را درك كنیم؛ فاجعه‌ای كه با گذشت ۳۲ سال از عمر حكومت جمهوری اسلامی بارها و بارها به آسانی از كنار آن گذشته‌ایم؛ و یا گاهی بنا به ملاحظات سیاسی نسبت به آن بی‌توجه بوده‌ایم. اعدام‌های سال ۶۷، قتل‌های زنجیره‌ای، ترورمخالفان در خارج از كشور(شاهپور بختیار، قاسملو، شرفكندی، فریدون فرخ‌زاد، كاظم رجوی و ...)، قتل زنده یاد زهرا كاظمی، مرگ مشكوك امیررضا میرصیافی و اكبر محمدی در زندان اوین، تعرض و تجاوز جنسی به زندانیان سیاسی در زندان كهریزك و ده‌ها و صدها مورد نقض فاحش حقوق بشر در كشوری با حكومت اسلامی و تحت لوای نظریه ولایت مطلقه فقیه بوقوع پیوسته و خواهد پیوست.

به‌راستی این چه نظریه‌ای‌ست كه از نیروهای لباس شخصی تا امنیتی و انتظامی، چنین افرادی می‌آفرینند كه همه را در بهت و شگفتی از این‌همه شقاوت و سنگدلی آن‌ها فرو می‌برد؟

در این مقاله به چگونگی پیدایش این نظریه و رد ادعاهای مبنی بر رابط مستقیم ولایت فقیه در اجرای عدالت اجتماعی، حكومت قانون، دمكراسی و مبارزه با فساد به عنوان عوامل كلیدی در تثبیت حكومتی دمكراتیك و به زعم حكومت‌گران در ایران، حكومت اسلامی می‌پردازیم.

ولایت فقیه از زبان تاریخ

سعید بیانی: دو دیدگاه دیگر در مورد ولایت فقیه در اندیشه شیعه وجود دارد: رویكرد سلبی كه بعضی رهبران مشروطه همانند محمدحسین نائینی آن را در نظر داشتند و دیگری اندیشه مبتنی بر ولایت سیاسی فقیه كه صاحب جواهر و احمد نراقی، از طرفداران شاخص این اندیشه بودند.

شیخ مرتضی انصاری از نخستین فقیهانی است كه بحث ولایت فقیه را در كتاب خود با عنوان «مكاسب» مطرح كرد. او فقیه جامع‌الشرایط را در سه جایگاه افتا ( فتوی دادن)، قضا (قضاوت كردن) و سیاست شرح داد.

شیخ مرتضی انصاری در دو مورد افتا و قضا ولایت فقیه را پذیرفت، ولی در مورد سیاست این نظریه را مورد تردید جدی قرار می‌دهد. در واقع مرتضی انصاری را می‌توان نخستین اندیشمند مخالف ولایت سیاسی دانست.[۱]

دو دیدگاه دیگر در مورد ولایت فقیه در اندیشه شیعه وجود دارد: رویكرد سلبی كه بعضی رهبران مشروطه همانند محمدحسین نائینی آن را در نظر داشتند و دیگری اندیشه مبتنی بر ولایت سیاسی فقیه كه صاحب جواهر و احمد نراقی، از طرفداران شاخص این اندیشه بودند. در این بین آیت‌الله خمینی و پیروانش اگرچه طرفداران این نظریه بودند، اما ساختار كاملاً متفاوتی در مورد آن پیشنهاد می‌دادند كه موجب تشكیل نظام ولایت فقیه جمهوری اسلامی شد و البته تفاوت آشكاری با ولایت سیاسی فقهایی چون جواهر و نراقی داشت.[۲]

سعید بیانی: برخی معتقد به نظریه مشروعیت الهی هستند كه به ولایت انتصابی فقیه معروف است و برخی دیگر مشروعیت او را ناشی از انتخاب مردم می‌دانند كه به ولایت انتخابی فقیه یا ولایت فقیه مد نظر آیت‌الله منتظری بوده است. حكومت جمهوری اسلامی تحت تاثیر هر دو نظریه ( انتصابی و انتخابی) است.

مبنای مشروعیت

در بین مدافعان نظریه ولایت فقیه در مورد مبنای مشروعیت حكومت ولی فقیه اختلاف‌های عمده‌ای وجود دارد. برخی معتقد به نظریه مشروعیت الهی هستند كه به ولایت انتصابی فقیه معروف است و برخی دیگر مشروعیت او را ناشی از انتخاب مردم می‌دانند كه به ولایت انتخابی فقیه یا ولایت فقیه مد نظر آیت‌الله منتظری بوده است. حكومت جمهوری اسلامی تحت تاثیر هر دو نظریه ( انتصابی و انتخابی) است.
بر اساس نظریه مشروعیت، حكومت در زمان غیبت با حكم الهی و مشروعیت ولی فقیه ناشی از نصب او توسط امام معصوم است و به این ترتیب این نظام است كه مشروعیت خود را از ولی فقیه می گیرد نه برعكس.[۳]

بر اساس نظریه انتخابی، در زمان غیبت امام معصوم و در شرایطی كه نماینده‌ای نیز از جانب او مشخص نشده است، بر مردم واجب است كه فقیه جامع‌الشرایط را برای حكومت برگزینند. در حال حاضر، حكومت دینی با توجه به تشكیك در مورد فقاهت آقای خامنه‌ای و عدم محبوبیت او در نزد مردم، همواره روی مبنای مشروعیت الهی خامنه‌ای تاكید می‌كند.

مخالفان ولایت فقیه

یکی از مشهورترین مخالفان، آیت‌الله سیدکاظم شریعتمداری است كه مخالف اختیارات نامحدود ولی فقیه بود و به اصل ۱۱۰ قانون اساسی رای نداد. [۴]

می‌توان از آیت‌الله حسینعلی منتظری نام برد. وی ولایت جامع‌الشرایط را تایید می‌كرد ولی ولایت مطلقه فقیه را از مصادیق شرك می دانست. [۵] آیت‌الله سید ابوالقاسم خویی نیز نظریه ولایت فقیه را یك «بدعت عاری از هرگونه پشتوانه در قوانین و حكمت شرعی» می‌دانستند.[۶] سیدحسن طباطبایی قمی با نظریه ولایت فقیه مخالف بود.

او براین اعتقاد بود که در شرایط کنونی امکان برقراری حکومت اسلامی وجود ندارد.[۷] آیت‌الله مرتضی مطهری در كتاب پیرامون انقلاب اسلامی می‌گوید: «ولایت فقیه به این معنا نیست كه فقیه را در راس دولت قرار گیرد و عملاً حكومت كند. نقش فقیه در یك كشور اسلامی.... نقش ایدئولوگ است نه نقش یك حاكم .... تصور مردم آن روز- دوره مشروطیت- و نیز تصور مردم ما از ولایت فقیه این نبود و نیست كه فقها حكومت كنند و اداره مملكت را به دست گیرند...» [۸] آیت ‌الله بهشتی نیز با ولایت فقیه مخالف بود.[۹]

ابزار انتخاب

مجلس خبرگان رهبری، مجلسی متشكل از فقیه «واجدالشرایط» است كه بر اساس اصل ۱۰۷ قانون اساسی مسئولیت تعیین و نظارت بر ولی فقیه را داراست. اعضای آن نیز توسط مردم و بنا به صلاحدید شورای نگهبان انتخاب می‌شوند. در سال ۱۳۸۵ در جریان چهارمین دوره انتخابات مجلس خبرگان رهبری از بین ۴۰۲ نفر نامزد برای حضور در مجلس خبرگان رهبری تنها 164 نفر توانستند از فیلتر شورای نگهبان بگذرند.[۱۰]

جالب آن‌كه، از ۱۲ فقیه شورای نگهبان نیز كه نظارت بر صلاحیت فقها را دارد، شش نفر آن توسط حكم مستقیم شخص ولی فقیه عزل و نصب می‌شوند و شش نفر دیگر نیز توسط رئیس قوه قضایی و اعلام نظر نمایندگان مجلس شورای اسلامی انتخاب می‌شوند. هردوی این قوا تحت نظر و تاثیر شخص ولی فقیه است و رئیس قوه قضایه نیزتوسط شخص ولی فقیه انتخاب می‌شود.

حال شما جایگاه مردم را در انتخاب ولی فقیه جست‌وجو كنید.

ولایت فقیه و مبارزه با فساد

به‌زعم بسیاری از نظریه‌پردازان و مدافعان نظریه ولایت فقیه، ولایت فقیه مانعی در برابر فساد است. سال جدید را ایرانیان را در حالی آغاز كردند كه آقای خامنه‌ای آن را سال جهاد اقتصادی نامید؛ سالی كه به گفته بسیاری از طرفداران ولایت فقیه، سال جهش اقتصادی در ایران خواهد بود. یکی از لازمه‌های جهش اقتصادی نیز مبارزه با فساد اقتصادی است.

سازمان غیر دولتی شفافیت بین‌المللی، یكی از معتبرترین نهادها در زمینه مبارزه با فساد و افزایش آگاهی در مورد آن است. این سازمان هرساله گزارشی در زمینه فساد اقتصادی بر مبنای شاخصه‌هایی نظیر فساد، اختلاس، رشوه‌گیری و خرید و فروش پست‌های دولتی، رشوه‌پذیری دستگاه قضایی و فساد مالی در میان سیاستمداران و مقام های دولتی و عدم مقابله كافی یا ناكارایی در پیكار علیه مواد مخدر منتشر می‌كند.

در آخرین گزارش این سازمان، در سال ۲۰۱۰ میلادی، كشور نیوزلند در عرصه مبارزه با فساد در دستگاه دولتی بیشترین امتیاز را به‌دست آورد و در بین ۱۸۰ كشور رتبه اول را از آن خود كرد. پس از نیوزلند به ترتیب دانمارك، سنگاپور، سوئد و سوئیس قرار دارند و در رده ششم تا دهم ، نام كشورهای فنلاند، هلند، استرالیا، كانادا و ایسلند به چشم می خورد. در این جدول ایران با حكومت اسلامی و تحت لوای ولایت فقیه، جایگاه ۱۶۸ را به خود اختصاص داده است و با فاسدترین كشورهای جهان فاصله اندكی دارد.

سعید بیانی: از مصادیق دیگر تبعیض می‌توان از بعضی دانشجویان به عنوان دانشجویان «ستاره‌دار» نام برد كه بنا به فعالیت‌های سیاسی مخالف طبع حكومت از تحصیل محروم شده‌اند. این خود به عنوان مصادیق عدم رعایت قانون است. چون قانون اساسی بر حق همه‌كس دربرخورداری از آموزش و پروش تاكید دارد.

ولایت فقیه و عدالت اجتماعی

عدالت اجتماعی یعنی طراحی و اجرای نظام حقوقی به گونه‌ای كه هركس به حق عقلانی‌اش برسد و در مقابل آن حقوق، وظایفی را انجام دهد یا مسئولیت و عواقب تخلف از آن را بپذیرد.

توزیع ناعادلانه ثروت و موقعیت، شمار انسان‌های فقیر و در حاشیه مانده را بالا می‌برد. آنها به همین دلیل، نادیده گرفته می‌شوند و از مشاركت در تصمیم‌گیری مهم باز می‌مانند. به این قرار میان عدالت اجتماعی و دمكراسی نیز ارتباط مستقیم وجود دارد. تبعیض‌های قومیتی، جنسیتی، دینی و مذهبی در ایران کاملاً مشهود است.

در اوایل خردادماه، نیروهای امنیتی با یورش به منازل شمار زیادی از دست‌اندركاران علمی دانشگاه علمی آزاد بهایی‌ها (BIHE) ده‌ها نفر را بازداشت كردند. در این دانشگاه آنلاین تنها افراد بهایی محروم از تحصیل آموزش می‌دیدند. بسیاری از شهروندان بهایی تنها به دلیل عقاید مذهبی‌شان و بنا به همین قوانین سیستم ولایت فقیه از حق تحصیل در دانشگاه‌های ایران محروم هستند.

از مصادیق دیگر تبعیض می‌توان از بعضی دانشجویان به عنوان دانشجویان «ستاره‌دار» نام برد كه بنا به فعالیت‌های سیاسی مخالف طبع حكومت از تحصیل محروم شده‌اند. این خود به عنوان مصادیق عدم رعایت قانون است. چون قانون اساسی بر حق همه‌كس دربرخورداری از آموزش و پروش تاكید دارد.

در كشور تحت نظریه ولی فقیه، برخی از شهروندان به خاطر همجنسگرایی اعدام می‌شود. این نکته نشان می‌دهد که جامعه با خشن‌ترین شكل تبعیض جنسیتی روبه‌رو است.[۱۱]

سعید بیانی: گزارشگران بدون مرز كه مقر آن در پاریس است، در گزارش سال ۲۰۱۱ خود، کشور چین و ایران را بزرگ‌ترین زندان روزنامه‌نگاران جهان معرفی كرد. بازداشت ۲۰۰ روزنامه‌نگار و وب‌نگار در ایران كه ۴۰ نفر از آن‌ها به اتهاماتی چون توهین به مقام رهبری و رئیس‌جمهور و یا جاسوسی و اقدام علیه امنیت ملی و نشر اكاذیب همچنان در زندان به‌سر می‌برند. بیش از ۱۰۰ روزنامه نگار و وبلاگ‌نویس نیز مجبور به ترك كشور شده‌اند و بیش از ۳۰۰ نفر از کارکنان رسانه‌ها به دلیل توقف رسانه یا ممنوع‌الكار یا بی‌كار شدند.

ولایت فقیه و دمكراسی

در گذشته حكومتی را حكومت دمكراسی می‌نامیدند كه چه در قالب و شكل نظام از مشروطه سلطنتی گرفته تا جمهوری دارای چهار ركن اصلی و اساسی باشد:

۱. قانون اساسی
۲. نظام پارلمانی
۳. احزاب سیاسی
۴. مطبوعات سیاسی

در نظام جمهوری اسلامی تحت لوای ولایت فقیه به جدیت می‌توان گفت دو ركن اساسی در حكومت دمكراسی را دارا نیست.

گزارشگران بدون مرز كه مقر آن در پاریس است، در گزارش سال ۲۰۱۱ خود، کشور چین و ایران را بزرگ‌ترین زندان روزنامه‌نگاران جهان معرفی كرد. بازداشت ۲۰۰ روزنامه‌نگار و وب‌نگار در ایران كه ۴۰ نفر از آن‌ها به اتهاماتی چون توهین به مقام رهبری و رئیس‌جمهور و یا جاسوسی و اقدام علیه امنیت ملی و نشر اكاذیب همچنان در زندان به‌سر می‌برند. بیش از ۱۰۰ روزنامه نگار و وبلاگ‌نویس نیز مجبور به ترك كشور شده‌اند و بیش از ۳۰۰ نفر از کارکنان رسانه‌ها به دلیل توقف رسانه یا ممنوع‌الكار یا بی‌كار شدند. در این گزارش، در كنار زین‌العابدین بن‌علی، بشار اسد، معمر قذافی نام آیت‌الله خامنه‌ای به‌عنوان دشمنان آزادی قلم و مطبوعات به چشم می‌خورد. ممنوعیت فعالیت احزاب سیاسی مشاركت و سازمان مجاهدین انقلاب، دو حزب درون حكومت خود دلیلی بر انسداد فضای سیاسی كشور و تعارض این نظریه (ولایت فقیه) با دمكراسی است.[۱۲]

ولایت فقیه و حكومت قانون

هنگامی كه تمدن بشری شكل گرفت و دولت برقرار شد، اندیشمندان به این نتیجه رسیدند كه قدرت برتر، عامل مطمئن و مناسبی برای نظم دادن به جامعه نیست، زیرا استبداد و تبعیض هر دو نتیجه و برآمده همان قدرت هستند. بنابرین به فكر برقراری حكومت قانون افتادند و سقراط از بیم نقض قانون جام شوكران را نوشید و به مرگ تن داد.

مخدوش کردن مرز حكومت قانون تجاوز به زندگی خصوصی و آزادی عقیده است. این مرز را نظام ولایت فقیه به رسمیت نمی‌شناسد. عوامل ولی فقیه آن را در عمل از بین برده‌اند. عامل استبداد و تبعیض كل حكومت قانون را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. نمونه محمدرضا رحیمی، معاون اول رئیس‌جمهوری را در نظر گیرید: به گفته سایت اصول‌گرای «الف» رحیمی طراح نقشه پرداخت چك پنج میلیون تومانی به نمایندگان مجلس در ازای پس‌گیری استیضاح علی كردان بود. [۱۳] در زمانی كه به عنوان معاون اول رئیس‌جمهور انتخاب شد برخی از نمایندگان مجلس بر این اعتقاد بودند كه تخلفات وی در فساد مالی سر به فلك كشیده است.[۱۴] با این حال، غلامحسین محسنی اژه‌ای دادستان كل كشور نیز خبر از بررسی قضایی اتهام فساد مالی محمدرضا رحیمی داد و گفت او به دستگاه قضایی احضار خواهد شد. البته نه تنها احضار نشد بلكه پروند فساد مالی او بنا به ملاحظات سیاسی و به توصیه عالیرتبه‌ترین مقام جمهوری اسلامی مختومه اعلام شد. در سوی دیگر اما حكم قطع دست سارقی در مشهد بدون هیچگونه رافت از جانب حكومت ولایت فقیه اجرا می‌شود. گویا حكومت قانون در نظام ولایت فقیه همانند شمشیر یك دمی است كه تنها گردن ضعیف‌ترین و فقیرترین قشر جامعه را می‌زند.

استبداد دینی را می توان از بدترین نوع استبداد دانست. در طول تاریخ از زمان مشروطیت تا به حال، نظام‌های دمكراتیك جای خود را به نظام‌های استبدادی داده و همواره استبداد در حال تولید و باز تولید خود بوده است. تجربه حكومت دینی بر پایه نظریه ولایت فقیه را می‌توان از آن جمله بازتولید استبداد و از سیاه‌ترین دوران در طول تاریخ ایران دانست. اگرچه نظریه‌پردازان اولیه ولایت فقیه هیچكدام در قید حیات نیستند ولی اثرات نوشتار و گفتار آنها گوشه‌ای تاریك از تاریخ ایران را اشغال كرده كه به قیمت از بین رفتن صدها هزار نفر در حكومت تحت نظریه ولایت فقیه انجامیده و خسارات و ویرانی‌های بسیاری را برای ایران در پی داشته است. از این رو، لازم است تمامی روشنفكران، روزنامه‌نگاران، دین‌پژوهان و فعالان سیاسی با نوشتار و گفتار خود در مورد تبعات استقرارنظام ولایت فقیه و استبداد دینی، پادزهر آن را یعنی «سكولاریسم» (جدایی دین از نهاد دولت) را به ایرانیان بشناساند و از بازتولید استبداد دینی به اشكال دیگر جلو گیری کنند.

پی‌نوشت‌ها:

۱. شیخ مرتضی انصاری. المکاسب، قم: مکتب علامه، ۱۳۶۸. فصل بیع. ص ۱۵۴- «فاقامة الدلیل علی وجوب اطاعة الفقیه کالامام(ع) الا ما خرج بالدلیل دونه خرط اقتاط»
۲. فیرحی. ص ۲۴۲-۲۴۳
۳. حکومت اسلامی و ولایت فقیه، ۱۶۱ و ۱۶۲
۴. ماشاالله رزمی، جنبش آذربایجان و طرفداران شریعتمداری، نشر استکهلم
۵. (وبگاه خبری ایرانیان انگلستان)، اینجا.
۶. احیای تشیع. ولی نصر. ۲۰۰۶. ISBN 0-393-06211-2. ص۱۲۵ و ص۱۴۴
۷. (در گذشت آیت الله قمی)، اینجا
۸. مرتضی مطهری. پیرامون انقلاب اسلامی. انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیهٔ قم، پاییز ۶۱، صفحه ۶۷.
۹. بهشتی نیز با ولایت فقیه مخالف بود. روزآنلاین (در تاریخ ۹ تیر ۱۳۸۷)، اینجا
۱۰. اینجا
۱۱. گزارش دیده‌‌بان حقوق بشر درباره وضعیت همجنسگرایان در ایران، اینجا

۱۲. اینجا

۱۳. اینجا

۱۴. اینجا