علی مزروعی

میزگرد «چشم‌انداز ایران در سال ۱۳۹۲»

hosseinn — Mon, 18 Mar 2013 12:58:38 +0000

دومین دور از مجموعه گفت‌وگوهای زمانه با موضوع «چشم‌انداز ایران در سال ۱۳۹۲» ۲۶ اسفند ۱۳۹۱( ۱۶ مارس۲۰۱۳ ) در آمستردام در هلند برگزار شد. در این میزگرد شهلا فرید، فعال سیاسی و کنشگر حقوق زنان، بهزاد کریمی، فعال سیاسی، علی مزروعی، فعال سیاسی و نماینده سابق محلس در دوران اصلاحات و امین قضایی، نویسنده و مترجم شرکت داشتند.

محمدرضا نیکفر، سردبیر رادیو زمانه گرداننده این میزگرد بود.

گزارش ویدیویی شهزاده سمرقندی، همکارمان در رادیو زمانه از این میزگرد، همراه با پرسش و پاسخ شرکت‌کنندگان و مخاطبانشان که در محل برگزاری این نشست حضور داشتند، اکنون مقابل دیدگان شما قرار دارد.

چشم‌انداز ایران در سال ۱۳۹۲، لیدا حسینی‌نژاد (وبلاگ زمانه)

چشم‌انداز ایران در سال ۱۳۹۲

hosseinn — Sun, 17 Mar 2013 15:16:49 +0000

لیدا حسینی‌نژاد

دومین دور از مجموعه گفت‌وگوهای زمانه با موضوع «چشم‌انداز ایران در سال ۱۳۹۲» ۲۶ اسفند ۱۳۹۱( ۱۶ مارس۲۰۱۳ ) در آمستردام برگزار شد. در این میزگرد شهلا فرید، فعال سیاسی و کنشگر حقوق زنان، بهزاد کریمی، فعال سیاسی، علی مزروعی، فعال سیاسی و نماینده سابق محلس در دوران اصلاحات و امین قضایی، نویسنده و مترجم شرکت داشتند.

محمدرضا نیکفر، سردبیر رادیو زمانه گرداننده این میزگرد بود.

در ابتدای این میزگرد به شاخص های سال ۱۳۹۲ و شروع فصل تازه‌ای از درگیری‌های میان حاکمیت و ژرفا یافتن مسائل مختلف در درون جامعه اشاره شد. سپس با توجه به این شاخص ها این پرسش مطرح شد که آیا در سال پیش روی انتظار تحول بزرگی در ایران می‌رود یا خیر و به چه اعتباری سال ۱۳۹۲ مهم خواهد بود؟

شهلا فرید در پاسخ به این پرسش سه مسأله را مهم دانست: انتخابات ریاست جمهوری آینده،‌ رابطه بین‌المللی ایران با غرب، و مذاکرات هسته‌ای و تحریم‌های موجود که به نظر او اگر ادامه پیدا کند، این امکان وجود دارد که به شورش‌های توده‌ای بینجامد. او همچنین درگیری‌های درون حاکمیت را بسیار تعیین‌کننده دانست.

علی مزروعی بر نحوه به‌کارگیری واژه‌هایی مانند «مهم» یا «حساس» تأکید داشت. این فعال سیاسی رفتار مردم ایران را در قبال مسائل مختلف غیرقابل پیش‌بینی دانست. به نظر او صحنه ایران، ۷۵ میلیون بازیگر دارد و بازی آن‌ها می‌تواند تعیین‌کننده باشد. علی مزروعی با اشاره به رفتار حاکمیت در مقابل برگزاری انتخابات و بستن یا باز کردن فضای سیاسی، انتخابات آینده ریاست جمهوری را نقطه‌ تعیین‌کننده دانست. همچنین به نظر این نماینده سابق مجلس در دوران اصلاحات، عواملی مثل امنیت، شرایط اقتصادی و بهبودخواهی، عواملی تعیین‌کننده در رفتار مردم خواهد بود.

به‌نظر بهزاد کریمی ایران با یک وضعیت «خودویژه» روبروست؛ وضعیتی با مجموعه تضادها که حل آن را مشکل می‌کند. او در میان تضادهای موجود، مناسبات میان جمهوری اسلامی و دولت‌های غربی بر سر مسائل هسته ای را عامل مهم‌تر و موتور تحولات در ایران دانست . کریمی سپس به مسأله جنگ پرداخت و آن را به شیوه کلاسیک بعید دانست و تأکید داشت که در ایران جنگ اقتصادی آغاز شده است. او جمهوری اسلامی را بازنده این جنگ دانست که تنها می‌تواند باخت این جنگ را مدیریت کند.
به اعتقاد امین قضایی، جامعه ایران یک توده منفعل نیست؛ افراد و گروه‌ها بر اساس منافع خود عمل می‌کنند. او سپس موضوع تضاد بین بورژوازی ملی و جهانی را مطرح کرد که در خاورمیانه و در ایران نیز با کمک ایدئولوژی مذهبی در مقابل بورژوازی جهانی سنگربندی شده است. قضایی نیروهای موجود در ایران را به اصول‌گرایان، اصلاح‌طلبان، اپوزیسون و نیروی سوم یعنی مردم تقسیم کرد. به نظر او این نیروی سوم به دلیل خفقان سیاسی امکان سازمان‌دهی نداشته و تنها پاسخ این نیرو به وضع موجود، شورش‌های کور می‌تواند باشد.

در ادامه‌ این میزگرد، شرکت‌کنندگان به بحث حاکمیت پرداختند. در آغاز این بحث گفته شد که به نظر می‌رسد رهبری جمهوری اسلامی به دنبال یک نیروی بوروکراتِ مدیر، مدبر و مطیع به عنوان جانشین احمدی‌نژاد باشد. محمدرضا نیکفر با درنظر گرفتن این موضوع این پرسش را با شرکت‌کنندگان در میزگرد در میان گذاشت که آیا به نظر آنها پایان دوران احمدی‌نژاد به معنای پایان دوره‌ای کیفی در حیات جمهوری اسلامی است؟

شهلا فرید در پاسخ به این پرسش بر این موضوع تأکید داشت که با توجه به امکان کاندیداتوری خاتمی یا رفسنجانی، نامزدی هرکدام از این افراد باید در راستای تحول‌خواهی و دموکراسی‌خواهی باشد و نه کمک به پایداری حاکمیت. از نظر او در غیر این‌صورت مشکلی از مشکلات مردم ایران حل نخواهد شد.
علی مزروعی دولت ایران را در دوره‌های مختلف، به دلیل در اختیار داشتن منابع اقتصادی و درآمد حاصل از نفت، موتور تحولات دانست. به نظر او ایران فاقد جامعه مدنی است. جامعه ایران منفعل است و در برخی از دوران‌ها به یک‌باره به جنبش و خروش درمی‌آید. او سپس بوروکراسی و قدرت نظامی را دو رکن مهم دانست که در اختیار دولت قرار گرفته‌اند. به اعتقاد مزروعی مردم ایران نظاره‌گر میدان‌اند و منتظر فرصت تا دولت را در اختیار خود درآورند. او انتخابات ایران را در دوره‌های هشت ساله مختلف، سرآغاز یک دوره تازه دانست و به نقش تعیین‌کننده رهبری اشاره کرد که به نظر او تا به امروز موضع سکوت داشته است.

بهزاد کریمی بر این عقیده بود که حکومت ایران را نباید ساده فرض کرد. او سپس حکومت‌های ایدئولوژیک را محکوم به فروپاشی دانست، هرچند معتقد بود که به راحتی نمی‌توان از مرگ جمهوری اسلامی صحبت کرد. به نظر کریمی حکومت‌های ایدئولوژیک منافذ را می‌بندند و نیروها را حذف می‌کنند ولی جامعه بیکار نمی‌نشیند و خواسته‌های خود را مطرح می‌کند و در برخی موارد هم این خواسته‌‌ها در کادرهای حکومتی بازتاب می‌یابد.

امین قضایی در پاسخ به این پرسش که آیا جامعه کوشش می‌کند انبوه مسائل را از راه درگیری‌های درون حاکمیت پیش ببرد یا خیر، رفتار جامعه را قابل پیش‌بینی ندانست. او بر فقدان عواملی چون نماینده‌ مردم در درون جکومت، سازمان‌های غیر دولتی، جنبش‌های دانشجویی و زنان، سندیکاها و رسانه‌های آزاد تأکید داشت. قضایی پدید آمدن قیام‌های واکنشی و جنبش‌های ناگهانی و کور را نتیجه عدم آگاهی و فقدان عوامل نام‌برده دانست.

در بخش دوم میزگرد «چشم‌انداز ایرن در سال ۱۳۹۲» به نقش جامعه در تحولات پیش روی پرداخته شد. در این بخش حاضران در سالن، پرسش‌ها و نظراتشان را بیان کردند.

نقش مذهب در جامعه ایران، یکی از مسائلی بود که در این بخش از نشست مطرح شد. به‌نظر علی مزروعی، مذهب همچنان عامل بسیار مهم در جامعه ایران و همچنین در حاکمیت به شمار می‌رود. امین قضایی مذهب را عامل پیوندی میان گروه‌های مختلف در جامعه ایران دانست و در عین حال تأکید داشت که جمهوری اسلامی مشروعیت خود را از دست داده و نسل جدید به دنبال فردی کردن اسلام است. شهلا فرید مذهب را عامل مهمی برای بسیج کردن مردم از سوی حکومت دانست و در عین حال دوقطبی شدن در جامعه را نیز در نظر داشت. بهزاد کریمی مذهب را پدیده‌ای تاریخی دانست که به راحتی از مردم جدا نخواهد شد.

کاندیداتوری محمد خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری آینده یکی دیگر از موضوعات مطرح شده در این بخش از میزگرد بود. به اعتقاد علی مزروعی نگاه جامعه باید نگاهی پویا باشد. به‌نظر او محمد خاتمی امروز با ۱۶ سال پیش بسیار متفاوت خواهد بود و قطعاً در این میان به شناختی واقعی‌تر از وضعیت امروز ایران دست یافته است. البته مزروعی تأکید داشت که برای شرکت خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری باید شرایط مناسب مهیا شود و میان نیروهای اصلاح‌طلب از جمله میرحسین موسوی و مهدی کروبی در این‌باره اجماع صورت بگیرد.

در ادامه‌ این بحث، محمدرضا نیکفر بار دیگر به اهمیت سال ۱۳۹۲ اشاره کرد. او شکاف‌های عظیم طبقاتی، شکاف‌ بین نسل‌ها، تکه‌پاره شدن جامعه ایران، بیکاری وسیع میان جوانان و افسردگی عمیق اجتماعی را عوامل مهمی دانست که سرنوشت کشور را تعیین می‌کنند.. امین قضایی در این رابطه معتقد بود که در این میان شکاف بین نسل‌ها و افسردگی اجتماعی عامل ایجاد تغییر و تحول اجتماعی و سیاسی نیست. او بر بالابردن سطح سازماندهی، آگاهی و امید به عنوان عامل محرکه مردم تأکید داشت.

شهلا فرید انتخابات و تأثیر تحریم‌ها بر جامعه را به عنوان دو عامل مهم در سال ۹۲ مطرح کرد. به‌نظر او انتخابات در هر شرایطی فرصتی برای طرح مطالبات است. او سپس تأکید کرد که تیم احمدی‌نژاد بر سر دستاوردهای خود خواهد جنگید و مرجعیت خامنه‌ای را به چالش خواهد برد.

بهزاد کریمی با تأکید بر عامل شکاف بین نسل‌ها در جامعه جوان ایران،بر آن بود که جمهوری اسلامی در ذهن جوانان پیر و فرتوت جلوه می‌کند و تأکید داشت که پتانسیل جامعه را نباید نادیده گرفت. کریمی در پایان برنامه‌های محمد خاتمی را در انتخابات آینده بسیار مهم دانست. به اعتقاد او مسائلی مانند رفع حصر از موسوی، کروبی و رهنورد، آزادی زندانیان سیاسی و تغییر قانون اساسی را از جمله انتظاراتی‌ست که از خاتمی می‌رود.

در پایان میزگرد، بحث اصلاح‌طلبی مطرح شد. محمدرضا نیکفر از اصلاح‌طلبی و تفاوت آن با جنبش سبز صحبت کرد و تأکید داشت که اصلاح‌طلبی نمی‌تواند از جنبش سبز برائت جوید، جنبشی که اصلاح‌طلبی با آن یکی نیست، در عین حال که این دو با هم هم‌پوشی‌هایی دارند. او همچینن احمدی‌نژاد را نوعی اصلاح‌طلب دانست، به این دلیل که احمدی‌نژاد قصد بازگشت به فاز جنبشی خمینیسم را داشت و از این طرق می‌خواست رژیم را به شیوه خود اصلاح کند.

علی مزروعی در پاسخ، بر تعریف مشخص از اصلاح‌طلبی تأکید کرد. به‌نظر او در عرصه سیاست در ایران سه راهبرد محافظه‌کاری، اصلاحات و براندازی وجود دارد و اصلاح‌طلبان به هیچ‌وجه به دنبال تعییر نظام و براندازی نیستند بلکه هدف‌شان ایجاد تغییر تدریجی در جامعه است که شامل تغییر قانون اساسی نیز می‌شود. به نظر مزروعی در این میان احمدی‌نژاد فقط فساد کرده و هیچ اصلاحی صورت نداده است.

مجموعه گفت‌وگوهای زمانه در ماه‌های آینده ادامه خواهد داشت.

ویدئو: میزگرد چشم‌انداز ایران در سال ۱۳۹۲

تهیه و تدوین: شهزاده سمرقندی

احزاب ایرانی در خارج از کشور

Babak M — Thu, 07 Apr 2011 09:42:15 +0000

مریم محمدی

اپوزیسیون ایرانی خارج از کشور، بیشترین همکاری‏ها را با جنبش سبز در ایران انجام داده است؛ تا بدان حد که شاید در تاریخ پس از انقلاب ایران، سابقه نداشته است، اما با این حال بحث‏های نظری و اختلاف‌های سیاسی میان اپوزیسیون خارج از کشور و فعالان سیاسی جنبش سبز در داخل، تقریباً پس از اوایل شکل‏گیری این جنبش آغاز شد.

یکی از مسائل همواره مورد بحث و چالش، مسئله رهبری جنبش سبز و چگونگی پیوند حامیان آن در داخل و خارج از کشور بوده است. برخی‏ این نظر را طرح کرد‏ند که رهبران شناخته شده جنبش سبز باید از کشور خارج شوند. گروهی معتقد بودند که اساساً رهبری جدیدی در خارج از کشور تشکیل شود. برخی نیز معتقد به نوعی همکاری در امر رهبری جنبش سبز با ترکیبی از چهره‏های داخل و خارج بودند.

با تشدید فشارها و محدودیت بیشتر برای فعالیت‏های سیاسی در ایران، تعیین اردشیر امیرارجمند و مجتبی واحدی، به عنوان نمایندگان میرحسین موسوی و مهدی کروبی در خارج از کشور، بیش از پیش به این بحث‏ها دامن زد تا این که روز شانزدهم فروردین علی مزروعی، چهره شناخته‏ شده "جبهه مشارکت ایران اسلامی" و از اعضای مؤسس آن، به طور رسمی به عنوان سخنگوی "سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی" یکی از احزاب فعال در جبهه مشارکت، اعلام شد.

در گفت‌گو با آقای مزروعی نخست از او پرسیده‌ام: آیا احزاب و نهادهای سیاسی در ایران، تصمیمی مبتنی بر انتقال نیروهای اصلی خود به خارج از کشور دارند؟

علی مزروعی: اگر بخواهم به سئوال شما دقیق‏تر جواب بدهم و تاریخی به موضوع نگاه کنم، در تاریخ معاصر ایران هروقت که فضای سیاسی در داخل بسته شده و یک انسداد کامل به‏وجود آمده است، جریان‏های سیاسی برای این‏که مبارزه خود را با آن فضای بسته ادامه بدهند، ناچار از فعالیت در خارج بودند. مثلاً بعد از کودتای ۲۸ مرداد می‏بینیم افرادی از جبهه ملی، بعدها از نهضت آزادی و حتی گروه‏هایی که معتقد به مشی مسلحانه بودند، در خارج از کشور فعالیت‏هایی داشتند.

بعد از انقلاب هم این حالت بوده، منتهی شرایط جدیدی که پس از کودتای انتخاباتی سال ۸۸ به‏وجود آمد، منجر به آن شد که دوباره فضای بسته‏ای ایجاد شود و کار تا جایی پیش رفت که دو تشکل شناخته‏شده‏ای که در سال‏های اخیر تأسیس شده‏اند و فعال بوده‏اند، با به‏کارگیری تمهیدات مختلف و از جمله توسل به دادگاه غیر قانونی و غیر علنی، بدون اطلاع قبلی حکم انحلال برای‏شان صادر شود و فشارها و فضای کار به گونه‏ای پیش برود که دیگر دوستان ما در داخل نتوانند به فعالیت‏های علنی خودشان ادامه بدهند. می‏دانید بخشی از نیروهای اصلی این دو تشکل در زندان هستند و یا در بیرون زیر فشار حکم‏هایی هستند که به آن‏ها داده شده و تحت نظرند.

در واقع، می‏توان گفت این شرایط باعث شده دوستان راه مفری را برای خودشان پیدا کنند. آن این بود که تلاش کردند با استفاده از افرادی که ارتباط تشکیلاتی با این تشکل‏ها داشتند و در خارج زندگی می‏کردند، بتوانند به نوعی فعالیت خود را در خارج ادامه بدهند و صدای خود را زنده نگاه دارند.

این‏طور که شما توضیح می‏دهید، احزاب تصمیم گرفته‏اند با استفاده از اعضایی که درخارج از کشور دارند، امکانی برای ادامه فعالیت سیاسی پیدا کنند. حال آن‏‏که اینطور نیز مطرح می‌شود که احزاب، اعضایی را از میان خودشان، به این منظور، به خارج از کشور فرستاده‏اند.

نه؛ چنین تصمیمی نبوده که این کار را بکنند. در واقع خواسته‏اند از فرصتی که افراد مرتبط با این تشکل‏ها در خارج دارند، استفاده کنند. برای این‏که دوستان ما بر این باورند که پایه اصلی فعالیت‏های سیاسی باید در داخل باشد و هر زمان این امکان فراهم بشود که آن‏ها بتوانند فعالیت علنی‏شان را در داخل انجام بدهند، این کار را خواهند کرد و برنامه‏ای هم برای فرستادن نیروهای داخل به خارج ندارند.

قبل از انقلاب هم عمدتاً افرادی که بیرون بودند، نیروهایی بودند که برای تحصیل و کارهای دیگر به خارج آمده بودند و از همان نیروها برای ادامه کار استفاده می‏شد.

یعنی برنامه‏ای برای انتقال افراد نبود. به لحاظ تاریخی، باز وقتی فضا در داخل بسته می‏شده، این اتفاق می‏افتاده است. الان هم تحلیل دوستان ما این نیست که انتقال به خارج بدهند. چون برداشت‏شان این است که هر اتفاقی و هر تغییری بخواهد در ایران انجام بشود، باید در داخل باشد و احزاب سیاسی هم وقتی فعال‏ هستند و مؤثرند که در داخل باشند. بنابراین فقط از امکان موجود خواسته‏اند استفاده کنند.

این پرسش هم مطرح است که چه نوع فعالیتی در خارج از کشور قرار است توسط این اعضا انجام بگیرد و چه اشکالی می‌تواند داشته باشد؟

آن‏چه من الان می‏توانم پاسخ بدهم، این است که ما فکر می‏کنیم باید صدای دوستانی که در داخل هستند را زنده نگاه داریم. هم از طریق رسانه‏ها به گوش داخل برسانیم و هم در عرصه جهانی، خواسته‏ها و مطالبات آن‏ها را پی‏گیری کنیم. ما فکر می‏کنیم این مهم‏ترین وظیفه‏ای است که الان باید انجام بشود.

فکر نمی‏کنم در خارج، غیر از این هم کاری بشود انجام داد. یعنی در خارج زمینه کارهای تشکیلاتی از قبیل عضو‏گیری، کادرسازی و ... به شکل گسترده وجود ندارد؛ به دلیل فاصله‏ای که بین آدم‏ها هست و گرایش‌ها و سلیقه‌ها و انگیزه‏هایی که وجود دارد. من فکر می‏کنم تنها کارکردی که الان می‏توان از این موضوع انتظار داشت، پیام‏رسانی است.

همان‏طور که می‏دانید خیلی‏ها بعد از آغاز جنبش سبز، معتقد بودند که رهبری این جنبش به دلیل مجموعه شرایطی که در ایران هست، باید در خارج از کشور باشد. محافلی هم تشکیل شد و در آینده هم ممکن است تشکیل بشود. برخی هم معتقد هستند که این رهبری در داخل و خارج باید باشد و به‏خصوص از نیروهای خارج از کشور، با توجه به گرایش‌های مختلف، برای شرکت در چنین جمعی به عنوان رهبری، استفاده بشود. شما فکر می‏کنید که این شکل از همکاری یا اساساً همکاری با سازمان‏ها و جریان‏های خارج از کشور، ممکن است تحت تأثیر حضور نیروهای داخل، نظیر شما، اتفاق بیفتد؟

من چون اطلاعاتی راجع به این افراد، نیروها و سازمان‏هایی که شما اشاره می‏کنید، ندارم و ارتباطی هم با آنها ندارم و نمی‏دانم چه ادعایی دارند و چه کاری می‏خواهند انجام بدهند، نمی‏توانم به سئوال شما جواب بدهم. ولی به‏لحاظ نظری، این را می‏دانم که جنبش سبز یک پدیده جدید است که خیلی با جنبش‏های کلاسیکی که رهبری متمرکز و هدایت شده دارند، هم‏خوانی ندارند.

به واقع می‏شود گفت، یکی از پدیده‏های رایج در جنبش سبز و همین‏طور جنبش‏های مردمی‏ خاورمیانه، این است که رهبری عمودی ندارد. این‏ها در قالب یک رهبری افقی شکل گرفته‏اند. به‏طوری که همه‏ی افرادی که علایق و سلایق مشترک دارند، در پیشبرد جنبش با هم همکاری و تعامل می‏کنند. به خاطر همین هم می‏بینیم که حتی آقایان موسوی، کروبی و خاتمی هم هیچ‏وقت ادعای رهبری نکرده‏اند و خود را تنها همراه جنبش سبز می‏دانند. این نکته‏ای است که اگر به آن توجه شود، بحث‏هایی که عده‏ای مطرح می‏کنند، دیگر موضوعیت پیدا نمی‌کند.

ضمن این که حتی اگر بخواهیم فکر کنیم که جنبش‏های مردمی‏، مانند جنبش سبز، رهبری‏ای از نوع عمودی را بخواهد در دل خود بپذیرد، با ادعا و حتی انتخاب افراد و گروه‏ها میسر نمی‏شود، بلکه این مردم و کنشگران جنبش هستند که بایستی در داخل این رهبری را بپذیرند و تفویض کنند. اگر بخواهیم از این منظر نگاه کنیم، فکر می‏کنم آن‏ها در حال حاضر، این رهبری را در چهره افرادی مانند آقای موسوی و کروبی و خاتمی پیدا کرده‏اند. نشانه آن هم این است که به دعوت آقایان موسوی و کروبی در روز ۲۵ بهمن به‏خوبی پاسخ داده شد، ولی می‏بینیم به دعوت‏هایی که دیگران می‏کنند، پاسخی داده نمی‏شود.
بنابراین رهبریت یک جنبش باید به صورت طبیعی و از دل آن جنبش دربیاید و البته این میدان برای همه باز است.

تشکیل "شورای هماهنگی راه سبز امید" در خارج از کشور، موجب اعتراض برخی از نیروهای اپوزیسیون شده که سال‏هاست کار می‏کنند و از جنبش سبز هم یا حمایت کرده‌اند یا اصلاً فعال آن بوده‏اند. آن‏ها معترضند که چرا شورایی بدون توجه به نیروهای دیگر در خارج از کشور تشکیل شده است. این عملکرد با آن‏چه شما می‏گویید که رهبری را نمی‏شود تعیین یا اعلام کرد، منافات ندارد؟

این اصلاً مقوله‏اش با آن فرق می‏کند. برای این‏که اگر پذیرفته شود که آقایان موسوی و کروبی رهبری این جنبش را از سوی مردم پیدا کرده‏اند، این شورا مشروعیت خود را از انتصاب آن دو نفر می‏گیرد و در واقع، ادعای این را ندارد که بخواهد رهبری کند.

تا جایی که من اطلاع دارم، این شورا از طرف آن دو نفر تعیین شده‏اند تا در غیاب آن‏ها، بتوانند به عنوان یک حلقه واسط عمل کنند. طبیعی است اگر شرایط حصر و زندان این دو نفر برداشته بشود، آن‏ها خودشان این وظیفه را انجام خواهند داد.

طبیعی است که این شورا از طرف کسانی هم که به آن دو نفر اعتماد کرده‏اند و رهبری‏شان را پذیرفته‏اند، پذیرفته می‏شود. ولی این باز راه را بر هیچ گروه، حزب، دسته و افرادی نمی‏بندد. این میدان، میدان بازی است، افراد و گروه‏ها می‏توانند خودشان را عرضه کنند. در نهایت این کنشگران جنبش هستند که خودشان می‏توانند به افراد و گروه‏های مدعی اعتماد بکنند یا نکنند.