https://archive.radiozamaneh.com/taxonomy/term/200/all fa https://archive.radiozamaneh.com/news/iran/2013/03/24/25495 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/news/iran/2013/03/24/25495" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-filefield field-field-article-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_article_image" width="250" height="161" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/multimedia_pics_1389_12_fpolitic_30-2.jpg?1364124051" /> </div> </div> </div> <p><span style="font-family: Tahoma, sans-serif; text-align: right;">رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امورخارجه جمهوری اسلامی&nbsp; ادعای عربستان سعودی مبنی بر حضور یک شهروند ایرانی در تیم جاسوسی که اخیرا در عربستان بازداشت شده را رد کرد.</span></p> <!--break--><!--break--><p align="right" style="margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:right"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;"><o:p>&nbsp;</o:p></span></p> <p align="right" style="margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:right"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">خبرگزاری&zwnj;های ایران به نقل از اداره کل اطلاعات و مطبوعات وزارت امور خارجه گزارش دادند که سخنگوی وزارت امور خارجه ایران گفته است: &quot; این ادعا ، سناریویی تکراری و بی پایه و اساس است.&quot;<o:p></o:p></span></p> <p align="right" style="margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:right"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;"><o:p>&nbsp;</o:p></span></p> <p align="right" style="margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:right"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">او همچنین اضافه کرد: &quot;طرح این گونه ادعاهای بی پایه و اساس در رسانه ها، فقط مصرف داخلی برای این کشور دارد.&quot;</span></p> <p align="right" style="margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:right"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;"><o:p></o:p></span></p> <p align="right" style="margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:right">&nbsp;</p> <blockquote><p align="right" style="margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:right"><font face="Tahoma, sans-serif" size="2">سخنگوی وزارت امور خارجه ایران:&nbsp;</font><span style="font-family: Tahoma, sans-serif;">&quot;طرح این گونه ادعاهای بی پایه و اساس در رسانه ها، فقط مصرف داخلی برای این کشور دارد&quot;</span></p> </blockquote> <p align="right" style="margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:right"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;"><o:p>&nbsp;</o:p></span></p> <p align="right" style="margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:right"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">منصور الترکی، سخنگوی وزارت کشور عربستان روز سه&zwnj;شنبه </span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">۲۹</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;"> اسفند اعلام کرده بود که عربستان سعودی </span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">۱۸</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;"> نفر از جمله يک ايرانی، يک لبنانی و </span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">۱۶</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;"> شهروند اين کشور را به اتهام &quot;جاسوسی&quot; بازداشت کرده است. </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;"><o:p></o:p></span></p> <p align="right" style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: right; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;"><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">&nbsp;<o:p></o:p></span></p> <p align="right" style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: right; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">به گزارش رويترز، او گفته بود که اين افراد متهم به همکاری با شبکه جاسوسی مرتبط با يک کشور خارجی هستند و در شهرهای رياض، مکه و الشرقيه بازداشت شده&zwnj;اند. </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;"><o:p></o:p></span></p> <p align="right" style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: right; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;"><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">&nbsp;<o:p></o:p></span></p> <p align="right" style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: right; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">روابط ایران و عربستان در سال&zwnj;های اخیر بارها دچار تنش شده است و در مهر ماه سال </span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">۱۳۹۰</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;"> نیز ایران متهم شد که در برنامه&zwnj;ريزی برای ترور ناموفق عادل الجبير، سفير رياض در واشنگتن دست داشته است. ايران دست داشتن در طرح توطئه ترور عادل الجبير، سفير عربستان در واشنگتن را رد کرده است. </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;"><o:p></o:p></span></p> <p align="right" style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: right; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;"><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">&nbsp;<o:p></o:p></span></p> <p dir="RTL" style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;"><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">اوايل سال </span><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">۱۳۹۱</span><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">نيز عربستان </span><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">۱۸</span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;"> شهروند ايرانی را به اتهام قاچاق &quot;مواد مخدر&quot;&zwnj; اعدام کرد. اين اقدام عربستان موج تازه&zwnj;ای از تنش در روابط دو کشور پديد آورد</span><span dir="LTR" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma, sans-serif;">.<o:p></o:p></span></p> https://archive.radiozamaneh.com/news/iran/2013/03/24/25495#comments اخبار ایران ایران جاسوسی عربستان سعودی Sun, 24 Mar 2013 10:54:25 +0000 Maryam 25495 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/news/iran/2013/03/23/25477 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/news/iran/2013/03/23/25477" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-filefield field-field-article-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_article_image" width="250" height="161" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/obama_24.jpg?1364038437" /> </div> </div> </div> <p>باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا &nbsp;از ایران خواست که به جای تهدید اسرائیل، توجه خود را معطوف به بهبود وضعیت اقتصادی کشورش کند.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اوباما روز جمعه دوم فروردین ۱۳۹۲ در یک کنفرانس خبری مشترک با عبدالله دوم، پادشاه اردن &nbsp;در امان، گفت که درصورت توقف برنامه اتمی ایران، این کشور می&zwnj;تواند آینده&zwnj; متفاوتی با امروز &nbsp;داشته باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p align="right"><span dir="RTL">آيت&zwnj;الله علی خامنه&zwnj;ای، رهبر جمهوری اسلامی ايران &nbsp;روز پنجشنبه، اول فروردین ماه در مشهد گفته بود: &quot;اگر اسرائيل &quot;غلطی بکند، جمهوری اسلامی تل آويو و حيفا را با خاک يکسان خواهد کرد.&quot; </span></p> <p align="right">&nbsp;</p> <blockquote><p align="right">اوباما در واکنش به این سخنان آیت&zwnj;الله خامنه&zwnj;ای اظهار امیدواری کرد که نیازی به اقدام نظامی برای ممانعت از دستیابی ایران به سلاح اتمی نباشد</p> </blockquote> <p dir="RTL">اوباما در واکنش به این سخنان آیت&zwnj;الله خامنه&zwnj;ای اظهار امیدواری کرد که نیازی به اقدام نظامی برای ممانعت از دستیابی ایران به سلاح اتمی نباشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">او همچنین اضافه کرد: &quot;با لغو تحریم&zwnj;های غرب علیه ایران، این کشور می&zwnj;تواند تجارتش را گسترش دهد، پیشرفت کند، با مردم دیگر جهان &nbsp;تعامل و رفت و آمد داشته باشد.&quot;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">رئیس جمهوری آمریکا &nbsp;از حکومت ایران خواست که به جای تهدید اسرائیل برای نابودی شهرهایش، اینگونه مسایل را در دورنمای خود قرار دهد.<br /> &nbsp;</p> <p dir="RTL">اوباما همچنین اضافه کرد که ایران باید کشورهای دیگر را قانع کند که برنامه هسته&zwnj;ای کشورشان صلح&zwnj;آمیز است. از دیدگاه رئیس جمهوری آمریکا، حکومت ایران هنوز نتوانسته است جامعه بین&zwnj;المللی را از صلح&zwnj;آمیز بودن برنامه اتمی&zwnj;اش مطمئن کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ایران بارها بر صلح&zwnj;آمیز بودن برنامه اتمی&zwnj;اش تاکید کرده و ادعاهای غرب در این زمینه را رد می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p align="right"><span dir="RTL">اوباما پنج&zwnj;شنبه يکم فروردين&zwnj;ماه (</span><span dir="RTL">۲۱</span><span dir="RTL"> مارس) نیز در سفر خود به اسرائیل ايران هسته&zwnj;ای را &quot;خطری غيرقابل مهار&quot; دانست و گفت آمريکا بر تعهد خود در قبال امنيت اسرائيل پايبند است و مانع از دستيابی ايران به سلاح هسته&zwnj;ای خواهد شد.&nbsp;</span></p> https://archive.radiozamaneh.com/news/iran/2013/03/23/25477#comments اردن اسرائیل اوباما ایران خامنه ای رابطه ایران و آمریکا اخبار جهان Sat, 23 Mar 2013 11:33:34 +0000 Maryam 25477 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/politics/2013/03/14/25259 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/politics/2013/03/14/25259" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> فرهاد سلمانیان </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="636" height="405" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/in12_pakistan_iran_1391907f.jpg?1363275219" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">فرهاد سلمانیان - طرح ساخت خط لوله انتقال گاز طبیعی ایران به پاکستان با فشارهای آمریکا روبه&zwnj;روست. مسئولان ایرانی آماده&zwnj;سازی ۹۰۰ کیلومتر از &laquo;خط لوله&zwnj; صلح&raquo; را از عسلویه تا ایرانشهر به انجام رسانده&zwnj;اند. پاکستان نیز قصد دارد طی دو سال آینده احداث دست کم ۷۸۰ کیلومتر دیگر از این پروژه را به پایان برساند.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پاکستان ادامه این طرح را با لوله&zwnj;هایی به قطر تخمینی بیش از یک متر و متشکل از ۳۵۰ هزار تن فولاد در خاک خود تا بندر نواب شاه در جنوب انجام خواهد داد. اما عملیات اجرایی این طرح که از روز دوشنبه ۲۱ اسفند ماه (۱۱ مارس) آغاز شد، با دشواری&zwnj;های سیاسی، مالی و در آینده امنیتی همراه است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">آمریکا به دلیل پافشاری ایران بر ادامه&zwnj; برنامه&zwnj; هسته&zwnj;ای&zwnj;اش کوشیده از موفقیت طرح ساخت این خط لوله برای صادرات گاز به پاکستان جلوگیری کند. با وجود این آصف&zwnj;علی زرداری، رئیس جمهوری پاکستان که کشورش به کمک&zwnj;های مالی آمریکا، به میزان بیش از یک میلیارد دلار در سال وابسته است، اعلام کرده که احداث این خط نباید تحت تأثیر بازدارنده&zwnj; تحریم&zwnj;های سازمان ملل متحد علیه برنامه&zwnj; هسته&zwnj;ای جمهوری اسلامی باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بنا بر اعلام منابع رسمی، این خط گاز می&zwnj;تواند فرصت&zwnj;های شغلی در ایالت بلوچستان پاکستان ایجاد کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>طرحی در برابر فشارها </strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پروژه احداث خط لوله&zwnj;ای با طول بیش از ۱۶۰۰ کیلومتر میان ایران و پاکستان که هزینه&zwnj; کل آن تا ۷ میلیارد دلار نیز برآورد می&zwnj;شود، نزدیک دو دهه قبل، در سال &zwnj;۱۳۷۳ شمسی برای انتقال گاز از حوزه&zwnj; پارس جنوبی به هند مطرح شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">فشار آمریکا بر هند و پاکستان به کناره&zwnj;گیری طرف هندی از گفت&zwnj;وگوهای سه&zwnj;جانبه&zwnj; این طرح، پس از امضای موافقت&zwnj;نامه&zwnj; همکاری هسته&zwnj;ای با ایالات متحده انجامید. در حال حاضر جمهوری اسلامی برای انتقال گاز طبیعی از راه خط لوله با کشورهای ترکیه، ارمنستان و آذربایجان قراردادهایی در مرحله&zwnj; اجرا دارد و برای صادرات آن به عراق نیز به توافق&zwnj;هایی رسیده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">طبق گزارش&zwnj;ها ایران ۵۰۰ میلیون دلار کمک مالی برای پاکستان در نظر گرفته تا احداث خط لوله را در خاک خود، برای انتقال روزانه دست کم ۲۱ میلیون متر مکعب گاز به&zwnj;مدت ۲۵ سال به پایان برساند. هزینه&zwnj; آماده&zwnj;سازی مسیر عبور گاز در پاکستان تا دو میلیارد دلار برآورد شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/130311191824_iran_pakistan_pipeline_640x360_ap_nocredit.jpg" style="width: 180px; height: 101px; float: right;" />پاکستان با کمبود نزدیک به ۵۵۰۰ مگاوات برق روبه&zwnj;روست و این نیاز، با افزایش جمعیت مصرف&zwnj;کننده محصولات برقی تا هفت سال دیگر به بیش از دو برابر خواهد رسید. طبق اعلام مسئولان پاکستانی با آغاز واردات گاز از ایران می&zwnj;توان تا ۲۰۰۰ مگاوات برق به شبکه&zwnj; ملی آن کشور افزود. گذشته از این اسلام&zwnj;آباد در پی ایجاد فرصت&zwnj;های شغلی و بهره&zwnj;بری از عبور خط لوله برای تغییر وضعیت اقتصادی خود است.</p> </blockquote> <p dir="RTL">در صورت ناکامی در آماده&zwnj;سازی خط لوله تا موعد مقرر در سال ۱۳۹۳ و صادر نشدن گاز ایران، پاکستان باید جریمه بپردازد. مشخص نیست که اسلام&zwnj;آباد با وجود مشکلات اقتصادی، در صورت عملی نشدن توافق دو طرف و ناتوانی در تأمین هزینه ساخت، بتواند جریمه&zwnj;&zwnj; توافق شده را پرداخت کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">خبرگزاری جمهوری اسلامی، شرکت &laquo;تدبیر&raquo; را مجری طرح در خاک پاکستان معرفی کرده و از &laquo;شرکت&zwnj;های ایرانی&raquo; به عنوان پیمانکار اصلی نام برده، در حالی که شرکت مهندسان مشاور &laquo;ای&zwnj;.ال. &zwnj;اف&raquo; در شهر مونیخ آلمان، همراه با شرکتی دولتی در پاکستان کار طراحی برای خط لوله را بر عهده داشته&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با طرح موضوع مشارکت مالی ایران برای کمک به ساخت خط لوله در خاک پاکستان، شرکت آلمانی در پی تعیین وضعیت حقوقی تناقض همکاری&zwnj;اش در پروژه با مقررات تحریم&zwnj;های آمریکا و سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی بود، اما اعلام انصراف نکرده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">یک سخنگوی این شرکت به &laquo;شبکه&zwnj; اول تلویزیون آلمان&raquo;، اعلام کرد که اداره&zwnj; فدرال امور اقتصاد و نظارت بر صادرات آن کشور فعالیت&zwnj; در طرح احداث خط لوله در پاکستان را ناقض تحریم&zwnj;های بین&zwnj;المللی علیه ایران نمی&zwnj;داند. با وجود این، احتیاط شرکت آلمانی درهمکاری با پاکستان در این زمینه، نشان&zwnj;دهنده اهمیت خواسته&zwnj;های آمریکا برای طرف آلمانی&zwnj;ست.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">مقاومت واشنگتن در برابر اجرایی شدن صادرات گاز به پاکستان، تنوع امکانات ایالات متحده را برای جلوگیری از ادامه&zwnj; غنی&zwnj;سازی ۲۰ درصدی اورانیوم و فشار بر جمهوری اسلامی نیز نشان می&zwnj;دهد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تقابل منافع آمریکا با پاکستان و ایران</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">امکانات آمریکا برای فشار بر پاکستان با هدف جلوگیری از موفقیت پروژه&zwnj; گازی با ایران به دلیل نیاز ایالات متحده به متحد منطقه&zwnj;ای برای &laquo;مقابله با تروریسم&raquo; و حضور نظامی کم&zwnj;خطرتر در افغانستان با همکاری پاکستان محدودیت&zwnj;های خود را دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دولت پاکستان برای مقابله با کمبود انرژی و تأمین سوخت، به گاز ایران نیاز دارد و تهران منکر هر گونه ارتباط این پروژه با برنامه&zwnj; هسته&zwnj;ای&zwnj;اش شده است. قطع جریان برق و گاز از مشکلات روزمره پاکستان است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بنا بر اعلام دولت اسلام&zwnj;آباد، پاکستان با کمبود نزدیک ۵۵۰۰ مگاوات برق روبه&zwnj;روست و این نیاز، با افزایش جمعیت مصرف&zwnj;کننده محصولات برقی تا هفت سال دیگر به بیش از دو برابر خواهد رسید.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">طبق اعلام مسئولان پاکستانی با آغاز واردات گاز از ایران می&zwnj;توان تا ۲۰۰۰ مگاوات برق به شبکه&zwnj; ملی آن کشور افزود. گذشته از این اسلام&zwnj;آباد در پی ایجاد فرصت&zwnj;های شغلی و بهره&zwnj;بری از عبور خط لوله برای تغییر وضعیت اقتصادی خود است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/la-fg-wn-pakistan-iran-gas-pipeline-20130311-001-600x350.jpg" style="width: 180px; float: right; height: 105px;" />احتمال خرابکاری هم در پاکستان و هم در ایران در مورد پروژه&zwnj;&zwnj; مشترک دو کشور وجود دارد. گروه&zwnj;هایی مانند &laquo;جندالله&raquo; در ایران و شبه&zwnj;نظامیان بلوچ در ایالت بلوچستان پاکستان می&zwnj;توانند امنیت خط انتقال گاز میان دو کشور را با مشکل روبه&zwnj;رو کنند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">احداث خط انتقال گاز طبیعی از ایران که قرارداد آن در سال ۸۹ به امضاء رسید، گذشته از اهمیت راهبردی برای جذب مشارکت کشورهایی مانند هند برای جمهوری اسلامی، کاربرد سیاسی تقابل با آمریکا را دارد. قرارداد دو طرف با انتقادهایی در ایران روبه&zwnj;رو شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">نصرت&zwnj;الله سیفی، معاون سابق &laquo;شرکت ملی صادرات گاز&raquo;، در مصاحبه با خبرگزاری &laquo;مهر&raquo; گفته که در قرارداد میان ایران و پاکستان، بند &laquo;بازنگری&raquo; وجود دارد. این بند امکان درخواست تجدید نظر در قیمت خرید گاز وارداتی و کاهش آن را یک سال قبل از انتقال برای پاکستان فراهم می&zwnj;کند. با وجود این وزارت نفت ایران هر گونه تخفیف در زمینه&zwnj; مبلغ گاز را رد کرده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با وجود مخالفت ایالات متحده با واردات گاز پاکستان از ایران و تهدید اسلام&zwnj;آباد به تحریم در صورت ادامه همکاری با تهران، پروژه یاد شده راهی برای نزدیکی و نشان دادن &laquo;اقتدار ملی&raquo; به لایه&zwnj;های ضدآمریکا در آستانه&zwnj; انتخابات پارلمانی سال جاری و اثبات تلاش برای رفع کمبود انرژی پاکستان به شمار می&zwnj;رود. اما مشخص نیست در صورت روی کار آمدن جناح جدیدی به جای حزب حاکم &laquo;مردم&raquo; پاکستان، دولت جدید مانند گذشته به قراردادها با جمهوری اسلامی پایبند بماند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>مشکلات صدور گاز به پاکستان</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پاکستان برای واردات گاز از راه خط لوله دو گزینه&zwnj; ایران و ترکمنستان را دارد. آمریکا برای فشار بر ایران، بر دومین گزینه یعنی واردات گاز از ترکمنستان تأکید داشته است. در همین زمینه، در گذشته توافق&zwnj;نامه&zwnj; ساخت خط لوله&zwnj; &laquo;تاپی&raquo; میان پاکستان، ترکمنستان، افغانستان و هند امضاء شده بود که در باره&zwnj; تأمین امنیت آن تردیدهایی وجود داشت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در صورت عملی شدن این گزینه، گاز از ترکمنستان به افغانستان و از آنجا به پاکستان و سپس هند می&zwnj;رسد. از بعد اقتصادی، عبور این خط از افغانستان به دلیل ناامنی و احتمال اقدام&zwnj;های خرابکارانه از جمله از سوی طالبان، گزینه&zwnj;ای پرهزینه&zwnj;تر نسبت به دریافت مستقیم گاز طبیعی از ایران به نظر می&zwnj;رسد که دادن وام به پاکستان را نیز پذیرفته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">احتمال خرابکاری هم در پاکستان و هم در ایران در مورد پروژه&zwnj;&zwnj; مشترک دو کشور وجود دارد. گروه&zwnj;هایی مانند &laquo;جندالله&raquo; در ایران و شبه&zwnj;نظامیان بلوچ در ایالت بلوچستان پاکستان می&zwnj;توانند امنیت خط انتقال گاز میان دو کشور را با مشکل روبه&zwnj;رو کنند. شبه&zwnj;نظامیان بلوچ در پاکستان در گذشته خواهان استقلال سیاسی بیشتر و کنترل بر منابع طبیعی بوده&zwnj;اند و حمله&zwnj;هایی نیز به خطوط انتقال گاز کرده&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در ایران چنین طرح&zwnj; بزرگی با عبور از سیستان و بلوچستان، استانی که محرومیت&zwnj;ها و نارضایتی&zwnj;های جدی در آن وجود دارند، مستلزم تدابیر امنیتی برای حفاظت از زیرساخت&zwnj;های ایجاد شده است. نمونه&zwnj; خرابکاری در چنین مسیرهایی را می&zwnj;توان در انفجارهای گذشته در خط انتقال گاز ایران به ترکیه دید که گاه آن را به اعضای &laquo;حزب کارگران کردستان&raquo;، پ.ک.ک، نسبت داده&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/13911221180255969_photol.jpg" style="width: 180px; height: 134px; float: right;" />در صورت تسلیم پاکستان در برابر فشارهای بیرونی، ایران که پس از روسیه دومین دارنده&zwnj; منابع گازی جهان و به گفته&zwnj; بعضی مسئولان کشوری دارای &laquo;۳۵ هزار میلیارد متر مکعب ذخیره قابل استحصال&raquo; است، یکی از امکانات صدور گاز خود را در کوتاه&zwnj;مدت از دست می&zwnj;دهد.</p> </blockquote> <p dir="RTL">با گسترش خطوط لوله&zwnj; صادرات گاز از ایران، یکی از کمبودهای دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی برای حفظ چنین زیرساخت&zwnj;هایی نیز برجسته می&zwnj;شود. این موضوع جدا از ضعف&zwnj;های ایمنی&zwnj; موجود است که نگه&zwnj;داری چنین خطوطی ایجاب می&zwnj;کنند و هر از گاهی با انفجارهایی در خطوط انتقال گاز ظاهر می&zwnj;شوند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در انتظار واکنش&zwnj;های بعدی آمریکا</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با وجود تأکید مقام&zwnj;های پاکستانی بر ادامه&zwnj; پروژه&zwnj; احداث خط انتقال گاز و تکمیل بخشی از آن در خاک ایران، &zwnj;بحث&zwnj;&zwnj;های سیاسی بر سر آن از محل اختلاف آمریکا و جمهوری اسلامی بر سر برنامه&zwnj; هسته&zwnj;ای و چگونگی برخورد با آن می&zwnj;گذرد. آمریکا می&zwnj;تواند شرکت آلمانی&zwnj; را که قصد مشارکت در احداث خط لوله در پاکستان را داشته، زیر فشار بگذارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">فشار قدرت&zwnj;های بزرگ بر طرف معامله&zwnj;های گازی جمهوری اسلامی بی&zwnj;سابقه نبوده است: در دهه&zwnj; هشتاد شمسی بحث&zwnj;هایی در باره&zwnj; فشار شرکت روسی &laquo;گازپروم&raquo;، صادرکننده&zwnj; بزرگ گاز از جمله به اروپا، بر ارمنستان، برای کاهش قطر لوله&zwnj;های خط انتقال گاز از ایران به آن کشور، از ۴۲ / ۱ &nbsp;متر به &nbsp;۷۰ سانتی&zwnj;متر وجود داشت. روندی که باعث شد جمهوری اسلامی از داشتن استاندارد و مختصات لازم خط لوله، برای صادرات گاز به مناطقی حتی در اروپا محروم شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;در این مورد گزارش&zwnj;ها تأیید می&zwnj;کردند که شرکت گازپروم با خرید مقدار زیادی از سهام طرح در ارمنستان، از راه فعالیت یکی از زیرشاخه&zwnj;های خود یعنی شرکت توزیع گاز ارمنستان، &laquo;ارم&zwnj;روس گازپروم&raquo;، منافع روسیه را در تبادل گازی دو طرف اعمال کرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در این میان یکی از دیدگاه&zwnj;های موجود در باره&zwnj; آینده طرح تهران و اسلام&zwnj;آباد، تسلیم پاکستان در برابر فشارهای آمریکاست، همان&zwnj;طور که هند در دوران جورج بوش پسر، رئیس جمهوری سابق ایالات متحده، تسلیم فشارها شد. این احتمال زمانی قوت می&zwnj;گیرد که &laquo;مسلم&zwnj;لیگ&raquo; رقیب حزب حاکم، به رهبری نواز شریف، نخست وزیر سابق، در انتخابات پیش روی پاکستان پیروز شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در صورت تسلیم پاکستان در برابر فشارهای بیرونی، ایران که پس از روسیه دومین دارنده&zwnj; منابع گازی جهان و به گفته&zwnj; بعضی مسئولان کشوری دارای &laquo;۳۵ هزار میلیارد متر مکعب ذخیره قابل استحصال&raquo; است، یکی از امکانات صدور گاز خود را در کوتاه&zwnj;مدت از دست می&zwnj;دهد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p><span dir="RTL">این که فشارها و تحریم&zwnj;های بین&zwnj;المللی توان غلبه بر منافع مشترک منطقه&zwnj;ای ایران و پاکستان را خواهند داشت یا خیر، موضوعی است که با پیشرفت احداث خط انتقال گاز در پاکستان و شدت اقدام&zwnj;های آینده&zwnj; آمریکا، مخالف سرسخت آن مشخص می&zwnj;شود.</span></p> https://archive.radiozamaneh.com/politics/2013/03/14/25259#comments ایران بلوچستان تاپی جندالله فرهاد سلمانیان پاکستان گازپروم گوی سیاست Thu, 14 Mar 2013 15:33:39 +0000 politics 25259 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/03/11/25202 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/03/11/25202" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> به بهانه روز جهانی مبارزه با سانسور در فضای مجازی، ۱۲ مارس </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/internet2_0.jpg?1363081066" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">نعیمه دوستدار - اینترنت این روزها هوای تنفس بسیاری از اهالی کره زمین است. ارتباط با جهان پیرامون، کسب خبر، رابطه با دیگران، تفریح و سرگرمی همه در این فضای بی&zwnj;انتهای مجازی شکل می&zwnj;گیرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اینترنت اکنون جای بسیاری از شیوه&zwnj;های ارتباطی را به خوبی پر کرده است؛ تلفن و رادیو و تلویزیون همزمان از راه اینترنت در دسترس&zwnj;اند و تصور زندگی به دور از اینترنت، برای کاربران آن آسان نیست. در این روزگار، سانسور اینترنت، مهم&zwnj;ترین شکل سانسور است.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">برای ایرانیان و مردمی که در کشورهای بسته و حکومت&zwnj;های دیکتاتوری زندگی می&zwnj;کنند، اینترنت ارزش&zwnj;های افزوده دیگری هم دارد. درهایی را که حکومت بسته است، اینترنت باز می&zwnj;کند. اخباری که سانسور شده در اینترنت بدون سانسور پیدا می&zwnj;شود. تفریح&zwnj;های ممنوع در اینترنت در اختیار است و آنهایی که نمی&zwnj;توانند به کشورشان برگردند، در اینترنت با خانواده خود دیدار می&zwnj;کنند، اما حکومت&zwnj;های دیکتاتوری، این در را هم می&zwnj;بندند. ایران در سال&zwnj;های گذشته همواره به عنوان یکی از بزرگ&zwnj;ترین دشمنان اینترنت <strong><a href="http://rsf-persan.org/article17196.html">معرفی شده است</a></strong>.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>قطع ارتباط با </strong><strong><span dir="LTR">VPN</span></strong><strong> ها </strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در روزهای گذشته، یکبار دیگر میلیون&zwnj;ها کاربر ایرانی در ورود به سایت&zwnj;های پربازدید مانند گوگل، یاهو و فیس&zwnj;بوک دچار مشکل شده&zwnj;اند و حتی دسترسی به ای&zwnj;میل&zwnj;های خود را از دست داده&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL">برای ایرانیان و مردمی که در کشورهای بسته و حکومت&zwnj;های دیکتاتوری زندگی می&zwnj;کنند، اینترنت ارزش&zwnj;های افزوده دیگری هم دارد. درهایی را که حکومت بسته است، اینترنت باز می&zwnj;کند. اخباری که سانسور شده در اینترنت بدون سانسور پیدا می&zwnj;شود.</p> </blockquote> <p dir="RTL">در شش ماه گذشته، این دومین&zwnj;بار است که اینترنت ایران به این شدت دچار اختلال شده است. مهرماه گذشته نیز در واکنش به انتشار فیلمی توهین&zwnj;آمیز درباره پیامبر اسلام، سرویس جی&zwnj;میل کاملاً از دسترس کاربران خارج شد که پس از یک هفته در نهایت این سرویس به ایران برگشت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اکنون، رئیس کمیته ارتباطات و فناوری اطلاعات مجلس ایران خبر داده که بررسی قطع و اختلال در دسترسی برخی سایت&zwnj;های اینترنتی پربازدید مانند یاهو و گوگل در دستور کار کمیته ارتباطات مجلس قرار گرفته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">رمضانعلی سبحانی&zwnj;فرد، با اشاره به اختلال در دسترسی کاربران ایرانی به برخی سایت&zwnj;های اینترنتی، اعلام کرد که بررسی دلایل بروز این مشکلات و سیاست&zwnj;های مد نظر در این زمینه، در دستور کار کمیته ارتباطات و فناوری اطلاعات مجلس قرار گرفته و ظرف روزهای آینده اطلاع&zwnj;رسانی می&zwnj;شود. سبحانی فرد گفته است: &laquo;وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات باید در این زمینه پاسخگو بوده و اطلاع&zwnj;رسانی لازم را برای بیش از ۳۵ میلیون کاربر اینترنت ارائه دهد.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">رئیس کمیته ارتباطات و فناوری اطلاعات مجلس ایران اعلام کرده است: &laquo;ظرف چند روز گذشته، پورت&zwnj;های<span dir="LTR"> VPN </span>غیر قانونی در کشور مسدود شده و براساس اعلام قبلی مسئولان، از این پس تنها<span dir="LTR"> VPN </span>های قانونی و ثبت نام شده، قابل استفاده خواهند بود و در این راستا این احتمال وجود دارد که قطع ورودی <span dir="LTR">VPN</span>ها مشکلات فنی در دسترسی کاربران به سایر سایت&zwnj;های اینترنتی به همراه داشته است که البته در این زمینه باید بررسی&zwnj;های بیشتری انجام شود.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>ورود به اینترنت، دغدغه هر روزه کاربران</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اکنون بسیاری از سایت&zwnj;های اینترنتی در ایران فیلتر هستند و تنها راه ورود به آنها استفاده از فیلترشکن است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/internet.jpg" style="width: 180px; height: 102px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">در سال&zwnj;های اخیر، استفاده از نرم&zwnj;افزارهای <span dir="LTR">VPN</span>یکی از مهم&zwnj;ترین روش&zwnj;های کاربران ایرانی برای دسترسی به سایت&zwnj;های فیلتر شده بود و اکنون با قطع ناگهانی آنها، بسیاری از کاربران امکان دسترسی به سایت&zwnj;های مورد نظر خود را از دست داده&zwnj;اند و دنبال راه&zwnj;های جایگزین می&zwnj;گردند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">در سال&zwnj;های اخیر، استفاده از نرم&zwnj;افزارهای <span dir="LTR">VPN</span>یکی از مهم&zwnj;ترین روش&zwnj;های کاربران ایرانی برای دسترسی به سایت&zwnj;های فیلتر شده بود و اکنون با قطع ناگهانی آنها، بسیاری از کاربران امکان دسترسی به سایت&zwnj;های مورد نظر خود را از دست داده&zwnj;اند و دنبال راه&zwnj;های جایگزین می&zwnj;گردند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">همزمان، در حالی که کاربران در تلاش برای ورود به اینترنت دچار مشکل&zwnj;اند، پیدا کردن راه&zwnj;های جایگزین یکی از اصلی&zwnj;ترین دغدغه&zwnj;های آنهاست و در این راه دستیابی به جدیدترین نرم&zwnj;افزارهای مقابله با فیلترینگ به یک تلاش روزانه تبدیل شده است. یکی از کاربران ایرانی درباره وضعیت این روزهای اینترنت به زمانه می&zwnj;گوید: &laquo;فیلترینگ همچنان ادامه دارد و محدود به فیس&zwnj;بوک و سایت&zwnj;های خبری نیست. حتی سایت&zwnj;های علمی هم در دسترس نیستند. الان هم چند روز است كه <span dir="LTR">VPN</span>ها قطع شده، یعنی آنها را بسته&zwnj;اند. در چند روز گذشته خیلی&zwnj;ها حتی موفق نشدند یاهو و گوگل باز كنند یا ایمیل&zwnj;هایشان را چك كنند. البته مردم هم از راه&zwnj;های دیگر وارد می&zwnj;شوند. از ‫نرم افزارهای جدید و پروكسی&zwnj;ها استفاده می&zwnj;کنند که البته آنها هم كند هستند و مرتب قطع می&zwnj;شوند. بعضی&zwnj;ها هم از مرورگرهای جدید مثل وب فریر و اسپات فلاكس استفاده می&zwnj;كنند.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این شهروند درباره اثر این اختلال در محیط&zwnj;های کاری می&zwnj;گوید: &laquo;در محل كار تعداد کاربرها بیشتر است و كلاً سرعت نت هم كندتر می&zwnj;شود و وقتی سراغ پروكسی و این چیزها هم می&zwnj;روی، كندتر هم می&zwnj;شود.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">او معتقد است که هرچند رئیس كمیته ارتباطات مجلس قول داده تا چند روز آینده دلیل این اختلال اعلام شود، اما تجربه نشان داده که &laquo;مسئولان می&zwnj;زنند به جاده خاكی و دلایل الكی می&zwnj;آورند تا به گردن یکدیگر بیندازند و آخرش هم كسی مسئولیت قبول نمی&zwnj;كند. ماجرای <span dir="LTR">VPN</span> مجاز دولتی هم معلوم نیست چه داستان تازه&zwnj;ای است&raquo;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">تلاش گروه&zwnj;های مدافع آزادی اینترنت دنیا با کمک کشورهای دیگر برای یافتن روش&zwnj;های دستیابی حکومت ایران به سیستم&zwnj;های فنی فیلترینگ و مقابله با این سیستم&zwnj;ها، استفاده از برتری تکنولوژیکی کشورهای آزاد در پیدا کردن راه&zwnj;های جایگزین و از بین بردن انحصار حکومت در ورود و خروج داده&zwnj;ها به کشور مانند استفاده از اینترنت ماهواره&zwnj;ای، شیوه&zwnj;هایی هستند که برخی کارشناسان <strong><a href="http://www.roozonline.com/persian/news/newsitem/archive/2013/march/10/article/-030b616f26.html">پیش&zwnj;بینی می&zwnj;کنند</a></strong> باید در مقابل سانسور گسترده اینترنت در ایران، در پیش گرفت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>حکومت، دلال اینترنت</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">سانسور اما تنها دلیل این اختلال&zwnj;ها نیست. چندی پیش، مهدی اخوان بهابادی، رئیس مرکز ملی فضای مجازی، اعلام کرد که قرار است <span dir="LTR">VPN</span> قانونی به مردم و سازمان&zwnj;ها داده شود و پورت&zwnj;های <span dir="LTR">VPN</span> غیر قانونی کشور بسته شود<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/internet4.jpg" style="width: 180px; height: 117px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">در حالی که سیاستگذاران اینترنت در ایران، صحبت از اینترنت ملی و شبکه&zwnj; ملی اطلاعات می&zwnj;کردند و می&zwnj;خواستند کاری کنند که تمام دیتاها در ایران باشد و به خارج کشور نرود، به نظر می&zwnj;رسد که هدف آنها در واقع کنترل و انحصاری کردن <span dir="LTR">VPN</span> و سود بیشتر است که همزمان امکان دسترسی به اطلاعات مردم و شرکت&zwnj;ها و نهادهای متقاضی این نوع <span dir="LTR">VPN</span> را هم برای آنها فراهم می&zwnj;آورد.</p> </blockquote> <p dir="RTL">پس از آن نیز سایت<span dir="LTR"> vpn.ir </span>راه افتاد که در آن نوشته شده بود: &laquo;شبکه&zwnj;های اختصاصی و امن برای انتقال اطلاعات سازمان&zwnj;ها روی بستر شبکه عمومی اینترنت به عنوان بخشی از کسب و کار سازمان&zwnj;های بزرگ، موضوعی است که امروزه قابل صرف نظر نمی&zwnj;باشد و اخلال در سرویس&zwnj;های مبتنی بر این نوع شبکه&zwnj;ها، هزینه&zwnj;های زیادی را برای سازمان&zwnj;ها در پی خواهد داشت. از سوی دیگر استفاده از سرویس دهنده&zwnj;های غیر مطمئن می&zwnj;تواند هزینه&zwnj;های سنگینی را بابت نشت اطلاعات به سازمان&zwnj;ها تحمیل نماید. لذا مقرر گردیده است در راستای ساماندهی به سرویس<span dir="LTR"> VPN </span>مورد نیاز سازمان&zwnj;ها و شرکت&zwnj;ها و حمایت از حقوق استفاده&zwnj;کنندگان و نیز جلوگیری از ایجاد اخلال در سرویس کاربران قانونی این تکنولوژی&zwnj;ها، طرح ارائه<span dir="LTR"> VPN</span> رسمی و قانونی اجرایی گردد<span dir="LTR">.</span>&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بر مبنای اعلام این سایت، در مرحله اول همه متقاضیان حقوقی اعم از سازمان&zwnj;ها، موسسات، دانشگاه&zwnj;ها، نمایندگی&zwnj;های خارجی و شرکت&zwnj;ها باید درخواست خود را در این سایت ثبت کنند و بعد از بررسی و تائید درخواست متقاضیان و تعیین تکنولوژی&zwnj;های مختلف مورد نیاز این بخش&zwnj;ها، مجوز دریافت سرویس از تامین&zwnj;کنندگان تائید صلاحیت شده برای آنها صادر خواهد شد<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">یک روی سکه قطع شدن <span dir="LTR">VPN</span>ها و وعده فروش <span dir="LTR">VPN</span> قانونی، تلاش برای دستیابی دولت به اطلاعات فعالان مجازی و کنترل آنهاست و روی دیگر آن به گفته برخی از فعالان فضای اینترنت، ایجاد نوعی دلالی دولتی در این زمینه است. یکی از فعالان مجازی در ایران، با بررسی این موضوع به نتایج جالبی رسیده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بر اساس اطلاعات به دست آمده از دامنه <span dir="LTR">vpn.ir</span>، مشخص شده است که این دامنه به اسم خود مهدی اخوان بهابادی، رئیس مرکز ملی فضای مجازی، ثبت شده و &zwnj;سرور آن آمریکایی است. در تنظیمات دامنه <span dir="LTR">vpn.ir</span>، دامنه <span dir="LTR">us</span> قابل مشاهده است. این دامنه با نام دامنه <span dir="LTR">bpms.us</span>، متعلق به محمد جواد برقعی و <span dir="LTR">www.asanhost.com</span> است که کار فروش هاستینگ را در ایران انجام می&zwnj;دهد. در حالی که سیاستگذاران اینترنت در ایران، صحبت از اینترنت ملی و شبکه&zwnj; ملی اطلاعات می&zwnj;کردند و می&zwnj;خواستند کاری کنند که تمام دیتاها در ایران باشد و به خارج کشور نرود، به نظر می&zwnj;رسد که هدف آنها در واقع کنترل و انحصاری کردن <span dir="LTR">VPN</span> و سود بیشتر است که همزمان امکان دسترسی به اطلاعات مردم و شرکت&zwnj;ها و نهادهای متقاضی این نوع <span dir="LTR">VPN</span> را هم برای آنها فراهم می&zwnj;آورد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>اینترنت، دشمن دیکتاتوری&nbsp;</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">حساسیت حکومت ایران در زمینه دسترسی آزاد کاربران به فضای مجازی و تبادل آزاد اطلاعات با کنترل شدید سایت&zwnj;ها و فیلتر کردن آنها صورت می&zwnj;گیرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/internet3.jpg" style="width: 180px; height: 135px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">هرچند در کشورهای زیادی در جهان سانسور اینترنت رواج دارد، اما در ایران، دامنه این سانسور تا به حدی بوده که برخی از شهروندان وب&zwnj;نگار، به مجازات مرگ محکوم شده&zwnj;اند. هشتم بهمن ١٣٩٠، خبرگزاری فارس نزدیک به سپاه پاسداران، خبر تائید حکم اعدام سعید ملک&zwnj;پور، طراح و برنامه&zwnj;نویس مقیم کانادا را از سوی دیوان عالی منتشر کرد.</p> </blockquote> <p dir="RTL">&laquo;کمیته تعیین مصادیق فیلترینگ&raquo; به ریاست غلام&zwnj;حسین محسنی &zwnj;اژه&zwnj;ای، دادستان کل کشور، درباره فیلتر کردن وب&zwnj;سایت&zwnj;ها تصمیم&zwnj; می&zwnj;گیرد و بر مبنای تصمیم آن، بیشتر سایت&zwnj;های خبری و تحلیلی خارج از کشور و شبکه&zwnj;های اجتماعی مانند فیس&zwnj;بوک و توییتر فیلتر هستند و از مصادیق &laquo;جنگ نرم&raquo; به حساب می&zwnj;آیند. جنگ نرم، اصطلاحی است که رهبر ایران، از آن در توصیف فعالیت&zwnj;های معترضان، اصلاح&zwnj;طلبان و مخالفان استفاده کرده و اکنون به یکی از محورهای اصلی اقدامات دفاعی حکومت ایران در برابر مخالفانش تبدیل شده است. در این راستا، تشکیل ارتش سایبری به معنای گروهی از فعالان در فضای مجازی که به رصد و مقابله با مخالفان از راه حمله&zwnj;های اینترنتی، تشکیل سایت&zwnj;های تبلیغی و موازی می&zwnj;پردازند، یکی از برجسته&zwnj;ترین جلوه&zwnj;های میزان حساسیت حکومت به اینترنت بوده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">جلوگیری از دسترسی به سایت&zwnj;های خبری و اطلاع&zwnj;رسانی شاید اولین قدم در راه سانسور اینترنت در ایران بوده که ابتدا در پوشش ایجاد محدودیت برای سایت&zwnj;های پورونوگرافی و مستهجن انجام شد و بنا بر شرایط اجتماعی و سیاسی روزبه&zwnj;روز گسترده&zwnj;تر شد. هرچند در کشورهای زیادی در جهان سانسور اینترنت رواج دارد، اما در ایران، دامنه این سانسور تا به حدی بوده که برخی از شهروندان وب&zwnj;نگار، به مجازات مرگ محکوم شده&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">هشتم بهمن ١٣٩٠، خبرگزاری فارس نزدیک به سپاه پاسداران، خبر تائید حکم اعدام سعید ملک&zwnj;پور، طراح و برنامه&zwnj;نویس مقیم کانادا را از سوی دیوان عالی منتشر کرد. سعید ملک&zwnj;پور، وحید اصغری، احمدرضا هاشم&zwnj;پور و مهدی علیزاده چهار وب&zwnj;نگار ٢٥ تا ٤٠ ساله ایرانی بودند که قربانی پرونده&zwnj;سازی &laquo;مرکز بررسی جرایم سازمان یافته&raquo; شدند، نهادی که سپاه پاسداران ایران در فروردین ١٣٨٨ تاسیس کرده است. در همین تاریخ، این مرکز با انتشار اطلاعیه&zwnj;ای، انهدام شبکه ارائه محتوای مستهجن ضددينی و ضد انقلابی را اعلام کرد و از دستگیری تعدادی از مدیران و مسئولان این سایت&zwnj;ها خبر داد. چند روز بعد، اعترافات آنها از تلویزیون ایران پخش شد و مشخصات و عکس&zwnj;های آنها در سایت گرداب به نمایش درآمد. در این اعترافات، بازداشت شدگان موارد اتهام علیه خود از جمله &laquo;اغفال جوانان ایران از طریق سایت&zwnj;های پورنوگرافی و ضد دینی&raquo; و &laquo;دریافت پول از امریکا و اسرائیل&raquo; را پذیرفته بودند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">برخورد با وبلاگ&zwnj;نویسان در پرونده موسوم به &laquo;وبلاگ&zwnj;نویسان&raquo; و ماجرای کشته شدن &laquo;ستار بهشتی&raquo; در بازداشت که چندماه پیش اتفاق افتاده، نمونه&zwnj;های دیگری از شدت هراس حکومت ایران از اینترنت و شدت برخورد آن با فعالان اینترنتی است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">سخت&zwnj;گیرانه&zwnj;تر کردن قوانین جرایم رایانه&zwnj;ای با بخشنامه&zwnj;ها و دستور عمل&zwnj;ها، دشمن&zwnj;سازی از اینترنت با منتسب کردن آنها به خارج و ابزاری جنگ نرم، استفاده از روش&zwnj;های تازه در مسدود کردن و کنترل نامه&zwnj;های الکترونیکی، قطع کامل ارتباط اینترنت و کم کردن سرعت آن در موقعیت&zwnj;های خاص، از روش&zwnj;هایی است که تاکنون توسط حکومت ایران استفاده شده است. همچنین حکومت کوشیده با مسدود کردن پروتکل&zwnj;های امنیتی <span dir="LTR">HTTPS</span> و استفاده از کمک برخی کمپانی&zwnj;های خارجی امکانات فیلترینگ و شنود تهیه کند و اینترنت ملی راه بیندازد و ارتباط با اینترنت جهانی را کاملاً قطع کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اکنون، در آستانه انتخابات ریاست جمهوری، برخی گمانه&zwnj;زنی&zwnj;ها هم از این حکایت دارند که ایجاد این اختلال&zwnj;ها، تلاش برای کنترل بیشتر احتمال هرگونه اعتراض، اطلاع&zwnj;رسانی و کسب اطلاع از سوی شهروندان است، روندی که باز هم ایران را به عنوان یکی از بزرگ&zwnj;ترین دشمنان اینترنت و جریان آزاد اطلاعات معرفی خواهد کرد.</p> https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/03/11/25202#comments اختلال در اینترنت ایران اینترنت جنگ نرم سانسور نعیمه دوستدار حقوق انسانی ما Mon, 11 Mar 2013 21:51:30 +0000 society 25202 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/03/10/25151 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/03/10/25151" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="176" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/matbuat_2.jpg?1362903736" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">اکبر فلاح&zwnj;زاده- از میان روزنامه&zwnj;نگارانی که یک ماه پیش بازداشت شدند، تاکنون چندتایی با سپردن وثیقه به طور موقت تا زمان برگزاری دادگاه یا احضار مجدد آزاد شده&zwnj;اند.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در مقابل، عده دیگری از همین روزنامه<span dir="LTR">&zwnj;</span>نگاران ازجمله محمدجواد روح را هم همین چند روز قبل بازداشت کردند. او دبیر سرویس سیاسی ماهنامه &laquo;مهرنامه&raquo; و عضو &laquo;انجمن دفاع از حقوق زندانیان&raquo; بوده و با شماری از روزنامه&zwnj;های توقیف شده همکاری می&zwnj;کرده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">تجربه سالیان نشان داده که این گرفتن و آزاد کردن&zwnj;ها اتفاقی نیست و کاملاً حساب شده جهت ترور روانی کل جامعه صورت می گیرد . یک خبر خوش آزادی با چند خبر ناگوار دستگیری همراه می&zwnj;شود. نبض جامعه را می&zwnj;گیرند تا هیجان&zwnj;های اجتماعی را به خیال خود کنترل و جامعه را به سمت مورد نظر هدایت کنند. در بستر متلاطم اجتماعی، این آزاد کردن&zwnj;ها بیشتر اضطراب ایجاد می&zwnj;کند تا آرامش<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">چند خبر زیر را که طی روزهای اخیر منتشر شده است مرور کنید:</p> <h2 dir="RTL"> <a href="http://www.radiozamaneh.com/news/iran/2013/03/08/25103">بازداشت فعالان مدنی و روزنامه&zwnj;نگاران در مهاباد</a></h2> <h2 dir="RTL"> <a href="http://www.radiozamaneh.com/news/iran/2013/03/08/25102">دو روزنامه&zwnj;نگار پس از یک روز بازداشت آزاد شدند</a></h2> <h2 dir="RTL"> <a href="http://www.radiozamaneh.com/news/iran/2013/03/07/25089">خسرو کردپور بازداشت شد</a></h2> <h2 dir="RTL"> <a href="http://www.radiozamaneh.com/news/iran/2013/03/07/25079">چهار تن از فعالان کارگری سنندج بازداشت شدند</a></h2> <h2 dir="RTL"> <a href="http://www.radiozamaneh.com/news/iran/2013/03/07/25076">ضیا نبوی به مکانی نامعلوم منتقل شد</a></h2> <p dir="RTL"><strong><a href="http://www.radiozamaneh.com/news/iran/2013/03/05/25038"><span dir="RTL">سه تن دیگر از روزنامه&zwnj;نگاران بازداشت&zwnj;شده آزاد شدند</span></a></strong></p> <h2 dir="RTL"> <a href="http://www.radiozamaneh.com/news/iran/2013/03/03/24985">محمدجواد روح روزنامه&zwnj;نگار ایرانی بازداشت شد</a></h2> <h2 dir="RTL"> <a href="http://www.radiozamaneh.com/news/iran/2013/03/03/24954">دو عضو تحریریه روزنامه بهار از زندان آزاد شدند</a></h2> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">تازه کسی هم که ظاهرا &laquo;آزاد&raquo; می&zwnj;شود، چندان آزاد نیست. باید آسه برود و آسه بیاید که دوباره دستگیر نشود. احتیاط او عملاً درس عبرتی برای رفتار همکارانش می&zwnj;شود تا هوای کار خودشان را داشته باشند و در سانسور خود بیشتر جدیت بورزند . فرد آزاد شده بیرون زندان هم خواسته یا ناخواسته مطابق انضباط زندان، &laquo;منضبط&raquo; و متنبه می&zwnj;شود. از این گذشته این به اصطلاح &laquo;آزادی&raquo;، نیم&zwnj;بند است، چون به قید وثیقه است و فرد &laquo;آزاد&raquo; شده باید مدام مضطرب و منتظر احضار بماند. این انتظار فرد آزاد شده را در درون خود زندانی می&zwnj;کند. به این ترتیب زندان در بیرون از زندان - این بار با هزینه خود زندانی - ادامه می&zwnj;یابد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بسیار به&zwnj;ندرت پیش می&zwnj;آید که فرد آزاد شده دوباره زندگی عادی خود را مانند قبل از دستگیری پی گرفته باشد و مواضع سیاسی یا عقیدتی&zwnj;اش را با حرارت و شور و شوق همیشگی حفظ و تبلیغ کند. چنانچه زیر شکنجه کار به اعتراف تلویزیونی نکشد، افراد تا وقتی در زندان هستند، بیشتر به خودشان شبیه&zwnj;اند تا وقتی &laquo;آزاد&raquo; می&zwnj;شوند. بعد از آزادی به قدری هول و ولا دارند که دیگر به سختی می&zwnj;شود آنها را باز شناخت. فقط خروج قطعی از محیط وحشت و زندگی در شرایط امن است که فردیت را کم&zwnj;کم به فرد آزاد شده برمی&zwnj;گرداند و او را مانند سابق باز می&zwnj;شناساند<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>وثیقه&zwnj;های سنگین</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بعد از تودیع وثیقه هم کار تمام نیست. خانواده و بستگان زندانی که برای آزادی او وثیقه می&zwnj;گذارند به نوعی پایشان به ماجرا می&zwnj;کشد و در گیر و گرفتار می&zwnj;شوند. نخست این که چگونه وثیقه را فراهم کنند، این کار شاقی است که در شرایط بحران اقتصادی از عهده هرکسی برنمی&zwnj;آید و حل آن در گرو جوانمردی این و آن است. دوم اینکه مخارج زندگی &laquo;آزاد&raquo; شده را تامین کنند که معمولاً از کار بیکار شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/imagecache/content_image/soltani061012.jpg" style="width: 180px; height: 114px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">دختر عبدالفتاح سلطانی: &laquo;سال&zwnj;ها پیش فکر نمی&zwnj;کردم پدرم با آن همه فعالیت مثبتی که انجام می&zwnj;داد در دادگاهی به ۱۸ سال حبس محکوم شود و در دادگاه تجدید نظر این حکم به ۱۳ سال تغییر پیدا کند و هنوز هم برایم خیلی سخت است که بخواهم فکر کنم پدرم قرار است ۱۳ سال برای اینکه به مردمش کمک کرده و وظیفه شغلی&zwnj;اش را به عنوان یک وکیل درست انجام داده است در زندان بماند.&raquo;</p> </blockquote> <p dir="RTL">این وثیقه&zwnj;ها در موارد بسیار چنان سنگین هستند که کمتر کسی از عهده آن برمی&zwnj;آید. آخرین نمونه، وثیقه&zwnj;ای بود که برای آزادی وکیل زندانی عبدالفتاح سلطانی طلب کرده&zwnj;اند: برای او وثیقه یک میلیارد و ۲۰۰ هزار تومانی تعیین کرده&zwnj;اند که او نتوانست از پس آن برآید و به&zwnj;رغم نیاز به درمان در زندان ماند. او باید یازده سال دیگر هم آنجا بماند، چون به عنوان وکیل وکالت کرده است<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دخترعبدالفتاح سلطانی گفت: &laquo;برای مرخصی چند روزه پدرم وثیقه&zwnj;ای بالای یک میلیارد تومان خواسته بودند. طبق قانون وثیقه&zwnj;ای که برای مرخصی زندانیان تعیین می&zwnj;شود بر اساس طول حکم حبس&zwnj;شان است. پدر من محکوم به ۱۳ سال حبس است که ۱۱ سال و نیم آن مانده است. یعنی برای مرخصی چیزی کمتر از ۱۰۰ میلیون باید تعیین می&zwnj;شد، اما مسئولان چندین برابر این قیمت را درخواست کرده بودند. پدرم گفت تعیین این مبلغ وثیقه غیر قانونی است و با آن موافقت نکرد بنابراین درخواست مرخصی رد شد.&raquo; سلطانی گذشته از حبس به بیست سال محرومیت از وکالت محکوم شده است<span dir="LTR"> .</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دختر وی در گفت&zwnj;وگویی دیگر در پاسخ به این سئوال که &laquo;هیچگاه فکر می&zwnj;کردید وکیل مدافع بودن پدر چنین مشکلاتی برای خانواده&zwnj;تان ایجاد کند؟&raquo;، گفت: &laquo;راستش طی سال&zwnj;های گذشته با وجود تمام مشکلاتی که برای پدرم و بعد مادرم پیش آوردند، همیشه باور داشتم که داریم یک مسیر مثبت را طی می کنیم و هنوز هم همین اعتقاد را دارم. ولی سال&zwnj;ها پیش فکر نمی&zwnj;کردم پدرم با آن همه فعالیت مثبتی که انجام می&zwnj;داد در دادگاهی به ۱۸ سال حبس محکوم شود و در دادگاه تجدید نظر این حکم به ۱۳ سال تغییر پیدا کند و هنوز هم برایم خیلی سخت است که بخواهم فکر کنم پدرم قرار است ۱۳ سال برای اینکه به مردمش کمک کرده و وظیفه شغلی&zwnj;اش را به عنوان یک وکیل درست انجام داده است در زندان بماند. فکر می&zwnj;کنم همیشه یک سیستم قضائی باید خوشحال باشه از اینکه یک نفر از بدنه آن سیستم دارد وظیفه&zwnj;اش را درست انجام می&zwnj;دهد، اما از پدر من به عنوان یک وکیل دلسوز و وظیفه&zwnj;شناس نه تنها تقدیر نشد بلکه به ۱۳ سال زندان هم محکوم شد.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>ترس از ارتباط</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;وکلا به جرم وکالت و روزنامه&zwnj;نگاران و خبرنگاران رسانه&zwnj;ها به جرم روزنامه&zwnj;نگاری و رابطه با سایر روزنامه&zwnj;ها و رسانه&zwnj;ها بازداشت می&zwnj;شوند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/rezamoeini.jpg" style="width: 170px; height: 167px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">به نظر رضا معینی، مسئول بخش ایران سازمان &laquo;گزارشگران بدون مرز&raquo; اتهاماتی که وزارت اطلاعات علیه نهادها و رسانه&zwnj;های خارج از ایران مطرح کرده، پیکار با جامعه جهانی است و عواقب سنگینی برای جمهوری اسلامی دارد . او می&zwnj;گوید ایران با طرح اتهام علیه بخشی از رسانه&zwnj;های بین&zwnj;المللی، می&zwnj;خواهد با جامعه جهانی پیکار کند و سازمان گزارشگران بدون مرز به پیشواز این پیکار خواهد رفت<em><span dir="LTR">.</span></em></p> </blockquote> <p dir="RTL">دنیای ما دنیای ارتباطات است و وسایل و امکانات ارتباطی مدام مجهزتر می&zwnj;شوند تا ارتباط بهتر، دقیق&zwnj;تر و سریع&zwnj;تر برقرار شود اما در جمهوری اسلامی اصولاً چیزی به اسم ارتباط مشکوک است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">جرم روزنامه&zwnj;نگاران را حیدر مصلحی وزیر اطلاعات &laquo;اتصال به شبکه رسانه&zwnj;ای خارج &raquo; ذکر کرده است. اتهام ارتباط با رسانه&zwnj;های خارج همان چیزی است که رسانه&zwnj;های آزاد در دنیای دمکرات آن را وظیفه خود می&zwnj;دانند. چون محور اصلی کار ایجاد ارتباط است و رابطه رسانه&zwnj;ها با همدیگر کاملاً طبیعی و جزو وظایف رسانه&zwnj;ای است<span dir="LTR">.</span> به نظر رضا معینی، مسئول بخش ایران سازمان &laquo;گزارشگران بدون مرز&raquo; اتهاماتی که وزارت اطلاعات علیه نهادها و رسانه&zwnj;های خارج از ایران مطرح کرده، پیکار با جامعه جهانی است و عواقب سنگینی برای جمهوری اسلامی دارد . او می&zwnj;گوید ایران با طرح اتهام علیه بخشی از رسانه&zwnj;های بین&zwnj;المللی، می&zwnj;خواهد با جامعه جهانی پیکار کند و سازمان گزارشگران بدون مرز به پیشواز این پیکار خواهد رفت<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>خطر خبرنگاری</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در اطلاعیه وزارت اطلاعات، سازمان گزارشگران بدون مرز در کنار رادیو بین&zwnj;المللی فرانسه، دویچه وله، رادیو فردا، بی&zwnj;بی&zwnj;سی، صدای آمریکا و برخی سایت&zwnj;های دیگر وابسته به سازمان جاسوسی دولت انگلیس و سرویس&zwnj;های اطلاعاتی اروپایی هستند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به گفته حیدر مصلحی، وزارت اطلاعات &laquo;به مجموعه&zwnj;ای متشکل از ۶۰۰ خبرنگار که ۱۵۰ نفر آنان در داخل کشور و مابقی در خارج کشور فعالیت رسانه&zwnj;ای خود را هماهنگ می&zwnj;کردند&raquo;، ضربه زده است<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اصولاً خبرنگاری در نظامی که می&zwnj;خواهد مردم را در بی&zwnj;خبری نگهدارد، کار بسیار خطرناکی است. قتل ستار بهشتی در زندان نشان داد که حتی وبلاگ&zwnj;نویسی هم تحمل نمی&zwnj;شود و مردم در کنج فضای مجازی هم مجاز نیستند دو کلام حرف حساب بزنند. این در حالی است که خبرنگاران دولتی یا وابسته به نهادهای امنیتی از انواع امکانات و تسهیلات برخوردارند تا با خیال راحت به مردم دروغ تحویل بدهند<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>ترس صاحبان جراید</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در پیوند با دستگیری&zwnj;های اخیر خبرنگاران، &laquo;صبا اعتماد&raquo; در مقاله&zwnj;ای که در &laquo;سایت خبرنگاران&raquo; منتشر شده، به نکته ظریفی اشاره کرده که کمتر به آن توجه شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/imagecache/teaser_image/zendan-zanan_1.jpg" style="width: 170px; height: 105px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">صبا اعتماد: &laquo;سه روز از دستگیری فله&zwnj;ای روزنامه&zwnj;نگاران ایرانی گذشت تا خبر دستگیریشان درروزنامه&zwnj;هایی که در آنها قلم می&zwnj;زدند، منتشر شود. اما آیا امكان انتشار فوری خبر دستگیری این روزنامه&zwnj;نگاران در روزنامه هایی كه متعلق به همین روزنامه&zwnj;نگاران است، میسر نبود؟&raquo;</p> </blockquote> <p dir="RTL">او به <strong><a href="http://khabarnegaran.info/article.php3?id_article=1637">جنبه&zwnj;ای از ترور</a></strong> اشاره می&zwnj;کند که هرچند به ظاهر کم اهمیت است، اما اثرات روانی ترور جمعی را نشان می&zwnj;دهد. او از &laquo;واكنش صاحبان جراید نسبت به دستگیری روزنامه&zwnj;نگاران خودشان&raquo; انتقاد می&zwnj;کند. به نوشته وی &laquo;سه روز از دستگیری فله&zwnj;ای روزنامه&zwnj;نگاران ایرانی گذشت تا خبر دستگیریشان درروزنامه&zwnj;هایی که در آنها قلم می&zwnj;زدند، منتشر شود. اما آیا امكان انتشار فوری خبر دستگیری این روزنامه&zwnj;نگاران در روزنامه هایی كه متعلق به همین روزنامه&zwnj;نگاران است، میسر نبود؟ سكوت خبری چند روزه درباره این اتفاق، بسیاری از روزنامه&zwnj;نگاران و خوانندگان این روزنامه&zwnj;ها را دچار یاس و دلسردی كرد تا جایی كه آنها در شبکه&zwnj;های اجتماعی بارها به این وضعیت اعتراض کردند و صاحبان این روزنامه&zwnj;ها را به محافظه&zwnj;كاری بیش از حد و یا خود سانسوری متهم کردند و نوشتند وقتی صاحبان روزنامه&zwnj;هایی كه روزنامه&zwnj;نگارانش دستگیر می&zwnj;شوند هیچگونه حمایت خبری و یا واكنشی نشان نمی&zwnj;دهند، چه توقعی از دیگران می&zwnj;توان داشت؟ هر چند یازدهم بهمن ماه درست سه روز پس از اتفاق دستگیری&zwnj;ها، این چهار روزنامه اخبار مربوطه را منتشر كردند، اما برخی از روزنامه&zwnj;نگاران معتقدند این كافی نیست و باید واكنشی سریع&zwnj;تر از این&zwnj;ها نشان داده می&zwnj;شد... آیا انتشار اخبار دستگیری فله&zwnj;ای روزنامه&zwnj;نگاران آنقدر اهمیت نداشت كه هیچ یك از روزنامه&zwnj;های بهار، اعتماد، شرق و آرمان در این زمینه خبری فوری منتشر كنند یا نه اهمیتش در این حد است كه ایام تعطیلی بگذرد و این روزنامه&zwnj;ها با بررسی شرایط، در انتشار اخبار دستگیری همتی كنند؟&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دستگیری خبرنگاران در ایران در حالی صورت می&zwnj;گیرد که سازمان گزارشگران بدون مرز در آخرین تحلیل آزادی رسانه&zwnj;ای از &quot;نوعی عادی شدن وضعیت آزادی مطبوعات&quot; در سال 2013 پس از بهار عربی و جنبش&zwnj;های اعتراضی دو سال پیش خبر داده بودند. به گزارش این سازمان ایران تنها به زندانی کردن روزنامه&zwnj;نگاران و شهروند وب&zwnj;نگاران بسنده نمی&zwnj;کند، بلکه ابتکار روش&zwnj;های غیر قابل پذیرش، فشار بر خانواده&zwnj;های روزنامه&zwnj;نگاران در داخل و خارج از کشور را هم در دست دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ایران در تازه ترین فهرست رده&zwnj;بندی جهانی آزادی مطبوعات<span dir="LTR"> (WORLD PRESS FREEDOM INDEX)</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;در میان ١٧٩ کشور مورد بررسی در ردیف ١٧٤ (پنج تا مانده به آخر) قرار گرفته. سال قبل نیز چین، ایران و سوریه در اخرین رده های جدول رده&zwnj;بندی قرار داشتند.</p> https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/03/10/25151#comments اکبر فلاح زاده ایران بازداشت حکومت اسلامی روزنامه نگاران زندان سرکوب حقوق انسانی ما Sat, 09 Mar 2013 23:41:40 +0000 society 25151 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/society/women/2013/03/07/25078 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/society/women/2013/03/07/25078" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> به بهانه روز جهانی زن - مارس ۲۰۱۳ </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> نعیمه دوستدار </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/images_jljlj.jpg?1362827408" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">نعیمه دوستدار - زنان ایران مخاطب بسیاری از مطبوعات هستند، اما در ایران نشریه&zwnj;ای که تصویری از مطالبات برابری&zwnj;خواهانه ارائه دهد و زنان را با حقوق اساسی&zwnj;شان آشنا کند، منتشر نمی&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">فعالان حقوق زنان در ایران جزو مخالفان حکومت محسوب می&zwnj;شوند و معمولاً با برخوردهای قانونی مواجه&zwnj;اند، به همین دلیل در ایران چیزی به عنوان مجله فمینیستی وجود ندارد. نگاه سیاسی حکومت به موضوع زنان، هرگونه فعالیت در حوزه حقوق زنان را فعالیت سیاسی و غیرقانونی تلقی می&zwnj;کند. باقی نشریاتی هم که با نام زنان منتشر می&zwnj;شوند، دغدغه&zwnj;ای برای شکل دادن افکار عمومی زنان در مسیر مطالبات جنسیتی و انسانی ندارند.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>به نسخه رادیویی این گزارش می&zwnj;توانید از طریق فایل صوتی زیر گوش دهید</strong>:<a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130308_Women_Media_NaeimehDustdar.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon_14.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با این حال، بعد از انقلاب در ایران نشریات مختلفی با رویکرد به مسائل زنان منتشر شده&zwnj;اند و البته انتشار آن&zwnj;ها هم در دوره&zwnj;های مختلف، بر مبنای میزان باز بودن فضای سیاسی و اجتماعی، با فراز و فرودهایی روبه&zwnj;رو بوده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>مجلات تخصصی؛ تبلیغی یا انتقادی؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;برخی از نشریات زنان، به شکل کاملاً تخصصی تنها به دنبال جذب مخاطب خاص و دانشگاهی یا حوزوی بوده&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">انتشار پژوهش&zwnj;های مربوط به حوزه زنان، گزارش&zwnj;ها و خبرهای مربوط به عملکرد بخش زنان در سطح کلان، مصاحبه با صاحب&zwnj;نظران حوزه و دانشگاه و... موضوع اصلی این دسته نشریات است. از میان این نوع نشریات می&zwnj;توان به &laquo;فصلنامه پژوهش زنان&raquo; اشاره کرد که مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران آن را منتشر می&zwnj;کرد. فصلنامه فرهنگی پژوهشی &laquo;ریحانه&raquo;، متعلق به دفتر امور زنان نهاد ریاست&zwnj;جمهوری (۱۳۷۴تا۱۳۸۱)، در کنار &laquo;فرزانه&raquo;، نشریه&zwnj;ای با صاحب امتیازی معصومه ابتکار و سردبیری محبوبه عباسقلی&zwnj;زاده (۱۳۷۱ تا ۱۳۷۹)، هدفشان مخاطبان خاص علاقه&zwnj;مند به فقه، حقوق، معارف و مسائل سیاسی اجتماعی بود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این نشریات نیز که زمانی با تکیه بر اصول اسلامی و در چهارچوب رسمی حکومت به دنبال احقاق برخی حقوق زنان بودند، تحت تاثیر سیاست&zwnj;های ضد زن اصولگرایان، محدود&zwnj;تر شدند. به عنوان مثال، خبرنامه فرهنگی اجتماعی زنان که از مهر ۱۳۷۸ در مرکز امور مشارکت زنان منتشر شد و ویژه&zwnj;نامه&zwnj;هایی مثل کنوانسیون رفع تبعیض، خشونت علیه زنان و حقوق زنان را در کارنامه داشت، با آغاز کار دولت نهم، در اختیار مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری قرار گرفت و رویکرد آن کاملاً تغییر کرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/zananmajaleh.jpg" style="width: 180px; height: 167px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">با توقیف و فیلتر شدن سایت&zwnj;های فمینیستی در داخل کشور، درعمل فضا برای راه&zwnj;اندازی تعداد زیادی سایت و خبرگزاری با موضوع زنان از سوی نهادهای دولتی و حکومتی باز&zwnj;تر شد. به این ترتیب، اکنون سایت&zwnj;هایی با محور قرار دادن موضوعات مرتبط با زنان، الگوهای موردنظر حکومت را تبلیغ می&zwnj;کنند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">نشریاتی مانند &laquo;پیام زن&raquo; به صاحب امتیازی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، &laquo;ندای صادق&raquo; وابسته به دانشگاه امام صادق، همچنان به مباحث تخصصی فقه و حقوق خانواده می&zwnj;پردازند. برخی نشریات تخصصی زنان که در نهادهای وابسته به حکومت منتشر می&zwnj;شوند، رویکرد خود را تمسک بر آیات قرآن و توسل بر تفسیر امامان اعلام کرده&zwnj;اند تا &laquo;به دور از افراط و تفریط و سلیقه محوری و جنسیت&zwnj;گرایی به کمال فطری زنان&raquo; بیندیشند و با &laquo;رهنمودهای رهبر جمهوری اسلامی سعادت زنان و بلکه نجات بشریت از منجلاب اومانیسم و پدیده&zwnj;های انحرافی منشعب از آن نظیر فمنیسم را فراهم کنند.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&laquo;زن روز&raquo;، &laquo;بهداشت خانواده&raquo;، &laquo;ندا&raquo;، &laquo;شیرمادر، &laquo;شمیم نرجس&raquo;، &laquo;شمیم یاس&raquo;، &laquo;نامه جامعه&raquo; و&laquo;زن شرقی&raquo; از نشریاتی هستند که بیشتر آن&zwnj;ها با وابستگی به نهادهای خاص مانند حوزه&zwnj;های علمیه، زنان را مخاطب قرار داده&zwnj;اند و هدفشان تبلیغ الگوهای رسمی و حکومتی است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در کنار این&zwnj;ها، تعداد زیادی نشریه که به اصطلاح &laquo;نشریات زرد&raquo; خوانده می&zwnj;شوند، بخش دیگری از افکار عمومی زنان را شکل می&zwnj;دهند. در این نشریات، زنان، با دغدغه&zwnj;های روزمره&zwnj;شان تعریف می&zwnj;شوند و با چند پاورقی، ستون مشاوره حقوقی و خانوادگی و مطالب سرگرم کننده، تنها تلاش می&zwnj;شود که مخاطب &laquo;زن سنتی&raquo; با الگوهای از پیش تعریف شده، بیشتر سازگار شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>صداهای متفاوت</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در کنار نشریات تحصصی، چند نشریه هم مدتی فرصت پیدا کردند که به شکل ویژه به نام زنان منتشر شود. یکی از آن&zwnj;ها روزنامه &laquo;زن&raquo; بود که در سال۷۷، با مدیر مسئولی فائزه هاشمی در تهران منتشر شد و در شماره اول نوشت: &laquo;روزنامه بنا دارد با نگاه زنانه و برای زنان بنویسد.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این نخستین بار بود که روزنامه&zwnj;ای با هدف مطرح کردن مسائل زنان منتشر می&zwnj;شد. در کنار مسائل سیاسی، مسائل مربوط به حقوق زنان از جمله مهریه، نفقه، ازدواج مجدد، اجتهاد زنان، حضانت و طلاق نیز در این روزنامه مطرح می&zwnj;شد. انتشار روزنامه زن یک&zwnj;بار در بهمن ۱۳۷۷ به مدت دو هفته و بار دوم، در ۱۷فروردین ۱۳۷۸ برای همیشه توقیف شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ماهنامه &laquo;زنان&raquo;، با صاحب&zwnj;امتیازی، سردبیری و مدیرمسئولی شهلا شرکت از بهمن ماه سال ۱۳۷۰ تا سال ۱۳۸۶ منتشر شد. شماره&zwnj;های اول &laquo;زنان&raquo; در جوار مجله &laquo;کیان&raquo; منتشر می&zwnj;شد. بعد&zwnj;ها، خط مشی زنان تا حدودی تغییر کرد. برای جذب مخاطب بیشتر زبان آن ساده&zwnj;تر شد و در زمینه ادبیات، هنر، اندیشه، حقوق و علم مطالبی منتشر می&zwnj;کرد. پیگیری اتفاق&zwnj;ها و حرکت&rlm;های مربوط به زنان در مجلس در بخش &laquo;یک ماه با زنان در مجلس&raquo; و بررسی لوایح و مصوبات و مسائل کمیسیون زنان، گزارش&rlm;هایی در مورد فرار دختران از خانه، قاچاق دختران، معضل طلاق و... از مهم&zwnj;ترین موضوعات هر شماره مجله زنان بودند. مسئولان ماهنامه &laquo;زنان&raquo; این مجله را &laquo;تنها ماهنامه فمینیستی ایران&raquo; می&zwnj;خواندند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">سرانجام، نهادهای حکومتی انتشار این نشریه را نیز تاب نیاوردند. خبرگزاری فارس در بهمن ۱۳۸۶ از قول مقامی آگاه گزارش داد که ماهنامه زنان &laquo;به دلیل اخلال در حقوق عمومی و تضعیف نهادهای نظامی و انقلابی از جمله بسیج و به دلیل بی&zwnj;توجهی به تذکرات کتبی و شفاهی که پیش از این مکررا به مدیر مسئول نشریه در باب رعایت قانون مطبوعات و سایر مقررات و دستورالعمل&zwnj;های مربوطه داده شده است، بنا به رأی اعضای هیئت، لغو مجوز شده است&raquo;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>پیوند زن مدرن با زندگی مدرن</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال&zwnj;های اخیر، مجلاتی که با محوریت سبک زندگی (لایف استایل) در ایران منتشر می&zwnj;شوند، افزایش داشته&zwnj;اند و هر سال تعداد آن&zwnj;ها بیشتر می&zwnj;شود. نشریاتی که در ایران به عنوان نشریات سبک زندگی شناخته می&zwnj;شوند، هرچند همه اقشار جامعه را مخاطب خود می&zwnj;دانند، اما در عمل، مخاطب اصلی و هدف آن&zwnj;ها زنان هستند. مد، آشپزی، دکوراسیون، زیبایی و بهداشت، موضوعاتی هستند که در این نوع مجلات، مطرح می&zwnj;شوند و گاهی در قالب مصاحبه و پیشنهاد&zwnj;های فرهنگی، به ادبیات و هنر هم می&zwnj;پردازند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/volume.jpg" style="width: 170px; height: 219px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">بنفشه رحمانی:<strong> &laquo;</strong>مجلاتی که در ایران برای زنان منتشر می&zwnj;شوند زن سنتی را از مطبخ بیرون می&zwnj;آورد و به آرایشگاه و کلینیک زیبایی می&zwnj;فرستد. بوی پیازداغ و قرمه&zwnj;سبزی&zwnj;اش را می&zwnj;گیرد و در عوض لب&zwnj;ها و گونه&zwnj;های برجسته به او می&zwnj;دهد. البته شکی نیست که حکومت این تصویر جدید را هم از زن مدرن نمی&zwnj;پسندد اما به نظر من آن را به زنی آگاه و صاحب فکر ترجیح می&zwnj;دهد. برخوردهایی که با عکس&zwnj;های زنان در این مجلات صورت می&zwnj;گیرد نشان می&zwnj;دهد آن&zwnj;ها هنوز زن مطبخ&zwnj;نشین را ترجیح می&zwnj;دهند ولی در عین حال با مطالب برخورد خاصی اتفاق نمی&zwnj;افتد.&raquo;</p> </blockquote> <p dir="RTL">حتی صدا و سیمای ایران، در دوره&zwnj;ای از فعالیت خود توجه ویژه&zwnj;ای به جذب مخاطب نشان داد و در کنار انتشار مجلاتی برای جوانان و نوجوانان، &laquo;سروش بانوان&raquo; را منتشر کرد. در این نشریه مباحث اجتماعی، فرهنگی، هنری و خانه و خانه&rlm;داری، معرفی زنان موفق و آشنایی زنان با مسائل حقوقی مطرح می&zwnj;شد: اقتصاد خانواده، عوارض جراحی پلاستیک، مسئله خروج زنان از کشور با اجازه شوهر یا چگونگی دریافت مهریه و نفقه و... از موضوعاتی بودند که این نشریه برای مخاطبان عام مطرح می&zwnj;کرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&laquo;همشهری خانواده&raquo;، از نشریات موسسه همشهری، وابسته به شهرداری تهران را هم می&zwnj;توان در میان این نشریات قرار داد. این نشریه، در دوران انتشار خود با رویکرد جذب حداکثری، مطالب سیاسی را به&zwnj;ندرت منتشر می&zwnj;کرد و در مقابل، مطالب آموزشی و اطلاع&zwnj;رسانی و سرگرمی بخش اصلی آن را تشکیل می&zwnj;داد که بیشترین مخاطبان آن زنان بودند. هرچند بعد از دو سال، با تغییراتی در ساختار این نشریه، انتشار آن کاملا متوقف شد، اما موسسه همشهری همچنان انتشار نشریاتی را با محور قرار دادن &laquo;سبک زندگی&raquo;، ادامه می&zwnj;دهد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">برخی از این گروه نشریات نیز در دوره&zwnj;ای با حمایت جریان&zwnj;های سیاسی منتشر می&zwnj;شدند؛ مانند &laquo;ایران&zwnj;دخت&raquo; که در سال ۱۳۸۸ با صاحب امتیازی مجمع اسلامی بانوان و مدیر مسئولی محمد حسین کروبی منتشر می&zwnj;شد. مدرنیته، تم اصلی این نشریه بود: &laquo;ایران&zwnj;دخت می&zwnj;خواهد تجربه&zwnj;ای تازه از پیوند همه اجزای زندگی مدرن باشد.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بخش اول &laquo;ایران&zwnj;دخت&raquo;، می&zwnj;کوشید ابعاد مختلف زندگی مخاطبان، از نوع لباس و خوراک و اخلاق فردی تا کتاب، فیلم، موزیک و رسانه را مدرن کند. در سرمقاله شماره یک دوره جدید مجله آمده بود: &laquo;ایران&zwnj;دخت هرگز پرداختن به لایه&zwnj;های ملموس زندگی را سطحی و نشانه زرد بودن قلمداد نمی&zwnj;کند. سیاست مدرن برای انسان مدرن آمده است و انسان مدرن فردی است خوش پوش، خوش خوراک، خوش خلق و با فرهنگ.&raquo; در بخش دوم که با نام &laquo;جهان زنان&raquo; منتشر می&zwnj;شد، مباحث سیاسی، اجتماعی، فرهنگی مربوط به زنان، با تأکید بر مفهوم زن مدرن، مطرح می&zwnj;شدند. بخش سوم &laquo;ایران&zwnj;دخت&raquo; حاوی رپرتاژ آگهی درباره کالا&zwnj;ها و خدمات مختلف بود؛ تبلیغ رستوران&zwnj;های مختلف، لپ&zwnj;تاپ، اتومبیل و تکنولوژی آشپزخانه.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به جز این نمونه&zwnj;ها که اکنون همه تعطیل شده&zwnj;اند، اکنون ویترین مطبوعات ایران با تعداد زیادی از نشریات سبک زندگی پر است که الگوهای ارئه شده در آنها، با الگویی که در تبلیغات رسمی از زنان ارائه می&zwnj;شود، چندان شباهتی ندارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>از مطبخ تا آرایشگاه</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">سردبیر یکی از اولین مجلات لایف استایل ایران که مایل به ذکر نامش در این گزارش نیست، به زمانه می&zwnj;گوید: &laquo;فرار از سیاسی&zwnj;گری بین روزنامه&zwnj;نگاران ایران و برخوردهای شدیدی که حکومت داشته باعث شده گرایش به انتشار این تیپ مجلات بیشتر شود، چون در مقایسه با ژانرهای دیگر دردسرهای سیاسی کمتری دارد و می&zwnj;شود در حاشیه امنیت کار کرد. بیش از ۸۰ درصد مخاطبان این مجلات زنان هستند ولی آنچه ما در حوزه زنان می&zwnj;نویسیم محدود به سلامت زنان و مد و زیبایی است. در کنار آن به روابط همسران و حوزه&zwnj;های روان&zwnj;شناسی هم پرداخته می&zwnj;شود، ولی حقوق زنان جایگاهی ندارد چون دوباره ما را به خط قرمزهای سیاسی می&zwnj;کشاند. البته در همین حوزه به ظاهر امن هم خط قرمز&zwnj;ها کم نیستند. مثلا ما به ندرت جرات می&zwnj;کنیم روی جلد تصویر زن کار کنیم و هر وقت چنین جلدهایی داشته&zwnj;ایم حتما اخطار گرفته&zwnj;ایم. در کل در ایران تصویرسازی برای مطالب زنان سخت است. ما نمی&zwnj;توانیم هر عکس یا تصویری را کار کنیم و از نظر گرافیک خیلی محدودیم.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL">در سال&zwnj;های اخیر، مجلاتی که با محوریت سبک زندگی (لایف استایل) در ایران منتشر می&zwnj;شوند، افزایش داشته&zwnj;اند و هر سال تعداد آن&zwnj;ها بیشتر می&zwnj;شود. نشریاتی که در ایران به عنوان نشریات سبک زندگی شناخته می&zwnj;شوند، هرچند همه اقشار جامعه را مخاطب خود می&zwnj;دانند، اما در عمل، مخاطب اصلی و هدف آن&zwnj;ها زنان هستند. مد، آشپزی، دکوراسیون، زیبایی و بهداشت، موضوعاتی هستند که در این نوع مجلات، مطرح می&zwnj;شوند و گاهی در قالب مصاحبه و پیشنهاد&zwnj;های فرهنگی، به ادبیات و هنر هم می&zwnj;پردازند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">سردبیر یکی دیگر از این مجلات هم می&zwnj;گوید: &laquo;فکر می&zwnj;کنم در همه جای دنیا مخاطب اصلی مجلات لایف&zwnj;استایل زنان هستند، ولی در هیچ کجای دنیا این مجلات به حقوق زنان نمی&zwnj;پردازند. برای حقوق زنان و مسائل فمینیستی معمولا مجلات مستقلی وجود دارد. در ایران هم زمانی چنین مجلاتی بودند ولی فکر نمی&zwnj;کنم در شرایطی که مجلات فمنیستی در ایران وجود ندارند ما بتوانیم در لایف استایل به این موضوع بپردازیم. اصلاً جنس مخاطبان فرق می&zwnj;کند و به نظر من جذابیتی ندارد. مخاطب یک مجله لایف&zwnj;استایل دنبال نکات مد و زیبایی یا خانه&zwnj;داری و آشپزی است نه حقوق زنان. من شخصاً هیچ وقت دنبال چنین هدفی نبوده&zwnj;ام.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بنفشه رحمانی، روزنامه&zwnj;نگار در این زمینه می&zwnj;گوید: &laquo;محورهای اصلی مجلات لایف&zwnj;استایل سلامت، روان&zwnj;شناسی، دکوراسیون و خانه&zwnj;داری، مد و زیبایی و اخبار چهره&zwnj;هاست که البته در بیشتر موارد- غیر از اخبار چهره&zwnj;ها که مستقل از جنسیت دنبال جذب مخاطب جوان است - مخاطب اصلی زنان هستند. به عنوان روزنامه&zwnj;نگاری که در این حوزه مشغول کارم فکر می&zwnj;کنم چند مسئله اساسی و قابل بحث در این حوزه وجود دارد؛ اول اینکه در تعریف کلی مجلات لایف&zwnj;استایل مخصوص زنان نیستند و برای همه اقشار جامعه منتشر می&zwnj;شوند، ولی در عمل صاحبان مجلات به دنبال انتشار مطالبی برای زنان و به&zwnj;خصوص زنان جوان هستند. دلیل آن هم روشن است: در جامعه ایرانی بیشتر خانم&zwnj;ها مجله&zwnj;خوان&zwnj;اند و صاحبان مجلات هم برای فروش بهتر مجله و جذب مشتری بیشتر آن&zwnj;ها را مخاطب قرار می&zwnj;دهند. مسائلی که در اینجا مطرح می&zwnj;شود این است که آیا سبک زندگی فقط برای زنان وجود دارد و مردان نیاز به آن ندارند یا زنان صرفاً وسیله&zwnj;ای برای فروش بهتر مجلات هستند؟ آیا مسائل زنان به مد و زیبایی یا سلامت و خانه&zwnj;داری محدود می&zwnj;شود و مسائل دیگری ندارند؟ آیا دغدغه این مجلات رساندن خوراک مناسب به زنان است یا صرفا فروش مجله؟&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بنفشه رحمانی انتشار این نشریات را هماهنگ با الگوی مورد نظر حکومت نمی&zwnj;داند اما معتقد است: &laquo;تجربه شخصی من نشان می&zwnj;دهد کل دغدغه&zwnj;ای که در این مجلات در مورد زنان وجود دارد سلامت آنهاست و اگر بحث آگاهی وجود داشته باشد اطلاع&zwnj;رسانی در مورد پاک کردن لکه قهوه و چای یا هماهنگ کردن رنگ پرده با مبلمان است. قرار نیست هیچ زنی با خواندن مجله&zwnj;ای که برایش منتشر شده است از حقوقش آگاهی بیشتری پیدا کند یا سواد سیاسی و اجتماعی&zwnj;اش را افزایش دهد. کاملا برعکس. این زن قرار است با کارهای خانه و در &zwnj;&zwnj;نهایت رسیدگی به ظاهر و زیبایی خودش سرگرم باشد تا به چیزهای بیشتری فکر نکند. به نظر من حاکمان ما از این موضوع استقبال می&zwnj;کنند و اتفاقاً راضی هستند که چنین مجلاتی افزایش یابند تا به تدریج روزنامه&zwnj;نگاری سیاسی و اجتماعی در ایران نابود شود. در این نوع روزنامه&zwnj;نگاری هیچ نگاهی به برابری زن و مرد وجود ندارد و اتفاقاً زن موجودی است از سیاره&zwnj;ای دیگر با نیازهای محدود. به نظر من این زن هیچ هویت انسانی ندارد و در نیازهایی که برایش تعریف شده محصور است. زن مدرن در جامعه ایران نباید دنبال حقوق برابر باشد و باید مدرن بودنش را با تغییر در عادت&zwnj;های زندگی نشان دهد. مثلا وقتی به ۳۰ سالگی رسید، حتما بوتاکس کند، دنبال پروتز سینه و لب باشد، یاد بگیرد خودش مدل آرایشگر&zwnj;ها خط چشم بکشد، برای عمل بینی به اندازه کافی تحقیق کند و راه&zwnj;های ارتباط صحیح با همسرش را بداند تا مثلاً دعواهای خانوادگی کمتر شود. این همه خوراکی است که ما و مجلات مشابه ما به زنان می&zwnj;دهیم. البته هیچ یک از این&zwnj;ها به خودی خود بد نیستند، ولی آیا رواج روزافزونشان و استقبال مخاطب حاصل یک سیاست از پیش تعیین شده نیست؟ آیا خطر این زن برای حاکمان بیش از زن سنتی است؟ آیا این یک زن مدرن واقعی با حقوق برابر است؟ به نظر من مجلاتی که در ایران برای زنان منتشر می&zwnj;شوند زن سنتی را از مطبخ بیرون می&zwnj;آورد و به آرایشگاه و کلینیک زیبایی می&zwnj;فرستد. بوی پیازداغ و قرمه&zwnj;سبزی&zwnj;اش را می&zwnj;گیرد و در عوض لب&zwnj;ها و گونه&zwnj;های برجسته به او می&zwnj;دهد. البته شکی نیست که حکومت این تصویر جدید را هم از زن مدرن نمی&zwnj;پسندد، اما به نظر من آن را به زنی آگاه و صاحب فکر ترجیح می&zwnj;دهد. برخوردهایی که با عکس&zwnj;های زنان در این مجلات صورت می&zwnj;گیرد نشان می&zwnj;دهد آن&zwnj;ها هنوز زن مطبخ&zwnj;نشین را ترجیح می&zwnj;دهند، ولی در عین حال با مطالب برخورد خاصی اتفاق نمی&zwnj;افتد. یعنی هیچ مجله&zwnj;ای برای ترویج عمل بینی یا بوتاکس اخطار نمی&zwnj;گیرد. حتی در حوزه مد هم صاحبان مجلات راه&zwnj;های فرار را یاد گرفته&zwnj;اند. مثلا اگر بخواهی یک ست بلوز و دامن معرفی کنی کافیست تاکید کنی این لباس برای مهمانی&zwnj;های عصرانه زنانه مناسب است یا برای آموزش خط لب بنویسی اگر خواستید به یک مجلس زنانه بروید خط لبتان را این مدلی بکشید. به نظر من حاکمان با همه مخالفتی که با تصویر زن مدرن دارند در عین حال از رشد ناگزیر این زن به نفع خودشان استفاده می&zwnj;کنند. آن&zwnj;ها زن مدرن را دوست ندارند، اما به همین که زن آگاه تربیت نشود راضی&zwnj;اند.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تصویر زنی در چارقد</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">سابقه نشریات مجازی زنان در ایران، به سایت&zwnj;های متعلق به جنبش زنان بر می&zwnj;گردد. دوهفته&zwnj;نامه &laquo;زنـستان&raquo;، نخستین مجله اینترنتی حقوق زنان به زبان فارسی بود که سال ۱۳۸۴ آغاز به کار کرد و ۳۳ شماره از آن منتشر شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/reyhaneh.jpg" style="width: 180px; height: 319px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">اکنون سایت&zwnj;هایی با محور قرار دادن موضوعات مرتبط با زنان، الگوهای مورد نظر حکومت را تبلیغ می&zwnj;کنند: حجاب و عفاف، پررنگ کردن نفش زن در خانواده و تاکید بر مادری و همسری، برخورد تند با نظریه&zwnj;های فمینیستی و... سایت&zwnj;های &laquo;مهرخانه&raquo;، &laquo;پایگاه خبری حجاب&raquo;، &laquo;زنان پرس&raquo;، &laquo;چارقد&raquo;، &laquo;ریحانه نیوز&raquo;، &zwnj; &laquo;لینک زن&raquo;، &laquo;باب&zwnj;ا&zwnj;لکریمه&raquo;، &laquo;دخت ایران&raquo; و... از جمله این سایت&zwnj;ها هستند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">این نشریه در هر شماره به موضوعی تخصصی در حوزه حقوق زنان، حقوق کودکان و حقوق بشر می&zwnj;پرداخت. مطالبی درباره جنبش زنان، خاطرات زنان از زندان، زنان کارگر، کودکان، بررسی قوانین مربوط به زنان و خانواده، مردان در جنبش زنان و &hellip; در شماره&zwnj;های مختلف آن مطرح شدند. پس از آن &laquo;تریبون فمینیستی&raquo;، &laquo;مدرسه فمینیستی&raquo;، &laquo;سایت کانون زنان ایرانی&raquo;، &laquo;پایگاه لایحه خانواده&raquo; و &laquo;تغییر برای برابری&raquo; و... تلاش کردند تا مطالبات زنان و اطلاع&zwnj;رسانی و شکل&zwnj;دهی افکار عمومی را دنبال کنند. بیشتر این سایت&zwnj;ها در داخل ایران دچار مشکل شدند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;با توقیف و فیلتر شدن این سایت&zwnj;ها در داخل کشور، درعمل فضا برای راه&zwnj;اندازی تعداد زیادی سایت و خبرگزاری با موضوع زنان از سوی نهادهای دولتی و حکومتی باز&zwnj;تر شد. به این ترتیب، اکنون سایت&zwnj;هایی با محور قرار دادن موضوعات مرتبط با زنان، الگوهای مورد نظر حکومت را تبلیغ می&zwnj;کنند: حجاب و عفاف، پررنگ کردن نفش زن در خانواده و تاکید بر مادری و همسری، برخورد تند با نظریه&zwnj;های فمینیستی و... سایت&zwnj;های &laquo;مهرخانه&raquo;، &laquo;پایگاه خبری حجاب&raquo;، &laquo;زنان پرس&raquo;، &laquo;چارقد&raquo;، &laquo;ریحانه نیوز&raquo;، &zwnj; &laquo;لینک زن&raquo;، &laquo;باب&zwnj;ا&zwnj;لکریمه&raquo;، &laquo;دخت ایران&raquo; و... از جمله این سایت&zwnj;ها هستند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">نگاه آن&zwnj;ها را به زن به سادگی می&zwnj;توان در انتخاب اخبار ایران و جهان درباره زنان و در عکس&zwnj;ها و تصاویر منتشر شده و گفت&zwnj;و گو&zwnj;هایشان با زنان موفق پیگیری کرد. سردبیر سایت&zwnj;&raquo; چارقد&raquo; می&zwnj;نویسد: &laquo;دختران ایرانی ما امروز موفقیت را در کجا باید جستجو کنند؟ بازار کار یا بازار استثمار؟ در این دوران که زنان، هویت اسلامی خود را بازمی&zwnj;طلبند و برای دستیابی به جایگاه الهی خود و کسب منزلتی که خداوند در آفرینش برایشان قرار داده تلاش می&zwnj;کنند، ما به&zwnj;شدت محتاج بازتعریف الگوی زن مسلمان هستیم؛ الگویی که نه به مدرنیته و پست آن متصل شود و نه به گذشته&zwnj; ضعیف زن ایرانی بچسبد.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">مرجان، روزنامه&zwnj;نگاری که مدتی را در یکی از این سایت&zwnj;ها کار کرده است می&zwnj;گوید: &laquo;در این نوع خبرگزاری&zwnj;ها و سایت&zwnj;ها سبک&zwnj;زندگی هم وجود دارد، اما کاملاً متفاوت با سایر نشریه&zwnj;های لایف استایل و مبتنی بر تقویت نگاه سنتی و تبعیض&zwnj;آمیز به زن و تقلیل دادن او به نقش&zwnj;های فداکارانه. در این سایت&zwnj;ها، دیگر خبری از جراحی و سلامت و بوتاکس نیست. تنها تبلیغ باروری و چندهمسری و خانه&zwnj;داری است.&raquo;</p> https://archive.radiozamaneh.com/society/women/2013/03/07/25078#comments ایران حقوق زنان زنان فمینیسم لایف استایل نشریات تخصصی نشریات زنان نعیمه دوستدار ۸ مارس Thu, 07 Mar 2013 10:16:50 +0000 society 25078 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/news/iran/2013/02/23/24759 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/news/iran/2013/02/23/24759" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-filefield field-field-article-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_article_image" width="250" height="153" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/fcfa0a96f4a216fc00af8d888ebb5e4d.jpg?1361636033" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">حسینعلی شهریاری، رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی می&zwnj;گوید که بخش سلامت در سال جاری با کسری بودجه ۴۵۰۰ میلیارد تومانی مواجه بود.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">او به خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) گفت که در سال ۱۳۹۱ دولت از بودجه نزدیک به ۱۴ هزارمیلیارد تومانی وزارت بهداشت٬ حدود&nbsp; ۴۵۰۰ میلیارد تومان از آن را به دلیل &quot;کمبود منابع&quot; نداده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">مرضیه وحید دستجردی، وزیر برکنار شده وزارت بهداشت و درمان ایران نیز ۱۱ آذرماه جاری اعلام کرده بود که تنها یک سوم ارز مورد نیاز دارو و ملزومات پزشکی در اختیار این وزارتخانه قرار گرفته است.</p> <blockquote><p dir="RTL">&nbsp;رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی: &quot;در سال ۱۳۹۱ دولت از بودجه نزدیک به ۱۴ هزارمیلیارد تومانی وزارت بهداشت٬ حدود&nbsp; ۴۵۰۰ میلیارد تومان از آن را به دلیلکمبود منابع نداده است&quot;</p> </blockquote> <p dir="RTL">این نماینده مجلس &nbsp;با انتقاد از برخی اظهارنظرها مبنی بر تنظیم بودجه سال ۱۳۹۲ به شکل &quot;انقباضی&quot;، افزود: &quot;بودجه هر بخشی را می&zwnj;شود انقباضی دید اما با حوزه سلامت نباید اینطور برخورد کرد<span dir="LTR">.</span>&quot;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به گفته او ایران هم اکنون در بخش دارو و تجهیزات پزشکی با &quot;مشکل&quot; روبرو است و &quot;مردم از مراجعه به بیمارستان&zwnj;های دولتی رضایت&zwnj;مند نیستند.&quot;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این نماینده مجلس اضافه کرد: &quot;ما علاوه بر حوزه سلامت، در بخش بهداشت هم دچار چالش جدی هستیم و حتی برای پرداخت حق ماموریت و پول بنزین خودروهای کارشناسان بهداشت که برای نظارت به مسائل بهداشتی به این طرف و آن طرف می&zwnj;روند با مشکل روبرو هستیم.&quot;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ایران در ماه&zwnj;های گذشته با مشکلات جدی در حوزه سلامت و به ویژه تامین داروی بیماران مواجه است. نبود ارز مورد نیاز تامین دارو، تحريم وعدم ارتباط بانک&zwnj;ها در اثر تحريم از جمله دلایل این موضوع هستند. برخی دست اندرکاران حوزه بهداشت و درمان مدریت نامناسب در تخصیص بودجه لازم را نیز در این موضوع موثر می&zwnj;دانند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">رئيس کميسيون بهداشت مجلس پیش از این در آذر ماه سال جاری نیز گفته بود که دولت&nbsp; ارز مرجع را&nbsp; به جای واردات دارو و تجهيزات پزشکی آن برای &quot;واردات لوازم آرايشی و چوب بستی اختصاص داده است<span dir="LTR">.&quot;</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">وحید دستجردی نیز در این زمینه گفته بود: <span dir="LTR">&ldquo;</span>طی شش ماه گذشته&nbsp;تلاش زیادی برای اختصاص ارز مرجع به شرکت&zwnj;های واردکننده دارو و مواد اولیه دارویی انجام داده&zwnj;ایم ولی موفق نشدیم و نمی دانیم این ارز در کجا مصرف شده است<span dir="LTR">.&rdquo;</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اواخر آبان ماه جاری رئیس انجمن داروسازان از افزایش٢٤٥ درصدی قیمت لوازم مصرفی پزشکی، کمبود شیرخشک و داروهای بیماران خاص در داروخانه&zwnj;های ایران خبر داده بود. در همان زمان، خبرگزاری مهر نیز گزارش داده بود نرخ انواع تجهیزات و خدمات بیمارستانی، آزمایشگاهی، تصویربرداری پزشکی و غیره از ١٠٠ تا ٣٠٠ درصد افزایش یافته است.</p> https://archive.radiozamaneh.com/news/iran/2013/02/23/24759#comments اخبار ایران اخبار ایران افزایش قیمت لوازم مصرفی پزشکی ایران وزارت بهداشت کمبود دارو Sat, 23 Feb 2013 16:12:53 +0000 Maryam 24759 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/society/khiyaban/2013/02/16/24566 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/society/khiyaban/2013/02/16/24566" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> گزارش از میان مردم </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> پارسا محمدی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="242" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/arzoo2_0.jpg?1361179140" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">اول برایم شعری می&zwnj;خواند از لنگستون هیوز: &laquo;بگذارید این وطن دوباره وطن شود/ بگذارید دوباره همان رویایی شود که بود.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بعد می&zwnj;گوید:&laquo; اهل ادبیات هستید یا نه؟ مرحوم عارف قزوینی تصنیفی دارد، حتماً شنیده&zwnj;اید:<br /> از خون جوانان وطن لاله دمیده/ از ماتم سرو قدشان سرو خمیده/ در سایه گل بلبل از این غصه خزیده/ گل نیز چو من در غمشان جامه دریده.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">چقدر در این سال&zwnj;ها از این لاله&zwnj;ها پر پر شده؟ چندهزار؟ چندهزار، هزار؟ از زمان بابک و آبتین تا جنگ اول و دوم. از تنگستانی&zwnj;ها و مشروطه&zwnj;چی&zwnj;ها تا پر پر شده&zwnj;های قبل و بعد انقلاب. در حیرتم از خشکی این زمین که با همه این خون&zwnj;ها سیراب نشده. موقع قدم زدن روی این خاک پاهای آدم می&zwnj;لرزد که نکند روی گور بی نشان یکی از این لاله&zwnj;ها پا گذاشته باشد. به قول خیام: این خاک که زیر پای هر حیوان است/ موی صنمی و عارض جانانی است.</p> <p dir="RTL"> دلم می&zwnj;خواهد وقتی ایران و ایرانی روی آزادی را دید از پایین تا خود قله دماوند راه بکشیم و اسم یک یک این لاله&zwnj;ها را سنگچین این راه کنیم تا یادشان، تا راهشان، تا زحمات&zwnj;شان فراموش نشود. نباید فراموش کنیم که آزادی ما به چه قیمت سنگینی بوده است. باید نسل آینده بداند که برای ترقی و پیشرفت این ممکلت چه لاله&zwnj;هایی خون خودشان را نثار کرده&zwnj;اند. گرچه غم بزرگی است گمنام بودن بسیاری از این شهدا.&raquo; این را یک محمد مرادی معلم بازنشسته تاریخ <span dir="RTL">می&zwnj;گوید.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p class="rtecenter" dir="RTL">***<br /> &nbsp;</p> <p dir="RTL">رویاها، آرزوها و امیدها را می&zwnj;توان جرقه ابتدایی همه داشته&zwnj;ها و ساخته&zwnj;های غیر غریزی انسان و گروه&zwnj;های انسانی معرفی کرد. آیا توانایی انسان برای پرواز کردن از رویای پرواز آغاز نشده است و هر آنچه یک ملت، یک جامعه، یک قوم، یک نژاد و یک جنس را برای مبارزه&zwnj;ای جمعی می&zwnj;انگیزاند از رویای تغییر در &laquo;وضعیت نامطلوب&raquo; سرچشمه نگرفته است؟</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL">رویاها، آرزوها و امیدها را می&zwnj;توان جرقه ابتدائی همه داشته&zwnj;ها و ساخته&zwnj;های غیر غریزی انسان و گروه&zwnj;های انسانی معرفی کرد. آیا توانایی انسان برای پرواز کردن از رویای پرواز آغاز نشده است و هر آنچه یک ملت، یک جامعه، یک قوم، یک نژاد و یک جنس را برای مبارزه&zwnj;ای جمعی می&zwnj;انگیزاند از رویای تغییر در &quot;وضعیت نامطلوب&quot; سرچشمه نگرفته است؟</p> </blockquote> <p dir="RTL">رویای رای دادن یک زن در جامعه&zwnj;ای که فقط مردها در آن حق رای دارند، رویای استفاده از آبخوری سفیدپوستان توسط سیاهپوستان، رویای سرنگونی دیکتاتورها، رویای آزادی، رویای کشف حقیقت جهان، رویای رسیدن به آزادی، رویای کاهش ساعات کاری ۱۸ و ۱۲ ساعته به هشت ساعت کار روزانه، رویای صلح، رویای خلع سلاح اتمی و هزاران رویای دیگر از این دست هستند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">نمونه&zwnj;ای از این دست رویاها، رویای سیاهپوستان آمریکا است. &quot;رویایی دارم&quot; (به انگلیسی: <span dir="LTR">I Have a Dream</span>)&rlm; نام یک سخنرانی ۱۷ دقیقه&zwnj;ای از مارتین لوترکینگ است که در ۲۸ اوت ۱۹۶۳ در گردهمایی بزرگ طرفداران تساوی حقوق سیاهپوستان و سفیدپوستان در برابر بنای یادبود لینکلن در واشنگتن دی سی ایراد شد. پنج سال پس از این سخنرانی مارتین لوترکینگ&nbsp;ترور شد و تحقق رویای خویش را به چشم ندید، اما این &quot;رویا&quot; تا حدود زیادی به واقعیت پیوست.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">شاید بد نباشد گشتی در جامعه ایران بزنیم و از رویاهای مردم ایران سئوال کنیم. رویاهایی که به صورت خودآگاه و ناخودآگاه به برآیند حرکت یک جامعه سمت و سو خواهند داد. رویاهای مردم یک جامعه می&zwnj;تواند بازتابی از بن مایه فکری آنها و داشته&zwnj;ها و نداشته&zwnj;های آن جامعه باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>حق تحصیل</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">۲۷ ساله و به نوعی پادوی یک موسسه مالی و اعتباری است. &laquo;م&raquo; دانشجوی اخراجی یکی از دانشگاه&zwnj;های ایران است و دلیل اخراج خود را فعال سیاسی عنوان می&zwnj;کند. غم بزرگی در پشت عباراتی که بر زبان جاری می&zwnj;کند پنهان است. می&zwnj;گوید: &laquo;من به رشته خود علاقه داشتم. می&zwnj;دانم که بسیاری از دانشجویان در ایران از رشته تحصیلی خود لذت نمی&zwnj;برند و به اجبار تحصیل خود را در رشته&zwnj;هایشان ادامه می&zwnj;دهند، اما من رشته&zwnj;ام را دوست داشتم. دلم می&zwnj;خواهد بتوانم دوباره به دانشگاه بروم و این کار ناتمام را تمام کنم. کار من باید طراحی و پیشرفت صنعت کشور باشد نه جابه&zwnj;جایی اسناد مالی و نقد کردن چک&zwnj;های دیگران.</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/daneshjoo.jpg" style="width: 180px; height: 126px; float: right;" />یک دانشجوی اخراجی: &laquo;دلم می&zwnj;خواهد همه بچه&zwnj;هایی که از دانشگاه اخراج شده&zwnj;اند دوباره به دانشگاه برگردند. دلم می&zwnj;خواهد بچه&zwnj;هایی که دلشان می&zwnj;خواست در ایران ادامه تحصیل دهند و در کشور خودمان مشغول به کار شوند به ایران برگردند...&raquo;</p> </blockquote> <p dir="RTL">وقتی می&zwnj;بینم کسانی درس خود را تمام کردند و در مقطع ارشد و دکتری درس می&zwnj;خوانند که لیاقت و علاقه بودن در این جایگاه را ندارند دلم می&zwnj;شکند. دانشگاه جای کسانی است که با تلاش، کوشش و استعداد خودشان پذیرفته شده&zwnj;اند نه بسیجی&zwnj;ها و سهمیه&zwnj;ای&zwnj;ها. فقط من نیستم. چند سال است بهترین استعداد&zwnj;های کشور پشت در گزینش وزارت علوم و دانشگاه&zwnj;ها مانده&zwnj;اند. اگر لیاقت علمی نداشتند الآن بعضی از آنها در بهترین دانشگاه&zwnj;های آمریکا و اروپا نبودند. پس لیاقت علمی دارند، اجازه سیاسی ندارند. دلم می&zwnj;خواهد همه بچه&zwnj;هایی که از دانشگاه اخراج شده&zwnj;اند دوباره به دانشگاه برگردند. دلم می&zwnj;خواهد بچه&zwnj;هایی که دلشان می&zwnj;خواست در ایران ادامه تحصیل دهند و در کشور خودمان مشغول به کار شوند به ایران برگردند...&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>مثل کشورهای خارجی...</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&laquo;این همه پول نفت. این همه بخور بخور در مملکت. این همه دزدی و رشوه. کاش مملکت ما هم مثل کشورهای خارجی صاححب داشت و به مردم می&zwnj;رسیدند. دخترم می&zwnj;خواست الآن مثل همسن و سال&zwnj;هایش عروس شده باشد. بچه&zwnj;دار شده باشد، اما افتاده توی رخت خواب.<br /> به خدا گیس داشت تا سر کمرش. همه&zwnj;اش با شیمی درمانی ریخت. صورت&zwnj;اش زرد شده. انگار نه انگار که جان دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به حق ابوالفضل خیر به زندگی نبینند. پول دوا و داروی بچه&zwnj;ام را گدایی می&zwnj;کنم، این&zwnj;ها اندازه یک بانک دزدی می&zwnj;کنند. بیمارستان&zwnj;های اینجا مثل سلاخ&zwnj;&zwnj;خانه است. آدم سالم می&zwnj;رود تو، مریض بیرون می&zwnj;آید. هر وقت می&zwnj;نشینم پای تلویزیون توی فیلم&zwnj;های خارجی بیمارستان&zwnj;ها را می&zwnj;بینم، گریه می&zwnj;کنم. همه جا تمیز، دکتر&zwnj;های خوب، همه جور دستگاه و دارو دارند. چرا ما اینجوری نیستیم؟ قربان بزرگی خدا بروم انگار ما بنده&zwnj;هایش نیستیم.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با صدای بلند گریه می&zwnj;کند و حرف می&zwnj;زند. دلم می&zwnj;خواهد دست بگذارم روی شانه&zwnj;اش و آرامش کنم، اما او یک زن است، من یک مرد و اینجا ایران. در حال کلنجار رفتن با خودم هستم که به خودم می&zwnj;آیم و سردی و زبری دستان او را در دستانم احساس می&zwnj;کنم. تقریباً دارد ناخن&zwnj;هایش را درون گوشت من فرو می&zwnj;کند. تمام وجود این زن درد است. تنها آرزویش این است که &quot;خدا به همه بیماران سرطانی و به دختر او شفا بدهد&quot; و &quot;در خانه هیچ بنی بشری بیمار نباشد&quot;.</p> <p dir="RTL"> <strong>احیای یک امپراتوری</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">صاحب یک بوتیک در یکی از پاساژهای حوالی میدان ونک می&zwnj;گوید: &laquo;دلم می&zwnj;خواهد کشوری قدرتمند داشته باشیم. چیزی که واقعاً بودیم. بحرین مال ما بوده. نصف بیشتر این کشورهای عربی مال ما بوده. مصر مال بوده. آفتاب در کشور ما هیچ وقت غروب نمی&zwnj;کرده. ایران اینقدر بزرگ بوده که وقتی آفتاب در یک جایش غروب می&zwnj;کرده، یک جای دیگرش روز بوده است.</p> <blockquote><p dir="RTL">صاحب یک بوتیک: &laquo;دلم می&zwnj;خواهد کشوری قدرتمند داشته باشیم. چیزی که واقعاً بودیم. بحرین مال ما بوده. نصف بیشتر این کشورهای عربی مال ما بوده. مصر مال بوده. آفتاب در کشور ما هیچ وقت غروب نمی&zwnj;کرده. ایران اینقدر بزرگ بوده که وقتی آفتاب در یک جایش غروب می&zwnj;کرده، یک جای دیگرش روز بوده است.&raquo;</p> </blockquote> <p dir="RTL">اقتدار ما ایرانی&zwnj;ها به قدری بوده که پادشاه کشورهای دیگر جلوی پادشاه کشور ما زانو می&zwnj;زدند، اما حالا اینقدر پست و ضعیف شده&zwnj;ایم که کشورهایی که تا دیروز از سایه ما می&zwnj;ترسیدند برای ما خط و نشان می&zwnj;کشند. مردم ایران می&zwnj;توانند تمدن ۲۵۰۰ ساله خودشان را دوباره زنده کنند. در همین حاکمیت ضد ایرانی و آخوندی، پیشرفت&zwnj;های ما خیره کننده است. جزو ۱۰ کشور جهان هستیم که می&zwnj;توانیم ماهواره به فضا پرتاب کنیم. مدال طلای المپیاد&zwnj;های علمی را می&zwnj;بریم. باور کنید ما ایرانی&zwnj;ها می&zwnj;توانیم دوباره همه چیز را از اول بسازیم و آقای دنیا بشویم.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در خیابان که راه می&zwnj;روم...</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;۲۵ ساله است و چهره&zwnj;ای بسیار زیبا دارد. لباس&zwnj;هایی ساده بر تن و آرایش خیلی ملایمی دارد. به جز یک کیف شخصی، دو کلاسور پر از کاغذ همراه دارد. منشی یک شرکت است و برای آنکه حقوق بیشتری داشته باشد کارهای نرم&zwnj;افزاری شرکت را در خانه انجام می&zwnj;دهد و مقداری پول اضافه بر حقوق منشی&zwnj;گری دریافت می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">او می&zwnj;گوید: &laquo;آرزو زیاد داردم. درباره خودم و خانواده. درباره کشورم. درباره آینده. یکی از آرزوهایم این است که زشت بودم، یعنی قیافه&zwnj;ام معمولی بود. در همه جای دنیا به زیبایی احترام می&zwnj;گذارند، یک ویژگی مثبت است، اما در ایران دردسر است. بعضی&zwnj;ها از دخترها از این وضعیت راضی هستند، کنار آمده&zwnj;اند. تعارف که نداریم بعضی با همین شرایط دنبال موقعیت هستند و خودشان را بالا می&zwnj;برند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">هر روز باید از خانه بیرون بروم و از جلوی در خانه، در مترو، در خیابان، در محل کار و همه جا مدام همه نگاه می&zwnj;کنند. نمی&zwnj;توانم یک دقیقه راحت باشم. متلک انداختن، مزاحمت و این چیزها یک طرف است و اینکه همه، همه جا نگاهت می&zwnj;کنند یک طرف دیگر است. مردها همه جای دنیا از زن&zwnj;ها یک چیز می&zwnj;خواهند ولی خوب قانون هست. پلیس جلوی مزاحمت را می&zwnj;گیرد. در اینترنت خواندم که در کشورهای اروپایی اگر یک مرد بیشتر از دو بار از یک زن خواستگاری کند، زن می&zwnj;تواند به دلیل مزاحمت از او شکایت کند ولی در ایران پلیس&zwnj;ها بدتر از همه هستند. وقتی از جلوی گشت ارشاد رد می&zwnj;شوم هیچ کاری با من ندارند چون بهانه&zwnj;ای برای گیر دادن به من ندارند، اما پلیس&zwnj;های مرد نگاه می&zwnj;کنند. بدتر از مرد&zwnj;های دیگر نگاه می&zwnj;کنند. به خدا آدم اذیت می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL"> در شرکت وضعیت بهتر از این نیست. همکاران مرد بی دلیل و با هزار بهانه به من مراجعه می&zwnj;کنند. بیشتر وقت&zwnj;ها کاری ندارند و دنبال بهانه برای دید زدن و باز کردن سر حرف هستند. بی شعور&zwnj;ها همگی متاهل هستند. من هم می&zwnj;توانم از زیبایی&zwnj;ام استفاده کنم و حقوق خودم را دو برابر کنم، اما دلم می&zwnj;خواهد مردهای ایران یاد بگیرند درست رفتار کنند. یک جوری بشه که چشم و دلشان سیر بشود. بفهمند همه زندگی فقط این چیزها نیست. توی تاکسی باید خودم را مچاله کنم کنار در ماشین. بعضی از مردها بدتر می&zwnj;کنند. هی پای&zwnj;شان را بازتر می&zwnj;کنند تا بلاخره نوک زانویشان هم شده به زن بغل دستی بخورد. چه لذتی دارد این کار؟</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/cheshcherani.jpg" style="width: 170px; height: 170px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">یک دختر جوان: &laquo;دلم می&zwnj;خواهد مردهای ایران یاد بگیرند درست رفتار کنند. یک جوری بشه که چشم و دلشان سیر بشود. بفهمند همه زندگی فقط این چیزها نیست. توی تاکسی باید خودم را مچاله کنم کنار در ماشین. بعضی از مردها بدتر می&zwnj;کنند. هی پای&zwnj;شان را بازتر می&zwnj;کنند تا بلاخره نوک زانویشان هم شده به زن بغل دستی بخورد. چه لذتی دارد این کار؟&raquo;</p> </blockquote> <p dir="RTL">زن&zwnj;ها نمی&zwnj;توانند به خاطر اضافه کرایه تاکسی با راننده بحث کنند. نقطه ضعف زن&zwnj;ها را می&zwnj;دانند. شروع به می&zwnj;کنند به فحش&zwnj;های بد دادن. مردم هم مثل اینکه فیلم سینمائی باشد فقط نگاه می&zwnj;کنند. وقتی یک راننده تاکسی به یک مسافر خانم فحش رکیک می&zwnj;دهد توی چشم مردهای دیگر یک برقی است انگار دارند فیلم پورنو نگاه می&zwnj;کنند. لذت می&zwnj;برند. خیلی وقت&zwnj;ها پول زور از من گرفتند ولی به خاطر اینکه به من فحش ندهند چیزی نگفته&zwnj;ام. مردها عقده&zwnj;های&zwnj;شان را از همه چیز سر زن&zwnj;ها خالی می&zwnj;کنند. ای کاش مردها در جامعه ما به سلامت در نگاه و رفتار برسند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>از اینترنت ایران کلافه&zwnj;ام...</strong></p> <p dir="RTL"> ۲۸ ساله و طراح سایت&zwnj;های کامپیوتری است. در شرکتی که کار می&zwnj;کند به اینترنت پر سرعت دسترسی دارد، اما به گفته خودش در خانه هنگامی که با اینترنت کار می&zwnj;کند &quot;دچار شکنجه روحی می&zwnj;شود&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&laquo;سرعت اینترنت به قدری پایین است که تا مجبور نباشم بیرون شرکت از اینترنت استفاده نمی&zwnj;کنم. اسمش این است که سرعت ۵۱۲ است، اما دروغ است. پهنای باند کافی ندارند. هزینه استفاده از سرویس&zwnj;های بهتر زیاد است. برای من که بیشتر کارهایم در شرکت است صرف نمی&zwnj;کند.<br /> هر چند وقت یکبار هم که وضعیت اینترنت را به هم می&zwnj;ریزند. قبلاً می&zwnj;گفتند که لنگر کشتی کابل را پاره کرده است، الآن نمی&zwnj;دانم چه خبر است. شاید به خاطر ۲۲ بهمن یا ۲۵ بهمن است.<br /> &nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">هفته پیش مقداری از کار را به خانه بردم تا شب روی آن کار کنم. فیلترشکن&zwnj;هائی که داشتم مدام قطع و وصل می&zwnj;شدند. با خودم گفتم فقط کارهای شرکت را انجام می&zwnj;دهم و کارهای شخصی را می&zwnj;گذارم برای فردا، در شرکت. فیلتر شکن را قطع کردم و برای کارم شروع به سرچ کردم. همه سایت&zwnj;ها را فیلتر کرده&zwnj;&zwnj;اند. مدت&zwnj;ها بود بدون فیلتر شکن کار نکرده بودم. تقریباً از بعد از انتخابات ۸۸ دیگر عادت کرده&zwnj;ام وقتی به اینترنت وصل می&zwnj;شوم اول فیلترشکن ران می&zwnj;کنم. قبلاً از هر صفحه سرچ گوگل یک یا دو لینک بدون فیلتر بیرون می&zwnj;آمد، اما آلان تقریباً همه لینک&zwnj;ها فیلتر است. تعجب می&zwnj;کنم که چرا سایت&zwnj;هایی که سیاسی یا پورنوگرافی نیستند را هم فیلتر کرده&zwnj;&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دوست من در کشور استرالیا با سرعت ۱۲ مگا بایت بر ثانیه دانلود می&zwnj;کند. شما فکر می&zwnj;کنید آرزو حتماً باید طلا، پول، ماشین و این چیزها باشد، اما باور کنید اینترنت پر سرعت در ایران خودش یک آرزوی بزرگ است. می&zwnj;دانید چقدر کارها ساده&zwnj;تر می&zwnj;شود؟ همه چیز در دسترس است. ۹۰ درصد وقتی که ما ایرانی&zwnj;ها در اینترنت تلف می&zwnj;کنیم به خاطر سرعت پایین اینترنت است. وقتی سرعت اینترنت بالا باشد خیلی سریع کار خودت را می&zwnj;کنی و بلند می&zwnj;شوی و می&zwnj;روی دنبال کارهای دیگر ولی ما ایرانی&zwnj;ها مجبوریم پای کامپیوتر چرت بزنیم. تا یک صفحه کامل بالا بیاید شروع می&zwnj;کنیم با بازی&zwnj;های ویندوز بازی کردن. بی جهت روی فایل&zwnj;ها کلیک کردم. بعد از یک مدت عادت می&zwnj;کنیم. زندگی نسل ما شده بی خود پای کامپیوتر نشستن.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در این سن و سال آرزو داشتن یعنی...</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&laquo;۵۳ سال عمر کرده&zwnj;ام و سه تا بچه دارم. همیشه آرزو داشته&zwnj;ام که توی خانه&zwnj;ای زندگی کنم که مال خودم باشد. مستاجری تا یک سن و سالی عار نیست. جوان&zwnj;ها زندگی تشکیل می&zwnj;دهند و با تلاش خودشان، کمک پدر و مادر، وام و پس&zwnj;انداز برای خودشان صاحبخانه می&zwnj;شوند، اما بدترین چیز دنیا موی سفید داشتن و خانه نداشتن است. موقع قرارداد نوشتن در بنگاه، جوانی که نصف سن مرا ندارد با یک لحن بدی می&zwnj;پرسد که حاج آقا چندتا بچه دارید؟ انگار بچه داشتن جرم است. انگار خودشان بچه هیچکس نبوده&zwnj;اند. باز جا افتاده&zwnj;ها محترم رفتار می&zwnj;کنند. جوری حرف نمی&zwnj;زنند که آدم خجالت بکشد.</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/internet.jpg" style="width: 170px; height: 170px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">یک طراح وب سایت: &laquo;شما فکر می&zwnj;کنید آرزو حتماً باید طلا، پول، ماشین و این چیزها باشد، اما باور کنید اینترنت پر سرعت در ایران خودش یک آرزوی بزرگ است. می&zwnj;دانید چقدر کارها ساده&zwnj;تر می&zwnj;شود؟ همه چیز در دسترس است. ۹۰ درصد وقتی که ما ایرانی&zwnj;ها در اینترنت تلف می&zwnj;کنیم به خاطر سرعت پایین اینترنت است. وقتی سرعت اینترنت بالا باشد خیلی سریع کار خودت را می&zwnj;کنی و بلند می&zwnj;شوی و می&zwnj;روی دنبال کارهای دیگر.&raquo;</p> </blockquote> <p dir="RTL">روزگار وارونه&zwnj;ای است. بنگاهی که قرار داد بسته&zwnj;ایم صحبت شد که صاحبخانه ما ۱۸ واحد مسکونی در نواب دارد و کرایه می&zwnj;گیرد. ما به خاطر اینکه بچه داریم خانه اجاره&zwnj;ای پیدا نمی&zwnj;کنیم بعد یک سری آدم برج دارند، خانه چند هزار متری دارند، بیست تا خانه با هم دارند. مملکت اگر مملکت درستی باشد نباید اینقدر شکاف باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">یک عمر زحمت کشیدم و دار و ندار خودم را یک خانه پیش خرید کردم. ده سال قسط دادم به امید اینکه بالاخره صاحبخانه می&zwnj;شوم. کلاهبرداری کردند. هر واحد را به ۳، ۴ نفر فروخته بودند. پول&zwnj;ها را برداشتند و رفتند امارات. خیلی پیگیری کردیم. صاحب شرکت سپاهی بود. می&zwnj;توانستند بگیرند (دستگیر کنند) و بیاورند ایران، اما کارشکنی کردند. طرف را فراری دادند. جوری زمین خوردیم که دیگر کمرمان راست نشد. نزدیک ۷۰۰ نفر بودیم که چند ماه می&zwnj;رفتیم دادسرا و برمی&zwnj;گشتیم. کسی به داد ما نرسید.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در این سن و سال آرزو داشتن یعنی اینکه در زندگی شکست خورده&zwnj;ای. شده است دیگر، چه کنم؟<br /> آرزوی من این است که یک روزی دولتی داشته باشیم که به هر خانواده&zwnj;ای یک خانه برای زندگی بدهد. این همه خانه در ایران هست. به هر خانواده&zwnj;ای حداقل یکی می&zwnj;رسد، اما درست تقسیم نشده. خانه جای زندگی است، اما در ایران جنس تجارت شده. عامل دلالی شده.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>برای خودم آرزویی ندارم </strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;&laquo;تقصیر خود ما بود. دست و بال ما بسته بود. نمی&zwnj;توانستیم بچه&zwnj;ها را زیاد نگهداریم. کارد بخورد به این شکم گرسنه و این جیب خالی. دختر دسته گلم را دادم دست یک معتاد مفنگی. وضع و روزشان از ما بهتر است اما پولی که از قاچاق باشد برکت ندارد. نفرین همه پدر و مادرها پشت سرش است. همیشه به یک بهانه&zwnj;ای دخترم را سیاه و کبود می&zwnj;کند. به حق &quot;پنج تن آل عبا&quot; دستش قلم شود.<br /> برای خودم هیچ آرزویی ندارم. زندگی ما از اول تا امروز سگ دو زدن بوده. امروز و فردا سرمان را می&zwnj;گذاریم و می&zwnj;میریم. از ما گذشته آرزویی داشته باشیم. چیزی برای خودم نمی&zwnj;خواهم فقط دلم می&zwnj;خواهد خدا یک راه نجاتی جلوی پای دخترم بگذارد. الهی این مواد مخدر از روی زمین برداشته شود.<br /> هرچه به آقا جعفر می&zwnj;گویم طلاقش را بگیریم و نجاتش بدهیم اجازه نمی&zwnj;دهد. می&zwnj;گوید خوبیت ندارد. زنِ بی مرد به فساد می&zwnj;رود. می&zwnj;گوید در و همسایه برایمان حرف در می&zwnj;آورند. هرچه می&zwnj;گویم گور پدر حرف مردم، طفل معصوم دارد از دست می&zwnj;رود؛ گوش نمی&zwnj;کند.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>می&zwnj;گویند و می&zwnj;روند</strong><br /> &nbsp;</p> <p dir="RTL">آدم&zwnj;هایی هستند که به دنبال گوشی شنوا برای شنیده شدن هستند. آنقدر پر هستند که فقط لازم است بگویی: &laquo;ببخشید! یک لحظه ممکن است وقت شما را بگیرم&raquo; تا از همه چیز برای شما حرف بزنند. نیازمند درد و دل کردن هستند. کسان دیگری نیز هستند که یا حوصله حرف زدن ندارند یا برای گفتن حرف هایشان و فکر کردن به رویاهای خود &laquo;وقت&raquo; ندارند. جملات زیر نمونه&zwnj;هایی از آرزوهای آنانی است که می&zwnj;گویند و می&zwnj;روند و یا در حال راه رفتن حرف می&zwnj;زنند:</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&minus; آرزویم این است که روزی جرئت خودکشی کردن پیدا کنم.<br /> &minus; آرزو دارم بر می&zwnj;گشتم به دوازده سال قبل و با پسری که عاشقم بود ازدواج می&zwnj;کردم.<br /> &minus; آرزو می&zwnj;کنم استقلال دوباره قهرمان آسیا بشود.<br /> &minus; دلم می&zwnj;خواهد از خدمت معاف شوم.<br /> &minus; یک ویلای بزرگ با استخر، خدمتکار، دریاچه، اسب و همه چیز<br /> &minus; اینکه هزار تا سکه بهار آزادی داشته باشم.<br /> &minus; جلوی در خانه ما یک ایستگاه مترو بزنند.<br /> &minus; دلار ارزان بشود.<br /> &minus; آمریکا زودتر به ایران حمله کند.<br /> &minus; آقای خاتمی دوباره رئیس جمهور شود.<br /> &minus; محمود احمدی&zwnj;نژاد را بگیرند و ببرند ۳۵۰<br /> &minus; فقط یه بوگاتی!<br /> &minus; برداشتن تحریم&zwnj;ها<br /> &minus; ارزانی!<br /> &minus; ظهور امام زمام</p> <p dir="RTL">&minus; آزادی میر حسین موسوی<br /> &minus; داشتن یک کار درست و حسابی<br /> &minus; یه پول قلمبه<br /> &minus; چرا فقط یکی باید باشه؟</p> <p dir="RTL">&minus; یه لب تاپ اپل خوشگل<br /> &minus; سفر دور دنیا<br /> &minus; آزادی<br /> &minus; شوهر پولدار<br /> &minus;بچه&zwnj;ام سالم به دنیا بیاد و خوشبخت بشه<br /> &minus; کارت بنزین هزار لیتری<br /> &minus; اینکه دنیا نابود بشه<br /> &minus; انقلاب<br /> &minus; یه زیر زمین پر از مشروب خوب و گرون<br /> &minus; فرانسه زندگی کنم<br /> &minus; گرین کارت آمریکا داشته باشم<br /> &minus; مردم ما آدم باشن.<br /> &minus; تمدن<br /> &minus; وضع اقتصادی خوب<br /> &minus; آرامش</p> https://archive.radiozamaneh.com/society/khiyaban/2013/02/16/24566#comments آرزو ایران جامعه فقر پارسا محمدی خیابان Sat, 16 Feb 2013 13:50:51 +0000 society 24566 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/09/24336 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/09/24336" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> در گفت‌وگو با مانا نیستانی، کاریکاتوریست ساکن فرانسه </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بهنام دارایی‌زاده </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="207" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/mzamtoonsept04_0.jpg?1361819653" /> </div> </div> </div> <p>بهنام دارایی&zwnj;زاده - &laquo;زیست شادمانه&zwnj; انسان&raquo;، جدا از آنکه می&zwnj;تواند با عوامل فردی&zwnj; - شخصیتی در پیوند قرار گیرد، تا اندازه&zwnj; زیادی برگرفته از شرایط اجتماعی یا حوزه&zwnj; عمومی جامعه است.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در جامعه&zwnj;ای که سالم است و انسان&zwnj;ها در آن از آزادی و رفاه اقتصادی مناسبی برخوردارند، به نظر می&zwnj;رسد که ظرفیت انتقاد و انتقادپذیری نیز بالاتر باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">شاید برای سنجش این رواداری در بطن جامعه و اینکه بدانیم یک جامعه تا چه اندازه ظرفیت پذیرش نقدهای جدی را دارد، &laquo;شوخی و طنز و جایگاه آن در جامعه&raquo; معیار مناسبی باشد. آیا در جامعه&zwnj;ای که آزادی بیان و نگاه انتقادی حاکم است، شادی و تحرک بیشتری نیز وجود دارد؟</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>گفت&zwnj;وگو با مانا نیستانی را <span dir="RTL">می&zwnj;توانید از طریق فایل صوتی زیر گوش کنید</span>:</strong></p> <p dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130201_Happiness_8_ManaNystani_BehnamDaraiezadeh.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این پرسش را در چهارچوب سلسله گفت&zwnj;وگوهای رادیو زمانه درباره&zwnj;ی حق شادی و جایگاه آن در جامعه&zwnj; ایران، با مانا نیستانی کارتونیست و طراح ساکن فرانسه در میان گذاشته&zwnj;ایم<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>به نظر شما چگونه آزادی بیان و فضای باز اجتماعی می&zwnj;تواند در جامعه&zwnj;ای که دچار افسردگی و رخوت است، ایجاد تحرک کند و در این میان طنز چه جایگاهی دارد؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>مانا نیستانی:</strong> من فکر می&zwnj;کنم در کل آزادی بیان باعث نشاط می&zwnj;شود. اینکه شما احساس کنید می&zwnj;توانید صحبت کنید و اگر صحبت کنید، سر و کارتان با نهادهای قضائی نخواهد بود و تعقیب کیفری نخواهید داشت و نیروی قاهری در جامعه وجود ندارد که شما را سرکوب کند، کم&zwnj;کم از نظر روانی شما را به جایی می&zwnj;رساند که به احساس راحتی و آسایش می&zwnj;رسید.</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/imagecache/maghaleh_image/lidman01.jpg" style="width: 180px; height: 113px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">مانا نیستانی: کاری که طنز می&zwnj;کند این است که به شما یادآوری می&zwnj;کند که آزاد هستید، اجازه&zwnj; شوخی کردن با همه چیز و همه&zwnj;کس را دارید. در واقع نیروی قاهری نیست که از دسترس طنز دور باشد. شما حق دارید با مقام اول مملکت یا با نهادهای مختلف یا اعتقادات و باورها شوخی کنید و ضعف&zwnj;های&zwnj;شان را به رخ&zwnj;شان بکشید. من طنز و اجازه&zwnj; شوخی کردن را یکی از نشانه&zwnj;های آزاد بودن آدم می&zwnj;دانم<em><span dir="LTR">.</span></em></p> </blockquote> <p dir="RTL">کاری که طنز می&zwnj;کند این است که به شما یادآوری می&zwnj;کند که آزاد هستید، اجازه&zwnj; شوخی کردن با همه چیز و همه&zwnj;کس را دارید. در واقع نیروی قاهری نیست که از دسترس طنز دور باشد. شما حق دارید با مقام اول مملکت یا با نهادهای مختلف یا اعتقادات و باورها شوخی کنید و ضعف&zwnj;های&zwnj;شان را به رخ&zwnj;شان بکشید. من طنز و اجازه&zwnj; شوخی کردن را یکی از نشانه&zwnj;های آزاد بودن آدم می&zwnj;دانم<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>گفته می&zwnj;شود که طنز یا کاریکاتور، به نوعی برآمده از اندیشه یا نگاه انتقادی است. با توجه به این ویژگی یا خصلت، فکر می&zwnj;کنید این هنر در چگونه جامعه&zwnj;ای می&zwnj;تواند به بلوغ کافی برسد؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">البته انواع و اقسام دارد و الزاماً یک کاریکاتور، یک شوخی انتقادی نیست. می&zwnj;تواند انواعی از آن باشد؛ می&zwnj;تواند یک فکاهه ساده باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این نکته را هم بگویم که این معادل گذاشتن برای یک اصطلاح هنری در فارسی خیلی مشکل است. گاهی وقت&zwnj;ها وقتی ما می&zwnj;گوییم طنز، منظورمان <span dir="LTR">Humor</span> است و یا از <span dir="LTR">Satire</span> داریم می&zwnj;گوییم یا شوخی را می&zwnj;گوییم و یا واقعاً منظومان طنز است (به&zwnj;عنوان شاخه&zwnj; انتقادی&zwnj;تر از شوخی و شوخ&zwnj;طبعی).</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به&zwnj;هرحال، طبیعتاً وقتی شما دارید کار انتقادی می&zwnj;کنید، شوخی انتقادی انجام می&zwnj;دهید، ساز و کار قدرت را زیر سئوال می&zwnj;برید، اولاً باید یک فضای تحملی وجود داشته باشد. یعنی اینکه سیستمی که در آن زندگی می&zwnj;کنید، حکومتی که در آن زندگی می&zwnj;کنید، این جا یا فضای باز و آزاد را برای شما قائل باشد که بتوانید با آن شوخی کنید، ایرادهایش را به رخ بکشید و بزرگ&zwnj;نمایی کنید. طرف دیگر ماجرا را من خود مردم می&zwnj;دانم؛ یعنی فقط قضیه حکومت و دولت و سیستم نیست که هرچه دیکتاتورتر باشد و هرچه تمامیت&zwnj;خواه&zwnj;تر باشد، معمولاً حوصله و صبر شوخی&zwnj;اش هم کمتر است و خیلی دوست ندارد ضعف&zwnj;اش به رخ کشیده شود. گاهی خود مردم یک کشور هم خیلی حوصله یا روحیه شوخی ندارند و یا این قدر تابوها در جامعه زیاد است که سخت می&zwnj;شود سمت آن&zwnj;ها رفت و مردم خیلی راحت شوخی را نمی&zwnj;پذیرند؛ بخصوص در برخورد با اعتقادهایی که دارند<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>به نظر شما، طنزنویسی و طراحی کاریکاتور در جامعه&zwnj;ای که &laquo;غمگین و سرخورده&raquo; ارزیابی می&zwnj;شود، کار ساده&zwnj;ای است یا دشوار؟ به این معنا که مردم به&zwnj;واسطه&zwnj; افسردگی&zwnj;های رو به گسترش، آیا از طنز استقبال می&zwnj;کنند یا آن را به نوعی پس می&zwnj;زنند؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">کلاً خنداندن کار راحتی نیست. این را می&zwnj;توانم بگویم. شما برای اینکه بتوانید مردمی را بخندانید، باید بدانید آن&zwnj;ها به چه چیزهایی می&zwnj;خندند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">فرهنگ خنده در جوامع مختلف با همدیگر فرق می&zwnj;کند. بعضی چیزها به نظر خیلی بین&zwnj;المللی می&zwnj;آیند. ملیت&zwnj;های مختلف همه به آن می&zwnj;خندند و بعضی از شوخی&zwnj;ها و بعضی از طنزها خیلی بومی و محلی&zwnj; است. فرهنگ خنده در ملیت&zwnj;های مختلف با همدیگر فرق می&zwnj;کند. در اینکه بخش یا بخش&zwnj;هایی یا بخش عمده&zwnj;ای از جامعه&zwnj; ایران به خاطر فشارهای اقتصادی، فشارهای سیاسی و فشارهای اجتماعی خیلی حال خوشی ندارد شکی نیست. در اینکه جامعه ایران غم&zwnj;زده و سنگین است شکی نیست، اما درباره اینکه آیا این غم&zwnj;زدگی باعث می&zwnj;شود که مردم ایران سخت&zwnj;تر بخندد و آیا فکاهه را پس می&zwnj;زنند و بیشتر از طنزهای جدی&zwnj;تر و سنگین&zwnj;تر استقبال می&zwnj;کنند و بالعکس، من نمی&zwnj;توانم با دقت و با قاطعیت قضاوت کنم. چیزی ا&zwnj;ست که باید روی آن تحقیق کرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ما می&zwnj;بینیم که در فضای امروز کارهای بعضاً جلف و سطحی مثلاً در سینما و تلویزیون ارائه می&zwnj;شود که مردم خیلی هم از آنها استقبال می&zwnj; کنند. یعنی دقیقاً به نظر می&zwnj;آید که دارند از هرجور جدیتی فرار می&zwnj;کنند و پناه می&zwnj;برند به شوخی&zwnj;های خیلی دم&zwnj;دستی و بی&zwnj;ربط به دنیای واقعی فقط برای کمی خندیدن. در مورد کارهای خودم می&zwnj;توانم بگویم گاهی می&zwnj;بینم کارهایی که غم&zwnj;زده&zwnj;تر و سنگین&zwnj;ترند، حتی بیشتر مورد استقبال قرار می&zwnj;گیرند. ولی این در زمینه&zwnj; کاربرهای اینترنتی ا&zwnj;ست که از صفحه&zwnj; من دارند استفاده می&zwnj;کنند. اینان بیشتر کسانی&zwnj;اند که دغدغه وضع سیاسی و اجتماعی کشور را دارند و طبعاً نمی&zwnj;توانم تعمیم&zwnj;شان دهم به کل جامعه و حکم صادر کنم.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>چرا طنز در سطوح اجتماعی، سیاسی و فرهنگی به طور موازی در ایران رشد نکرده است؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">شما معتقد هستید در کدام بخش&zwnj;ها بیشتر رشد کرده؟</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>به نظر من بیشتر طنز سیاسی بوده که در ایران رشد کرده، تا اجتماعی و فرهنگی</strong><strong><span dir="LTR">...</span></strong></p> <blockquote><p dir="RTL"><strong><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/imagecache/zamtoon_blockimage/mzamtoonapril07.jpg" style="width: 170px; height: 100px; float: right;" /></strong></p> <p dir="RTL">فقط قضیه حکومت و دولت و سیستم نیست که هرچه دیکتاتورتر باشد و هرچه تمامیت&zwnj;خواه&zwnj;تر باشد، معمولاً حوصله و صبر شوخی&zwnj;اش هم کمتر است و خیلی دوست ندارد ضعف&zwnj;اش به رخ کشیده شود. گاهی خود مردم یک کشور هم خیلی حوصله یا روحیه شوخی ندارند و یا این قدر تابوها در جامعه زیاد است که سخت می&zwnj;شود سمت آن&zwnj;ها رفت و مردم خیلی راحت شوخی را نمی&zwnj;پذیرند؛ بخصوص در برخورد با اعتقادهایی که دارند<em><span dir="LTR">.</span></em></p> </blockquote> <p dir="RTL">قبول دارم که روی طنز سیاسی در ایران بیشتر کار شده است یا بیشتر طنزپردازان به سیاست پرداخته&zwnj;اند، اما این را خیلی نمی&zwnj;شود ملامت کرد و خیلی هم عجیب نیست. به خاطر اینکه طبیعتاً کار طنز این است که به مهم&zwnj;ترین بخش&zwnj;های زندگی آدمیزاد می&zwnj;پردازد و آن&zwnj;ها را به چالش می&zwnj;کشد. یعنی مسائل روز بشر و آدم را در اجتماع مطرح می&zwnj;کند. در ایران خوشبختانه یا متأسفانه به&zwnj;هرحال همچنان وضعیت سیاسی کشور مسئله&zwnj; و دغدغه&zwnj; اصلی همه است. یعنی این تأثیری ا&zwnj;ست که سیاست بر همه&zwnj; جوانب زندگی ما گذاشته و همه را به نوعی سیاست&zwnj;زده کرده است<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">لازم نیست که الزاماً علاقه&zwnj;مند به مسائل سیاسی باشیم. حتی اگر به ورزش علاقه&zwnj;مند باشیم، می&zwnj;بینیم که سیاست در آن تأثیر داشته است. یا اگر به سینما یا به ادبیات علاقه داشته باشیم، بازهم این تاثیر را می&zwnj;بینیم.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">چند وقت پیش یادم هست که یک کارتونیست اراکی به خاطر کشیدن طرحی از وکیل مجلس به ضربات شلاق محکوم شد. چیزی که او کشیده بود وکیل مجلس اراک بود با لباس فوتبالیست&zwnj;ها که اشاره&zwnj;ای بود به زدوبند ایشان برای انتقال یک تیم فوتبال تهرانی به اراک. یعنی تم کار او به نوعی ورزشی بود، اما ورزشی که &laquo;سیاست&raquo; آلوده&zwnj;اش کرده. می&zwnj;خواهم بگویم که حوزه&zwnj;های مختلف زندگی را نمی&zwnj;شود از سیاست در ایران جدا کرد. نه ورزش را، نه ادبیات را و نه سایر مسائل را. سیاست مثل هشت&zwnj;پا بازوهایش را بر همه سطوح زندگی ایرانی امروز گسترده. در نتیجه، طبیعی&zwnj; است که طنزپرداز هم به سیاست بیشتر بپردازد. خیلی از کارهایی را که خودم کشیده&zwnj;ام اتفاقاً بیشتر فرهنگی ارزیابی می&zwnj;کنم تا سیاسی. اما خواه ناخواه به خاطر جوی که شرح دادم، آنها را هم می&zwnj;شود &laquo;سیاسی&raquo; قلمداد کرد<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>این طور به نظر می&zwnj;رسد که طنز - به طور مشخص طنزی که رویکرد سیاسی&zwnj; دارد- در دوران&zwnj;های شکست یا سرخوردگی اجتماعی، شکوفاتر می&zwnj;شود. اگر این ایده را قبول دارید، به نظرتان چه علتی می&zwnj;تواند داشته باشد؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">نمی&zwnj;توانم دقیقاً موافق با این نگاه باشم؛ یعنی من هم معتقدم که یکی از پارامترهای خیلی خیلی مهم برای اینکه طنز، کاریکاتور و امثالهم دچار شکوفایی شود یا دوره&zwnj; اوجی را تجربه کند، فضای باز سیاسی است. یعنی همزمان احتیاج دارد تا یک باریکه&zwnj; راه نفس و ابراز عقیده هم وجود داشته باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">یکی از دوره&zwnj;های بسیار پرفراز و نشیب سیاسی در تاریخ مملکت ایران و بسیار سیاه و بسیار پرسوژه و ایده و پر از شکست، به اعتقاد من دهه&zwnj; ۶۰ یا به قولی دوران طلایی امام راحل (!) بود که فوق&zwnj;العاده خفقان شدید بود و شما نمی&zwnj;توانید آنجا، در آن دوران خیلی طنز پیدا کنید. اصولاً اجازه&zwnj; گفته شدن حرفی داده نمی&zwnj;شد. جایی هم برای عرضه اش نبود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">می&zwnj;دانید، هر وقت یک مقدار پا را از روی گردن مطبوعات و هنرمندان و طنزپردازان برداشته&zwnj;اند، ما کم کم شاهد حضور و بروز طنز، کاریکاتور و امثالهم بوده&zwnj;ایم. شاهد حضور و بروز هنر انتقادی یا طنز انتقادی بوده&zwnj;ایم. به&zwnj;عنوان مثال، باید آقای خاتمی می&zwnj;آمد و آن دوران اصلاحات پیش می&zwnj;آمد، تا ما یواش یواش احساس کنیم که طنز سیاسی دارد وضع بهتری پیدا می&zwnj;کند، ستون&zwnj;های کاریکاتور در نشریات پیدا شوند. ازجمله ستون&zwnj; طنز نوشتاری آقای نبوی در جامعه و توس و طنز در دیگر مجلات و ده&zwnj;&zwnj;هاستون کاریکاتور در صبح امروز، آفتاب امروز، خرداد، آزاد، زن، مشارکت، همبستگی و ... همچنین ظهور طنزپردازان جدید. در نتیجه، من عامل بسیار تأثیرگذار را همین آزادی نسبی می&zwnj;دانم. در داخل ایران الان مشکلی که کاریکاتور پیدا کرده، این است که این &laquo;فضای تنفس نسبی&raquo; را هم از آن گرفته&zwnj;اند<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/imagecache/zamtoon_blockimage/mzamtoon010.jpg" style="width: 170px; height: 100px; float: right;" /></p> <p>ما شرایط تاریخی خیلی بدی را می&zwnj;گذرانیم. از جهات مختلف شدیداً تحت فشار و رنج هستیم. به خاطر تحریم&zwnj;ها، به خاطر خطر جنگ، به خاطر حکومت مستبدی که داریم. این جریان، گاه باعث شده که هم از طرفی طاقت&zwnj;مان برای شوخی کم شود، یعنی خیلی حاضر نباشیم که بپذیریم با چیزهایی که دوست داریم شوخی شود و هم اینکه با مسائل جدی&zwnj;تر، با هنر جدی&zwnj;تر و شاید بعضاً، با کاریکاتور جدی&zwnj;تر بهتر ارتباط برقرار کنیم و بهتر در یادمان بماند.</p> </blockquote> <p dir="RTL"><strong>آیا اعتقادی به دادن حس شادی به مخاطب، از طریق طنز و کاریکاتور دارید؟ به این معنا که آیا یکی از رسالت&zwnj;های اصلی طنز را دادن چنین حسی به مخاطب قلمداد می&zwnj;کنید؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اگر بگویم که این را به&zwnj;عنوان &laquo;رسالت طنز و کاریکاتور&raquo; قلمداد می&zwnj;کنم، خب نصف بیشتر کارهای خودم زیر سئوال می&zwnj;رود و آن کارها انگار این رسالت را زیر پا گذاشته&zwnj;اند. واقعیت&zwnj;اش این است که الزامی نمی&zwnj;بینم که حتماً طنز و کاریکاتور بخنداند. این بستگی دارد که روی چه نوع طنز و کاریکاتوری شما دارید کار می&zwnj;کنید؟ روی چه شوخی&zwnj;ای دارید در واقع کار می&zwnj;کنید. ولی به نظر من، هیچ بد نیست و اصلاً بخش&zwnj;هایی از شوخی، کاریکاتور و کارتون انجام می&zwnj;شود، فقط برای اینکه تبسم بر لب مخاطب آورد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در این شکی نیست که خیلی وقت&zwnj;ها و خیلی جاها، قصد من بیشتر این بوده است که تلنگر بزنم و بیشتر به فکر وادارم یا به چیزهایی متوجه کنم که یادآوری&zwnj;شان خیلی در حالت عادی برای آدم&zwnj;ها خوشایند نیست. ولی باز حتی در آن کارها نیز سعی کرده&zwnj;ام تلخی محتوا را هم که شاید به صورت عادی تحمل&zwnj;ناپذیر باشد، به شکلی نرم&zwnj;تر، شیرین&zwnj;تر و قابل تحمل&zwnj;تر ارائه کنم به ببینده و مخاطبم. ولی کاملاً موافق هستم که بخشی از کاریکاتورها، دقیقاً برای همین شوخی&zwnj;ها ساخته می&zwnj;شوند تا حس شادی را در مخاطب ایجاد کنند و من فکر می&zwnj;کنم این چیزی&zwnj; است که در جامعه&zwnj; ما خیلی فراموش شده. حتی بعضاً به&zwnj;عنوان کاری که محتوا ندارد با یک کار شوخ&zwnj;طبعانه برخورد می&zwnj;شود. مهم این است که شوخی، هوشمندی داشته باشد حالا چه فکاهه چه طنز<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>شما هم کارتون می&zwnj;کشید و هم طرح&zwnj;هایی با مضمون&zwnj;های اجتماعی و سیاسی کار می&zwnj;کنید. طرح&zwnj;هایی که نه تنها پیام&zwnj;آور شادی نیستند و شادی&zwnj;آفرین تلقی نمی&zwnj;شوند یا به تعبیر خودتان ممکن است تلخ نیز باشند، بلکه روایت&zwnj;گر خلاقانه&zwnj; یک رنج عمومی یا درد مشترکی&zwnj;&zwnj; هستند که جامعه دارد حس می&zwnj;کند و از قضا این دست از طرح&zwnj;های شما هم از استقبال ظاهراً بیشتری برخوردار می&zwnj;شود. دلیل استقبال از این دست کارها را در میان مخاطبان&zwnj;تان چه می&zwnj;بینید؟ </strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ما ملتی هستیم مقادیری احساساتی و وقتی کاری، احساسات ما را نشانه می&zwnj;رود، بیشتر در ذهن&zwnj;مان می&zwnj;ماند. معمولاً لحظات تلخ و عاطفی زندگی&zwnj;مان را بیشتر از لحظات پرخنده و شوخی به خاطر می&zwnj;آوریم. نمی&zwnj;دانم آیا می&zwnj;توانم این را تعمیم دهم و تا چه حد. احساس می&zwnj;کنم در مورد بخشی از هموطنان&zwnj;مان قضیه این طور است. شاید خود من هم همین جوری باشم. هرچند من حافظه&zwnj; خوبی برای نکات احمقانه و خنده&zwnj;دار زندگی دارم و حتی در تلخ&zwnj;ترین بخش&zwnj;ها- مثل زندان- گاهی نکات خنده&zwnj;دار بیشتر در ذهنم باقی مانده، اما می&zwnj;دانم که لحظات احساساتی و لحظات تلخ و پررنج بیشتر در ذهن ملت ما می&zwnj;ماند و متأسفانه این لحظات کم نبوده&zwnj;اند و کم نیستند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ما شرایط تاریخی خیلی بدی را می&zwnj;گذرانیم. از جهات مختلف شدیداً تحت فشار و رنج هستیم. به خاطر تحریم&zwnj;ها، به خاطر خطر جنگ، به خاطر حکومت مستبدی که داریم. این جریان، گاه باعث شده که هم از طرفی طاقت&zwnj;مان برای شوخی کم شود، یعنی خیلی حاضر نباشیم که بپذیریم با چیزهایی که دوست داریم شوخی شود و هم اینکه با مسائل جدی&zwnj;تر، با هنر جدی&zwnj;تر و شاید بعضاً، با کاریکاتور جدی&zwnj;تر بهتر ارتباط برقرار کنیم و بهتر در یادمان بماند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در همین زمینه:</strong></p> <p dir="RTL"><em>پرونده &laquo;حق شادی&raquo; در گروه جامعه زمانه، زیر نظر سپیده شایان و با مشارکت و همکاری اسماعیل جلیلوند (در گفت&zwnj;وگو با ناصر مهاجر، حسن مکارمی، حسن یوسفی اشکوری، مژگان کاهن و بهروز شیدا)، آیدا قجر(در گفت&zwnj;وگو با شاهرخ مشکین&zwnj;قلم، شهلا شفیق و سعید پیوندی)، بهنام دارایی&zwnj;زاده (در گفت&zwnj;وگو با جلال ایجادی و مانا نیستانی)، نعیمه دوستدار (در گفت&zwnj;وگو با احمد علوی)، حسین نوش&zwnj;آذر (مقاله شیللر: &laquo;به راه خود بروید، شادمانه، همچون یک قهرمان)، سارا روشن (در گفت&zwnj;و گو با محمدرضا نیکفر) و اکبر فلاحیان (ده پرسش اساسی در مورد حقوق بشر) تهیه شده است.</em></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><em>گفت و گوهای حق شادی را می توانید از طریق لینک های زیر بخوانید:</em></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/22464">ده پرسش اساسی در مورد حقوق بشر</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/23401">حقوق بشر و افق دید ما- در گفت&zwnj;وگو با محمدرضا نیکفر، نویسنده و پژوهشگر- بخش نخست</a></p> <p dir="RTL">حق شادی- در گفت&zwnj;وگوبا محمدرضا نیکفر، بخش دوم و پایانی</p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/23521">اندوهباری نظام آموزشی در ایران &ndash; گفت&zwnj;وگو با سعید پیوندی، جامعه&zwnj;شناس و استاد دانشگاه</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/culture/khaak/2013/01/15/23554">شیللر: &laquo;به راه خود بروید، شادمانه، همچون یک قهرمان&raquo;</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/23679">مرگ&zwnj;پرستی حکومت ایران &ndash; گفت&zwnj;وگو با شهلا شفیق، جامعه&zwnj;شناس، پژوهشگر و فعال حقوق زنان</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/01/19/23771">پیوند شادی با محیط زیست سالم &ndash; گفت&zwnj;وگو با جلال ایجادی، استاد دانشگاه وکارشناس</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/01/19/23771">محیط زیست</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/23510">شادی در سکوت ممکن نیست- گفت&zwnj;وگو با بهروز شیدا، منتقد، نویسنده و پژوهشگر ادبی</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://www.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/02/24138">حق شادی و زخم&zwnj;های تاریخی - در گفت&zwnj;وگو با ناصر مهاجر، پژوهشگر تاریخ ایران</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/01/26/23962">سکس، شادی و حقوق بشر- گفت&zwnj;وگو با مژگان کاهن، روان&zwnj;شناس</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/09/24336">حق شادی، حق انتقاد - در گفت&zwnj;وگو با مانا نیستانی، کاریکاتوریست ساکن فرانسه</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/12/24442">جامعه ایران و زخم&zwnj;های روحی - در گفت&zwnj;وگو با حسن مکارمی، روانشناس، پژوهشگر و فعال اجتماعی</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://www.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/18/24622">افسردگی، تورم و بحران اقتصادی - گفت&zwnj;وگو با احمد علوی، اقتصاد&zwnj;دان و پژوهشگر علوم اجتماعی</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://www.radiozamaneh.com/node/24665">رقص، شادی و اعتراض- گفت&zwnj;وگو با شاهرخ مشکین&zwnj;قلم، رقصنده باله</a></p> <p><span dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/24/24780">حق شادی، دین و دینداری- گفت&zwnj;وگو با حسن یوسفی اشکوری، پژوهشگر امور دینی و فعال ملی مذهبی</a></span></p> https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/09/24336#comments ایران بهنام دارایی زاده حق شادی حکومت اسلامی مانا نیستانی نگاه انتقادی حقوق انسانی ما Sat, 09 Feb 2013 09:53:08 +0000 society 24336 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/politics/2013/02/08/24268 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/politics/2013/02/08/24268" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> گفت‌وگو با احمد علوی، کارشناس اقتصادی درباره آخرین تحولات اقتصادی ایران </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="184" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/bohraneeghtesadi.jpg?1360362279" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">نازنین دادخواه - مدير اداره مطالعات و مقررات بانکی بانک مرکزی از رشد ۱۴۲ درصدی تعداد چک&zwnj;های برگشتی خبر داده است. مرتضی ستاک &laquo;افزایش صدور چک&zwnj;های بی&zwnj;محل&raquo;، &laquo;عدم دستيابی بسياری از دارندگان چک به مطالبات و حقوق قانونی خود&raquo; و &laquo;شمار زندانيانی که مرتکب جرم صدور چک بی&zwnj;محل می&zwnj;شوند&raquo; را از جمله معضلات فعلی کشور عنوان کرده است.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ۱۳۷۸ از هر صد فقره چک صادره حدود شش فقره برگشت خورده و اين تعداد <strong><a href="http://news.gooya.com/politics/archives/2013/02/154733.php">در سال ۱۳۹۰</a></strong> به حدود ۱۳ فقره رسيده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">براساس توافق دولت و مجلس نیز قرار است <strong><a href="http://www.akharinnews.com/%DA%AF%D9%88%D8%B4%D9%87-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1/item/3749-%D8%B9%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-50-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1%D8%9B-80-">اعتباری معادل پنج&zwnj;هزار و&nbsp; ۲۰۰ میلیارد تومان</a></strong> (از محل صندوق توسعه ملی) به مردم به عنوان کمک اقتصادی شب عید اختصاص یابد<span dir="LTR">.</span> به گزارش خبرگزاری مهر، اقشار تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی ۲۰ درصد بیشتر از سایر اقشار تحت پوشش، کمک اقتصادی دریافت خواهند کرد<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دلیل افزایش شمار چک&zwnj;های بی&zwnj;محل چیست؟ در کوتاه مدت چه راه حلی برای حل مشکل چک&zwnj;های برگشتی، وجود دارد؟ اختصاص اعتبار پنج &zwnj;هزار و ۲۰۰ میلیارد تومانی کمک اقتصادی دولت و مجلس به مردم چه کمکی به بحران اقتصادی موجود می&zwnj;کند؟ اصلاً در شرایط موجود معنای این اقدام دولت چیست؟ این پرسش&zwnj;ها را با احمد علوی، استاد دانشگاه و کارشناس اقتصادی در میان گذاشته&zwnj;ایم.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>مدیر اداره مطالعات و مقررات بانکی بانک مرکزی از رشد </strong><strong>۱۴۲</strong><strong> درصدی تعداد چک&zwnj;های برگشتی بین سال&zwnj;های </strong><strong>۷۸</strong><strong> تا </strong><strong>۹۰</strong><strong> خورشیدی خبر می&zwnj;دهد. کل مبلغ این چک&zwnj;های برگشتی هم حدود </strong><strong>۶۰۰</strong><strong> درصد افزایش داشته است، این اطلاعات را شما چگونه ارزیابی می&zwnj;کنید؟ </strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>احمد علوی: </strong>البته این آمار تازه مربوط به سال گذشته است که هنوز ترکیب تاثیر قانون هدفمندی یارانه&zwnj;ها و تحریم&zwnj;ها کاملاً فعلیت نیافته بود. بنابراین باید انتظار داشت طی ده ماه گذشته سال جاری که میزان تورم بیشتر و اثر تحریم&zwnj;ها گسترده&zwnj;تر شده است، میزان چک&zwnj;های برگشتی اگر به کف بحران چک&zwnj;های برگشتی نرسیده باشد، احتمالاً رکورد دیگری را ثبت کرده باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/ahmad.alavi_.jpg" style="width: 180px; height: 198px; float: right;" />احمد علوی: روحانیت که تا پیش از سقوط رژیم پیشین غالبا گروه منزلتی بود که در سیاست هم مداخله می&zwnj;کرد، اینک سیاست و اقتصاد را هم قبضه کرده است و در مقابل هر تحولی بیشترین مقاومت را نشان می&zwnj;دهد. گروه&zwnj;هایی که در بهره&zwnj;برداری از توزیع منابع با روحانیت همنوا هستند نیز همچنین تلاش خواهند کرد که در جامعه طبقاتی ایران تزلزلی پیدا نشود. نهادهای شبه نظامی و امنیتی از جمله چنین نهادهای هستند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">بانک مرکزی برای جلوگیری از التهاب بازار از انتشار آمارهای سال جاری خودداری می&zwnj;کند. چون التهاب باز، رکود تورمی را تشدید و سقوط پول ملی را که در سراشیبی قرار دارد، تسهیل می&zwnj;کند؛ والا سابقاً این آمار به شکل ماهانه منتشر می&zwnj;شد. یک نمونه دیگر چنین تلاشی برای جلوگیری از گردش آزاد اطلاعات همین تصویب سریع &laquo;یک فوریت&raquo; طرح مربوط به &laquo;اخلالگران ارز، مفسد&zwnj;فی&zwnj;الارض&raquo; است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">میان افزایش تعداد چک&zwnj;های برگشتی و مبلغ آن&zwnj;ها و همچنین سایر متغیرهای اقتصادی یک رابطه معین وجود دارد. بنابراین می&zwnj;توان با مطالعه تحولات این شاخص وضعیت سایر عرصه&zwnj;های اقتصادی را نیز دریافت. به طور کلی روند چک&zwnj;های برگشتی، هم محصول رکود تورمی تعمیق شونده و همچنین توزیع گسترده رانت است و هم آن را وارد یک فاز جدید می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>آمار بانک مرکزی نشان می&zwnj;دهد که درصد چک&zwnj;های برگشتی به کل چک&zwnj;های مبادله شده به لحاظ تعداد از زیر شش درصد به بیش از دوازده درصد رسیده است. چنین روندی، چه تاثیری بر نرخ رشد اقتصادی خواهد داشت؟ </strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با افزایش چک&zwnj;های برگشتی که نماد تشدید رکود تورمی است، تقاضای عمومی کاهش یافته، گردش سرمایه کند شده، سرمایه&zwnj;گذاری به علت عدم امنیت و ظرفیت فعلی واحدهای اقتصادی کاهش پیدا کرده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">افزایش قیمت ارز بی&zwnj;ارتباط با این افزایش چک&zwnj;های برگشتی نیست. چون فعالان اقتصادی آنگاه که به علت مخاطره و ریسک اقتصادی و همچنین تورم شدید، امکان سرمایه&zwnj;گذاری را از دست می&zwnj;دهند طبیعتاً برای حفظ سرمایه خودشان بازار ارز و طلا را انتخاب می&zwnj;کنند. بدین ترتیب سرمایه راکد میشود و یا گردش آن کند میشود، پیامد کاهش گردش سرمایه و سودآوری واحدهای اقتصادی&zwnj;&zwnj; همان کاهش رشد اقتصادی است. اگر تورم روزافزون را بر این امر بیافزاییم، سقوط پله&zwnj;وار ریال شگفت&zwnj;آور نیست. افزایش تعداد چک&zwnj;های برگشتی و هم زمان مبلغ آن&zwnj;ها که به صورت اثر &laquo;دومینو&raquo; ظاهر می&zwnj;شود، اپیدمی&zwnj;وار از یک بخش به بخش دیگر اقتصادی سرایت می&zwnj;کند. اگر تا دیروز بنگاه&zwnj;های متوسط از مشکل نقدینگی در رنج بودند اینک با بد&zwnj;تر شدن اوضاع این مشکل به بنگاه&zwnj;های بسیار کوچک هم سرایت کرده است. به طوری که در موارد زیادی مبالغ درشتی هم در میان نیست. همین بیانگر این است که فعالیت بنگاهای اقتصادی بسیار کوچک هم به تدریج دشوار می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در کوتاه مدت چه راه حلی برای حل مشکل چک&zwnj;های برگشتی، وجود دارد؟ </strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">حل مشکل چک برگشتی، مشروط به ثبات قیمت&zwnj;ها، از بین رفتن تورم انتظاری و رشد اقتصادی و خروج از رکود است. در چارچوب سیاست&zwnj;های فعلی دولت و همچنین بی&zwnj;ثباتی سیاسی و اقتصادی چنین امری اگر محال نباشد، دشوار است. یک عامل مهم که این ادعا را موجه می&zwnj;کند این است: با توجه به اینکه حتی در درون رژیم هم توافقی برای اشتراک بر یک نامزد ریاست جمهوری شکل نگرفته، بی&zwnj;ثباتی سیاسی و اقتصادی، محتمل&zwnj;ترین وضع سال آینده است که بر دشواری&zwnj;ها خواهد افزود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/bohran.jpg" style="width: 150px; height: 153px; float: right;" />پرداخت ۸۰ تا صدهزار تومان برای اعضای یک خانواده، آن&zwnj;هم در فصل خرید اسفندماه که مترادف با تورم فصلی و افزایش مکرر قیمت&zwnj;هاست، چه مشکلی را حل می&zwnj;کند؟ حداکثر کسر بودجه خانوار را در اسفند ماه مقداری کاهش دهد. در شرایط فعلی که قیمت کالا&zwnj;ها و خدمات به قیمت بین&zwnj;المللی نزدیک می&zwnj;شود و &zwnj;گاه با توجه به کیفیت کالا حتی از قیمت بین&zwnj;المللی هم بیشتر است، این مبلغ تاثیر چندانی در بودجه خانواده نخواهد داشت. این مبلغ با دلار چهار هزار تومانی یعنی ۲۵ دلار برای هر نفر. این میزان از دلار چقدر می&zwnj;تواند بر بودجه خانوار در سطح بین&zwnj;المللی تاثیر بگذارد؟</p> </blockquote> <p dir="RTL">تحریم&zwnj;ها هم به تدریج تشدید می&zwnj;شود و این هم عامل آن دشواری است. در کشورهای پیشرفته معمولاً چند گزینه معین برای آینده سیاسی متصور است، و مانند ایران چشم انداز آینده کاملا غیر متعین نیست. بنابراین بازیگران اقتصادی آینده خود را با آن&zwnj;ها سازماندهی می&zwnj;کنند. همین امر هم بر اطمینان و ثبات سیاسی و اقتصادی آن&zwnj;ها می&zwnj;افزاید. در ایران اما شخصی که قرار است رئیس قوه مجریه شود و مد نظر رهبر رژیم است روشن نیست، ولی حتی اگر چنین شخصی هم معرفی شود، معلوم نیست چه سیاستی را اتخاذ خواهد کرد. نامزد مجهول ریاست قوه مجریه همچنین برنامه، سازمان حزبی هم ندارد. برخلاف کشورهای توسعه یافته که بر شفافیت و پاسخگویی تاکید می&zwnj;شود در ایران چنین چیزی در مورد ساختار سیاسی متصور نیست.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تازه&zwnj;ترین برآورد&zwnj;ها حاکی از اعتبار پنج &zwnj;هزار و </strong><strong>۲۰۰</strong><strong> میلیارد تومانی کمک اقتصادی دولت و مجلس به مردم به عنوان عیدی و تقسیم این اعتبار میان حدود </strong><strong>۶۲</strong><strong> میلیون ایرانی یعنی </strong><strong>هفت</strong><strong> دهک درآمدی است. حدود </strong><strong>۱۲</strong><strong> میلیون نفر آن تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی هستند. بنا بر تخمین&zwnj;های اولیه، مبلغ عیدی برای حدود </strong><strong>۵۰</strong><strong> میلیون نفر، </strong><strong>۸۰</strong><strong> هزار تومان و حدود </strong><strong>۱۲</strong><strong> میلیون نفر </strong><strong>۱۰۰</strong><strong> هزار تومان خواهد بود. معنای این اقدام دولت چیست؟ </strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">حکومت با این اقدام اقرار می&zwnj;کند که شکاف طبقاتی و توزیع درآمد جامعه ایران بیشتر شده است و حتی الگوی توزیع منابع اعم از دارایی و درآمد، قدرت و منزلت آن را آشکار می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">معنای این مطلب این است که حدود ۷۰ درصد جامعه نیازمند کمک مالی فوری برای خرید شب عید است . جامعه ایران تبدیل شده به جامعه یک سوم، دو سوم. به زبان دیگر یک سوم آن کم یا بیش خوب زندگی می&zwnj;کنند و البته به قیمت زندگی محنت&zwnj;بار برای دو سوم جمعیت. نمونه چنین جوامعی در جوامع طبقاتی توسعه نیافته آفریقایی و آسیایی و آمریکای لاتین کم نیست.؛ همان کشورهایی که به دیکتاتوری سیاسی، شکاف طبقاتی زیاد، فساد مدیریت و بی&zwnj;ثباتی سیاسی و اقتصادی مبتلا هستند. از آن رو که جامعه ایرانی به طور تاریخی و سنتی یک جامعه با شکاف طبقاتی زیاد است، دشوار است که بپذیریم که در کوتاه مدت بتوان این مشکل حل کرد. روحانیت که تا پیش از سقوط رژیم پیشین یک گروه &nbsp;غالبا منزلتی بود که در سیاست هم مداخله می&zwnj;کرد، اینک سیاست و اقتصاد را هم قبضه کرده است و در مقابل هر تحولی بیشترین مقاومت را نشان می&zwnj;دهد. گروه&zwnj;هایی اغلب از حاشیه&zwnj;نشینان سابق که به مدد رانت نفتی به مدیران اجرایی و سیاسی تبدیل شده&zwnj;اند و در بهره&zwnj;برداری از توزیع منابع با روحانیت همنوا هستند نیز همچنین تلاش خواهند کرد که در جامعه طبقاتی ایران تزلزلی پیدا نشود. نهادهای شبه نظامی و امنیتی ازجمله چنین نهادهای که محمل اشتغال همین گروه اجتماعی هستند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>بانک مرکزی در تازه&zwnj;ترین آمار خود نرخ تورم را دوازده ماه منتهی به دی امسال را </strong><strong>۷. ۲۸</strong><strong> درصد اعلام کرد. با توجه به نرخ بالای تورم آیا پرداخت این مبلغ کمکی به تعادل بودجه خانوار خواهد کرد؟ </strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL">جامعه ایران تبدیل شده به جامعه یک سوم، دو سوم. به زبان دیگر یک سوم آن کم یا بیش خوب زندگی می&zwnj;کنند و البته به قیمت زندگی محنت&zwnj;بار برای دو سوم جمعیت. نمونه چنین جوامعی در جوامع طبقاتی توسعه نیافته آفریقایی و آسیایی و آمریکای لاتین کم نیست.؛ همان کشورهایی که به دیکتاتوری سیاسی، شکاف طبقاتی زیاد، فساد مدیریت و بی&zwnj;ثباتی سیاسی و اقتصادی مبتلا هستند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">این آمار بازگوکننده تجربه عمومی و ملموس مردم از تورم نیست. بنابراین اعتبار چندانی ندارد. با تخمین کار&zwnj;شناسان مستقل هم سازگار نیست. با این وجود بانک مرکزی اگر آمار تورم نقطه&zwnj;ای یعنی دی ماه سال جاری با دی ماه سال گذشته را منتشر می&zwnj;کرد، تصویر تاریک&zwnj;تری را به نمایش می&zwnj;گذاشت؛ ولی اگر همین آمار را ملاک ارزیابی قرار دهیم، وضعیت بد&zwnj;تر از آمار ماه&zwnj;های پیش است. بنابراین باید انتظار داشت که قیمت ارز ملی هم مجدداً به شکل پلکانی کاهش پیدا کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>میانگین کسر بودجه خانوار در سال&zwnj;های گذشته و نه امسال حدود </strong><strong>۲۵</strong><strong> درصد بود. یعنی اگر&zwnj;&zwnj; همان مقدار را برای امسال در نظر بگیریم و بودجه خانوار را بر اساس کانون عالی انجمن&zwnj;های صنفی کارگران ایران&zwnj;&zwnj; همان یک میلیون و هشتصد هزار تومان بگیریم، هر خانوار حدود </strong><strong>۴۵۰</strong><strong> هزار تومان کسر بودجه دارد.</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پرداخت ۸۰ تا صدهزار تومان برای اعضای یک خانواده، آن&zwnj;هم در فصل خرید اسفندماه که مترادف با تورم فصلی و افزایش مکرر قیمت&zwnj;هاست، چه مشکلی را حل می&zwnj;کند؟ حداکثر کسر بودجه خانوار را در اسفند ماه مقداری کاهش دهد. در شرایط فعلی که قیمت کالا&zwnj;ها و خدمات به قیمت بین&zwnj;المللی نزدیک می&zwnj;شود و &zwnj;گاه با توجه به کیفیت کالا حتی از قیمت بین&zwnj;المللی هم بیشتر است، این مبلغ تاثیر چندانی در بودجه خانواده نخواهد داشت. این مبلغ با دلار چهار هزار تومانی یعنی ۲۵ دلار برای هر نفر. این میزان از دلار چقدر می&zwnj;تواند بر بودجه خانوار در سطح بین&zwnj;المللی تاثیر بگذارد؟</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در مقابل در همین هفته&zwnj;های اخیر بیش از ۲۰ درصد ارزش ریال از بین رفته است. اگر در شرایط نوسان بازار بازهم از ارزش ریال کاسته شود، قدرت خرید این مبلغ حتی از ۲۵ دلار هم کمتر خواهد شد. بنابراین نمی&zwnj;توان ادعا کرد که این مبلغ می&zwnj;تواند جبران&zwnj;کننده از دست دادن قدرت خرید خانواده در یکسال گذشته باشد یا حتی بتواند به خانوار برای خرید عید کمک کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>علی&zwnj;رغم اینکه این مبلغ نمی&zwnj;تواند گره&zwnj;ای از مشکلات خانواده&zwnj;ها بگشاید، پس چرا دولت دست به این اقدام می&zwnj;زند؟ </strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اساسی&zwnj;ترین مشکل اقتصاد ایران تورم و اشتغال است و حل آن&zwnj;ها در گرو ثبات سیاسی و اقتصادی و همچنین فعال شدن بخش خصوصی و انتقال از توزیع موثر منابع به بخش&zwnj;هایی است که مولد بوده&zwnj;اند و موجب رشد اقتصادی می&zwnj;شوند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">البته باید از اتلاف منابع و اختصاص آن&zwnj;ها به نهادهای تورم&zwnj;زا و رانتی جلوگیری کرد. ناکارآمدی دولت البته مانع این امر است. عوامل و انگیزه&zwnj;های چندی این توزیع پول نقد را توجیه می&zwnj;کند. دولت ناکارآمد است، وقتی نمی&zwnj;تواند با این منابع عظیم که بسیاری از کشورها آرزوی داشتن&zwnj; آن را دارند اشتغال ایجاد کند یا تورم را مهار کند، ناچار به این اقدامات عوام&zwnj;فریبانه دست می&zwnj;زند، یعنی دولت در راستای یک سیاست کوتاه&zwnj;مدت با هدیه نوروزی منابع را به&zwnj;کار می&zwnj;گیرد تا حال که عرصه مدیریت را باخته است، شاید دلی را به دست آورد. یک انگیزه دیگر هم این امر را توجیه می&zwnj;کند و آن نزدیک شدن زمان به اصطلاح انتخابات است، اما باید توجه داشت که تزریق این پول به اقتصاد به معنی دمیدن در آتش تورم است. با این حال ممکن است برای برخی از اقشار حاشیه&zwnj;نشین دلخوشی به ارمغان بیاورد، اما فلاکت آن&zwnj;ها را تشدید خواهد کرد.</p> https://archive.radiozamaneh.com/politics/2013/02/08/24268#comments احمد علوی ایران بحران اقتصادی تورم نازنین دادخواه چک های برگشتی گوی سیاست Fri, 08 Feb 2013 13:23:25 +0000 society 24268 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/society/khiyaban/2013/02/05/24242 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/society/khiyaban/2013/02/05/24242" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/welkta02.jpg?1360342181" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">اکبر فلاح&zwnj;زاده - به گزارش ایسنا،&nbsp;معاون امور اسناد هویتی سازمان ثبت &zwnj;احوال، با اشاره به رویکرد اسلامی ایرانیان در انتخاب نام در طول صد سال گذشته، اظهار کرد: &laquo;در طول عمر سازمان ثبت&zwnj; احوال، یعنی طی ۹۴ سال گذشته، بیشترین نام پسران به ترتیب فراوانی، محمد، علی، حسین و مهدی بوده است. ضمن اینکه بیشترین نام دختران در این دوره زمانی، فاطمه، زهرا، مریم و معصومه است.&raquo;</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">وی آمار فراوانی نام در سال جاری تاکنون را هم اعلام کرد و گفت: &laquo;از ابتدای امسال تاکنون بیشترین فراوانی نام پسران به ترتیب به امیرعلی، امیرحسین و ابوالفضل اختصاص دارد و نام&zwnj;های فاطمه، زهرا و نازنین زهرا هم فراوان&zwnj;ترین اسامی دختران بوده است.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بنا به&nbsp;همین گزارش،&zwnj; سال گذشته سومین نام دارای بیشترین فراوانی در میان دختران، &quot;ستایش&quot; بود که امسال تاکنون نام &laquo;نازنین زهرا&raquo; این رتبه را به خود اختصاص داده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به&nbsp;گفته این مقام دولتی، یکی از معضلات سازمان ثبت &zwnj;احوال با ایرانیان خارج کشور، انتخاب نام است: &laquo;والدینی که در خارج کشور صاحب فرزند می&zwnj;شوند، معمولاً نام&zwnj;هایی را انتخاب می&zwnj;کنند که تناسبی با &quot;فرهنگ ایرانی، اسلامی ما&quot; ندارد و این قضیه گاهی موجب می&zwnj;شود که فرزندان با رسیدن به سن جوانی نام خود را متناسب فرهنگ و هویت ایرانی، اسلامی خود تغییر دهند.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">وی که آشکارا به چیزی با عنوان &laquo;فرهنگ و هویت ایرانی، اسلامی&raquo; می&zwnj;بالید، تعریفی از آن ارائه نداد. همچنین نگفت که کسانی که نام&zwnj;هایشان همه مطابق همین &laquo;فرهنگ و هویت ایرانی، اسلامی&raquo; است، چرا در جریان زندگی کم&zwnj;کم اسم&zwnj;های دیگری روی خودشان می&zwnj;گذارند. اکثر&nbsp;این افراد در زمان حاکمیت&nbsp;جمهوری اسلامی در ایران به دنیا آمده و مطابق همین &laquo;فرهنگ ایرانی، اسلامی&raquo; رشد کرده است و پرورش یافته&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">کسانی که تحت عنوان &laquo;اراذل و اوباش&raquo; هر از چندی توسط نیروی انتظامی دستگیر و روی جرثقیل دور گردانده می&zwnj;شوند، اغلب در شناسنامه&nbsp;اسامی مطابق با &laquo;هویت ایرانی، اسلامی&raquo; دارند، اما در تنگنای شرایط زندگی در ایران اسلامی رفته رفته اسم&zwnj;های دیگری پیدا می&zwnj;کنند:&nbsp;&laquo;مرتضی گربه، علی هویج، سعید سوسکه، برادران دالتون، شیطان پرست، سعید موذی، فرشید ببعی، ممد تیغ زن، میلاد تخم مرغ، موش سیاه، علی خالدار، فرشاد دنبه، میلاد دراز، اکبر موتور، امیر غربتی، مجید کثیف و ممد بستنی&raquo; از این جمله&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/namhaye_irani22.jpg" style="width: 150px; height: 220px; float: right;" />کسانی که تحت عنوان &laquo;اراذل و اوباش&raquo; هر از چندی توسط نیروی انتظامی دستگیر و روی جرثقیل دور گردانده می&zwnj;شوند، اغلب در شناسنامه&nbsp;اسامی مطابق با &laquo;هویت ایرانی، اسلامی&raquo; دارند، اما در تنگنای شرایط زندگی در ایران اسلامی رفته رفته اسم&zwnj;های دیگری پیدا می&zwnj;کنند:&nbsp;&laquo;مرتضی گربه، علی هویج، سعید سوسکه، برادران دالتون، شیطان پرست، سعید موذی، فرشید ببعی، ممد تیغ زن، میلاد تخم مرغ، موش سیاه، علی خالدار، فرشاد دنبه، میلاد دراز، اکبر موتور، امیر غربتی، مجید کثیف و ممد بستنی&raquo; از این جمله&zwnj;اند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">این اسامی در حضور فرمانده انتظامی تهران بزرگ،&nbsp;حسین ساجدی&zwnj;نیا،&nbsp;در جمع خبرنگاران&nbsp;در &laquo;مراسم نشان&zwnj; دادن اراذل و اوباش در ملاء عام در فلکه چهارم خزانه تهران&raquo; قرائت شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">هر چند نام خود فرمانده نیروی انتظامی &laquo;مطابق&nbsp;فرهنگ و هویت ایرانی، اسلامی&raquo; است، اما از هویت&nbsp;سایر ماموران نیروی انتظامی که &laquo;اراذل&raquo; را به&nbsp;تماشای مردم گذشته&zwnj;اند، خبری در دست نیست. اینان نه تنها&nbsp;نام&zwnj;شان که چهره&zwnj;شان را هم مانند جلادان پوشانده&zwnj;اند. با این حال می&zwnj;شود حدس زد که همگی نام&zwnj;هایشان حسن، حسین، تقی، نقی و امثالهم، &laquo;مطابق&nbsp;فرهنگ و هویت ایرانی، اسلامی&raquo; باشد.&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از اینها گذشته &laquo;فرحناز جیب&zwnj;بر&raquo; هم که همین چند روز پیش در میدان تجریش دستگیر شده، به&zwnj;علاوه &laquo;اراذل و&nbsp;اوباشی&raquo; که به&nbsp;تازگی &laquo;در سری نهم&raquo; دستگیری&zwnj;ها دور گردانده شده&zwnj;اند،&nbsp;اسامی مشابهی&nbsp;داشته&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این افراد توسط کسانی دستگیر شده&zwnj;اند که با لباس شخصی یا اونیفورم نیروی انتظامی&nbsp;در جریان سرکوب جنبش سبز مردم را در خیابان&zwnj;ها کتک می&zwnj;زدند، شیشه ماشین&zwnj;هایشان را می&zwnj;شکستند یا اینکه آنها را&nbsp;با ماشین زیر می&zwnj;گرفتند و اگر زنده دستگیر می&zwnj;شدند، در کهریزک به آنها تجاوز می&zwnj;کردند<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>دستگیری اراذل توسط اوباش</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اگر نگاهی به دستگیری &laquo;اراذل و اوباش&raquo; توسط همین&nbsp;ماموران نیروی انتظامی که سر و صورتشان را مانند آن روزها پوشانده&zwnj;اند،&nbsp;بیاندازیم، می&zwnj;شود گفت که &laquo;اراذل&raquo; توسط&nbsp;اوباش دستگیر شده&zwnj;اند<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این به اصطلاح &laquo;اراذل&raquo; به &laquo;خفت&zwnj;گیری، پخش مواد، سرقت و مزاحمت&raquo; متهم شده&zwnj;اند. بعضی از آنها برای گذاران زندگی آماده هر کاری هستند. منتهی چون در ایران اسلامی کار شرافتمندانه&zwnj;ای پیدا نمی&zwnj;کنند، به هر کار دیگری هم دست می&zwnj;زنند و گاهی جان پایش می&zwnj;گذارند: چندی پیش در یکی از روستاهای&nbsp;شهرستان شازند،&nbsp;جنازه مرد ٣٥ ساله&zwnj;ای (تقریباً هم سن نظام&nbsp;جمهوری اسلامی) پای تیر چراغ برق پیدا شد. او از تیر چراغ برق بالا رفته بود تا سیم برق بدزدد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">باورش مشکل است، اما به گزارش رسانه&zwnj;های دولتی &laquo;در بررسی&zwnj;های به عمل آمده مشخص شد فرد جانباخته از اهالی روستاهای همجوار بوده و در حال سرقت سیم برق دچار برق گرفتگی شده و جان خود را از دست داده است<span dir="LTR">. </span>همچنین در بررسی جسد این فرد آثار سوختگی ناشی از برق گرفتگی در صورت وی کاملاً مشهود بود<span dir="LTR">. </span>.. در بررسی از محل حادثه نیز آلات و ادوات سرقت از جمله انبر، سیم چین، انبردست پیچ گوشتی و همچنین کابل&zwnj;های قطع شده فشار قوی کشف شد<span dir="LTR">.</span>&raquo;</p> <blockquote><p dir="RTL">یکی از معضلات سازمان ثبت &zwnj;احوال با ایرانیان خارج کشور، انتخاب نام است: &laquo;والدینی که در خارج کشور صاحب فرزند می&zwnj;شوند، معمولاً نام&zwnj;هایی را انتخاب می&zwnj;کنند که تناسبی با &quot;فرهنگ ایرانی، اسلامی ما&quot; ندارد و این قضیه گاهی موجب می&zwnj;شود که فرزندان با رسیدن به سن جوانی نام خود را متناسب فرهنگ و هویت ایرانی، اسلامی خود تغییر دهند.&raquo;</p> </blockquote> <p dir="RTL">همچنین به گفته&nbsp;فرمانده انتظامي شهرستان نکا &laquo;سيم کابل دو رشته&zwnj;ای تعداد ۱۱ تير برق فشار ضعيف در مسير روستای تجرخيل از سوی تعدادی سارق به سرقت رفته است&raquo;. مردم چون چیز درخوری برای دزدیدن پیدا نمی&zwnj;کنند، سیم برق می&zwnj;دزدند. بنا به گزارشی دیگر،&nbsp;یک کارمند و انباردار اداره برق هم در محلی دیگر سیم&zwnj;های برق ضبط شده از دزدان را از انبار در آورده،&nbsp;دوباره به سلف&zwnj;خرها می&zwnj;فروخته&zwnj;اند<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">تمام این بخت برگشته&zwnj;ها اسامی &laquo;مطابق با فرهنگ و هویت ایرانی، اسلامی&raquo; داشته&zwnj;اند.&nbsp;تمام&nbsp;خبرنگارانی هم که در چند روز گذشته دستگیر شده&zwnj;اند نام&zwnj;هایی مطابق با &laquo;فرهنگ و هویت ایرانی، اسلامی&raquo; داشته&zwnj;اند، و معلوم نیست چرا با این وجود دستگیر شده&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">افرادی که هویت&zwnj;شان معلوم است، توسط افرادی&nbsp;که هویت&zwnj;شان&nbsp;نامعلوم است، دستگیر می&zwnj;شوند. بنا به بیانیه &laquo;سربازان گمنام امام زمان&raquo; دستگیری&zwnj;های دیگری نیز در راه است و برادران در حال تدارک مقدمات آن هستند<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ناصر جیگرکی، شعبون بی&zwnj;مخ، رمضون یخی،&nbsp;هفت کچلون، طیب، اسمال تیغ زن و امثالهم نیزهمگی نام&zwnj;های مطابق با&nbsp;&laquo;فرهنگ و هویت ایرانی، اسلامی&raquo; داشته&zwnj;اند که بعد در افت و خیز تحولات اجتماعی&nbsp;به نام&zwnj;های دیگر معروف شده&zwnj;اند. بخشی از آنان قبل از انقلاب و بخشی دیگر در جریان انقلاب و بعد از آن به خدمت&nbsp;استبداد در آمده&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اینان قسمتی از آن چیزی را شکل می&zwnj;دهند که&nbsp;&laquo;معاون امور اسناد هویتی سازمان ثبت &zwnj;احوال&raquo; با غرور&nbsp;از آن با عنوان &laquo;فرهنگ و هویت ایرانی، اسلامی&raquo; یاد می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در&nbsp;اینکه چیزی به اسم &laquo;فرهنگ و هویت ایرانی، اسلامی&raquo; مبهم و متناقض است، حرفی نیست. موضوع اما این است که&nbsp;متاسفانه این بخش از هویت ما با زور و قلدوری&nbsp;بخش فرهیخته جامعه ما&nbsp;را زیر سیطره خود گرفته است<span dir="LTR">.</span> نگرانی هم از همین است.</p> https://archive.radiozamaneh.com/society/khiyaban/2013/02/05/24242#comments اراذل و اوباش اکبر فلاح زاده ایران حکومت اسلامی فرهنگ ایرانی اسلامی نامهای ایرانی خیابان Tue, 05 Feb 2013 13:19:02 +0000 society 24242 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/society/khiyaban/2013/02/04/24208 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/society/khiyaban/2013/02/04/24208" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> به بهانه روز جهانی سرطان (چهارم فوریه) </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> نعیمه دوستدار </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/saratan44_0.jpg?1360163815" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">نعیمه دوستدار- &laquo;سبک زندگی&zwnj;تان را عوض کنید تا سرطان نگیرید.&raquo; این توصیه&zwnj;ای است که متخصصان سرطان به مردم سراسر جهان می&zwnj;کنند.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بر اساس این توصیه، اگر رژیم غذایی افراد از سبزیجات و میوه&zwnj;&zwnj;های تازه و سالم و مواد غذایی طبیعی با کمترین اثر مواد شیمیایی تامین شود، اگر بتوانند در هوای پاک نفس بکشند، اگر امکان ورزش و تفریح کافی برایشان مهیا باشد و از استرس و فشارهای روانی به دور باشند، احتمال گرفتار شدن&zwnj;شان در چنگ سرطان کمتر می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در ایران اما تعیین سبک زندگی آسان نیست. کنترل وضعیت بهداشتی آب و هوا و تغذیه از دست مردم خارج است و در پیچیده&zwnj;ترین شرایط محیطی و اجتماعی، اکنون مردم ایران با یک تهدید بزرگ مواجه&zwnj;اند: بالا رفتن آمار سرطان.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">چهارم فوریه روز چهانی سرطان است و در این روز علاوه بر انتشار آمار و اطلاعات مربوط به روند دورمان و پیشگیری از سرطان در سازمان&zwnj;ها و نهادهای مرتبط، تلاش می&zwnj;شود توجه مردم و جامعه جهانی به این بیماری و راه&zwnj;های کنترل آن جلب شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL">پیش&zwnj;بینی می&zwnj;شود که در سال ۲۰۲۰، تعداد افراد مبتلا به این بیماری به ۱۵ میلیون نفر برسد و ۱۰ میلیون از عوارض آن بمیرند. همچنین، مرگ و میر در کشورهای در حال توسعه تا ۷۰ درصد افزایش خواهد یافت. متخصصان معتقدند که ۳۵ تا ۴۰درصد سرطان&zwnj;ها با تغییر سبک زندگی قابل کنترل است. ایجاد تغییر در تغذیه، کاهش آلودگی هوا و مراقبت&zwnj;های محیطی و پایه&zwnj;ای می&zwnj;تواند باعث کاهش سرطان شود<span dir="LTR">.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">سازمان بهداشت جهانی گزارش داده که بیش از ۱۳ میلیون نفر در جهان به سرطان مبتلا هستند. هشت میلیون مرگ و میر بر اثر سرطان ثبت شده که ۷۰ درصد آن&zwnj;ها در کشورهای کمتر توسعه یافته اتفاق افتاده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پیش&zwnj;بینی می&zwnj;شود که در سال ۲۰۲۰، تعداد افراد مبتلا به این بیماری به ۱۵ میلیون نفر برسد و ۱۰ میلیون از عوارض آن بمیرند. همچنین، مرگ و میر در کشورهای در حال توسعه تا ۷۰ درصد افزایش خواهد یافت. متخصصان معتقدند که ۳۵ تا ۴۰درصد سرطان&zwnj;ها با تغییر سبک زندگی قابل کنترل است. ایجاد تغییر در تغذیه، کاهش آلودگی هوا و مراقبت&zwnj;های محیطی و پایه&zwnj;ای می&zwnj;تواند باعث کاهش سرطان شود<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL"> در پیوند با این موضوع، فرهاد سمیعی، دبیر علمی همایش سرطان و پیشگیری که هفتم بهمن در ایران برگزار شد، گفته است: &laquo;هر چه کشورهای پیشرفته با توجه به توسعه سبک زندگی سالم میزان نسبی سرطان را کنترل کرده&zwnj;اند، اما درصد بروز سرطان به کشورهای کمتر توسعه منتقل شده است<span dir="LTR">.</span>&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;او همچنین نسبت به در راه بودن سونامی سرطان در ایران هشدار داده است: &laquo;افزایش سرطان در ایران به دو علت صنعتی شدن و تغییرات هرم جمعیتی بوده است، به طوری که بعد از انقلاب کشور ما جوان&zwnj;تر شد و طبق آمار جهانی که تشدید موارد سرطان را تا سال ۲۰۲۰ به صورت افزایش ۱۶ درصدی پیش&zwnj;بینی می&zwnj;کند در ایران به بیش از ۲۰ درصد خواهد رسید<span dir="LTR">.</span>&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این دو دلیل اما تنها دلایل افزایش آمار سرطان در ایران نیستند و نشانه&zwnj;های روشنی از تاثیر عوامل محیطی دیگر هم در این مورد وجود دارد. اواخر دی&zwnj;ماه، حمید رضا میرزایی، نایب رئیس انجمن رادیوتراپی ایران، در گفت و گو با باشگاه خبرنگاران از کالاهای بی&zwnj;کیفیت چینی، پارازیت&zwnj;ها، آلودگی هوا و محصولات کشاورزی آلوده به عنوان چهارمنبع اصلی سرطان در ایران نام برد<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>هوای سرطان&zwnj;زا</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اینکه آلودگی هوای کلان&zwnj;شهرهای ایران، باعث افزایش رو به گسترش سرطان در میان ایرانیان شده، خبری است که گه&zwnj;گاه در کلام برخی از مقام&zwnj;های مسئول ایران شنیده می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/imagecache/content_image/maski-240113.jpg" style="width: 180px; height: 114px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">حال ثابت شده است که میزان زیاد سرب موجود در هوای شهرهای بزرگ، به خاطر ترافیک سنگین، اثر مستقیم در ابتلا به سرطان دارد. آلودگی سرب، نخست روی مغز استخوان اثر می&zwnj;گذارد و کودکان از این نظر آسیب پذیرتر هستند. از طرفی، دستگاه تنفسی بزرگسالان نیز در سال&zwnj;های اخیر بیشتر دچار سرطان شده که ناشی از این آلودگی سرب است.</p> </blockquote> <p dir="RTL">چندی قبل، مدیرعامل مراکز معاینه فنی خودرو در تهران گفته بود آلودگی هوای تهران باعث رشد جهشی سرطان&zwnj;ها در تهران شده است و پزشکان از این جهش، شوکه شده&zwnj;اند. این مقام مسئول از مصوبه مجلس در دادن مهلت پنج ساله معافیت از معاینه فنی برای خودروهای صفر کیلومتر انتقاد کرده بود. کیفیت پایین بنزین تولید داخل و تاثیر آن بر آلودگی هوای شهرهای بزرگ هم موضوع دیگری است که برخی از کارشناسان به آن اشاره کرده&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در همین زمینه، دکتر قوام نصیری، رئیس سابق مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه مشهد، به خبر آنلاین گفته است: &laquo;در سال&zwnj;های اخیر، سرطان&zwnj;های مغز استخوان در اطفال و سرطان&zwnj;های ریه در بزرگسالان افزایش شدیدی داشته که ما یکی از علل آن را آلودگی هوا می&zwnj;دانیم.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">او که استاد رادیوتراپی و آنکولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد است، گفته &laquo;نقش ریزگردهای عربی&raquo; در بروز سرطان شهروندان مطالعه نشده، ولی آلودگی هوای شهرها که ناشی از سوخت فسیلی است، در افزایش سرطان&zwnj;های مغز استخوان و ریه موثر بوده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به گفته این متخصص، سرطان اندام&zwnj;های دیگری مانند گوارش و مثانه نیز در سال&zwnj;های اخیر افزایش یافته است، اما درباره ارتباط آن با آلودگی هوا، باید تحقیق بیشتری انجام شود. با این حال ثابت شده است که میزان زیاد سرب موجود در هوای شهرهای بزرگ، به خاطر ترافیک سنگین، اثر مستقیم در ابتلا به سرطان دارد. آلودگی سرب، نخست روی مغز استخوان اثر می&zwnj;گذارد و کودکان از این نظر آسیب پذیرتر هستند. از طرفی، دستگاه تنفسی بزرگسالان نیز در سال&zwnj;های اخیر بیشتر دچار سرطان شده که ناشی از این آلودگی سرب است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">نسرین، ۳۷ساله، ساکت تهران است و سه ماه پیش پدرش را به دلیل سرطان از دست داده است. او می&zwnj;گوید: &laquo;پدرم نه سیگاری بود، نه عادت&zwnj;های غلط داشت. در خانواده&zwnj;مان هم کسی تا به حال سرطان نگرفته بود. سرطان ریه در شش ماه از پا درش آورد. دکترها می&zwnj;گویند دلیلش آب و هواست.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در کنار این موضوع، عده&zwnj;ای نیز ریزگردهایی را که از کشورهای همسایه غربی وارد ایران می&zwnj;شود در ابتلا به سرطان موثر می&zwnj;دانند. برخی گزارش&zwnj;ها می&zwnj;گویند این ریزگردها حاوی برخی قارچ&zwnj;ها و مواد آلاینده خطرناک است که روی رویشگاه&zwnj;های گیاهی و کشتزارها ته&zwnj;نشین می&zwnj;شود و بر انسان و دام اثر می&zwnj;گذارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>سبزی نخورید، سرطان می&zwnj;گیرید!</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">هرچند توصیه می&zwnj;شود مصرف سبزیجات در کاهش ابتلا به سرطان موثر است، اما این توصیه را در ایران نباید چندان جدی گرفت. خبرسازترین بحث&zwnj; جدید درباره عوامل ایجاد سرطان در ایران، موضوع محصولات کشاورزی است.</p> <blockquote><p> <img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/saratan11.jpg" style="width: 150px; height: 150px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در شرایطی که مردم ایران با دشواری&zwnj;های جدی اقتصادی مواجه&zwnj;اند، تحمیل هزینه&zwnj;های سنگین درمان سرطان، هم به اقتصاد خانواده لطمه می&zwnj;زند هم به اقتصاد کلان جامعه. فشارهای سنگین روانی و نبودن احساس امنیت و رفاه نیز، عامل خزنده و پنهانی است که ایرانیان بیشتری را گرفتار سرطان می&zwnj;کند؛ چرا که سرطان تنها بیماری جسم نیست، بیماری روح هم هست.</p> </blockquote> <p dir="RTL">محمد دهقان، عضو هیئت رئیسه مجلس ایران، چندی پیش اعلام کرد که یک سوم عامل سرطان&zwnj;ها از باقیمانده سموم و کودهای شیمیایی در محصولات کشاورزی ناشی می&zwnj;شود. او گفته که بنا بر اظهار نظر رسمی کارشناسان، وضعیت محصولات کشاورزی از نظر میزان باقیمانده سموم، کودهای شیمیایی و فلزات سنگین نگران&zwnj;کننده است و ایران رتبه اول سرطان معده را در دنیا دارد. وزارت بهداشت ایران هم به طور رسمی اعلام کرده که در آینده، تعداد مبتلایان به سرطان بیشتر هم خواهد شد که یک سوم آن مربوط به محصولات کشاورزی است<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL"> این نماینده مجلس اعلام کرده که به دلیل اینکه وزارتخانه&zwnj;های جهاد کشاورزی و بهداشت و درمان ساز و کار دقیقی ندارند، محصولات مرجوعی آلوده و صادر شده، دوباره بین مردم توزیع می&zwnj;شود. این در حالی است که مسئولیت کنترل این موضوع برعهده وزارت بهداشت است، اما این وزارتخانه تاکنون اقدام اساسی برای جلوگیری از توزیع و مصرف محصولات کشاورزی ناسالم انجام نداده است<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL"> استفاده بی&zwnj;رویه از سموم و کودهای شیمیایی در محصولات کشاورزی، عامل دیگری است که باعث افزایش آمار سرطان در ایران شده است و حتی اخباری وجود دارد مبنی بر اینکه محصولات آلوده صادراتی مرجوع &zwnj;شده، به جای معدوم شدن، بین مردم توزیع می&zwnj;شود و به دلیل نبود نظارت، مردم نیز این محصولات را مصرف می&zwnj;کنند<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL"> همچنین گفته می&zwnj;شود در تولید محصولات کشاورزی از سموم تقلبی، از رده خارج شده و قاچاق چینی هم استفاده می&zwnj;شود. به عنوان نمونه، برخی از سم&zwnj;ها مثل د.د.ت هنوز در تولید برخی از میوه&zwnj;ها در ایران مورد استفاده قرار می&zwnj;گیرد، در حالی که بیش از ۲۰ سال است مصرف آن ممنوع شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در مقابل این حقایق تکان&zwnj;دهنده، مردم ایران انتخابی ندارند؛ تنها گزینه موجود برای آنها استفاده از محصولات ارگانیک است که به گفته یک شهروند ۴۱ساله، به آن هم اعتمادی نیست: &laquo;از کجا معلوم که اینها واقعا ارگانیک باشند؟ اگر هم ارگانیک باشند، برای همه ممکن نیست از این محصولات تهیه کنند. همه جا این محصولات را ندارد، اگر هم داشته باشد، گران است و با این اوضاع اقتصادی مردم قدرت خریدش را ندارند.&raquo;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">سوء عملکرد دولت در کنترل و پیشگیری از سرطان، موضوعی است که با کمترین واکنش جدی از سوی مسئولان مستقیم وزارت&zwnj;خانه&zwnj;های بهداشت و کشاورزی مواجه شده و در شرایطی که مردم ایران با دشواری&zwnj;های جدی اقتصادی مواجه&zwnj;اند، تحمیل هزینه&zwnj;های سنگین درمان سرطان، هم به اقتصاد خانواده لطمه می&zwnj;زند هم به اقتصاد کلان جامعه. فشارهای سنگین روانی و نبودن احساس امنیت و رفاه نیز، عامل خزنده و پنهانی است که ایرانیان بیشتری را گرفتار سرطان می&zwnj;کند؛ چرا که سرطان تنها بیماری جسم نیست، بیماری روح هم هست.</p> https://archive.radiozamaneh.com/society/khiyaban/2013/02/04/24208#comments آلودگی هوا ایران حقوق انسانی ما سرطان سموم و آفت‌کش‌ها محصولات کشاورزی نعیمه دوستدار پارازیت‌ها خیابان Mon, 04 Feb 2013 10:05:41 +0000 society 24208 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/02/24138 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/02/24138" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> در گفت‌وگو با ناصر مهاجر، پژوهشگر تاریخ ایران </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="316" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/tirbaran.jpg?1361819012" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">اسماعیل جلیلوند - رد پای عدم تمایل به بروز شادمانی و غم&zwnj;زدگی یک جامعه را تا چه اندازه باید در شکست&zwnj;های تاریخی آن جست&zwnj;وجو کرد؟ کدام زخم&zwnj;های تاریخی کاری&zwnj;تر هستند و بر سلامت روانی جامعه اثری عمیق&zwnj;تر دارند؟</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در چهارچوب سلسله گفت&zwnj;وگوهای رادیو زمانه در زمینه حق شادی، با ناصر مهاجر، پژوهشگر تاریخ ایران، پیرامون پیوند سطح شادمانی جامعه ایران با زخم&zwnj;های تاریخی، گفت&zwnj;وگویی انجام داده&zwnj;ایم.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>گفت&zwnj;وگو با ناصر مهاجر را <span dir="RTL">می&zwnj;توانید از طریق فایل صوتی زیر گوش کنید</span>:</strong></p> <p dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130202_Happiness_07_History_NaserMohajer_IsmaielJalilvand.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>ما در تاریخ معاصر ایران از سال ۱۳۲۰</strong> <strong>به بعد با چند نسل آرمانگرا روبه&zwnj;رو بودیم که همگی به نوعی در راه دست یافتن به آرمان&zwnj;های خود با شکست روبه&zwnj;رو شده&zwnj;اند. چه ردی از تجربه شکست در روان و فرهنگ ایرانیان می&zwnj;بینید؟ آیا چنین تأثیری مشهود است؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>ناصر مهاجر</strong>: پيش از اینکه به پرسش شما پاسخ بدهم، بايد بگويم كه موضوع به روانشناسی اجتماعی و تاریخ اجتماعی ربط پيدا مى&zwnj;كند و همان&zwnj;گونه که آگاه هستید، این دو رشته&zwnj; علوم اجتماعى هنوز در ايران و نزد ما ايرانيان چنان که باید و شاید مورد توجه قرار نگرفته&zwnj;اند و به شکوفایی نرسیده&zwnj;اند. به همين دليل گمان نمى&zwnj;كنم بتوانيم پاسخى جامع و همه&zwnj;جانبه&zwnj; به اين پرسش بدهيم. پاسخ من هم در بهترين حالت، سويه&zwnj;هايى از مسئله را روشن مى&zwnj;كند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/mosadegh.jpg" style="width: 180px; height: 180px; float: right;" />شکست داریم تا شکست. شکستِ ٢٨ مرداد ١٣٣٢ با شکستی که جنبش&zwnj;های اعتراضى سال&zwnj;های ٣٢ تا ٤٢ خوردند، تفاوت&zwnj;هاى زيادى باهم دارند. دامنه&zwnj; هريك از آن جنبش&zwnj;ها، نیروهای محرکه&zwnj;&zwnj;شان، شکل و ابعاد سرکوب&zwnj;شان، به كلى متفاوت هستند. اين دو شكست را نبايد يك&zwnj;سان پنداشت. گرچه با هزار تار پيدا و پنهان با هم پيوند دارند و يكى مشدد ديگرى&zwnj; بود، به هيچ روى يكسان نيستند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">دوم اینکه به باور من، نمی&zwnj;توانیم در تاریخ کوتاه از رد پاهای ماندگار سخن بگوییم. رد پاى ماندگار به تاريخ بلند پيوند مى&zwnj;خورد. در تاريخ كوتاه، رد پاها خُردند و بيش و كم گذرا. رد پاها، در تاريخ كوتاه به گستره&zwnj; يك نسل محدود مى&zwnj;شود و در دوره&zwnj;هاى ده پانزده ساله مشاهده&zwnj;پذير است. روشن است كه شكست يك نسل را نسل دوم به گونه&zwnj;اى ديگر زندگى مى&zwnj;كند؛ به گونه&zwnj;اى بسيار متفاوت از نسل مادران و پدرانش.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">نكته سومى كه نياز به تدقيق دارد، مسئله&zwnj; شكست است كه بُن&zwnj;مايه&zwnj; پرسش شماست. شکست داریم تا شکست. شکستِ ٢٨ مرداد ١٣٣٢ با شکستی که جنبش&zwnj;های اعتراضى سال&zwnj;های ٣٨ تا ٤٢ خوردند، تفاوت&zwnj;هاى زيادى باهم دارند. دامنه&zwnj; هريك از آن جنبش&zwnj;ها، نیروهای محرکه&zwnj;&zwnj;شان، شکل و ابعاد سرکوب&zwnj;شان، به كلى متفاوت هستند. اين دو شكست را نبايد يك&zwnj;سان پنداشت. گرچه با هزار تار پيدا و پنهان با هم پيوند دارند و يكى مشدد ديگرى&zwnj; بود، به هيچ روى يكسان نيستند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">جاى بررسى ناهمسانى&zwnj;های آن دو جنبش در اين گفت&zwnj;وگو نيست. شما پيگير رديابى شكست در روان و فرهنگ نسل&zwnj;هايى هستيد كه آن شكست&zwnj;ها را زيسته&zwnj;اند. پس اجازه بدهيد پاسخ به پرسش را در پيوند با همان شكست&zwnj;ها، يعنى شكست سال&zwnj;هاى ٣٢ و ٤٢ پيدا كنيم.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">زمينه&zwnj; مناسب اين رديابى، با توجه به نشكفتگى تاريخ اجتماعى و روان&zwnj;شناسى اجتماعى نزد ما ايرانيان&zwnj;، به ناچار پهنه&zwnj; شعر، رمان و موسيقى ا&zwnj;ست.&zwnj; بهترين بيان پى&zwnj;آيند دو شكست سال&zwnj;هاى ٣٢ و ٤٢ را در روان و فرهنگ نسل&zwnj;هاى سال&zwnj;هاى سى و چهل، به گمان من، مهدى اخوان ثالث و فروغ فرخزاد به دست داده&zwnj;اند؛ در دو شعر &laquo;زمستان&raquo; و &laquo;آيه&zwnj;هاى زمينى&raquo;؛ و مى&zwnj;بينيم آن &laquo;سرهاى در گريبان&raquo; كه در &laquo;هواى بس ناجوانمردانه سرد&raquo; پس از ١٣٣٢ به سلامِ هم پاسخ نمى&zwnj;&zwnj;گفتند و در پى شكستِ ١٣٤٢ &laquo;انبوه بى تحرك روشنفكران را&raquo; مى&zwnj;ماندند كه در &laquo;مرداب&zwnj;هاى الكل&raquo; روز به شب مى&zwnj;رساندند، جاى به نسلى دادند كه با سياهكل در بهمن ١٣٤٩ &laquo;آفتابكاران جنگل&raquo; نام گرفت؛ با روان و فرهنگى به كلى متفاوت از دو نسل از آرامانگرايان پيش از خود. اين يك واقعيت است؛ جداى از هرگونه ارزش&zwnj;داورى.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تاثیر ناكامى&zwnj;ها و شکست&zwnj;های تاریخی بر روان جمعی و پویایی جامعه در چه صورتی ممکن است عمیق&zwnj;تر و اثرگذارتر باشد؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در تاريخ بلندِ جامعه&zwnj; كهنى چون جامعه&zwnj; ما، دولت استبدادى، جنگ&zwnj;ها، آدمكشى&zwnj;ها، خشکسالی&zwnj;ها، قحطی&zwnj;ها، بیماری&zwnj;های همه&zwnj;گير مثل تیفوس، وبا و طاعون که گاه میلیون&zwnj;ها انسان را از پاى در مى&zwnj;آورد، آثار ژرفى بر روان جمعى جامعه بر جاى گذاشته&zwnj; است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/golesorkhi22.jpg" style="width: 180px; height: 180px; float: right;" />آن &laquo;سرهاى در گريبان&raquo; كه در &laquo;هواى بس ناجوانمردانه سرد&raquo; پس از ١٣٣٢ به سلامِ هم پاسخ نمى&zwnj;&zwnj;گفتند و در پى شكستِ ١٣٤٢ &laquo;انبوه بى تحرك روشنفكران را&raquo; مى&zwnj;ماندند كه در &laquo;مرداب&zwnj;هاى الكل&raquo; روز به شب مى&zwnj;رساندند، جاى به نسلى دادند كه با سياهكل در بهمن ١٣٤٩ &laquo;آفتابكاران جنگل&raquo; نام گرفت؛ با روان و فرهنگى به كلى متفاوت از دو نسل از آرامانگرايان پيش از خود. اين يك واقعيت است؛ جداى از هرگونه ارزش&zwnj;داورى.</p> </blockquote> <p dir="RTL">اينگونه مصيبت&zwnj;ها، به همه&zwnj; ركن&zwnj;ها، قشر&zwnj;ها و طبقات جامعه گزند مى&zwnj;رساند. جنبش&zwnj;هاى اجتماعى، اغلب همه&zwnj;گير نيستند و همه&zwnj; ركن&zwnj;هاى جامعه و طبقات اجتماعى را در بر نمى&zwnj;گيرند. پاره&zwnj;هايى از جامعه در جنبش&zwnj;ها&zwnj; شرکت مى&zwnj;كنند و پاره&zwnj;هايى نمى&zwnj;كنند، اما وقتى جنگ درمى&zwnj;گيرد، همگان را در بر می&zwnj;گیرد. نه تنها يك يا چند طبقه&zwnj; يك شهر را، بلكه همه&zwnj; طبقات شهر را. نه تنها یک شهر را، بلکه بسيارى از شهرها را. نه تنها شهرها را كه روستا&zwnj;ها را. نه تنها روستاها را كه ايل&zwnj;ها را و مى&zwnj;دانيد كه ایل، يكى از سه ركن&zwnj; كشور ما بود؛ با و بر روستا و شهر.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از مسير گفت&zwnj;وگو دور نيافتم. هنگامى كه مصيبت&zwnj;هاى طبيعى و غير طبیعي در مقياس&zwnj;هاى بزرگ روى مى&zwnj;دهد، آن هم يكى در پى ديگرى، به عنوان مثال پس از يك جنگِ بزرگ خانمانسوز، قحطى مى&zwnj;آيد و در پى آن وبا شهرها را فرا مى&zwnj;گيرد، خواهى نخواهى بر روح و روان و فرهنگ جامعه پنجه مى&zwnj;كشد؛ و اگر چرخه&zwnj; ويرانگرى از حركت بازنماند و به شكل دوره&zwnj;اى رخ نمايد، آنهم زير سايه&zwnj; حكومت&zwnj;هاى بيدادگر، بديهى&zwnj;ست كه زيرين&zwnj;ترين لايه&zwnj;هاى روان و فرهنگ و حتی فكر مردمان از آثار آن در امان نمى&zwnj;ماند. بى&zwnj;دليل نيست كه ما قضا و قدرى انديشيم، مصلحت طلبیم، ریاکاری در فرهنگ مان جا خوش كرده است، راحت تقیه مى&zwnj;كنيم، به فرهنگِ این نیز بگذرد خو گرفته&zwnj;ايم، روحيه&zwnj; افراط و تفریط بر ما حاكم است و هميشه دنبال يك ناجى مى&zwnj;گرديم.</p> <p dir="RTL">&nbsp;<br /> <strong>تجربه </strong><strong>این</strong><strong> زخم&zwnj;ها و مصيبت&zwnj;ها و شکست&zwnj;های تاریخی را در کشورهایی مثل آلمان، ژاپن یا ایتالیا هم می&zwnj;بینیم، چه تفاوتی بین این کشورها و ایران در مورد برخوردی که با این زخم&zwnj;ها داشتند و نتایج آن بر سلامت روان جمعی جامعه وجود دارد؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">خيال مى&zwnj;كنم آلمان و ايتاليا و ژاپن را به اين علت كنار هم گذاشته&zwnj;ايد كه هر سه تجربه&zwnj; فاشيسم را از سرگذرانده&zwnj;اند. خُب، روآورى بخش&zwnj;هاى بزرگى از مردمان اين كشورها به&zwnj; فاشيسم؛ به ويژه در آلمان كه از مهم&zwnj;ترين كانون&zwnj;هاى فكر و فرهنگ اروپاى قرن نوزده و بيست بود، مسئله&zwnj; كمى نبود و نيست.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL">در كشور ما آن روح&zwnj;كاوى، آن بازنگرى گرايش&zwnj;هاى فلسفى و فكرى و فرهنگى ريشه&zwnj;دار در جامعه و ارزش&zwnj;يابى ارزش&zwnj;ها، به بار ننشسته است. قدرت استبداد ديرينه در سقط اين فرايند بى&zwnj;ترديد نقش داشته است و مادام كه استبداد سياسى فعال مايشاء است، نه عوامل شكست روشن مى&zwnj;&zwnj;شوند، نه حافظه جمعی شكل مى&zwnj;گيرد و نه درس گرفتن از آزموده&zwnj;ها در كار است. بنابراین شکست در پى شكست مى&zwnj;آيد.</p> </blockquote> <p dir="RTL">در هر سه كشور، پس از پايان جنگ، برافتادن فاشيسم و بر نشستن دموكراسى، كوششى جدى و جانانه&zwnj;اى پا گرفت براى فهميدن چرايى رشد و بالندگى مكتبِ فكرى&zwnj;اى آزادى&zwnj;ستيز، آدمكش، نژادپرست، جنگ&zwnj;افروز، خودكامه و تبهكارپرور. منطقى هم بود. آدميان جامعه&zwnj;اى كه مدرنيته را مى&zwnj;زييند، ذهن پرسشگر دارند و فكر نقاد. اين&zwnj;ها مى&zwnj;خواستند و مى&zwnj;خواهند بفهمند چه عواملى در سنت&zwnj;هاى فكرى، فرهنگى و فلسفى جامعه&zwnj;شان بوده و هست كه به برآمدن فاشييسم انجاميد. از خود مى&zwnj;پرسيدند و هنوز مى&zwnj;پرسند: چگونه مردمانى هستيم و با چه تضادها و تناقض&zwnj;ها زندگى مى&zwnj;كنيم كه به فاشيسم می&zwnj;انجامد؟ و اينچنين بود كه روح&zwnj;كاوى و روان&zwnj;شناسى اجتماعى در اين سه كشور پاگرفت - البته به درجات گوناگون- و جريان&zwnj;هاى فكرى و فرهنگى و فلسفى ريشه&zwnj;دار در جامعه، حتی آنها كه در حاشيه قرار داشتند (مثل نيچه و هايدگر) زير ذره&zwnj;بين قرار گرفتند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بی&zwnj;تردید دموکراسی&zwnj;ای که پس از واژگونی حزب نازی سر برآورد، زمینه&zwnj; ارزش&zwnj;يابى ارزش&zwnj;ها و خانه تكانى روحى و فكرى بود؛ به ويژه نزد نسل جوان. این&zwnj;ها دادگاه نورنبرگ را به خانه&zwnj;هاشان مى&zwnj;كشيدند و پدران و مادران&zwnj;شان را محاكمه مى&zwnj;كردند كه چرا با فاشيسم ساختيد و ساكت مانديد و می&zwnj;دانید که دادگاه نورنبرگ برخی از روشنفكران به نام جامعه را نيز به خاطر نوشته&zwnj;هاشان در كرسى اتهام نشاند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بازگرديم به مورد ایران. در كشور ما آن روح&zwnj;كاوى، آن بازنگرى گرايش&zwnj;هاى فلسفى و فكرى و فرهنگى ريشه&zwnj;دار در جامعه و ارزش&zwnj;يابى ارزش&zwnj;ها، به بار ننشسته است. قدرت استبداد ديرينه در سقط اين فرايند بى&zwnj;ترديد نقش داشته است و مادام كه استبداد سياسى فعال مايشاء است، نه عوامل شكست روشن مى&zwnj;&zwnj;شوند، نه حافظه جمعی شكل مى&zwnj;گيرد و نه درس گرفتن از آزموده&zwnj;ها در كار است. بنابراین شکست در پى شكست مى&zwnj;آيد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تکرار حوادث تلخ اجتماعی، مانند کشتار و سرکوب زندانیان سیاسی و همچنین جنگ، چه تاثیری در نشاط و تحرک اجتماعی داشته است؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از سال ١٣٥٧ تا سال ١٣٦٠ جامعه ايران تحرك و پويايى چشمگيرى را از سر گذراند. سركوب خونين خرداد ١٣٦٠ و استبداد فراگيرى كه از پى آن آمد، در كنار جنگ ويرانگر هشت ساله، تحرك را از جامعه بازگرفت و سرخوردگی و دل&zwnj;زدگى و سياست &zwnj;گزيرى به همراه آورد. با پایان جنگ كه با كشتار بزرگ زندانيان سياسى توامان بود، زنجير&zwnj;هاى استبداد دينى شُل شد و رفته رفته جامعه تحرک اجتماعى تازه&zwnj;اى پيدا كرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/akhond.jpeg" style="width: 180px; height: 150px; float: right;" />كارنامه&zwnj; سى و سه ساله&zwnj; پيكار جامعه&zwnj; مدنى با تئوكراسى شيعى، يكبار ديگر درستى اين آموزه را نشان مى&zwnj;دهد كه دامنه&zwnj; اثر&zwnj;گذارى زخم&zwnj;هاى اجتماعى يكنواخت نيست؛ نيز طول عمر&zwnj; زخم&zwnj;ها. برخى از زخم&zwnj;هاى اجتماعى تا چندين دهه سربازند و خونچکان. برخى زود التيام پيدا مى&zwnj;كنند. زخم&zwnj;هايى هم هستند كه در گذر زمان سرباز مى&zwnj;كنند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">نسلى كه پس از انقلاب بهمن ١٣٥٧ رشد كرده بود، در جريان انتخاب سيد محمد خاتمى چهره نمود و با جنبش دانشجویی سال ٧٨ به عنوان يك نيروى اجتماعى در پهنه&zwnj; سياستِ مملكت پا گذاشت. اين نسل همانندى چندانى با نسل پدران و مادران خود نداشت كه پيشتاز انقلاب بهمن ١٣٥٧ بودند. اين واقعيت نشان مى&zwnj;دهد كه نسل پیشین شكست خورده، بر نسل پس از خود اثر چندانى نگذاشته بود؛ در معناى مثبت كلمه البته و جالب اينجاست كه نسل جوان پس از انقلاب نیروی محرکه جنبش ١٣٨٨ بود؛ نه سرخوردگان انقلاب ١٣٥٧ كه بيشترشان دستخوش، سرخوردگى، بی&zwnj;اعتمادی سياسى، ترس و محافظه کاری بودند و به تشويق فرزندان&zwnj;شان باز به خيابان آمدند. اين سرخوردگى، بى&zwnj;اعتمادى سياسى، ترس و محافظه&zwnj;كارى را در نيروى محرك جنبش اعتراضى سال ١٣٨٨ نيز مى&zwnj;بينيم.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">كارنامه&zwnj; سى و سه ساله&zwnj; پيكار جامعه&zwnj; مدنى با تئوكراسى شيعى، يكبار ديگر درستى اين آموزه را نشان مى&zwnj;دهد كه دامنه&zwnj; اثر&zwnj;گذارى زخم&zwnj;هاى اجتماعى يكنواخت نيست؛ نيز طول عمر&zwnj; زخم&zwnj;ها. برخى از زخم&zwnj;هاى اجتماعى تا چندين دهه سربازند و خونچکان. برخى زود التيام پيدا مى&zwnj;كنند. زخم&zwnj;هايى هم هستند كه در گذر زمان سر باز مى&zwnj;كنند. زخمى كه بر پيكر جامعه پس از جنبش اعتراضى گسترده&zwnj; سال ١٣٨٨ وارد آمد، تازه&zwnj;تر از آن است كه بشود درباره&zwnj;اش سنجيده سخن گفت. زمان مى&zwnj;برد تا كم و كيفش را نيك بنگريم.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>به نظر شما شادی و</strong><strong> نشاط اجتماعی در کدام دوره&zwnj;های تاریخ معاصر ایران بیشتر مشهود بوده است؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">براى من بسیار دشوار است که درباره&zwnj; موضوعی صحبت کنم که نه تعريف جامعى از آن در دست است و نه معیار و محک سنجش دقیق اندازه&zwnj;گيرى. با اين حال خدمت شما عرض کنم که وقتی به تاریخ پُرفراز و فرود ایران مى&zwnj;نگرم، چه تاريخ بلند و چه كوتاه، می&zwnj;بینم مردمان ما به رغم تمام &laquo;کژرفتارى&zwnj; و بدكردارى چرخ&raquo;، به رغم جنگ&zwnj;ها، قحطی&zwnj;ها، خشکسالی&zwnj;ها، خشک&zwnj;انديشى&zwnj;ها و استبداد سیاسی دیرپا و درازدامن که از كشته&zwnj; پشته مى&zwnj;ساخته است، به شادی و خوش&zwnj;باشى سخت دلبسته بوده&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">مهم&zwnj;ترین نمود و نماد اين شادی و خوش&zwnj;باشى، به گمان من، جشن نوروز است و پیش پرده&zwnj; آن چهارشنبه&zwnj;سوری و پرده&zwnj; آخر آن سیزده به&zwnj;در. شگفت&zwnj;انگيز است كه حتی در خشکسالی سال ١٨٧٠ مسيحى كه چند میلیون انسان ايرانى را از بین برد، مردم عيد نوروز را جشن مى&zwnj;گرفتند. يا در ١٣٢٢ كه تيفوس انسان&zwnj;ها را چون برگ درخت به زمين مى&zwnj;انداخت. اين گرايش به شادى، خوش&zwnj;باشى و در خوشی زیستن را در سخت&zwnj;ترين دوره&zwnj;هاى زندان جمهوری اسلامی نيز ديده&zwnj;ايم و بيش از هر زمان در آستانه&zwnj; نوروز باستانى.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/gilaki.jpeg" style="width: 180px; height: 150px; float: right;" />گرایش به شاد باشى و شاد زندگی کردن در ميان مردمان ايران، ريشه&zwnj;اى ژرف دارد. حتی مى&zwnj;توانم فروتنانه ادعا كنم كه رگه&zwnj; از فرهنگ اپيكورى در زير پوستِ جامعه از دیرباز برجا بوده است. این رگه را می&zwnj;شود در پاره&zwnj;اى از آئين&zwnj;ها و آداب و سنت&zwnj;&zwnj;هاى سرزمين ما به روشنى ديد، به ويژه در موسقى فولكلوريك و شعر كلاسيك ايران.</p> </blockquote> <p dir="RTL">به عنوان پژوهشگر تاریخ معاصر ايران، می&zwnj;توانم بگويم كه گرایش به شاد باشى و شاد زندگی کردن در ميان مردمان ايران، ريشه&zwnj;اى ژرف دارد. حتی مى&zwnj;توانم فروتنانه ادعا كنم كه رگه&zwnj;&zwnj;ای از فرهنگ اپيكورى در زير پوستِ جامعه از دیرباز برجا بوده است. این رگه را می&zwnj;شود در پاره&zwnj;اى از آئين&zwnj;ها و آداب و سنت&zwnj;&zwnj;هاى سرزمين ما به روشنى ديد، به ويژه در موسقى فولكلوريك و شعر كلاسيك ايران. حتی مى&zwnj;شود گفت پاره&zwnj;اى از شعرهاى شاعران بزرگ ما، به عنوان مثال خيام و حافظ، در ستايش از فرهنگ شاد زیستن و خوش باشى&zwnj; سروده شده است و نكوهش فرهنگ اندوه&zwnj;گسارى و عذاب و عسرت&zwnj;كشى و غم و غصه&zwnj;خورى كه در دوره&zwnj; صفوى و شكل&zwnj;گيرى روحانيت شيعى ابعادى تازه و گسترده پيدا كرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با چنين نگرشى فكر مى&zwnj;كنم اگر به جاى شادى و نشاط اجتماعى، تحرك و پويايى اجتماعى را بنشانيم و در پى درك سازوكار دوره&zwnj;هاى فراز و فرود تحرك و پويايى اجتماعى باشيم، در زمين سفت&zwnj;ترى راه مى&zwnj;پيمایيم. مى&zwnj;خواهم بگوييم مقولاتى چون تحرك و پويايى اجتماعى، سنجه&zwnj;هاى دقيق&zwnj;ترى برای فهمیدن حالت روحى و توان جامعه هستند. به عنوان مثال، تحرک اجتماعی سال&zwnj;های ٢٠ تا ٣٢ در تاريخ معاصر ایران كم مانند بوده است. تحرک اجتماعی که پس از فروپاشی استبداد صغیر به چشم آمد، دستاوردهاى بزرگى به همراه آورد؛ به ويژه در زمينه شعر، قصه و روزنامه&zwnj;نويسى. یا تحرک اجتماعى سال&zwnj;های ٥٧ تا ٦٠ كه پيشتر از آن سخن گفتيم.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">تحرک اجتماعى به باور من، پیوند دارد با آزادی. در آزادی ا&zwnj;ست که یک جامعه می&zwnj;تواند تحرک پیدا کند، ولی مطمئن نيستم كه آزادى الزاماً شادى به همراه آورد. اگر از من بپرسيد آیا جامعه فرانسه یا مردمان آمریکا شاد هستند يا نه، نمی توانم به شما پاسخ جدى&zwnj;اى بدهم، ولی بی&zwnj;تردید می&zwnj;توانم بگویم که جامعه فرانسه، جامعه&zwnj; بسیار پرتحرکی است. جامعه&zwnj; آمریکا، جامعه بسیار پرتحرکی است. اين را هم مى&zwnj;توانم بگویم كه جامعه&zwnj; فرانسه در زمان اشغال فاشیسم بسیار کم تحرک بود. یا در سال&zwnj;های پایانی دهه&zwnj; شصت تحرکی شگفت&zwnj;انگيزى داشت كه سرچشمه&zwnj; آفرینش&zwnj;های گوناگون فرهنگی، ادبی، فکری و سیاسی شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در همین زمینه:</strong></p> <p dir="RTL"><em>پرونده &laquo;حق شادی&raquo; در گروه جامعه زمانه، زیر نظر سپیده شایان و با مشارکت و همکاری اسماعیل جلیلوند (در گفت&zwnj;وگو با ناصر مهاجر، حسن مکارمی، حسن یوسفی اشکوری، مژگان کاهن و بهروز شیدا)، آیدا قجر(در گفت&zwnj;وگو با شاهرخ مشکین&zwnj;قلم، شهلا شفیق و سعید پیوندی)، بهنام دارایی&zwnj;زاده (در گفت&zwnj;وگو با جلال ایجادی و مانا نیستانی)، نعیمه دوستدار (در گفت&zwnj;وگو با احمد علوی)، حسین نوش&zwnj;آذر (مقاله شیللر: &laquo;به راه خود بروید، شادمانه، همچون یک قهرمان)، سارا روشن (در گفت&zwnj;و گو با محمدرضا نیکفر) و اکبر فلاحیان (ده پرسش اساسی در مورد حقوق بشر) تهیه شده است.</em></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><em>گفت و گوهای حق شادی را می توانید از طریق لینک های زیر بخوانید:</em></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/22464">ده پرسش اساسی در مورد حقوق بشر</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/23401">حقوق بشر و افق دید ما- در گفت&zwnj;وگو با محمدرضا نیکفر، نویسنده و پژوهشگر- بخش نخست</a></p> <p dir="RTL">حق شادی- در گفت&zwnj;وگوبا محمدرضا نیکفر، بخش دوم و پایانی</p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/23521">اندوهباری نظام آموزشی در ایران &ndash; گفت&zwnj;وگو با سعید پیوندی، جامعه&zwnj;شناس و استاد دانشگاه</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/culture/khaak/2013/01/15/23554">شیللر: &laquo;به راه خود بروید، شادمانه، همچون یک قهرمان&raquo;</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/23679">مرگ&zwnj;پرستی حکومت ایران &ndash; گفت&zwnj;وگو با شهلا شفیق، جامعه&zwnj;شناس، پژوهشگر و فعال حقوق زنان</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/01/19/23771">پیوند شادی با محیط زیست سالم &ndash; گفت&zwnj;وگو با جلال ایجادی، استاد دانشگاه وکارشناس</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/01/19/23771">محیط زیست</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/23510">شادی در سکوت ممکن نیست- گفت&zwnj;وگو با بهروز شیدا، منتقد، نویسنده و پژوهشگر ادبی</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://www.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/02/24138">حق شادی و زخم&zwnj;های تاریخی - در گفت&zwnj;وگو با ناصر مهاجر، پژوهشگر تاریخ ایران</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/01/26/23962">سکس، شادی و حقوق بشر- گفت&zwnj;وگو با مژگان کاهن، روان&zwnj;شناس</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/09/24336">حق شادی، حق انتقاد - در گفت&zwnj;وگو با مانا نیستانی، کاریکاتوریست ساکن فرانسه</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/12/24442">جامعه ایران و زخم&zwnj;های روحی - در گفت&zwnj;وگو با حسن مکارمی، روانشناس، پژوهشگر و فعال اجتماعی</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://www.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/18/24622">افسردگی، تورم و بحران اقتصادی - گفت&zwnj;وگو با احمد علوی، اقتصاد&zwnj;دان و پژوهشگر علوم اجتماعی</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://www.radiozamaneh.com/node/24665">رقص، شادی و اعتراض- گفت&zwnj;وگو با شاهرخ مشکین&zwnj;قلم، رقصنده باله</a></p> <p><span dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/24/24780">حق شادی، دین و دینداری- گفت&zwnj;وگو با حسن یوسفی اشکوری، پژوهشگر امور دینی و فعال ملی مذهبی</a></span></p> https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/02/24138#comments اسماعیل جلیلوند ایران حق شادی زخم های تاریخی ناصر مهاجر حقوق انسانی ما Sat, 02 Feb 2013 08:19:58 +0000 society 24138 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/02/24146 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/02/24146" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="300" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/caspian_sea_4_l.jpg?1359792655" /> </div> </div> </div> <p><span style="font-size: 12px;">بیژن روحانی - ایران قصد دارد از شرکت نفت بی.پی به دلیل ایجاد آلودگی در دریای خزر شکایت کند. این خبر را معاون دریایی سازمان محیط زیست ایران اعلام کرد. به گفته عبدالرضا کرباسی، چنان&zwnj;چه روند ایجاد آلودگی توسط شرکت بی.پی ادامه یابد، ایران قطعا از این شرکت شکایت خواهد کرد. شرکت بی.پی مسئول حفاری و استخراج نفت در جمهوری آذربایجان است. شرکت بی.پی یک شرکت بریتانیایی چند ملیتی نفت و گاز است و دفتر اصلی آن در شهر لندن قرار دارد. این شرکت سومین شرکت بزرگ تولید انرژی در جهان است.</span></p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130131_Environment_IranBP_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/musicicon.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;به گفته آقای کرباسی، در سال&zwnj;های گذشته سواحل جنوبی دریای خزر توسط گلوله&zwnj;های نفتی پوشانده شده است و آخرین حادثه در این مورد به حدود چهارماه پیش باز می&zwnj;گردد که حدود ۲۵ تن گلوله نفتی از سواحل ایران جمع&zwnj;آوری شد. به گفته معاون سازمان محیط زیست ایران، با توجه به روند رو به افزایش آلودگی&zwnj;های نفتی در دریای خزر، امیدی به حفظ حیات آبزیان در این دریا باقی نمانده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">تابستان امسال گلوله&zwnj;های نفتی &nbsp;فراوانی در سواحل گیلان و به خصوص در بخش کپورچای و نقاط دیگر مشاهده شد. با جمع&zwnj;آوری این گلوله&zwnj;ها از ساحل، سازمان محیط زیست از ارسال آن&zwnj;ها به آزمایشگاه و همچنین تلاش برای تشکیل پرونده&zwnj;ای حقوقی در این زمینه خبر داد. اکنون به گفته این سازمان، گزارش آلودگی&zwnj;های نفتی در حال طی کردن روند خود است و در بهار سال آینده به وزارت امورخارجه ارسال می&zwnj;شود تا بتوان اقدامات قانونی لازم را علیه آلوده&zwnj;کنندگان این دریا به جریان انداخت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/caspianoilspillbijanrohani3.jpeg" style="width: 180px; height: 111px;" /><span style="font-size: 12px;">تابستان امسال گلوله&zwnj;های نفتی &nbsp;فراوانی در سواحل گیلان و به خصوص در بخش کپورچای و نقاط دیگر مشاهده شد. با جمع&zwnj;آوری این گلوله&zwnj;ها از ساحل، سازمان محیط زیست از ارسال آن&zwnj;ها به آزمایشگاه و همچنین تلاش برای تشکیل پرونده&zwnj;ای حقوقی در این زمینه خبر داد. اکنون به گفته این سازمان، گزارش آلودگی&zwnj;های نفتی در حال طی کردن روند خود است و در بهار سال آینده به وزارت امورخارجه ارسال می&zwnj;شود تا بتوان اقدامات قانونی لازم را علیه آلوده&zwnj;کنندگان این دریا به جریان انداخت.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <div> <span style="font-size: 12px;">به گفته &laquo;پژوهشکده&zwnj; اکولوژی دریای خزر&raquo; وابسته به موسسه تحقیقات شیلات در ایران، سالانه حدود ۱۲۲ هزار تن آلاینده نفتی به همراه آلاینده&zwnj;های دیگر وارد دریای خزر می&zwnj;شود. به گفته این پژوهشکده نیز ادامه این روند به نابودی دریای خزر می&zwnj;انجامد. ایران فعالیت&zwnj;های نفتی همسایگان شمالی خود را مسبب آلودگی گسترده در دریای خزر می&zwnj;داند. به گفته مقامات ایرانی در حدود ۹۵ درصد از آلودگی&zwnj;های خزر از سمت کشورهای شمالی و شمال غربی این دریا یعنی روسیه و جمهوری آذربایجان تولید می&zwnj;شود.</span></div> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">سازمان محیط زیست ایران می&zwnj;گوید با توجه به انتشار گزارش&zwnj;هایی در روزنامه&zwnj;های چاپ باکو، آب&zwnj;های آلوده به مواد نفتی اکنون ۶۴ برابر بیشتر از حد تعیین شده جهانی به اکسیژن نیاز دارد که این به معنی آن است که آب&zwnj;های آلوده&zwnj;ای که به از سمت آذربایجان به دریا ریخته می&zwnj;شود موجب نابودی ماهیان و سایر جاندارن دریای خزر است. افزایش مواد نفتی در محیط&zwnj;های دریایی باعث افزایش مواد آلی و کاهش اکسیژن می&zwnj;شود که نتیجه آن مرگ و میر جانداران دریایی است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">فعالیت&zwnj;های نفتی در جمهوری آذربایجان توسط کنسرسیومی با حضور شرکت بی.پی صورت می&zwnj;گیرد. این شرکت دفتر خود را در سال ۱۹۹۲ در باکو افتتاح کرد و دوسال بعد با امضاء قرارداد مشترکی با دولت جمهوری آذربایجانو &nbsp;با حضور چند شرکت دیگر، فعالیت&zwnj;های گسترده نفتی در سواحل آذربایجان آغاز شد. به گفته این شرکت، این فعالیت&zwnj;&zwnj;ها اکنون به یکی از گسترده&zwnj;ترین فعالیت&zwnj;های استخراج مواد نفتی در دنیا تبدیل شده است. با این حال در اکتبر سال ۲۰۱۲، الهام علی&zwnj;اف، رییس جمهور این کشور شرکت بی.پی را به دلیل کاهش استخراج از میدان آذری چراغ گوناشلی مورد انتقاد شدید قرار داد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">شرکت بی.پی به طور رسمی می&zwnj;گوید در تمام فعالیت&zwnj;های خود تلاش دارد تا تاثیرات منفی بر محیط زیست را با به کارگیری روش&zwnj;های نوین مدیریتی، فن&zwnj;آوری&zwnj;های پیشرفته و رعایت استانداردهای جهانی به حداقل برساند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با این&zwnj;حال ایران این شرکت را متهم کرده است که در سال&zwnj;های اخیر با استفاده از فن&zwnj;آوری&zwnj;های ارزان در سکوهای نفتی موجب حوادثی در نقاط مختلف دنیا از جمله در دریای خزر و خلیج مکزیک شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در تابستان گذشته ایران اعلام کرده بود ممکن است از جمهوری آذربایجان برای آلوده کردن محیط زیست دریای خزر به دادگاه شکایت و طلب خسارت کند. اما اکنون به گفته مقامات سازمان محیط زیست ایران، اگر روند آلودگی&zwnj;ها به همین شدت ادامه داشته باشد، ایران علاوه بر شکایت از کشورهای آلوده کننده از شرکت نفت بی.پی نیز به دادگاه شکایت خواهد کرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">مطابق &laquo;معاهده&zwnj;ی محیط زیست دریای خزر&raquo; که به &laquo;کنوانسیون تهران&raquo; نیز مشهور است، کشورهای حاشیه دریای خزر متعهد به حفاظت از محیط زیست خزر در برابر کلیه منابع آلوده کننده و همچنین نگهداری، احیاء و استفاده منطقی و پایدار از منابع زنده آن هستند.&nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/02/24146#comments آلودگی خزر آلودگی در دریای خزر آلودگی‌های نفتی ایران بیژن روحانی جمهوری آذربایجان شرکت نفت بی.پی محیط زیست Sat, 02 Feb 2013 08:07:46 +0000 arezoo 24146 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/society/degarbash/2013/01/31/24102 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/society/degarbash/2013/01/31/24102" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بررسی «قانون [جدید] مجازات اسلامی» در مورد لواط از چشم‌انداز سیاست جنسی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="241" height="173" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/lgbtanahitavosoughir4.jpg?1359918938" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">مهران رضایی - در تازه&zwnj;ترین نسخه تصحیح شده &laquo;قانون مجازات اسلامی&raquo;، تغییراتی از حیث رویکرد به مجازات و محتوای مواد کیفری وجود دارد که از سال ۱۳۹۰ تاکنون مورد بحث حقوقدانان و فعالان حقوق بشر قرار گرفته است.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این قانون پس از بحث&zwnj;های انجام شده توسط شورای نگهبان مورد تائید قرار گرفته و در انتظار ابلاغ توسط رئیس قوه مجریه است. در حال حاضر زمان اجرای قانون پیشین تمام شده، اما هنوز قانون جدید ابلاغ نشده است. بنابراین زمان زیادی به اجرای قانون جدید نیست. در این زمان اندک برای اجرایی شدن چنین قانونی، ارزش دارد که یکبار دیگر موضوع را به طور جدی مورد تأمل قرار دهیم. در قانون جدید تغییری در مورد جرم لواط روی داده است که از زمره مهم&zwnj;ترین تغییرات این قانون است. در ماده ۲۳۲ این قانون آمده است: &laquo;حد لواط برای فاعل، در صورت عنف، اکراه یا دارا بودن شرایط احصان، اعدام و در غیر این صورت صد ضربه شلاق است. حد لواط برای مفعول در هر صورت (وجود یا عدم احصان) اعدام است&raquo;.[۱]</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><span style="font-size: 12px;">دو مفهومی که در این حکم جدید وجود دارد عبارت&zwnj; هستند از تفکیک نقش&zwnj;های کنش جنسی بین &laquo;فاعل&raquo; و &laquo;مفعول&raquo; و شرط جدید &laquo;احصان&raquo; برای فاعل. در اینجا برای اینکه امکان بسط موضوع را داشته باشیم بر مسئله نخست تمرکز می&zwnj;کنیم.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/lgbtanahitavosoughir2.jpg" style="width: 180px; height: 164px;" /><span style="font-size: 12px;">در متون فقهی و در ادبیات جنسی کلاسیک فارسی می&zwnj;توان تلقی ارزشگذارانه در این ماده قانونی را به نحوی مرئی ساخت؛ یعنی تلقی که در آن کنش همجنسگرایانه داغی است که بر پیشانی مفعول می&zwnj;خورد و نه فاعل. این تمایزگذاری موضوع ماده قانونی شده است. در حالی که بخشی از گفتار جنسی معاصر با این ارزشگذاری غریب است، اما چنین فراخوانی از ادبیات جنسی قابل مشاهده است. پرسش این است که اولاَ این بازخوانی چگونه ممکن شده و منابع مشروعیت&zwnj;بخش به این ارزشگذاری کدام&zwnj; هستند و دوم اینکه چرا چنین فراخوانی ضرورت یافته است؟ (<span style="font-size:10px;">نقاشی اثر آناهیتا وثوقی</span>)</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">چشم&zwnj;اندازهایی مختلفی در بررسی این گزاره&zwnj;های حقوقی می&zwnj;توان داشت. موضع نخست و بدیهی&zwnj;ترین موضع، موضع حقوقی است که این قانون را می&zwnj;تواند تحلیل کند؛ آن&zwnj;هم با طرح پرسش&zwnj;هایی مانند اینکه منابع این احکام کدام است؟ احکام و واژگان و اصطلاحات آنچه برداشت&zwnj;هایی را در پرونده&zwnj;های قضائی ایجاد می&zwnj;کند؟ این قانونگذاری جدید چه برداشتی از جرم ارائه می&zwnj;دهد؟ پاسخ به این پرسش&zwnj;ها، مورد بررسی در چنین تحقیقی است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">موضع دوم پرسش&zwnj;های تحلیلی دیگری را از چشم&zwnj;انداز مبانی فلسفی جرم&zwnj;شناسی، در میان می&zwnj;آورد. آیا این قانون تابع دیدگاه &laquo;سزاگرایانه&raquo; است یا راهکارهای &laquo;اصلاح و تربیت&raquo;[۲] در آن تقویت شده است؟ آیا مبنایی &laquo;مطلوبیت گرایانه&raquo; در این قانونگذاری وجود دارد، یا تابع دیدگاه اخلاقی &laquo;پیامدگرایی&raquo; است؟ این&zwnj;ها پرسش&zwnj;هایی است که مبنای قاعده کیفری را می&zwnj;جوید.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">موضع سوم، نگاه به مسئله از وجه سیاستگذاری حقوقی است. چه تغییری در رویکرد حقوق بشر جمهوری اسلامی روی داده است؟ آیا فشارهای بین&zwnj;المللی تغییری در بخشی از این قانون داشته است؟ چه موضع سیاسی در این قانونگذاری اتخاذ شده است؟ حتی فرا&zwnj;تر از این پرسش&zwnj;ها که وجه عملی سیاست روز و اثر آن را می&zwnj;جوید می&zwnj;توان با ادبیات جامعه&zwnj;شناسی جنسیت در این مورد خاص از یک &laquo;سیاست جنسی&raquo; سخن گفت که به عنوان یک ساز و کار کلی تر حاکم بر سیاستگذاری&zwnj;های آگاهانه در یک قانونگذاری است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به نظر می&zwnj;رسد یک نظام مدیریت کنش جنسی نیز بر این فضای قانونگذاری حاکم است. پس از این زاویه هم به مسئله نگاه می&zwnj;کنیم. یعنی آنچه به اصطلاح به عنوان &laquo;سیاست جنسی&raquo; می&zwnj;شناسند؛ یعنی نظامی که برای اداره روابط جنسی و جنسیتی بر مناسبات بین فردی حاکم است؛ نظامی که منشاء مشخصی نمی&zwnj;توان برای آن در نظر گرفت، اما به صورت یک بافت اجتماعی متن درون آن قرار دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">قلمرو تحقیق ما در اینجا حوزه سیاستگذاری حقوقی است و از موضع سوم یعنی سیاست جنسی و جنسیتی به ماده ۲۳۲ نگاه می&zwnj;کنیم و آن را تحلیل می&zwnj;کنیم، اما &laquo;سیاست&raquo; در اینجا به معنای دومی که اشاره شد به کار می&zwnj;رود؛ یعنی &laquo;رژیم جنسی&raquo; که نقش&zwnj;های جنسی را در جامعه مراقبت و مرزهای آن را تعیین می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">روش ما در اینجا تفسیر &laquo;کنش&raquo; &zwnj;هایی است که متن در بر دارد. به این معنی که معنای متن را نه بر حسب فرضیه&zwnj;هایی که خود می&zwnj;نهد، بلکه برحسب فرضیاتی که به عنوان یک شیوه اجرا و ژست اعمال می&zwnj;کند، بررسی می&zwnj;کنیم. در این روش &laquo;قصد&raquo; در متن، به عنوان &laquo;متن&raquo; جست&zwnj;و&zwnj;جو نمی&zwnj;شود، بلکه در محصول اجرایی آن در تولید و تنظیمی که بر جهان اجتماعی تحمیل می&zwnj;کند، جسته می&zwnj;شود. از این جهت رویکرد ما رادیکال است و تنها در پی فهم دلالت&zwnj;های ذهنی مؤلف نیست. به تعبیری ما در پی معنایی که &laquo;گفته می&zwnj;شود&raquo; نیستیم، بلکه در پی معنایی هستیم که &laquo;عمل می&zwnj;کند&raquo;. این &laquo;کنش&raquo; به صورت ساده&zwnj;&zwnj; همان مطلوبی است که قاعده کیفری برای اجرا می&zwnj;خواهد. یعنی کیفری که &laquo;باید&raquo; اعمال شود، اما فرا&zwnj;تر از این کنش حقوقی، این قاعده نقشی سیاسی نیز پیدا می&zwnj;کند. به این معنی که امری را در مدیریت اجتماعی جهت می&zwnj;دهد و مرزی برای کنش اجتماعی که وجود دارد تعیین می&zwnj;کند. این دامنه از کنش موضوعی است که ما با الهام از روش&zwnj;شناسی تفسیری کوینتین اسکینر طرح می&zwnj;کنیم.[۳]</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><span style="font-size: 12px;">در اینجا سه فرض اصلی از روش&zwnj;شناسی اسکینر مطرح شده است: نخست: معنا در متن به تعبیر ویتگنشتاینی آن شکل کاربرد عناصر زبانی در جهان اجتماعی است. این فرض خود شامل دو عنصر است: اولاً معنا به صورت کاربرد ظاهر می&zwnj;شود و دوم اینکه این کاربرد قاعده اجتماعی دارد و به صورت خصوصی فرا&zwnj;تر از انسان&zwnj;های تاریخی وجود ندارد. بنابراین در اعمال این روش&zwnj;شناسی باید به اشکال کاربرد زبان در جهان اجتماعی توجه کنیم که در این مورد خاص می&zwnj;تواند شامل همه زمینه&zwnj;های سخن از &laquo;جنسیت&raquo; باشد؛ یعنی فولکور جنسی یا ادبیات کوچه، ادبیات نوشتار و گفتاری نخبگان، قانونگذاری&zwnj;های دولتی و مذهبی.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دوم: کاربرد مورد نظر درگیر با مناسبات قدرتی است که میان کاربران زبان مورد نظر وجود دارد. تلاش این مردم برای اثرگذاری بر رفتار دیگری از طریق کاربرد زبان خود را نمایش می&zwnj;دهد و بنابراین باید زبان را نه تنها به عنوان ابزار بلکه سلاحی در دست ایشان در نظر گرفت که نزاع ایدئولوژیک، اقتصادی، سیاسی را نمایندگی می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">سوم: این نزاع به خودی خود قابل بررسی نیست، بلکه میانجی روش&zwnj;شناسی ما زبان است. ما به طور مستقیم به زمینه این نزاع پرتاب نمی&zwnj;شویم، بلکه زبان نخستین متعلق&zwnj;شناختی است که با آن سروکار داریم. کاربرد این روش مستلزم جست&zwnj;وجوی زمینه زبان&zwnj;شناختی است که معنای گفتار را معین می&zwnj;سازد. این زمینه شامل همه اشکال کاربرد زبان در زندگی روزمره، متون نوشتاری، رسانه&zwnj;های عمومی و غیره است که به نحوی در تعیین معنای گزاره&zwnj;ها و اصطلاحات اثر می&zwnj;گذارند. مطالعه این زمینه وسیع معنایی در زبان&zwnj;شناسی به اصطلاح تحت عنوان &laquo;پراگماتیک&raquo; انجام می&zwnj;شود. شناخت این زمینه خاص مستلزم بررسی اصطلاح&zwnj;شناسی فرهنگی است که اهل یک زبان برای کاربرد زبان مشخص می&zwnj;سازند. این زمینه وجهی تاریخی و فرهنگی دارد. به این معنی که از یک دوره به دوره دیگر یا از یک فرهنگ به فرهنگی دیگر ممکن است قاعده&zwnj;های معنا&zwnj;شناختی دیگری در میان باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/lgbtanahitavosoughir5.jpg" style="width: 180px; height: 228px;" /><span style="font-size: 13px;">در حوزه نوشتار فارسی عشق به &laquo;شاهد&raquo; به عنوان کنشی عاطفی&zwnj;گاه رواداشته شده، اما این جواز در مورد &laquo;لواط&raquo; داده نشده است. هرچند&zwnj;گاه روابط عاطفی نوع نخست در معرض غلتیدن به دومی بوده است، اما امکانی برای مشروعیت دادن به این روابط عاطفی نوع نخست وجود داشته است.کسانی روابط عاطفی &laquo;شاهدبازی&raquo; را روا دانسته&zwnj;اند خود را از طرفداران لواط نمی&zwnj;شمرند. این تفکیک به آن&zwnj;ها امکان بیان عواطف همجنس&zwnj;خواهانه در کنار نصوص دینی داده است که آشکارا این کنش جنسی را مورد مذمت قرار می&zwnj;دهد. (<span style="font-size:10px;">نقاشی اثر آناهیتا وثوقی)</span></span></p> </blockquote> <p dir="RTL">برای اعمال این چارچوب روشی مسئله &laquo;کنش متن حقوقی&raquo; فوق را که از قانون مجازات اسلامی نقل شده است در سه زمینه بررسی می&zwnj;شود:</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">۱- ادبیات کوچه</p> <p dir="RTL">&nbsp;۲- ادبیات نخبگان</p> <p dir="RTL">&nbsp;۳- متون حقوقی (فقهی و قوانین مدنی دیگر)</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>مسئله&zwnj;پردازی</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با در نظر گرفتن ماده ۲۳۲ پیش&zwnj;نویس جدید قانون مجازات اسلامی مسئله این است که در قالب ادبیات معاصر جنسیت&zwnj; کنش همجنسگرایانه به صورت یک کنش دوسویه طرح می&zwnj;شود و مردم دو نفر را کنشگر جنسی می&zwnj;شمارند. این امری است که به عنوان برداشت قالب برای یک انسان مدرن قابل طرح است.&nbsp;<span style="font-size: 12px;">حتی در قانون پیشین مجازات اسلامی نیز این امر وجود داشته است و کنشگران جنسی به این شدت از یکدیگر جدا نشده&zwnj;اند. برای فهم متعارف ما از مسئله کنش همجنسگرایانه این غریب می&zwnj;نماید که چرا چنین تفکیکی روی داده است. آیا می&zwnj;توان کلید تفسیری برای فهم این موضعگیری غریب برای انسان معاصر [۴] یافت.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از سوی دیگر اما در متون فقهی و در ادبیات جنسی کلاسیک فارسی می&zwnj;توان تلقی ارزشگذارانه در این ماده قانونی را به نحوی مرئی ساخت؛ یعنی تلقی که در آن کنش همجنسگرایانه داغی است که بر پیشانی مفعول می&zwnj;خورد و نه فاعل. این تمایزگذاری موضوع ماده قانونی شده است. در حالی که بخشی از گفتار جنسی معاصر با این ارزشگذاری غریب است، اما چنین فراخوانی از ادبیات جنسی قابل مشاهده است. پرسش این است که اولا این بازخوانی چگونه ممکن شده و منابع مشروعیت&zwnj;بخش به این ارزشگذاری کدام&zwnj; هستند و دوم اینکه چرا چنین فراخوانی ضرورت یافته است؟</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>چگونه ماده ۲۳۲ در بافت زبان جنسی ممکن شده است؟ </strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&laquo;امکان&raquo; در اینجا صرف مشروعیت کاربرد یک اصطلاح یا گزاره یا عنصر زبانی است. مطابق با مدل تحقیقی که ما از اسکینر داریم باید نخست نشان دهیم که زمینه زبان&zwnj;شناختی که کاربرد را مشروعیت می&zwnj;بخشد و مجاز می&zwnj;شمارد کدام است. با شناخت این زمینه کاربرد مورد ادعا در ماده قانونی مورد اشاره می&zwnj;تواند امکان بیابد. این مشروعیت مطابق طرح ما در سه زمینه زبانی قابل بررسی است:</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>زبان نخبگان</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در حوزه نوشتار فارسی عشق به &laquo;شاهد&raquo; به عنوان کنشی عاطفی&zwnj;گاه رواداشته شده، اما این جواز در مورد &laquo;لواط&raquo; داده نشده است. هرچند&zwnj;گاه روابط عاطفی نوع نخست در معرض غلتیدن به دومی بوده است، اما امکانی برای مشروعیت دادن به این روابط عاطفی نوع نخست وجود داشته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/nazaninpouyandehlgbt123.jpg" style="width: 180px; height: 151px;" /><span style="font-size: 12px;">در دوره قاجار به تدریج ماهیت گرایش جنسی با مسئله پیشرفت گره خورد. از این دوره طرد ادبیات شاهدبازی و کنش جنسی لواط آشکارا دنبال می&zwnj;شود. به نظر روشنفکران وجود فرهنگی که نسبت به رابطه جنسی با شاهد و امرد&zwnj;ها تساهل دارد نشانه&zwnj;ای از عقب&zwnj;ماندگی نسبت به جهان مدرن است. این ایده توسط بسیاری از آثار دوره مشروطه&zwnj;خواهی توسط روشنفکران دنبال شد و به تدریج گذری تاریخی از ادبیات شاهدگرا و همجنس&zwnj;خواه به ادبیات دگرجنس گرا به صورت مدرن طی شد. این گذر مستلزم سکوتی درباره کنش جنسی لواط نیز شد و دیگر به صراحت نمی&zwnj;توان مانند گذشته دیدگاه فاعل&zwnj;گرای نخبگان را استخراج کرد.&nbsp;</span><span style="font-size: 10px;">(نقاشی اثر نازنین پوینده)</span></p> </blockquote> <div> <span style="font-size: 12px;">کسانی روابط عاطفی &laquo;شاهدبازی&raquo; را روا دانسته&zwnj;اند خود را از طرفداران لواط نمی&zwnj;شمرند. این تفکیک به آن&zwnj;ها امکان بیان عواطف همجنس&zwnj;خواهانه در کنار نصوص دینی داده است که آشکارا این کنش جنسی را مورد مذمت قرار می&zwnj;دهد.[۵] در حالیکه در زبان جنسی هنوز روابط لاطی و ملوط الگوی روابط جنسی میان مردم را دارد در مورد روابط شاهدخواهانه نخبگان این الگو به طور دقیق قابل تطبیق نیست. در مواردی که ذیلاً بررسی می&zwnj;کنیم عموماً ماهیت کنش جنسی (لواط) نیست که ارزش منفی دارد، بلکه مسئله این است که شما در این کنش کجا ایستاده باشید. در جایگاه فاعل یا مفعول:</span></div> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">۱. یکی از اشکال مشروعیت نقش فاعل جنسی رقابتی است که برای تصاحب موقعیت فاعل برای پیشگیری از بدنامی وجود دارد. برای مثال در رساله دلگشا از عبید زاکانی آمده است جماز پسرکی را برد و &laquo;در کارش گرفت&raquo;. پسرک بازگشت و کودکی از وی پرسید که چه شد؟ پسرک گفت جماز مرا خواست تا در کارش کشم. این مطلب به جماز رسید. جماز گفت: &laquo;غلام&zwnj;بارگی بی&zwnj;حضور ولی و دو شاهد حرام باشد.&raquo; (زاکانی، ۱۳۴۲، ص. ۲۵۴) روشن است که فاعلیت در چنین رابطه&zwnj;ای ننگ محسوب نمی&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">۲. این امر به صورت دیگری در نوشتارهای ادبی روشن است. شاعرانی که تمایلی به این کنش جنسی دارند، فاعلیت خود را بر دیگران بی&zwnj;پروا نمایش می&zwnj;دهند. نمونه آن لطایف عبید زاکانی است که هرجای آن فاعلیت خود را در مورد دیگران به رخ می&zwnj;کشاند (زاکانی، ۱۳۴۲)؛ یا اشعار ایرج&zwnj;میرزا شکلی از این قابلیت فاعلی را در مورد دیگران بیان می&zwnj;کند بدون آنکه ترسی داشته باشد (شمیسا، ۱۳۸۱، ص. ۲۵۰)؛ یا در خبیثات سعدی این افتخار به فاعلیت در قبال پسران زیبا آشکارا اعلام می&zwnj;شود. البته این کنش جنسی امری کاملاً مشروع نیست و عناوین مربوط به نقش فاعل این کنش جنسی طنینی منفی یافته و مثلاً سعدی در مورد حکم فقهی و دینی آن تردید ندارد که مذمت و کیفری در کار است. [۶] اما در قیاس با مفعول همیشه نوعی ترجیح و&zwnj;گاه مشروعیت در کاربرد آن احساس می&zwnj;شود، چنانکه از مثال&zwnj;های بالا این امر روشن است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">۳. این انگاره از فاعلیت از طریق دیگری نیز مشروعیت می&zwnj;یابد؛ یعنی زمانی که فاعلیت جنسی به عنوان شکلی از تنبیه و تأدیب به کار گرفته می&zwnj;شود. در رستم التواریخ یکی از بزرگان اصفهان در هنگام مواجهه با سپاه افغان&zwnj;ها به جهت لواط دستگیر می&zwnj;شود و در شرح هنرهای خود پیش اشرف افغان می&zwnj;گوید: &laquo;... همیشه هر ستمکار نامرد بی&zwnj;مروت را از دیوار خانه&zwnj;اش بالارفتم، اگرچه ده زرع ارتفاع آن بود و زنش را یا دخترش را یا پسرش را به داروی بی&zwnj;هوشی، بی&zwnj;هوش می&zwnj;نمودم و در ردای خود می&zwnj;نهادم و می&zwnj;رفتم... و با وی عشرت رندانه می&zwnj;کردم و باز او را می&zwnj;بردم و به مکان خود می&zwnj;نهادم... و تکیه بر این آیه مبارکه نموده&zwnj;ام [که] لاتقنطوا من رحمۀ&zwnj;الله، ان الله یغفر الذنوب جمیعاً.&raquo;(شمیسا ۳۳۵-۳۶)</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این کاربرد سکس برای تنبیه در داستان حسین کرد نیز تکرار شده است. حسین کرد، لواط با ازبک عبدالمؤمن را به عنوان سزای عمل او به کار می&zwnj;برد که زمانی حسین را در محله زنان زندانی کرده بود و این نوعی مفعولیت نمادین بود که حسین کرد با مفعولیت جنسی پاسخش را می&zwnj;دهد (فلور، ۲۰۱۰، ۲. ۲۶۵). در اینجا نیز فاعلیت جنسی نامشروع تلقی نمی&zwnj;شود و در واقع فاعلیت جنسی دنباله فاعلیت جسمی است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/lgbtanahitavosoughir6.jpg" style="width: 180px; height: 292px;" /><span style="font-size: 12px;">در متون ادب فارسی نخبگان نقش فرومرتبه&zwnj;ای را برای مفعول جنسی قائل&zwnj;اند. این امر لزوماً با تصویری که از روابط عاطفی با همجنس وجود دارد یکی نیست. در ادبیات فارسی میل به همجنس در دو سطح جنسی و عاطفی اغلب جدا شده است و این دو را در یک بسته واحد قرار نمی&zwnj;دهند. سخن &laquo;شاهد&raquo; و مقام ویژه&zwnj;ای که شاهد در متون اشغال کرده اما حدیث دیگری است که عموماً آن را به لواط مربوط نمی&zwnj;کرده&zwnj;اند و میان عشق و کنش جنسی تمایز قائل بوده&zwnj;اند. اما تا جایی که به همجنس&zwnj;خوابی ایشان مربوط است نوعی تبرئه یا دست کم نظر متمایز به کنش جنسی فاعل در برابر مفعول برمی&zwnj;خوریم که موجب شده است مفعول بیشتر اوبژه طرد و تحقیر باشد. (<span style="font-size: 10px;">نقاشی اثر آناهیتا وثوقی</span>)</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">۴. کار فاعل ننگی برای او محسوب نمی&zwnj;شده است و هرجا بحث از ایجاد رابطه لواط با پسری است یا به شکل تجاوز روی می&zwnj;دهد؛ چنان که در ماجرای ایرج میرزا و پسر میهمان ذکر می&zwnj;شود [۷] یا اغوای یک شاهدباز که باید ملوط را به لطایفی راضی کند که به این &laquo;ننگ&raquo; تن دهد و او را به پذیرش هزینه این ننگ وادارد. چنان که در خبیثات سعدی داستان چنین اغواگری نقل می&zwnj;شود. [۸] در &zwnj;&zwnj;نهایت کنش فاعل هزینه گزافی را در پی نداشته است که اقدام مفعول.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">۵. رویکرد درمانی در مورد کنش جنسی همجنسان نیز شاهدی بر این مدعاست که نسبتی نابرابر میان نقش فاعل و مفعول در این کنش وجود داشته است. در کنش جنسی همجنسان فقط دو عنوان بیمار&zwnj;شناختی وجود دارد: مخنتث و ابنه. اولی برای مفعول بزرگسال و دومی برای مفعول جوان یا نوجوان. بیماری اولی به کنایه تحت عنوان &laquo;علت المشایخ&raquo; خوانده شده است که به تمایل مفعولیت در صوفیان اشاره دارد. دومی بیماری روحی یا جسمی شناخته می&zwnj;شود که باید درمان شود. ذکریای رازی آن را بیماری روحی می&zwnj;شمار که با تحریک آلت جنسی مردانه و دادن نقش فاعل (مشخص نمی&zwnj;کند مفعول زن یا مرد باشد) رفع می&zwnj;شود. ابن سینا آن را بیماری روحی می&zwnj;شمارد که با تنبیه و ترساندن و غیره این زنانگی (مفعولیت) از پسران مورد اشاره برمی&zwnj;خیزد (فلور، ۲۰۱۰، ص. ۲۶۱-۶۲). تمایل مردان فاعل در این میان حداکثر یک میل جنسی منحرف و ناصواب است، اما رویکرد بیمار&zwnj;شناختی در قبال آن دیده نمی&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تحلیل</strong>: در متون ادب فارسی نخبگان نقش فرومرتبه&zwnj;ای را برای مفعول جنسی قائل&zwnj;اند. این امر لزوماً با تصویری که از روابط عاطفی با همجنس وجود دارد یکی نیست. در ادبیات فارسی میل به همجنس در دو سطح جنسی و عاطفی اغلب جدا شده است و این دو را در یک بسته واحد قرار نمی&zwnj;دهند. آنچه ما در بالا بررسی کردیم از طریق کاوش در متونی است که به صراحت به میل جنسی با همجنس اشاره داشت و به همین جهت در آثار حاشیه&zwnj;ای ادب فارسی که خصلت هزل و لطیفه داشته یافتنی است. سخن &laquo;شاهد&raquo; و مقام ویژه&zwnj;ای که شاهد در متون اشغال کرده اما حدیث دیگری است که عموماً آن را به لواط مربوط نمی&zwnj;کرده&zwnj;اند و میان عشق و کنش جنسی تمایز قائل بوده&zwnj;اند.[ ۹] اما تا جایی که به همجنس&zwnj;خوابی ایشان مربوط است نوعی تبرئه یا دست کم نظر متمایز به کنش جنسی فاعل در برابر مفعول برمی&zwnj;خوریم که موجب شده است مفعول بیشتر اوبژه طرد و تحقیر باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در دوره قاجار به تدریج ماهیت گرایش جنسی با مسئله پیشرفت گره خورد. از این دوره طرد ادبیات شاهدبازی و کنش جنسی لواط آشکارا دنبال می&zwnj;شود. به نظر روشنفکران وجود فرهنگی که نسبت به رابطه جنسی با شاهد و امرد&zwnj;ها تساهل دارد نشانه&zwnj;ای از عقب&zwnj;ماندگی نسبت به جهان مدرن است. آخوندزاده و میرزاآقاخان کرمانی نخستین کسانی بودند که ایده دگرجنسگرایی هنجارمند را در ادبیات فارسی عرضه کردند و عشق به جنس مخالف و رابطه جنسی دگرجنسگرا را بدون روابط جنسی و عاشقانه با همجنس به عنوان ضمیمه&zwnj;ای بر مدرن شدن تعریف کردند (<span dir="LTR">Afary</span>، ۲۰۰۹، <span dir="LTR">p. </span>۳). این ایده توسط بسیاری از آثار دوره مشروطه&zwnj;خواهی توسط روشنفکران دنبال شد و به تدریج گذری تاریخی از ادبیات شاهدگرا و همجنس&zwnj;خواه به ادبیات دگرجنس گرا به صورت مدرن طی شد. این گذر مستلزم سکوتی درباره کنش جنسی لواط نیز شد و دیگر به صراحت نمی&zwnj;توان مانند گذشته دیدگاه فاعل&zwnj;گرای نخبگان را استخراج کرد. همچنان اما در ادبیات کوچه می&zwnj;توان دنباله گرفتن این تلقی از نقش جنسی را در میان مردم مشاهده کرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>زبان کوچه</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">زبان کوچه اشاره به حوزه سخنی دارد که به صورت افواهی وجود دارد و میان کاربران به صورت شفاهی معنا را منتقل می&zwnj;سازد. در حال حاضر زبان جنسی کوچه در ایران به صورت خاص قابلیت تحقیق اسنادی ندارد و برای شناخت آن به استنادات شفاهی می&zwnj;توان متوسل شد. هیچ فرهنگ واژگان جنسی کاربردهای رایج را گرد نیاورده و در لغتنامه&zwnj;های رسمی نیز زبان جنسی کمتر مورد توجه است. بنابراین باید به مشاهدات افواهی در این زمینه بسنده کرد و به خطوط کلی آن پرداخت:</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">۱. در فحش&zwnj;های جنسی فارسی ناسزا شامل حال مفعول می&zwnj;شود. در تمامی این ناسزا&zwnj;ها کسی که کننده جنسی است حضور ندارد، اما مفعول و نسبت داشتن به یک مفعول می&zwnj;تواند ناسزا تلقی شود. واژگانی مانند &laquo;ابنه&raquo; و مشابه آن در زبان فارسی برای نقش مفعول به کار می&zwnj;رود و با کنش همجنسگرایی یکی گرفته می&zwnj;شود، اما کنش فاعل چنین سکسی &laquo;نامیده&raquo; نمی&zwnj;شود و به صورت یک ناسزا به کار نمی&zwnj;رود. اگرچه دو واژه &laquo;لاطی&raquo; و &laquo;ملوط&raquo; به عنوان فاعل و مفعول این کنش جنسی وجود دارند و به کار می&zwnj;روند، اما در صورت کاربرد زبان کوچه تنها ملوط تحت عناوین مختلف یک ناسزا و یک سوژه همجنسگرایی خطاب می&zwnj;شود. فحش دهنده نیز اغلب خود را در مقام فاعل یک مرد دیگر قرار می&zwnj;دهد و چنین کنش جنسی را برای خود موجب اینکه همجنسگرا خطاب شود نمی&zwnj;داند. او دیگری را به جهت فاعلیت خود تهدید می&zwnj;کند، اما این موجب نمی&zwnj;شود کسی او را به عنوان یک همجنسگرا یا لاطی یا دست کم کسی که با گفتن این سخن میلی به این کار دارد، خطاب کنند، اما دیگری را قطعاً به عنوان یک مفعول در معرض این تهدید می&zwnj;شمارد. این ناسزا&zwnj;ها تقریباً در تمامی گویش&zwnj;های فارسی مشاهده می&zwnj;شود و معادل&zwnj;های مربوطه تنها در صورت مفعولیت ناسزا قلمداد می&zwnj;شوند. برای مثال در گویش گیلکی علاوه بر واژه&zwnj;های معمول برای فرد مفعول واژه کمتر اهانت&zwnj;آمیز &laquo;خوشگل پسر&raquo; برای اشاره به قابلیت مفعول شدن از طرف دیگر است و اشاره به این دارد که من تهدیدی برای مرد بودن تو هستم و تو ممکن است مفعول من شوی. در گویش&zwnj;های فارسی تنها واژه&zwnj;ای که می&zwnj;تواند جایگاه اجتماعی فروتری را نشان دهد و به نقش فاعل کنش لواط مربوط است واژه &laquo;داش مشدی&raquo; است. البته این واژه موجب نمی&zwnj;شود که شخص داش مشدی احساس تحقیر کند، اما جایگاه کسانی که داش مشهدی بوده&zwnj;اند از لحاظ طبقات اجتماعی موقعیت بالایی نیست. به هر روی این امر در گویش جنسی کوچه یک جایگاه فرومرتبه یا مساوی با جایگاه شخص مفعول نیست و در انتساب این شخص در کنار شخص مفعول به یک گروه واحد ابهام وجود دارد. می&zwnj;توان گفت داش مشدی&zwnj;ها به زندگی روزمره خود با سربالا باز می&zwnj;گردند، اما در مورد مفعول این انتساب صفتی نامشروع باقی می&zwnj;ماند. بنابراین هرچند مفعول و داش مشدی هر دو عناوین هویتی است، اما موجب نشده است هر دو در یک گروه هویتی واحد دسته&zwnj;بندی شوند.[۱۰]</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/lgbtanahitavosoughir7.jpg" style="width: 180px; height: 151px;" /><span style="font-size: 13px;">دو واژه &laquo;لاطی&raquo; و &laquo;ملوط&raquo; به عنوان فاعل و مفعول کنش جنسی لواط وجود دارند و به کار می&zwnj;روند، اما در صورت کاربرد زبان کوچه تنها ملوط تحت عناوین مختلف یک ناسزا و یک سوژه همجنسگرایی خطاب می&zwnj;شود. فحش دهنده، اغلب خود را در مقام فاعل یک مرد دیگر قرار می&zwnj;دهد و چنین کنش جنسی را برای خود موجب اینکه همجنسگرا خطاب شود نمی&zwnj;داند. او دیگری را به جهت فاعلیت خود تهدید می&zwnj;کند، اما این موجب نمی&zwnj;شود کسی او را به عنوان یک همجنسگرا یا لاطی یا دست کم کسی که با گفتن این سخن میلی به این کار دارد، خطاب کنند، اما دیگری را قطعاً به عنوان یک مفعول در معرض این تهدید می&zwnj;شمارد. (نقاشی اثر آناهیتا وثوقی)</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">۲. این امر نه تنها برای مفعول کنش همجنسگرا که برای مفعول کنش دگرجنسگرا نیز وجود دارد. تقریباً تمامی این ناسزا&zwnj;ها به جهت انتساب به مفعولیت جنسی است. زن به عنوان مفعول کنش جنسی موضوع ناسزاهای جنسی در فارسی است. مرد تنها به جهت نسبت با زن - مفعول مورد تحقیر قرار می&zwnj;گیرد، اما وی به عنوان کسی که فاعل این کنش جنسی است نه تنها تحقیر نمی&zwnj;شود بلکه این امر موجب تثبیت موقعیت بر&zwnj;تر و غالب وی خواهد بود. ناسزاهای فارسی برای زن- مفعول یک نسبت دوتایی نیست. عنوان فاحشه برای زنی که کسب و کار جنسی می&zwnj;کند یا میل جنسی آزادی نسبت به مردان دارد یک تحقیر است، اما در برابر آن مردی که چنین رفتاری دارد یعنی از طریق خرید خدمات جنسی ارضا می&zwnj;شود یا با زنان زیادی می&zwnj;خوابد هیچ عنوان مشابهی ندارد که یک تحقیر مؤثر و تهدیدکننده قلمداد شود. عنوان &laquo;زنباره&raquo; تنها عنوان ناسازگونه ملایمی است که وجود دارد. موقعیت زنی که چنین کنشی را انجام می&zwnj;دهد و مردی که این کار را می&zwnj;کند مساوی نیست و مرد زنباره در شرایط محدودی چنین عنوان تحقیرآمیزی را دریافت می&zwnj;کند و بسیاری از مردان که اینک در ایران این مناسبات را دارند این ناسزا را دریافت نمی&zwnj;کنند. عدم تساوی در نسبت مفعول و داش مشدی در این رابطه نیز وجود دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">۳. مراقبت از کنش جنسی در مورد فاعل و مفعول یکسان نیست و در مورد رابطه جنسی دگرجنسگرا خانواده&zwnj;های ایرانی موقعیت نظارتی مساوی در قبال دختران و پسرانشان ندارند. برای مثال یک ضرب&zwnj;المثل گیلکی وجود دارد که وقتی پسر و دختری از دو خانواده وارد رابطه نامشروع می&zwnj;شوند به کار می&zwnj;رود. در این موارد خانواده پسر احساس تعهد اخلاقی برای مهار پسر نمی&zwnj;کنند و مفعول - زن را مجرم این کنش نامشروع می&zwnj;شمارند. می&zwnj;گویند: &laquo;امه اَمی خروسَ پایَ نتنیم دَبَستَن، شیمی مرغُ پایَ دَبَدید&raquo;. مضمون آن این است که ما نمی&zwnj;توانیم پای خروسمان را ببندیم شما باید پای مرغتان را ببندید. این قیاس دام پرورانه از اینجا ناشی می&zwnj;شود که کنش فاعل ننگی برای خانواده ایجاد نمی&zwnj;کند، بنابراین دغدغه نظارتی برای کسی است که به مفعول نسبت پیدا می&zwnj;کند. چنین عدم تعهد از بابت نظارت بر کنش فاعل در خانواده&zwnj;های ایرانی اغلب مشاهده می&zwnj;شود. این امر موجب می&zwnj;شود که خانواده کسی که فاعل است کمتر شرمنده باشند تا خانواده مفعول.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تحلیل</strong>: کنش جنسی مفعول چه در مورد یک زن چه در مرد یک مرد مبنای تحقیر در ادبیات کوچه است. در برابر این تحقیر فاعل کنش جنسی دگر/ همجنسگرا می&zwnj;تواند احساس برتری و باقی ماندن در سلسله مراتب ارزشگذاری اجتماعی کند. این مبنای مشترکی برای هر دو شکل از کنش جنسی است که نوعی قطب&zwnj;بندی در کنش جنسی وجود دارد. بنابراین به طور خودکار نوعی فوبیا از جهت فروکاسته شدن به موقعیت مفعول جنسی نیز وجود دارد. به نظر می&zwnj;رسد در قالب ادبیات کوچه امر ممنوعه بیش از آنکه شامل کنش جنسی شود حول این می&zwnj;گردد که شما چه نقشی را در آن برعهده گرفته باشید. به عنوان فاعل کنش شما کمتر سرزنش می&zwnj;شوید تا مفعول. در مرتبه دوم مسئله ماهیت فعل شماست.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>زبان حقوق- فقهی</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL">در متون فقهی و حقوقی شیعه ضمن آنکه کنش فاعل مورد طرد است مفعول به طور مطلق مطرود است و سوای حکم کیفری که برای ایشان صادر می&zwnj;کند، مفعولیت را امری به شدت نفرت&zwnj;انگیز می&zwnj;شمارد. حکم فقهی در این زمینه تنها منبع استخراج حکم حقوقی در قانون مجازات اسلامی نیست. می&zwnj;توان از دید دیگری نیز به این احکام در فقه نگریست. این تلقی نفرت&zwnj;انگیز از لواط و به ویژه ملوط بودن فضای ارزشگذاری را مشخص می&zwnj;سازد که زمینه نگاه کیفری می&zwnj;تواند تلقی شود.</p> </blockquote> <p dir="RTL">بر اساس متون فقهی لواط به معنی دخول یک مذکر از پشت به مذکر دیگر بزرگ&zwnj;ترین گناه جنسی است که معادل با کفر است. [۱۱] در متون شیعه به ویژه کنش جنسی مفعول امری به شدت تحقیرآمیز است. بر اساس روایتی، شیعه مفتخر است به اینکه در میان ایشان ملوط وجود ندارد و این را به عنوان شاخصی از شیعه بودن تلقی می&zwnj;کند(ابن بابویه م. ب.، ۱۳۸۲، ص. ۴۸۹). همچنین امام پنجم شیعیان بنابر روایات شیعه از سلام کردن به کسی که ملوط است نهی کرده است (دیلمی، ۱۳۴۹، ص. ۷۴). بر اساس منشاءشناسی متون فقهی منشاء ملوط بودن این است که یکی از فرزندان ابلیس به نام &laquo;زوال&raquo; در نطفه ایشان شرکت کرده و این در واقع ژنی است که به ایشان منتقل شده و همچنین داستان&zwnj;پردازی&zwnj;هایی دیگری که در مورد آلت جنسی شخص مفعول ارائه می&zwnj;شود و همه حاکی از فضای منفی و خوفناکی است که حول این مفهوم احساس می&zwnj;شود.[۱۲] این شکل از ارزشگذاری منفی به همین میزان و شدت در مورد فاعل دیده نمی&zwnj;شود و سخن بیشتر حول نفرت از مفعول می&zwnj;گردد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">علاوه بر این دیدگاه&zwnj;ها در مورد ملوط حکم کیفری ملوط نیز اغلب مساوی با کیفر فاعل نیست. احادیثی که حد لواط را در شیعه تعیین می&zwnj;کنند عموماً حکم تشابه لواط و زنا در کیفر داده&zwnj;اند. بنابر این روایات اغلب حکم در مورد لواط کننده در صورت داشتن شرط احصان قتل است و در غیر این صورت &laquo;جلد&raquo; است که عبارت از شلاق باشد [۱۳] اینکه ملوط مطلقاً باید به قتل برسد محل توافق این احکام است، اما اینکه فاعل در صورت محصن نبودن به قتل نمی&zwnj;رسد در میان علمای شیعه قولی است که اشهر دانسته شده است.[۱۴]</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تحلیل</strong>: در متون فقهی و حقوقی شیعه ضمن آنکه کنش فاعل مورد طرد است مفعول به طور مطلق مطرود است و سوای حکم کیفری که برای ایشان صادر می&zwnj;کند، مفعولیت را امری به شدت نفرت&zwnj;انگیز می&zwnj;شمارد. هرچند در ادبیات کوچه و نخبگان اغلب مسئله ماهیت کنش نبود، بلکه نقش جنسی بود، اما در متون فقهی این مسئله به اصل کنش بازمی&zwnj;گردد، اما اینکه اهمیت ویژه&zwnj;ای نیز به نقش جنسی داده می&zwnj;شود. حکم فقهی در این زمینه تنها منبع استخراج حکم حقوقی در قانون مجازات اسلامی نیست. می&zwnj;توان از دید دیگری نیز به این احکام در فقه نگریست. این تلقی نفرت&zwnj;انگیز از لواط و به ویژه ملوط بودن فضای ارزشگذاری را مشخص می&zwnj;سازد که زمینه نگاه کیفری می&zwnj;تواند تلقی شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>گذر از امکان زبان&zwnj;شناختی به ضرورت حقوقی</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">چنان که بیان کردیم &laquo;امکان&raquo; عبارت از شرایط زمینه&zwnj;ای است که برای سخن وجود دارد. در فضای سخنی که برای یک انگلیسی زبان وجود دارد نفرت از مفعول به میزانی که در زبان فارسی هست احساس نمی&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/ramin-haerizadeh-lgbt.jpg" style="width: 180px; height: 270px;" /><span style="font-size: 12px;">بر اساس حکم فقهی آیت&zwnj;الله خمینی تغییر جنسیت مجاز، اما حکم لواط مرگ است. برخورد بخش&zwnj;های سیاستگذاری و حقوقی ایران نیز بر اساس این است که آنچه اختلال جنسی قلمداد می&zwnj;شود، یعنی تعارض میان هویت جنسی و بدن، باید به تیغ جراح سپرده شود تا بدن با هویت جنسی تطبیق بیابد. قرار گرفتن در مرز قطبین جنسی (زن/مرد) یک جرم است؛ چه به عنوان مبدل پوش چه به عنوان همجنسگرا، اما تغییر جنسیت نوعی از پاک کردن چنین اختلالی است. در بین مرز بودن جرم محسوب می&zwnj;شود. بنابراین باید به سرعت تکلیف مرد یا زن بودن مشخص شود. (</span><span style="font-size: 10px;">کلاژ اثر رامین حائری&zwnj;زاده</span><span style="font-size: 12px;">)</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">دلالت معنا&zwnj;شناختی فعل سکس کردن در انگلیسی (<span dir="LTR">fucking</span>) دو سویه مذکر و مؤنث یا فاعل و مفعول دارد، اما در فارسی فعل سکس کردن به صورت یکسویه فهمیده می&zwnj;شود. یکی فاعل است (که می&zwnj;کند) و یکی مفعول است (که می&zwnj;دهد). این تفکیک نقش و تعیین جایگاه در تحلیل ما نشان می&zwnj;دهد که چنین برداشت سمانتیکی از سکس کردن در فارسی وجود دارد. آنچه باید به تأکید گفت این است که در بسیاری مواقع خود فعل لواط به طور مطلق امر ممنوعه نیست، بلکه مسئله این است که شما چه نقشی را در این فعل به عهده گرفته باشید.&zwnj;گاه این بیشتر اهمیت دارد. تحلیل ما نشان می&zwnj;دهد که نوعی امکان کاربرد در گفتار فارسی وجود داشته است که تفکیک میان نقش فاعل و مفعول در کنش لواط را معنی&zwnj;دار می&zwnj;سازد. این امر تنها یک امکان کاربرد است. یک فارسی&zwnj;زبان ممکن است از چنین تفکیکی کمتر شگفت&zwnj;زده شود. با توجه به سه زمینه&zwnj;ای که ذکر کردیم یک فارسی&zwnj;زبان در این زمینه&zwnj;های سخن، می&zwnj;توانسته از قبل با چنین تفکیکی در ارزشگذاری کنش لاطی و ملوط مواجه شده باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">همانطور که اسکینر می&zwnj;گوید زبان امکاناتی را برای کاربرد فراهم می&zwnj;سازد، اما این کاربران زبان هستند که یک نوع از کاربرد متوسل می&zwnj;شوند و در این کاربرد اغراض خود را محقق می&zwnj;سازند. در واقع زبان اسلحه&zwnj;ای را برای یک نزاع قدرت میان کاربران زبان فراهم می&zwnj;سازد (<span dir="LTR">Skinner</span>، ۲۰۰۷، <span dir="LTR">p. </span>۱۰۷). این امکان زبانی را ما اینجا تحت عنوان امکان زبان&zwnj;شناختی ماده ۲۳۲ بررسی کردیم. پس از شرح این ساختار مناسبات می&zwnj;توان این تحلیل را یک گام دیگر پیش برد و از امکان زبانی به ضرورت&zwnj;های زمینه&zwnj;ای سیاست جنسی پل زد. طرح و گزینش این تفکیک در کیفر فاعل و مفعول کنش جنسی می&zwnj;تواند زمینه سخنی را چنین در اختیار داشته باشد، اما چه اقتضائی برای چنین گزینشی می&zwnj;توان در نظر گرفت؟</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>سیاست جنسی قطبی&zwnj;سازی</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">برخورد با مسئله جنسیت در ایران، در سایه یک سیاست جنسی مشهور قابل مشاهده است. بر اساس حکم فقهی آیت&zwnj;الله خمینی تغییر جنسیت مجاز، اما حکم لواط مرگ است [۱۵]. برخورد بخش&zwnj;های سیاستگذاری و حقوقی ایران نیز بر اساس این است که آنچه اختلال جنسی قلمداد می&zwnj;شود، یعنی تعارض میان هویت جنسی و بدن، باید به تیغ جراح سپرده شود تا بدن با هویت جنسی تطبیق بیابد. این آزادگذاری مسئله تغییر جنسیت ممکن است قابل درک به نظر نرسد. حتی به نظر می&zwnj;رسد شرایط این تغییر در ایران بسیار مساعد&zwnj;تر از بسیاری کشورهای غربی است، اما نکته دقیقا در تعارضی است که در این مسئله مشاهده می&zwnj;شود. قرار گرفتن در مرز قطبین جنسی (زن/مرد) یک جرم است؛ چه به عنوان مبدل پوش چه به عنوان همجنسگرا، اما تغییر جنسیت نوعی از پاک کردن چنین اختلالی است. در بین مرز بودن جرم محسوب می&zwnj;شود. بنابراین باید به سرعت تکلیف مرد یا زن بودن مشخص شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در قیاس با این سیاست جنسی به نظر می&zwnj;رسد چنین موقعیتی نیز در میان فاعل/مفعول کنش لواط مشاهده می&zwnj;شود. فاعل در سه ادبیاتی که ما تحلیل کردیم اغلب در موقعیت مشروع باقی می&zwnj;ماند، یا دست کم شائبه مرد نبودن در موردش مطرح نمی&zwnj;شود، اما مفعول از جایگاه زیستی/ اجتماعی که برایش مقرر دانسته شده است بیرون افتاده. حتی در ادبیات کوچه و ادبیات کلاسیک به نظر می&zwnj;رسد که اساساً نقش جنسی است که تعیین&zwnj;کننده ارزش اجتماعی است نه ماهیت فعل جنسی. مفعول از جایگاه قطبین جنسی بیرون می&zwnj;افتد. یک زن به عنوان مفعول می&zwnj;تواند درون سلسله مراتب جنسی از امتیازات جبرانی برای بازگشت به جایگاه اجتماعی مشروع برخودار باشد. برای مثال از طریق تفکیک&zwnj;های زبانی بین خانم/ فاحشه، کدبانو/ فاحشه، زن متأهل/ دختر مجرد، زن متأهل/ زن مطلقه، یا حرمت&zwnj;گذاری نقش مادر در جامعه، جایگاه مفعولی جبران می&zwnj;شود. رقابت برای تصاحب این جایگاه میان زنان وجود دارد و اصل جایگاه فرومرتبه مفعولی زیر پوشش مشوق&zwnj;های زبانی فوق قرار می&zwnj;گیرد، اما در مورد وضعیت اختلالی مفعول مرد چنین سیستم&zwnj;های جبرانی وجود ندارد. تا پیش از دوره قاجار و رشد فرهنگ دگرجنسگرای مدرن این سیستم جبران وجود داشته است. تفکیک شاهد/ ابنه یا شاهد/ امرد یکی از اشکال ممکن برای باقی ماندن مفعول درون جایگاه&zwnj;های جنسی مشروع می&zwnj;توانست باشد. دست کم برای برخی از افراد تحت عنوان شاهد این جایگاه قابل تصور بوده، اما پس از قاجار اساس این تفکیک برچیده شده است. بنابراین کنش جنسی مفعول در هر صورتی فاقد پشتوانه جبرانی است. با وجود نقشی که مفعول می&zwnj;پذیرد اصل قطبی&zwnj;سازی دچار اختلال شده و این در تضاد با ساختار توزیع جایگاه&zwnj;های جنسی است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">قطبی&zwnj;سازی جایگاه جنسی نقش مهمی در ساختار نظری فقه شیعه دارد. تعیین جنسیت پرسشی کلیدی برای صدور حکم فقهی در مورد بسیاری از موضوعات است. در تعیین میزان دیه، در تعیین مقدار ارث، در بیان چگونگی احکام عبادات (چگونگی نماز، حج و غیره) و تقریباً هر چیزی که در فقه اسلامی و شیعه وجود دارد ارتباطی با تعیین جنسیت پیدا می&zwnj;کند. سئوال نخستین این است که میان کدام یکی از قطبین جنسی قرار گرفته&zwnj;اید؟ بنابراین روشن است که راه حل تغییر جنسیت برای کسی که در مرز این دو جنسیت ایستاده باشد یک ضرورت سیستمی است. بنابراین برای فقیهی مانند آیت&zwnj;الله خمینی این فتوای به ظاهر بدیع امری اجتناب ناپذیر می&zwnj;توانسته است که باشد. بدون چنین تغییری فرد نمی&zwnj;تواند به سهولت دسته&zwnj;بندی و اداره شود، اما مشکل با مفعول، که او نیز به نحوی در دیدگاه فقه شیعه یک اجرای بین جنسی دارد، به صورت فوق رفع و رجوع نمی&zwnj;شود. اجرای کنش جنسی مفعول اختلالی در تعیین مصداق احکام خواهد بود. در فقه شیعه این موقعیت اختلالی تحت عنوان &laquo;تشبه&raquo; شناخته می&zwnj;شود. در باب مساحقه در اصول کافی امام سوم شیعیان تشبه به مردان برای زنان و تشبه زنان برای مردان را مستوجب لعن الهی می&zwnj;داند.[۱۶]</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در دنیای واقعی میان اشکال کوییر مانند مبدل&zwnj;پوشی، تراجنسی و تراجنسیتی بودن، همجنسگرایی و غیره تمایزهایی وجود دارد، اما به جهت بسیط بودن نگاه متون دینی در برخورد با این پدیده&zwnj;ها نوعی یکدستی وجود دارد که الگوی اصلی آن مسئله قرار دادن هرکس در مکانی است که نظام جنسیتی یا سیاست جنسیتی آن را تعیین کرده است. اشکال هویت ال&zwnj;جی&zwnj;بی&zwnj;تی هر یک به نوعی جایگاه دگرجنس محوری را که قالب قطبی&zwnj;سازی جنسی مبنای آن است رعایت نمی&zwnj;کند و بیشتر این جابه&zwnj;جایی جنسیتی در کنش مفعول روی می&zwnj;دهد. مرد مفعول نظم توزیعی نقش&zwnj;های جنسیتی را برهم می&zwnj;ریزد و بنابراین اختلالی در این نظام می&zwnj;تواند باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/emokidintehran.jpg" style="width: 180px; height: 240px;" /><span style="font-size: 13px;">پسرانی که حتی خود را همجنسگرا نمی&zwnj;خوانند، اما اجرایی &laquo;بین جنسی&raquo; دارند؛ آرایش می&zwnj;کنند و لباس&zwnj;هایی که نشانه&zwnj;های مردانگی سنتی را در خود ندارد انتخاب می&zwnj;کنند. این امر موقعیتی را ایجاد کرده است که گشت ارشاد و طرح&zwnj;های نیروی انتظامی در نظارت بر پوشش پسران در جهت جلوگیری از شیوع آن محسوب می&zwnj;شود. در این رویداد دوم دیگر اختلال نقش&zwnj;های توزیع شده به دایره کسانی که کوییر هستند هم محدود نمی&zwnj;شود و تهدیدی مؤثر برای نظم سنتی است که اجرای مردانه/ زنانه را به خطر می&zwnj;اندازد. اهمیت اجرای سنتی که وجود داشت این است که فرد در قالب&zwnj;های سنتی در فضای عمومی حرمت و قداست نظم فاعل/ مفعولی را حفظ می&zwnj;کرد و این اتمسفر حاکم نوعی نیرو برای حفظ نظم مذکور داشت.&nbsp;</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">مرد مفعول که اسطوره&zwnj;ای نیز در میان روایات شیعه در مورد جنسیت او نیز وجود دارد و نوعی هرمافرودیت از او ساخته می&zwnj;شود، شخصی است که بنای دو قطبی نظام حقوقی شیعه را مختل می&zwnj;سازد. این امر در مورد مرد فاعل کاملاً صدق نمی&zwnj;کند. او به نقش فاعلی که به لحاظ بیولوژیک برای او وجود دارد عمل کرده است، اما در راهی دیگر که باید از آن بازگردد. تنها تهدید نظام خانواده (شرط احصان) است که می&zwnj;تواند هستی فاعل را نفی و حکم مرگ برایش صادر کند، اما برای مفعول اساس کنش اوست که موضوع کیفر مرگ است. این امر در قانون پیشین مجازات اسلامی دیده نمی&zwnj;شد و مطابق با برخی از فتاوی که حکم فاعل و مفعول را یکسان ساخته بود مواد ۱۰۸ تا ۱۲۶ مجازات اسلامی پیشین کیفر دیگری را مقرر کرده بود. مطابق با این قانون شرط احصان در کار نیست و حکم هر دو مرد قتل است [۱۷]، اما در متن پیش&zwnj;نویس قانون جدید بازگشتی به سنتی قوی&zwnj;تر که در فقه شیعه بوده است، وجود دارد. این بازگشت به جهت متن&zwnj;شناختی می&zwnj;تواند موجه به نظر آید. در مورد تفاوت حکم فاعل و مفعول با توجه به قول اشهر میان فقهای شیعه می&zwnj;توان بحث کرد، اما علاوه بر این، چنین تفکیکی تناسبی نیز با وضع اقتضائات زمینه&zwnj;ای دارد که سیاست جنسی موجود با آن مواجه است. در سال&zwnj;هایی اخیر ما شاهد چند تغییر در فرهنگ جنسی ایران بوده&zwnj;ایم که با این تغییر در قانون مجازات اسلامی مقارنت دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">نخست برون&zwnj;آیی جامعه همجنسگرایان که فرا&zwnj;تر از تغییر جنسیت، هویت خود را در مرز قطبی&zwnj;سازی جنسی و جایی که اختلال جنسی تلقی شده است، تعریف کرده&zwnj;اند. این روندی است که تقریباً از دهه ۷۰ تاکنون با رشد نوشتار همجنسگرایانه در اینترنت روی داده است و شاهد برون&zwnj;آیی جنبشی از همجنسگرایان ایران بوده&zwnj;ایم. در این رویداد نخست امر جنسی در قالب سیاست جنسی قطبی&zwnj;ساز سنتی جریان ندارد. مرد مفعول به طور خاص این نظم را برهم می&zwnj;ریزد و آشکارا از وجود خود سخن می&zwnj;گوید. در حال حاضر کمپین&zwnj;هایی در فضای مجازی این رویداد را نمایش می&zwnj;دهند. دهه&zwnj;ها همجنسگرای مرد و زن از پذیرش هویت و گرایش جنسی خود سخن گفته&zwnj;اند و در حال حاضر به طور مؤثری جنبشی از گروه&zwnj;های ال&zwnj;جی&zwnj;بی&zwnj;تی ایرانی فعالیت دارند. حتی برخی از ایشان آشکارا در فضای مجازی سخن می&zwnj;گویند و در ایران زندگی می&zwnj;کنند. این رویدادی است که سابقه&zwnj;ای در آن زمینه زبانی ندارد که ما بررسی کردیم. همیشه مرد فاعل قادر به سخن گفتن از می&zwnj;ل&zwnj;اش بوده است، اما اکنون بدون اشاره به نقش جنسی یا در قالب نقش مفعولی سخن از گرایش جنسی بیان می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">نکته دوم رشد فرهنگ متروسکسوال [۱۸] است که بر اساس آن یک موقعیت اختلالی دیگر را در ظاهر مردان جوان ایرانی شاهدیم. پسرانی که حتی خود را همجنسگرا نمی&zwnj;خوانند، اما اجرایی &laquo;بین جنسی&raquo; [۱۹] دارند. آرایش می&zwnj;کنند و لباس&zwnj;هایی که نشانه&zwnj;های مردانگی سنتی را در خود ندارد انتخاب می&zwnj;کنند. این امر موقعیتی را ایجاد کرده است که گشت ارشاد و طرح&zwnj;های نیروی انتظامی در نظارت بر پوشش پسران در جهت جلوگیری از شیوع آن محسوب می&zwnj;شود. در این رویداد دوم دیگر اختلال نقش&zwnj;های توزیع شده به دایره کسانی که کوییر هستند هم محدود نمی&zwnj;شود و تهدیدی مؤثر برای نظم سنتی است که اجرای مردانه/ زنانه را به خطر می&zwnj;اندازد. اهمیت اجرای سنتی که وجود داشت این است که فرد در قالب&zwnj;های سنتی در فضای عمومی حرمت و قداست نظم فاعل/ مفعولی را حفظ می&zwnj;کرد و این اتمسفر حاکم نوعی نیرو برای حفظ نظم مذکور داشت. در اینجا مانند هر اختلال دیگری نیرویی که یک رژیم رفتاری از بابت قداست و حرمت&zwnj;اش می&zwnj;گیرد، سلب شده است. نیرویی که رژیم جنسی دگرجنسگرامحور از بابت تابو&zwnj;ها و فوبیاهای درونی شده کسب می&zwnj;کند از طریق اجرای کنایی نیز می&zwnj;تواند کاهش یابد. بنابراین نقصی سیستماتیک از بابت این رویداد دوم نیز نصیب رژیم رفتار جنسی حاکم شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه&zwnj;گیری </strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ما دو پرسش را در این مقاله پیش روی خود داشتیم. نخست اینکه چگونه تفکیک کیفر فاعل و مفعول در کنش لواط ممکن شده است. امری که برای یک مخاطب مدرن قابل درک نیست. دوم اینکه چگونه چنین تغییری در قانون ضرورت یافته است؟</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در پاسخ به پرسش نخست ما زمینه&zwnj;ای از سخن جنسی و جنسیتی را مشاهده می&zwnj;کنیم که مرزگذاری میان نقش&zwnj;ها را در کنش جنسی مقدم بر ماهیت کنش جنسی موضوع داوری و ارزشگذاری خود می&zwnj;سازد. این زمینه مورد اشاره نقش فاعل را عموماً ارزش بالا&zwnj;تر و نقش مفعول را ارزش فرومرتبه تلقی می&zwnj;کند. این چه در کنش جنسی مجاز و چه در کنش&zwnj;های جنسی ممنوعه مشاهده شدنی است. در شکل کنش جنسی ممنوعه لواط، همچنان این طبقه بندی ارزشی وجود دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در پاسخ به پرسش دوم تحول جدید که در قانون مجازات اسلامی در ماده ۲۳۲ روی داده همراه با تحولی در زیست جنسی است که از چارچوب سیاست جنسی و جنسیتی رسمی فرا&zwnj;تر می&zwnj;رود و بیرون از آن می&zwnj;افتد. یعنی ایجاد تردیدهایی در نگاه به این ساختار از طریق اجرای نقش&zwnj;های جنسی که بین قطب&zwnj;های سنتی فاعل و مفعول قرار می&zwnj;گیرد. شاید قانونگذاری در حکم جدید خود به همه این رویداد&zwnj;ها به عنوان انگیزه&zwnj;هایی برای تغییر حکم خود نظر نداشته، اما در ضمن این تحولات بازگشتی به شیوه سابق مشاهده می&zwnj;شود که تناسبی با مشکلات موجود در سیاست جنسی جاری است. در چنین فضایی همراه با تردیدهایی که شیوه اجرای کنش جنسی و جنسیتی دنبال می&zwnj;کند (هموسکسوال&zwnj;ها و متروسکسوال&zwnj;ها)، قانون جدید که سابقه&zwnj;ای در متون فقهی نیز دارد از میان شقوق ممکن برای خود رویکردی را بر می&zwnj;گزیند که بیشتر متناسب با وضعیت بحرانی است که سیاست جنسی رسمی با آن درگیر است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ماده ۲۳۲ شاید در ابلاغیه جدید تحول یابد یا تغییر کند، اما آنچه روشن است رویکردی است که در طی چند سال اخیر ضمن تحول قانون جدید تلاش کرده است این تغییر را در قانون لواط ایجاد کند؛ تحولی که متناسب با وضع بحرانی رژیم جنسی موجود است. این قانون را می&zwnj;توان صرفاً در فضای حقوقی و بر اساس متون و اسناد موجود داوری کرد، اما علاوه بر این باید توجه داشت که این جمله ساده واکنشی است که در برابر وضعیت حاضر و با تکیه بر امکانات سخنی که در زمینه زبانی وجود دارد، ابراز شده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>پانویس:</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p dir="RTL">۱- اینجا را کلیک کنید: <strong><a href="http://s1.picofile.com/file/7309785913/layehe_mojazat_haghgostar_ir.pdf.html">قانون مجازات جدید</a></strong></p> <p dir="RTL">۲- دست کم دو رویکرد عمده در مورد قوانین کیفری می&zwnj;توان سراغ گرفت. برحسب رویکرد &laquo;سزاگرا&raquo; تعیین قاعده کیفری در جهت بازداشت از وقوع جرم نیست، بلکه تنها در راستای سزا دادن به جرمی است که روی داده است. در برابر آن رویکرد &laquo;اصلاح و تربیت&raquo; کیفر را در جهت تغییر رفتار مجرم و پیشگیری از توسعه جرم تعیین می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">۳-&nbsp;<span style="font-size: 12px;">روش شناسی اسکینر بخشی از روش شناسی موسوم به مکتب تفسیری کمبریج است. وی چنانکه بیان شد برمبنای دیدگاه فلسفه زبانی ویتگنشتاین معنا را در کاربرد اجتماعی می جوید. برای مطالعه بیشتر این روش شناسی بنگرید به مقاله معیار او در بحث روش:</span></p> <p>Skinner, Q. (1969). Meaning and Understanding in the History of Ideas. History and Theory, , 8 (1), 3-53&nbsp;<br /> که در این اثر مفصلا امکان یک تحلیل مبتنی بر کنش های گفتاری را در تاریخ اندیشه بررسی می کند. برای بررسی وجوه تئوریک روش او می توانید بنگرید به :<br /> Skinner, Q. (1972). Motives, Intentions and the Interpretation of Texts. New Literary History , 3 (2), 393-408<br /> در این مقاله برخی مشکلات کشف قصد در متن را بررسی می کند و دیدگاه متمایز خود را به عنوان شکلی از بررسی قصد درون بافت زبان شناختی بیان می کند.<br /> <span style="font-size: 12px;">۴- انسان معاصر مورد اشاره در اینجا انسانی است که تا حدودی با ارزش&zwnj;های جنسی جدید مأنوس است و کنش جنسی را آنگونه که خواهیم دید به صورت یک رابطه یکطرفه میان فاعل و مفعول نمی&zwnj;بیند. یعنی امری که در زبان فارسی بیشتر قابل فهم است، اما برای برای مثال برای یک مخاطب غربی این امر غریب است. برای برخی از مخاطبان معاصر ایرانی نیز ممکن است تلقی بدیهی از این نسبت ارزشگذارانه میان فاعل و مفعول وجود نداشته نباشد.</span></p> <p dir="RTL">۵- هرچند در مورد حکم و کیفر لواط ممکن است در نصوص فقهی اختلاف باشد، اما در تقبیح آن نمی&zwnj;توان گفت اختلاف وجود دارد و جوازی برای ارتکاب آن نیز صادر نشده است.</p> <p dir="RTL">۶- این قیامت بین که عارف می&zwnj;کند/ تا کجا باشد قیامت جای من</p> <p dir="RTL">۷- چنان که در داستان این میرزا از دست بردن به پسر مه&zwnj;مان چنین نوشته است:</p> <p dir="RTL">دیشب دو نفر از رفقا آمده بودند در محضر من ساخته از ما حضر از من... (الخ)</p> <p dir="RTL">نقل از (شمیسا، ۱۳۸۱، ص. ۲۵۰)</p> <p dir="RTL">۸- امردی تند خوی و بود و درشت/ سخن از تازیانه گفتی و مشت</p> <p dir="RTL">&nbsp;گفت من تن به ننگ در ندهم/ روی آزاده بر زمین ننهم....</p> <p dir="RTL">۹- چنان که سعدی در آغاز خبیثات خود اینگونه این تمایز را بیان می&zwnj;کند:</p> <p dir="RTL">امشب نه بوی نگار است و رنگ عشق/ هنگام عیش و خنده و بازی و گادن است</p> <p dir="RTL">۱۰- تحلیلی مشابه را ویلم فلور در این مورد دارد وی می&zwnj;نویسد: &laquo;مردان لواط کار را نه همجنسگرا، مگر &laquo;داش مشدی&raquo;&zwnj;هایی می&zwnj;دانستند که با &laquo;دادنش به آن&zwnj;ها&raquo; و &laquo;جا کردنش&raquo; مردی و مردانه&zwnj;گی خود را به رخ می&zwnj;کشیدند. مهم نیست که این &laquo;آن&zwnj;ها&raquo; کی&zwnj;ها هستند، مهم این است که بشود درشان سپوخت&raquo; (فلور، ۲۰۱۰، ص. ۲۶۵).</p> <p dir="RTL">۱۱- عنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام، قَالَ: &laquo;قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ علیه السلام: اللِّوَاطُ مَا دُونَ الدُّبُرِ، وَ الدُّبُرُ هُوَ الْکُفْر (کافی؛ ج: ۱۱، ص).</p> <p dir="RTL">۱۲- بنا بر روایتی از امام سوم شیعیان: &laquo;در پشت این مردان رحم&rlm;هایى است واژگون و عورت پشت آن&zwnj;ها همچون عورت زنان است و یکى از ابناء و فرزندان ابلیس بنام &laquo;زوال&raquo; در نطفه ایشان شرکت نموده و هر مردى که زوال در نطفه&rlm;اش شرکت کرده باشد منکوح و ملوط بوده چنانچه هر زنى که زوال در نطفه&rlm; اش شرکت نموده باشد از مولود و فرزند دار شدن عقیم مى&rlm;باشد و هر مردى که عامل چنین فعل شنیع و قبیحى باشد وقتى سنّش به چهل رسید دیگر آن را ترک نکرده و ر&zwnj;هایش نمى&rlm;نماید، این اشخاص از بقایاى قوم سدوم&rlm; هستند.&raquo; (ابن بابویه م. ع.، ۱۳۸۰، ص. ۷۶۰)</p> <p dir="RTL">۱۳- روایت مشهور از امام سوم شیعیان است به این قرار: الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع رَجُلٌ أَتَى رَجُلًا قَالَ إِنْ کَانَ مُحْصَناً فَعَلَیْهِ الْقَتْلُ وَ إِنْ لَمْ یَکُنْ مُحْصَناً فَعَلَیْهِ الْجَلْدُ قَالَ فَقُلْتُ فَمَا عَلَى الْمُوطَإِ قَالَ عَلَیْهِ الْقَتْلُ عَلَى کُلِّ حَالٍ مُحْصَناً کَانَ أَوْ غَیْرَ مُحْصَنٍ (کلینى م. ب.، ۱۴۰۷، ص. ۱۹۹).</p> <p dir="RTL">۱۴- اینجا را کلیک کنید: <strong><a href="http://www.eshia.ir/feqh/archive/text/yazdi/feqh/91/910919/">درس خارج محمد یزدی باب القضاء</a></strong>.</p> <p dir="RTL">۱۵- اینجا را کلیک کنید: <strong><a href="http://commons.wikimedia.org/wiki/File:FETWA.jpg?uselang=fa">فتوای تغییر جنسیت</a></strong></p> <p dir="RTL">۱۶- فَقَالَ: &laquo;وَ اللَّهِ لَقَدْ کَانَ عَلى&rlm; عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله علیه و آله قَبْلَ أَنْ یَکُونَ الْعِرَاقُ، وَ فِیهِنَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله علیه و آله: لَعَنَ اللَّهُ الْمُتَشَبِّهَاتِ بِالرِّجَالِ مِنَ النِّسَاءِ، وَ لَعَنَ اللَّهُ الْمُتَشَبِّهِینَ مِنَ الرِّجَالِ بِالنِّسَاءِ&raquo; (کلینى م. ب، ۱۴۰۷، ص. ۲۵۷).</p> <p dir="RTL">۱۷- حد لواط در صورت دخول قتل است و کیفیت آن در اختیار حاکم شرع است (ماده ۱۱۰).</p> <p dir="RTL">۱۸- <strong>[<a href="http://www.urbandictionary.com/define.php?term=metrosexual"><span dir="LTR">Metrosexual</span></a>]</strong> به تعبیر &laquo;لغتنامه شهری&raquo; نامی جدیدی برای پدیده&zwnj;ای قدیمی. یعنی شیک و روی مد بودن طرز لباس پوشیدن مردان شهر نشین ساکن شهرهای بزرگ. اما چیزی که این واژه را معنای جدید می&zwnj;دهد کابرد آن برای مردان شیک امروزی است که کمی طرز گوشش آن&zwnj;ها اصطلاحات &laquo;سی سی&raquo; به نظر مردم کوچه و بازار می&zwnj;رسد و به همین جهت شکلی از زنانگی در رفتار و گوشش این مردان شیک پوش امروزی در مقایسه با دوره&zwnj;های قبل مشاهده می&zwnj;شود. بنگرید به:</p> <p dir="RTL">۱۹- <span dir="LTR">Intersexual</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p align="right" style="margin-left:36.0pt;"><strong><span dir="RTL">منابع: </span></strong></p> <p class="rteleft">Afary, J. (2009). <em>Sexual Politics in Modern Iran.</em> New York: Cambridge University Press-</p> <p class="rteleft">-Skinner, Q. (2007). Intellectual History, Liberty and Republicanism: An Interview with Quentin Skinner. <em>Contributions to the History of Concepts</em> <em>, 3</em>, 103-123.</p> <p align="right" style="margin-left:36.0pt;"><span dir="RTL">- ابن بابویه، م. ب. (۱۳۸۲). الخصال، جلد ۱، ی. جعفری، مترجم- قم: نسیم کوثر</span></p> <p align="right" style="margin-left:36.0pt;"><span dir="RTL">- ابن بابویه، م. ع. (۱۳۸۰). علل الشرائع&rlm; (جلد ۲). م. ج. ذهنى تهرانى، مترجم- قم: انتشارات مؤمنین</span></p> <p align="right" style="margin-left:36.0pt;"><span dir="RTL">- دیلمی، م. ح. (۱۳۴۹). إرشاد القلوب&rlm;. ترجمه (جلد ۲). ه. ا. مسترحمى، مترجم- تهران:&nbsp; مصطفوى</span></p> <p align="right" style="margin-left:36.0pt;"><span dir="RTL">- زاکانی، ع. (۱۳۴۲). کلیات عبید زاکانی. تهران: انتشارات زوار</span></p> <p align="right" style="margin-left:36.0pt;"><span dir="RTL">- شمیسا، س. (۱۳۸۱). شاهدبازی د رادبیات فارسی. تهران: فردوس</span></p> <p align="right" style="margin-left:36.0pt;"><span dir="RTL">- فلور، و. (۲۰۱۰). تاریخ اجتماعی روابط سکسی در ایران. م. مینو خرد، مترجم- استکهلم: انتشارات فردوسی</span></p> <p align="right" style="margin-left:36.0pt;"><span dir="RTL">- کلینى، م. ب. (۱۴۰۷). الکافی (جلد ۷). ع. ا. غفارى، &amp; م. آخوندى، تدوین کنندگان- تهران: دار الکتب الإسلامیة</span></p> <p align="right" style="margin-left:36.0pt;"><span dir="RTL">- کلینى، م. ب. (۱۴۰۷). الکافی (جلد ۱۱). ع. ا. غفارى، &amp; م. آخوندى، تدوین کنندگان- تهران: دار الکتب الإسلامیة</span></p> <p align="right" style="margin-left:36.0pt;">&nbsp;</p> <p align="right" style="margin-left:36.0pt;"><span dir="RTL"><strong>تصویر اول</strong>: اثر آناهیتا وثوقی&nbsp;</span></p> https://archive.radiozamaneh.com/society/degarbash/2013/01/31/24102#comments ایران تغییر جنسیت قانون مجازات اسلامی لواط مهران رضایی دگر باش Thu, 31 Jan 2013 13:47:50 +0000 society 24102 at https://archive.radiozamaneh.com